02 Jaarstukken 2023

Dit nemen we mee met alle andere projecten en onderzoeken die lopen in het centrum van Medemblik. We hebben een projectleider aangesteld die hiermee aan de PAGINA 42

slag gaat. - We stellen een uitvoeringsplan op voor het versterken van de toeristische en recreatieve voorzieningen en leggen afspraken hierin vast.

Jaarstukken 2023

Ook hiervoor geldt dat we dit meenemen met alle andere projecten en onderzoeken die lopen in het centrum van Medemblik. We hebben een projectleider aangesteld die ook hiermee aan de slag gaat. Het uitvoeringsplan is dit jaar niet afgerond.

PAGINA 43

Beleidsindicatoren In de tabel hieronder vindt u de verplichte beleidsindicatoren die horen bij programma 3. We gebruiken deze indicatoren om ons beleid waar nodig bij te sturen. De gegevens komen van www.waarstaatjegemeente.nl, daar vindt u ook meer informatie over de beleidsindicatoren. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)

Medemblik

Weinig stedelijke gemeenten

Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren, 2022)

3,0

8,0

Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners, 2023)

1,4

1,1

Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners, 2023)

3,4

2,8

Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners, 2023)

0,9

1,1

3,5

4,1

Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000, 2023)

376,0

359,0

Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen, 2022)

3,5

9,1

Demografische druk (%, 2023)

77,9

79,9

967,0

863,0

1067,0

940,0

52,6

50,3

177,9

173,1

Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner, 2021)

131,0

113,0

Hernieuwbare elektriciteit (%, 2021)

43,8

Geen data

Openbare orde en veiligheid

Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (per 1.000 inwoners, 2023) Wonen en bouwen

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€, 2023) Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€, 2023) Economie Functiemenging (verhouding banen en woningen) (%, 2022) Vestigingen van bedrijven (1.000 inwoners van 15 - 64 jaar, 2022) Milieubeheer

Dit zijn de meest actueel beschikbare cijfers. Jaarstukken 2023

PAGINA 44

Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten (opbrengsten) en lasten (kosten) van dit programma zien. Bedragen * € 1.000 Verschil realisatie Begroting na begroting na Realisatie wijziging wijziging 2023 2023 2023

Begroting 2023

Baten

22.134

20.956

1.178

16.598

Lasten

-39.929

-42.848

2.919

-39.161

Saldo

-17.795

-21.892

4.097

-22.563

Jaarstukken 2023

PAGINA 45

2.2.

Paragrafen

De paragrafen geven meer inzicht in de financiële positie van de gemeente, aspecten om die te beheersen en de mogelijke risico’s. Het gaat om de volgende acht paragrafen: 2.2.1 2.2.2 2.2.3 2.2.4 2.2.5 2.2.6 2.2.7 2.2.8

Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Openbaarheid (Woo)

Jaarstukken 2023

PAGINA 47

2.2.1.

Lokale heffingen

De lokale heffingen vormen een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente. In deze paragraaf aan we er op in en lichten we daarnaast ons kwijtscheldingsbeleid toe. Tot slot geven we een totaaloverzicht van de werkelijke opbrengsten. Belastingen Belastingen zijn inkomsten voor algemene dekkingsmiddelen waarvan de gemeente zelf bepaalt waarvoor we die inkomsten gebruiken. Dit gaat om de: 1. onroerende zaakbelastingen, 2. hondenbelasting, 3. (water)verblijfs- en forensenbelasting. In december 2022 heeft de gemeenteraad de diverse belastingverordeningen met tarieven voor 2023 vastgesteld. 1 Onroerende zaakbelastingen Deze belasting heffen we van iedere eigenaar van een woning, grond of bedrijf en de gebruiker van grond of een bedrijf. Basis hiervoor is de WOZ-waarde van de woning, grond of bedrijf. Op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) stelden we van alle onroerende zaken de waarde opnieuw vast. Bedragen * € 1.000 Begroting na wijziging 2023

Rekening 2023

Verschil

Eigenaar woning

8.922

8.799

-123

Eigenaar niet-woning

3.165

3.205

40

Gebruiker niet-woning

2.268

2.325

57

Totaal

14.355

14.329

-26

De opbrengsten onroerende zaakbelasting zijn lager wegens achterstanden in de verwerking van de Basisregistraties. 2 Hondenbelasting Deze belasting heffen we van iedere houder van één of meerdere honden of een kennel. We controleerden het volledige adressenbestand. Daarmee garandeerden we de volledigheid van de belastingplicht. Bedragen * € 1.000 Begroting na wijziging 2023

Rekening 2023

Verschil

Hondenbelasting

238

243

5

Totaal

238

243

5

Jaarstukken 2023

PAGINA 49

3 (Water)verblijf- en forensenbelasting Deze belastingen heffen we van personen die niet in de Basis Registratie Persoonsgegevens van onze gemeente zijn ingeschreven, maar hier wel verblijven. Zij droegen zo bij aan de algemene middelen waarmee we gemeentelijke voorzieningen bekostigen. Bedragen * € 1.000 Begroting na wijziging 2023

Rekening 2023

Verschil

Waterverblijf

236

360

124

Forensen

247

173

-74

Verblijf

973

1.042

69

Totaal

1.456

1.575

119

Waterverblijf: door verscherpte aandacht hebben we meer verblijfsbelasting geheven. Forensen: er zijn minder woningen verhuurd aan derden (forensenbelasting) en er werden meer woningen voor eigen verblijf aangehouden (verblijfsbelasting). Heffingen Heffingen zijn rechten en leges waar diensten tegenover staan. Het gaat om de: 1. Afvalstoffenheffing 2. Rioolheffing 3. Lijkbezorging 4. Leges Per heffingssoort geven we een korte omschrijving. De opbrengst van de heffing mag niet meer dan kostendekkend zijn. De gemeenteraad streeft naar zoveel als mogelijk kostendekkende tarieven. Daarbij vindt de gemeenteraad het belangrijk dat deze zo laag mogelijk zijn en dat ze doelmatig zijn. 1 Afvalstoffenheffing De Huisvuilcentrale (HVC) verzorgt voor de gemeente Medemblik de inzameling en verwerking van het huishoudelijke afval. HVC bracht de kosten daarvoor bij ons in rekening. Via de afvalstoffenheffing verhaalden we deze kosten bij onze inwoners. De afvalstoffenheffing kent afzonderlijke tarieven voor een éénpersoonshuishouden en voor een meerpersoonshuishouden. Het zijn kostendekkende tarieven, zie hierna bij het onderdeel Berekening van de kostendekkendheid. Bedragen * € 1.000 Begroting na wijziging 2023

Rekening 2023

Verschil

Afvalstoffenheffing

6.889

5.913

-976

Totaal

6.889

5.913

-976

We realiseerden een lagere opbrengst dan geraamd. Onze inwoners gaan sinds de invoering van het recycle-tarief bewuster om met het scheiden van hun afval, hierdoor valt de afrekening van het recycle-tarief lager uit dan is begroot. Jaarstukken 2023

PAGINA 50

2 Rioolheffing Eigenaren van eigendommen die direct of indirect zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering droegen bij in de kosten van inzameling en het transport van afvalwater, bedrijfsafvalwater en hemelwater. De rioolheffing is een kostendekkend tarief, zie hierna bij het onderdeel Berekening van de kostendekkendheid. Bedragen * € 1.000

Riool eigenaar woning Riool eigenaar niet-woning Totaal

Begroting na wijziging 2023

Rekening 2023

Verschil

3.934

3.936

2

527

521

-6

4.461

4.457

-4

3 Lijkbezorging Deze rechten heffen we voor het dekken van de kosten van het onderhoud van graven in onze gemeente. Bedragen * € 1.000

Leges en afkoopsommen Begrafenisrechten Totaal

Begroting na wijziging 2023

Rekening 2023

Verschil

358

351

-7

19

15

-4

377

366

-11

Begrafenisrechten: wordt ieder jaar minder omdat van nieuwe graven het onderhoud moet worden afgekocht. 4 Leges Met deze rechten brengen we de kosten van gemeentelijke diensten in rekening. Deze diensten verlenen we op aanvraag van onze inwoners, zoals een vergunning en afgifte van een paspoort of rijbewijs. In de meeste gevallen zijn de tarieven kostendekkend. Voor een aantal producten besloot de gemeenteraad geen kostendekkend tarief in rekening te brengen, namelijk niet voor:  gehandicaptenparkeerkaart;  evenementen;  niet-commerciële horecavergunning. Bedragen * € 1.000 Begroting na wijziging 2023

Rekening 2023

Verschil

Leges

2.822

3.101

279

Totaal

2.822

3.101

279

Jaarstukken 2023

PAGINA 51

Berekeningen kostendekkendheid In de volgende overzichten laten we zien in hoeverre de heffingen kostendekkend zijn. De gemeenteraad gaf voor een aantal producten aan dat we geen kostendekkend tarief in rekening brengen. De tabel hieronder geeft inzicht in de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de lijkbezorging. De tabel daarna geeft inzicht in de kostendekkendheid van de leges. Bedragen * € 1.000 Directe kosten

Overhead

BTW Opbrengst

Kostendekkendheid

Afvalstoffenheffing

-4.863

-216

-972

6.050

100%

Rioolheffing

-3.343

-660

-939

4.500

91%

Lijkbezorging

-450

-250

-

364

52%

Kostendekkendheid van de leges Bedragen * € 1 Directe Loonkosten Overhead Opbrengst Kostenkosten dekkendheid

Titel 1 – Algemene dienstverlening Hoofdstuk 1 - Burgerlijke stand

-26.243

-26.664

-23.332

110.507

145%

Hoofdstuk 2 - Reisdocumenten

-119.824

-57.813

-50.608

247.619

108%

Hoofdstuk 3 - Rijbewijzen

-34.938

-68.850

-60.239

160.121

98%

Hoofdstuk 4 - Verstrekkingen uit basisregistratie personen

-3.863

-8.481

-7.414

8.844

45%

Hoofdstuk 9 - Overige bestuurszaken

-5.382

-2.826

-2.473

9.210

86%

Hoofdstuk 12 - Leegstandswet

-

-276

-242

519

100%

Hoofdstuk 16 - Kansspelen

-

-199

-174

476

128%

Hoofdstuk 18 - Kabels en leidingen

-

-47.765

-41.789

106.446

119%

Hoofdstuk 19 - Verkeer en vervoer

-2.892

-9.022

-7.894

11.552

58%

-193.143

-221.896

-194.165

655.294

108%

Totaal titel 1

Jaarstukken 2023

PAGINA 52

Titel 2 – Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/ omgevingsvergunningen Hoofdstuk 2 - Vooroverleg/beoordeling conceptaanvraag

-

-5.390

-4.715

8.446

84%

-366.458

-418.990

-366.207

2.415.801

210%

Hoofdstuk 5 - Teruggaaf

-

-

-

-8.113

-

Hoofdstuk 7 - Wijziging omgevingsvergunning als gevolg van wijziging project

-

-139

-122

170

65%

Hoofdstuk 8 - Bestemmingswijzigingen zonder activ., prov. onthef. en Wet geluidsh.

-

-3.477

-3.042

2.764

42%

-366.458

-427.996

-374.086

2.419.068

207%

Hoofdstuk 1 - Horeca

-

-8.483

-7.421

12.443

78%

Hoofdstuk 2 - Organiseren evenementen of markten

-

-41.186

-36.027

8.949

12%

Hoofdstuk 7 - In deze titel niet benoemde vergunning, ontheffing of andere beschikking

-

-2.664

-2.330

4.359

87%

Totaal titel 3

-

-52.333

-45.778

25.751

26%

-559.601

-702.225

-614.029

3.100.113

165%

Hoofdstuk 3 - Omgevingsvergunning

Totaal titel 2

Titel 3 – Europese dienstenrichtlijn

Totaal

De kostendekkendheid van de omgevingsvergunningen is in 2023 incidenteel hoog omdat er een drietal aanvragen zijn geweest in de hoogste bouwkostencategorie. Voor de toerekening van de overheadkosten maken wij gebruik van de systematiek die is vastgelegd in onze financiële verordening (artikel 212 Gemeentewet). De overheadkosten worden in verhouding van de totale loonsom van het primair proces doorgerekend. Dit gebeurt via een opslagpercentage.

Jaarstukken 2023

PAGINA 53

Kwijtschelding Inwoners met een laag inkomen hoefden onder bepaalde voorwaarden het belastingbedrag niet te betalen. Ze konden kwijtschelding aanvragen voor onroerende zaakbelasting, hondenbelasting (eerste hond), rioolheffing en afvalstoffenheffing. Bedragen * € 1.000 Begroting na wijziging 2023

Rekening 2023

Verschil

Kwijtscheldingen

213

170

-43

Totaal

213

170

-43

De uitgaven voor kwijtschelding zijn lager omdat minder aanvragen zijn toegewezen en door de invoering van het recycletarief we niet langer meer de volledige aanslag hiervoor kwijtschelden. De voorwaarden voor het kwijtscheldingsbeleid zijn gebaseerd op wetgeving en beleid zoals de Invorderingswet 1990, Gemeentewet en de Leidraad Invordering. Totaaloverzicht In deze tabel vindt u een totaaloverzicht van de werkelijke opbrengsten. Deze vergelijken we met de verwachte opbrengst. Bedragen * € 1.000 Begroting na wijziging 2023

Rekening 2023

Verschil

Eigenaar woning

8.922

8.799

-123

Eigenaar niet-woning

3.165

3.205

40

Gebruiker niet-woning

2.268

2.325

57

Hondenbelasting

238

243

5

Forensen

247

173

-74

Verblijf

973

1.042

69

Waterverblijf

236

360

124

Afvalstoffenheffing

6.889

5.913

-976

Riool eigenaar woning

3.934

3.936

2

Riool eigenaar niet-woning

527

521

-6

Leges en afkoopsommen

358

351

-7

19

15

-4

Leges

2.822

3.101

279

Totaal

30.598

29.986

-612

Begrafenisrechten

Jaarstukken 2023

PAGINA 54

2.2.2.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Wij werkten aan de belangrijke thema's leefbaarheid, duurzaamheid, participatie en samenwerking. Dit deden we met elkaar, met de organisatie en met inwoners. Daarbij stonden de belangen van de inwoners op de eerste plaats. We deden dat vanuit vier kernwaarden: samenwerken, klantwaarde creëren, verantwoordelijkheid nemen en continu verbeteren. In deze paragraaf lichten we de volgende onderdelen toe: De financiële positie; Het weerstandsvermogen; De risicobeheersing.

Kengetallen financiële positie In ons streven naar meer transparantie, een beter inzicht in de financiële positie en voor de vergelijking met andere gemeenten nemen we in de begroting en de jaarrekening een set van financiële kengetallen op. Deze kengetallen zijn het uitgangspunt voor de beoordeling van de financiële positie van gemeente Medemblik.

Norm

werkelijk 2022

begroot 2023

werkelijk 2023

Netto schuldquote

90-130%

-5%

13%

-11%

Gecorrigeerde netto schuldquote

90-130%

-8%

11%

-13%

Solvabiliteitsratio

20-50%

49%

43%

52%

Grondexploitatie

20-35%

2%

3%

4%

Structurele exploitatieruimte

Begr = 0%

6%

1%

4%

Belastingcapaciteit

95-105%

98%

113%

107%

Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie Het algehele beeld op basis van de kengetallen en de weerstandsratio schetsen een gezond beeld van de financiële positie. Hieronder volgt per kengetallen een toelichting. We beoordeelden de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot onze financiële positie. Netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van onze schuldenlast ten opzichte van het totaal van de baten. Onze langlopende schulden namen af door aflossingen op langlopende geldleningen. Het saldo van onze kortlopende vorderingen is sterk gestegen in verband met schatkistbankieren en een stijging van onze kortlopende vorderingen. De kortlopende vorderingen zijn gestegen met € 14,9 miljoen. Dit wordt verklaard door aan de ene kant een daling van het debiteurensaldo met € 10,8 miljoen en aan de andere kant een stijging van het geld dat we uitlenen aan het Rijk met € 25,7 miljoen. De daling van de debiteurenpositie wordt Jaarstukken 2023

PAGINA 55

veroorzaakt doordat we eind vorig jaar een vordering van € 13,5 miljoen op debiteuren hadden inzake de bijdrage die we vanuit de regio ontvingen bij de overname van wegen van het hoogheemraadschap. Deze vordering hebben we dit jaar ontvangen. Hierdoor hadden we meer geldmiddelen beschikbaar. Deze extra geldmiddelen hebben we volgens de regels via schatkistbankieren uitgeleend aan het Rijk. Een andere oorzaak van de stijging van het geld dat we aan het Rijk hebben uitgeleend is het volgens de regels uitzetten van overtollige liquiditeiten in 's Rijks schatkist. Het totaal aan baten is gestegen. Onder aan de streep daalt hierdoor onze netto schuldquote en is net als vorig jaar negatief. We berekenen de gecorrigeerde netto schuldquote door onze schuldenlast te verminderen met alle leningen die wij hebben verstrekt. We leenden een kleiner deel van onze opgenomen geldleningen door aan derden. Hierdoor beweegt de gecorrigeerde netto schuldquote steeds meer in de richting van de netto schuldquote. De waarde van beide netto schuldquotes blijft ruimschoots onder onze norm. De (gecorrigeerde) netto schuldquote wijkt met name af van de begroting door de debiteuren wegenoverdracht. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin we in staat zijn aan onze financiële verplichtingen te kunnen voldoen. De solvabiliteitsratio neemt ten opzichte van 2022 toe tot 52%.

Dit komt doordat onze schulden nauwelijks zijn toegenomen, terwijl ons eigen vermogen opnieuw fors groeide. Het eigen vermogen is gestegen met € 11,3 miljoen. Deze stijging wordt bijna volledig verklaard door het onverdeeld resultaat 2023 van € 10,6 miljoen. De ratio laat zien dat we een gemeente zijn met een gezonde solvabiliteit. We blijven de komende jaren echter onze reserves inzetten om een deel van onze lasten te dekken. Daarnaast leiden toekomstige investeringen mogelijk tot het moeten aantrekken van externe financieringsmiddelen. Dit zou dan leiden tot een daling van de solvabiliteitsratio. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot onze grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. De verhouding tussen de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie en het totaal saldo van baten blijft ruimschoots onder onze norm. Onze afhankelijkheid van de opbrengsten van onze bouwgronden blijft beperkt. Structurele exploitatieruimte In de structurele exploitatieruimte komt tot uitdrukking of we over voldoende structurele baten beschikken om onze structurele lasten te dekken. In 2023 is de structurele exploitatieruimte 4%. De structurele baten zijn hoger dan de structurele lasten. De tabel hierna toont de ontwikkeling van het structureel resultaat. We sloten 2023 af met een structureel overschot van ongeveer € 6,4 miljoen.

Dit komt doordat het resultaat voornamelijk is gerealiseerd op baten en lasten die volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) als structureel worden aangemerkt. We verwachten echter niet dat dit overschot volledig structureel van aard is (onder andere als gevolg van onderuitputting in 2023). Een toelichting op het resultaat vindt u in de paragraaf Analyse rekeningresultaat. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in hoe de woonlasten voor een gezin bij een gemiddelde WOZ-waarde in onze gemeente zich verhouden tot de landelijk gemiddelde woonlasten van een gezin. In 2023 hebben we de onroerende zaakbelasting verhoogd als onderdeel van het dekkingsplan van de begroting. De afvalstoffenheffing is lager dan vorig jaar. De waarde van het kengetal belastingcapaciteit ligt hoger dan de norm die we gesteld hebben.

Jaarstukken 2023

PAGINA 56

Bedragen * € 1.000 werkelijk 2022

begroot 2023

werkelijk 2023

Structureel

-121.760

-123.248

-133.516

Incidenteel

-1.668

-2.119

-3.328

131.641 15.255

122.815 500

139.509 8.608

Structureel

-1.644

-294

-1.645

Incidenteel

-18.967

-

-13.764

845 5.450

1.797 555

2.085 12.658

9.082

1.069

6.432

Norm Lasten (exclusief reserves):

Baten (exclusief reserves): Structureel Incidenteel Toevoegingen aan reserves:

Onttrekkingen aan reserves: Structureel Incidenteel Structureel resultaat

Begr = € 0

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft aan of de gemeente over voldoende middelen beschikt om financiële tegenvallers (risico’s) te kunnen opvangen als die zich voordoen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen: 1. de beschikbare weerstandscapaciteit, dit zijn de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om onverwachte, niet begrote kosten te dekken; 2. de benodigde weerstandscapaciteit, dit zijn alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Voor beleidsinformatie verwijzen we naar de ‘Nota risicomanagement en weerstandsvermogen 2023’ die de gemeenteraad in december 2022 heeft vastgesteld. In het nieuw vastgestelde beleid is bepaald dat we streven naar een ratio weerstandsvermogen tussen de 1,4 en 2,0. De ratio weerstandsvermogen komt op 31 december 2023 uit op 3,4. Er zijn ruim voldoende middelen en mogelijkheden beschikbaar om de risico’s op te kunnen vangen. In de tabel hieronder ziet u de ontwikkeling van het weerstandsvermogen. Bedragen * € 1.000 Jaar

2019

2020

2021

2022

2023

1. Beschikbare weerstandscapaciteit

33.016

28.231

21.350

25.208

32.494

2. Benodigde weerstandscapaciteit

26.609

24.045

27.155

17.009

9.639

1,2

1,2

0,8

1,5

3,4

3. Weerstandsvermogen (1:2)

Jaarstukken 2023

PAGINA 57

1 Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende middelen: Bedragen * € 1.000 Jaar

2019

2020

2021

2022

2023

Algemene reserve

29.307

23.945

17.667

22.174

32.438

Onbenutte belastingcapaciteit

3.709

4.286

3.683

3.034

56

Totaal

33.016

28.231

21.350

25.208

32.494

Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is het verschil tussen de belastingcapaciteit en de werkelijke opbrengsten onroerende zaakbelasting (OZB). De belastingcapaciteit wordt jaarlijks door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vastgesteld op basis van de WOZ waarde van de woningen en niet-woningen in de gemeente. Stille reserves In 2023 zijn we een onderzoek gestart naar de waardering van de stille reserves. We ronden dit onderzoek naar verwachting in 2024 af. Op dit moment zijn we er niet van overtuigd dat er materiële stille reserves zijn die moeten worden meegenomen. Deze moeten binnen redelijke termijn liquide kunnen worden gemaakt om dit mee te nemen. 2 Benodigde weerstandscapaciteit We inventariseerden alle risico’s. Met behulp van een risicosimulatie maken we een berekening van de mogelijke financiële gevolgen van deze risico’s. Uit deze berekening blijkt dat het totale risico € 9,6 miljoen is, dit is de benodigde weerstandscapaciteit. Overzicht van risico's In de tabel hierna wordt de risico top 10 weergegeven en kort toegelicht. Als er dekking is voor deze risico's dan geven we dit aan. In de berekening van het weerstandsvermogen nemen we alleen de risico’s mee, die ten laste komen van de algemene reserve. Bedragen * € 1.000 Kans

Minimale omvang

Maximale omvang

Reserve

A. Verhoogde eisen basisregistraties De kwaliteit van het beheer van de basisregistraties is onvoldoende. De eisen gaan omhoog. Hierdoor voldoen we wellicht niet aan de wettelijke eisen en negatieve oordelen van inspecties en audits van externe toezichthouders.

Zeer groot

1.000

3.000

Algemeen

B. Integraal Huisvesting Plan Onderwijs (IHP) We voeren het (IHP) uit. Voor 2023 realiseren we tijdelijke huisvesting voor het project van de vernieuwbouw en renovatie van 3 scholen in de kern Medemblik. De planning is om in 2024, 2025 en 2026 de 3 scholen te vernieuwbouwen/renoveren. Door de sterk gestegen bouwkosten is het de vraag of de budgetten toereikend zijn om de plannen tot uitvoering te brengen.

Groot

500

1.000

Algemeen

Jaarstukken 2023

PAGINA 58

C. Informatieveiligheid Ongewenste toegang van buiten in de (informatie)systemen van onze organisatie waarbij: - De continuïteit van de gemeente dienstverlening in het geding komt; - Gegevens van inwoners, bedrijven en/ of medewerkers in verkeerde handen vallen; - De integriteit/juistheid van onze informatie niet geborgd is.

Klein

2.500

5.000

Algemeen

D. Verblijfsbelasting arbeidsmigranten We hebben nog niet alle bedden in beeld. Hierdoor kunnen we niet alle bedden aanslaan waarop de begrote ontvangsten zijn gebaseerd.

Zeer groot

250

500

Algemeen

E. Krapte op de arbeidsmarkt Hierdoor kunnen we niet voor alle functies de juiste kwaliteit vinden waardoor risico op grotere belasting huidige formatie, vertraging van werkzaamheden of beperkte dienstverlening.

Zeer groot

250

500

Algemeen

F. Kosten Wmo en Jeugdhulp Wmo en Jeugdhulp zijn open einde regelingen. De gemeente blijft verantwoordelijk voor inwoners die ondersteuning nodig hebben onder de Wmo of Jeugdwet. Kosten kunnen toenemen door een toename van de vraag, bijvoorbeeld als gevolg van vergrijzing of complexere casuïstiek. Daarnaast heeft de gemeente te maken met autonome verwijzers (zoals huisartsen), waardoor beperkt regie kan worden gevoerd, maar wel volledig financieel risico wordt gedragen.

Matig

1.000

1.100

Algemeen

G. Schenden vertrouwelijkheid / Uitlekken gevoelige informatie / datalek Bij een datalek kan de Autoriteit Persoonsgegevens een boete opleggen. Een boete kan al opgelegd worden na een onbedoeld foutief verstuurde mail.

Matig

250

500

Algemeen

H. Circulaires Circulaires van het rijk over de ontwikkelingen algemene uitkering beïnvloeden het ingezette financiële beleid

Zeer groot

50

100

Algemeen

I. Informatie raakt voortijdig verloren door misverstanden, bewuste en onbewuste schoonacties

Zeer groot

50

100

Algemeen

J. Omgevingswet Onjuiste of niet tijdige implementeren Omgevingswet waardoor er geen of niet tijdig vergunningen worden verleend.

Zeer groot

50

100

Algemeen

De risico’s van de verbonden partijen maken deel uit van onze risico-inventarisatie. Deze risico’s zijn niet in deze tabel opgenomen maar wel terug te vinden in de paragraaf Verbonden partijen.

Jaarstukken 2023

PAGINA 59

Toelichting Bij de inventarisatie van de risico's hebben we vanaf de begroting 2024 kritischer gekeken naar de inschatting van onze risico's. Deze lijn hebben we bij de jaarrekening 2023 doorgetrokken. We hebben nader gekeken naar de kans dat een risico zich voordoet en de impact die een risico heeft als deze zich voordoet. Ook zijn er risico's die we niet langer meenemen bij de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit. Dit leidt ertoe dat de benodigde weerstandscapaciteit lager is dan in de jaarrekening 2022. Hieronder noemen we de grootste wijzigingen in de risico’s ten opzichte van 2022. Informatieveiligheid We hebben de kans lager ingeschat dat het risico zich voordoet dat van buitenaf ongewenst toegang wordt verkregen tot de informatiesystemen van onze organisatie. Lange Termijn Accommodatiebeleid (LTA) We nemen niet meer het risico op met betrekking tot de budgetten die mogelijk niet toereikend zijn gebouwen met een maatschappelijke functie in stand te houden. Dit risico is niet langer actueel omdat het LTA is vastgesteld met budgetten die we toereikend achten. Achtervang HVC We nemen in de jaarrekening 2023 het risico achtervang HVC niet meer mee bij het inschatten van het benodigde weerstandsvermogen. Dit risico achten we niet langer actueel omdat HVC de afgelopen jaren positieve resultaten heeft gerealiseerd en daarmee het eigen vermogen verder heeft versterkt.

Inflatie correctie Vorig jaar hadden we als risico opgenomen dat de indexatie van kosten niet voldoende was om de inflatie te dekken. Dit jaar hebben we dat risico niet langer opgenomen omdat de scherpe prijsstijgingen die we vorig jaar zagen zich niet hebben doorgezet. Stijging ratio weerstandsvermogen In het vierde kwartaal van 2022 heeft de gemeenteraad het nieuwe beleid vastgesteld waarin is bepaald dat we streven naar een ratio weerstandsvermogen tussen de 1,4 en 2,0. Dit doen we door enerzijds risico’s te beheersen en te beperken en anderzijds door de reserve positie op peil te houden. Dit laatste kan door ongebruikte bestemmingsreserves op te heffen en door positieve jaarresultaten in de algemene reserve te storten. De ratio weerstandsvermogen komt op 31 december 2023 uit op 3,4. Er zijn ruim voldoende middelen en mogelijkheden beschikbaar om de risico’s op te kunnen vangen. De stijging wordt veroorzaakt door stijging van de algemene reserve en daarmee een toename van de beschikbare weerstandscapaciteit. Daarnaast zien we een daling van de benodigde weerstandscapaciteit. Dit wordt onder andere veroorzaakt door het niet langer meenemen van een aantal risico's, het anders inschatten van de kans dat een risico zich voordoet en het anders inschatten van de impact dat een risico zal hebben als het zich voordoet. De 4 grootste wijzigingen hebben we hierboven weergegeven.

Jaarstukken 2023

PAGINA 60

2.2.3.

Onderhoud kapitaalgoederen

Kapitaalgoederen is een verzamelnaam voor investeringen die we hebben gedaan, onder meer in de openbare ruimte. Denk daarbij aan wegen, groen, bruggen, riolering en waterwegen. Na aanleg daarvan is het belangrijk dat we deze kapitaalgoederen onderhouden en dat kost geld. Het beheer en onderhoud zijn belangrijk omdat die direct invloed heeft op de aantrekkelijkheid, de bruikbaarheid en de veiligheid van de leef- en werkomgeving. Ook is het belangrijk vanuit financieel oogpunt, want niet goed onderhoud leidt op termijn tot extra kosten. Dan zijn eerder dure reconstructies, groot onderhoud of vervangingen nodig. Onze werkwijze voor de aanpak van het beheer ligt vast in de Nota Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR)'. Het beheer van het kapitaalgoed ligt vast in afzonderlijk beheerplannen. We geven hier inzicht en een toelichting op de kapitaalgoederen. 1 Totaaloverzicht Bedragen * € 1.000 Wegen

Groen

Water

Kunstwerken

Meubilair

Riolering

Gebouwen

Jaar vaststelling beheerplan

2020

2020

2020

2020

2020

2022

2017

Beheerplan loopt tot

2025

2025

2025

2025

2025

2027

2021 (*)

ja

ja

ja

ja

ja

nee

nee

Onderdeel Integraal Beheerplan Kapitaalgoederen Kwaliteitsniveau

B BegraafKeur Conditie 3 B (CROW) BRL Conditie 3 (CROW(**)) plaatsen (HHNK(***)) NEN K14020(##) NEN 2767 en 2767(#) NEN rotondes 3399(###) A, overig BasisC (CROW) kwaliteit samenwerkingsregio WestFriesland

Financiële vertaling beheerplan

-1.973

-2.484

-701

-865

-580

-1.497

-708

Besteding

-1.998

-3.483

-668

-438

-561

-1.180

-775

Vervangings-investeringen in beheerplan opgenomen?

nee

nee

n.v.t.

ja

ja

ja

ja

Is er sprake van uitgesteld onderhoud?

ja

ja

ja

ja

ja

ja

ja

Is er een reserve aanwezig?

ja

ja

ja

ja

ja

nee

nee

Zo ja, is de omvang van de reserve op niveau?

ja

ja

ja

ja

ja

n.v.t.

n.v.t.

Is er een voorziening aanwezig?

nee

nee

nee

nee

nee

ja

ja

Zo ja, is de voorziening op niveau?

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

ja

ja

(*) De gemeenteraad heeft de geldigheidsduur van het huidige gebouwbeheerplan verlengd. Eind 2023 heeft de gemeenteraad een nieuw gebouwbeheerplan vastgesteld. Jaarstukken 2023

PAGINA 61

(**) CROW = Beeldkwaliteitsystematiek voor het meten van de kwaliteit bam de openbare ruimte (***) Keur HHNK = regels die het hoogheemraadschap hanteert bij de bescherming van waterkeringen, watergangen en bijbehorende kunstwerken (#) NEN 2767 = Richtlijn om de onderhoudsstaat van gebouwen te bepalen (##) BRL-K 14020 = Beoordelingsrichtlijn voor het Kiwa-procescertificaat voor kwaliteitsgestuurd onderhoud aan pompinstallaties en gemalen (###) NEN3399 = Buitenriolering - Classificatiesysteem bij visuele inspectie van objecten 2 Wegen We zorgden ervoor dat u onze wegen veilig kon gebruiken en ook voor een goede bereikbaarheid. Op 1 januari namen we 200 km wegen in beheer over van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). Wij beheerden:  Ruim 400 km wegen. Ongeveer de helft van onze wegen is bestraat en de andere helft geasfalteerd. Een heel klein deel betreft half- en onverharde wegen. We onderhielden de wegen op het niveau zoals vastgelegd in de Nota Integraal Beheerplan Kapitaalgoederen;  Parkeervoorzieningen. De parkeervoorzieningen dragen bij aan een goede bereikbaarheid en leefbaarheid. Voor elke situatie bekijken we hoeveel parkeerplaatsen noodzakelijk zijn en hoe deze worden ingepast. Bij nieuwe ontwikkellocaties zijn de vastgestelde parkeernormen toegepast en zijn aan de hand daarvan de plannen getoetst.

Bij groot onderhoud en hernieuwde aanleg beoordeelden we of de inrichting van de weg nog voldeed aan de eisen van Duurzaam veilig. Duurzaam veilig is een initiatief van verschillende overheden om de verkeersveiligheid van het wegverkeer te vergroten. In 2023 hebben we onderhoud uitgevoerd aan deze wegen:  Kadijkweg  Veenakkers  Liederik (aansluitend op HHNK)  Hoornseweg (aansluitend op HHNK)  Diverse bermen van buitenwegen Verder voerden we divers klein en groot onderhoud uit aan het straatwerk in de diverse kernen op basis van FIXI meldingen van bewoners en de weginspecties. Daarnaast hebben we het project Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) verder uitgewerkt en is het maatregelenpakket vastgesteld.

Jaarstukken 2023

PAGINA 62

3 Groen Openbaar groen is belangrijk voor waterberging, klimaat, ecologie en recreatie. We maakten in ons groenbeheer onderscheid in de groene omgeving en de bomen. We onderhielden het groen volgens het Groenbeheerplan. Dat betekent dat we:  415 hectare groen beheerden. Dit groen bestaat uit heesters, rozen, vaste planten, bos, bosplantsoen, grasvelden en bermen en landschappelijke beplanting;  35.000 bomen beheerden. Deze bomen delen we in lei-, knot en normale bomen in. We maakten onderscheid in standplaats: bomen in verharding, in beplanting of in gras.  In 2023 voerden we naast het reguliere onderhoud de volgende projecten uit:  Vervangen van bomen op diverse locaties in verband met essentaksterfte;  Bestrijden Iepziekte en bestrijden eiken processierups;  Bestrijden exoten: Japanse duizendknoop en Reuzen bereklauw;  Renoveren van plantvakken op diverse locaties;  Diverse locaties inzaaien bloemen/kruidenmengsel;  Omvormen van vakken die niet meer te beheren waren – omgevormd naar gazon of beplanting;  Complete renovatie beplanting (Bomen en Groen) Onderdijk (fase 8) in Onderdijk, in verband met essentaksterfte;  Toezicht op projecten;  Fixi meldingen afhandelen. 4 Meubilair In de openbare ruimte onderscheiden we verschillende soorten meubilair: openbare verlichting, straatmeubilair, parkmeubilair en speeltoestellen. We beheerden:  12.600 lantaarnpalen.

Ruim 5.000 daarvan zijn met LED verlichting uitgerust. Ongeveer de helft van de lantaarnpalen sluit aan op een eigen kabelnetwerk dat bestaat uit ongeveer 100 kasten en ruim 250 km kabels. We onderhielden de verlichting zoals vastgelegd in het 'Beleidsplan Openbare Verlichting 2013-2017'; Verduurzaming openbare verlichting We verduurzamen de openbare verlichting. We hebben:  430 armaturen vervangen door duurzame LED verlichting.  50 verouderde aluminium masten vervangen door stalen masten met een langere levensduur.  Europese aanbesteding gehouden voor een vierjarig onderhoudsbestek met duurzame toepassingen.  Eerste opdracht hiervan uitgezet voor 2023, de materialen zijn intussen binnen en worden in het eerste kwartaal van volgend jaar geplaatst. Het gaat om 600 LED-armaturen en 250 nieuwe masten. Hieronder geven we een korte update van onze inspanningen dit jaar:  27 km hekwerk, 9.532 verkeers-, straatnaam- en verwijzingsborden, 47 laadpalen, 91 laadpunten en 60 kunstobjecten en gedenkmonumenten;  600 afvalbakken, 459 banken, 41 picknicksets, 95 bloembakken, 28 aanplakportalen en 45 dispensers;  877 speeltoestellen en 18.494 m2 speelondergrond. Jaarstukken 2023

PAGINA 63

5 Kunstwerken Onder kunstwerken verstaan we civieltechnische bouwwerken, zoals vaste en beweegbare bruggen, schutsluizen, duikers, kade- en oeverconstructies. Het beheer ervan ligt vast in de nota 'Beheerplan Kunstwerken'. We beheerden:  301 vaste en 3 beweegbare bruggen. Daarnaast beheren we 'de Westerhavensluis'. Dit is één van de twee schutsluizen in de vaarweg tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer;  570 duikers. Het onderhoud hiervan voerden we altijd gelijktijdig uit met het baggeren van de watergangen;  3.823 meter kademuur en 5.400 meter damwand. Hiervan bevindt zich 1.900 meter kademuur en 540 meter damwand in de havens van Medemblik;  30 steigers, 26 stuwen en 10 botenhellingen. De stuwen worden in 2023 overgedragen aan HHNK in het kader van overdracht stedelijk water. In 2023 hebben we groot onderhoud uitgevoerd aan diverse kunstwerken. 6 Water Onder Water verstaan we sloten, vaarten, duikers en beschoeiingen. Daarnaast onderhoudt het taakveld voorzieningen t.b.v. recreatief varen (steigers en botenhellingen). We hebben de volgende kapitaalgoederen.  

  

10 km stedelijk water en 160 km wegsloot in onderhoud volgens de eisen van het HHNK; De vaarweg die bestaat uit de havens van Medemblik en het Overlekerkanaal in beheer. Deze vaarweg vormt de verbinding tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer. Het totale wateroppervlak is 15 hectare; 43,8 km beschoeiing en ongeveer 65 km natuurlijke oevers in onderhoud; 41 steigers en 12 botenhellingen; Ca. 650 duikers in beheer en onderhoud, waarvan 78 duiker bruggen.

In 2023 hebben we de volgende werkzaamheden uitgevoerd:    

Overdracht onderhoud van 60 km stedelijk water aan het HHNK. Op meerdere locaties in de gemeente beschoeiingen vervangen. In totaal zo’n 0,6 km vervangen in Onderdijk, Wervershoof en Medemblik; 1, 1 km aan baggerwerkzaamheden uitgevoerd in verschillende kernen Bootsteiger aan de Mijnsherenweg in Lambertschaag vervangen.

Jaarstukken 2023

PAGINA 64

7 Riolering We beheerden en onderhielden ongeveer 370 km riolering, 130 rioolgemalen, 560 minigemalen, 20.000 straatkolken en 19.500 huisaansluitingen. De belangrijkste functies van de riolering zijn zorgen voor volksgezondheid, droge voeten houden en de leefomgeving. Het beleid is vastgelegd in het 'Programma stedelijk water en riolering 2023-2027'. We maakten onderscheid tussen:  Vrijverval riolering; deze riolering bestaat uit stelsels van buizen en putten waarin het afvalwater wordt opgevangen. Rioolgemalen zorgen voor transport van afvalwater naar de rioolwaterzuivering. Stelsels die voor schoon hemelwater zijn aangelegd transporteren dit meestal direct naar open water;  Mechanische riolering; deze riolering bestaat uit stelsels van kleine gemaaltjes en leidingen onder druk. Het ligt in gebieden waar aanleg van vrijverval riolering niet doelmatig is. De gemaaltjes transporteren het afvalwater naar de rioolwaterzuivering;  Drainage; deze riolering bestaat uit een stelsel van waterdoorlatende buizen. Drainage ligt op plaatsen waar de grondwaterstand anders te dicht bij de oppervlakte komt. De buizen vangen overtollig grondwater op en transporteren dit naar open water.

In 2023 voerden we naast regulier onderhoud de volgende werkzaamheden uit voor onze kapitaalgoederen:  voorbereiden van diverse renovatie- en vervangingswerken;  start van het project Pletering-Zoutman in Oostwoud, waarbij onder andere hemelwaterriolering wordt aangelegd;  inspecteren van ongeveer 47 km riolering. Daarmee houden we zicht op de kwaliteitsafname van de riolering;  uitfaseren van voorzieningen voor de Individuele Behandeling van Afvalwater (IBA's) en plaatsing van vervangende septic tanks, vooruitlopend op overdracht naar grondeigenaar (dit is een project in samenwerking met Noorderkwartier). 8 Gebouwen De gemeente is als eigenaar van vastgoed verantwoordelijk voor 101 gebouwen. De kwalitatieve kaders voor het onderhoud zijn vastgelegd in het 'Onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen 2017 - 2025'. In Medemblik wordt onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen uitgevoerd volgens de NEN 2767 conditieniveau 3 (sober en doelmatig). In 2023 hebben wij twee leegstaande panden uit de niet-kernportefeuille verkocht: Notaris Steenpoortestraat 55 in Andijk en Hazepad 5 in Opperdoes. Via de actieve informatie hebben we de details van deze transacties gedeeld met de gemeenteraad. Zwembad de Zeehoek in Wervershoof hebben we in tijdelijk beheer genomen. Het meerjarenonderhoudsplan gemeentelijke gebouwen is dit jaar geactualiseerd en vastgesteld.

In dit plan wordt inzicht gegeven in het planmatig onderhoud van de gebouwen en de kosten die daarmee gemoeid zijn over de periode 2023-2042. Wij voeren onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen uit volgens de NEN2767, conditieniveau 3 (sober en doelmatig). In 2023 zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd:    

Schilderwerk uitgevoerd aan de torens van Sijbekarspel, Benningbroek en Oostwoud Het carillon in Andijk gereviseerd en geschilderd Keuringen uitgevoerd van elektrische installaties van diverse gemeentelijke gebouwen De Bonifaciustoren in Medemblik gerestaureerd

Jaarstukken 2023

PAGINA 65

Naast onderhoud, heeft de gemeente ook de wettelijke verplichting en de gemeentelijke ambitie om haar eigen vastgoed te verduurzamen. We stellen in 2024 een portefeuilleroutekaart op met daarin de eigen aanpak van de vastgoedportefeuille. Daarnaast werken we verder aan het afstoten van niet-kernvastgoed en sluiten we overeenkomsten met partijen volgens de uitgangspunten van de Nota Vastgoedbeleid 2023. 9 GRIP op Ruimtelijke Projecten De herinrichting en het beheren van de openbare ruimte doen we niet alleen. Zo houden we rekening met de wensen van onze inwoners. Maar ook stemmen we onze plannen af met andere partijen, die ook werkzaamheden uitvoeren in onze gemeente, zoals netbeheerders en woningcorporaties. We willen bereiken dat we zo veel mogelijk werkzaamheden gelijktijdig uitvoeren. Natuurlijk vanuit de eigen verantwoordelijkheid van de diverse partijen. Om deze plannen samen af te stemmen, stelden we een kernteam samen met daarin de externe partijen met belangen in onze openbare ruimte. Zo stemmen wij de grotere programma’s zoals Duurzaam Medemblik en het Woonakkoord op strategische termijn af met de externe partijen waaronder de nutspartijen, provincie Noord-Holland, het hoogheemraadschap en woningbouworganisaties.

Voor ambities als het in 2050 afgesloten zijn van aardgas of bijdragen aan het jaarlijks realiseren van minimaal 900 nieuwe passende woningen binnen de regio Westfriesland hebben we onze partners hard nodig. Veel plannen van de gemeente Medemblik en haar externe partijen spelen op kortere termijn en zijn minder strategisch van aard. Daarom verruimt gemeente Medemblik de focus door naast de coördinatie op het strategische proces ook de samenwerking met de vertegenwoordigers van de externe partijen op tactisch en operationeel niveau te verstevigen. Ook hier wordt een structureel overleg voor in het leven geroepen met de externe partijen. Doelstelling is om grip te krijgen op naleving van afspraken rond de projectvoering, de overall voortgang van ‘lopende projecten’ bewaken en waar nodig te adviseren over bijsturing, conflicten in ‘lopende projecten’ te agenderen en verbeterpunten voor de projectvoering aan te dragen. Beide processen monden uit in een overzicht op kaart waar de locatie en samenwerkingsmogelijkheden per project inzichtelijk worden voor alle partijen. Projectdata voeren we in een ICT-tool en houden we up to date om te delen met externen. Deze werkwijze noemen we Gezamenlijke Regie op Infrastructurele Projecten (GRIP), hiermee bereiken we:  een duurzame inrichting;  een efficiënte inzet van middelen;  het beperken van overlast voor omwonenden.

Jaarstukken 2023

PAGINA 66

2.2.4.

Financiering

Als we voldoende geld op onze bankrekening hebben, maakt dat de uitvoering van onze ambities mogelijk. Om te zorgen voor voldoende geld zijn snelle beslissingen op de geld- en kapitaalmarkt nodig. Hier zijn strenge regels aan verbonden. Aan de beslissingen hangen financiële gevolgen. Dus besteden we tijd aan het op het juiste moment onder de juiste voorwaarden aantrekken van geld. Daarmee zorgen we ervoor dat we onze ambities kunnen realiseren. En dat komt uiteindelijk weer ten goede aan de inwoners van Medemblik! In deze paragraaf geven we inzicht in het financieringsbeleid dat we hebben gevoerd. 1 Doelstelling Ons financieringsbeleid was voorzichtig en risicomijdend. De belangrijkste doelstellingen waren:  Ons verzekeren van duurzame toegang tot de financiële markten bij banken en financiële instellingen met een hoge kredietwaardigheid;  Beheersen van financiële risico’s zoals renterisico, liquiditeitsrisico en kredietrisico;  Minimaliseren van de te betalen rentekosten en bankkosten die we moeten betalen. Ons financieringsbeleid ligt vast in het 'Treasurystatuut 2014 gemeente Medemblik'. 2 Financieringsbehoefte Er zijn langlopende en kortlopende financieringen. Langlopende financiering (looptijd langer dan 1 jaar) In 2023 sloten we geen nieuwe leningen af. Op de bestaande leningen losten we € 2,1 miljoen af. Het uitstaande saldo bedroeg eind 2023 € 21,7 miljoen.

Kortlopende financiering (looptijd korter dan 1 jaar) In 2023 hadden we ruim voldoende liquide middelen en was het niet nodig om kortlopende geldleningen aan te trekken. 3 Rente- en financieringsbeleid In 2023 verhoogde de Europese Centrale Bank (ECB) meerdere malen de rente (van 2% naar 4%). Met het verhogen van de rente wil de ECB de inflatie dempen en de economie afremmen. De actualiteiten rond het rentebeleid van de ECB hielden we scherp in de gaten. Door de hoge rente ontvingen we gemiddeld 3,21% rente, totaal € 921.000, over ons saldo schatkistbankieren. 4 Kasgeldlimiet De gemeente mag haar activiteiten niet onbeperkt financieren met kortlopende financieringen. In de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) is hiervoor de kasgeldlimiet opgenomen. Als een gemeente voor het derde achtereenvolgende kwartaal de kasgeldlimiet overschrijdt, moet de gemeente haar toezichthouder hiervan op de hoogte te stellen en een plan voorleggen om binnen de kasgeldlimiet te blijven. De hoogte van de kasgeldlimiet berekenen we als percentage van het begrotingstotaal. Dit percentage stelde het Rijk vast op 8,5%. De kasgeldlimiet voor 2023 bedroeg € 10.482.000. In 2023 overschreden we de kasgeldlimiet niet. De gemeente voldeed hiermee aan de regels van het Rijk. Jaarstukken 2023

PAGINA 67

Bedragen * € 1.000 Kasgeldlimiet 2023

1e kwartaal

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

10.482

10.482

10.482

10.482

-

-

-

-

3. Gemiddeld kortlopende middelen

14.674

25.521

31.317

35.929

4. Overschrijding (-) van kasgeldlimiet

-

-

-

-

25.156

36.003

41.798

46.411

1. Kasgeldlimiet 2. Gemiddeld kortlopende schuld

5. Ruimte (+) van kasgeldlimiet

5 Renterisiconorm Bij de structurering van langlopende financiering moet de gemeente voldoen aan de wettelijke vereisten die zijn vastgelegd in de wet Fido. Bij het aantrekken van langlopende geldleningen moet rekening gehouden worden met de renterisiconorm. Deze norm heeft als doel het toekomstig renterisico te beperken door de aflossingen en renteherzieningen te spreiden. De renterisiconorm berekenen we ook als percentage op het begrotingstotaal. Dit percentage stelde het Rijk vast op 20%. De renterisiconorm kwam in 2023 daarmee uit op € 24.663.000. De volgende tabel geeft inzicht in hoe de renterisiconorm uitwerkte binnen de lening portefeuille van onze gemeente: Bedragen * € 1.000

Stand leningen op 1 januari* Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Vervroegde aflossingen Stand leningen per 31 december

2023

Gemiddelde rente %

23.806

0,97%

-2.150 21.656

* Van dit bedrag hebben we € 418.000 doorgeleend aan Het Grootslag. De lening aan de Omring is volledig afgelost. In de volgende tabel berekenen we het risico van renteherzieningen en herfinanciering van deze geldleningen voor het jaar 2023. Bedragen * € 1.000 2023 Renteherziening op vaste schuld

-

Te betalen reguliere aflossingen

2.150

Te ontvangen reguliere aflossingen

-42

Totaal renterisico

2.108

Het renterisico van € 2.108.000 bleef ruim binnen de renterisiconorm van € 24.663.000. Jaarstukken 2023

PAGINA 68

6 Renteberekening Renteberekening Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht ons om een renteberekening op te nemen. De volgende tabel geeft inzicht in de rentelasten, de wijze van toerekening en het renteresultaat. Bedragen * € 1.000 Begroting 2023

Rekening 2023

Externe rentelasten over de korte en lange financiering

-221

-241

Externe rentebaten

156

1.188

Subtotaal

-65

947

Rente doorberekend aan grondexploitatie

16

39

Rente projectfinanciering doorberekend aan taakveld

-

-

Subtotaal

16

39

-49

986

Rente over eigen vermogen

-

-

Rente over voorzieningen

-

-

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

-49

986

Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente

415

354

Rente resultaat op taakveld Treasury

366

1.340

Subtotaal door te rekenen rente

Jaarstukken 2023

PAGINA 69

2.2.5.

Bedrijfsvoering

In onze bedrijfsvoering werkten wij voor het kalenderjaar 2023 aan belangrijke doelstellingen vanuit vooraf bepaalde actiepunten. Deze doelstellingen zijn opgenomen in 3 programma’s te weten: Programma 1: Dienstverlening en organisatie Programma 2: Samen leven en ondersteuning Programma 3: Wonen, werken en recreëren In de programmaverantwoording bij dit jaarverslag vindt u voor elk programma de reflectie op de actiepunten voor 2023. Wat is er bereikt in 2023, wat is er in ontwikkeling en wat vraagt onze aandacht. Bij de uitvoering van de actiepunten, maar ook bij de uitvoering van onze dagelijkse werkzaamheden is er blijvend aandacht voor de thema's leefbaarheid, duurzaamheid, participatie en samenwerking. Dit deden we met elkaar, met de organisatie en met de inwoners. 1 Organisatie Mensen & Middelen In de gemeentelijke organisatie gaat het om mensen en middelen. In dit onderdeel komen deze onderwerpen aan bod:  Organisatieontwikkeling;  In-en uitstroom en arbeidsmarkt;  Gemiddelde leeftijd van onze medewerkers;  Ziekteverzuim;  Loonkosten. Organisatieontwikkeling Met ingang van 2023 hebben we de organisatiestructuur gewijzigd en maakten we een start met een eenvoudigere structuur zodat medewerkers elkaar makkelijker vinden.

Een belangrijk onderdeel van deze inspanning was de aanpassing van onze leidinggevende structuur, die op 1 januari 2023 effectief werd na positief advies van de ondernemingsraad. Deze wijziging legde een stevig fundament voor verdere groei en ontwikkeling binnen onze organisatie. Met het opzetten van een eigen traineeprogramma is een kleine start voor een lerende en levende organisatie gemaakt welke we met een eigen talentenprogramma of pool in 2024 gaan voortzetten. Na de goedkeuring van het investeringsplan door de gemeenteraad in 2022, hebben we ons gericht op het versterken van onze organisatiestructuur en het verbeteren van onze flexibiliteit en professionaliteit om effectiever in te spelen op de uitdagingen waarmee de gemeente Medemblik wordt geconfronteerd. Een van de hoogtepunten van het jaar was de succesvolle uitvoering van de wervingscampagne "Groei mee". Deze campagne bood ons de mogelijkheid om nieuwe talenten aan te trekken. De campagne werd met enthousiasme ontvangen en heeft geleid tot de werving van veelbelovende kandidaten die een waardevolle aanvulling vormen op onze teams. Tegelijkertijd hebben we niet alleen gefocust op uitbreiding, maar ook op het onderhoud van ons functiegebouw.

Door ervoor te zorgen dat onze organisatiestructuur en functiebeschrijvingen nauwkeurig blijven aansluiten op onze behoeften en doelstellingen, konden we de effectiviteit van onze teams maximaliseren en duidelijkheid verschaffen aan alle medewerkers over hun rollen en verantwoordelijkheden binnen de organisatie. Terwijl we terugblikken op het afgelopen jaar, zijn we trots op de vooruitgang die we hebben geboekt en dankbaar voor de steun van de gemeenteraad. We blijven ons inzetten voor de Jaarstukken 2023

PAGINA 71

verdere versterking van onze organisatie binnen een gespannen arbeidsmarkt en het leveren van hoogwaardige dienstverlening aan de gemeenschap van Medemblik. In- en uitstroom en arbeidsmarkt 2023

2022

2021

Uitstroom

42

51

51

Instroom

123

70

42

Doorstroom

19

28

7

Gemiddelde leeftijd De gemiddelde leeftijd van onze medewerkers is in 2023 gedaald van 45,7 naar 45,6 jaar. Onderstaand overzicht geeft een beeld van de ontwikkeling.

Gemiddelde leeftijd

2023

2022

2021

45,6

45,7

46,2

De instroom en uitstroom is wat betreft leeftijdsklasse als volgt opgebouwd: 2023

2022

2023

2022

Instroom

Instroom

Uitstroom

Uitstroom

0 tot 27 jaar

13%

13%

10%

10%

27 tot 35 jaar

19%

23%

22%

16%

35 tot 45 jaar

28%

30%

32%

18%

45 tot 55 jaar

24%

24%

15%

24%

55 tot 60 jaar

14%

4%

7%

8%

60 jaar en ouder

3%

6%

15%

26%

Totaal

100%

100%

100%

100%

Leeftijdsklasse

Ziekteverzuim Het ziekteverzuim is gedaald van 7,05 % over heel 2022 naar 5,05% in 2023. Het verzuim is met name langdurend van aard. Landelijk is eveneens lichte daling te zien en ligt het verzuimcijfer voor het openbaar bestuur en overheidsdiensten over heel 2023 op 6% (Bron: CBS).

Jaarstukken 2023

PAGINA 72

Loonkosten Bedragen * € 1.000 Betreft:

2023

2022

2021

Loonkosten

26.370

21.275

20.260

Flexibele schil

6.692

3.352

2.772

Totale loonsom

33.062

24.627

23.032

Overige inhuur

1.748

5.509

5.094

34.810

30.136

28.126

Totaal

2 Informatieveiligheid en privacy Inwoners en bedrijven verwachten een betrouwbare overheid die op een zorgvuldige en veilige manier met hun informatie omgaat. De gemeente Medemblik speelt hierin een belangrijke rol om deze verwachting waar te maken voor haar inwoners en bedrijven. Een goede informatieveiligheid draagt bij aan een hogere kwaliteit en continuïteit van de bedrijfsvoering en dienstverlening voor inwoners en bedrijven. In dit onderdeel leest u daar meer over. Hoe staan wij ervoor? In 2023 zijn diverse verbeteringen doorgevoerd in de bedrijfsvoering op het gebied van informatieveiligheid. In het algemeen vraagt informatieveiligheid een continue aandacht door een steeds meer en sneller veranderende (digitale)wereld. Zo blijken geo-politieke spanningen ook een negatieve invloed te hebben op Nederlandse gemeente. Maar ook de professionalisering van de digitale criminaliteit neemt steeds meer toe. Dit maakt het dreigingsbeeld voor Nederlandse gemeenten, en dat van de gemeente Medemblik, grimmig en onzeker. Dit terwijl de maatschappelijke gevolgen van een digitale aanval, waarbij gegevens van onze inwoners en/ of ondernemers buit worden gemaakt, steeds groter worden. De afhankelijkheid van digitale oplossingen wordt in de bedrijfsvoering steeds groter.

Een verstoring of fout in één informatiesysteem kan leiden tot verstoringen of fouten in meerdere informatiesystemen maar ook in een verlaagde beschikbaarheid van de dienstverlening aan onze inwoners en/of verstoringen in de bedrijfsvoering. De grootste risico’s voor gemeente Medemblik vanuit informatieveiligheid zijn: - Uitval van dienstverlening en bedrijfsvoering (beschikbaarheid); - Vertrouwelijke en/of gevoelige (persoonlijke) informatie in verkeerde handen (vertrouwelijkheid); - Fouten in de dienstverlening (integriteit). Dit heeft hoge herstelkosten, reputatieschade en minder vertrouwen in de overheid als gevolg. Daarnaast kan dit ook leiden tot identiteitsdiefstal en financiële fraude waardoor onze inwoners en/of ondernemers ernstige schade kunnen oplopen. Dit maakt dat de reeds geïmplementeerde controle onderdelen en maatregelen continu geëvalueerd moeten worden en waar nodig moeten worden aangescherpt en/of nieuw geïmplementeerd. In het volgend jaar zal hiermee worden doorgegaan. Jaarstukken 2023

PAGINA 73

Wettelijke ontwikkeling In december 2022 heeft het Europese Parlement een nieuwe versie van de Network and Information Security Directive, NIS2, aangenomen. De NIS2 stelt strengere eisen aan de mate van informatieveiligheid waarbij een zorgplicht, meldplicht en toezicht (voor- en achteraf) wettelijk worden geregeld. De NIS2 zal in Nederland worden opgenomen in de Wet Beveiliging Netwerk- en Informatiesystemen (Wbni) en zal op 17 oktober 2024 actief worden. Het omzetten van de NIS2 naar de Wbni heeft vertraging opgelopen waardoor de Nederlandse wettekst nog niet is gepubliceerd. Wel zijn inmiddels diverse zaken duidelijk. Gemeente gaan vallen onder de zwaarste vorm van toezicht. Door de zorgplicht zal de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) wettelijk worden verplicht maar ook de meldplicht richting de sectorale CERT, de Informatiebeveiligingsdienst (IBD), zal hiermee worden verankerd. Maar ook zal voor- en achteraf toezicht worden gehouden op gemeenten. Bij afwijkingen of overtredingen kunnen entiteiten een boete opgelegd krijgen. Hoe het toezicht en boetebeleid vormgegeven gaat worden is nog onbekend. Als gevolg van de vertraging is onduidelijk hoe de lagere regelgevingen, als onderdeel van de Wbni, vorm gegeven gaan worden en welke impact dit heeft op gemeente Medemblik.

Mede hierom is gemeente Medemblik toegetreden tot een expertgroep van de VNG die in een vroeg stadium extra informatie heeft over komende wet- en regelgeving op het gebied van informatieveiligheid. Volgend jaar zal de ontwikkeling rond de Wbni nauwlettend in de gaten worden gehouden en waar nodig, en mogelijk, zal tijdig worden bijgestuurd. Resultaten van ENSIA cyclus 2023 Gemeenten zijn verplicht om, jaarlijks uiterlijk op 30 april van het nieuwe jaar verantwoording over het vorig jaar af te leggen, over de informatieveiligheid, de zogeheten Eenduidige Normatiek Single Information Audit ( ENSIA). Uitgangspunt is de horizontale verantwoording van het college aan de gemeenteraad. In dit kader dient het college hierover in het jaarverslag een passage op te nemen. Genoemde verantwoording vormt ook de basis voor de verticale verantwoording aan de nationale partijen die een rol hebben in het toezicht op de informatieveiligheid. In de tabel hieronder vindt u de resultaten over de ENSIA-cyclus van het jaar 2023. Stelsel

Resultaat

BAG

Door de organisatieontwikkeling is er personeelsverloop geweest en daarmee de benodigde kennis vertrokken. De personele bezetting is nog niet op orde. De verwachting is dat in 2024 de openstaande vacatures worden ingevuld en de kennis weer op het gewenste peil gaat komen. Mede hierdoor is een achterstand in het verwerken in van gegevens. De gemeentelijke kwaliteit van de BAG is wel hoger dan het landelijke gemiddelde.

BGT

Voldoet

BRO

De BRO is een relatief nieuwe basisregistratie. In 2023 is een grote kwaliteitslag gemaakt. Dit toont aan dat de verbeteraanpak werkt. De verwachting is dat volgend jaar de kwaliteit, onder voorbehoud van onvoorzienbare omstandigheden, opnieuw gaat toenemen.

BIO

Zie toelichting: Hoe staan wij ervoor

BRP

Voldoet

Jaarstukken 2023

PAGINA 74

Reisdocumenten Voldoet DigiD

Voldoet

Suwinet

Als gevolg van een onvoorziene koppeling met DKD-inlezen ten tijde van de DigiD-audit krijgt gemeente Medemblik een aantekening van de auditor. Deze aantekening is zonder gevolgen voor de dienstverlening en bedrijfsvoering. Een verbeterplan is opgesteld en reeds uitgevoerd.

WOZ

De WOZ-verantwoording is in 2023 komen te vervallen.

Privacy Waar informatiebeveiliging over de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van alle informatie gaat, gaat privacy meer over de bescherming van persoonsgegevens.

Het jaar 2023 was vooral gericht op de uitvoering van de in 2022 ingeslagen weg om de AVG verder te implementeren binnen de gemeente Medemblik. Er is verdere uitvoering gegeven aan het privacy beleid door twee Privacy Officers aan te stellen en het inrichten van een kwaliteitsmanagementsysteem. Zo is de gemeente Medemblik goed op weg om de kwaliteit van privacy te verhogen. 3 Informatiebeheer Jaarlijks beoordeelt de provincie de gemeente in het kader van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) op uitvoering Informatiebeheer. Beoordeling provincie: enige verbetering noodzakelijk. Vier aandachtspunten worden benoemd: 1. Uw organisatie heeft formeel een Strategisch Informatieoverleg (SIO) ingesteld, maar geeft hier geen uitvoering aan. Dit overleg dient te bestaan uit verschillende specialisten die de organisatie op strategisch niveau over het informatiedomein kunnen adviseren. 2. Onderzoek aan welke gemeenschappelijke regelingen uw gemeente deelneemt en treft per regeling de nodige voorzieningen voor het Informatiebeheer. 3. De achterstanden in de vernietiging van digitale informatie zijn nog niet ingelopen. Het is van belang deze achterstanden in te halen om te kunnen voldoen aan Archiefwet enregelgeving. 4. Uw organisatie past een aantal kwaliteitsmaatregelen toe. Breid deze maatregelen uit tot een kwaliteitssysteem conform artikel 16 van de Archiefregeling.

Zo werkt u op strategisch, tactisch en operationeel niveau aan cyclische kwaliteitsverbetering. 4 Fraudesignalen en -risico's Het college van gemeente Medemblik is zich bewust van het inherente risico van fraude dat zij, zowel intern als extern, loopt bij het uitvoeren van haar activiteiten. De gemeente heeft frauderisicobeheersing actief opgepakt. Naast een frauderisicoanalyse zijn in 2023 met het management de frauderisico’s geëvalueerd op basis van een fraudesignaallijst. Zoals in elke gemeente is op enkele onderdelen in de bedrijfsvoering sprake van fraudesignalen die het risico op het niet naleven van regelgeving vergroten. Er is geen fraude geconstateerd. De fraudesignalen en risico’s worden nader bekeken waarbij het implementeren van aanvullende beheersmaatregelen wordt verkend.

Jaarstukken 2023

PAGINA 75

Externe partijen moeten er op kunnen vertrouwen dat gemeente Medemblik en haar medewerkers op een betrouwbare, eerlijke en zorgvuldige manier zaken doen. Daarom beschikt gemeente Medemblik over een integriteits- en gedragscode voor ambtenaren. Er zijn openbare integriteitscodes opgesteld voor bestuurders, de burgemeester en raadsleden. Er is organisatiebreed aandacht voor risico’s van ondermijning en de beheersmaatregelen die hiervoor zijn. Zo is er een vertrouwenspersoon en een meldpunt ingesteld waarbij eventuele misstanden vertrouwelijk kunnen worden gemeld. Onze (financiële) processen kenmerken zich door de aanwezigheid van functiescheiding. Hiermee voorkomen we dat slechts één persoon ongecontroleerd transacties of verplichtingen kan aangaan, autoriseren, verwerken en afwikkelen en toegang heeft tot activa. Ondanks alle beheersingsmaatregelen resteert het risico dat management of directie maatregelen doorbreekt en het risico van samenspanning tussen medewerkers. Transparante besluitvorming, de governance structuur, een open cultuur waarbij we elkaar durven aan te spreken, de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon om niet-integer handelen (anoniem) te melden, periodieke interne en externe audits op de naleving van beheersingsmaatregelen moeten ertoe bijdragen dat het overrulen van controlemaatregelen wordt gesignaleerd.