01 Jaarstukken 2024 (na aanpassing, zie wijzigingsnotitie)
Tekst van het document
Samen met de Westfriese gemeenten trokken we een subsidieadviseur aan. De subsidieadviseur onderzocht verschillende subsidiemogelijkheden op het gebied van onder andere warmtetransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulariteit. Dit leidde tot diverse subsidieaanvragen en toekenningen, bijvoorbeeld voor het opstellen van het PAGINA 40
soortenmanagementplan en voor het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie warmtenet.
Jaarstukken 2024
- We werken samen met de Westfriese gemeenten om onze duurzaamheidsambities te realiseren.
De duurzaamheidsambities zien we als een regionale opgave. Deze vloeien onder meer voort uit het Pact van Westfriesland. Om de regionale samenwerking nog beter te organiseren overlegden we met de diverse regiogemeenten over ieders bijdrage en inzet.
- We evalueren het recycletarief en zetten aan de hand daarvan beleidsverbeteringen in.
We evalueerden het recycletarief. Aan de hand daarvan gingen we aan de slag met het onderzoeken van het hergebruik van materialen en het verbeteren van maatregelen vanuit de kaders van het grondstoffenplan.
- We versterken en stimuleren het hergebruik van (afval)grondstoffen.
Met het uitvoeringsplan Grondstoffen versterkten we het hergebruik van grondstoffen, producten en materialen. We beperkten daardoor de stijgende uitgaven voor het verbranden van afval en droegen bij aan het sluiten van de keten om verspilling tegen te gaan.
- We intensiveren de aanpak van bijplaatsingen van afval en zetten in op een nieuw beleidsplan Schoon voor het tegengaan van zwerfafval en het stimuleren van participatie.
We stelden het Actieplan Schoon 2024-2027 op. In het actieplan Actieplan Schoon 2024-2027 is de aanpak van bedrijfs- en zwerfafval opnieuw vormgegeven en wordt de ingezette samenwerking met inwoners, vrijwilligers en ondernemers geïntensiveerd.
- We voeren de activiteiten van Circulair Westfriesland 20232026 uit.
Circulair Westfriesland (CEWF) organiseerden een veelheid aan activiteiten. Zoals: - het starten van een Biobased Innovatie HUB. Hierin werken Ondernemers, kennisinstellingen en overheden samen aan biobased innovaties voor de bouw. PAGINA 41
- Wij ondertekenden samen met 48 partners de Circulaire Sloopdeal NHN. Deze deal is geïnitieerd vanuit CEWF en de provincie Noord-Holland. De sloop van Zwembad De Zeehoek is onze eerste pilot waarbij circulair slopen in de opdracht is meegenomen. - We organiseerden samen met partners een circulair Zorgcongres, daar waren 120 deelnemers uit de zorg aanwezig. - We deden een verkenning naar verbeterkansen voor het sluiten van materiaalketens voor ewaste (apparaten met een stekker, batterij en chip). Veiligheid We verbeteren de veiligheid van onze inwoners.
Jaarstukken 2024
- We geven uitvoering aan het verbeterplan aanpak Wet politiegegevens.
Voor de Boa domein I (buitengewoon opsporingsambtenaar openbare orde) en domein III (leerplicht) zijn meerdere WPG procedures en werkinstructies vastgelegd en beschreven uit het verbeterplan aanpak Wet politiegegevens uitgevoerd. Dit is gezamenlijk opgepakt met de Functionaris Gegevensbescherming (FG), Privacy Offers, chief information security officer (CISO) en de leerplichtambtenaren. In de periode november/december is de jaarlijkse interne audit uitgevoerd. Dit was de eerste keer en betrof een nulmeting. Op grond van deze interne audit kan geconcludeerd worden dat we voor veel onderwerpen belangrijke stappen hebben gezet in het voldoen van het WPG normenkader. Ook zijn er aanbevelingen beschreven die wij implementeren in het uitvoeringsprogramma 2025/2026. PAGINA 42
We verbeteren de verkeersveiligheid
Jaarstukken 2024
- We voeren het uitvoeringsprogramma Integraal Veiligheidsplan 2023- 2024 uit.
Het uitvoeren van het integraal veiligheidsplan loopt samen met het uitvoeren van het uitvoeringsplan Openbare Orde en veiligheid 2024. Voor de toelichting verwijzen wij naar het doel 'We voeren het uitvoeringsprogramma Openbare Orde en Veiligheid 2024 uit'.
- We zetten buurtbemiddeling in.
In 2024 zijn 59 buurtbemiddelingstrajecten uitgevoerd. De voornaamste oorzaken van problemen tussen buren zijn tuinoverlast zoals camera’s, airco’s, bomen, schuttingen etc, geluidsoverlast, bedreiging/ intimidatie. In 60% van de gevallen is er sprake van een positieve bemiddeling. In 2024 zijn 3 bemiddelaars voor onze gemeente opgeleid en ingezet in casuïstiek. Zij worden nog ondersteund door bemiddelaars uit de omliggende gemeenten.
- We nemen duurzaam veilige verkeersmaatregelen.
In projecten en in het onderhoud zijn duurzaam veilige verkeersmaatregelen uitgevoerd. Hiervoor is het maatregelenplan van het Gemeentelijk Verkeer en Vervoerplan (GVVP) leidend.
- We treden handhavend op bij onveilig parkeren.
In totaal zijn er 345 FIXI meldingen binnengekomen over onveilig parkeren. Er zijn 232 processen verbaal uitgeschreven voor onveilig parkeren en 212 waarschuwingen uitgedeeld. Naast de FIXI meldingen hebben wij 1.507 controles uitgevoerd en vastgelegd in ons handhavingssysteem ‘CityControl’. Deze controles worden uitgevoerd op bekende en vaak gemelde parkeeroverlast plekken. PAGINA 43
We vergroten onze weerbaarheid tegen ondermijning.
- We geven uitvoering aan het GVVP en verbeteren de verkeersveiligheid rondom diverse wegen.
We hebben uitvoering gegeven aan diverse korte termijn maatregelen volgens het vastgestelde maatregelenplan van het GVVP. Hierdoor is de verkeersveiligheid rondom diverse wegen verder verbeterd.
- We voeren het uitvoeringsprogramma Openbare Orde en Veiligheid 2024 uit.
We controleerden op de naleving van de veiligheidsvoorschriften bij publieksevenementen. Bij meerdere kermissen is een integraal veiligheidsdraaiboek opgesteld voor de inzet van beveiliging, buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s), jongerenwerk en politie. Ook is bij een aantal kermissen besloten tot inzet van cameratoezicht op het evenemententerrein. We controleerden tijdens boa diensten op overlast en kleine ergernissen die de leefbaarheid in de openbare ruimtes aantasten. In totaal zijn er 303 waarschuwingen en 690 processen verbaal uitgeschreven. Er zijn 4.299 controles uitgevoerd en vastgelegd in het handhavingssoftware pakket (City Control). In 2024 zijn 2.781 FIXI en 45 politie meldingen afgehandeld. Wij hebben 58 overlastplekken gemarkeerd waar wij extra inzet hebben gepleegd. Ook zijn onze afvalrondes in CityControl verwerkt als hotspots. Waardoor er vaker en beter gecontroleerd wordt. Het totaal aantal FIXI overlastmeldingen is met 35% gestegen ten opzichte van vorig jaar. We zien dat inwoners ons steeds beter bereiken via FIXI. De categorieën die in aantallen met name zijn gestegen zijn ‘afval’, ‘parkeeroverlast’ en ‘vuurwerk’. De stijging van het aantal
Jaarstukken 2024
PAGINA 44
meldingen werkt ook door in de uitgeschreven bekeuringen. Dit aantal is met 231 gestegen ten opzichte van vorig jaar. Alle meldingen en handhavingsverzoeken die mede via FIXI of Decos binnenkwamen hebben wij opgepakt waarbij gemiddeld 90-95% binnen de afgesproken servicenorm. Wij hebben in de maanden april t/m oktober vaartoezicht uitgevoerd. In totaal zijn 747 controlemomenten uitgevoerd. Voor 64 feiten is een bekeuring geschreven en in 12 situaties is een waarschuwing uitgedeeld. Samen met de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord trainden wij onze lokale crisisfunctionarissen en het college. De ‘toolbox’ Bevolkingszorg wordt periodiek geactualiseerd en is een ‘nafase’ werkinstructie opgesteld. Onder regie van het Zorg- en Veiligheidshuis pakten wij complexe overlastcasuïstiek op. In 21 gevallen leverende wij veiligheidsadvies, waarvan 1 maal wij een gebiedsverbod oplegden. 4 casussen brachten wij naar het regionale Contraterrorisme, Extremisme en Radicalisering (CTER) overleg in verband met vermoeden radicalisering of soevereiniteit. In geen van de gevallen was sprake van radicalisering. Het viel op dat er een stijging is voor wat betreft het aantreffen van dak- en thuislozen. Veelal met een Oost-Europeese achtergrond. In samenwerking met politie en boa leidde dit uiteindelijk tot vertrek naar elders of land van herkomst. Jaarstukken 2024
PAGINA 45
In 6 casussen voerden we afstemmingsoverleg woonoverlast. In 3 gevallen leidde dit tot een waarschuwing. In 3 kernen zijn wij gestart met het in kaart brengen van overlastgevende jeugdgroepen. Dit doen we in samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis, jongerenwerk, wijkagenten, boa’s, jeugdhulperleners, (school) maatschappelijk werkers en leerplichtambtenaar. Er zijn onder andere (o.a.) 24 brieven namens de burgemeester verstuurd aan jongeren en hun ouders in het kader van overlast. Een deel van de brieven is uitgereikt door de wijkagenten. De brieven hebben er in de meeste gevallen toe geleid dat overlast is gestopt. Samen met de veiligheidsregio, politie en het Openbaar Ministerie stelden wij een succesvolle aanpak op voor een veilig verloop van de jaarwisseling. Voor de crisisnoodopvang is een verleningsbesluit cameratoezicht opgesteld gedurende de aanvullende looptijd van de opvanglocatie. - We geven uitvoering aan de integrale ondermijningsaanpak die in samenwerking met het RIEC Noord-Holland is opgesteld.
Jaarstukken 2024
We werkten samen met de Westfriese gemeenten (Hoorn, SED en Opmeer), politie en het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) aan het opstellen van een plan van aanpak voor het inrichten van een Bestuurlijk Interventieteam (BIT). Het plan van aanpak voor de inrichting is mede gefinancierd vanuit de versterkingsgelden ondermijning vanuit de Veiligheidsalliantie NoordHolland. PAGINA 46
Er hebben 12 integrale controledagen plaatsgevonden. Tijdens deze controledagen zijn diverse adressen gecontroleerd samen met partners zoals de Veiligheidsregio, Nationale Politie, Belastingdienst en de Nederlandse Arbeidsinspectie. Hiernaast zijn gedurende het hele jaar meerdere kleine/ad hoc controles uitgevoerd. Meldingen en controles geven in 40% van de gevallen aanleiding tot vervolgacties/nader onderzoek. In 4 gevallen is een bestuurlijke maatregel toegepast en besloten om het pand te sluiten op grond van het Damoclesbeleid. Onder het RIEC convenant zijn met samenwerkingspartners drie ondermijningscasussen opgepakt.
We bevorderen onze digitale veiligheid.
Jaarstukken 2024
- We voeren het uitvoeringsprogramma aanpak mensenhandel Westfriesland uit.
We hebben zeven interne mensenhandel trainingen georganiseerd voor collega’s die veelvuldig klantcontacten hebben en/of op locatiebezoek gaan. Op het niveau van NoordHolland is een QuickScan uitgevoerd. Met deze scan zijn gemeenten beoordeeld waar zij staan op het gebied van de bestuurlijke aanpak mensenhandel. Wij scoorden hier bovengemiddeld met 6 van de 8 punten. Intern is 1 signaal van mensenhandel binnengekomen. Deze melding is opgepakt en wordt uitgelopen.
- We investeren in kennis, kwaliteit en voldoen minimaal aan relevante wet- en regelgeving.
Wij komen steeds meer in control op het gebied van informatiebeveiliging. Een grote stap hierin is de vaststelling van het vernieuwde informatiebeveiligingsbeleid in de gemeenteraad van oktober PAGINA 47
- We brengen de diensten op het gebied van digitale veiligheid vanuit het regionaal platform criminaliteitsbeheersing onder de aandacht van onze ondernemers.
- Voor het bestrijden van cybercriminaliteit sluiten we voor inwoners aan bij de regionale projecten uit het Meerjaren Veiligheidsbeleid op eenheidsniveau van Noord-Holland.
Jaarstukken 2024
2024. Hiermee worden beleidstechnisch diverse zaken verankerd en spelen wij in op (komende) relevante wet- en regelgeving. Maar informatiebeveiliging blijft een continu proces waarbij continue bijsturing nodig blijft. Wij hebben in samenwerking met Hoorn en Platform Veilig Ondernemen (PVO) een ontbijtsessie georganiseerd voor ondernemers. De ontbijtsessie is gericht op het bevorderen van de digitale veiligheid en bewustwording van de ondernemers. Daarnaast zijn de diensten van het regionaal platform criminaliteitsbeheersing onder de aandacht gebracht bij de ondernemer. Wij hebben het project “hackshield” gepromoot. Dit programma richt zich op het digitaal weerbaar maken van kinderen tussen de 8 en 12 jaar. In totaal zijn er 144 kinderen opgeleid tot cyberagent. Noord-Holland Samen Veilig heeft een regionale cyberscan uitgevoerd. Op basis van deze scan scoren wij bovengemiddeld in vergelijking met andere gemeenten in de eenheid. Deze scan is uitgevoerd op de thema’s: - Eigen huis op orde - Cyberincidenten en cybercrises - Cybercrime en gedigitaliseerde misdaad - Online aangejaagde ordeverstoringen Voor burgemeesters is een bestuurlijke training georganiseerd op het gebied van online aangejaagde ordeverstoringen. PAGINA 48
Economie Behoud en verbeteren van - We zetten het duurzaam voorzieningen, ondernemersloket in voor het werkgelegenheid en verduurzamen van bedrijvigheid. bedrijventerreinen.
Jaarstukken 2024
Samen met betrokken samenwerkingspartijen evalueerden we het duurzaam ondernemersloket. We zijn niet tevreden over de inzet en de resultaten van het loket.
- We bieden ruimte voor duurzame innovaties en pilots.
- Met de pilot erfmolens willen we ondernemers de mogelijkheid bieden om te blijven innoveren en energie onafhankelijk te worden. Helaas liep de pilot vertraging op door het faillissement van twee aanbieders van een erfmolen. - We onderzoeken de mogelijkheid tot de ontwikkeling van zonneparken in de zoekgebieden voor de Regionale Energiestrategie (RESzoekgebieden). Initiatiefnemers kunnen een bijdrage leveren aan het oplossen van netcongestie. - We voerden een pilot uit om de werking van micro-organismen (bacteriën) in drijfmest te testen. De resultaten zijn gedeeld met veehouders.
- We ondersteunen ondernemers om werklocaties en panden duurzamer te maken.
We informeerden kantooreigenaren over de verplichting dat hun pand minimaal een label C moet hebben. Daarnaast informeerden we ondernemers via onze website over de diverse subsidiemogelijkheden.
- We dragen bij aan de uitvoering van het jaarplan van het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord dat loopt t/m 2024. We evalueren de huidige samenwerking met het Ontwikkelingsbedrijf en ontwikkelen een nieuw meerjarenplan voor regionale economische samenwerking voor de komende jaren.
- Wij leverden een bijdrage aan de uitvoering van het jaarplan 2024 van het Ontwikkelingsbedrijf NoordHolland Noord (ONHN) met als doel het behouden en stimuleren van de bedrijvigheid in de regio. - Op basis van de aanbevelingen uit de Eindevaluatie ONHN 2023 en het Scenario onderzoek voor uitwerking nieuwe DVO (2024) leverden we een bijdrage voor de PAGINA 49
ontwikkeling van een nieuwe Dienstverleningsovereenkomst (DVO) en Aandeelhoudersovereenkomst (AHO) voor de periode 20252031. - In oktober 2024 besloot de gemeenteraad geen wensen en bedenkingen te uiten op de nieuwe DVO. De aandeelhouders van ONHN stemden in december 2024 in met de nieuwe DVO. Ook leverden we een bijdrage aan de ontwikkeling van een nieuw meerjarenplan. - We werken aan onze toeristische marketing.
Jaarstukken 2024
- Het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord beëindigde de opdracht destinatiemarketing Holland boven Amsterdam (HbA) vanaf 1 januari 2024. We speelden in op de gevolgen hiervan door onder andere het ontwikkelen van een nieuwe website voor lokale en regionale promotie en het vormgeven van de voortzetting van de lokale en regionale marketing; - De gemeente werkte samen met de toeristische coördinator en Stichting Toeristisch Platform Medemblik aan de verzelfstandiging van de toeristische marketing; - In de loop van 2024 is de uitvoering van de toeristische marketing, middels een overeenkomst, overgegaan naar Stichting Toeristisch Platform Medemblik. Deze overeenkomst liep tot en met 31 december 2024. We onderzochten in deze periode wat er nodig is om een langdurige samenwerking aan te gaan. - Daarnaast is er regionaal samen gewerkt aan de promotiecampagne Tulpen Boven Amsterdam en Beleef Westfriesland. PAGINA 50
- We dragen bij aan de uitvoering van de regionale economische agenda onder het Pact van Westfriesland 7.1.
In 2024 werkten we met de Westfriese gemeenten, georganiseerd bedrijfsleven en de provincie Noord-Holland regionaal samen aan het versterken van werklocaties, detailhandel, verblijfsrecreatie en de transitieopgave van de agrarische sector. We leverden een bijdrage aan de uitvoering van het Convenant Bedrijventerreinen, de afronding van de regionale detailhandelsvisie en de uitvoering van het programma Vitale Verblijfsrecreatie NoordHolland Noord 2021-2025. Voor de toekomstbestendige agrisector participeerden wij in het provinciale proces voor het provinciaal programma landelijk gebied (PPLG) en Ruimtelijk Ontwikkelperspectief. Ook leverden we vanuit de regionale economische samenwerking een bijdrage aan het Startersloket en Talent Academy Westfriesland.
We versterken de - We werken samen aan het centrumfunctie van de stad Beeldkwaliteitsplan Centrum Medemblik. Medemblik.
In juni 2024 besloot het college te starten met een nieuw programma, genaamd Toekomst stad Medemblik. Doel van dit programma is om de centrumfunctie van de stad Medemblik te versterken. Vervolgens is een Stadsplan gemaakt. Dit Stadsplan geeft een inhoudelijke visie op de toekomst van de stad. Hierin wordt ook aandacht gegeven aan de beeldkwaliteit van de stad, waardoor geen apart beeldkwaliteitsplan meer nodig is. Het Stadsplan is vastgesteld door de gemeenteraad in december 2024.
- Wij actualiseren ons evenementenbeleid. Jaarstukken 2024
Medio 2024 zijn we gestart met het proces om te komen tot een PAGINA 51
integraal evenementenbeleid voor de gemeente Medemblik. Het opstellen van dit beleid komt voort uit het Uitvoeringsprogramma Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving gemeente Medemblik 2024 (VTH Uitvoeringsprogramma 2024). Inmiddels is het projectplan opgesteld en is de bemensing van het project rond. We werken aan het - We werken regionaal samen versterken en in de Greenport Noordtoekomstbestendig maken Holland Noord en het van de agrarische sector. Ontwikkelingsbedrijf.
- Via de Westfriese regionale economische samenwerking werkten we samen met het georganiseerde agrarische bedrijfsleven, kennisinstellingen, provincie Noord-Holland en de gemeenten in Noord-Holland Noord aan de uitvoering van de strategische visie Greenport Noord-Holland Noord. - De Provincie Noord-Holland en de gemeenten in Noord-Holland Noord, waaronder de gemeente Medemblik, werkten ook in 2024 regionaal samen met het Ontwikkelingsbedrijf NoordHolland Noord als regionale economische uitvoeringsorganisatie. Doel van deze samenwerking is het behouden en stimuleren van de bedrijvigheid in de regio.
We versterken het (maatschappelijk) rendement van onze havens.
- We vernieuwen onze (huur)contracten en gemaakte afspraken.
De laatste hand wordt gelegd aan het vernieuwen van de (huur)contracten en gemaakte afspraken met Stadshavens B.V. Met name het opstellen van een lijst met taakverdelingen neemt meer tijd in beslag.
- We starten een onderzoek naar de mogelijkheden om het gebruik van de havens diverser te maken.
Het diverser maken van de havens wordt gekoppeld aan de leefbaarheid van het centrum Medemblik. Er lopen diverse projecten en onderzoeken. Met het Stadsplan Medemblik wordt alles samengebracht. Door
Jaarstukken 2024
PAGINA 52
vaststelling van dit plan heeft het diverser maken van het gebruik van de haven ook een plek gekregen tussen alle andere activiteiten.
Jaarstukken 2024
PAGINA 53
Beleidsindicatoren In de tabel hieronder vindt u de verplichte beleidsindicatoren die horen bij programma 3. We gebruiken deze indicatoren om ons beleid waar nodig bij te sturen. De gegevens komen van www.waarstaatjegemeente.nl, daar vindt u ook meer informatie over de beleidsindicatoren. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik
Weinig stedelijke gemeenten
Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren, 2024)
5
9
Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners, 2024)
0,9
1,0
Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners, 2024)
2,7
2,8
0,8
1,1
3,7
3,9
Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000, 2024)
387
376
Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen, 2023)
2,1
8,8
78,5
80,5
1.004
Geen data
1.105
Geen data
53,7
50,7
186,6
179,6
76
105
53,7
Geen data
Openbare orde en veiligheid
Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners, 2024) Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (per 1.000 inwoners, 2024) Wonen en bouwen
Demografische druk (%, 2024) Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€, 2024) Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€, 2024) Economie Functiemenging (verhouding banen en woningen) (%, 2023) Vestigingen van bedrijven (1.000 inwoners van 15 - 64 jaar, 2023) Milieubeheer Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner, 2021) Hernieuwbare elektriciteit (%, 2021)
Dit zijn de meest actueel beschikbare cijfers.
Jaarstukken 2024
PAGINA 54
Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten (opbrengsten) en lasten (kosten) van dit programma zien. Bedragen * € 1.000 Verschil realisatie Realisatie Begroting na begroting na 2024 wijziging 2024 wijziging 2024
Begroting 2024
Baten
20.731
20.117
614
19.238
Lasten
-43.033
-43.640
607
-44.077
Saldo
-22.302
-23.523
1.221
-24.839
Jaarstukken 2024
PAGINA 55
2.2 Paragrafen De paragrafen geven meer inzicht in de financiële positie van de gemeente, aspecten om die te beheersen en de mogelijke risico’s. Het gaat om de volgende acht paragrafen:
2.2.1
Lokale heffingen
2.2.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
2.2.3
Onderhoud kapitaalgoederen
2.2.4
Financiering
2.2.5
Bedrijfsvoering
2.2.6
Verbonden partijen
2.2.7
Grondbeleid
2.2.8
Openbaarheid (Woo)
Jaarstukken 2024
PAGINA 57
2.2.1
Lokale heffingen
De lokale heffingen vormen een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente. In deze paragraaf gaan we er op in en lichten we daarnaast ons kwijtscheldingsbeleid toe. Tot slot geven we een totaaloverzicht van de werkelijke opbrengsten. Belastingen Belastingen zijn inkomsten voor algemene dekkingsmiddelen waarvan de gemeente zelf bepaalt waarvoor we die inkomsten gebruiken. Dit gaat om de: 1.
onroerende zaakbelastingen;
2. (water)verblijfs- en forensenbelasting. In november 2023 heeft de gemeenteraad de diverse belastingverordeningen met daarin de tarieven voor 2024 vastgesteld.
1 Onroerende zaakbelastingen Deze belasting heffen we van iedere eigenaar van een woning, grond of bedrijf en de gebruiker van grond of een bedrijf. Basis hiervoor is de WOZ-waarde van de woning, grond of bedrijf. Op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) stelden we van alle onroerende zaken de waarde opnieuw vast. Bedragen * € 1.000 Begroting na wijziging 2024
Rekening 2024
Verschil
Eigenaar woning
9.190
9.475
285
Eigenaar niet-woning
3.280
3.390
110
Gebruiker niet-woning
2.351
2.425
74
Totaal
14.821
15.290
469
De waardering en aanslagoplegging van woningen/bedrijven heeft nog niet volledig plaats kunnen vinden, dit komt door achterstanden in de verwerking van mutaties in de basisregistraties, waaronder de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). Aanslagoplegging kan tot drie jaar na het belastingjaar. De achterstanden worden ingelopen en de opbrengst hierover wordt alsnog gerealiseerd. Daarnaast wordt het voordeel veroorzaakt door hogere waardeontwikkeling van de markt en de uitbreiding van het areaal.
Jaarstukken 2024
PAGINA 59
2 (Water)verblijf- en forensenbelasting Deze belastingen heffen we van personen die niet in de Basis Registratie Persoonsgegevens van onze gemeente zijn ingeschreven, maar hier wel verblijven. Zij droegen zo bij aan de algemene middelen waarmee we gemeentelijke voorzieningen bekostigen. Bedragen * € 1.000 Begroting na wijziging 2024 Rekening 2024
Correcties voorgaande jaren
Verschil
Forensen
254
180
-4
-78
Waterverblijf
243
229
-155
-169
Verblijf
1.002
711
-296
-587
Totaal
1.499
1.120
-455
-834
In 2024 is er € 379.000 minder belasting ontvangen dan begroot. De verwachting om meer belasting te ontvangen is tot op heden nog niet gerealiseerd. Daarnaast zijn wegens onjuiste verantwoording in voorgaande jaren correcties opgenomen.
Jaarstukken 2024
PAGINA 60
Heffingen Heffingen zijn rechten en leges waar diensten tegenover staan. Het gaat om de: 1.
Afvalstoffenheffing
2. Rioolheffing 3. Lijkbezorging 4. Leges Per heffingssoort geven we een korte omschrijving. De opbrengst van de heffing mag niet meer dan kostendekkend zijn. De gemeenteraad streeft naar zoveel als mogelijk kostendekkende tarieven. Daarbij vindt de gemeenteraad het belangrijk dat deze zo laag mogelijk zijn en dat ze doelmatig zijn. 1 Afvalstoffenheffing De Huisvuilcentrale (HVC) verzorgt voor de gemeente Medemblik de inzameling en verwerking van het huishoudelijke afval. HVC bracht de kosten daarvoor bij ons in rekening. Via de afvalstoffenheffing verhaalden we deze kosten bij onze inwoners. De afvalstoffenheffing kent afzonderlijke tarieven voor een éénpersoonshuishouden en voor een meerpersoonshuishouden. Het zijn kostendekkende tarieven, zie hierna bij het onderdeel Berekening van de kostendekkendheid. Bedragen * € 1.000 Begroting na wijziging 2024
Rekening 2024
Verschil
Afvalstoffenheffing
5.820
5.928
108
Totaal
5.820
5.928
108
Onze inwoners gaan sinds de invoering van het recycle-tarief bewuster om met het scheiden van hun afval. De begroting is aangepast conform de uitgangspunten die we hanteerden voor kostendekkende tarieven. De afrekening van het recycle-tarief valt iets hoger uit dan is begroot. 2 Rioolheffing Eigenaren van eigendommen die direct of indirect zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering droegen bij in de kosten van inzameling en het transport van afvalwater, bedrijfsafvalwater en hemelwater. De rioolheffing is een kostendekkend tarief, zie hierna bij het onderdeel Berekening van de kostendekkendheid. Bedragen * € 1.000
Riool eigenaar woning Riool eigenaar niet-woning Totaal Jaarstukken 2024
Begroting na wijziging 2024
Rekening 2024
Verschil
4.065
4.046
-19
543
551
8
4.608
4.597
-11 PAGINA 61
3 Lijkbezorging Deze rechten heffen we voor het dekken van de kosten van het onderhoud van graven in onze gemeente. Bedragen * € 1.000 Begroting na wijziging 2024
Rekening 2024
Verschil
Begrafenisrechten
20
14
-6
Leges en afkoopsommen
371
367
-4
Totaal
391
381
-10
Begrafenisrechten: wordt ieder jaar minder omdat van nieuwe graven het onderhoud moet worden afgekocht. 4 Leges Met deze rechten brengen we de kosten van gemeentelijke diensten in rekening. Deze diensten verlenen we op aanvraag van onze inwoners, zoals een vergunning en afgifte van een paspoort of rijbewijs. In de meeste gevallen zijn de tarieven kostendekkend. Voor een aantal producten besloot de gemeenteraad geen kostendekkend tarief in rekening te brengen, namelijk niet voor:
gehandicaptenparkeerkaart;
evenementen;
niet-commerciële horecavergunning.
Bedragen * € 1.000 Begroting na wijziging 2024
Rekening 2024
Verschil
Leges
2.578
2.505
-73
Totaal
2.578
2.505
-73
Jaarstukken 2024
PAGINA 62
Berekeningen kostendekkendheid In de volgende overzichten laten we zien in hoeverre de heffingen kostendekkend zijn. De gemeenteraad gaf voor een aantal producten aan dat we geen kostendekkend tarief in rekening brengen. De tabel hieronder geeft inzicht in de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de lijkbezorging. De tabel daarna geeft inzicht in de kostendekkendheid van de leges. Bedragen * € 1.000 Directe kosten
Overhead
BTW Opbrengst
Kostendekkendheid
Afvalstoffenheffing
-4.799
-93
-1.035
5.928
100%
Rioolheffing
-3.338
-769
-490
4.597
100%
Lijkbezorging
-480
-289
-
382
50%
Kostendekkendheid van de leges Bedragen * € 1.000 Directe Loonkosten Overhead Opbrengst Kostenkosten dekkendheid
Hoofdstuk 1 - Algemene dienstverlening Paragraaf 1.1 - Burgerlijke stand
-26
-22
-21
82
119%
Paragraaf 1.2 - Reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart
-320
-116
-112
591
108%
Paragraaf 1.3 - Rijbewijzen
-44
-71
-69
178
97%
Paragraaf 1.4 - Verstrekkingen in het kader van de basisregistratie persoonsgegevens
-
-15
-15
15
49%
Paragraaf 1.7 - Overige publiekszaken
-5
-2
-2
5
57%
Paragraaf 1.8 - Gemeentearchief
-
-
-
-
39%
Paragraaf 1.9 - Bijzondere wetten
-27
-46
-44
75
64%
Totaal hoofdstuk 1
-422
-273
-263
946
99%
Jaarstukken 2024
PAGINA 63
Hoofdstuk 2 - Omgevingswet Paragraaf 2.2 - Voorfase
-
-33
-32
13
19%
-340
-350
-338
1.465
143%
Paragraaf 2.4 - Activiteiten met betrekking tot cultureel erfgoed en werelderfgoed
-
-1
-1
-
26%
Paragraaf 2.7 - Aanlegactiviteiten
-
-6
-6
8
70%
Paragraaf 2.8 - Overige activiteiten
-
-10
-10
5
23%
Paragraaf 2.11 - Overige tarieven
-
-3
-3
10
154%
Paragraaf 2.12 - Modaliteiten
-118
-32
-31
53
30%
Paragraaf 2.14 - Teruggaaf
-
-
-
-21
-
-459
-436
-421
1.534
117%
Paragraaf 3.1 - Horeca
-
-8
-8
14
86%
Paragraaf 3.4 - Organiseren evenementen of markten
-
-38
-36
9
12%
Paragraaf 3.5 - Standplaatsen
-
-1
-1
2
72%
Paragraaf 3.7 - In dit hoofdstuk niet benoemd besluit
-
-
-
-
62%
Totaal hoofdstuk 3
-
-47
-46
25
26%
-881
-755
-730
2.504
106%
Paragraaf 2.3 - Activiteiten met betrekking tot bouwwerken
Totaal hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 - Dienstverlening v/o de Dienstenrichtlijn
Totaal
Voor de toerekening van de overheadkosten maken wij gebruik van de systematiek die is vastgelegd in onze financiële verordening (artikel 212 Gemeentewet). De overheadkosten worden in verhouding van de totale loonsom van het primair proces doorgerekend. Dit gebeurt via een opslagpercentage.
Jaarstukken 2024
PAGINA 64
Kwijtschelding Inwoners met een laag inkomen hoefden onder bepaalde voorwaarden het belastingbedrag niet te betalen. Ze konden kwijtschelding aanvragen voor onroerende zaakbelasting, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Bedragen * € 1.000 Begroting na wijziging 2024
Rekening 2024
Verschil
Kwijtscheldingen
208
152
-56
Totaal
208
152
-56
De uitgaven voor kwijtschelding zijn lager omdat minder aanvragen zijn toegewezen en door de invoering van het recycle-tarief we niet langer meer de volledige aanslag hiervoor kwijtschelden. De voorwaarden voor het kwijtscheldingsbeleid zijn gebaseerd op wetgeving en beleid zoals de Invorderingswet 1990, Gemeentewet en de Leidraad Invordering. Totaaloverzicht In deze tabel vindt u een totaaloverzicht van de werkelijke opbrengsten. Deze vergelijken we met de verwachte opbrengst. Bedragen * € 1.000 Begroting na wijziging 2024
Rekening 2024
Verschil
Eigenaar woning
9.190
9.475
285
Eigenaar niet-woning
3.280
3.390
110
Gebruiker niet-woning
2.351
2.425
74
Forensen
254
176
-78
Verblijf
1.002
415
-587
243
74
-169
Afvalstoffenheffing
5.820
5.928
108
Riool eigenaar woning
4.065
4.046
-19
Riool eigenaar niet-woning
543
551
8
Leges en afkoopsommen
371
367
-4
Begrafenisrechten
20
14
-6
Leges
2.578
2.505
-73
Totaal
29.717
29.366
-351
Waterverblijf
Jaarstukken 2024
PAGINA 65
2.2.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Een risico is een kans op een nadelige gebeurtenis die geld kost. Om risico’s op te kunnen vangen heeft de gemeente middelen nodig. Het weerstandsvermogen is een getal dat aangeeft of de gemeente genoeg middelen beschikbaar heeft om de risico's op te vangen wanneer ze zich voordoen. In dit hoofdstuk gaan we in op de zaken die het weerstandsvermogen bepalen. Ook staan in deze paragraaf financiële kengetallen. Deze geven een indicatie over onze financiële positie. Kengetallen financiële positie Om duidelijk te zijn over onze financiële positie en om te kunnen vergelijken met andere gemeenten, gebruiken we financiële kengetallen in de begroting en jaarrekening. Deze kengetallen zijn het uitgangspunt voor de beoordeling van de financiële positie van gemeente Medemblik.
Norm
werkelijk 2023
begroot 2024
werkelijk 2024
Netto schuldquote
90-130%
-11%
-2%
-11%
Gecorrigeerde netto schuldquote
90-130%
-13%
-4%
-13%
Solvabiliteitsratio
20-50%
52%
53%
55%
Grondexploitatie
20-35%
4%
2%
4%
Structurele exploitatieruimte
Begr = 0%
4%
1%
4%
Belastingcapaciteit
95-105%
107%
110%
103%
Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie De financiële situatie ziet er goed uit op basis van de cijfers (kengetallen) en de weerstandsratio. Hieronder leggen we de cijfers uit. We hebben gekeken naar hoe de kengetallen zich tot elkaar verhouden en wat dat betekent voor onze financiële situatie. Netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote De netto schuldquote laat zien hoeveel schulden we hebben in verhouding tot onze inkomsten. Een lage netto schuldquote betekent weinig schulden. Onze netto schuldquote is negatief. Dat betekent dat we meer kortlopende vorderingen dan schulden hebben. In 2024 is de netto schuldquote gelijk gebleven. De gecorrigeerde netto schuldquote houdt rekening met leningen die we zelf hebben verstrekt. Omdat we een kleiner deel van onze leningen doorlenen, wordt de gecorrigeerde netto schuldquote steeds meer gelijk aan de netto schuldquote. Beide waarden blijven ruimschoots onder onze norm en zijn lager dan waar we in de begroting rekening mee hielden.
Jaarstukken 2024
PAGINA 67
Solvabiliteitsratio Dit cijfer laat zien of we aan onze financiële verplichtingen kunnen voldoen. Onze solvabiliteitsratio is gestegen naar 55%. Dit komt doordat onze schulden zijn afgenomen en ons eigen vermogen is gegroeid. De ratio laat zien dat financieel gezond zijn. In de toekomst zullen we reserves gebruiken om een deel van onze kosten te dekken en mogelijk leningen moeten aangaan voor nieuwe investeringen, wat de solvabiliteitsratio kan verlagen. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot onze grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. De verhouding tussen de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie en het totaal saldo van baten blijft ruimschoots onder onze norm. Onze afhankelijkheid van de opbrengsten van onze bouwgronden blijft beperkt. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit laat zien hoe de woonlasten voor een gezin bij een gemiddelde WOZwaarde in onze gemeente zich verhouden tot het landelijk gemiddelde. De waarde van het kengetal belastingcapaciteit is in 2024 gedaald zodat deze nu weer binnen onze norm ligt. In gemeente Medemblik was de stijging van de woonlasten beperkt tot 1,5%. Landelijk gingen deze met 5,5% omhoog zodat de heffingen in gemeente Medemblik meer in de buurt komen van het landelijk gemiddelde.
De belastingcapaciteit is lager dan begroot doordat we in de begroting ervan uitgingen dat landelijk gemiddelde woonlasten gelijk zouden blijven aan het jaar ervoor. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte laat zien of we voldoende structurele inkomsten hebben om onze structurele uitgaven te kunnen betalen. In 2024 is de structurele exploitatieruimte 4%. Dat betekent dat we meer structurele inkomsten hebben dan structurele uitgaven. De tabel hieronder laat de ontwikkeling van het structurele resultaat zien. In 2024 eindigden we met een structureel positief resultaat van ongeveer € 6.900.000. Dit komt doordat we in 2024 een positief resultaat hebben behaald van € 2.600.000 en dat een deel als incidenteel wordt aangemerkt. Meer informatie over het incidenteel resultaat vindt u in het Overzicht incidentele baten en lasten en reservemutaties. Een gedeelte van het structureel resultaat verwachten we niet ieder jaar te behalen. Dit zijn tijdelijke verhogingen of verlagingen van structurele inkomsten en kosten. Meer uitleg over het resultaat vindt u in de Analyse rekeningresultaat.
Jaarstukken 2024
PAGINA 68
Bedragen * € 1.000
werkelijk 2023
begroot 2024
werkelijk 2024
Structureel
-133.516
-136.741
-144.083
Incidenteel
-3.328
-4.788
-3.454
Structureel
139.509
137.179
150.435
Incidenteel
8.608
3.115
5.670
Structureel
-1.645
-441
-116
Incidenteel
-13.764
-356
-10.509
Structureel
2.085
1.763
663
Incidenteel
12.658
347
4.016
6.432
1.760
6.899
Norm Lasten (exclusief reserves):
Baten (exclusief reserves):
Toevoegingen aan reserves:
Onttrekkingen aan reserves:
Structureel resultaat
Begr = € 0
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is een ratio die aangeeft in hoeverre een organisatie eventuele calamiteiten financieel kan opvangen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de verhouding tussen: 1.
de beschikbare weerstandscapaciteit, dit zijn geld en mogelijkheden die de gemeente heeft om onverwachte kosten te betalen;
2.
de benodigde weerstandscapaciteit, dit zijn alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn genomen en die belangrijk kunnen zijn voor de financiële situatie.
Voor meer informatie kunt u de ‘Nota risicomanagement en weerstandsvermogen 2023’ raadplegen, die in december 2022 is vastgesteld door de gemeenteraad. Volgens het beleid streeft de gemeente naar een weerstandsvermogen tussen de 1,4 en 2,0. Op 31 december 2024 is het weerstandsvermogen 4,0.
Jaarstukken 2024
PAGINA 69
In de tabel hieronder ziet u de hoe het weerstandsvermogen zich heeft ontwikkeld. Bedragen * € 1.000 Jaar
2020
2021
2022
2023
2024
1. Beschikbare weerstandscapaciteit
28.231
21.350
25.208
32.494
35.503
2. Benodigde weerstandscapaciteit
24.045
27.155
17.009
9.639
8.946
1,2
0,8
1,5
3,4
4,0
3. Weerstandsvermogen (1:2)
Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit geld en mogelijkheden die de gemeente heeft om onverwachte kosten te betalen. Het bestaat uit de volgende middelen: Bedragen * € 1.000 Jaar
2020
2021
2022
2023
2024
Algemene reserve
23.945
17.667
22.174
32.438
35.503
Onbenutte belastingcapaciteit
4.286
3.683
3.034
56
-
Totaal
28.231
21.350
25.208
32.494
35.503
Onbenutte belastingcapaciteit (ongebruikte belastingmogelijkheden) De onbenutte belastingcapaciteit is het verschil tussen het redelijk peil dat aan belasting geheven kan worden en de werkelijke opbrengsten onroerende zaakbelasting (OZB). Elk jaar stelt het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties het redelijk peil vast. Stille reserves Op dit moment denken we niet dat er aanzienlijke stille reserves zijn die moeten worden meegenomen. Deze moeten binnen afzienbare tijd kunnen worden omgezet in contant geld.
Benodigde weerstandscapaciteit We inventariseerden alle risico’s. Met behulp van een risicosimulatie maken we een berekening van de mogelijke financiële gevolgen van deze risico’s. Uit deze berekening blijkt dat het totale risico € 8.900.000 is, dit is de benodigde weerstandscapaciteit.
Jaarstukken 2024
PAGINA 70
Overzicht van risico's In de tabel hierna wordt de risico top 10 weergegeven en kort toegelicht. Als er dekking is voor deze risico's dan geven we dit aan. In de berekening van het weerstandsvermogen nemen we alleen de risico’s mee, die ten laste komen van de algemene reserve. Bedragen * € 1.000 Kans
Minimale omvang
Maximale omvang
Reserve
A. Krapte op de arbeidsmarkt in combinatie met vergrijzing Hierdoor is het moeilijk om voor alle banen geschikte mensen te vinden. Hierdoor bestaat het risico dat het huidige personeel te zwaar belast wordt, werkzaamheden vertraging oplopen of dat de dienstverlening beperkt wordt.
Zeer groot
1.000
1.500
Algemeen
B. Informatieveiligheid Als onbevoegden toegang krijgen tot de systemen van onze organisatie kan dit problemen veroorzaken zoals: - Het niet meer goed kunnen helpen van inwoners; - Gevoelige informatie van mensen of bedrijven kan in verkeerde handen vallen; - Twijfel ontstaat over de betrouwbaarheid van onze informatie.
Groot
1.000
5.000
Algemeen
C. Realisatie grote projecten Als de kosten sterk stijgen, kan de gemeenteraad beslissen om grote projecten niet uit te voeren. Als dit gebeurt, moeten de kosten voor de voorbereiding van die projecten ineens als last worden genomen.
Klein
1.000
3.350
Algemeen
D. Kosten voor ondersteuning bij Wmo en Jeugdhulp Wmo en Jeugdhulp zijn open einde regelingen. De gemeente blijft zorgen voor inwoners die hulpnodig hebben via de Wmo of Jeugdwet. Soms stijgen de kosten omdat er meer vraag is, bijvoorbeeld door vergrijzing of ingewikkelde situaties. Ook verwijzen andere instanties door, zoals huisartsen, waardoor de gemeente minder controle heeft maar wel alle kosten draagt.
Matig
1.000
1.100
Algemeen
E. Loon- en prijsindexatie zijn in de begroting niet voldoende opgenomen De afgelopen jaren zijn loonkosten en prijzen van goederen en diensten sterk gestegen. Het risico bestaat dat we in de begroting deze prijsstijgingen niet voldoende hebben opgenomen.
Matig
500
800
Algemeen
F. Stijgende kosten als gevolg van cloudgang en digitalisering. De gemeentelijke softwaremarkt wordt gedomineerd door enkele grote spelers waardoor de kans op prijsstijging aanwezig is.
Zeer groot
100
150
Algemeen
Jaarstukken 2024
PAGINA 71
G. Schenden vertrouwelijkheid / Uitlekken gevoelige informatie / datalek Het is niet toegestaan om vertrouwelijke informatie te delen of gevoelige gegevens te laten uitlekken. Als dit toch gebeurt, kan de Autoriteit Persoonsgegevens een boete opleggen. Zelfs het per ongeluk versturen van een mail met fouten kan al leiden tot het opleggen van een boete.
Matig
250
500
Algemeen
H. Bestuurlijke handhaving drugsafval in de openbare ruimte Als de veroorzaker van het drugsafval niet traceerbaar is, zijn de kosten voor de gemeente als grondeigenaar.
Groot
100
250
Algemeen
I. Onverbindende belastingverordeningen Door verkeerde ingangsdatum of geen (tijdig) besluit van de gemeenteraad.
Zeer klein
1.000
3.000
Algemeen
J. Inkomsten vanuit het Rijk Het Rijk geeft in de circulaires aan hoeveel middelen we ontvangen. Het risico bestaat dat dit bedrag lager is dan waar we vooraf rekening mee houden.
Zeer groot
50
100
Algemeen
De risico’s van de verbonden partijen zijn deel van onze risico-analyse. Deze risico’s staan niet in de tabel , maar u kunt ze vinden in de paragraaf Verbonden partijen. Toelichting Bij het beoordelen van de risico's hebben we gekeken naar mogelijke nieuwe risico’s en of de risico’s die we eerder hebben genoemd nog steeds gelden. Hierdoor hebben we nieuwe risico’s toegevoegd en zijn voor andere risico’s risicobeperkende maatregelen genomen. Hieronder lichten we de grootste aanpassingen toe. Verhoogde eisen basisregistraties Dit risico is minder relevant geworden vanwege reeds genomen maatregelen om het risico te verkleinen. Het gegevensbeheer van de basisregistraties is verbeterd, waarbij diverse verbeteringen nog lopen. We zijn op dit onderdeel in control. Omgevingswet Dit risico is niet meer van toepassing omdat de wet nu van kracht is. Verblijfsbelasting arbeidsmigranten We innen verblijfsbelasting als het verblijf bekend is. Door verbeterde controleprocessen is dit risico beperkt. Realisatie grote projecten Dit is een nieuw risico. De gemeenteraad heeft (voorbereidings-)kredieten voor grote projecten beschikbaar gesteld. Als een project meer kost dan begroot kan het zijn dat de gemeenteraad besluit dat het project niet doorgaat. Dan moet het bedrag dat bij de voorbereiding is uitgegeven ineens als last worden verantwoord.
Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) Het risico dat de budgetten voor de vernieuwbouw/renovatie van 3 scholen niet toereikend zijn om de plannen te kunnen uitvoeren nemen we niet langer op omdat de werkzaamheden inmiddels gestart en bij één school inmiddels afgerond zijn. Jaarstukken 2024
PAGINA 72
2.2.3
Onderhoud kapitaalgoederen
Kapitaalgoederen is een verzamelnaam voor investeringen die we hebben gedaan, onder meer in de openbare ruimte. Denk daarbij aan wegen, groen, bruggen, riolering en waterwegen. Na aanleg daarvan is het belangrijk dat we deze kapitaalgoederen onderhouden en dat kost geld. Het beheer en onderhoud zijn belangrijk omdat die direct invloed heeft op de aantrekkelijkheid, de bruikbaarheid en de veiligheid van de leef- en werkomgeving. Ook is het belangrijk vanuit financieel oogpunt, want niet goed onderhoud leidt op termijn tot extra kosten. Dan zijn eerder dure reconstructies, groot onderhoud of vervangingen nodig. Onze werkwijze voor de aanpak van het beheer ligt vast in de Nota Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR)'. Het beheer van het kapitaalgoed ligt vast in afzonderlijk beheerplannen. We geven hier inzicht en een toelichting op de kapitaalgoederen. Totaaloverzicht Bedragen * € 1.000
Jaar vaststelling beheerplan Beheerplan loopt tot Onderdeel Integraal Beheerplan Kapitaalgoederen Kwaliteitsniveau
Opgenomen in de begroting 2024 Besteding 2024 Vervangings-investeringen in beheerplan opgenomen? Is er sprake van uitgesteld onderhoud? Is er een reserve aanwezig? Zo ja, is de omvang van de reserve op niveau? Is er een voorziening aanwezig? Zo ja, is de voorziening op niveau?
Jaarstukken 2024
Wegen
Groen
Water
2023 2028 ja
2023 2028 ja
2023 2028 ja
Kunstwerken 2023 2028 ja
Meubilair Riolering Gebouwen 2023 2022 2023 2028 2027 2042 ja nee nee
B BegraafKeur Conditie B (CROW) NEN-EN Conditie (CROW(*)) plaatsen (HHNK(**)) 3 NEN 13508-2 3 NEN en 2767(#) (##) 2767 rotondes BasisA, overig kwaliteit C samen(CROW) werkingsregio WestFriesland -3.590 -3.340 -795 -568 -727 -1.299 -868 -3.132 nee
-3.249 nee
-763 n.v.t.
-391 nee
-731 nee
-1.868 ja
-949 ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja ja
ja ja
ja ja
ja ja
ja ja
nee n.v.t.
nee n.v.t.
nee n.v.t.
nee n.v.t.
nee n.v.t.
nee n.v.t.
nee n.v.t.
ja ja
ja ja
PAGINA 73
(*) CROW = Beeldkwaliteitsystematiek voor het meten van de kwaliteit bam de openbare ruimte (**) Keur HHNK= regels die het hoogheemraadschap hanteert bij de bescherming van waterkeringen, watergangen en bijbehorende kunstwerken (#) NEN 2767 = Richtlijn om de onderhoudsstaat van gebouwen te bepalen (##) NEN-EN 13508-2= Buitenriolering - Classificatiesysteem bij visuele inspectie van objecten Wegen We zorgden ervoor dat u onze wegen veilig kon gebruiken en voor een goede bereikbaarheid. Wij beheerden: Ruim 400 km wegen. Ongeveer de helft van onze wegen is bestraat en de andere helft is geasfalteerd. Een heel klein deel betreft half- en onverharde wegen. In maart werd het nieuwe beleidsplan wegen vastgesteld. We onderhielden de wegen op het niveau zoals vastgelegd in dit beleidsplan; Parkeervoorzieningen. De parkeervoorzieningen dragen bij aan een goede bereikbaarheid en leefbaarheid. Voor elke situatie bekijken we hoeveel parkeerplaatsen noodzakelijk zijn en hoe deze worden ingepast. Bij nieuwe ontwikkellocaties zijn de vastgestelde parkeernormen toegepast en zijn aan de hand daarvan de plannen getoetst. Bij groot onderhoud en hernieuwde aanleg beoordeelden we of de inrichting van de weg nog voldeed aan de eisen van Duurzaam veilig en het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP). Daar waar mogelijk proberen we maatregelen uit het GVVP en onderhoud te combineren.
In 2024 hebben we groot onderhoud uitgevoerd aan deze wegen:
Oosterboekelweg te Lambertschaag (samen met gem. Opmeer)
Vereweg te Oostwoud
Kruising Tolweg/Zwaagdijk
Oosterstraat te Benningbroek
Hoekweg te Andijk
Kruising Wijzendhoek en Woudhoek te Nibbixwoud
Verbeteren veiligheid Driehuizen/Veenakkers
Herinrichten parkeerplaats Sportlaan Opperdoes
Diverse bermen van buitenwegen
Verder voerden we divers klein en groot onderhoud uit aan het straatwerk in de diverse kernen op basis van FIXI meldingen van bewoners en de weginspecties.
Jaarstukken 2024
PAGINA 74
Groen Openbaar groen is belangrijk voor waterberging, klimaat, ecologie en recreatie. We maakten in ons groenbeheer onderscheid in de groene omgeving en de bomen. We onderhielden het groen volgens het Groenstructuurplan en het Groenbeheerplan. Dat betekent dat we:
415 hectare groen beheerden. Dit groen bestaat uit heesters, rozen, vaste planten, bos, bosplantsoen, grasvelden en bermen en landschappelijke beplanting;
35.000 bomen beheerden. Deze bomen delen we in lei-, knot en normale bomen in. We maakten onderscheid in standplaats: bomen in verharding, in beplanting of in gras.
In 2024 voerden we naast het reguliere onderhoud de volgende werkzaamheden uit:
Project Meerbomen.nu; oogsten van zaailingen en uitdelen ervan aan inwoners;
Vervangen van bomen op diverse locaties in verband met essentaksterfte;
Bestrijden Iepziekte en bestrijden eiken processierups;
Bestrijden exoten: Japanse duizendknoop en Reuzen bereklauw;
Renoveren van plantvakken op diverse locaties;
Diverse locaties inzaaien bloemen/kruidenmengsel;
Omvormen van vakken die niet meer te beheren waren – omgevormd naar gazon of beplanting;
Complete renovatie beplanting (Bomen en Groen) Onderdijk in Onderdijk, in verband met essentaksterfte;
Toezicht op projecten;
Fixi meldingen afhandelen.
Meubilair In de openbare ruimte onderscheiden we verschillende soorten meubilair: openbare verlichting, straatmeubilair, parkmeubilair en speeltoestellen. We beheerden:
12.600 lantaarnpalen. Ruim 7.000 daarvan zijn met LED verlichting uitgerust. Ongeveer de helft van de lantaarnpalen sluit aan op een eigen kabelnetwerk dat bestaat uit ongeveer 100 kasten en ruim 250 km kabels. We onderhielden de verlichting zoals vastgelegd in het 'Beleidsplan Openbare Verlichting';
27 km hekwerk, 9.532 verkeers-, straatnaam- en verwijzingsborden, 47 laadpalen, 91 laadpunten en 60 kunstobjecten en gedenkmonumenten;
Jaarstukken 2024
PAGINA 75
600 afvalbakken, 459 banken, 41 picknicksets, 95 bloembakken, 28 aanplakportalen en 45 dispensers;
877 speeltoestellen en 18.494 m2 speelondergrond.
In 2024 hebben we voor de openbare verlichting:
2000 armaturen vervangen door duurzame LED verlichting.
200 verouderde aluminium masten vervangen door stalen masten met een langere levensduur.
Een Europese aanbesteding gehouden voor een vierjarig onderhoudsbestek.
Het nieuwe 'Beleidsplan Openbare Verlichting' in december vastgesteld voor de periode 2025-2030.
Kunstwerken Onder kunstwerken verstaan we civieltechnische bouwwerken, zoals vaste en beweegbare bruggen, schutsluizen, duikers, kade- en oeverconstructies. We beheerden:
301 vaste bruggen. Dit valt uiteen in 176 voet- en fietsbruggen en 125 verkeersbruggen.
3 beweegbare bruggen (Kwikkelsbrug, Blauwe brug en brug bij de Westerhavensluis).
Daarnaast beheren en onderhoud we 'de Westerhavensluis'. Dit is de schutssluis die toegang geeft tot de binnenwateren van West-Friesland vanuit het IJsselmeer. Het is onderdeel van de Westfriese vaart, een CEMT-I klasse vaarweg (dus geschikt voor binnenvaartschepen met een lengte van 40m).
3.823 m1 kademuur en 5.400 m1 damwand. Hiervan bevindt zich 1.900 m1 kademuur en 540 m1 damwand in de havens van Medemblik;
In 2024 hebben we groot onderhoud uitgevoerd aan diverse vaste bruggen (vervangen brugdek en bovenbouw), en zijn voorbereidingen getroffen voor groot onderhoud aan de Blauwe brug in Medemblik. Water Onder Water verstaan we sloten, vaarten, duikers en beschoeiingen. Daarnaast onderhouden we voorzieningen t.b.v. recreatief varen (steigers en botenhellingen). We beheerden:
10 km stedelijk water en 160 km wegsloot volgens de eisen van het HHNK;
De vaarweg die bestaat uit de havens van Medemblik en het Overlekerkanaal. Deze vaarweg vormt de verbinding tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer. Het totale wateroppervlak is 15 hectare;
Jaarstukken 2024
PAGINA 76
49 km beschoeiing en ongeveer 65 km natuurlijke oevers;
42 steigers en 12 botenhellingen;
Ca. 650 duikers, waarvan 78 duiker bruggen.
In 2024 hebben we de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
Op meerdere locaties in de gemeente beschoeiingen vervangen. In totaal is zo’n 1,3 km beschoeiingen vervangen (m.n. in Wognum, Medemblik en Twisk)
1, 6 km aan baggerwerkzaamheden uitgevoerd in verschillende kernen. Daarnaast is de vijver in Park Benningbroek weer op diepte gebracht.
5 botensteigers vervangen op verschillende locaties (o.a. Opperdoes, Twisk en Midwoud)
Vervangen van één duiker in Wognum (Hoornse weg)
Riolering We beheerden en onderhielden ongeveer 370 km riolering, 130 rioolgemalen, 560 minigemalen, 20.000 straatkolken en 19.500 huisaansluitingen. De belangrijkste functies van de riolering zijn zorgen voor volksgezondheid, droge voeten houden en het verbeteren van de leefomgeving. Het beleid is vastgelegd in het 'Programma stedelijk water en riolering 2023-2027'. We maakten onderscheid tussen:
Vrijverval riolering; deze riolering bestaat uit stelsels van buizen en putten waarin het afvalwater wordt opgevangen. Rioolgemalen zorgen voor transport van afvalwater naar de rioolwaterzuivering. Stelsels die voor schoon hemelwater zijn aangelegd transporteren dit meestal direct naar open water;
Mechanische riolering; deze riolering bestaat uit stelsels van kleine gemaaltjes en leidingen onder druk. Het ligt in gebieden waar aanleg van vrijverval riolering niet doelmatig is. De gemaaltjes transporteren het afvalwater naar de rioolwaterzuivering;
Drainage; deze riolering bestaat uit een stelsel van waterdoorlatende buizen. Drainage ligt op plaatsen waar de grondwaterstand anders te dicht bij de oppervlakte komt. De buizen vangen overtollig grondwater op en transporteren dit naar open water.
In 2024 voerden we naast regulier onderhoud de volgende werkzaamheden uit aan onze riolering:
voorbereiden van diverse renovatie- en vervangingswerken;
afronden van het project Pletering-Zoutman in Oostwoud, waarbij onder andere hemelwaterriolering werd aangelegd;
starten met het project Ganker in Nibbixwoud, waar onder andere hemelwaterriolering wordt aangelegd;
Jaarstukken 2024
PAGINA 77
aanbrengen van binnenbekleding in riolering (relinen) op diverse plaatsen in de gemeente;
uitfaseren van voorzieningen voor de Individuele Behandeling van Afvalwater (IBA's) en plaatsing van vervangende septic tanks, vooruitlopend op overdracht naar grondeigenaar. Dit is een project in samenwerking met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier.
Gebouwen De gemeente is als eigenaar van vastgoed en verantwoordelijk voor 99 gebouwen. De kwalitatieve kaders voor het onderhoud zijn vastgelegd in het 'Onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen 2023 - 2042'. In Medemblik wordt onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen uitgevoerd volgens de NEN 2767 conditieniveau 3 (sober en doelmatig). In 2024 hebben wij een woning met grond uit de niet-kernportefeuille verkocht: Zwaagdijk 348 in Zwaagdijk-West. Het meerjarenonderhoudsplan gemeentelijke gebouwen is in 2023 geactualiseerd en vastgesteld. In dit plan wordt inzicht gegeven in het planmatig onderhoud van de gebouwen en de kosten die daarmee gemoeid zijn over de periode 2023-2042. Wij voeren onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen uit volgens de NEN2767, conditieniveau 3 (sober en doelmatig). In 2024 zijn verder de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
Schilderwerk uitgevoerd aan de diverse gemeentelijke gebouwen
De besturing van het noodstroomaggregaat gemeentehuis is vervangen
Keuringen uitgevoerd van elektrische installaties van diverse gemeentelijke gebouwen
De sportvloer en gietvloer van MFA De Bloesem zijn vernieuwd
Diverse inbraakinstallaties zijn vervangen
Brandmeldinstallatie in het gemeentehuis vervangen
Naast onderhoud, heeft de gemeente ook de wettelijke verplichting en de gemeentelijke ambitie om haar eigen vastgoed te verduurzamen. We hebben in 2024 een portefeuilleroutekaart opgesteld en we werken verder aan de uitwerking en aanpak van de vastgoedportefeuille. Daarnaast hebben we verder gewerkt aan het afstoten van nietkernvastgoed en hebben we overeenkomsten afgesloten met partijen volgens de uitgangspunten van de Nota Vastgoedbeleid 2023.
Jaarstukken 2024
PAGINA 78
GRIP op Ruimtelijke Projecten De herinrichting en het beheren van de openbare ruimte doen we niet alleen. Zo houden we rekening met de wensen van onze inwoners. Maar ook stemmen we onze plannen af met andere partijen, die ook werkzaamheden uitvoeren in onze gemeente, zoals netbeheerders en woningcorporaties. We willen bereiken dat we zo veel mogelijk werkzaamheden gelijktijdig uitvoeren. Natuurlijk vanuit de eigen verantwoordelijkheid van de diverse partijen. Om deze plannen samen af te stemmen, stelden we een kernteam samen met daarin de externe partijen met belangen in onze openbare ruimte. Zo stemmen wij de grotere programma’s zoals Duurzaam Medemblik en het Woonakkoord op strategische termijn af met de externe partijen waaronder de nutspartijen, provincie Noord-Holland, het hoogheemraadschap en woningbouworganisaties. Voor ambities als het in 2040 afgesloten zijn van aardgas of bijdragen aan het jaarlijks realiseren van ons woningbouwprogramma hebben we onze partners hard nodig. Veel plannen van de gemeente Medemblik en haar externe partijen spelen op kortere termijn en zijn minder strategisch van aard. Daarom verruimt gemeente Medemblik de focus door naast de coördinatie op het strategische proces ook de samenwerking met de vertegenwoordigers van de externe partijen op tactisch en operationeel niveau te verstevigen.
Hiervoor hebben we structureel overleg met de externe partijen. Doelstelling is om grip te krijgen op naleving van afspraken rond de projectvoering, de overall voortgang van ‘lopende projecten’ bewaken en waar nodig te adviseren over bijsturing, conflicten in ‘lopende projecten’ te agenderen en verbeterpunten voor de projectvoering aan te dragen. Beide processen monden uit in een overzicht op kaart waar de locatie en samenwerkingsmogelijkheden per project inzichtelijk worden voor alle partijen. Projectdata voeren we in een ICT-tool en houden we up to date om te delen met externen. Deze werkwijze noemen we Gezamenlijke Regie op Infrastructurele Projecten (GRIP).
Jaarstukken 2024
PAGINA 79
2.2.4
Financiering
Als we voldoende geld op onze bankrekening hebben, maakt dat de uitvoering van onze ambities mogelijk. Om te zorgen voor voldoende geld zijn snelle beslissingen op de geld- en kapitaalmarkt nodig. Hier zijn strenge regels aan verbonden. Aan de beslissingen hangen financiële gevolgen. Dus besteden we tijd aan het op het juiste moment onder de juiste voorwaarden aantrekken van geld. Daarmee zorgen we ervoor dat we onze ambities kunnen realiseren. En dat komt uiteindelijk weer ten goede aan de inwoners van Medemblik! In deze paragraaf geven we inzicht in het financieringsbeleid dat we hebben gevoerd. Doelstelling Ons financieringsbeleid was voorzichtig en risicomijdend. De belangrijkste doelstellingen waren:
Ons verzekeren van duurzame toegang tot de financiële markten bij banken en financiële instellingen met een hoge kredietwaardigheid;
Beheersen van financiële risico’s zoals renterisico, liquiditeitsrisico en kredietrisico;
Minimaliseren van de te betalen rentekosten en bankkosten die we moeten betalen.
Ons financieringsbeleid ligt vast in het 'Treasurystatuut 2014 gemeente Medemblik'. Financieringsbehoefte Er zijn langlopende en kortlopende financieringen. Langlopende financiering (looptijd langer dan 1 jaar) In 2024 sloten we geen nieuwe leningen af. Op de bestaande leningen losten we € 2.100.000 af. Het uitstaande saldo bedroeg eind 2024 € 19.600.000. Kortlopende financiering (looptijd korter dan 1 jaar) In 2024 hadden we ruim voldoende liquide middelen en was het niet nodig om kortlopende geldleningen aan te trekken. Rente- en financieringsbeleid In 2024 verlaagde de Europese Centrale Bank (ECB) meerdere malen de rente (van 4% naar 3%). Met het verlagen van de rente wil de ECB de economie in de eurozone aanzwengelen. De actualiteiten rond het rentebeleid van de ECB hielden we scherp in de gaten. Door de hoge rente ontvingen we gemiddeld 3,64% rente, totaal € 1.231.000, over ons saldo schatkistbankieren.
Jaarstukken 2024
PAGINA 81
Kasgeldlimiet De gemeente mag haar activiteiten niet onbeperkt financieren met kortlopende financieringen. In de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) is hiervoor de kasgeldlimiet opgenomen. Als een gemeente voor het derde achtereenvolgende kwartaal de kasgeldlimiet overschrijdt, moet de gemeente haar toezichthouder hiervan op de hoogte te stellen en een plan voorleggen om binnen de kasgeldlimiet te blijven. De hoogte van de kasgeldlimiet berekenen we als percentage van het begrotingstotaal. Dit percentage stelde het Rijk vast op 8,5%. De kasgeldlimiet voor 2024 bedroeg € 12.030.000. In 2024 overschreden we de kasgeldlimiet niet. De gemeente voldeed hiermee aan de regels van het Rijk. Bedragen * € 1.000 Kasgeldlimiet 2024
1e kwartaal
2e kwartaal
3e kwartaal
4e kwartaal
12.030
12.030
12.030
12.030
-
-
-
-
3. Gemiddeld kortlopende middelen
28.081
31.089
39.987
38.469
4. Overschrijding (-) van kasgeldlimiet
-
-
-
-
40.111
43.119
52.017
50.499
1. Kasgeldlimiet 2. Gemiddeld kortlopende schuld
5. Ruimte (+) van kasgeldlimiet
Renterisiconorm Bij de structurering van langlopende financiering moet de gemeente voldoen aan de wettelijke vereisten die zijn vastgelegd in de wet Fido. Bij het aantrekken van langlopende geldleningen moet rekening gehouden worden met de renterisiconorm. Deze norm heeft als doel het toekomstig renterisico te beperken door de aflossingen en renteherzieningen te spreiden. De renterisiconorm berekenen we ook als percentage op het begrotingstotaal. Dit percentage stelde het Rijk vast op 20%. De renterisiconorm kwam in 2024 daarmee uit op € 28.306.000. De volgende tabel geeft inzicht in hoe de renterisiconorm uitwerkte binnen de lening portefeuille van onze gemeente: Bedragen * € 1.000
Stand leningen op 1 januari* Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Vervroegde aflossingen Stand leningen per 31 december