01 Programmabegroting 2026
Tekst van het document
Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
PAGINA 1
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................................................................................................................ 2 Inleiding ............................................................................................................................................ 3 Aanbiedingsbrief programmabegroting 2026 ............................................................................ 3 Hoofddoelen ................................................................................................................................ 8 Programma's .................................................................................................................................... 9 Programma 1 Dienstverlening en organisatie ..............................................................................10 Programma 2 Samen leven en ondersteuning ............................................................................ 14 Programma 3 Ruimte .................................................................................................................. 20 Paragrafen ...................................................................................................................................... 25 Lokale heffingen.........................................................................................................................
26 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................................. 34 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................... 40 Financiering ................................................................................................................................ 46 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................... 49 Verbonden partijen .................................................................................................................... 54 Grondbeleid ............................................................................................................................... 60 Openbaarheid (WOO) ................................................................................................................ 69 Financiële begroting ...................................................................................................................... 70 Inleiding ...................................................................................................................................... 70 Kaders en uitgangspunten .........................................................................................................
70 Actueel begrotingsresultaat 2026-2029 .................................................................................. 70 Overzichten .................................................................................................................................... 74 Totaaloverzicht 2026-2029 ....................................................................................................... 75 Taakvelden 2026-2029 ............................................................................................................. 76 Investeringen 2026 .................................................................................................................... 79 Incidentele baten en lasten 2026-2029 .................................................................................... 80 Reserves en voorzieningen 2026-2029..................................................................................... 88 Balans 2026-2029 ..................................................................................................................... 90 EMU-saldo ................................................................................................................................... 91 Bijlagen ...........................................................................................................................................
92 Ontwikkeling beleidsindicatoren in begroting 2023 – 2026 ..................................................... 93 Subsidieplafond 2026 ............................................................................................................... 95 Moties en amendementen uit de Voorjaarsnota ....................................................................... 96
PAGINA 2
Inleiding In deze begroting presenteren we de doelen voor de gemeente in 2026. Daarnaast laten we de stand van zaken van ons huishoudboekje zien. In de aanbiedingsbrief bij deze begroting lichten we gemaakte keuzes toe. Deze begroting is ook via onze website beschikbaar. Met deze presentatievorm maken we de begroting eenvoudig toegankelijk voor alle inwoners van de gemeente Medemblik.
Aanbiedingsbrief programmabegroting 2026 Beste raads- en commissieleden, Met genoegen bieden wij u hierbij de Programmabegroting 2026-2029 aan. Deze begroting is de uitwerking van de kaders en richting die u heeft vastgesteld in de voorjaarsnota 2025 (onderdeel kadernota). In die voorjaarsnota heeft de raad belangrijke keuzes gemaakt voor de komende jaren, die de koers van onze gemeente bepalen. Op basis van deze richting heeft het college de programmabegroting opgesteld die nu voorligt. Het betreft de laatste begroting in deze bestuursperiode en is – conform uw kaders – vooral een voortzetting van reeds ingezet beleid en het waarmaken van de reeds vastgestelde ambities. Dankzij het in de afgelopen jaren gevoerde beleid bevindt onze gemeente zich in een gezonde financiële positie. Hierdoor is het mogelijk om deze begroting te presenteren zonder dat er op dit moment ingrijpende of nadelige keuzes voor onze inwoners nodig zijn. Er is ingezet op realistisch begroten zonder impactvolle ingrepen die inwoners direct raken. Belastingen worden niet verhoogd, anders dan de reguliere indexering. Daarnaast zet het college in op verdiepend onderzoek naar ‘anders organiseren’. Hiermee anticiperen we op toekomstige financiële onzekerheden en vergroten we de wendbaarheid en efficiency van onze organisatie.
Moties In de voorjaarsnota 2025 heeft de gemeenteraad diverse moties aangenomen die richtinggevend zijn voor de financiële en beleidsmatige koers van onze gemeente. Deze moties zijn opgenomen en nader toegelicht in de bijlage Moties en amendementen uit de Voorjaarsnota. De verwerking van de moties is in de begroting meegenomen en van een financiële onderbouwing voorzien. Over de uitvoering en voortgang wordt in de reguliere planning- en controlproducten gerapporteerd, zodat de raad inzicht heeft in de stand van zaken.
PAGINA 3
Beleidsmatige doorkijk
Samen leven en ondersteuning Zorg en ondersteuning In 2026 werken we verder aan de vier overkoepelende doelen binnen het sociaal domein: kansrijk opgroeien, vitaal ouder worden, gezond leven en mentale gezondheid. Inwoners worden gefaciliteerd en ondersteund om zo lang mogelijk gezond en zelfstandig te blijven. En als er ondersteuning nodig is, dan is die beschikbaar. We organiseren ondersteuning dichtbij, in verbinding met de leefomgeving. Zo blijven we zichtbaar in de kernen. Wij starten met lokale ontmoetingscentra om de ondersteuning toegankelijk te houden. We vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen, ongeacht achtergrond of persoonlijke situatie. Daarom zetten we in op gelijke kansen en toegankelijke ondersteuning voor iedereen. De zorg en ondersteuning die we inkopen of subsidiëren, is gericht op het versterken van de eigen kracht van inwoners: het ‘weer zelf kunnen’. We maken helder wat iemand zelf kan doen, welke ondersteuning mogelijk is via partners, en wanneer maatwerk nodig is. Daarbij blijft het betrekken van de eigen leefomgeving en het organiseren van zorg dichtbij essentieel. Welzijn en onderwijs We werken aan de realisatie van een doelgroepen bad in Wervershoof. De aanbesteding is in september 2025 gestart en in Q1 2026 wordt de opdracht gegund. In de tweede helft van 2026 verwachten we te starten me de bouw met een geplande oplevering in 2028.
Deze planning is onder voorbehoud en afhankelijk van planologische procedures. De geplande oplevering is in 2028. Ook werken we aan de nieuwbouw van Dorpshuis Abbekerk. Voor alle huidige gebruikers is een plek gevonden. Vanaf februari 2026 gaan de gebruikers in de tijdelijke huisvesting. Het oude gebouw wordt begin 2026 gesloopt. De oplevering volgt dan in 2028. Met het voorbereidingskrediet voor de tweede sporthal in Wognum wordt vanaf januari 2026 dit project doorgepakt. Met het haalbaarheidsonderzoek uit 2024 als vertrekpunt wordt gekeken hoe de sporthal gerealiseerd kan worden. Deze uitkomsten worden gedeeld met de raad, voordat er een investeringskrediet wordt aangevraagd. We gaan aan de slag met de actiepunten uit de eerste beleidsnota Dierenwelzijn. Vanuit het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) vernieuwen we de scholen De Wegwijzer in Opperdoes en de Werenfridus in Wervershoof. We voeren het onderwijskansenbeleid uit, met extra aandacht voor de samenwerking tussen kinderopvang en onderwijs.
Ruimte Woningbouw en erfgoed We blijven bouwen aan voldoende woningen; tussen 2023 en 2030 willen we 1650 woningen realiseren. Voor de grote projecten Beldershoek, Nibbixwoud-West, De Tegel, De Zeehoek en Wognum-Noord verwachten we in 2025 de kaders te hebben bepaald zodat deze plannen in PAGINA 4
2026 concreet kunnen worden. Dat laatste geldt ook voor het project Asonia. Bij het project Molenblik kan de bouw in 2026 starten. In totaal werken we aan ruim 30 projecten die goed zijn voor meer dan 2500 woningen. We beschermen onze rijke historie. De komende periode werken we dit verder uit in een nieuwe erfgoednota, stolpenbeleid en wijzen we gemeentelijke monumenten aan. Omgevingsvisie en Omgevingsplan We blijven werken aan de implementatie van de Omgevingswet. We bereiden de vaststelling van de Omgevingsvisie voor. De Omgevingsvisie is een integrale visie voor de fysieke leefomgeving voor de langere termijn. Daarnaast werken we verschillende deelgebieden uit de Omgevingsvisie uit in gebiedsvisies. De stad Medemblik kent al het Stadsplan Medemblik. De gebiedsvisies worden vergelijkbare producten. We werken stap voor stap toe naar een gemeentedekkend Omgevingsplan. Dit pakken we per gebied op. We beginnen met een plan voor Wognum. Daarnaast faciliteren we de eerste gebiedsontwikkelingen met een wijziging van het Omgevingsplan.
Ontwikkeling Medemblik Stad De versterking van de binnenstad vindt in samenhang plaats: oplevering van de buitendijkse parkeerterreinen, starten met vergunning parkeren in het oostelijk deel van de binnenstad, ontwerpen van de herinrichting van het hart van de stad en afronden van het ontwerp herinrichting Gedempt Achterom.
Duurzaam Medemblik Ook in 2026 werken we verder aan een duurzame gemeente. Zo voeren we het gemeentelijk isolatieprogramma uit. Hiermee ondersteunen we financieel kwetsbare inwoners hun slecht geïsoleerde woning energiezuiniger te maken. We geven initiatiefnemers ruimte om zonneenergie op te wekken in de door de raad aangewezen zoekgebieden. Ook geven we uitvoering aan het geactualiseerde warmteprogramma.
Openbare ruimte We plaatsen nog dit jaar ongeveer 150 extra bomen verspreid over de gemeente in het kader van klimaatadaptatie. Daarnaast worden nog 300 zieke bomen vervangen. Een inhaalslag zal nog gemaakt worden in het onderhoud van de asfaltwegen. Verder wordt de verduurzaming van de openbare verlichting door over te stappen op energiezuinige LED-verlichting, doorgezet.
Economie In 2026 leveren we de lokale detailhandelsvisie op. Deze sluit aan bij de regionale visie die in 2025 is vastgesteld. Daarnaast onderzoeken we hoe we bedrijventerreinen beter kunnen benutten en werken we aan de beleidsnota Economie. Als het dit jaar lukt om de toeristische marketing te verzelfstandigen, zou dat ook een mooi resultaat zijn.
Bestuur en organisatie PAGINA 5
Regionale samenwerking Aan het eind van dit jaar bieden we een vernieuwde versie van het Pact van Westfriesland aan. Hierin staan de gezamenlijke doelen van de Westfriese gemeenten voor de komende tien jaar. Het doel is brede welvaart en welzijn behouden in de regio. Organisatie en dienstverlening We zetten in op continu leren en ontwikkelen van onze medewerkers en van de organisatie als geheel. Dat doen we met gerichte opleidingsprogramma’s en met een modern HRbeleid. We stimuleren interne doorstroming en bereiden ons voor op de uitstroom van medewerkers die de pensioengerechtigde leeftijd bereiken in de komende 5 jaren. We sturen op slimme inzet van ambtelijke capaciteit en beperken externe inhuur. Om dit mogelijk te maken, ontwikkelen we betere sturingsinformatie en verbeteren onze werkprocessen. We starten met de uitwerking van de visie op de dienstverlening.
Veiligheid We werken met de gemeenten in de eenheid Noord-Holland, de politie en het Openbaar Ministerie samen aan de aanpak tegen ondermijnende criminaliteit. Dit doen we o.a. door het uitvoeren van integrale (bedrijfs)controles, het opleggen van bestuurlijke maatregelen en het implementeren van de provinciale weerbaarheidsnorm. We stelden onlangs een lokaal actieprogramma vast met een pakket aan (preventieve) veiligheidsmaatregelen om de weerbaarheid tegen ondermijning te vergroten. Een aantal van deze maatregelen wordt in 2026 verder opgepakt. De afgelopen jaren is geïnvesteerd in de gezamenlijke aanpak van overlast in onze kernen door Boa’s, jongerenwerkers, buurtbemiddeling en politie. We blijven inzetten op het versterken van deze samenwerking en op het zorgvuldig afhandelen van overlastmeldingen van onze inwoners, bedrijven en instellingen. Door het implementeren van ‘informatie gestuurde handhaving’ en het continueren van onze jeugdoverlast aanpak (Top X methodiek) werken we aan het verbeteren van de veiligheid van onze inwoners. We stellen een nieuw Integraal Veiligheidsplan op voor de periode 2027 t/m 2030. In dit plan worden de doelen en prioriteiten voor openbare orde en veiligheid bepaald, conform artikel 38b van de Politiewet.
Het plan is gebaseerd op de veiligheidsmonitor 2025, veiligheidsanalyse 2026, het coalitieakkoord en de regionale / landelijke veiligheidsprioriteiten en dient als sturingsinstrument voor het lokale veiligheidsbeleid, waarbij de gemeente de regie heeft op het gebied van lokale veiligheid en leefbaarheid. Toenemende geopolitieke spanningen, hybride dreigingen, klimaatverandering en het grotere risico op langdurige stroomuitval vragen om het integraal versterken van zowel de maatschappelijke weerbaarheid als de veerkracht van onze samenleving. Deze dreigingen brengen nieuwe opgaven met zich mee voor de manier waarop we als samenleving omgaan met thema’s als maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht, openbare orde en crisisbeheersing. Met dit in gedachten is in samenwerking met gemeenten en veiligheidsregio’s een handreiking ‘weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau’ opgesteld. Deze handreiking vloeit voort uit de bestuurlijke opdracht vanuit de VNG en dient als praktische basis om in 2026 aan de slag te gaan met een lokaal plan van aanpak dat aansluit bij: Inzicht in de benodigde capaciteit en middelen t.b.v. uitvoering, beheer en implementatie van de bestuurlijke opdracht vanuit de VNG; PAGINA 6
De opgaven vanuit de motie ‘Crisisalert’. We werkten op initiatief van Medemblik samen met de Westfriese gemeenten, politie en Openbaar Ministerie aan een handelingskader ‘excessief geweld’. Met dit handelingskader voeren we snel en adequaat bestuurlijke (preventieve) maatregelen en interventies uit om de groeiende dreiging van explosies en gevolgen daarvan aan te pakken. Het bijstellen en verbeteren van dit handelingskader is een continue proces wat ook in 2026 verder wordt uitgevoerd. Op het gebied van APV en bijzondere wetten werken wij aan het actualiseren van beleidsregels en verordeningen om de leefbaarheid en veiligheid te vergroten. De marktverordening, standplaatsen- en het evenementenbeleid zijn verouderd en voldoen niet meer aan de geldende wet- en regelgeving. Daarnaast wordt de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) jaarlijks geactualiseerd en ter besluitvorming aangeboden. Tot slot De voorliggende programmabegroting 2026 is opgesteld op basis van de door de raad vastgestelde Voorjaarsnota 2025 (onderdeel van de Kadernota). Daarmee ligt een financieel kader voor dat richting geeft aan de uitvoering van de gemeentelijke ambities. De programmabegroting wordt ter behandeling aan de raad aangeboden en vormt het vertrekpunt voor de verdere uitwerking. Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders van Medemblik
PAGINA 7
Hoofddoelen In 2022 stelde de gemeenteraad de hoofddoelen voor de periode 2023-2026 vast. Deze hoofddoelen zijn nog steeds leidend voor het opstellen van de programmabegroting 20262029. In de begroting beschrijven wij wat wij gaan doen om deze doelen te bereiken en wat dit kost. Ons financiële hoofddoel is nog steeds het zijn van een financieel gezonde gemeente.
Programma 1: Dienstverlening en organisatie ▪ ▪ ▪
▪ ▪
Medemblik is een financieel gezonde gemeente. Medemblik biedt een toegankelijke, betrokken, transparante en toekomstbestendige dienstverlening. In Medemblik hechten wij waarde aan elke vorm van betrokkenheid van haar inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners en ondersteunen wij daar waar mogelijk initiatieven die passend zijn bij onze doelstellingen. Medemblik is een gemeente die bestuurlijk leiderschap toont en verantwoordelijkheid neemt. Wij zijn een stevige, duurzame en toekomstbestendige organisatie die in staat is om te voldoen aan onze (continu veranderende) taken en zetten waar mogelijk in op ambitie.
Programma 2: Samen leven en ondersteuning ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Medemblik versterkt de kwaliteit en grip in een sterk sociaal domein. We bieden – samen met maatschappelijke organisaties en zorgaanbieders – doelmatige, effectieve en toegankelijke ondersteuning waar nodig. We hebben focus door (gemaakte) keuzes in (preventief) beleid waarbij we mensen en maatschappelijke organisaties met elkaar verbinden. Inwoners hebben toegang tot culturele voorzieningen. Kinderen in de gemeente Medemblik krijgen les in een adequate leeromgeving, zodat ze zich goed kunnen ontwikkelen. Medemblik heeft toekomstbestendige, betaalbare accommodaties en voorzieningen voor alle inwoners.
Programma 3: Ruimte ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
We vergroten en verbeteren het woon- en huisvestingsaanbod. We verduurzamen en vergroenen onze leef-, werk- en woonomgeving. We verbeteren de veiligheid van onze inwoners. We verbeteren de verkeersveiligheid. We vergroten onze weerbaarheid tegen ondermijning. We bevorderen onze digitale veiligheid. Behoud en verbeteren van voorzieningen, werkgelegenheid en bedrijvigheid. We versterken de centrumfunctie van de stad Medemblik. We werken aan het versterken en toekomstbestendig maken van de agrarische sector. We versterken het (maatschappelijk) rendement van onze havens.
PAGINA 8
Programma's
PAGINA 9
Programma 1 Dienstverlening en organisatie We vinden het belangrijk onze inwoners goed van dienst te zijn. Daarom bieden we onze producten en diensten steeds meer digitaal aan. Daarnaast kunnen de inwoners ook nog steeds op andere manieren onze producten aanvragen. Zoals telefonisch, schriftelijk of in ons gemeentehuis. In bepaalde gevallen komen we zelfs bij inwoners thuis. Ook in de toekomst blijven we investeren in onze organisatie. Zo kunnen we de dienstverlening blijven verbeteren. Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2026. Wat willen we bereiken? Financiën Medemblik is een financieel gezonde gemeente
Wat gaan we daarvoor doen? We werken aan een structureel reëel sluitende begroting. We dekken structurele uitgaven met structurele middelen. Wij voeren ons risicomanagementbeleid uit. Daarvoor inventariseren we tweemaal per jaar organisatiebreed de risico's. We zorgen voor aansluiting tussen de personele en financiële administratie. We verhogen belastingen trendmatig .
Dienstverlening Medemblik biedt een toegankelijke, betrokken, transparante en toekomstbestendige dienstverlening.
We maken onze resultaten van de gemeten dienstverlening openbaar. We bereiden het klantonderzoek uit naar de producten van de Omgevingswet. We evalueren onze dienstverlening aan de hand van servicenormen en verbeteren waar nodig onze dienstverlening of stellen de ambities bij. We voeren actief regie op de kwaliteit en doorlooptijden van de basis- en kernregistraties, zodat verstoringen in de keten snel kunnen worden gesignaleerd en kan worden bijgestuurd. Onze website is toegankelijk en voldoet aan de minimale vereisten. We doen analyses om de website te laten voldoen aan de toegankelijkheidseisen zoals het Rijk die aan ons stelt. Daarnaast verwerken we klantfeedback van inwoners om de website te verbeteren. We werken voortdurend aan het digitaal beschikbaar stellen van onze producten.
PAGINA 10
Participatie In Medemblik hechten wij waarde aan elke Met onze dienstverlening richten wij ons op het vorm van betrokkenheid van haar inwoners, begeleiden en ondersteunen van initiatieven. ondernemers en samenwerkingspartners en ondersteunen wij daar waar mogelijk initiatieven die passend zijn bij onze doelstellingen. Met onze dienstverlening willen we eventueel grote gecombineerde buurtprojecten ondersteunen en in goede banen leiden. Het komt vaker voor dat burgers grote gecombineerde buurtprojecten organiseren zoals het aanleggen van een zonnepanelenparkje, volkstuinen, het aanleggen van internetkabels enz. De gemeente voert verschillende werkzaamheden uit op het gebied van ruimte, groen en dergelijke. Wij willen de burgerparticipatie bevorderen en de burgers in een vroeg stadium betrekken bij de initiatieven die plaatsvinden in hun directe woonomgeving. Organisatie Binnen een eenvoudige structuur met heldere Wij zijn een stevige, duurzame en toekomstbestendige organisatie die in staat taken en verantwoordelijkheden werken we aan onze externe dienstverlening. We stimuleren een is om te voldoen aan onze (continu veranderende) taken en zetten waar mogelijk cultuur waarin een goede samenwerking ontstaat en een professionele dienstverlening. in op ambitie.
Wij werken conform het jaarlijkse Uitvoeringsprogramma gebaseerd op de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie en evalueren de uitvoering in de jaarrapportage. Op basis van deze evaluatie passen wij waar nodig de invulling van onze taken aan. We voeren de renovatie van het gemeentehuis uit We geven permanent aandacht en waardering op verschillende manieren als investering in goed en aantrekkelijk werkgeverschap. We werken aan een duurzamer toekomstbestendig wagenparkbeheer en gebruik.
PAGINA 11
Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 1. De indicatoren komen uit Vensters voor Bedrijfsvoering. Wij zijn aangesloten bij deze landelijke benchmark. We kunnen dan zien of we het goed of minder goed doen ten opzichte van andere gemeenten. De uitkomsten gebruiken we, zo nodig, om onze bedrijfsvoering aan te passen. We lichten dit verder toe in de paragraaf Bedrijfsvoering. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik 2024
Gemiddelde deelnemende gemeenten (2024)
Formatie (fte per 1.000 inwoners)
8,4
9,9
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
8,1
9,6
Apparaatskosten (€ per inwoner)
970
942
Externe inhuur (% van totale loonsom)
17,4
16,6
Overhead (% van totale lasten)
13,8
9,9
De cijfers van Medemblik zijn van de jaarrekening 2024. De cijfers van gemiddelde deelnemende gemeenten zijn op basis van Vensters voor Bedrijfsvoering 2024.
Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000 Jaarrekening
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Totale baten
117.231
127.282
117.979
117.410
114.280
117.062
Totale lasten
-38.396
-38.388
-30.711
-28.645
-25.999
-28.938
Totaal
78.835
88.894
87.268
88.765
88.281
88.124
Voor de analyse van de verschillen 2025-2026 verwijzen we u naar de Financiële begroting. Het overzicht Taakvelden 2026 - 2029 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien. Vanaf 2026 nemen, als gevolg van een organisatieverandering, de totale baten en lasten van dit programma af vanwege een verschuiving van taakvelden tussen de programma's.
PAGINA 12
Overhead In het volgende overzicht vindt u de kosten van onze overhead en hoe deze is opgebouwd. Overhead zijn de kosten die niet direct aan de taakvelden zijn te koppelen. Bedragen * € 1.000 Jaarrekening
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Management
-826
-1.739
-1.388
-1.385
-1.386
-1.387
Huisvesting
-1.175
-7.720
-1.011
-1.004
-1.000
-3.523
Financiën & AO/IC
-2.675
-2.280
-2.193
-2.190
-2.189
-2.192
Personeel & Organisatie
-3.095
-3.025
-3.180
-3.176
-3.176
-3.181
Informatie Beheer en Informatie Management
-7.794
-7.651
-8.009
-7.449
-7.380
-7.379
-2.399
-2.635
-2.624
-2.501
-2.501
-2.504
-2.370
-2.334
-2.494
-2.490
-2.490
-2.493
-27.384 -20.899
-20.195
-20.122
-22.659
Inkoop, Juridische Zaken en Facilitaire Zaken Communicatie, Secretariaat en Strategie Totaal overhead
-20.334
In de paragraaf Bedrijfsvoering lichten we de belangrijkste ontwikkelingen toe.
Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn middelen die geen specifiek bestedingsdoel hebben. Voor een aantal dekkingsmiddelen (lokale heffingen en grondexploitaties) verwijzen we voor een uitgebreidere toelichting naar de betreffende paragrafen. Bedragen * € 1.000 Algemene dekkingsmiddelen
Begroting 2026
Lokale heffingen
16.477
Algemene uitkeringen
98.191
Dividend
366
Grondexploitaties
-
Saldo financieringsfunctie Totaal algemene dekkingsmiddelen
312 115.346
PAGINA 13
Programma 2 Samen leven en ondersteuning We vinden het belangrijk dat onze inwoners in een fijne omgeving leven. Dit doen we door onze kernen vitaal, veilig en leefbaar te houden en zo mogelijk te versterken. Samen met onze inwoners en maatschappelijke partners pakken we dit op. We zijn blij met initiatieven van inwoners en helpen graag deze uit te voeren. Verder stimuleren we inwoners om zo zelfredzaam mogelijk te zijn. Als dat niet meer lukt, helpen we met een passende ondersteuning. Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2026. Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Sociaal Domein in Balans Medemblik versterkt de kwaliteit en grip in een sterk sociaal domein.
Sociaal Domein We bieden - samen met maatschappelijke organisaties en zorgaanbieders doelmatige, effectieve en toegankelijke ondersteuning waar nodig.
We sturen op realistische prognoses en financiële beheersbaarheid. We zetten in op (in een zo vroeg mogelijk stadium) de eigen kracht van inwoners te stimuleren en de toestroom naar zwaardere zorg en ondersteuning terug brengen. We gebruiken dashboards om zowel kwalitatieve als financiële effecten te monitoren op lopende en nieuwe initiatieven zoals bijv. de inloopvoorzieningen.
We realiseren doelen uit het MJBP door projecten die onder andere bekostigd worden uit het IZA/GALA. We geven uitvoering aan het herstelplan onderwijskansen en Onderwijskansenbeleid. Dit doen we samen met onze partners zoals de kinderopvang en het basisonderwijs. We versterken de samenwerking onderwijsjeugdhulp door in te zetten op goed overleg met onderwijs, waarbij we inzetten op het normaliseren van jeugdhulp. We focussen op het wachtlijstlooswerken en het actief inzetten van voorveldvoorzieningen. We besteden actief aandacht aan het verminderen van onrechtmatigheid van zorg en zorgfraude. Dit doen we door de huidige lijn te versterken en waar mogelijk de regio te betrekken. We stimuleren inwoners om te participeren in de maatschappij (onder andere op het gebied van arbeid) en mee te doen naar vermogen. PAGINA 14
We starten het proces voor het nieuwe beleid Laaggeletterdheid. We geven uitvoering aan de samenwerkingsagenda huisartsen. We stellen ons actief op wanneer huisvestingsproblematiek (van de huisartsenpraktijken) zich voordoet en denken mee in mogelijkheden. Om het efficiënt gebruik van ons maatschappelijk vastgoed te vergroten, stimuleren we inwonersen ondernemersinitiatieven hiervan gebruik te maken en daar activiteiten te organiseren die aansluiten op ons meerjarenbeleidsplan sociaal domein en de programmabegroting. We ontwikkelen de mogelijkheden door om inwoners digitale toegang tot (delen van) hun dossier te geven. We zetten er actief op in om de betrokkenheid en kwaliteit bij de clienttevredenheidsonderzoeken van o.a. Jeugd en Wmo te vergroten. We geven lokaal uitvoering aan (boven)regionale ontwikkelingen zoals de Hervormingsagenda Jeugd, Toekomstscenario Kind en Gezin en het afschalen van de Jeugdzorg Plus (Beweging naar 0, Thuis voor Noordje). Naar aanleiding van het vastgestelde subsidiebeleid geven we vervolg aan het opstellen van de nadere regels. Dit doen we door middel van participatie tussen gemeenten en de (toekomstige) subsidieontvangers.
Preventie We hebben focus door (gemaakte) keuzes in We hebben waardering voor mantelzorgers en (preventief) beleid waarbij we mensen en vrijwilligers en aandacht voor mensen met maatschappelijke organisaties met elkaar dementie. verbinden. We geven uitvoering aan het kaderplan schuldhulpverlening en het minimabeleid. We stimuleren de inzet van ervaringsdeskundigen en vrijwilligers in het voorveld om inwoners meer mogelijkheden tot preventieve ondersteuning te bieden. We intensiveren de samenwerking tussen sociaal domein en veiligheid ten behoeve van preventie en vroegsignalering. O.a. richten we een lokale aanpak AVE in (aanpak voorkomen escalatie, Westfriese escalatieladder). We stimuleren en ondersteunen lokale (innovatieve) inwonersinitiatieven. We zetten het programma In Control voor Alcohol en Drugs door en monitoren de ingezette interventies. (O.a. de cursus alcohol in het verkeer.) PAGINA 15
Onze professionals zijn fysiek aanwezig in de kernen, zodat inwoners ons gemakkelijk weten te vinden in hun eigen buurt. We bevorderen mentale gezondheid op de scholen om de schooluitval te verminderen. We intensiveren de samenwerking tussen sociaal domein, OOV, politie en Zorg- en Veiligheidshuis bij de integrale aanpak van jeugdoverlast (groepsaanpak). We voeren het Speelplekkenbeleid uit. Bij vervangingen en het inrichten van nieuwe speelplekken voeren wij participatie uit met omwonenden. We geven uitvoering aan het Sportakkoord, door actief in te zetten op de pijlers ‘Vaardig in Bewegen’ en ‘Inclusie en Diversiteit’. Cultuur Inwoners hebben toegang tot culturele voorzieningen
We geven uitvoering aan de vastgestelde cultuurnota 2024-2028.
Integraal huisvestingsplan We ronden het project Jozefschool af en starten Kinderen in de gemeente Medemblik krijgen met het project van de vernieuwbouw van de les in een adequate leeromgeving, zodat ze Wegwijzer in Opperdoes. Tevens start de zich goed kunnen ontwikkelen. voorbereiding van de vernieuwbouw Werenfridus. Lange termijn accommodatiebeleid Medemblik heeft toekomstbestendige, betaalbare accommodaties en voorzieningen voor alle inwoners.
We geven uitvoering aan beleid en nadere regels van het LTA. Hiermee helpen we stichtingen en verenigingen om investeringen te kunnen doen in hun accommodaties om deze toekomstbestendig te houden. We beheren de gymzaal Wognum tot minimaal 1 januari 2027. We maken gebruik van externe subsidiemogelijkheden voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed en informeren verenigingen, scholen en andere partners over mogelijkheden om subsidie aan te vragen. We starten de bouw van het zwembad aan de Westrand in Wervershoof. We houden toezicht op de uitvoering van de opdracht aan het Sportbedrijf. Naar aanleiding van gemaakte keuzes gaan we van start met bouw van een zwembad. Afhankelijk van te maken keuzes door de raad gaan we over tot de start van het realiseren van een dorpshuis Abbekerk en tweede sporthal Wognum. We geven uitvoering aan de vervangingsplanning van de sportvelden. PAGINA 16
We zetten in op de uitvoering van de wettelijke taken voor dierenwelzijn conform de aangenomen Nota Dierenwelzijn. Veiligheid We verbeteren de veiligheid van onze inwoners.
We voeren een externe audit Wet Politiegegevens (WPG) uit, geven uitvoering aan de aanbevelingen daaruit en rapporteren hierover aan het college. We voeren het uitvoeringsprogramma Integraal Veiligheidsplan 2025-2026 uit. We zetten buurtbemiddeling in. We handelen overlastmeldingen van onze inwoners, bedrijven en instellingen af. In samenwerking met onze partners stellen we een nieuw Integraal Meerjaren Veiligheidsplan 20272030 op. We zetten (preventieve) veiligheidsmaatregelen in bij explosies en andere vormen van excessief geweld. We continueren de aanpak in het kader van jeugdoverlast door middel van de groepsaanpak en Top x methodiek. Dit pakken we integraal aan door middel van een samenwerking tussen sociaal domein, OOV, politie en Zorg- en Veiligheidshuis.
We verbeteren de verkeersveiligheid.
We treden handhavend op bij onveilig parkeren. We voeren het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan uit middels het nader uitgewerkte maatregelenpakket en verbeteren de verkeersveiligheid rondom diverse wegen.
We vergroten onze weerbaarheid tegen ondermijning.
We voeren samen met onze veiligheidspartners binnen het Bestuurlijk Interventieteam (BIT) periodiek integrale ondermijningscontroles uit in de Westfriese gemeenten.
We bevorderen onze digitale veiligheid.
We versterken de weerbaarheid van onze organisatie. We investeren in kennis, kwaliteit en voldoen minimaal aan relevante wet- en regelgeving. We brengen de diensten op het gebied van digitale veiligheid vanuit het regionaal platform criminaliteitsbeheersing onder de aandacht van onze ondernemers. Voor het bestrijden van cybercriminaliteit sluiten we voor inwoners aan bij de regionale projecten uit het Meerjaren Veiligheidsbeleid op eenheidsniveau van Noord-Holland.
PAGINA 17
Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 2. We gebruiken deze indicatoren waar nodig om ons beleid bij te sturen. De gegevens komen van www.waarstaatjegemeente.nl, daar vindt u ook achtergrondinformatie over de beleidsindicatoren. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik
Weinig stedelijke gemeenten
1,3
6,5
18
24
2,2
2,0
Niet-wekelijkse sporters (%, 2024) Sociaal Domein
43,2
45,7
Banen (per 1.000 inwoners van 15 - 65 jaar, 2023) Netto arbeidsparticipatie (% werkzame / totale beroepsbevolking, 2024)
786,8
732,5
73,6
73,7
1
1
160,3
202,3
386,0
209,1
4
4
Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar, 2024)
13,0
13,3
Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar, 2024)
1,5
1,0
Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar, 2024)
0,3
0,3
1
1
540
671
Medemblik 2024
Medemblik 2023
Kwaliteit ondersteuning is goed (helemaal) eens (%)
84
84
Samen naar oplossingen gezocht, (helemaal) eens (%)
79
75
Ondersteuning past bij mijn hulpvraag (helemaal) eens (%)
83
84
Door ondersteuning die ik krijg, kan ik beter de dingen doen die ik wil, (helemaal) eens (%)
82
75
Onderwijs Absoluut verzuim (niet op school ingeschreven) (per 1.000 leerlingen 5 - 18 jaar, 2024) Relatief verzuim (schoolverzuim zonder geldige reden) (per 1.000 leerlingen 5 - 18 jaar, 2024) Voortijdige schoolverlaters totaal VO + MBO (% totaal aantal leerlingen 12 - 23 jaar, 2024) Sport
Werkloze jongeren (% 16 t/m 22 jarigen, 2023) Personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners, 2024) Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van 15 - 64 jaar, 2024) Kinderen in uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar, 2023)
Jongeren met een delict voor de rechter (% 12 t/m 21 jarigen, 2023) Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (per 10.000 inwoners, 2024) Beleidsindicatoren (extra) Cliëntervaringsonderzoek WMO
PAGINA 18
De opgenomen cijfers zijn de meest actueel beschikbare cijfers die er zijn, volgens de benchmark www.waarstaatjegemeente.nl.
Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000 Jaarrekening
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Totale baten
22.822
20.393
21.210
16.425
16.393
16.387
Totale lasten
-76.733
-82.415
-90.033
-84.593
-84.925
-84.861
Totaal
-53.911
-62.022
-68.823
-68.168
-68.532
-68.474
Voor de analyse van de verschillen 2025-2026 verwijzen we u naar de Financiële begroting. Het overzicht Taakvelden 2026 - 2029 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien. Vanaf 2026 nemen, als gevolg van een organisatieverandering, de totale baten en lasten van dit programma toe vanwege een verschuiving van taakvelden tussen de programma's.
PAGINA 19
Programma 3 Ruimte We vinden leefbare kernen in onze gemeente belangrijk. We bouwen woningen/ondersteunen woningbouw in alle kernen. Ook ondersteunen we maatschappelijke initiatieven. We kijken naar wat wel kan: “ja mits” in plaats van “nee, tenzij”. Zo blijven kernen aantrekkelijk voor alle inwoners uit onze gemeente. Het beheer van de openbare ruimte vraagt om blijvende aandacht. Een verzorgde openbare ruimte draagt bij aan leefbare kernen. De budgetten voor groenonderhoud staan onder druk. Dit wordt zichtbaar, bijvoorbeeld door meer onkruid in het openbaar groen. Om de werkgelegenheid in onze gemeente te behouden nemen we samen met ondernemers initiatieven om daar zo goed mogelijk voor te zorgen. De nieuwe Omgevingswet bundelt regels voor projecten in de openbare ruimte. Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2026. Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Leef- werk- en woonomgeving We vergroten en verbeteren het woon- en huisvestingsaanbod.
We voeren de Woonvisie 2024-2028 uit. We werken aan de uitvoering van het Woningbouwprogramma 2023-2029. We rapporteren twee keer per jaar de woningbouwontwikkelingen. We voeren ons vastgoedbeleid, nota grondbeleid en nota kostenverhaal uit. We voeren het beleid huisvesting buitenlandse werknemers uit.
We verduurzamen en vergroenen onze leef-, We voeren het plan van aanpak uit om te komen werk- en woonomgeving. tot een gemeentedekkend Omgevingsplan. We toetsen initiatieven voor het realiseren van zonneparken in de RES zoekgebieden aan het beleidskader wind- en zonne-energie in Westfriesland. We voeren de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie 2026-2030 uit. We nemen klimaatadaptatie mee als vast onderdeel bij ruimtelijke (her)inrichtingsprojecten. Wij maken inwoners en bedrijven bewust wat zij kunnen doen om gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan. We ontwikkelen een visie op de afvalwaterketen tot 2040. We werken samen met samenwerkingspartijen zoals provincie en netbeheerders aan het uitbreiden van de energieinfrastructuur. PAGINA 20
We verduurzamen het verlichtingsareaal. We breiden het aantal elektrische laadpalen gericht uit. We onderzoeken daarbij geschikte plekken gezien parkeerdruk en netcongestie. Wij passen ons onderhoudsprogramma en werkwijze aan op het groenbeheerplan. Hierbij geven wij de voorkeur aan het aanplanten van inheemse soorten. Bij al onze duurzaamheidsactiviteiten onderzoeken we de mogelijkheid om hiervoor subsidies aan te trekken. Vanuit een solide basis werken we met de Westfriese gemeenten samen om onze duurzaamheidsambities te realiseren. We stellen een Soortenmanagementplan op voor onze gemeente. Hiermee onderzoeken we welke beschermde diersoorten er zijn en hoe die te beschermen. Huiseigenaren stellen we hiermee in staat gebouwen zoals woningen te isoleren zonder dat dit ten koste gaat van beschermde soorten. Dit plan is randvoorwaardelijk voor ons beleid. We ondersteunen inwoners en ondernemers om te verduurzamen. We helpen inwoners met een smalle beurs te verduurzamen. Hierbij zetten we gelden in die we krijgen vanuit het Nationaal Isolatieprogramma. Beleidsverbeteringen worden ingezet om de nieuwe (Europese) doelstellingen voor 2030 2050 te halen. We versterken en stimuleren het hergebruik van (afval)grondstoffen en materialen en onderzoeken regionale kansen voor samenwerking. Het actieplan schoon wordt uitgevoerd en bijgesteld waar nodig.
We voeren de activiteiten van Circulair Westfriesland 2023-2026 uit. We geven uitvoering aan de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed. We gaan meer bomen planten. Economie Behoud en verbeteren van voorzieningen, werkgelegenheid en bedrijvigheid .
We ondersteunen de verduurzaming van bedrijventerreinen door de uitvoering van het Convenant bedrijventerreinen Westfriesland. We stimuleren de bedrijvigheid in de regio NoordHolland Noord door middel van de regionaal economische samenwerking via het Ontwikkkelingsbedrijf Noord-Holland Noord.
PAGINA 21
De gemeente Medemblik zet niet alleen in op behoud en versterken van bestaande bedrijvigheid, maar ook actief op het aantrekken van nieuwe bedrijven en ondernemers die bijdragen aan de economische toekomst van de regio, met name voor innovatieve en hoogwaardige werkgelegenheid. We werken aan het versterken van de MKB in Westfriesland door middel van regionaal economische samenwerking. We verbeteren i.s.m. ondernemers de sanitatie van groepsaccommodaties/ bedrijven in het buitengebied. We werken aan het versterken van de MKB in de gemeente door middel van het vaststellen van de Beleidsnota Economie en de uitvoering ervan. We creëren en ondersteunen samenwerkingsverbanden in de vrije tijdsector om 'Medemblik' & Westfriesland aantrekkelijk te positioneren. We voeren het nieuwe programmaplan en We versterken de centrumfunctie van de stadsplan Toekomst stad Medemblik uit (inclusief stad Medemblik. beeldkwaliteit openbare ruimte). We verzelfstandigen de toeristische marketing van De gemeentelijke promotie verbeteren door de gemeente en bepalen de gemeentelijke de toeristische marketing te bijdrage hieraan in 2026, bijvoorbeeld door een verzelfstandigden. doorstart van de Stichting Toeristische Marketing Medemblik (STPM) mogelijk te maken. We werken aan het versterken en toekomstbestendig maken van de agrarische sector.
We versterken het (maatschappelijk) rendement van onze havens.
We werken regionaal samen door middel van samenwerking met Greenport Noord-Holland Noord en het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord. We werken integraal en gebiedsgericht samen met de provincie, regiogemeenten, waterschap en de agrarische sector aan de transitieopgaven van het landelijk gebied. We monitoren onze (huur)contracten en gemaakte afspraken.
Cultuur Inwoners hebben toegang tot culturele voorzieningen
Wij geven uitvoering aan ons erfgoedbeleid.
PAGINA 22
Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 3. We gebruiken deze indicatoren waar nodig om ons beleid bij te sturen. De gegevens komen van www.waarstaatjegemeente.nl, daar vindt u ook achtergrondinformatie over de beleidsindicatoren. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik
Weinig stedelijke gemeenten
Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren, 2024)
5
9
Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners, 2024)
0,9
1,0
Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners, 2024)
2,7
2,8
Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners, 2024)
0,8
1,1
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (per 1.000 inwoners, 2024)
3,7
3,9
Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000, 2025)
410
395
Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen, 2024)
4,3
8,0
Demografische druk (%, 2025)
79,2
81,2
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€, 2025)
1.029
952
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€, 2025)
1.136
1.037
Functiemenging (verhouding banen en woningen) (%, 2023)
53,7
50,7
Vestigingen van bedrijven (1.000 inwoners van 15 - 64 jaar, 2023)
186,6
179,6
74
102
53,7
59,9
Openbare orde en veiligheid
Wonen en bouwen
Economie
Milieubeheer Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner, 2023) Hernieuwbare elektriciteit (%, 2022)
De opgenomen cijfers zijn de meest actueel beschikbare cijfers die er zijn, volgens de benchmark www.waarstaatjegemeente.nl.
PAGINA 23
Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000 Jaarrekening
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Totale baten
20.731
28.992
32.660
31.586
26.274
23.640
Totale lasten
-43.033
-55.864
-51.302
-51.444
-45.798
-43.310
Totaal
-22.302
-26.872
-18.642
-19.858
-19.524
-19.670
Voor de analyse van de verschillen 2025-2026 verwijzen we u naar de Financiële begroting. Het overzicht Taakvelden 2026 - 2029 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien. Vanaf 2026 nemen, als gevolg van een organisatieverandering, de totale baten en lasten van dit programma af vanwege een verschuiving van taakvelden tussen de programma's.
PAGINA 24
Paragrafen
PAGINA 25
Lokale heffingen De lokale heffingen vormen een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente. We gaan in deze paragraaf in op de lokale heffingen en lichten het kwijtscheldingsbeleid toe. Bij de vaststelling van de Voorjaarsnota 2025 gaf de raad de volgende kaders mee: -
We indexeren de opbrengsten van belastingen en heffingen met 2,7 % (prijsstijging).
-
We gaan zuinig om met belastinggeld. Bij alle keuzes wegen we af of de kosten in verhouding staan tot de opbrengsten voor de samenleving.
-
Voor leges, riool en afval heffen we, indien mogelijk en acceptabel, kostendekkende tarieven.
We leggen de raad 27 november 2025 ons voorstel voor aanpassing van de belastingverordeningen 2026 voor.
Belastingen Belastingen zijn algemene dekkingsmiddelen waarvan de gemeente zelf bepaalt waarvoor ze worden gebruikt. Dit zijn de onroerende zaakbelastingen, verblijfsbelasting, waterverblijfsbelasting en forensenbelasting. 1 Onroerende zaakbelastingen Deze belasting heffen we van iedere eigenaar of gebruiker van een woning of bedrijf. Op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) stellen we van alle onroerende zaken jaarlijks de waarde vast. De WOZ-waarde vormt de grondslag voor de tariefbepaling van de onroerende zaakbelasting (OZB). In de belastingverordening 2026 worden de tarieven voor 2026 opgenomen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengsten zien. Bedragen * € 1.000 Jaarrekening
Begroting
2024
2025
2026
Eigenaar niet-woning
3.390
3.356
3.446
Eigenaar woning
9.475
9.402
9.705
Gebruiker niet-woning
2.425
2.405
2.470
Totaal
15.290
15.163
15.621
De opbrengsten OZB zijn in 2026 geïndexeerd met 2,7%. Daarnaast verwachten we voor de eigenaar woning € 50.000 hogere OZB opbrengsten door toename van de woningvoorraad.
PAGINA 26
2 Waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting We heffen deze belastingen van personen die niet in de gemeente zijn ingeschreven, maar hier wel verblijven. Daardoor dragen zij bij in de kosten van gemeentelijke voorzieningen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 Jaarrekening
Begroting
2024
2025
2026
Forensen
180
260
267
Verblijf
711
1.202
1.341
Waterverblijf
229
249
255
Totaal
1.120
1.711
1.863
De opbrengst waterverblijfs- en forensenbelasting stijgt in 2026 met 2,7%. De opbrengst verblijfsbelasting stijgt met meer dan 2,7% doordat de gemeenteraad bij de begroting 2024 het amendement "Verblijfsbelasting in harmonie met inkomsten / uitgaven" heeft aangenomen. Met dit amendement heeft de gemeenteraad besloten dat de verblijfsbelasting in 2025 met € 173.000 en vanaf 2026 met € 274.000 wordt verhoogd.
Heffingen Heffingen zijn rechten waar gemeentelijke diensten tegenover staan. Per heffingssoort geven we een korte omschrijving. Ook geven we inzicht in de opbrengsten en uitgaven die we in 2026 verwachten. De opbrengst van de heffing mag niet meer bedragen dan de kosten die we hiervoor maken. Per heffing geven we ook inzicht in de kostendekkendheid. Hieruit blijkt hoe dit uitgangspunt doorwerkt in de tarieven. We verwijzen u verder naar de Berekening kostendekkendheid. 1 Afvalstoffenheffing Huisvuilcentrale (HVC) verzorgt voor de gemeente Medemblik de inzameling en verwerking van het huishoudelijke afval. HVC brengt de kosten bij ons in rekening. Via de afvalstoffenheffing brengen we vervolgens deze kosten in rekening bij onze inwoners. De afvalstoffenheffing heeft afzonderlijke tarieven (vast en variabel) voor een éénpersoonshuishouden en voor een meerpersoonshuishouden. Het zijn kostendekkende tarieven. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 Jaarrekening
Begroting
2024
2025
2026
Afvalstoffenheffing
5.928
6.725
7.062
Totaal
5.928
6.725
7.062 PAGINA 27
We berekenden de (kostendekkende) afvalstoffenheffing voor 2026. Dit deden we op basis van de meest recente prognose van HVC en onze uitgangspunten. De stijging van de baten uit afvalstoffenheffing in 2026 ten opzichte van de begroting 2025 kent een aantal oorzaken: -
We zien een (autonome) toename van de kosten die HVC bij ons in rekening brengt. Dit rekenen we door in de afvalstoffenheffing.
-
We zien een (autonome) toename in de kosten die we toerekenen als gevolg van loon- en prijsontwikkeling. Deze rekenen we door in de afvalstoffenheffing.
-
We zien een toename in de overheadkosten en btw die we toerekenen conform onze uitgangspunten. Deze rekenen we door in de afvalstoffenheffing.
-
We kunnen niet langer een beroep doen op de voorziening Afvalstoffenheffing. Deze konden we de afgelopen jaren inzetten om de tarieven voor de afvalstoffenheffing te verlagen. Na 2025 is deze voorziening volledig uitgeput.
-
Bij de bepaling van de tarieven voor 2025 gingen we uit van een voordelig resultaat op afvalinzameling en -verwerking in 2024. In lijn met onze systematiek hielden we er rekening mee dit voordeel in 2025 in te kunnen zetten om de tarieven te verlagen. Hierdoor gingen we in de begroting 2025 uit van lagere baten uit afvalstoffenheffing. In werkelijkheid deed dit voordeel zich niet voor. Hierover rapporteren we in de Herfstnota 2025.
We hielden rekening met bovenstaande ontwikkelingen bij de bepaling van de tarieven voor 2026. De tarieven bieden we in het voorstel over de belastingverordeningen 2026 ter vaststelling aan de raad aan. De berekening van de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing vindt u hier. 2 Rioolheffing Eigenaren van eigendommen die zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering dragen bij in de kosten daarvan. Hiermee betalen we de kosten van de inzameling en het transport van afvalwater, bedrijfsafvalwater en hemelwater en de zuivering daarvan. De rioolheffing is een kostendekkend tarief. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 Jaarrekening
Riool eigenaar woning Riool eigenaar niet-woning Totaal
Begroting
2024
2025
2026
4.046
4.175
4.288
551
556
571
4.597
4.731
4.859
De opbrengst rioolheffing eigenaar woning stijgt in 2026 met 2,7%. De opbrengst is gebaseerd op het dekkingsplan uit het Programma stedelijk water en riolering 2023-2027. De opbrengst rioolheffing eigenaar niet-woning stijgt in 2026 met 2,7%. PAGINA 28
De berekening van de kostendekkendheid van de rioolheffing vindt u hier. 3 Lijkbezorging Deze rechten heffen we voor het dekken van de kosten van onderhoud van graven in onze gemeente. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 Jaarrekening
Begroting
2024
2025
2026
14
20
21
Leges- en afkoopsommen
367
384
379
Totaal
381
404
400
Begrafenisrechten
We hebben de opbrengst lijkbezorging voor 2026 niet geïndexeerd omdat we steeds minder graven hebben. De berekening van de kostendekkendheid van lijkbezorging vindt u hier. 4 Leges Met deze rechten brengen we de kosten van gemeentelijke diensten in rekening. Deze diensten verlenen we op aanvraag. Voorbeelden van deze diensten zijn vergunningverlening en afgifte paspoort en rijbewijs. Met uitzondering van Titel 3 is sprake van een kostendekkend tarief . Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 Jaarrekening
Begroting
2024
2025
2026
Leges
2.505
2.687
2.487
Totaal
2.505
2.687
2.487
Ten opzichte van 2025 zijn er bij een aantal artikelen m.b.t. tot de Omgevingswet een aantal tekstuele wijzigingen doorgevoerd. Hierdoor is de tekst beter leesbaar geworden. In 2025 en 2026 wordt aan de hand verbeterde werkprocessen gekeken naar de kostendekkendheid van de leges voor de intake-en omgevingstafels. De berekening kostendekkendheid van de leges vindt u hier.
PAGINA 29
5 Berekeningen kostendekkendheid Onderstaand overzicht geeft inzicht in de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de lijkbezorging. Het overzicht daarna geeft inzicht in de kostendekkendheid van de leges. Bedragen * € 1.000 Directe kosten
Overhead
Afvalstoffenheffing
-5.665
-209
-1.188
7.062
100%
Rioolheffing
-3.085
-769
-1.005
4.859
100%
Lijkbezorging
-474
-255
-
400
55%
BTW Opbrengst
Kostendekkendheid
PAGINA 30
Bedragen * € 1.000 Directe Kosten
Loonkosten
Overhead
Opbrengst
Kostendekkendheid
Paragraaf 1 - Burgerlijke stand
-28
-35
-29
90
97%
Paragraaf 2 - Reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart
-278
-111
-91
458
Paragraaf 3 - Rijbewijzen
-53
-66
-54
173
Paragraaf 4 - Verstrekkingen in het kader van de basisregistratie persoonsgegevens
-4
-20
-16
30
Paragraaf 7 - Overige publiekszaken
-7
-2
-2
10
84%
Paragraaf 9 - Bijzondere wetten
-26
-64
-52
143
101%
Totaal hoofdstuk 1
-396
-298
-244
904
96%
-
-42
-34
95
125%
-198
-658
-538
1.523
109%
Paragraaf 4 - Activiteiten met betrekking tot cultureel erfgoed en werelderfgoed
-
-11
-9
5
Paragraaf 5 - Milieubelastende activiteiten
-
-7
-5
12
95%
Paragraaf 7 - Aanlegactiviteiten
-
-14
-12
13
48%
Paragraaf 8 - Overige activiteiten
-
-2
-2
1
30%
Paragraaf 11 - Overige tarieven
-
-5
-4
1
5%
Paragraaf 12 - Modaliteiten
-114
-15
-12
19
14%
Totaal hoofdstuk 2
-312
-754
-617
1.669
99%
Hoofdstuk 1 - Algemene dienstverlening
96% 101% 73%
Hoofdstuk 2 - Omgevingswet Paragraaf 2 - Voorfase Paragraaf 3 - Activiteiten met betrekking tot bouwwerken
25%
PAGINA 31
Hoofdstuk 3 - Dienstverlening v/o de Dienstenrichtlijn Paragraaf 1 - Horeca
-
-10
-8
12
69%
Paragraaf 4 - Organiseren evenementen of markten
-
-57
-46
13
13%
Paragraaf 5 - Standplaatsen
-
-1
-1
1
76%
Paragraaf 7 - In dit hoofdstuk niet benoemd besluit
-
-3
-3
8
130%
Totaal hoofdstuk 3
-
-71
-58
35
27%
-708
-1.123
-919
2.607
95%
Totaal
PAGINA 32
Kwijtschelding Inwoners met een laag inkomen betalen onder bepaalde voorwaarden geen belasting. Dat kan ook voor een deel zijn. Inwoners kunnen kwijtschelding van belastingbetaling aanvragen voor onroerende zaakbelasting, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Bedragen * € 1.000 Jaarrekening
Begroting
2024
2025
2026
Kwijtscheldingen
-152
-208
-158
Totaal
-152
-208
-158
Totaaloverzicht Hieronder vindt u een totaaloverzicht van de geraamde opbrengsten 2026: Bedragen * € 1.000 Jaarrekening
Begroting
2024
2025
2026
Afvalstoffenheffing
5.928
6.725
7.062
Begrafenisrechten
14
20
21
Eigenaar niet-woning
3.390
3.356
3.446
Eigenaar woning
9.475
9.402
9.705
180
260
267
Gebruiker niet-woning
2.425
2.405
2.470
Leges
2.505
2.687
2.487
Leges- en afkoopsommen
367
384
382
Riool eigenaar niet-woning
551
556
571
4.046
4.175
4.288
Verblijf
711
1.202
1.341
Waterverblijf
229
249
255
29.821
31.421
32.295
Forensen
Riool eigenaar woning
Totaal
PAGINA 33
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Een risico is een kans op een nadelige gebeurtenis die geld kost. Om risico’s op te kunnen vangen heeft de gemeente middelen nodig. Het weerstandsvermogen is een getal dat aangeeft of de gemeente genoeg middelen beschikbaar heeft om de risico's op te vangen wanneer ze zich voordoen. In dit hoofdstuk gaan we in op de zaken die het weerstandsvermogen bepalen. Ook staan in deze paragraaf financiële kengetallen. Deze geven een indicatie over onze financiële positie.
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is een ratio die aangeeft in hoeverre een organisatie eventuele calamiteiten financieel kan opvangen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de verhouding tussen: 1.
de beschikbare weerstandscapaciteit, dit zijn geld en mogelijkheden die de gemeente heeft om onverwachte kosten te betalen;
2. de benodigde weerstandscapaciteit, dit zijn alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn genomen en die belangrijk kunnen zijn voor de financiële situatie. Voor meer informatie kunt u de 'Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen 2023' raadplegen, die in december 2022 is vastgesteld door de gemeenteraad. Volgens het beleid streeft de gemeente naar een weerstandsvermogen tussen de 1,4 en 2,0. Op 1 januari 2026 komt het weerstandsvermogen naar verwachting uit op 2,8. Dit is een daling van het verwachte weerstandsvermogen per 1 januari 2025 van 3,2 zoals we die in de begroting 2025 hebben opgenomen. De daling in het weerstandsvermogen van 0,5% ontstaat grotendeels door de onttrekking die gedaan wordt uit de algemene reserve om alvast de voorziening te treffen voor de renovatie van het gemeentehuis. In onderstaande tabel zien we de ontwikkeling van het weerstandsvermogen. Bedragen * € 1.000 2021
2022
2023
2024
2025
2026
Beschikbare weerstandscapaciteit
26.156
21.475
32.264
28.490
33.071
28.842
Benodigde weerstandscapaciteit
29.795
28.091
17.299
14.391
10.475
10.221
0,9
0,8
1,9
2,0
3,2
2,8
Weerstandvermogen
PAGINA 34
Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit geld en mogelijkheden die de gemeente heeft om onverwachte kosten te betalen. Het bestaat uit de volgende middelen: Bedragen * € 1.000
Algemene reserve Onbenutte belastingcapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit
2021
2022
2023
2024
2025
2026
22.960
17.584
31.325
28.490
33.071
27.384
3.196
3.891
939
-
-
1.458
26.156
21.475
32.264
28.490
33.071
28.842
Onbenutte belastingcapaciteit (ongebruikte belastingmogelijkheden) De onbenutte belastingcapaciteit is het verschil tussen het redelijk peil dat aan belasting geheven kan worden en de werkelijke opbrengsten onroerende zaakbelasting (OZB). Elk jaar stelt het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties het redelijk peil vast. Benodigde weerstandscapaciteit We inventariseerden alle risico’s. Met behulp van een risicosimulatie maken we een berekening van de mogelijke financiële gevolgen van deze risico’s. Uit deze berekening blijkt dat het totale risico € 10.200.000 is, dit is de benodigde weerstandscapaciteit.
PAGINA 35
Overzicht risico's In de tabel hierna wordt de risico top 10 weergegeven en kort toegelicht. Als er dekking is voor deze risico's dan geven we dit aan. In de berekening van het weerstandsvermogen nemen we alleen de risico’s mee, die ten laste komen van de algemene reserve. Bedragen * € 1.000 Kans
Minimale omvang
Maximale omvang
A. Kosten Jeugdhulp Groot De gemeente moet inwoners ondersteunen via de Jeugdwet. Deze regeling heeft een open einde: als meer mensen hulp nodig hebben, nemen de kosten toe. Doordat externen zoals huisartsen mensen kunnen doorverwijzen heeft de gemeente weinig invloed op de instroom. We dragen wel het financiële risico. Het Rijk heeft het voornemen om te besparen op jeugdzorgkosten. In de Hervormingsagenda Jeugd staan maatregelen om dit op te vangen. Zonder deze maatregelen, of andere besparingen, kan de gemeente de jeugdhulp straks niet meer betalen binnen het budget. Om dit risico te beperken zijn de afgelopen jaren diverse maatregelen ingevoerd zoals meer grip en sturen door beter beheer van uitgaven, meer letten op financiële gevolgen van beschikkingen, meer inzetten op preventie, nieuw inkooptraject Jeugd, hervormingsagenda Jeugd en het project datagedreven werken.
1.000
1.500
Algemeen
B. Informatieveiligheid Matig Ongewenste toegang van buiten in de (informatie)systemen van onze organisatie waarbij: - De continuïteit van de gemeente dienstverlening in het geding komt; - Gegevens van inwoners, bedrijven en/ of medewerkers in verkeerde handen vallen; - De integriteit / juistheid van onze informatie niet geborgd is.
1.000
5.000
Algemeen
C. Loon- en prijsindexatie zijn in de begroting niet Matig voldoende opgenomen De afgelopen jaren zijn loonkosten en prijzen van goederen en diensten sterk gestegen. Het risico bestaat dat we in de begroting deze prijsstijgingen niet voldoende hebben opgenomen.
1.000
3.150
Algemeen
D. Kosten Wmo De gemeente moet inwoners ondersteunen via de Wmo. Deze regeling heeft een open einde: als meer mensen hulp nodig hebben, nemen de kosten toe. Om dit risico te beperken zijn de afgelopen jaren diverse maatregelen ingevoerd zoals meer grip en sturen door beter beheer van uitgaven, meer letten op financiële gevolgen van beschikkingen, meer inzetten op preventie, nieuw inkooptraject Wmo en het project data-gedreven werken.
250
500
Algemeen
Groot
Reserve