02 Jaarstukken 2023

De afgelopen jaren zijn er regelmatig berichten in de media over cyberaanvallen, gevallen van ransomware en datalekken. Gezien de activiteiten van de gemeente heeft informatiebeveiliging vanuit de perspectieven continuïteit, fraude en privacy en daarmee samenhangende reputatie een hoge prioriteit. Er vinden controles plaats om vast te stellen of gewerkt wordt volgens de daarover gemaakte afspraken, waaronder de diverse protocollen / regels voor informatiebeveiliging. Daarnaast beoordelen de security en privacy officer de kwaliteit en naleving van de getroffen beheersingsmaatregelen. Eventuele verbeterpunten vormen de input voor verdere aanscherping en/of naleving van het informatiebeveiligingsproces. Conclusie Het college is van mening dat, met alle analyses en getroffen beheersingsmaatregelen, de risico’s met betrekking tot een beheerste en integere bedrijfsvoering voldoende inzichtelijk zijn en op een adequate wijze de aandacht krijgen. 5 Advies en dienstverlening We rondden in 2020 een vooronderzoek af om te inventariseren hoe we ons contractbeheer en management kunnen professionaliseren. Hieruit bleek dat verdiepend onderzoek noodzakelijk is. Onderdeel van dit vervolgonderzoek is het verkrijgen van inzicht in alle langlopende contracten binnen de organisatie. Eind 2022 is het onderzoek professionalisering contractbeheer en management opgeleverd.

In het 3e en 4e kwartaal van 2022 is gestart met het inventariseren en goed registreren van een groot aantal contracten. Het onderzoek heeft geleid tot een advies waarmee de organisatie in 2023 en verder stappen kan gaan zetten in de ontwikkeling van het contractbeheer en management. De controle op de contracten is door de komst van de administratieve ondersteuner in 2023 verder opgepakt. In de zomer van 2023 is er een intern professionaliseringsplan vastgesteld door de directie, de ontwikkelingen vanuit dit plan worden in de komende jaren verder uitgerold.

Jaarstukken 2023

PAGINA 76

6 Rechtmatigheidsverantwoording Toelichting rechtmatigheidsverantwoording Met ingang van de jaarrekening 2023 moeten we de rechtmatigheidsverantwoording opnemen in de jaarrekening. Hiermee legt het college verantwoording af over de naleving van geldende wet- en regelgeving bij de totstandkoming van de baten en lasten en balansmutaties in de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording is een verklaring van het college volgens een voorgeschreven model. Deze verklaring is opgenomen in de jaarrekening bij het onderdeel Rechtmatigheidsverantwoording. De wetswijziging veroorzaakt dat de bewijslast, om aan te tonen dat de gemeente Medemblik primair “in control” is op gebied van financiële rechtmatigheid is verlegd van de accountant naar het college. Voor het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties moet op een drietal rechtmatigheidscriteria aanvullend worden getoetst. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. Voor de oordeelsvorming over de rechtmatigheid van het financieel beheer moet aan deze drie rechtmatigheidscriteria expliciet aandacht worden besteed. In de Kadernota rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV is een nadere uitwerking gegeven van deze drie begrippen en de manier waarop hier in de praktijk mee om kan worden gegaan.

Kaderstelling raad In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording stelt de raad de kaders vast voor het inrichten en uitvoeren van de rechtmatigheidscontrole en hoe we omgaan met rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden. Deze kaders zijn vastgelegd in de financiële verordening, controleverordening en het normenkader. Het normenkader bevat een inventarisatie van voor de rechtmatigheidscontrole en accountantscontrole relevante externe wetgeving en eigen regelgeving. De inventarisatie bevat alleen wet- en regelgeving, voor zover die bepalingen bevat over financiële beheers handelingen. Het normenkader geeft het kader waarbinnen het college de financiële rechtmatigheid controle laat uitvoeren. Het geactualiseerde normenkader is vastgesteld op 30 november 2023. Rechtmatigheidscontrole De organisatie heeft onafhankelijke interne auditors aangesteld die in 2023 de rechtmatigheidscontrole hebben uitgevoerd aan de hand van de bij de rechtmatigheidsverantwoording vermelde drie criteria: het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium en het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. De bevindingen en rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden worden gerapporteerd aan het college. Hiermee wordt de rechtmatigheidsverantwoording onderbouwd. De accountant toetst of de rechtmatigheidscontrole goed is uitgevoerd en gaat na of de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is.

Rapportage rechtmatigheidsafwijkingen boven de rapportage- en verantwoordingsgrens In de financiële verordening is opgenomen hoe we omgaan met rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden en heeft de raad de rapportagegrens en verantwoordingsgrens vastgesteld. De verantwoordingsgrens bedraagt € 4,6 mln. Jaarstukken 2023

PAGINA 77

-

-

Het college hanteert een verantwoordingsgrens ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording van 3% van de totale lasten inclusief dotaties aan de reserves. Wanneer rechtmatigheidsafwijkingen de verantwoordingsgrens overschrijden, worden deze in de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen en toegelicht.

De rapportagegrens bedraagt € 1.5 mln. - Het college hanteert een rapportagegrens van 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording. - Wanneer rechtmatigheidsafwijkingen de rapportagegrens overschrijden, worden deze in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht en welke maatregelen worden genomen om deze in de toekomst te voorkomen. Uitkomsten rechtmatigheidscontrole Voor Medemblik komen de totale onrechtmatigheden over 2023 uit op € 5 mln. waarvan € 2,6 mln. binnen het begrotingscriterium en € 2,4 mln. binnen het voorwaardecriterium. Dit totaal is hoger dan de 3% verantwoordingsgrens die vastgesteld is door de gemeenteraad (de toegestane grens van € 4.6 mln.). We kunnen als college daarom niet aangeven rechtmatig te hebben gehandeld. A. Begrotingscriterium Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de financiële verordening is beschreven wanneer deze over- en onderschrijding acceptabel zijn. In totaal is er voor € 2,6 mln. aan begrotingsonrechtmatigheden geconstateerd. Deze € 2,6 mln. is verdeeld over de drie begrotingsprogramma's. Hiervan is € 2,6 mln. passend binnen vooraf gestelde beleid.

Voorheen zou dit tot gevolg hebben dat deze onrechtmatigheid van de lasten buiten beschouwing bleef in het oordeel van de accountant, maar omdat het college haar verantwoording moet geven op een nieuwe strengere manier (over de bruto onrechtmatigheid), telt dit nu wel mee. Voorheen waren deze onrechtmatigheden na toepassing van artikel 5 van de financiële verordening niet financieel onrechtmatig en omdat ze passen binnen het staande beleid van de gemeente. Deze afwijkingen worden daarom hieronder niet toegelicht, maar zijn opgenomen in de jaarrekening bij de toelichting op de baten en lasten in de programma’s en de investeringen en de analyse van het resultaat. De kadernota rechtmatigheid schrijft dit zo voor. Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de financiële verordening is beschreven wanneer deze over- en onderschrijding acceptabel zijn.

Jaarstukken 2023

PAGINA 78

B. Voorwaarden criterium Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het geactualiseerde normenkader zoals op door de raad is vastgesteld op 30 november 2023. In het proces aanbesteden is voor € 2.4 mln. aan fouten geconstateerd. Beschrijving en oorzaak fouten Deze onrechtmatigheden bestonden uit een divers aantal contracten waarbij niet de juiste aanbestedingsprocedure is gevolgd. Bij het inkopen van diensten, leveringen of werken met een waarde boven het wettelijk bepaalde drempelbedrag zijn gemeenten volgens het Europees aanbestedingsrecht verplicht om deze opdrachten Europees aan te besteden. In de onderstaande tabel zijn de fouten nader gespecificeerd. * € 1.000 Onrechtmatigheden uit voorgaande jaren die doorlopen* Wezenlijke wijzigingen met betrekking tot een aanbestedende dienst Nieuwe onrechtmatigheden met ingang van het boekjaar Totaal

Bedrag 2023

Bedrag 2022

1.520

1.209

264

68

669

393

2.453

1.670

De oorzaak ligt voornamelijk bij ophoging van een opdracht boven de Europese aanbestedingsgrens of bij niet rechtmatige verlenging. Dit betreffen onrechtmatigheden die bestaan uit 10 contracten, waarvan een groot deel van de contracten ouder zijn dan drie jaar. Bij 2 dossiers was sprake van een wezenlijke wijziging waarbij de regels niet goed zijn toegepast doordat de gemaakte werkelijke kosten hoger uitvielen dan de geraamde kosten. Bij 4 nieuwe dossiers is geconstateerd dat de inkoopprocedure niet goed is uitgevoerd. Verbeterpunten om deze fouten in de toekomst te voorkomen De genomen maatregelen richten zich op bewustwording van rechtmatig aanbesteden en een deugdelijke contractregistratie en -bewaking. Door tijdige signalering met behulp van de interne aanbestedingskalender en de spendanalyse voorkomen we dat Europese aanbestedingsrichtlijnen niet goed worden toegepast. De inkoopadviseurs adviseren management en budgethouders over het inkoopbeleid en contractregistratie. In 2023 hebben de Westfriese gemeenten de brokerdienstverlening voor de inhuur van professionals (gedetacheerden en zzp’ers) Europees aanbesteed. Met ingang van 1 oktober 2023 verloopt het inkoopproces voor externe inhuur via één centrale Inhuurdesk. Wanneer de bemiddeling van de inhuuraanvraag via de nieuwe Inhuurdesk loopt is de rechtmatigheid beter geborgd.

De Inhuurdesk zorgt voor de screening van kandidaten, de contractering en het vastleggen van alle vereiste documenten in de dossiers. C. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium De gemeente heeft beleid om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen. Het M&O beleid bestaat uit specifieke regelingen, verordeningen en processen. De meeste regelingen zijn gebonden aan wettelijke eisen. Het college laat interne onderzoeken uitvoeren om te controleren of er voldoende maatregelen zijn om misbruik en oneigenlijk te voorkomen, tijdig te detecteren en passende sancties op te leggen. M&O beleid wordt nageleefd en de getroffen maatregelen werken. Het M&O-beleid is actueel en afgestemd op de meest recente wetgeving. Er zijn in 2023 geen M&O-fouten gevonden.

Jaarstukken 2023

PAGINA 79

7 Juridische zaken Klachten 2023 Afdeling

Aantal

Sociaal

21

Externe dienstverlening

23

Ruimte

12

Bedrijfsvoering Openbare Orde en Veiligheid

10

Totaal

69

3

Wet open overheid verzoeken (Woo) 2023

Afgebroken Verzoeken

4

ToegeAfkend gewezen 26

Buiten behandeling

4

Nog niet afgehanTotaal deld ontvangen

8

1

43

Bezwaarschriften 2023 Ingediend voor 2023, afgehandeld in 2023

Ingediend in 2023 Totaal AK

Totaal SK

Totaal

AK*

SK*

AK

SK

AK

SK

Ingetrokken

18

5

30

9

48

14

62

Ongegrond

51

3

20

2

71

5

76

Deels gegrond

-

-

-

-

-

-

-

Gegrond

5

-

-

-

5

-

5

Niet-ontvankelijk

45

-

23

-

68

-

68

Doorgestuurd Eind 2023 niet afgehandeld

-

-

5

-

5

-

5

12

1

50

11

62

12

74

Totaal ingediend

131

9

128

22

259

31

290

Niet afgehandelde bezwaarschriften op 1 januari 2023: Ingediend in 2019 1 Ingediend in 2020 2 Ingediend in 2021 Ingediend in 2022 128

Jaarstukken 2023

PAGINA 80

Ingebrekestellingen niet tijdig beslissen 2023 Geweigerd

Toegekend

Afgebroken

Totaal

Wmo/bijzondere bijstand

78

7

10

95

Overig

12

1

2

15

Totaal ingebrekestellingen

90

8

12

110

Totaal uitgekeerde bedrag dwangsommen over 2023: € 2.086. Beroep/hoger beroep en voorlopige voorzieningen 2023 Overzicht uitspraken bestuursrechter (excl. belastingen en bestemmingsplannen) in 2023.

Procedure

NietOnontvankelijk gegrond Gegrond

Ingetrokken

Totaal

Verzoeken om voorlopige voorziening

-

Beroep

2

6

3

1 (deels)

11

Hoger beroep

1

2

2

1

6

8 Oorlog in Oekraïne Na de uitbraak van de oorlog in Oekraïne op 24 februari 2022 vingen wij binnen de gemeente Medemblik Oekraïense vluchtelingen op. Wij stelden een crisisorganisatie in om uitvoering te geven aan de opdracht om tijdelijke opvang te realiseren voor Oekraïense vluchtelingen. Dit deden wij door twee gemeentelijke opvanglocaties te realiseren, benodigde spullen te verkrijgen via acties onder onze inwoners en ondernemers, een betaalpassen systeem te implementeren én vooral door onze inwoners die particuliere opvang wilde bieden te informeren en te ondersteunen via ons meldpunt Oekraïne. Wij huisvesten ten tijde van het schrijven van dit jaarverslag 430 vluchtelingen, waarvan 271 in de particuliere opvang en 159 in de gemeentelijke opvanglocaties. De oorlog is nog niet voorbij. Wij hebben de crisissituatie organisatorisch weten om te zetten naar een beheerssituatie. Een deel van de vluchtelingen is weer teruggekeerd. Ten tijde van het schrijven van deze paragraaf is de opdracht tot de opvang van Oekraïense vluchtelingen verlengd tot 4 maart 2024. Wij hebben onze organisatie daarop ingericht en hebben het kernteam voor langere tijd aan ons weten te verbinden. Naar aanleiding van diverse kamerbrieven gaan wij er vanuit dat de kosten die wij maken om de opvangcapaciteit te realiseren, integraal worden vergoed zoals is toegezegd door het rijk.

Jaarstukken 2023

PAGINA 81

2.2.6.

Verbonden partijen

Een verbonden partij is een organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Verbonden partijen voeren een publieke taak voor ons uit. In een aantal gevallen heeft het Rijk zelfs verplicht gesteld dat een verbonden partij deze taak voor ons uitvoert. Nota verbonden partijen In 2014 stelde de gemeenteraad de visie over de verbonden partijen vast in de 'Nota Verbonden Partijen 2014'. Deze nota bevat ook een lijst van de verbonden partijen. De gemeenteraad stelde in 2017 ook de notitie 'Toezicht houden op verbonden partijen' vast. In 2019 is deze verder uitgewerkt in de notitie 'inrichting toezicht houden op verbonden partijen (inrichten governance)'. Gemeenschappelijke regelingen We geven in dit onderdeel een overzicht van de gemeenschappelijke regelingen.

1

Ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking Westfriesland (OBS)

Vestigingsplaats: Hoorn

www.regiowestfriesland.nl

De kerntaken van het OBS zijn: • het periodiek organiseren, faciliteren en coördineren van bestuurlijke overleggen: o Madivosa (Maatschappelijke Dienstverlening, Volksgezondheid en Sociale Aangelegenheden); o VVRE (Verkeer en Vervoer, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Economie); o ABZ (Algemeen Bestuurlijke Zaken). • het uitvoeren van een aantal daarvan afgeleide taken, zoals organisatie van leerlingenvervoer en urgentiecommissie woningtoewijzing. Onder deze regeling valt ook de samenwerking op basis van het Pact van Westfriesland. Voor 2023 zetten we ons regionaal in ieder geval in op energie (specifiek geothermie), versnellen van woningbouw en innovatie van de zorg.

2

Westfries Archief

Vestigingsplaats: Hoorn

www.westfriesarchief.nl

Het Westfries Archief is het regionaal historisch centrum voor Westfriesland. Inwoners en instellingen kunnen hier terecht met historische vragen. Het belang van het Westfries Archief is een goede (digitale) informatievoorziening, het bewaren van het cultuur erfgoed en het borgen van digitale duurzaamheid. Hiermee voldoen we aan de Archiefwet. De kerntaken van het Westfries Archief zijn:  het beheren, bewaren en ter beschikking stellen van de historische archieven en collecties van de aangesloten Westfriese gemeenten;  het opbouwen en beheren van een zo breed mogelijke collectie en deze collectie beschikbaar te stellen voor een breed publiek;  het adviseren en inspecteren van de aangesloten gemeenten op het gebied van (digitaal) duurzaam archiefbeheer;  een kennis- en informatiecentrum zijn op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis. Jaarstukken 2023

PAGINA 83

3

SSC DeSom

Vestigingsplaats: Wognum

www.sscdesom.nl

Het is een samenwerkingsverband op gebied van ICT beheer. De deelnemende gemeenten zijn Drechterland, Enkhuizen, Stede Broec, Opmeer, Medemblik en Koggenland. Ook WerkSaam neemt ICT-diensten van DeSom af.

4

GGD Hollands Noorden

Vestigingsplaats: Alkmaar

www.ggdhollandsnoorden.nl

De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van inwoners. De GGD heeft daarvoor de volgende doelstellingen:  ondersteuning van gemeenten bij de realisatie en uitvoering van het lokaal gezondheidsbeleid;  uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van:  jeugd;  infectieziektebestrijding;  kwetsbare inwoner;  onderzoek, beleid en preventie.

5

WerkSaam Westfriesland

Vestigingsplaats: Hoorn

www.werksaamwf.nl

WerkSaam Westfriesland (kortweg Werksaam) voert voor de zeven Westfriese gemeenten de Participatiewet uit. Daarnaast behandelt WerkSaam de aanvragen voor een inkomensvoorziening voor oudere arbeidsongeschikte werknemers en zelfstandigen en voor bijstandsverlening aan zelfstandigen. Ook pakt zij laaggeletterdheid aan. WerkSaam wil iedereen die in Westfriesland kan participeren mee laten doen, waar mogelijk, in betaald werk. De talenten van mensen en de wensen van de werkgever staan daarbij centraal. Het doel van WerkSaam is vooral passend werk te vinden voor mensen. Regulier werk waar dat kan en beschut werk waar dat nodig is. En uitkeringen verstrekken aan hen die dat nodig hebben.

6

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord

Vestigingsplaats: Alkmaar

www.vrnhn.nl

De Veiligheidsregio is een samenwerkingsverband van zestien gemeenten en hulpverleningsdiensten in Noord-Holland Noord. De Veiligheidsregio zorgt voor: • verkleining van de risico's op een crisissituatie; • goede voorbereiding op het bestrijden van incidenten; • een vlotte en adequate aansturing van de hulpverlening bij een ramp. Alle inzet wordt gecoördineerd vanuit een centrale organisatie waar onder andere het ambulancevervoer en de meldkamer zijn ondergebracht. Op dit moment loopt er een landelijk project om de meldkamerorganisaties te professionaliseren.

Jaarstukken 2023

PAGINA 84

7

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (ODNHN)

Vestigingsplaats: Hoorn

www.odnhn.nl

De OD NHN voert de wettelijke milieutaken uit. Zij doet dit voor alle aangesloten gemeenten en de provincie Noord-Holland. Voor onze gemeente voert de OD NHN ook de bovenwettelijke taken uit.

8

Afvalbeheer Westfriesland

Vestigingsplaats: Bovenkarspel In 2021 is de naam van de toenmalige gemeenschappelijke regeling ‘Centraal afvalverwijderingsbedrijf Westfriesland’ (CAW) gewijzigd in ‘Afvalbeheer Westfriesland (ABWF)’. Alle aandelen van de Huisvuilcentrale (HVC) zijn van het CAW overgegaan naar de zeven Westfriese gemeenten. In 2019 was al de bevoegdheid op het gebied van beleid, de afvalverordening en de dienstverleningsovereenkomst met het HVC overgegaan naar de individuele gemeenten. Hiermee blijft alleen de voormalige stortplaats in Westwoud als formele taak bij het ABWF. Verder functioneert het ABWF als afstemmingsoverleg voor beleidszaken op het gebied van afval en aandeelhouderschap HVC.

9

Recreatieschap Westfriesland

Vestigingsplaats: Stede Broec

www.recreatieschapwestfriesland.nl

Het Recreatieschap Westfriesland (RSW) behartigt de gemeentelijke belangen op het gebied van de openluchtrecreatie, natuur en het landschap. Het RSW zet zich in voor een rijkere, gevarieerdere natuur. En ook voor het ontwikkelen en beheren van diverse recreatiemogelijkheden en recreatiegebieden.

10

Archeologie West-Friesland

Vestigingsplaats: Hoorn

www.archeologiewestfriesland.nl

De archeologiedienst behartigt de Westfriese belangen op het gebied van archeologie. Deze gemeenschappelijke regeling kent een centrumgemeenteconstructie. De gemeente Hoorn verricht de opgravingen zoals bedoeld in de Monumentenwet voor alle gemeenten. In 2018 is de regeling gewijzigd om deze in lijn te brengen met de Erfgoedwet. De gemeenten Schagen en Texel zijn inmiddels ook toegetreden.

Vennootschappen en coöperaties

11

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

Vestigingsplaats: Den Haag

www.bngbank.nl

De BNG functioneert als huisbankier van de Nederlandse gemeenten. De BNG verstrekt de gemeente tegen gunstige voorwaarden geld. De bank heeft een AAA rating. Dat is de hoogste rating wat betreft zekerheid.

Jaarstukken 2023

PAGINA 85

12

Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN)

Vestigingsplaats: Alkmaar

www.nhn.nl

Het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN) is de uitvoeringsorganisatie van het Bestuurlijk afstemmingsoverleg (BAO). Dit is een overleg tussen de gemeenten in NoordHolland Noord en de provincie Noord Holland. OHNH bevordert de economie in Noord-Holland Noord.

13

Stadshavens Medemblik B.V.

Vestigingsplaats: Medemblik

www.stadshavensmedemblik.nl

Stadshavens Medemblik B.V. beheert en exploiteert de stadshavens in de kern Medemblik. De BV draagt bij aan een goede kwaliteit van het toeristisch product en het economisch belang van de gemeente. De gemeente is enige aandeelhouder van deze Stadshavens Medemblik B.V.

14

Alliander N.V.

Vestigingsplaats: Arnhem

www.alliander.com/nl

Medemblik heeft aandelen Alliander. De wet bepaalt dat de aandelen van netwerkbedrijven in handen van de overheid blijven. Alliander beheert het regionaal netwerk voor gas en elektriciteit. Zij levert ook de complexe energie infrastructuur. Wij ontvangen eenmaal per jaar dividend.

15

Sportbedrijf Medemblik B.V.

Vestigingsplaats: Wognum Sportbedrijf Medemblik B.V. beheert en exploiteert maatschappelijke voorzieningen en draagt bij aan het scheppen van voorwaarden voor maatschappelijke ontplooiing en vrijetijdsbesteding. Per 1 oktober 2023 wordt uitvoering gegeven aan de exploitatie en beheer van multifunctionele accommodaties, MFA’s de Bloesem (Wognum), de Muiter (Medemblik), sporthal de Klamp en gymzalen de Krimper (beide Andijk) en de Munt (Medemblik).

Jaarstukken 2023

PAGINA 86

Totaaloverzicht Dit overzicht geeft het bestuurlijke en financiële belang weer van de gemeente in de verbonden partijen. Ook geeft het een totaaloverzicht van de gemeentelijke bijdragen in de verbonden partijen. Bedragen * € 1.000 Programma Verbonden partij

Belang

Eigen vermogen 31-12-2023 n.v.t.

Vreemd vermogen 31-12-2023 n.v.t.

Resultaat 2023

Bijdrage 2023

25

152

1,2,3

OBS

Centrumgemeente (Hoorn)

1

Westfries Archief

Vertegenwoordiging in het AB

300

398

73

411

1

DeSom

Vertegenwoordiging in het AB

111

4.435

-50

2.276

2

GGD

Vertegenwoordiging in het AB

2.110

23.835

761

1.836

2

WerkSaam

Vertegenwoordiging in het AB

10.045

11.449

1.696

1.831

3

Veiligheidsregio

Vertegenwoordiging in het AB

5.333

42.613

-850

2.935

3

Omgevingsdienst NHN

Vertegenwoordiging in het AB

4.188

5.837

1.742

1.289

3

Afvalbeheer Westfriesland

Vertegenwoordiging in het AB

46

1.492

7

15

3

RSW

Vertegenwoordiging in het AB

1.675

1.410

29

285

3

Archeologie West-Friesland

Centrumgemeente (Hoorn)

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

50

111.128.000

254.000

-

Subtotaal bijdrage gemeenschappelijke regelingen

11.080

1

BNG

Aandeelhouder (0,025%)

4.412.000

2

Sportbedrijf**

Aandeelhouder (100%)

150

3

ONHN*

Aandeelhouder (3,54%)

1.279

3.698

41

1.054

3

Stadshavens*

Aandeelhouder (100%)

639

938

123

-

3

Alliander

Aandeelhouder (0,209%)

4.749.000

6.897.000

267.000

-

Subtotaal bijdragen vennootschappen en coöperaties Totale bijdragen verbonden partijen

1.054 12.134

* Betreffen de jaarcijfers 2022. Ten tijde van het opstellen van de jaarstukken waren de jaarcijfers 2023 nog niet vastgesteld. ** Het sportbedrijf is in 2023 opgericht en stelt over 2023 nog geen jaarrekening op. Vanaf 2024 zullen in deze tabel gegevens uit de jaarrekening van het sportbedrijf worden opgenomen. Jaarstukken 2023

PAGINA 87

Jaarstukken 2023

PAGINA 88

2.2.7.

Grondbeleid

Het grondbeleid is bedoeld om doelstellingen op andere terreinen te kunnen realiseren, voornamelijk met het oog op woningbouw en ruimte voor bedrijvigheid. De gemeente heeft zelf grond in voorraad en maakt met het opstellen en vaststellen van bestemmingsplannen en grondexploitaties en het bouw- en woonrijp maken woningbouw mogelijk. Op dit moment heeft de gemeente geen grondexploitaties voor de realisatie van bedrijventerreinen. In 2023 waren er 11 actieve grondexploitaties in het kader van woningbouw. Een daarvan wordt afgesloten. Waar de gemeente geen grondeigenaar is maar er wel plannen worden opgesteld voor woningbouw zetten we ons publiekrechtelijk instrumentarium in om via bestemmingsplanwijzigingen en dergelijke woningbouw mogelijk te maken en het kostenverhaal te regelen. De druk op de woningmarkt bleef in 2023 hoog. De prijzen voor nieuwbouwwoningen stegen vanaf medio 2023. De verwachting is dat de druk op de woningmarkt hoog blijft. Een punt van zorg betreft de betaalbaarheid en daarmee de afzetbaarheid van nieuwbouwwoningen. Er is ook vraag naar grond voor bedrijvigheid. In combinatie met de energietransitie, aanpassingen met het oog op klimaatbestendigheid en toenemende vraag naar ruimte voor recreatie en mobiliteit is de druk op de grondmarkt toegenomen. De gemeente is een van de spelers op de grondmarkt. De handelwijze wordt vastgelegd in de nota grondbeleid.

In het tweede kwartaal van 2023 heeft de gemeenteraad de nota grondbeleid vastgesteld. Hierin zijn ook de beginselen voor de op te stellen Nota kostenverhaal vastgelegd. Met beide actuele nota's beschikt de gemeente over het instrumentarium dat upto-date is en kan worden ingezet.

1 Nota Grondbeleid 2014 en parameters In het derde kwartaal van 2023 is de Nota Grondbeleid door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin zijn de hoofdlijnen van het te voeren grondbeleid vastgelegd. De gemeente kiest voor regisserend grondbeleid. Daarin zijn de criteria van de Nota 2014 nog steeds aan de orde en zijn er criteria aan toegevoegd. Bijvoorbeeld dat de gemeente het eerst kiest voor het mogelijk maken van bebouwing op locaties waar de beste afspraken gemaakt kunnen worden. Via die keus regisseert de gemeente. Bij het maken van afspraken zijn de publiekrechtelijke bevoegdheden en instrumenten van de gemeente leidend. Het sturen op die bevoegdheden en via die instrumenten wordt meer benadrukt met de term 'regisserend grondbeleid'; Daarnaast wordt het eigen gemeentelijk beleid op tal van beleidsterreinen regelmatig aangepast. Voor zover dat impact heeft op het ruimtebeslag (denk aan maatregelen met betrekking tot klimaatadaptatie en energietransitie) en het omgaan met ontwikkellocaties vereist dat verwerking in de Nota grondbeleid. Grondbeleid is een middel om ruimtelijk beleid op een zo verantwoord mogelijke wijze te realiseren. Het grondbeleid is dus geen doel op zich. Dit betekent ook dat het grondbeleid niet een visie omvat over hoe de gemeente zich in ruimtelijk opzicht zou moeten ontwikkelen.

Jaarstukken 2023

PAGINA 89

Parameters Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) De volgende parameters zijn gehanteerd bij het actualiseren van de grondexploitaties: Parameters MPG Grondopbrengsten sociale huur

3,90%

Grondopbrengsten overig

0,00%

Kostenstijging GWW

4,30%

Kostenstijging plankosten

6,50%

Rente

0,75%

Discontovoet

2,00%

Jaarstukken 2023

PAGINA 90

2 Grondexploitatiecomplexen In 2023 waren er 11 complexen in exploitatie. In de tabel hierna is het verloop van de boekwaarde over het boekjaar, de totale winstneming en de boekwaarde aan het einde van het boekjaar weergegeven. De boekwaarde van de grondexploitaties is het saldo van de gerealiseerde kosten en de reeds gerealiseerde opbrengsten. De balanswaarde wordt berekend door de reeds genomen winst (inclusief winstneming 2023) en de reeds genomen verliezen bij de boekwaarde op te tellen. De verliesvoorzieningen worden conform BBV hierbij niet meegenomen. Dit zijn de voorlopige reserveringen die gedaan worden om een verwacht negatief resultaat van een grondexploitatie af te dekken. Bedragen * € 1 Complex

Afsluiting

Tripkouw Oost II en III, Midwoud

31-12-2023

- -1.722.500

-56.647

DEK-terrein, Medemblik

31-12-2026

-

-

Weeshuis/Molenblik, Medemblik

31-12-2028

-

Noordzijde Bloesemgaerde, Wognum

31-12-2026

De Tegel, Wervershoof

Verminderingen 2023

Winstneming 2023

134.840

-

-

-78.193

-

-12.605

154.175

-199.359

176.794

-

119.005

-

2.269.548

96.804

-

-

-

2.366.352

18.719

-

1.412.431

43.129

-

-

-

1.455.560

31-12-2029

-

-

133.612

5.020

-

-

-

138.632

De Linten, Andijk

31-12-2026

-

-

416.834

22.148

-

-

-

438.982

Asonia, Andijk

31-12-2027

-

-

155.628

87.504

-

-

-

243.132

SEW terrein, Nibbixwoud

31-12-2024

939.324

-

-589.719

384.659

-79.579

81.782

-

-202.857

Ijsbaan/gemeentewerf, Abbekerk

31-12-2025

-

-

356.449

445.362

-125.884

-

-

675.928

Slotlaan (vml TV De Kaag), Wervershoof 31-12-2026

-

-

200.429 1.734.748

-

-

-

1.935.177

Wilgenrak, Sijbekarspel

-

-

-

-

-

47.881

-404.821 258.576

-78.193

7.217.792

Totaal

Jaarstukken 2023

31-12-2026

Genomen winst t/m 2022

Genomen verlies t/m 2022

958.043 -1.722.500

Boekwaarde Vermeer1-1-2023 deringen 2023

37.818

10.064

4.323.777 3.118.453

PAGINA 91

Verlies- Boekwaarde neming 31-12-2023 2023 (excl. verliesvoorziening)

Prognose tot einde looptijd Het te verwachten resultaat van de grondexploitatiecomplexen tezamen bedraagt na actualisatie op basis van de eindwaarde € 4.424.705 positief. Er zijn vijf complexen die met een negatief saldo zullen eindigen. Daarvoor zijn verliesvoorzieningen getroffen. De hoogte van de verliesvoorzieningen zijn op basis van de netto contante waarde bepaald en bedragen in totaal € 1.506.080. Daarnaast is er in totaal € 1.722.500 aan verlies genomen in complex Tripkouw Oost II en III. Er zijn zes complexen waarvoor we een positief eindsaldo verwachten met een totale verwachte winst op eindwaarde van € 6.026.040. Daarvan is tot 2023 € 958.043 aan winst genomen.

Jaarstukken 2023

PAGINA 92

Afsluiting grondexploitatiecomplexen per 31-12-2023 Er wordt een grondexploitatiecomplex afgesloten per balansdatum, namelijk Tripkouw Oost II en III. Voor deze grondexploitatie was een verliesvoorziening getroffen van € 157.214. Bij afsluiting kan deze met € 79.021 verlaagd worden doordat het negatieve saldo bij afsluiting € 78.193 bedraagt. Dit is exclusief in het verleden genomen verliezen van € 1.722.500. Onderbouwing verliesvoorzieningen De verliesvoorzieningen zijn de voorlopige reserveringen die worden gedaan om een verwacht negatief resultaat van een grondexploitatie af te dekken. Na elke jaarlijkse actualisatie van de grondexploitaties wordt deze verliesvoorziening aangepast aan het te verwachten negatieve resultaat van de betreffende grondexploitatie. Op het moment van afsluiten van de grondexploitatie wordt de verliesvoorziening omgezet in een verliesneming. De resterende boekwaarde van een complex wordt op deze manier afgeboekt. Per 31 december 2023 bedraagt de totale verliesvoorziening € 1.850.826. Deze verliesvoorziening is als volgt opgebouwd: Bedragen * € 1 Verliesvoorziening

1-1-2023

Mutaties 2023

Verliesneming

31-12-2023

complex Tripkouw Oost II en III, Midwoud

157.214

-79.021

-78.193

-

complex Molenblik, Medemblik

273.414

281.805

555.219

complex De Linten, Andijk complex Ijsbaan/gemeentewerf, Abbekerk

56.551

-56.551

-

987.477

-145.570

841.907

complex Slotlaan, Wervershoof

68.038

375.481

443.519

complex Wilgenrak, Sijbekarspel

124.886

-114.705

10.181

1.667.580

261.439

Totaal

-78.193

1.850.826

Voor drie grondexploitatiecomplexen neemt het verwachte negatieve saldo af waardoor de verliesvoorziening kan worden verlaagd. Voor complex De Linten wordt geen verlies meer verwacht. De resultaten voor de complexen Molenblik en Slotlaan zijn verslechterd ten opzichte van 2022 waardoor een aanvullende dotatie moet worden gedaan aan de voorziening. In het Meerjarenperspectief grondexploitaties (MPG) bij de jaarrekening 2023 worden de resultaten per complex uitgebreid beschreven. Onderbouwing winstnemingen Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) dient de gemeente bij grondexploitatiecomplexen tussentijds winst te nemen conform de Percentage of Completion-methode (PoC-methode). Het uitgangspunt van de PoC-methode is de realisatie van de kosten en opbrengsten tot en met het huidige boekjaar, ten opzichte van de totale kosten en opbrengsten over de gehele looptijd van het project. In de volgende tabel is de totale winstneming op basis van de PoC-methode na actualisatie per grondexploitatiecomplex gespecificeerd. In 2023 is € 258.572 aan winst genomen. Voor De Linten geldt dat op basis van de PoC-methode een winstneming van ongeveer € 2.600 op zijn plaats zou zijn. Echter gezien de geringe marge is vanuit voorzichtigheidsbeginsel geen tussentijdse winstneming gedaan.

Jaarstukken 2023

PAGINA 93

Bedragen * € 1 Complex

PoC%

Totaal te nemen winst

DEK terrein, Medemblik

62%

285.516

-

176.794

108.722

Noordzijde Bloesemgaerde, Wognum

2%

575.484

18.719

-

556.765

De Tegel, Wervershoof

0%

2.908.239

-

-

2.908.239

De Linten, Andijk

0%

26.305

-

-

26.305

Asonia, Andijk SEW terrein, Nibbixwoud

0% 95%

1.151.967 1.078.529

939.324

81.782

1.151.967 57.423

6.026.040

958.043

258.577

4.809.420

Totaal

Reeds Winst 2023 genomen winst

Toekomstig te nemen winst

Inclusief de in het verleden genomen tussentijdse winst tot en met 2023 bedraagt € 1.216.620. De toekomstig te nemen winst is berekend op € 4.809.420. Risico's Jaarlijks worden de mogelijke risico’s geïnventariseerd en gekwalificeerd. Dit gaat onder andere over de risico’s van kostenstijging en rentestijging. Tevens worden er specifieke risico’s aan de grondexploitatiecomplexen en de reserve toegekend. Het totaal aan risico’s bedraagt € 1.571.661. Stand reserve grondbedrijf Om de risico’s binnen de grondexploitatiecomplexen op te kunnen vangen heeft de gemeente een reserve grondbedrijf. In het verleden heeft de gemeenteraad besloten dat de omvang van de reserve minimaal 20% van de totale boekwaarde moet bedragen. De totale boekwaarde per balansdatum bedraagt € 6.080.322. De stand van de reserve zou dan minimaal € 1.216.064 moeten zijn. De stand van de reserve grondbedrijf bedraagt € 1.914.067. Indien de gemeenteraad besluit om de tussentijdse winstnemingen en de mutaties van de verliesvoorzieningen van het afgelopen jaar ten laste te laten komen van deze reserve, dan zou de reserve als volgt muteren: Bedragen * € 1 Reserve grondbedrijf Stand per 1-1-2023:

1.742.567

Resultaatbestemming 2022

184.000

Reservemutaties 2023

-12.500

Stand per 31-12-2023:

1.914.067

Af: mutaties verliesvoorzieningen 2023

-183.246

Bij: tussentijdse winstnemingen 2023

258.577

Af: Verliesneming Tripkouw Oost II en III

-78.193

Stand

1.911.205

De stand van de reserve is ruim voldoende ten opzicht van de minimale omvang die de gemeenteraad in het verleden heeft vastgesteld, we muteren de reserve in 2023 niet. Jaarstukken 2023

PAGINA 94

2.2.8.

Openbaarheid (Woo)

Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. De Woo vervangt de Wet openbaarheid van bestuur. Artikel 3.5 schrijft voor dat een bestuursorgaan in de begroting aandacht besteed aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van de wet. In de jaarstukken moeten we verslag doen van de uitvoering van de wet, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. In 2023 zijn de eerste stappen gezet om een Woo programmanager te werven voor de implementatie en uitvoering van de Woo. Om de Woo verzoeken sneller te kunnen afhandelen is er anonimiseringssoftware aangeschaft. In de paragraaf bedrijfsvoering van deze jaarrekening treft u ook de jaarcijfers aan van o.a. klachten, bezwaarschriften, ingebrekestellingen, beroep/hoger beroep en Woo verzoeken.

Jaarstukken 2023

PAGINA 95

3.

Jaarrekening

Jaarstukken 2023

PAGINA 97

Jaarstukken 2023

PAGINA 98

3.1.

Overzicht van baten en lasten en de toelichting

Hier nemen we u mee in het financiële huishoudboekje 2023 van onze gemeente. Per programma laten we zien hoeveel ons beleid kostte. Deze vergelijken we met de begroting 2023. Bedragen * € 1.000

Verschil realisatie Begroting na begroting na Realisatie wijziging wijziging 2023 2023 2023

Begroting 2023

Baten: 1 Dienstverlening en organisatie

17.319

17.605

-286

16.167

2 Samen leven en ondersteuning

12.239

5.485

6.754

1.974

3 Wonen, werken en recreëren

22.134

20.956

1.178

16.598

Algemene dekkingsmiddelen

95.348

92.340

3.008

87.616

1.076

1.083

-7

959

148.116

137.469

10.647

123.314

1 Dienstverlening en organisatie

-6.226

-6.871

645

-5.848

2 Samen leven en ondersteuning

-72.210

-69.922

-2.288

-62.719

3 Wonen, werken en recreëren

-39.929

-42.848

2.919

-39.161

Overhead

-18.272

-18.263

-9

-17.639

-207

-

-207

-

-136.844

-137.904

1.060

-125.367

Saldo voor bestemming reserves

11.272

-435

11.707

-2.053

Onttrekking aan reserves

14.743

15.844

-1.101

2.352

Toevoeging aan reserves

-15.409

-15.409

-

-294

-666

435

-1.101

2.058

10.606

-

10.606

5

Overhead Totaal van de baten Lasten:

Vennootschapsbelasting Totaal van de lasten

Mutaties reserves Saldo na bestemming reserves

De algemene dekkingsmiddelen, overhead en vennootschapsbelasting zijn opgenomen onder programma 1 Dienstverlening en organisatie, zie ook programma 1. Gemeente Medemblik heeft weer een solide financiële positie. Het weerstandsvermogen heeft een aantal jaren onder druk gestaan maar is nu weer ruim voldoende. De algemene reserve laat na jaren van dalen weer een stijgende lijn zien.

Jaarstukken 2023

PAGINA 99

Analyse rekeningresultaat De jaarrekening sluit met een positief resultaat van € 10.606.190. Onderstaand overzicht bevat een analyse van dit verschil. Totaalanalyse Maatschappelijke voorzieningen De in 2022 gevluchte Oekraïners zijn, als gevolg van het aanhouden van de oorlog, ook in 2023 opgevangen door de gemeente. De hiervoor gemaakte kosten worden terugbetaald door het Rijk. Het gaat bij deze om standaardbedragen. In 2023 heeft de gemeente Medemblik meer middelen ontvangen dan wat werkelijk besteed is aan de opvang van de Oekraïense vluchtelingen met een positief financieel resultaat tot gevolg.

€ 3.820.000

Sociaal domein De uitgaven in het kader van de WMO en Jeugdzorg vielen voordelig uit € 1.115.000. De uitvoering van de energietoeslag is nog niet volledig afgerond en loopt deels door in 2024. Dat resulteerde in een beschikbaar budget in 2023 van € 975.000. De uitvoering van de Participatiewet door WerkSaam leverde een voordeel op van € 184.000. De verwachting is echter dat het Rijk de bezuiniging die de Participatiewet nu eenmaal is geweest, niet gaat terugdraaien. WerkSaam is daarom proactief op zoek naar mogelijkheden om ondanks de afnemende rijksbijdrage financieel gezond te blijven. Het budget voor het Lange Termijn Accommodatiebeleid (LTA) is niet volledig benut, wat heeft geresulteerd in een positief resultaat van € 142.000. Daarnaast heeft de gemeente Medemblik op het gebied van onderwijsbeleid en energieondersteuning minder subsidies uitgegeven dan begroot, wat een voordeel van € 145.000 opleverde.

€ 2.560.000

Personeel en inhuur De formatie was in 2023 hoger dan de bezetting, wat betekent dat de gemeente Medemblik niet alle vacante posities heeft kunnen invullen. De "groei mee" wervingscampagne heeft bijgedragen aan het invullen van een behoorlijk aantal posities ten opzichte van 2022, maar de krapte op de arbeidsmarkt blijft een uitdaging. Bij de begroting voor 2023 werd, vanwege de druk op de arbeidsmarkt en de verwachting dat niet alle vacatures direct vervuld zouden worden, een incidentele stelpost van € -500.000 opgenomen voor de onderuitputting van het personeelsbudget. Achteraf bleek deze stelpost aan de lage kant te zijn.

€ 1.381.000

Algemene uitkering De decembercirculaire viel positief uit voor de gemeente. Dit komt door verschillende onderdelen van de algemene uitkering, zoals € 555.000 door actualisatie van maatstaven door het Rijk en € 299.000 voor invoeringskosten omgevingswet.

€ 1.150.000

Jaarstukken 2023

PAGINA 100