01 Programmabegroting 2026

PAGINA 36

E. Prijsstijging grote projecten Het risico bestaat dat na het inzetten van het voorbereidingskrediet blijkt dat de benodigde middelen voor het realiseren van een project groter zijn dan de gemeente kan/wil dragen. Op dat moment worden de voorbereidingskredieten ten laste van het resultaat gebracht.

Klein

1.000

3.350

Algemeen

F. Onjuiste verantwoording en besluitvorming door onvoldoende naleving van wet- en regelgeving, onvoldoende beheer van budgetten of een onjuiste inrichting van systemen.

Klein

1.000

2.750

Algemeen

G. Uitstroom personeel - vacatures die ontstaan bij de Groot buitendienst zijn mogelijk niet op te vullen. Bij enkele teams en met name de buitendienst gaan de komende jaren veel mensen met pensioen. Door krapte op de arbeidsmarkt bestaat het risico dat we met traditionele werving de toekomstige vacatures niet vervuld gaan krijgen

100

250

Algemeen

H. Voorziening wachtgeld huidig college. Matig Mogelijk keren niet alle wethouders terug in het nieuwe college. De wethouders hebben een aantal jaar recht op wachtgeld over de terugval in inkomen.

250

500

Algemeen

I. Datalek Matig Bij een datalek kan de Autoriteit Persoonsgegevens een boete opleggen. Een boete kan al opgelegd worden na een onbedoeld foutief verstuurde mail.

250

500

Algemeen

J. Verhoogde eisen basisregistraties Klein De kwaliteit van het beheer van de basisregistraties is onvoldoende. De eisen gaan omhoog. Hierdoor voldoen we wellicht niet aan de wettelijke eisen en negatieve oordelen van inspecties en audits van externe toezichthouders.

250

500

Algemeen

De risico’s van de verbonden partijen zijn deel van onze risico-analyse. Deze risico’s staan niet in de tabel, maar u kunt ze vinden in de paragraaf Verbonden partijen. Toelichting Bij het beoordelen van de risico's hebben we gekeken naar mogelijke nieuwe risico’s en of de risico’s die we eerder hebben genoemd nog steeds gelden. Hierdoor hebben we nieuwe risico’s toegevoegd en zijn voor andere risico’s risicobeperkende maatregelen genomen. Hieronder lichten we de grootste aanpassingen toe. Kosten WMO en Jeugdhulp We hebben bij de inschatting van het risico WMO en Jeugdhulp de impact verhoogd van € 1,1 miljoen naar € 2 miljoen en hebben de kans dat we dit risico zich voordoet verhoogd van Matig naar Groot. Onjuiste financiële verantwoording We hebben als nieuw risico opgenomen een combinatie van onjuiste verantwoording en besluitvorming door onvoldoende naleving van wet- en regelgeving, onvoldoende beheer van budgetten of een onjuiste inrichting van systemen. De impact van dit risico is als Zeer groot beoordeeld en de kans als Klein. Verhoogde eisen basisregistraties We hebben de inschatting van het risico dat we niet voldoen aan de verhoogde eisen aan de PAGINA 37

basisregistraties verlaagd naar aanleiding van de getroffen beheersmaatregelen. Bij dit risico is de inschatting van de impact verlaagd van Zeer groot naar Matig. Financiële kengetallen Jaarrekening Begroting Norm

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Netto schuldquote Gecorrigeerde netto schuldquote

90-130% 90-130%

-11%

4%

15%

25%

33%

37%

-13%

3%

14%

23%

32%

36%

Solvabiliteitsratio

20-50%

55%

51%

55%

53%

49%

46%

Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte

20-35%

4%

0%

3%

-3%

-2%

0%

Begr = 0%

4%

0%

0%

0%

-1%

-1%

Belastingcapaciteit

95-105%

103%

111%

103%

103%

104%

106%

Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie De financiële situatie ziet er goed uit op basis van de cijfers (kengetallen) en de weerstandsratio. Hieronder leggen we de cijfers uit. We hebben gekeken naar hoe de kengetallen zich tot elkaar verhouden en wat dat betekent voor onze financiële situatie. Netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote De netto schuldquote laat zien hoeveel schulden we hebben in verhouding tot onze inkomsten. Een lage netto schuldquote betekent weinig schulden. Onze netto schuldquote is negatief. Dat betekent dat we meer kortlopende vorderingen dan schulden hebben. We hebben op korte termijn voldoende geld om onze geplande investeringen financieren. Daarna trekken we externe financieringsmiddelen aan, waardoor onze langlopende schulden in de komende jaren toenemen. Dit leidt tot een stijging van de netto schuldquote. De gecorrigeerde netto schuldquote houdt rekening met leningen die we zelf hebben verstrekt. Omdat we een kleiner deel van onze leningen doorlenen, wordt de gecorrigeerde netto schuldquote steeds meer gelijk aan de netto schuldquote. Beide waarden zullen de komende jaren naar verwachting stijgen , maar blijven ruimschoots onder onze norm. Solvabiliteitsratio Dit cijfer laat zien of we aan onze financiële verplichtingen kunnen voldoen.

De afgelopen jaren is onze solvabiliteitsratio versterkt door positieve resultaten. Dit komt doordat onze schulden zijn afgenomen en ons eigen vermogen is gegroeid. In de toekomst zullen we reserves gebruiken om een deel van onze kosten te dekken en mogelijk leningen moeten aangaan voor nieuwe investeringen, wat de solvabiliteitsratio kan verlagen. De ratio laat zien dat we financieel gezond zijn. De daling toont wel aan dat onze vermogenspositie de komende jaren verzwakt. Ondanks de daling blijft de solvabiliteit voldoen aan onze norm. Grondexploitatie PAGINA 38

Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot onze grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. De verhouding tussen de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie en het totaal saldo van baten blijft ruimschoots onder onze norm. Onze afhankelijkheid van de opbrengsten van onze bouwgronden blijft beperkt. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit laat zien hoe de woonlasten voor een gezin bij een gemiddelde WOZwaarde in onze gemeente zich verhouden tot het landelijk gemiddelde. De belastingcapaciteit ligt tot 2028 binnen onze norm, maar stijgt in 2029 tot boven onze norm. Een toelichting op de hoogte van de lokale heffingen is te vinden in de paragraaf Lokale heffingen. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte laat zien of we voldoende structurele inkomsten hebben om onze structurele uitgaven te kunnen betalen. Onze structurele exploitatieruimte is tot 2027 positief. Tot en met 2027 zijn onze structurele baten hoger dan onze structurele lasten. Vanaf 2028 zijn de structurele lasten hoger dan de structurele baten. Onderstaande tabel toont de cijfermatige ontwikkeling van het structureel resultaat in de jaren 2026 tot en met 2029. De totstandkoming van het begrotingsresultaat is terug te vinden in het hoofdstuk Financiële begroting.

Meer informatie over het incidenteel resultaat vindt u in het overzicht Incidentele baten en lasten. Bedragen * € 1.000 Jaarrekening Begroting Norm

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Structureel

144.083

-150.290

Incidenteel

-3.454

-14.402

-11.358

-5.492

-3.951

-5.542

Structureel

150.435

150.146

158.871

157.471

150.934

149.521

Incidenteel

5.670

7.772

10.675

5.215

3.192

2.180

Structureel

-116

-120

-2.074

-1.392

-348

-348

Incidenteel

-10.509

-1.696

-2.010

-1.642

-395

-243

Structureel

663

599

574

548

566

529

Incidenteel

4.016

6.999

1.728

2.187

2.256

4.859

6.899

335

808

571

-877

-1.274

Lasten (exclusief reserves): -156.564 -156.057 -152.029 150.976

Baten (exclusief reserves):

Toevoegingen aan reserves:

Onttrekkingen aan reserves:

Structureel resultaat

Begr = € 0

PAGINA 39

Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen is een verzamelnaam voor investeringen die we hebben gedaan, onder meer in de openbare ruimte. Denk daarbij aan wegen, groen, bruggen, riolering en waterwegen. Na aanleg is het belangrijk dat we deze kapitaalgoederen onderhouden en dat kost geld. Het beheer en onderhoud is belangrijk omdat dit direct van invloed is op de aantrekkelijkheid, de bruikbaarheid en de veiligheid van de leef- en werkomgeving. Ook is het belangrijk vanuit financieel oogpunt. Slecht onderhoud leidt op termijn tot extra kosten. Dan zijn eerder dure reconstructies, groot onderhoud of vervangingen nodig. Onze werkwijze voor de aanpak van het beheer hebben we vastgelegd in de 'Nota Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR)'.

Wegen We zorgen voor veilige en bereikbare wegen. Om dit te bereiken beheren we de wegen, bermen, verhardingen en het straatmeubilair. Er is een nieuw beleidsplan Wegen voor de periode 20242034. Het areaal bestaat uit: •

Ruim 400km aan wegen, waarvan 200km bestaat uit asfalt en 200km uit elementenverhardingen;

•

5682 borden, waarvan 2.679 verkeersborden, 2.083 straatnaamborden, 156 komborden, 563 onderborden, 154 bushalteborden, 47 laadpaal borden;

•

2546 andere objecten, waarvan 2.438 verkeerspalen, 65 bewegwijzeringsmasten en 43 objectpalen;

•

317.995 m1 belijning en 4584 m2 figuratie.

Daarnaast voorzien we ook in parkeervoorzieningen. Deze beheren we niet alleen maar hieraan stellen we ook eisen bij nieuwe ontwikkelingen. Zo worden de benodigde parkeervoorzieningen vastgesteld door middel van de nota 'Parkeernormen Medemblik'. Bij groot onderhoud en de aanleg van nieuwe wegen wordt bekeken of de inrichting aan de eisen van Duurzaam Veilig voldoet en van het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan. Dit zijn eisen die landelijk gelden, door hier aan te voldoen ontstaat er een eenduidige inrichting. Groen Openbaar groen is onder meer belangrijk voor wateropslag, klimaat, ecologie en recreatie. We maken in ons groenbeheer onderscheid in de groene omgeving en de bomen. Om te komen tot een kwalitatief groenbeheer zijn er beleidskaders openbaar groen Medemblik en is er een Groenstructuurplan 2023 . Het groen areaal van de gemeente Medemblik bestaat uit: •

437 hectare groen. Dat groen bestaat uit heesters, rozen, vaste planten, bos, bosplantsoen, gazons en bermen;

•

34.850 bomen. We hebben deze ingedeeld in lei-, knot en normale bomen. We maken onderscheid in standplaatsen: bomen in verharding, in beplanting of in gras. PAGINA 40

Meubilair In de openbare ruimte onderscheiden we verschillende soorten meubilair: openbare verlichting, straatmeubilair, parkmeubilair en speeltoestellen.De beleidsambities en beheertaken voor de openbare verlichting staan opgesteld in het Beleid- en beheerplan openbare verlichting (20252030) Beleid- en beheerplan openbare verlichting 2025-2030. Belangrijke speerpunten daaruit zijn: •

Sociale veiligheid

•

Verkeersveiligheid

•

Leefbaarheid

•

Verduurzamen

Voor speelplekken zijn de beleidsambities en beheertaken opgenomen in de Nota speelplekkenbeleid 2023 - 2033 . We beheren: •

Ruim 12.500 lantaarnpalen. Ruim 50% daarvan is voorzien van LED verlichting. Ongeveer de helft van de lantaarnpalen is aangesloten op een eigen kabelnetwerk dat bestaat uit 110 voedingskasten en ruim 250 km kabel. De andere helft van de verlichting is rechtstreeks aangesloten op laagspanningskabels van netbeheerder Liander en wordt gevoed door 110 voedingspunten;

•

484 banken, 54 picknicksets, 598 afvalbakken, 20 slimme afvalbakken, 97 bloembakken, 52 dispensers en 28 aanplakportalen;

•

940 speeltoestellen, 8.551m2 val-ondergrond en 10.339m2 speelondergrond.

Kunstwerken Onder kunstwerken verstaan we civieltechnische bouwwerken, zoals vaste en beweegbare bruggen, schutsluizen, havens, duikers en kade- / oeverconstructies. We hebben: •

301 vaste bruggen in beheer, waarvan 3 beweegbare bruggen. Daarnaast beheren we "de Westerhavensluis", dit is één van de twee schutsluizen in de vaarweg tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer;

•

86 duikerbruggen;

•

634 duikers in beheer. De duikers worden om de 4 jaar doorgespoten. Het onderhoud voeren we gelijktijdig uit met het baggeren van de watergangen;

•

2.700 m1 kademuur en 5.400 m1 damwand in beheer;

•

12 boothellingen;

PAGINA 41

Water Onder water verstaan we sloten, vaarten, kanalen en havens. Voor het onderhoud maken we onderscheid in watergangen en havens. Daarnaast onderhouden we voorzieningen t.b.v. recreatief varen (steigers). We hebben: •

174 km watergangen, waarvan 164 km wegsloot is. Van het stedelijk water is ca. 10 km watergang in beheer;

•

De vaarweg die bestaat uit de havens van Medemblik en het Overlekerkanaal in beheer. Deze vaarweg vormt de verbinding tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer. Het totale wateroppervlak van de havens is 15 ha;

•

Zo’n 71 km harde beschoeiing en ca. 60 km natuurlijke oevers in onderhoud;

•

42 steigers.

Riolering We beheren en onderhouden circa 280 km vrij-verval riolering, 85 km persriolering, 130 rioolgemalen, 570 mini-gemalen, 18.300 straatkolken en 19.500 huisaansluitingen. De belangrijkste functies van de riolering zijn zorgen voor volksgezondheid, droge voeten en de bescherming van het milieu. Het beleid is vastgelegd in het Programma stedelijk water en riolering 2023-2027. Klimaatadaptatie - aanpassen van de bebouwde omgeving aan een veranderend klimaat – heeft een toenemende invloed op de riolering. We maken binnen de riolering grofweg onderscheid tussen: •

Vrijverval riolering. Deze bestaat uit stelsels van buizen en putten waarin het afvalwater wordt opgevangen. Rioolgemalen zorgen voor transport van afvalwater richting de rioolwaterzuivering. Stelsels die voor schoon hemelwater zijn aangelegd transporteren dit meestal direct naar open water;

•

Mechanische riolering. Deze bestaat uit stelsels van kleine gemaaltjes en leidingen onder druk. Het ligt in gebieden waar aanleg van vrijverval riolering niet doelmatig is. De gemaaltjes transporteren het afvalwater richting de rioolwaterzuivering;

•

Drainage. Deze bestaat uit een stelsel van waterdoorlatende buizen. Het ligt op plaatsen waar de grondwaterstand anders te dicht bij de oppervlakte komt. De buizen vangen overtollig grondwater op en transporteren dit naar open water.

Gebouwen De gemeente is als eigenaar van vastgoed verantwoordelijk voor ongeveer 100 gebouwen. Met deze gebouwen stellen we inwoners in staat om elkaar te ontmoeten en andere beleidsdoelen te realiseren. In de Nota Vastgoedbeleid 2023 zijn de ambities van de gemeente vertaald maar ook wat kern- en niet kernvastgoed is. We onderhouden de gebouwen volgens de norm NEN2767, conditieniveau 3 (sober en doelmatig). De kosten van het onderhoud zijn opgenomen in het Meerjarenonderhoudsplan gemeentelijke gebouwen 2023-2024. PAGINA 42

Naast het uitvoeren van onderhoud, heeft de gemeente ook de wettelijke verplichting en de gemeentelijke ambitie om haar eigen vastgoed te verduurzamen. De hiervoor opgestelde Routekaart geeft een belangrijke eerste inzage. We maakten een selectie van objecten waarmee we als eerste aan de slag gaan. In de komende periode werken we het verduurzamingsvraagstuk nader uit. Recent zijn we overgegaan tot de aanschaf van een vastgoedbeheersysteem. In dit systeem worden alle objecten en de daarbij behorende belangrijkste documenten en acties samengebracht. Dit vergroot het inzicht in de portefeuille en maakt het beheer efficiënter. GRIP op Ruimtelijke Projecten De herinrichting en het beheren van de openbare ruimte doen we niet alleen. Zo houden we rekening met de wensen van onze inwoners. We stemmen onze plannen ook af met andere partijen. Dit is noodzakelijk omdat er veel meer partijen zijn met ambities in onze Openbare Ruimte die werkzaamheden plannen in onze gemeente, zoals netbeheerders, de provincie, het Hoogheemraadschap en de woningcorporaties. Door gezamenlijk te programmeren bereiken we dat we zoveel mogelijk werkzaamheden gelijktijdig uitvoeren, alle partijen vanuit de eigen verantwoordelijkheid. Daarmee willen we het volgende bereiken: •

een duurzame inrichting van de bovengrondse Openbare Ruimte;

•

een transitie van de ondergrond, die steeds meer onder druk komt;

•

een efficiënte inzet van middelen, maatschappelijke kosten drukken;

•

het beperken van hinder en overlast voor de inwoners.

In het strategisch planningsoverleg stemmen de organisaties de strategische meerjarenplannen af. Het vertrouwen tussen de partijen en de betrouwbaarheid van hun plannen vormen de zuurstof voor de goede samenwerking. Strategisch vooruitkijken is niet vrijblijvend. Het doel is om samen verantwoordelijkheid te delen voor een gezamenlijk beeld van het volledige portfolio aan lopende projecten van alle deelnemers binnen de Openbare Ruimte van gemeente Medemblik. Grip op de lopende projecten vraagt actieve regie op de eigen projecten van alle afdelingen en disciplines daarbinnen, naast de projecten van externen. Essentieel om grip te krijgen op de lopende projecten is: •

het tijdig in beeld krijgen van deze projecten;

•

focus leggen op het afstemmen van eenduidige tijdslijnen in de fasering;

•

met afgestemde koppelmomenten om het tijdig aanhaken van alle partijen te borgen.

Dit alleen is niet voldoende, ook het monitoren of in de opvolging ook daadwerkelijk ‘werk met werk gemaakt’ wordt. Het gaat hier niet om één beoogd eindresultaat maar een continu proces, waar alle partijen elkaar bij de les houden met het oog op onderling afgesproken voor hen belangrijke succes indicatoren.

PAGINA 43

Totaaloverzicht Bedragen * € 1.000 Wegen

Groen

Water

Jaar vaststelling beheerplan

2023

2023

2023

Kunstwerken 2023

Beheerplan loopt tot

2028

2028

2028

ja

ja

ja

Onderdeel Integraal Beheerplan Kapitaalgoederen

Meubilair Riolering Gebouwen 2023

2023

2023

2028

2028

2027

2042

ja

ja

nee

nee

Kwaliteitsniveau

Rotondes BegraafKeur Conditie 3 B (CROW) NEN-EN Conditie 3 A, overig plaatsen (HHNK) NEN 2767 13508-2 NEN 2767 B (CROW) A, overig BasisC (CROW) kwaliteit samenwerkingsregio WestFriesland

Financiële vertaling beheerplan

-4.206

-2.364

-641

-583

-838

-1.473

-1.342

Opgenomen in de begroting 2026

-3.848

-3.406

-815

-732

-699

-1.485

-1.342

Vervangings-investeringen in beheerplan opgenomen?

nee

nee

n.v.t.

nee

nee

ja

ja

Is er sprake van uitgesteld onderhoud?

ja

ja

ja

ja

ja

ja

ja

Is er een reserve aanwezig?

ja

ja

ja

ja

ja

nee

nee

Zo ja, is de omvang van de reserve op niveau?

ja

ja

ja

ja

ja

n.v.t.

n.v.t.

Is er een voorziening aanwezig?

nee

nee

nee

nee

nee

ja

ja

Zo ja, is de voorziening op niveau?

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

ja

ja

(*) CROW = Beeldkwaliteitsystematiek voor het meten van de kwaliteit bam de openbare ruimte (**) Keur HHNK= regels die het hoogheemraadschap hanteert bij de bescherming van waterkeringen, watergangen en bijbehorende kunstwerken (#) NEN 2767 = Richtlijn om de onderhoudsstaat van gebouwen te bepalen (##) BRL-K 14020= Beoordelingsrichtlijn voor het Kiwa-procescertificaat voor kwaliteitsgestuurd onderhoud aan pompinstallaties en gemalen (###) NEN3399= Buitenriolering - Classificatiesysteem bij visuele inspectie van objecten

PAGINA 44

De budgetten opgenomen in de begroting 2025 wijken voor kapitaalgoederen af van de financiële vertaling van het beheerplan (Nota IBOR 2023-2028). We werken integraal bij het onderhoud van onze kapitaalgoederen. Fluctuaties tussen kapitaalgoederen vangen we op binnen het totale budget en met de reserve Kapitaalgoederen. Op totaalniveau is voor IBOR voldoende budget opgenomen in de begroting 2025. Om meer in control te komen worden per kapitaalgoed de beheerplannen geactualiseerd en zullen voor de komende jaren de opgenomen budgetten c.q. voorzieningen in de begroting meer in overeenstemming zijn met de benodigde financiën volgens het betreffende beheerplan. Uitgesteld onderhoud Uit de tabel blijkt dat voor een aantal kapitaalgoederen sprake is van uitgesteld onderhoud. In onze werkwijze Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) stemmen we voor de kapitaalgoederen integraal het onderhoud af. Dit proces vraagt meer tijd en afstemming. We zijn het uitgestelde onderhoud aan het inlopen en de voortgang hiervan wordt met periodieke inspecties gemonitord. Actuele beheerplannen Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeente (BBV) bepaalt dat een beheerplan niet ouder mag zijn dan 5 jaar. Dit betekent dat voor deze begroting een beheerplan niet ouder mag zijn dan 2021.

We werken aan het opstellen van uniforme beheerplannen voor onze kapitaalgoederen binnen IBOR (zogenaamde Assetsheets). Ons vastgestelde beleid vormt hierbij het uitgangspunt. Daaraan gekoppeld streven we naar een andere financiële inrichting, waarbij we in de begroting onderscheid maken tussen de kosten voor klein onderhoud (ten laste van de exploitatie) en groot onderhoud (ten laste van nog te vormen onderhoudsvoorzieningen). Hiermee geven we ook opvolging aan het advies dat de provincie ons hierover gaf in de brief over de financiële positie 2025. We komen hiervoor op een later moment met een voorstel naar de raad om de benodigde voorzieningen in te stellen en de begroting hierop aan te passen.

PAGINA 45

Financiering Als we voldoende geld op onze bankrekening hebben staan maakt dat de uitvoering van onze taken mogelijk. Om te zorgen voor voldoende geld zijn snelle beslissingen op de geld- en kapitaalmarkt nodig. Hier zijn strenge regels aan verbonden. Aan de beslissingen hangen financiële gevolgen. Dus besteden we tijd aan het op het juiste moment onder de juiste voorwaarden aantrekken van geld. Daarmee kunnen we onze ambities realiseren. In deze paragraaf geven we inzicht in ons financieringsbeleid. Doelstelling Ons financieringsbeleid is voorzichtig en risicomijdend. De belangrijkste doelstellingen zijn: •

ons verzekeren van duurzame toegang tot de financiële markten bij banken en financiële instellingen met een hoge kredietwaardigheid;

•

beheersen van financiële risico’s zoals renterisico, liquiditeitsrisico en kredietrisico;

•

minimaliseren van de te betalen rentekosten en bankkosten.

Ons financieringsbeleid hebben we vastgelegd in het 'Treasurystatuut'. Rente- en financieringsbeleid In 2025 heeft de Europese Centrale Bank de rente 5 keer verlaagd tot de rentestand 2%. We verwachten vanaf 2027 extra leningen te moeten aantrekken om onze investeringen te financieren. Een overzicht met de voorgenomen investeringen is te vinden in het overzicht Investeringen. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is door het Rijk ingevoerd om risico’s te beperken bij het aantrekken van geld. De limiet bepaalt in hoeverre we tekorten op de bank mogen aanvullen met kortlopend geld. Dit percentage is 8,5%. Uitgaande van een begrotingssaldo (exclusief reserves) van € 167.962.000 is de kasgeldlimiet in 2026 € 14.277.000. Renterisiconorm Deze norm is door het Rijk ingevoerd. Het voorkomt dat gemeenten gelijktijdig teveel leningen gaan herfinancieren. Vooral bij een stijgende rente loopt de gemeente dan risico. De renterisiconorm berekenen we als percentage van het begrotingstotaal. Dit percentage is 20%. De renterisiconorm komt in 2026 uit op € 33.592.000.

PAGINA 46

Het volgende overzicht laat zien hoe de renterisiconorm uitwerkt binnen de huidige leningportefeuille van onze gemeente: Bedragen * € 1.000

Stand leningen per 1 januari¹ Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Vervroegde aflossingen Stand leningen per 31 december

2026

2027

2028

2029

17.547

15.513

28.494

26.471

-

15.000

-

7.000

-2.034

-2.019

-2.023

-1.985

-

-

-

-

15.513

28.494

26.471

31.486

¹Op januari 2026 is € 331.000 van onze leningenportefeuille doorgeleend aan Het Grootslag. Nieuwe leningen Voor de jaren 2027 en 2029 moeten we naar verwachting één of meer vaste langlopende geldleningen (looptijd > 1 jaar) aantrekken. De hoogte hangt sterk af van de resultaten in de begroting, de financiering van de investeringen, de herfinanciering bestaande leningen en de mutaties binnen de bouwgrondexploitaties. In het volgende overzicht wordt het risico van renteherzieningen en herfinanciering van onze geldleningen berekend. Bedragen * € 1.000 2026

2027

2028

2029

Renteherziening op vaste schuld

-

-

-

-

Te betalen reguliere aflossingen

-2.034

-2.019

-2.023

-1.985

45

45

46

47

-1.989

-1.974

-1.977

-1.938

Te ontvangen reguliere aflossingen Totaal renterisico

Het renterisico van € 1.989.000 in 2026 blijft ruim binnen de maximale norm van € 33.637.000. We verwachten dat dit de komende jaren zo blijft. Om de ontwikkeling van de schulden per inwoner inzichtelijk te maken berekenen we de netto schuld per inwoner. Hierbij gaan we uit van 45.934 inwoners op peildatum 1 januari 2025.* Bedragen * € 1

Netto schuld per inwoner

2026

2027

2028

2029

338

620

576

685

*Bron: CBS PAGINA 47

Renteberekening Het Besluit begroting en verantwoording stelt ons verplicht om een renteberekening op te nemen. Het volgende overzicht geeft inzicht in de rentelasten, de wijze van toerekening en het renteresultaat. Bedragen * € 1.000 2026 Externe rentelasten over de korte en lange financiering

-171

Externe rentebaten

483

Subtotaal

312

Rente doorberekend aan grondexploitatie

-

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

312

Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente

6

Renteresultaat op taakveld Treasury

318

PAGINA 48

Bedrijfsvoering

Inleiding In deze paragraaf geven we inzicht in de ontwikkelingen van de gemeentelijke organisatie. Veranderingen in het primair proces vragen om aanpassingen in de bedrijfsvoering. We ervaren steeds meer de gevolgen van ontwikkelingen in wetgeving, digitalisering, besluitvorming raad en Rijk. Organisatieontwikkeling We bouwen aan de toekomst Wij stellen ons steeds opnieuw de vraag: “Wat hebben onze inwoners nu én straks nodig, en hoe maken wij dat mogelijk?”. Om deze ambitie te verwezenlijken, investeren we voortdurend in het vakmanschap van onze medewerkers en in vernieuwende werkmethoden. Ons doel? Een vitale en lerende organisatie die volop ruimte biedt voor talentontwikkeling en groei. Daarom zetten we sterk in op het aantrekken van jong talent via traineeships en bieden we diverse leerprogramma’s aan voor zowel adviseurs als uitvoerders. De arbeidsmarkt wordt immers steeds krapper en de uitdagingen steeds complexer – en wij willen klaarstaan om deze het hoofd te bieden. Met een eigentijds HR-beleid en inspirerend leiderschap richten we ons op het creëren van een werkomgeving waarin medewerkers zich gewaardeerd voelen, hun talenten kunnen benutten en waar groei wordt gestimuleerd. Wij willen leiders die met aandacht en inzicht precies dat bieden wat hun teams nodig hebben.

Zo bouwen we samen aan een motiverende en inspirerende werkplek waar mensen met plezier werken en zich blijven ontwikkelen. Personeel Werving De krapte op de arbeidsmarkt blijft voelbaar. Gemeente Medemblik heeft doorlopend te maken met moeilijk vervulbare vacatures. Tegelijkertijd lukt het ons regelmatig om vacatures regulier in te vullen, wat laat zien dat onze inzet en profilering als werkgever effect hebben. In 2026 ligt onze focus op het verder versterken van deze lijn: •

Creatief inzetten van nieuwe wervingsmethodes, waarbij we onderzoeken wat echt werkt in deze markt.

•

Terugdringen van externe inhuur door deze om te zetten in vaste aanstellingen.

Met deze aanpak versterken we onze positie op de arbeidsmarkt en borgen we de continuïteit van onze dienstverlening. Nieuw E-HRM systeem en doorontwikkeling Het nieuwe systeem is inmiddels ingericht en vormt de basis voor onze HR-processen. In 2026 richten we ons op de volgende stap: het benutten van de mogelijkheden van AI binnen dit systeem. Daarmee willen we onze processen slimmer en efficiënter maken en tegelijkertijd de kwaliteit van onze dienstverlening verbeteren.

PAGINA 49

Binnen het recruitmentproces zetten we in op het aantrekkelijker maken van de kandidaatervaring. Dat doen we onder meer door tijdens de hele procedure op een warme en persoonlijke manier contact te houden met kandidaten. Zo vergroten we onze kans om talent aan ons te binden en versterken we ons imago als aantrekkelijke werkgever. Leren en ontwikkelen In 2026 willen we leren en ontwikkelen, naast het traineeship, een nog prominentere rol geven binnen onze organisatie. Hiervoor integreren we de Westfriesland Academie in onze eigen systemen alsof we een eigen Medemblik Academie hebben, waarmee we leren en ontwikkelen dichter bij onze medewerkers brengen en toegankelijker maken. Daarnaast gaan we, op basis van de behoefte van onze organisatie en medewerkers, meer standaard leerlijnen aanbieden. Zo krijgt iedere medewerker, van indiensttreding tot en met het einde van het dienstverband, regelmatig een prikkel om zich te ontwikkelen en de juiste ondersteuning om dit ook daadwerkelijk te doen. Met deze aanpak stimuleren we een lerende organisatie, waarin medewerkers zich blijven ontwikkelen en we samen beter voorbereid zijn op de uitdagingen van de toekomst. Vitaliteit Het bevorderen van de vitaliteit van onze medewerkers blijft een speerpunt. We zetten in op een breed vitaliteitsbeleid dat niet alleen focust op fysieke gezondheid, maar ook op mentale weerbaarheid.

Indicatoren Op een aantal manieren meten we de kwaliteit van onze bedrijfsvoering: •

we doen mee met de landelijke benchmark Vensters voor Bedrijfsvoering (VVB). Met deze benchmark vergelijken we onze bedrijfsvoering met andere overheden. Daaruit halen we onze leerpunten. Ons doel is om het beter te doen dan de benchmark;

•

we meten onze telefonische bereikbaarheid. Niet alleen van het algemene nummer maar ook van de diensten waar het meest over wordt gebeld;

•

we doen klanttevredenheidsonderzoeken naar de dienstverlening;

•

we meten onze klantwaardering.

We verwijzen u verder naar de beleidsindicatoren van programma 1. Hier zijn enkele indicatoren uit de VVB opgenomen. Externe factoren Besluitvorming Rijk Voor de jaren 2026 tot en met 2029 staan gemeenten, waaronder Medemblik, voor een periode van toenemende financiële spanning. Hoewel recente besluiten van het Rijk op korte termijn enige verlichting bieden, blijven de structurele zorgen bestaan. Met name vanaf 2026 worden er autonome ontwikkelingen verwacht die een aanzienlijke impact kunnen hebben op onze financiële positie. Het gaat hierbij om factoren als loon- en prijsontwikkelingen, wijzigingen in wet- en regelgeving, en ontwikkelingen van het Gemeentefonds. Dit zijn ontwikkelingen waarop PAGINA 50

de gemeente zelf nauwelijks invloed kan uitoefenen, maar die wél onze beleidsruimte sterk kunnen beïnvloeden In deze context is het belangrijk om scherp te blijven op wat nodig en haalbaar is. Het uitvoeren van nieuw beleid en het realiseren van noodzakelijke investeringen blijven van groot belang voor de ontwikkeling van onze gemeente. Tegelijkertijd moeten we rekening houden met een onzeker financieel meerjarenbeeld. De druk op het structurele begrotingssaldo zal toenemen, wat vraagt om een duidelijke prioritering en een realistische vertaling van ambities naar uitvoerbare plannen. De jaren 2026–2029 vragen daarmee om wendbaarheid in het beleid, een robuuste begrotingsdiscipline en voortdurende monitoring van zowel externe ontwikkelingen als interne keuzes. Alleen zo kunnen we tijdig bijsturen en de balans behouden tussen financiële houdbaarheid en maatschappelijke opgaven. Dat vraagt niet alleen om verstandig begroten, maar ook om het anders organiseren van onze taken en het blijven zoeken naar slimme, gezamenlijke oplossingen. Internationale onzekerheden Geopolitieke spanningen en mogelijke handelsbeperkingen (zoals Amerikaanse importheffingen) kunnen indirect invloed hebben op lokale economieën en gemeentelijke investeringen.

Oorlog in Oekraïne Na de uitbraak van de oorlog in Oekraïne op 24 februari 2022 ving de gemeente Medemblik op 2 maart 2022 de eerste Oekraïense vluchtelingen op. We richtten een crisisorganisatie op om tijdelijke opvang te regelen. Dit deden wij door twee gemeentelijke opvanglocaties re realiseren met steun van inwoners en ondernemers. Ook ondersteunden we particuliere opvang via ons meldpunt Oekraïne. Wij huisvesten nog steeds vluchtelingen in particuliere en gemeentelijke opvang. Hoewel de crisissituatie beheersbaar is, zijn de gevolgen nog steeds merkbaar voor onze organisatie. We verwachten dat deze impact doorwerkt in 2026. We gaan ervan uit dat de gemaakte kosten volledig door het rijk worden vergoed. Wet DBA Vanaf 1 januari 2025 is het handhavingsmoratorium opgeheven en controleert de Belastingdienst actief op schijnzelfstandigheid. Vanaf 2026 kunnen ook boetes worden opgelegd aan opdrachtgevers die zzp’ers inhuren in een verkapt dienstverband. Als de Belastingdienst oordeelt dat er sprake is van een dienstverband, moet de gemeente alsnog loonheffingen en premies betalen, plus mogelijk een boete. Wij toetsen de inhuurvorm per opdracht van tevoren en hanteren een strikt beleid. Samenwerking Informatieveiligheid Het beschermen van de gegevens van onze inwoners, ondernemers en medewerkers wordt steeds belangrijker in een samenleving die in hoog tempo digitaliseert.

Tegelijkertijd stelt de Nederlandse en Europese wet- en regelgeving steeds hogere eisen aan informatieveiligheid. De aankomende Cyberbeveiligingswet (Cbw), die de Europese NIS2-richtlijn implementeert, vormt hierin een belangrijke mijlpaal. De wet is op 4 juni 2025 ingediend bij de Tweede Kamer. Door politieke vertragingen wordt de inwerkingtreding nu verwacht in het tweede kwartaal van 2026. Gemeenten worden onder de Cbw aangemerkt als essentiële entiteiten, waardoor zij onder de zwaarste categorie vallen. Dit brengt drie kernverplichtingen met zich mee: PAGINA 51

Zorgplicht: het treffen van passende technische en organisatorische maatregelen (BIO 2.0); Meldplicht: het melden van ernstige cyberincidenten aan o.a. de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI), CSIRT en IBD; Toezicht en handhaving: inclusief audits, inspecties en bestuurlijke sancties tot €10 miljoen voor organisaties en €25.000 voor bestuurders. Daarnaast introduceert de wet bestuurlijke aansprakelijkheid: bestuurders zijn persoonlijk verantwoordelijk voor het naleven van de beveiligingsmaatregelen. Om aan de huidige en toekomstige verplichtingen te voldoen, is een Uitvoeringsplan Informatiebeveiliging opgesteld. Dit plan is gebaseerd op: -

Adviezen van de VNG en de Informatiebeveiligingsdienst (IBD);

-

Het Dreigingsbeeld Informatiebeveiliging;

-

De nieuwe Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) 2.0.

Focuspunten voor 2026 In het jaar 2026 zal specifiek worden ingezet op: -

Training voor bestuurders om digitale risico’s te herkennen en te beheersen;

-

Inrichting van een Information Security Management System (ISMS) conform BIO 2.0;

-

Versterking van logisch toegangsbeheer.

Informatiemanagement Informatiemanagement draait ook de komende periode nog om het verder op orde brengen van de basis, het verbeteren van de kwaliteit van de basis- en kernregistraties en het vergroten van de wendbaarheid en centraliseren van het applicatielandschap (portfolio). Daarnaast is een goede werkplek (devices) is van belang om medewerkers aan te trekken en te behouden. Functioneel, betrouwbaar, onafhankelijk van tijd en locatie. Om meer doelgericht, vollediger en adequaat beslissingen te kunnen nemen (op alle niveaus) wordt datagedreven werken steeds belangrijker. Ook binnen de gemeente Medemblik is deze ontwikkeling gaande en zal naar verwachting de komende periode worden voortgezet. Informatieveiligheid staat ook de komende tijd hoog op de agenda. Toenemende verbondenheid van ICT systemen biedt niet alleen meer kansen maar zorgt tegelijk voor een toenemende dreiging door cybercriminelen. Ver-saas-ing (Software as a service): Steeds meer leveranciers maken de overstap naar het aanbieden van online diensten via de cloud. Dit vereist een andere, nieuwe manier van organiseren, contracteren, financieren en regisseren. Data en Artificial Intelligence (AI). Recentelijk is de aandacht voor en ontwikkeling van de mogelijkheden van AI (denk aan ChatGPT) sterk gestegen. Deze trend zal aanhouden, als gemeente dienen we op zowel de kansen als de risico's ervan te anticiperen.

PAGINA 52

SSC DeSom In 2025 zijn de eerste concrete stappen gezet richting het toekomstige SSC DeSom2.0 op basis van een nieuwe financiële verdeelsleutel. In 2026 zal dit verder worden voortgezet.

Privacy Gemeente Medemblik heeft de verantwoordelijkheid en de verplichting om op een veilige en transparante wijze om te gaan met de persoonsgegevens van inwoners, ondernemers en medewerkers. In haar dienstverlening houdt zij rekening met strenge regelgeving op het gebied van privacy en informatiebeveiliging. Alles wat de gemeente met persoonlijke gegevens doet moet bijvoorbeeld aantoonbaar voldoen aan de regels van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), Wet politiegegevens (Wpg) en andere (specifieke) wetten. Voor 2026 zet de gemeente in op het continueren van de dienstverlening op het gebied van privacy en informatiebeveiliging om onze data en systemen veilig te houden. Tevens wordt meer ingezet om het privacy bewustzijn van medewerkers verder te verhogen, onder meer door het beschikbaar stellen van een digitale leeromgeving. De privacy volwassenheid wordt steeds beter zichtbaar in de organisatie.

PAGINA 53

Verbonden partijen Een verbonden partij is een organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Verbonden partijen voeren een publieke taak voor ons uit. In een aantal gevallen heeft het Rijk zelfs verplicht gesteld dat een verbonden partij deze taak voor ons uitvoert. Nota verbonden partijen Op 6 maart 2014 stelde de raad de visie over de verbonden partij vast in de 'Nota Verbonden Partijen'. Deze nota bevat ook een lijst van de verbonden partijen. De raad stelde op 9 maart 2017 de notitie 'Toezicht op verbonden partijen' vast. In 2019 is deze verder uitgewerkt in de notitie 'inrichting toezicht houden op verbonden partijen (inrichten governance)'. Gemeenschappelijke regelingen

1

Ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking Westfriesland (OBS)

Vestigingsplaats: Hoorn

www.regiowestfriesland.nl

De kerntaken van het OBS zijn: • het periodiek organiseren, faciliteren en coördineren van bestuurlijke overleggen: o Madivosa (Maatschappelijke Dienstverlening, Volksgezondheid en Sociale Aangelegenheden); o VVRE (Verkeer en Vervoer, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Economie); o ABZ (Algemeen Bestuurlijke Zaken). • het uitvoeren van een aantal daarvan afgeleide taken, zoals organisatie van leerlingenvervoer en urgentiecommissie woningtoewijzing. Onder deze regeling valt ook de samenwerking op basis van het Pact van Westfriesland. We zetten ons regionaal in ieder geval in op energie (specifiek geothermie), versnellen van woningbouw en innovatie van de zorg.

2

Westfries Archief

Vestigingsplaats: Hoorn

www.westfriesarchief.nl

Het Westfries Archief is het regionaal historisch centrum voor Westfriesland. Inwoners en instellingen kunnen hier terecht met historische vragen. Het belang van het Westfries Archief is een goede (digitale) informatievoorziening, het bewaren van het cultuur erfgoed en het borgen van digitale duurzaamheid. Hiermee voldoen we aan de Archiefwet. De kerntaken van het Westfries Archief zijn: • het beheren, bewaren en ter beschikking stellen van de historische archieven en collecties van de aangesloten Westfriese gemeenten; • het opbouwen en beheren van een zo breed mogelijke collectie en deze collectie beschikbaar te stellen voor een breed publiek; • het adviseren en inspecteren van de aangesloten gemeenten op het gebied van (digitaal) duurzaam archiefbeheer; • een kennis- en informatiecentrum zijn op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis. PAGINA 54

3

SSC DeSom

Vestigingsplaats: Wognum

www.sscdesom.nl

Het is een samenwerkingsverband op gebied van ICT beheer. De deelnemende gemeenten zijn Drechterland, Enkhuizen, Stede Broec, Opmeer, Medemblik en Koggenland. Ook WerkSaam neemt ICT-diensten van DeSom af.

4

GGD Hollands Noorden

Vestigingsplaats: Alkmaar

www.ggdhollandsnoorden.nl

De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van inwoners. De GGD heeft daarvoor de volgende doelstellingen: • ondersteuning van gemeenten bij de realisatie en uitvoering van het lokaal gezondheidsbeleid; • uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van:  jeugd;  infectieziektebestrijding;  kwetsbare inwoner;  onderzoek, beleid en preventie.

5

WerkSaam Westfriesland

Vestigingsplaats: Hoorn

www.werksaamwf.nl

WerkSaam Westfriesland (kortweg Werksaam) voert voor de zeven Westfriese gemeenten de Participatiewet uit. Daarnaast behandelt WerkSaam de aanvragen voor een inkomensvoorziening voor oudere arbeidsongeschikte werknemers en zelfstandigen en voor bijstandsverlening aan zelfstandigen. Ook pakt zij laaggeletterdheid aan. WerkSaam wil iedereen die in Westfriesland kan participeren mee laten doen, waar mogelijk, in betaald werk. De talenten van mensen en de wensen van de werkgever staan daarbij centraal. Het doel van WerkSaam is vooral passend werk te vinden voor mensen. Regulier werk waar dat kan en beschut werk waar dat nodig is. En uitkeringen verstrekken aan hen die dat nodig hebben.

PAGINA 55

6

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord

Vestigingsplaats: Alkmaar

www.vrnhn.nl

De Veiligheidsregio is een samenwerkingsverband van zestien gemeenten en hulpverleningsdiensten in Noord-Holland Noord. De Veiligheidsregio zorgt voor: • verkleining van de risico's op een crisissituatie; • goede voorbereiding op het bestrijden van incidenten; • een vlotte en adequate aansturing van de hulpverlening bij een ramp. Alle inzet wordt gecoördineerd vanuit een centrale organisatie waar onder andere het ambulancevervoer en de meldkamer zijn ondergebracht. Op dit moment loopt er een landelijk project om de meldkamerorganisaties te professionaliseren.

7

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (ODNHN)

Vestigingsplaats: Hoorn

www.odnhn.nl

De OD NHN voert de wettelijke milieutaken uit. Zij doet dit voor alle aangesloten gemeenten en de provincie Noord-Holland. Voor onze gemeente voert de OD NHN ook de bovenwettelijke taken uit.

8

Afvalbeheer Westfriesland

Vestigingsplaats: Bovenkarspel In 2021 is de naam van de toenmalige gemeenschappelijke regeling ‘Centraal afvalverwijderingsbedrijf Westfriesland’ (CAW) gewijzigd in ‘Afvalbeheer Westfriesland (ABWF)’. Alle aandelen van de Huisvuilcentrale (HVC) zijn van het CAW overgegaan naar de zeven Westfriese gemeenten. In 2019 was al de bevoegdheid op het gebied van beleid, de afvalverordening en de dienstverleningsovereenkomst met het HVC overgegaan naar de individuele gemeenten. Hiermee blijft alleen de voormalige stortplaats in Westwoud als formele taak bij het ABWF. Verder functioneert het ABWF als afstemmingsoverleg voor beleidszaken op het gebied van afval en aandeelhouderschap HVC.

9

Recreatieschap Westfriesland

Vestigingsplaats: Stede Broec

www.recreatieschapwestfriesland.nl

Het Recreatieschap Westfriesland (RSW) behartigt de gemeentelijke belangen op het gebied van de openluchtrecreatie, natuur en het landschap. Het RSW zet zich in voor een rijkere, gevarieerdere natuur. En ook voor het ontwikkelen en beheren van diverse recreatiemogelijkheden en recreatiegebieden.

PAGINA 56

10

Archeologie West-Friesland

Vestigingsplaats: Hoorn

www.archeologiewestfriesland.nl

De archeologiedienst behartigt de Westfriese belangen op het gebied van archeologie. Deze gemeenschappelijke regeling kent een centrumgemeenteconstructie. De gemeente Hoorn verricht de opgravingen zoals bedoeld in de Monumentenwet voor alle gemeenten. In 2018 is de regeling gewijzigd om deze in lijn te brengen met de Erfgoedwet. De gemeenten Schagen en Texel zijn inmiddels ook toegetreden.

11

Rekenkamercommissie Medemblik - Opmeer

Vestigingsplaats: Wognum De gemeenten Medemblik en Opmeer hebben samen één Rekenkamer (RK). Deze RK is een onafhankelijke commissie die onderzoek doet naar de doeltreffendheid (resultaat), doelmatigheid (kosten) en rechtmatigheid (regels en besluiten) van het gemeentelijk beleid.

Vennootschappen en coöperaties

12

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

Vestigingsplaats: Den Haag

www.bngbank.nl

De BNG functioneert als huisbankier van de Nederlandse gemeenten. De BNG verstrekt de gemeente tegen gunstige voorwaarden geld. De bank heeft een AAA rating. Dat is de hoogste rating wat betreft zekerheid.

13

Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN)

Vestigingsplaats: Alkmaar

www.nhn.nl

Het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN) is de uitvoeringsorganisatie van het Bestuurlijk afstemmingsoverleg (BAO). Dit is een overleg tussen de gemeenten in NoordHolland Noord en de provincie Noord Holland. OHNH bevordert de economie in Noord-Holland Noord.

14

Stadshavens Medemblik B.V.

Vestigingsplaats: Medemblik

www.stadshavensmedemblik.nl

Stadshavens Medemblik B.V. beheert en exploiteert de stadshavens in de kern Medemblik. De BV draagt bij aan een goede kwaliteit van het toeristisch product en het economisch belang van de gemeente. De gemeente is enige aandeelhouder van deze Stadshavens Medemblik B.V.

PAGINA 57

15

Alliander N.V.

Vestigingsplaats: Arnhem

www.alliander.com/nl

Medemblik heeft aandelen Alliander. De wet bepaalt dat de aandelen van netwerkbedrijven in handen van de overheid blijven. Alliander beheert het regionaal netwerk voor gas en elektriciteit. Zij levert ook de complexe energie infrastructuur. Wij ontvangen eenmaal per jaar dividend.

16

Sportbedrijf Medemblik B.V.

Vestigingsplaats: Wognum Sportbedrijf Medemblik B.V. beheert en exploiteert maatschappelijke voorzieningen en draagt bij aan het scheppen van voorwaarden voor maatschappelijke ontplooiing en vrijetijdsbesteding. Per 1 oktober 2023 wordt uitvoering gegeven aan de exploitatie en beheer van multifunctionele accommodaties, MFA’s de Bloesem (Wognum), de Muiter (Medemblik), sporthal de Klamp en gymzalen de Krimper (beide Andijk) en de Munt (Medemblik). Overzichten Risico's De gemeente Medemblik kan risico lopen door deel te nemen in verbonden partijen. Verbonden partijen rapporteerden de volgende risico's voor de gemeente in hun jaarrekeningen: 1.

SSC DeSom geeft aan dat het beschikbare weerstandsvermogen van € 118.500 niet toereikend is om de risico's van € 173.750 af te dekken.

2. Afvalbedrijf Westfriesland geeft aan dat het een risico loopt als gevolg van een PFAS claim. Het afvalbedrijf kan het bedrag van het risico niet schatten. 3. Recreatieschap Westfriesland geeft aan dat de benodigde weerstandscapaciteit € 74.000 en dat de beschikbare weerstandscapaciteit € 72.500 bedraagt. Er zijn daarmee onvoldoende middelen om de risico's af te dekken. De deelnemende gemeenten staan garant dat de gemeenschappelijke regelingen over voldoende middelen beschikken om aan haar verplichtingen te kunnen voldoen. Als de gemeenten het verschil tussen benodigde en aanwezige weerstandscapaciteit gaan aanzuiveren, dan betekent dit extra kosten voor de deelnemende gemeenten. Als deze verdeeld worden zoals de jaarlijkse bijdragen worden verdeeld, dan betekent dit voor gemeente Medemblik een extra kostenpost van ongeveer € 17.000 voor SSC DeSom en € 400 voor het recreatieschap Westfriesland. Totaaloverzicht Dit overzicht geeft het bestuurlijke en financiële belang weer van de gemeente in de verbonden partijen. Ook geeft het een totaaloverzicht van de gemeentelijke bijdragen in de verbonden partijen.

PAGINA 58

Bedragen * € 1.000 Programma Verbonden partij

Belang

1

OBS

Centrumgemeente (Hoorn)

173

1

Westfries Archief

Gemeenschappelijke regeling

498

1

DeSom

Gemeenschappelijke regeling

2.563

111

1

Rekenkamer Medemblik/Opmeer

Gemeenschappelijke regeling

66

n.v.t.

2

GGD

Gemeenschappelijke regeling

3.217

2.110

1.910

23.835

28.055

Groot Kostendekkend

2

WerkSaam

Gemeenschappelijke regeling

2.630

10.045

9.934

11.449

11.748

Beperkt Kostendekkend

3

Veiligheidsregio

Gemeenschappelijke regeling

3.570

5.333

5.135

42.613

48.362

Klein Kostendekkend

3

Omgevingsdienst NHN Gemeenschappelijke regeling

1.757

4.188

3.566

5.837

6.759

Beperkt Kostendekkend

3

Afvalbeheer Westfriesland

Gemeenschappelijke regeling

16

46

1.513

1.492

80

3

RSW

Gemeenschappelijke regeling

349

1.675

1.548

1.410

1.275

3

Archeologie WestFriesland

Centrumgemeente (Hoorn)

66

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

4.412.000

4.468.000

111.128.000 123.473.000

114

560

Subtotaal bijdrage gemeenschappelijke regelingen

Bijdrage 2026

Eigen vermogen 01-01-2024

Eigen vermogen 31-12-2024

Vreemd vermogen 01-01-2024

Vreemd vermogen 31-12-2024

35

60

n.v.t.

n.v.t.

Kostendekkend

300

450

398

575

Kostendekkend

47

4.435

4.351

Groot Kostendekkend

n.v.t.

Groot

Positief

Groot Kostendekkend

14.905

BNG

NV, Aandeelhouder (0,025%)

2

Sportbedrijf

BV, Aandeelhouder (100%)

3

ONHN

NV, Aandeelhouder (3,54%)

152

1.204

1.225

3.628

4.252

3

Stadshavens

BV, Aandeelhouder (100%)

-

940

1.059

985

934

3

Alliander

NV, Aandeelhouder (0,209%)

-

4.749.000

6.038.000

6.897.000

6.918.000

Totale bijdragen verbonden partijen

Verwacht resultaat

Kostendekkend

1

Subtotaal bijdragen stichtingen, vennootschappen en coöperaties

Risico's

-

Klein

Beperkt

152 15.057

PAGINA 59

Grondbeleid Met ons grondbeleid leveren we een bijdrage aan de programma’s in de begroting: •

we vergroten de leefbaarheid in onze kernen;

•

we richten de grond die we ontwikkelen duurzaam in en we stellen eisen aan de duurzaamheid van nieuwbouwwoningen;

•

omwonenden en toekomstige bewoners participeren bij de inrichting van het woongebied en de samenstelling van het type woningen;

•

we werken samen met ontwikkelaars en bedrijven om de inrichting van het gebied vorm te geven.

Inleiding De gemeente voert regisserend grondbeleid. Het te voeren grondbeleid (zowel actief als faciliterend) is ondersteunend aan het behalen van gestelde doelen op het gebied van sociaal beleid, voorzieningenbeleid, woonbeleid, economie e.d. Als kernpunten worden genoemd: •

Het mogelijk maken van de realisatie van (duurzame en betaalbare) woningen;

•

Ruimte bieden aan bedrijvigheid;

•

Het duurzaam inrichten van de openbare ruimte;

•

Anticiperen op energietransitie;

•

Gezamenlijk met omwonenden en toekomstige bewoners participeren bij de inrichting van het woongebied en de samenstelling van het type woningen.

De grote vraag naar woningen houdt aan. De vraag overtreft het aanbod. De verwachting is dat dit de komende jaren zo zal blijven. De betaalbaarheid staat onder druk als gevolg van sterk gestegen bouwkosten en de toenemende krapte op de woningmarkt. Segmentering van de woningbouw is een groot aandachtspunt om de juiste woning op de juiste plaats te realiseren. In de Nota Grondbeleid 2023 zijn de hoofdlijnen van het te voeren grondbeleid vastgelegd. Het grondbeleid heeft betrekking op de wijze waarop de gemeente haar instrumenten van grondbeleid zo optimaal mogelijk kan inzetten, om de beleidsdoelstellingen binnen de gemeentelijke programma’s te verwezenlijken. Op basis van het huidige grondbeleid wordt per ontwikkelgebied bepaald wat de beste aanpak is. Wanneer uit een analyse van mogelijkheden, beperkingen, kansen en bedreigingen volgt dat de regie, die de gemeente op de betreffende locatie wil hebben, niet haalbaar lijkt via private of gezamenlijke grondexploitatie, kiest zij voor een actief grondbeleid en een actieve gemeentelijke grondexploitatie. De gemeente kiest daarvoor ook voor die locaties waarin zij niet afhankelijk wil zijn van private partijen. Onze grondprijzen worden getoetst aan de lokale en regionale marktontwikkelingen. Vervolgens worden de actuele grondprijzen verwerkt in de exploitatiebegrotingen van alle plannen. Uitgangspunt is marktconform maatwerk.

Bij nieuwe locaties wordt de prijs van de grond door een onafhankelijke taxateur bepaald.

PAGINA 60

Ook is de Nota Kostenverhaal en financiële bijdragen vastgesteld en op 1 april 2025 in werking getreden. In deze beleidsnota wordt uitgewerkt hoe de gemeente Medemblik invulling geeft aan het wettelijke kostenverhaal en hoe de financiële bijdragen worden berekend. Ook wordt het mogelijk om betaalbare woningbouw financieel te verevenen tussen projecten. Voor bovenwijkse voorzieningen wordt op basis van PPT-criteria (profijt, proportionaliteit en toerekenbaarheid) een bijdrage gevraagd van bouwinitiatieven, zowel bij eigen grondexploitaties als bij facilitaire projecten. Bouwprojecten in Medemblik profiteren immers ook van goede voorzieningen in onze gemeente. De bijdragen zijn ook van toepassing op het nog te realiseren bouwprogramma van de eigen grondexploitaties. Bij deze begroting zijn de bijdragen voor bovenwijkse voorzieningen en financiële bijdragen per grondexploitatie (indien van toepassing) als kostenpost toegevoegd. Prognose resultaten grondexploitatiecomplexen Per 1 januari 2025 zijn er 9 actieve grondexploitaties. In onderstaande tabel wordt per grondexploitatie het verwachte jaar van afsluiting en het resultaat op eindwaarde 1 weergegeven. Ook is de reeds genomen tussentijdse winstneming en de omvang van de verliesvoorziening tot en met 2024 weergegeven.

De genomen winst wordt bepaald op basis van realisatie van kosten en opbrengsten ten opzichte van de projectbegroting, met inbegrip van risico's en onzekerheden. De verliesvoorzieningen zijn ter dekking van een verwacht negatief resultaat van een grondexploitatie. Bedragen * € 1.000 Project

Einddatum

Resultaat

DEK terrein, Medemblik

31-12-2026

735

Molenblik, Medemblik

31-12-2029

-549

Bloesemgaerde-Noord, Wognum

31-12-2027

866

De Tegel, Wervershoof

31-12-2030

459

n.v.t.

De Linten, Andijk

31-12-2036

-13

7

Asonia, Andijk

31-12-2028

177

n.v.t.

Voormalige gemeentewerf/ijsbaan, Abbekerk Slotlaan (vml TV De Kaag), Wervershoof

31-12-2026

-1.184

1.044

31-12-2026

-619

500

Wilgenrak, Sijbekarspel

31-12-2025

-

11

Totaal

-129

Genomen Verliesvoorziening winst 177

n.v.t. 497

19

196

n.v.t.

2.059

Het te verwachten resultaat van de 9 grondexploitaties tezamen bedraagt na actualisatie op basis van de eindwaarde € -129.000 (negatief; meer verlies dan winst). Ten opzichte van het MPG 2025 is het totale resultaat met € 1.264.000 verslechterd. Het negatieve saldo van de grondexploitaties is enerzijds het gevolg van de ambities op het gebied van realisatie van sociale woningbouw, waardoor er lagere opbrengsten gerealiseerd worden en anderzijds het gevolg van de slechte ondergrond van een aantal woningbouwlocaties in de gemeente, waardoor extra kosten moeten worden gemaakt (zie ook de toelichting per project).

1

De eindwaarde is berekend op basis van de, begin 2025 door het college vastgestelde, parameters (zie MPG 2025). PAGINA 61

Bedragen * € 1.000 Project

MPG 2025 Begroting 2026

Verschillen

DEK terrein, Medemblik

430

735

305

Molenblik, Medemblik

-549

-549

-

Bloesemgaerde-Noord, Wognum

957

866

-91

De Tegel, Wervershoof

1.713

459

-1.254

De Linten, Andijk

-9

-13

-4

Asonia, Andijk

211

177

-34

-1.086

-1.184

-98

-520

-619

-99

-12

-

12

1.136

-129

-1.264

Voormalige gemeentewerf/ijsbaan, Abbekerk Slotlaan (vml TV De Kaag), Wervershoof Wilgenrak, Sijbekarspel Totaal

Tot en met 2024 is er € 196.000 aan tussentijdse winst genomen. Het totale resultaat op eindwaarde van de winstgevende grondexploitaties bedraagt € 2.240.000. Op basis van de huidige stand van zaken is er in de toekomst daarom nog € 2.040.000 winst te nemen. De verlieslatende grondexploitaties tezamen hebben een saldo op eindwaarde van € -2.370.000. Voor verlieslatende grondexploitaties wordt een verliesvoorziening getroffen ter hoogte van het negatieve resultaat op Netto Contante Waarde (NCW). Dit is anders dan de winstneming welke wordt genomen op eindwaarde. De NCW van het negatieve resultaat is lager (positiever) dan het resultaat op eindwaarde. Dit verschil wordt kleiner naar mate de einddatum van de grondexploitatie dichterbij komt. Het verlies wordt uiteindelijk gerealiseerd tegen eindwaarde bij het afsluiten van de grondexploitatie. De verliesvoorziening moet dan van voldoende omvang zijn. Dit betekent dat de verliesvoorziening jaarlijks moet worden bijgesteld om toe te groeien naar de eindwaarde van het verwachte verlies. Dit noemen we oprenting. In totaal zal de verliesvoorziening door dotaties als gevolg van verslechterde resultaten van verlieslatende grondexploitaties en oprenting met € 300.000 toenemen. Zoals uit bovenstaande tabel blijkt, zijn de verliesvoorzieningen namelijk niet dekkend voor de geprognosticeerde tekorten.

In de paragrafen over de verliesvoorzieningen en winstnemingen zal dit nader worden gespecificeerd. In onderstaande tabel worden de verwachte kosten, opbrengsten, tussentijdse winstnemingen en stortingen aan verliesvoorzieningen per project voor 2026 in beeld gebracht. Onder de tabel volgt een korte toelichting op de actuele stand van zaken van het project/wijzigingen ten opzichte van het in juni 2025 vastgestelde Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG).

PAGINA 62

Bedragen * € 1.000 Prognose boekwaarde incl. winst per 31-12-2025 Project

2026 (prognose)

Excl. incl. Lasten Voorziening Voorziening

Baten

Prognose boekwaarde incl. winst per 31-12-2026

WinstExcl. incl. nemingen Voorziening voorziening

DEK terrein, Medemblik

-856

-856

722

-

135

-

-

Molenblik, Medemblik Bloesemgaerde-Noord, Wognum

-155

-661

168

-

-

14

-503

1.739

1.739

1.304

4.633

705

-885

-885

De Tegel, Wervershoof

980

980

2.970

-

-

3.950

3.950

De Linten, Andijk

465

455

2

34

-

433

422

Asonia, Andijk Voormalige gemeentewerf/ijsbaan, Abbekerk Slotlaan (vml TV De Kaag), Wervershoof

1.965

1.965

190

-

-

2.155

2.155

970

-191

214

-

-

1.184

0

203

-404

417

-

-

619

0

-

-

-

-

-

-

-

5.311

3.025

5.986

4.667

840

7.470

5.139

Wilgenrak, Sijbekarspel Totaal

In totaal worden € 5.986.000 aan te realiseren kosten begroot in 2026. Er wordt € 4.667.000 aan opbrengsten verwacht, voornamelijk opbrengsten uit grondverkoop (BloesemgaerdeNoord). De opbrengsten leiden ertoe dat in totaal voor € 840.000 aan tussentijdse winstnemingen gedaan kan worden: voor DEK-terrein en Bloesemgaerde-Noord. De verliesvoorzieningen zullen in 2026 met € 46.000 worden opgerent. De grondexploitaties Gemeentwerf/IJsbaan en Slotlaan worden eind 2026 afgesloten. De verliesvoorziening zal dan even hoog zijn als de negatieve boekwaarde zodat de grondexploitaties saldoneutraal kunnen worden afgesloten. De boekwaarde (incl. winstneming) van de grondexploitaties zal in 2026 toenemen met € 2.200.000 doordat er meer kosten zullen worden gemaakt dan opbrengsten gerealiseerd. DEK-terrein Er is twee wijzigingen doorgevoerd ten opzichte van het laatst vastgestelde MPG, namelijk de grondopbrengst is met € 340.000 naar boven bijgesteld op basis van de winnende inschrijving van de 3e fase. Daarnaast is de bijdrage voor bovenwijkse voorzieningen à € 35.000 toegevoegd. De wijzigingen leiden tot een verbetering van het saldo op eindwaarde met € 305.000.

Hoewel de grondverkoop volgens planning eind 2025 zal plaatsvinden (en daarmee ook het grootste deel van de tussentijdse winstneming zal worden gerealiseerd), neemt de verwachte tussentijdse winstneming voor 2026 ook iets toe naar € 135.000. De verwachting is om de grondexploitatie per 31-12-2026 af te sluiten. Molenblik De grondexploitatie is niet aangepast. Voor 2026 zijn de kosten begroot op € 168.000. Dit betreft plankosten en kosten voor voorbereiding, toezicht en uitvoering. Vanwege de rentetoerekening dient de verliesvoorziening met € 10.000 te worden opgehoogd.

PAGINA 63

Bloesemgaerde-Noord Voor Bloesemgaerde-Noord heeft het met het MPG voorziene risico van netcongestie zich voorgedaan. Liander heeft aangegeven dat het nog jaren kan duren voordat er voldoende capaciteit is om de woningen van stroom te voorzien. Momenteel wordt er gezocht naar een oplossing voor het capaciteitsprobleem (zie ook de informatienota van 8 juli 2025). Voor de grondexploitaties betekent dit in elk geval dat de fasering doorschuift. Daarom is de fasering vooruitlopend op de herziening 2026 met een jaar vooruit geschoven. Daarnaast is het aannemelijk dat de plankosten als gevolg van de extra interne inzet om te zoeken naar een energieoplossing, het aanhaken van externe expertise en de vertraging in het project zullen toenemen. Om deze reden is de raming voor de plankosten met € 90.000 opgehoogd. Naast de extra plankosten zullen er zeer waarschijnlijk nog aanvullende kosten moeten worden voor de energieoplossing om deze reden is er vooruitlopend op de herziening de raming van de kosten opgehoogd met € 100.000. De komende tijd moet nog blijken wat de verdere gevolgen voor de grondexploitatie zijn. Indien de netbeheerder de installatie van een batterij niet voor eigen rekening neemt, komt dit mogelijk nog ten laste van de grondexploitatie.

Daarnaast kan overlast door een offgrid oplossing (indien hiervoor wordt gekozen) zorgen voor een lagere opbrengst in de grondexploitatie. Vanuit de grondexploitatie dient een afdracht te worden gedaan aan het fonds bovenwijkse voorzieningen ter hoogte van € 59.000. Deze bijdrage hoeft alleen gedaan te worden voor de vrije sectorwoningen, omdat voor de sociale huurwoningen in 2024 al een koopovereenkomst is gesloten. Voor de komende jaren ligt het opbrengstenstijgingspercentage hoger dan de kostenstijging. Daarnaast is op het moment het rentepercentage in de grondexploitaties 0%. Om deze reden heeft het doorschuiven van de fasering gezorgd een positief effect op de grondexploitatie. Dit positieve effect is niet voldoende om de hogere kosten geheel te compenseren. Er vindt een verslechtering plaats van het saldo met € 91.000 van € 957.000 naar € 866.000. Verwacht wordt dat er in 2025 geen winst wordt genomen aangezien de realisatie van de opbrengsten is doorgeschoven. In 2026 zal er naar verwachting € 705.000 aan winst worden genomen. De Tegel Voor De Tegel is een grondexploitatieherziening in voorbereiding, welke in november aan de raad ter vaststelling wordt aangeboden. Op deze plaats wordt volstaan met de verwijzing naar het raadsvoorstel van de herziening waarin het saldo is toegelicht en een vergelijking is gemaakt met het saldo in het MPG.