01 Jaarstukken 2021 - College.pdf
Tekst van het document
PAGINA 33
Wat wilden we bereiken?
Wat waren onze plannen? aandachtsborden.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Bereikbaarheid Wij zijn goed bereikbaar en - We verbeteren met de zetten in op het verbeteren ondernemer de van mobiliteit. verkeerssituatie bij Klaverweide. Daarbij onderzoeken we de mogelijkheden voor een vrijliggend fietspad langs de Noorderboekert Zwaagdijk. - We blijven streven naar realisatie van een ontsluiting van bedrijventerrein Overspoor A7. Dit doen we vanuit veiligheids- en economische overwegingen.
Hier zijn we mee bezig. De mogelijkheden worden bekeken en gesprekken met de eigenaar van het terrein worden gevoerd.
Wij streven hiernaar maar zijn er op dit moment niet actueel mee bezig.
- We bereiden ons voor op de overname van de wegen van HHNK. - We bereiden het verkeersveilig inrichten van de Kleingouw in Andijk voor. - We voeren het raadsbesluit parkeren Medemblik uit.
Uw raad heeft besloten om met ingang van 1 januari 2023 de wegen van het HHNK over te nemen. De overeenkomst tussen en de De voorbereiding voorhet dit HHNK project loopt.
- Samen met het Recreatieschap Westfriesland verbeteren we fiets- en wandelroutes en recreatiegebieden. Voor vaarroutes is in 2021 geen geld.
Samen met het Recreatieschap Westfriesland voerden we het uitvoeringsprogramma van het Natuur en Recreatieplan Westfriesland uit. Hierin werd onder andere het project Wandelnetwerk Westfriesland opgeleverd. Als gevolg van de coronacrisis kende het toeristisch seizoen 2021 een moeizame start. Toeristische ondernemers, winkeliers en horeca ondernemers waren verplicht dicht of ontvingen beperkt klanten. Dit is het gevolg van de RIVM maatregelen en de noodverordening. De nadruk lag op het handhaven van de maatregelen en het uitvoeren van het landelijk pakket aan economische steunmaatregelen. Hiervoor is het Ondernemersloket Corona gemeente Medemblik
De voorbereiding voor dit project loopt.
Thema's Leefbaarheid Wij zijn een bereikbare, veilige en gastvrije gemeente.
- Samen met het toeristisch platform en centrumgroep werken we aan een gastvrij Medemblik.
Jaarstukken 2021
PAGINA 34
Wat wilden we bereiken?
Jaarstukken 2021
Wat waren onze plannen?
Wat hebben we daarvoor gedaan? opgericht. Gelijktijdig werkten we aan een voortzetting van het toeristisch platform en centrummanagement in winkelgebieden voor 2021 en verder. - We doen een proef met een Dit doel is niet geslaagd. Door het lager onderhoudsniveau in 1 onderhouden van het groen op deelgebied in onze gemeente. een lager niveau (beeldkwaliteit C) hebben we nu een grotere We kijken of we hiermee een achterstand in het onderhoud en veilige, hele en schone gemeente blijven. moeten we een inhaalslag maken. Overigens is in de gehele gemeente afgelopen jaar het groenonderhoud op beeldkwaliteit C onderhouden. - We experimenteren met In sommige gevallen zijn bezuinigingsmaatregelen in plantvakken omgezet naar een plantvakken en gaan na of we goedkoper te beheren groen, op deze wijze bezuinigingen door het aanleggen van kunnen realiseren in de goedkoper te beheren beplanting openbare ruimte. – zoals struiken in plaats van vaste planten. We hebben nog niet in beeld of dit gemeentebreed nu tot een concrete bezuiniging kan leiden. Hiertoe wachten we nu eerst het IBOR proces af, dit geeft namelijk tot in detail inzicht in onze te beheren oppervlakten, de minimaal benodigde financiën en manuren om dit groen te onderhouden versus de beschikbare budgetten en manuren bij de Buitendienst. - De middelen voor de aanpak We hebben dit doel meer dan van zwerfafval zijn beperkt.
bereikt, weer veel scholen We zetten het budget in op de hebben meegedaan aan grootste probleemgebieden in zwerfafval campagnes. We de gemeente en werken hierin hebben hiertoe overleg gevoerd samen met onze inwoners. en acties uitgezet samen met de jeugdwerker en het JOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht). Daarnaast is eind afgelopen jaar het zwerfafvalbeleid van de gemeente opgesteld. Dit document zal via het IBOR proces worden vastgesteld door college en raad en daarmee vigerend beleid worden. Ook dit jaar gaan we samen met onze zwerfafval coördinator weer acties uitzetten samen met scholen, waaronder bewustwording van een schone leefomgeving door o.a. zwerfafval rapen met scholieren.
PAGINA 35
Wat wilden we bereiken?
Wat waren onze plannen? - We onderzoeken de mogelijkheden voor snelle digitale verbindingen in de kernen.
Wat hebben we daarvoor gedaan? De samenwerkingsovereenkomst en de uitvraagprocedure zijn opgesteld, daarmee is de voorbereiding afgerond. Voor de uitvoering huren wij een projectleider en toezichthouder in. - We stellen een omgevingsvisie In december 2020 stelde het op waarin leefbaarheid, college het plan van aanpak vast. wonen, duurzaamheid en zorg In juli 2021 zou het proces om te belangrijke onderwerpen komen tot een Omgevingsvisie vormen. van start gaan. Door verschuivingen in werkzaamheden en beperkte capaciteit is dat niet gelukt. In 2021 zijn alleen voorbereidende werkzaamheden verricht. Wij verwachten dat de Omgevingsvisie alsnog in 2024 vastgesteld kan worden.
Participatie Wij staan in contact met - We leveren goede onze inwoners, dienstverlening aan ondernemers en bezoekers. ondernemers via het lokale ondernemersloket, het regionale startersloket en het Westfriese bedrijvenloket. We passen onze dienstverlening aan de Covid-19 richtlijnen aan en blijven zichtbaar. - Bij de voorbereiding en uitvoering van onze plannen betrekken we de kernraden en andere belanghebbenden. De basis hiervan vormt ons Participatiebeleid en de Werkafspraken met de kernraden. De middelen zijn beperkt. Bij projecten nemen wij middelen voor participatie budget mee in de kredietaanvraag. - Samen met onze inwoners en ondernemers stellen we een omgevingsvisie op.
Juist in deze tijd van Corona konden bedrijven goed terecht bij het ondernemersloket en het regionale bedrijvenloket. Het startersloket bood haar workshops digitaal aan.
Wij informeren de kernraden en betrokkenen zoveel als mogelijk.
Wij zouden in Q3 starten met de uitvoering van het plan van aanpak. Doordat de gevraagde capaciteit ingezet moest worden op andere werkzaamheden is dit niet gelukt. Ondanks dat we een half jaar later beginnen, verwachten wij de Omgevingsvisie in 2024 vast te kunnen stellen.
Duurzaamheid Wij zijn een duurzame organisatie.
Jaarstukken 2021
- Binnen onze eigen taken voegen we energiebesparende maatregelen toe. Bijvoorbeeld
Deze doelstelling is in de Herfstnota bijgesteld. Om energiebesparing bij de PAGINA 36
Wat wilden we bereiken?
Jaarstukken 2021
Wat waren onze plannen? in onze rioolgemalen.
Wat hebben we daarvoor gedaan? rioolgemalen te realiseren was eerst inzicht nodig in het energieverbruik. Inmiddels hebben we dit inzicht. Vandaar uit kunnen we verder bepalen welke energiebesparing haalbaar is. En, welke maatregelen hiertoe leiden. - We werken de concept De raad gaf wensen en Regionale Energiestrategie bedenkingen mee over de Noord-Holland Noord (RESconcept RES-NHN. Ook de andere NHN) uit in de RES 1.0. gemeenten in Noord-Holland Noord, de provincie en het Hoogheemraadschap gaven hun wensen en bedenkingen mee. Ook dienden inwoners, ondernemers en (belangen)organisaties hun zienswijzen in. Al deze inbreng is zorgvuldig afgewogen, dit leidde tot de RES-NHN 1.0. De raad stelde deze vast in zijn vergadering van 20 mei 2021. De regio Westfriesland geeft in de RES-NHN aan 0,7 TWh aan duurzame energie op te wekken in 2030. - We werken de Transitievisie De Transitievisie Warmte Warmte uit in benoemt zeven (kans)wijken wijkuitvoeringsplannen. Dit waarin we kansen zien om te doen we samen met betrokken starten met aardgasvrij. Hiervan stakeholders en bewoners. zijn vier wijken waarin we kansen zien voor elektrisch verwarmen en koken. In één wijk zien we kansen voor de aanleg van een warmtenet. De andere twee kansenwijken betreffen bedrijventerreinen. Onder alle bewoners van de kanswijken zetten we een enquête uit.
Hierin haalden we informatie op, die we gebruikten om met de bewoners in gesprek te gaan. Tijdens 5 fysieke en 1 digitale goed bezochte bewonersavond haalden we nog meer informatie op. Met deze opbrengsten stelden we een plan op waarin we aangeven hoe we de komende twee jaar aan de slag gaan in de elektrisch verwarmen en koken kanswijken. Hiermee doen we ook ervaring op die we kunnen gebruiken met een gemeentebrede aanpak. - We informeren inwoners over We zetten verschillende verduurzamen. Dit doen we instrumenten in om onze door: inwoners te informeren. Onder
PAGINA 37
Wat wilden we bereiken?
Jaarstukken 2021
Wat waren onze plannen? Wat hebben we daarvoor gedaan? - de campagne ‘wij doen wat’ andere door: - het Duurzaam Bouwloket. - de campagne 'wij doen wat'. - digitaal spreekuur - de campagne 'gluren bij de energiezuinig en aardgasvrij duurzame buren'. wonen. - inkoopacties voor zonnepanelen én energiebesparende maatregelen. Deze inkoopactie organiseerden we samen met het Duurzaam Bouwloket. Ook informeerden we begin 2021 alle inwoners over de Transitievisie Warmte. Deze visie stelde de raad eind 2020 vast en vormt het koersdocument voor een aardgasvrije gemeente. - We stellen subsidie Ook in 2021 stelden we subsidie beschikbaar aan inwoners die beschikbaar voor inwoners die hun bestaande woningen hun bestaande woning helemaal afsluiten van aardgas. afgesloten hebben van aardgas. We ontvingen 12 aanvragen. Hiervan zijn er 11 gehonoreerd. - We voeren het Samen met het Duurzaam meerjarenprogramma Ondernemersloket West-Friesland verduurzamen voerden we het meerjarenprogramma uit en bedrijventerreinen ondersteunden we ondernemers Westfriesland en de actieagenda Circulair op bedrijventerreinen bij het Westfriesland 2020-2022 uit. nemen van We stimuleren ondernemers duurzaamheidsmaatregelen. Ook bij het nemen van voerden we de actieagenda duurzaamheidsmaatregelen Circulair Westfriesland uit.
We zoals gebruik van zonnezetten onder andere in op energie; aardwarmte; isoleren circulaire ketens in bouw, zorg, van panden; gebruik van horeca en agrarische sector. duurzame materialen; hergebruik van materialen. - We onderzoeken de Het Bloemenlint langs fietspad mogelijkheid om de Zwaagdijk-Nibbixwoud is biodiversiteit te vergroten in aangelegd – berm is hier de berm langs het fietspad ingezaaid/aangeplant met tussen Zwaagdijk-West en bloeiende inheemse planten. Nibbixwoud. Bijvoorbeeld door Hiermee is dit doel, creëren van het planten van een meer biodiversiteit op dit stukje bloemenlint. berm gerealiseerd. Dit was een onderdeel van het programma Duurzaam Medemblik. - De raad stelt de Deze doelstelling is in de klimaatadaptatiestrategie Herfstnota aangepast. De raad vast. We voeren een pilot met stelde de inwoners uit in de kern van klimaatadaptatiestrategie begin Midwoud voor het dit jaar vast. Het lukte ons nog klimaatbestendig aanpassen niet om in de kern van Midwoud van een woonwijk. een pilot uit te voeren voor het klimaatbestendig aanpassen van een woonwijk. De middelen ontbraken hiervoor.
PAGINA 38
Wat wilden we bereiken?
Wat waren onze plannen?
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Samenwerking Wij werken samen met - We werken op basis van het partners om onze bestuursakkoord 'water' met gemeenschappelijke doelen gemeenten, waterschap en te bereiken. drinkwaterbedrijf aan gezamenlijke doelen in de waterketen. We zetten in op een structurele kostenbesparing. - Afvalbeheer Westfriesland beheert de voormalige stortplaats Westwoud. Met Afvalbeheer Westfriesland werken we samen op het gebied van beleid, DVO en aandeelhouderszaken. - We zamelen met HVC het afval gescheiden en zo duurzaam mogelijk in. Wij stimuleren onze inwoners om goed te scheiden en afval te beperken. - Glascontainers: We realiseren 15 extra ondergrondse glascontainers. We doen dit samen met HVC en het Afvalfonds. Zo wordt het voor de inwoners makkelijker het afval te scheiden. En is de glasinzameling klaar voor het recycletariefsysteem.
- We voeren de omgevingswet in. Dit doen we samen met de Westfriese gemeenten, de Omgevingsdienst NHN, de GGD en de Veiligheidsregio NHN.
Samenwerking maakt ons sterker.
Jaarstukken 2021
- We stellen in overleg met de Westfriese gemeenten een omgevingsverordening op. Daarbij is het verminderen van de regeldruk het uitgangspunt. - We geven regionaal uitvoering aan de activiteiten uit het uitvoeringsprogramma Pact van Westfriesland. De thema’s
Het bestuursakkoord water is succesvol afgerond. Wij maakten nieuwe bestuurlijke afspraken voor structurele samenwerking in periode 2021-2030.
In 2021 gaven wij uitvoering aan deze doelstelling.
In 2021 bereidden wij de invoering van het recycletarief voor.
In 2021 hebben we 10 extra locaties met ondergrondse containers voor glas gerealiseerd. Bij 5 voorziene locaties zijn wij nog in overleg over de exacte plaatsingslocatie en zijn er tijdelijk bovengrondse voorzieningen geplaatst (om de subsidie vanuit Afvalfonds te borgen). We doen dit samen met HVC en het Afvalfonds. Zo wordt het voor de inwoners makkelijker het afval te scheiden. En is de glasinzameling klaar voor het recycle-tarief. Op het niveau van Noord-Holland Noord en de Westfriese regio zijn gesprekken gevoerd om in goed overleg de dienstverleningsovereenkomsten aan te passen. De gemeente stelde de Verordening Fysieke Leefomgeving 1e tranche vast.
We werkten samen met de regio in het uitvoering geven aan alle projecten uit het uitvoeringsprogramma van het PAGINA 39
Wat wilden we bereiken?
Jaarstukken 2021
Wat waren onze plannen? Wat hebben we daarvoor gedaan? wonen en leefbaarheid, Pact van Westfriesland. Zie ook energietransitie en programma 1, thema klimaatadaptatie, onderwijs Samenwerking. en arbeidsmarkt, vrije tijd, ondernemen en economie, zorg en sociaal domein staan hierin centraal. We werken samen met o.a. het bedrijfsleven, het maatschappelijk middenveld, onderwijs- en zorginstellingen. - Wij werken in de regio Dit project is vertraagd. Er is een Westfriesland samen aan het plan van aanpak vastgesteld in uitvoeren van het Plan van 2021. Het is nog niet tot aanpak Huisvesting uitvoering gekomen. buitenlandse werknemers. Onderdeel is hiervan het verbeteren van de registratie. - We werken samen met Met de Westfriese gemeenten en verschillende partners aan een partners zoals de Politie, veilige leefomgeving. Daarbij Omgevingsdienst, het Regionaal kunt u denken aan de politie, informatie en expertise centrum het openbaar ministerie, de (RIEC) wordt gezamenlijk Veiligheidsregio, de opgetreden tegen ondermijning Belastingdienst, de op bedrijventerreinen en in het arbeidsinspectie en het buitengebied. Regionaal informatie en expertise centrum (RIEC).
- In het project Gezamenlijke Vanuit de Omgevingswet groeit Regie op Infrastructurele het belang om verdere uitvoering Projecten (GRIP) werken we te geven aan GRIP, in de samen met maatschappelijke lijnorganisatie is onvoldoende partners aan een strategische, capaciteit beschikbaar. In 2021 meerjaren en operationele was voor de pilotfase een krediet planning. Met als doel de beschikbaar voor inhuur maatschappelijke kosten te projectleiding. beperken bij de realisatie van een leefbare en duurzame gemeente. - Met de IJsselmeergemeenten, We stelden de IJsselmeer visie provincie en rijk werken we op. aan een visie op het IJsselmeer. We zetten ons in om daarbinnen kansen voor onze gemeente te benutten.
PAGINA 40
Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 3. We gebruiken deze indicatoren waar nodig om ons beleid bij te sturen. De gegevens komen van www.waarstaatjegemeente.nl, daar vindt u ook achtergrondinformatie over de beleidsindicatoren. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik
Weinig stedelijke gemeenten
Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren, 2020)
4
9
Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners, 2021)
0,7
0,7
Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners, 2021)
3,2
2,7
Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners, 2021)
0,7
1,1
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (per 1.000 inwoners, 2021)
5,2
4,4
Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000, 2021)
290,0
286,0
Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen, 2020)
5,9
8,4
Demografische druk (%, 2021)
77,4
79,0
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€, 2021)
716,0
Geen data
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€, 2021)
801,0
Geen data
Functiemenging (verhouding banen en woningen) (%, 2020)
51,6
50,1
Vestigingen van bedrijven (1.000 inwoners van 15 - 64 jaar, 2020)
167,0
159,0
Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner, 2019)
133,0
120,0
Hernieuwbare elektriciteit (%, 2019)
26,4
Geen data
Openbare orde en veiligheid
Wonen en bouwen
Economie
Milieubeheer
De opgenomen cijfers zijn de meest actueel beschikbare cijfers.
Jaarstukken 2021
PAGINA 41
Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000,-
Baten
Realisatie 2021 23.765
Begroting na wijziging 2021 18.909
Verschil realisatie begroting na wijziging 2021 4.856
Begroting 2021 14.372
Lasten
41.685
37.784
3.901
32.999
Saldo
-17.920
-18.875
955
-18.627
Jaarstukken 2021
PAGINA 42
2.2 Paragrafen
Jaarstukken 2021
PAGINA 43
2.2.1 Lokale heffingen De lokale heffingen vormen een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente. We gaan in deze paragraaf in op de lokale heffingen en lichten het kwijtscheldingsbeleid toe. Belastingen Belastingen zijn algemene dekkingsmiddelen waarvan de gemeente zelf bepaalt waarvoor ze worden gebruikt. Dit zijn de onroerende zaakbelastingen, hondenbelasting, (water)verblijfs- en forensenbelasting. In december 2020 stelde de raad de diverse belastingverordeningen met tarieven voor 2021 vast. 1 Onroerende zaakbelastingen Deze belasting wordt geheven van iedere eigenaar van een woning, grond of bedrijf en de gebruiker van grond of een bedrijf. Basis hiervoor is de OZB-waarde van de woning, grond of bedrijf. Op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) stelden we van alle onroerende zaken de waarde opnieuw vast. Bedragen * € 1.000,Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
Eigenaar woning
4.720
4.739
19
Eigenaar niet-woning
1.735
1.763
28
Gebruiker niet-woning
1.224
1.251
27
Totaal
7.679
7.753
74
De meeropbrengst is het gevolg van areaaluitbreiding. Gedurende het hele jaar worden panden (gedeeltelijk) gereed gemeld. 2 Hondenbelasting Deze belasting wordt geheven van iedere houder van één of meerdere honden of een kennel. We controleerden het volledige adressenbestand. Daarmee garandeerden we de volledigheid van de belastingplicht. Bedragen * € 1.000,Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
Hondenbelasting
200
206
6
Totaal
200
206
6
Jaarstukken 2021
PAGINA 44
3 (Water)verblijf- en forensenbelasting Deze belastingen worden geheven van personen die niet in de Basis Registratie Persoonsgegevens van onze gemeente zijn ingeschreven, maar hier wel verblijven. Zij droegen zo bij aan de algemene middelen waarmee gemeentelijke voorzieningen worden bekostigd. Bedragen * € 1.000,Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
Waterverblijf
208
175
-33
Verblijf
407
472
65
Forensen
207
169
-38
Totaal
822
816
-6
We zien over 2021 een verschuiving door corona. Inwoners verbleven meer in eigen land, maar wel minder op het water. Daarnaast zijn meer woningen die voor eigen verblijf werden aangehouden (forensenbelasting) verhuurd (verblijfsbelasting) aan derden. Heffingen Heffingen zijn rechten en leges waar diensten tegenover staan. Per heffingssoort geven we een korte omschrijving. De opbrengst van de heffing mag niet meer dan kostendekkend zijn. De raad streeft naar zoveel als mogelijk kostendekkende tarieven. Daarbij vindt de raad het belangrijk dat deze zo laag mogelijk en doelmatig zijn. 1 Afvalstoffenheffing HVC verzorgt voor de gemeente Medemblik de inzameling en verwerking van het huishoudelijke afval. HVC bracht de kosten bij ons in rekening. Via de afvalstoffenheffing verhaalden we deze kosten bij onze inwoners. De afvalstoffenheffing kent afzonderlijke tarieven voor een éénpersoonshuishouden en voor een meerpersoonshuishouden. Het zijn kostendekkende tarieven, zie hierna bij 5. Bedragen * € 1.000,Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
Afvalstoffenheffing
5.837
5.894
57
Totaal
5.837
5.894
57
We realiseerden een hogere opbrengst dan geraamd. Dit komt door de bijstelling van het aantal woonhuisaansluitingen ten opzichte van 2020. Deze stijging van het aantal woonhuisaansluitingen had ook een gevolg voor de verwerkingskosten die hierdoor ook hoger uitvielen.
Jaarstukken 2021
PAGINA 45
2 Rioolheffing Eigenaren van eigendommen die direct of indirect zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering droegen bij in de kosten van inzameling en het transport van afvalwater, bedrijfsafvalwater en hemelwater. De rioolheffing is ook een kostendekkend tarief, zie hierna bij 5. Bedragen * € 1.000,Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
Riool eigenaar woning
3.947
3.958
11
Riool eigenaar nietwoning
504
524
20
4.451
4.482
31
Totaal
De meeropbrengst is het gevolg van areaaluitbreiding. De meeropbrengst storten wij in de daarvoor bedoelde voorziening. 3 Lijkbezorging Deze rechten worden geheven voor het dekken van de kosten van onderhoud van graven in onze gemeente. Bedragen * € 1.000,Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
Begrafenisrechten
18
17
-1
Leges en afkoopsommen
326
333
7
Totaal
344
350
6
4 Leges Met deze rechten brengen we de kosten van gemeentelijke diensten in rekening. Deze diensten verlenen we op aanvraag van onze inwoners zoals vergunningverlening en afgifte van paspoort en rijbewijs. In de meeste gevallen is sprake van kostendekkende tarieven. Voor een aantal producten besloot de raad geen kostendekkend tarief in rekening te brengen. Het gaat om de volgende producten: • gehandicaptenparkeerkaart; • evenementen; • niet-commerciële horecavergunning. Voor een toelichting op de meeropbrengst verwijzen wij naar de Analyse rekeningresultaat. Bedragen * € 1.000,Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
Leges
2.198
2.648
450
Totaal
2.198
2.648
450
Jaarstukken 2021
PAGINA 46
5 Berekeningen kostendekkendheid In de hierna volgende overzichten laten we zien in hoeverre onze heffingen kostendekkend zijn. Daarbij geven we u het volgende mee: De raad gaf voor een aantal producten aan dat we geen kostendekkend tarief in rekening brengen, zie hiervoor. Wanneer we deze producten niet meetellen dan komt de kostendekkendheid uit op 95%. Zie hieronder het overzicht kostendekkendheid leges. Onderstaand overzicht geeft inzicht in de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de lijkbezorging. Het daarop volgende overzicht geeft inzicht in de kostendekkendheid van de leges. Bedragen * € 1.000,Directe kosten
Overhead
BTW
Opbrengst
Kostendekkendheid
Afvalstoffenheffing
-5.127
-204
-1.107
5.894
92%
Rioolheffing
-3.814
-432
-693
4.483
91%
Lijkbezorging
-403
-210
0
349
57%
Directe Loonkosten Overhead kosten
Opbrengst
Kostendekkendheid
Kostendekkendheid van de leges Bedragen * € 1,-
Titel 1 – Algemene dienstverlening Hoofdstuk 1 - Burgerlijke stand
-11.949
-24.870
-19.175
54.293
97%
Hoofdstuk 2 - Reisdocumenten
-92.073
-36.100
-27.833
178.427
114%
Hoofdstuk 3 - Rijbewijzen
-68.594
-68.986
-53.188
213.182
112%
Hoofdstuk 4 - Verstrekkingen uit basisregistratie personen
-1.530
-9.824
-7.574
16.002
85%
Hoofdstuk 9 - Overige bestuurszaken
-7.007
-1.776
-1.369
9.702
96%
Hoofdstuk 12 - Leegstandswet
-2.000
-10.351
-7.981
20.679
102%
-41
-233
-180
573
126%
Hoofdstuk 18 - Kabels en leidingen
-89.598
-22.903
-17.658
70.042
54%
Hoofdstuk 19 - Verkeer en vervoer
-1.988
-9.681
-7.464
20.427
107%
-184.724 -142.422
583.327
97%
-17.929
-13.823
22.200
63%
-631.971 -487.250
2.011.631
125%
1.731
142%
Hoofdstuk 16 - Kansspelen
Totaal titel 1 Titel 2 – Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunningen Hoofdstuk 2 Vooroverleg/beoordeling conceptaanvraag Hoofdstuk 3 - Omgevingsvergunning Hoofdstuk 5 - Teruggaaf
Jaarstukken 2021
-274.780
-3.465 -490.373 -365
-484
-373
PAGINA 47
Hoofdstuk 7 - Wijziging omgevingsvergunning als gevolg van wijziging project Hoofdstuk 8 - Bestemmingswijzigingen zonder activ., prov. onthef. en Wet geluidsh. Totaal titel 2
-60
-305
-235
569
95%
-1.718
-8.883
-6.849
17.171
98%
-659.572 -508.530
2.053.302
123%
-495.981
Titel 3 – Europese dienstenrichtlijn Hoofdstuk 1 - Horeca Hoofdstuk 2 - Organiseren evenementen of markten Hoofdstuk 7 - In deze titel niet benoemde vergunning, ontheffing of andere beschikking Totaal titel 3 Totaal
-466
-3.410
-2.629
3.551
55%
-2.155
-15.913
-12.269
3.390
11%
-430
-2.822
-2.176
4.536
84%
-3.051
-22.145
-17.074
11.477
27%
-866.441 -668.026
2.648.106
115%
-773.812
Kwijtschelding Inwoners met een laag inkomen hoefden onder bepaalde voorwaarden het belastingbedrag niet te betalen. Ze konden kwijtschelding aanvragen voor onroerende zaakbelasting, hondenbelasting (eerste hond), rioolheffing en afvalstoffenheffing. Bedragen * € 1.000,Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
Kwijtscheldingen
213
188
-25
Totaal
213
188
-25
Jaarstukken 2021
PAGINA 48
Totaaloverzicht Hieronder vindt u een totaaloverzicht van de werkelijke opbrengsten. Deze vergelijken we met de verwachte opbrengst: Bedragen * € 1.000,Begroting 2021
Rekening 2021
Verschil
Eigenaar woning
4.720
4.739
19
Eigenaar niet-woning
1.735
1.763
28
Gebruiker niet-woning
1.224
1.251
27
Hondenbelasting
200
206
6
Forensen
207
169
-38
Verblijf
407
472
65
Waterverblijf
208
175
-33
Afvalstoffenheffing
5.837
5.894
57
Riool eigenaar woning
3.947
3.958
11
Riool eigenaar nietwoning
504
524
20
Leges en afkoopsommen
326
333
7
Begrafenisrechten
18
17
-1
Leges
2.198
2.648
450
Totaal
21.531
22.148
617
Jaarstukken 2021
PAGINA 49
2.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Wij werkten aan de belangrijke thema's leefbaarheid, duurzaamheid, participatie en samenwerking. Dit deden we met elkaar, met de organisatie en met inwoners. Daarbij stonden de belangen van de inwoners op de eerste plaats. De organisatie werkte daarbij vanuit vier kernwaarden: samenwerken, klantwaarde creëren, verantwoordelijkheid nemen en continu verbeteren. Kengetallen financiële positie In het streven naar meer transparantie, verbetering van het inzicht in de financiële positie en voor de vergelijking met andere gemeenten worden zowel in de begroting als jaarrekening een set van financiële kengetallen opgenomen. De kengetallen zijn het uitgangspunt voor de beoordeling van de financiële positie van gemeente Medemblik.
Norm
werkelijk 2020
begroot 2021
werkelijk 2021
Netto schuldquote Gecorrigeerde netto schuldquote
90-130% 90-130%
18% 14%
52% 48%
15% 11%
Solvabiliteitsratio
20-50%
37%
30%
38%
Grondexploitatie
20-35%
5%
4%
3%
Structurele exploitatieruimte
Begr = 0%
-1%
-1%
3%
Belastingcapaciteit
95-105%
98%
104%
99%
Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie We beoordeelden de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot onze financiële positie. Netto schuld quote en gecorrigeerde netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van onze schuldenlast ten opzichte van het totaal van de baten. Onze langlopende schulden namen toe door het afsluiten van een langlopende geldlening. Onze kortlopende schulden daalden echter harder door het aflossen van een kasgeldlening en het terugbetalen van het niet bestede deel van het voorschot dat we in 2020 ontvingen in verband met de uitvoering van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) aan het Rijk. Ook het saldo van onze kortlopende vorderingen daalde in verband met schatkistbankieren en een daling van onze debiteurenpositie. Het totaal aan baten is gestegen. Onder aan de streep daalt hierdoor onze netto schuldquote. We berekenen de gecorrigeerde netto schuldquote door onze schuldenlast te verminderen met alle door ons verstrekte leningen. We leenden een kleiner deel van onze opgenomen geldleningen door aan derden. Hierdoor beweegt de gecorrigeerde netto schuldquote steeds meer in de richting van de (gecorrigeerde) netto schuldquote. De waarde van beide netto schuldquotes blijft ruimschoots onder onze norm.
De (gecorrigeerde) netto schuldquote wijkt af van de begroting doordat we nog niet al onze geplande investeringen hebben gerealiseerd. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin we in staat zijn aan onze financiële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitsratio neemt toe ten opzichte van 2020 tot 38%. Dit komt doordat onze schulden meer zijn afgenomen dan ons eigen vermogen. Door het positieve resultaat blijft de daling van het eigen vermogen beperkt. De solvabiliteitsratio bevindt zich hiermee nog steeds binnen onze norm. Dit laat zien dat we een gemeente zijn met een gezonde solvabiliteit. We Jaarstukken 2021
PAGINA 50
blijven de komende jaren echter onze reserves inzetten om een deel van onze lasten te dekken. Daarnaast leiden toekomstige investeringen mogelijk tot het moeten aantrekken van externe financieringsmiddelen. Dit leidt tot een daling van de solvabiliteitsratio. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot onze grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. De verhouding tussen de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie en het totaal saldo van baten blijft ruimschoots onder onze norm. Onze afhankelijkheid van de opbrengsten van onze bouwgronden blijft beperkt. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in hoe de woonlasten voor een gezin bij een gemiddelde WOZwaarde in onze gemeente zich verhouden tot de landelijk gemiddelde woonlasten van een gezin. In 2021 hebben we de onroerende zaakbelasting verhoogd als onderdeel van het dekkingsplan van de begroting. De waarde van het kengetal belastingcapaciteit is hierdoor gestegen ten opzichte van 2020, maar ligt nog wel binnen onze norm. In 2022 hebben we opnieuw de onroerende zaakbelasting verhoogd. We verwachten dat dit leidt tot een stijging van de woonlasten, en dus een stijging van de belastingcapaciteit.
Structurele exploitatieruimte In de structurele exploitatieruimte komt tot uitdrukking of we over voldoende structurele baten beschikken om onze structurele lasten te dekken. In 2021 is de structurele exploitatieruimte 3%. De structurele baten zijn hoger dan de structurele lasten. Onderstaande tabel toont de cijfermatige ontwikkeling van het structureel resultaat. We sloten 2021 af met een structureel overschot van circa € 3,4 miljoen. Dit komt doordat het resultaat voornamelijk is gerealiseerd op baten en lasten die conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) als structureel worden aangemerkt. We verwachten echter niet dat dit overschot ook structureel van aard is. Een toelichting op het resultaat is te vinden in de paragraaf Analyse rekeningresultaat. werkelijk 2020
begroot 2021
werkelijk 2021
Structureel
-114.919
-102.828
-117.844
Incidenteel
-3.903
-2.418
-5.437
Structureel
113.407
101.299
120.304
Incidenteel
212
100
558
Structureel
-125
-42
-55
Incidenteel
-2.807
-30
-3.067
Structureel
837
798
1.015
Incidenteel
7.191
891
7.958
-799
-773
3.420
Bedragen * € 1.000,-
Norm
Lasten (exclusief reserves):
Baten (exclusief reserves):
Toevoegingen aan reserves:
Onttrekkingen aan reserves:
Structureel resultaat
Jaarstukken 2021
Begr = € 0
PAGINA 51
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is een getal dat aangeeft of de gemeente genoeg middelen beschikbaar heeft om de risico's op te vangen wanneer ze zich voordoen. Voor de berekening van het weerstandsvermogen zijn de volgende twee getallen nodig: 1. De beschikbare weerstandscapaciteit: Dit is het geld dat beschikbaar is om deze onverwachte kosten op te vangen. 2. De benodigde weerstandscapaciteit: Dit is een berekening van de kosten van risico’s. De factor van het weerstandsvermogen komt per 31 december 2021 uit op 0,8. De Raad heeft bepaald dat deze factor minimaal tussen de 1,0 en 1,4 moet liggen. Er is dus onvoldoende geld beschikbaar om de risico’s te kunnen opvangen. In onderstaand overzicht is dit berekend: Bedragen * € 1.000,31-12-2021 21.350 27.155 0,8
1. Beschikbare weerstandscapaciteit 2. Benodigde weerstandscapaciteit 3. Weerstandsvermogen (1:2)
We hebben de ontwikkeling van het weerstandsvermogen in de afgelopen jaren inzichtelijk gemaakt in onderstaande tabel. Jaar
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
Weerstandvermogen
31.530
28.513
32.530
34.292
33.016
28.231
21.350
Benodigd obv risico's
18.056
18.000
21.806
21.475
26.609
24.045
27.155
1 Beschikbare weerstandscapaciteit Onderstaand overzicht laat de beschikbare weerstandscapaciteit zien: Bedragen * € 1.000,Algemene reserve Onbenutte belastingcapaciteit Totaal
31-12-2021 17.667 3.683 21.350
2 Benodigde weerstandscapaciteit Twee maal per jaar actualiseren we alle risico’s. Van de totale lijst met risico’s maakten we een kansberekening van de mogelijke financiële gevolgen van deze risico’s. Uit deze berekening blijkt dat het totale risico € 27,0 miljoen groot is. Dit bedrag is de benodigde weerstandscapaciteit.
Jaarstukken 2021
PAGINA 52
Overzicht grootste risico's Onderstaande tabel geeft de risico’s weer met de grootste financiële gevolgen. Wanneer er dekking is voor deze risico's dan geven we dit aan. In de berekening van het weerstandsvermogen nemen we alleen de risico’s mee, die ten laste komen van de algemene reserve. Bedragen * € 1.000,Kans 1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
Verhoogde eisen basisregistraties Hoog De kwaliteit van het beheer van de basisregistraties is onvoldoende. De eisen gaan omhoog. Hierdoor voldoen we wellicht niet aan de wettelijke eisen en negatieve oordelen van inspecties en audits van externe toezichthouders. Informatieveiligheid Midden Ongewenste toegang van buiten in de informatiesystemen van onze organisatie. Corona Hoog De volledige impact van de virusuitbraak is niet te bepalen, zeker de vervolgimpact de komende jaren. Blijvende toename van zorgkosten/WMO Midden De uitgaven in het sociaal domein kennen landelijk en in Medemblik een stijgende lijn. Garantstelling HVC Laag Aandeelhouders van HVC staan garant voor leningen die HVC is aangegaan. Informatiehuishouding niet op orde Midden Op dit moment worden documenten en andere informatie niet volledig opgeslagen op de juiste plaatsen. Niet kunnen voldoen aan wettelijke verplichting Midden Boom Veiligheid Controle Zonder controle zijn wij aansprakelijk voor mogelijk geleden schade. Een fors deel van onze bomen (rond 40% / normaal 5%) heeft een slechte/achterstallige staat van onderhoud. Verblijfsbelasting arbeidsmigranten Midden We hebben nog niet alle bedden in beeld. Hierdoor kunnen we niet alle bedden aanslaan waarop de begrote ontvangsten zijn gebaseerd.
Rechtmatigheid kernsystemen Midden Juridische procedures en claims door partijen die concurrerende systemen aanbieden. Onrechtmatigheid blijft bestaan totdat wij opnieuw aanbesteden. Grondbeleid Midden Risico op hogere kosten om afgesproken werkzaamheden voor lopende projecten te verrichten.
Minimale omvang 500
Maximale omvang 3.000
Reserve
500
2.500
Algemeen
500
2.000
Algemeen
500
2.500
Algemeen
500
15.000
Algemeen
250
500
Algemeen
250
500
Algemeen
250
500
Algemeen
250
500
Algemeen
250
500
Algemeen
Algemeen
De risico’s van de verbonden partijen maken onderdeel uit van onze risico-inventarisatie. Deze risico’s vallen alleen niet binnen de top 10. De risico’s zijn terug te vinden in de paragraaf Verbonden partijen.
Jaarstukken 2021
PAGINA 53
Toelichting Ten opzichte van de begroting 2022 staat er één nieuw risico in de Top 10 welke wij hieronder nader toelichten. Grondbeleid We hebben ongeveer 17 lopende projecten. We hebben niet voor alle projecten een juiste kostendekkende overeenkomst gesloten waardoor we het risico lopen meer kosten te maken om de afgesproken werkzaamheden te verrichten. Aanvullende toelichting Om de begroting voor 2022 sluitend te krijgen, heeft het college net als vorig jaar moeilijke keuzes moeten maken. De onderstaande gevolgen staan niet in de Risico Top 10 maar willen we wel bij u onder de aandacht brengen. Budget voor installaties van gemeentehuis Het College heeft een keuze gemaakt om wel de wettelijke en arbo gerelateerde zaken voor huisvesting in de begroting op te nemen. Maar niet voor verdere renovatie en vervanging van installaties op het gemeentehuis op dit moment. Hiermee lopen we in de toekomst het risico dat bij uitval we acuut wat moeten doen en dan ook middelen vrij moeten maken. Warme overdracht De komende jaren verwachten we door vergrijzing een grote uitstroom van medewerkers. Hiermee vervalt een belangrijk blok met kennis. Voor behoudt van deze kennis is een warme overdracht nodig. Dit zorgt voor dubbele lasten, en is nu niet in de begroting opgenomen. Krapte op de arbeidsmarkt We hebben moeite met het aantrekken van goede professionals.
Ondanks het beschikbaar stellen van extra geld door de raad blijft het lastig om voor alle functies de juiste kwaliteit en invulling te vinden. Hierdoor lopen we het risico op grotere belasting van de huidige formatie, vertraging van werkzaamheden of beperkte dienstverlening. Negatieve invloed op weerstandsvermogen De algemene reserve en daarmee de weerstandscapaciteit neemt af. Hierdoor komt de ratio weerstandsvermogen, de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit onder de afgesproken bodem van 1,0. Er zal gekeken moeten worden hoe we dit weer binnen de afgesproken bandbreedte van 1,0 en 1,4 kunnen krijgen. Enerzijds door risico’s te beheersen en te beperken. Anderzijds door de reserve positie te versterken. Dit laatste kan door ongebruikte bestemmingsreserves op te heffen en door positieve jaarresultaten in de algemene reserve te storten. Corona De effecten van corona op de organisatie zijn opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering. Oekraïne De oorlog in de Oekraïne wordt gezien als een gebeurtenis na balansdatum. Het is lastig in te schatten wat de impact (financieel en inhoudelijk) zal zijn. We zijn bezig met het organiseren van noodopvang voor vluchtelingen waarbij we niet alleen woonvoorzieningen regelen maar ook leefgeld beschikbaar stellen.
Wat het betekent voor de capaciteit van de organisatie en hoe groot de omvang zal zijn is nog onduidelijk.
Jaarstukken 2021
PAGINA 54
2.2.3 Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen zijn een verzamelnaam voor investeringen die we hebben gedaan, onder meer in de openbare ruimte. Denk daarbij aan wegen, groen, bruggen, riolering en waterwegen. Na aanleg is het belangrijk dat we deze kapitaalgoederen onderhouden en dat kost geld. Het beheer en onderhoud zijn belangrijk omdat deze direct invloed heeft op de aantrekkelijkheid, de bruikbaarheid en de veiligheid van de leef- en werkomgeving. Ook is het belangrijk vanuit financieel oogpunt. Niet goed onderhoud leidt op termijn tot extra kosten. Dan zijn eerder dure reconstructies, groot onderhoud of vervangingen nodig. Onze werkwijze voor de aanpak van het beheer ligt vast in de 'Nota Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR)'. Het beheer van het kapitaalgoed ligt vast in afzonderlijk beheerplannen. 1 Totaaloverzicht Bedragen * € 1.000,Wegen
Groen
Water
Kunst- Meubilair werken
IBOR totaal
Riolering Gebouwen
Jaar vaststelling beheerplan
2020
2020
2020
2020
2020
2020
2016
2017
Beheerplan loopt tot Onderdeel Integraal Beheerplan Kapitaalgoederen
2025
2025
2025
2025
2025
2025
2021
2021
ja
ja
ja
ja
ja
ja
nee
nee
Kwaliteitsniveau
C (CROW) Begraaf- Keur Conditie C (CROW) B BRL Conditie 3 plaatsen (HHNK) 3 NEN (CROW) K14020 NEN 2767 en 2767 NEN 3399 rotondes BasisA, overig B kwaliteit (CROW) samenwerkingsregio WestFriesland
Financiële vertaling beheerplan
-1.973
-2.484
-701
-865
-580
-6.603
-677
-708
Besteding
-2.486
-2.449
-393
-528
-347
-6.203
-1.352
-772
Vervangingsinvesteringen in beheerplan opgenomen?
nee
nee
n.v.t.
ja
ja
ja
ja
ja
Is er sprake van uitgesteld onderhoud?
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
Is er een reserve aanwezig?
ja
ja
ja
ja
ja
ja
nee
nee
Zo ja, is de omvang van de reserve op niveau?
ja
ja
ja
ja
ja
ja
n.v.t.
n.v.t.
Jaarstukken 2021
PAGINA 55
Is er een voorziening aanwezig?
nee
nee
nee
nee
nee
nee
ja
ja
Zo ja, is de voorziening op niveau?
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
ja
ja
Achterstand in het onderhoud Uit de tabel blijkt dat voor een aantal kapitaalgoederen sprake is van achterstand in het onderhoud. Dit komt vooral doordat we onderhoud uitstellen. In onze nieuwe werkwijze stemmen we voor de kapitaalgoederen integraal het onderhoud af. We streven ernaar om met de beschikbare middelen de achterstanden in te lopen. De voortgang monitoren we met periodieke inspecties. * Voor de kapitaalgoederen is één totaal reserve beschikbaar. Doel van deze reserve is fluctuaties in het beheer en onderhoud van de kapitaalgoederen op te vangen. 2 Wegen We zorgden ervoor dat u onze wegen veilig kon gebruiken en voor een goede bereikbaarheid. Wij beheerden: • 200 km wegen. Daarvan bestaat 78 km uit asfalt en 122 km uit elementenverharding. We onderhielden de wegen op het niveau zoals vastgelegd in het Integraal beheerplan Kapitaalgoederen 2020-2025; • Parkeervoorzieningen. De parkeervoorzieningen leveren bij aan een goede bereikbaarheid en leefbaarheid. Per situatie wordt gekeken hoeveel parkeerplaatsen noodzakelijk zijn en hoe deze worden ingepast. Bij nieuwe ontwikkellocaties zijn de vastgestelde parkeernormen toegepast en zijn aan de hand daar van de plannen getoetst. De nieuwe nota parkeernormen is in 2021 vastgesteld. Afgelopen jaar zijn er 17 laadpalen geplaatst. Hierdoor zijn er 34 nieuwe laadpunten gerealiseerd.
Bij groot onderhoud en hernieuwde aanleg beoordeelden we of de inrichting nog voldeed aan de eisen van Duurzaam Veilig. Duurzaam Veilig is een initiatief van verschillende overheden om de verkeersveiligheid van het wegverkeer te vergroten. In 2021 hebben we asfaltonderhoud uitgevoerd aan de volgende wegen: • Kruising Dorpsstraat/Rietgans te Nibbixwoud; • Nieuweweg Opperdoes; • Raiffeisenlaan Wervershoof; • Nijverheidsweg Wervershoof; • 30 km-zone nabij Idenburgschool aan de Dijkweg Andijk; • Knokkel Andijk; • Dijkgraaf Grootweg Andijk; • Oostersingel Medemblik. Verder voerden we in 2021 divers klein en groot onderhoud uit aan het straatwerk in de diverse kernen op basis van FIXI meldingen van bewoners en de weginspecties. Ook zijn we gestart met het project Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP). Dit document zorgt voor inzicht in de verschillende netwerken in de gehele gemeente.
Jaarstukken 2021
PAGINA 56
3 Groen Openbaar groen is belangrijk voor waterberging, klimaat, ecologie en recreatie. We maakten in ons groenbeheer onderscheid in de groene omgeving en de bomen. We onderhielden het groen volgens het Groenbeheerplan. Dat betekent dat we: • 280 hectare groen beheerden. Dit groen bestaat uit heesters, rozen, vaste planten, bos, bosplantsoen, gazons en bermen; • 24.000 bomen beheerden. Deze delen we in, in lei-, knot en normale bomen. We maakten onderscheid in standplaats: bomen in verharding, in beplanting of in gras. In 2021 voerden we naast het reguliere onderhoud de volgende projecten uit: • • • • • • • • • •
Vervangen van bomen op diverse locaties in verband met essentaksterfte; Bestrijden eiken processierups; Bestrijden exoten: Japanse duizendknoop en Reuzen bereklauw; Renoveren van plantvakken op diverse locaties; Diverse locaties inzaaien bloemen/kruidenmengsel; Bloembollen en bomen aangeplant in geboortebos; Omvormen van vakken die niet meer te beheren waren – omgevormd naar gazon of beplanting; Complete renovatie beplanting (Bomen en Groen) Onderdijk (fase 7) in Onderdijk, in verband met essentaksterfte; Toezicht op projecten; Fixi meldingen afhandelen.
4 Meubilair In de openbare ruimte onderscheiden we verschillende soorten meubilair: openbare verlichting, straatmeubilair, parkmeubilair en speeltoestellen. We beheerden: • 10.250 lantaarnpalen. Ruim 3.000 daarvan zijn met LED verlichting uitgerust. Ongeveer de helft van de lantaarnpalen sluit aan op een eigen kabelnetwerk dat bestaat uit 59 kasten en ruim 200 km kabels. We onderhielden de verlichting zoals vastgelegd in het 'Beleidsplan Openbare Verlichting 2013-2017'; • 27 km hekwerk, 9.532 verkeers-, straatnaam- en verwijzingsborden, 47 laadpalen, 91 laadpunten en 60 kunstobjecten en gedenkmonumenten; • 640 afvalbakken, 482 banken, 33 picknicksets, 99 bloembakken, 28 aanplakportalen en 45 dispensers; • 893 speeltoestellen en 18.687 m2 speelondergrond. In 2021 hebben we een inventarisatie laten uitvoeren van al onze verkeersborden, wegmarkering en bewegwijzering. 5 Kunstwerken Onder kunstwerken verstaan we civieltechnische bouwwerken, zoals vaste en beweegbare bruggen, schutsluizen, duikers, kade- en oeverconstructies. Het beheer ligt vast in de nota 'Beheerplan Kunstwerken'. We beheren: • 240 vaste en 3 beweegbare bruggen. Daarnaast beheren we 'de Westerhavensluis'. Dit is één van de twee schutsluizen in de vaarweg tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer; • 352 duikers. Het onderhoud hiervan voerden we altijd gelijktijdig uit met het baggeren van de watergangen;
Jaarstukken 2021
PAGINA 57
• •
3.823 m1 kademuur en 5.400 m1 damwand. Hiervan bevindt zich 1.900 m1 kade en 540 m1 damwand in de havens van Medemblik; 30 steigers, 26 stuwen en 10 botenhellingen. De stuwen worden in 2023 overgedragen aan HHNK in het kader van overdracht stedelijk water.
In 2021 voerden we naast het reguliere onderhoud de volgende projecten/werkzaamheden uit: • Gestart met groot onderhoud aan de Westerhavensluis in Medemblik. 6 Water Onder water verstaan we sloten, vaarten, kanalen en havens. Voor het onderhoud maken we onderscheid in watergangen en havens. We hebben: • 100 km watergangen met een oppervlakte van 58 ha in onderhoud volgens de eisen van het Hoogheemraadschap. Er is een procedure Overdracht Stedelijk Water begonnen waarbij ca. 7580 km sloot wordt overgedragen aan HHNK in 2023; • De vaarweg die bestaat uit de havens van Medemblik en het Overlekerkanaal in beheer. Deze vaarweg vormt de verbinding tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer. Het totale wateroppervlak is 15 ha.; • 43,8 km beschoeiing en circa 65 km natuurlijke oevers in onderhoud. In 2021 hebben we de volgende werkzaamheden uitgevoerd: • in totaal 2,1 km aan beschoeiing geplaatst of vervangen (0,8 km in Medemblik, 0,5 km in Wervershoof, 0,3 km in Onderdijk en 0,5 km in Hauwert); • 70 meter damwand vervangen in Medemblik (Brakesloot); • 0,4 km aan baggerwerkzaamheden uitgevoerd (Wervershoof); • Voorbereidingswerkzaamheden vervangen damwand Bakkerstraat, Andijk. 7 Riolering We beheerden en onderhielden circa 375 km riolering, 130 rioolgemalen, 560 minigemalen, 18.500 straatkolken en 18.750 huisaansluitingen.
De belangrijkste functies van de riolering zijn zorgen voor volksgezondheid, droge voeten en de leefomgeving. Het beleid is vastgelegd in het 'Gemeentelijk Rioleringsplan' 2017-2021. We maken onderscheid tussen: • Vrijverval riolering; Deze bestaat uit een stelsel van buizen en putten waarin het afvalwater wordt opgevangen en met behulp van de zwaartekracht afstroomt. Huishoudelijk afvalwater stroomt – soms gemengd met hemelwater - naar rioolgemalen. Daar vandaan pompen we het afvalwater naar de zuivering. Veel hemelwater wordt inmiddels apart ingezameld en stroomt meestal naar een sloot in de buurt. • Mechanische riolering; Deze bestaat uit een stelsel van kleine gemaaltjes en drukleidingen. Het ligt in gebieden waar aanleg van vrijverval riolering niet mogelijk of duur is. Het afvalwater verplaatsen we met pompen; • Drainage; Deze bestaat uit een stelsel van waterdoorlatende buizen. Het ligt op plaatsen waar de grondwaterstand anders te dicht bij de oppervlakte komt. Overtollig grondwater wordt in de buizen opgevangen en - meestal - naar open water afgevoerd. In 2021 voerden we naast regulier onderhoud de volgende projecten uit: • Relinen (binnenbekleding) van 300m rioolbuis in Hauwert; • Inspecteren van 12 km riolering.
Daarmee houden we zicht op de veroudering van de riolering; • Overstap naar 4G-telecommunicatie voor storingsdoormelding, vanwege uitfasering 3G-netwerk; • Voorbereidingen treffen voor een nieuw rioleringsplan voor de periode 2023-2027. Jaarstukken 2021
PAGINA 58
8 Gebouwen We zijn eigenaar van 106 gebouwen. Daaronder bevinden zich: • 9 kerktorens; • 3 multifunctionele accommodaties; • 23 scholen. Het beheer is vastgesteld in het 'Onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen 2017 - 2025'. 9 Sportvelden We stelden sportcomplexen beschikbaar aan verschillende verenigingen. De sportvelden bestaan uit 25,5 natuurgras voetbalvelden, 10 kunstgras voetbalvelden, 7 handbalvelden en 1 korfbalveld. Het onderhoud voeren we uit volgens het Beheer- en Onderhoudsplan Gemeentelijke Sportvelden. In 2021 hebben we regulier onderhoud uitgevoerd. Daarnaast zijn 2 grasvelden en 1 handbalveld gerenoveerd. 10 GRIP op Ruimtelijke Projecten De herinrichting en het beheren van de openbare ruimte doen we niet alleen. Zo houden we rekening met de wensen van onze inwoners. Maar ook stemmen we onze plannen af met andere partijen. Partijen die ook werkzaamheden uitvoeren in onze gemeente, zoals netbeheerders en woningcorporaties. We willen bereiken dat we zoveel mogelijk werkzaamheden gelijktijdig uitvoeren. Natuurlijk vanuit de eigen verantwoordelijkheid van de diverse partijen. Om deze plannen samen af te stemmen, stelden we een kernteam samen met daarin de externe partijen met belangen in onze Openbare Ruimte.
Zo stemmen wij over de grotere programma’s zoals Duurzaam Medemblik en het Woonakkoord op strategische termijn af met de externe partijen waaronder de nutspartijen, Provincie Noord-Holland, Hoogheemraadschap en woningbouworganisaties. Voor ambities als het in 2050 afgesloten zijn van aardgas of bijdragen aan het jaarlijks realiseren van minimaal 900 nieuwe passende woningen binnen Regio Westfriesland hebben we onze partners hard nodig. Veel plannen van de gemeente Medemblik en haar externe partijen spelen op kortere termijn en zijn minder strategisch van aard. Daarom verruimt gemeente Medemblik de focus door naast de coördinatie op het strategische proces ook de samenwerking met de vertegenwoordigers van de externe partijen op tactisch en operationeel niveau te verstevigen. Ook hier wordt een structureel overleg voor in het leven geroepen met de externe partijen. Doelstelling is om grip te krijgen op naleving van afspraken rond de projectvoering, de overall voortgang van ‘lopende projecten’ bewaken en waar nodig te adviseren over bijsturing, conflicten in ‘lopende projecten’ te agenderen en verbeterpunten voor de projectvoering aan te dragen. Beide processen monden uit in een concreet resultaat van een overzicht op kaart waar de locatie en samenwerking mogelijkheden per project inzichtelijk worden voor alle partijen.
Projectdata voeren we in een ICT-tool en houden we up to date om te delen met externen. Deze werkwijze noemen we Gezamenlijke Regie op Infrastructurele Projecten (GRIP), hiermee bereiken we: • een duurzame inrichting; • een efficiënte inzet van middelen; • het beperken van overlast voor omwonenden.
Jaarstukken 2021
PAGINA 59
2.2.4 Financiering Als we voldoende geld op onze bankrekening hebben staan maakt dat de uitvoering van onze ambities mogelijk. Om te zorgen voor voldoende geld zijn snelle beslissingen op de geld- en kapitaalmarkt nodig. Hier zijn strenge regels aan verbonden. Aan de beslissingen hangen financiële gevolgen. Dus besteden we tijd aan het op het juiste moment onder de juiste voorwaarden aantrekken van geld. Daarmee zorgen we er voor dat we onze ambities kunnen realiseren. En dat komt uiteindelijk weer ten goede aan de inwoners van Medemblik! In deze paragraaf geven we inzicht in het door ons gevoerde financieringsbeleid. Doelstelling Ons financieringsbeleid was voorzichtig en risicomijdend. De belangrijkste doelstellingen waren: • Ons verzekeren van duurzame toegang tot de financiële markten bij banken en financiële instellingen met een hoge kredietwaardigheid; • Beheersen van financiële risico’s zoals renterisico, liquiditeitsrisico en kredietrisico; • Minimaliseren van de te betalen rentekosten en bankkosten. Ons financieringsbeleid ligt vast in het 'Treasurystatuut'. Financieringsbehoefte Langlopende financiering (looptijd langer dan 1 jaar) Om te voorzien in de lange termijn liquiditeitsbehoefte is in december een vaste geldlening van € 8 miljoen afgesloten met een looptijd van 20 jaar en een rente van 0,4%. Op de bestaande leningen losten we € 3,1 miljoen af.
Het uitstaand saldo bedraagt ultimo 2021 € 26,1 miljoen. Kortlopende financiering (looptijd korter dan 1 jaar) In 2021 was er op diverse momenten een tekort aan liquide middelen. Hiervoor trokken we kortlopende geldleningen aan. De rentepercentages voor deze kortlopende leningen waren het hele jaar negatief, waardoor we hiervoor rente ontvingen. Rente- en financieringsbeleid De kapitaalmarktrente was ook in 2021 laag. Onder invloed van de economische situatie hield de Europese Centrale Bank (ECB) de rente laag. De actualiteiten rond het rentebeleid van de ECB hielden we scherp in de gaten. We kozen ervoor om tekorten in geld voornamelijk aan te vullen met kortlopende financiering. Dit vanwege de lage rente. Kasgeldlimiet De gemeente mag haar activiteiten niet onbeperkt met kort geld financieren. In de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) is hiervoor de kasgeldlimiet opgenomen. Indien een gemeente voor het derde achtereenvolgende kwartaal de kasgeldlimiet overschrijdt, dient de gemeente haar toezichthouder hiervan op de hoogte te stellen en een plan voor te leggen om binnen de kasgeldlimiet te blijven. De hoogte van de kasgeldlimiet berekenen we als percentage van het begrotingstotaal. Dit percentage stelde het Rijk vast op 8,5%. De kasgeldlimiet voor 2021 bedroeg € 8.614.000. In 2021 overschreden we de kasgeldlimiet niet.
De gemeente voldeed hiermee aan de regels van het Rijk.
Jaarstukken 2021
PAGINA 60
Bedragen * € 1.000,Kasgeldlimiet 2021
1. Kasgeldlimiet 2. Gemiddeld kort lopende schuld 3. Gemiddeld kort lopende middelen 4. Overschrijding (-) van kasgeldlimiet 5. Ruimte (+) van kasgeldlimiet
1e kwartaal
2e kwartaal
3e kwartaal
4e kwartaal
8.614 -5.322
8.614 -1.808
8.614 -360
8.614 -
-
-
-
2.013 -
3.291
6.806
8.254
10.627
Renterisiconorm Bij de structurering van de lange schuld moet de gemeente voldoen aan de wettelijke vereisten die zijn vastgelegd in de wet Fido. Bij het aantrekken van lange geldleningen moet rekening worden gehouden met de renterisiconorm. Deze norm heeft als doel het toekomstig renterisico te beperken door de aflossingen en renteherzieningen te spreiden. De renterisiconorm berekenen we ook als percentage op het begrotingstotaal. Dit percentage stelde het Rijk vast op 20%. De renterisiconorm kwam in 2021 daarmee uit op € 20.268.000. Het volgende overzicht geeft inzicht hoe de renterisiconorm uitwerkte binnen de lening portefeuille van onze gemeente: Bedragen * € 1.000,2021
Gemiddelde rente %
Stand leningen per 1 januari*
21.181
1,45%
Nieuwe leningen
8.000
Reguliere aflossingen
-3.052
Vervroegde aflossingen Stand leningen per 31 december
26.129
* Van dit bedrag hebben we € 1.418.000 doorgeleend. Het gaat om € 494.000 aan Het Grootslag en € 924.000 aan De Omring. In het volgende overzicht berekenen we het risico van renteherzieningen en herfinanciering van deze geldleningen voor het jaar 2021. Bedragen * € 1.000,2021 Renteherziening op vaste schuld
2.369
Te betalen reguliere aflossingen
3.052
Te ontvangen reguliere aflossingen
-169
Totaal renterisico
5.252
Het renterisico van € 5.252.000 bleef ruim binnen de renterisiconorm van € 20.268.000.
Jaarstukken 2021
PAGINA 61
Renteberekening Renteberekening Het Besluit begroting en verantwoording stelt ons verplicht om een renteberekening op te nemen. Het volgende overzicht geeft inzicht in de rentelasten, de wijze van toerekening en het renteresultaat. Bedragen * € 1.000,Begroting 2021
Rekening 2021
Externe rentelasten over de korte en lange financiering
-645
-243
Externe rentebaten
130
133
Subtotaal
-515
-110
Rente doorberekend aan grondexploitatie
65
65
Rente projectfinanciering doorberekend aan taakveld
-
-
Subtotaal
65
65
-450
-45
Rente over eigen vermogen
-
-
Rente over voorzieningen
-
-
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
-450
-45
Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente
527
367
Renteresultaat op taakveld Treasury
77
322
Subtotaal door te rekenen rente
Jaarstukken 2021
PAGINA 62
2.2.5 Bedrijfsvoering In onze bedrijfsvoering werkten wij aan belangrijke doelstellingen vanuit vooraf bepaalde actiepunten voor het kalenderjaar 2021. Deze doelstellingen zijn opgenomen in 3 programma’s te weten: Programma 1: Dienstverlening & Organisatie Programma 2: Samen leven & ondersteuning Programma 3: Wonen, werken & recreëren Elders in dit jaarverslag treft u de reflectie op de actiepunten voor 2021 aan. Wat is er bereikt, wat is er in ontwikkeling en wat behoeft onze aandacht in 2022? Dit is daar terug te lezen per programma. Bij de uitvoering van de actiepunten, maar ook in de uitvoering van onze dagelijkse werkzaamheden is er blijvend aandacht voor de thema's leefbaarheid, duurzaamheid, participatie en samenwerking. Dit deden we met elkaar, met de organisatie en met inwoners. We hebben beter beeld gekregen van waar we als organisatie werkelijk staan. We vertalen het werken aan onze richting nu naar drie sporen: Dienstverlening, Informatie & digitalisering en Organisatie. Via de Planning & Controlecyclus nemen wij de Raad mee in de te zetten vervolgstappen en wat daarvoor nodig is. 1 Organisatie Mensen & Middelen CAO De huidige CAO Gemeenten liep van 1 januari 2019 tot 1 januari 2021. Werkgevers en vakbonden hebben 4 november 2021 een principeakkoord1 over de nieuwe CAO voor de gemeentelijke sector bereikt. Met deze cao zijn afspraken gemaakt voor 2021 en 2022.
Het principeakkoord bevat onder andere afspraken over het salaris, een eenmalige uitkering, een minimumsalaris van € 14 per uur, de harmonisatie van verlof en het mogelijk maken van verlofsparen. Waardering Medewerkers in de gemeentelijke sector staan in de frontlinie van de maatschappelijke ontwikkelingen. In de coronacrisis vervullen ze die rol in bijzondere omstandigheden. Met deze cao willen werkgevers deze waardering ook financieel tot uiting laten komen. Hiernaast zorgt dit akkoord ervoor dat alle medewerkers, in alle levensfasen, gelijke toegang hebben tot vakantieaanspraken en vitaliteitsbeleid. Overzicht van de belangrijkste afspraken Salaris en eenmalige uitkering De salarissen stijgen per 1 december 2021 met 1,5% en per 1 april 2022 met 2,4%. Hiernaast ontvangen alle gemeentelijke medewerkers een corona-onkostenvergoeding van € 300 (netto) en een eenmalige uitkering van € 900 (bruto). Salaris minimaal € 14 per uur Werkgevers hebben met de vakbonden afgesproken extra te investeren in het inkomen van alle medewerkers in de lagere loonschalen. Daarom krijgt vanaf 1 januari 2022 elke medewerker in de gemeentelijke sector een salaris van minimaal € 14 per uur.
1 In januari 2022 is de Cao definitief vastgesteld Jaarstukken 2021
PAGINA 63
Thuiswerkvergoeding Medewerkers die volgens afspraak thuis werken, ontvangen in 2022 een vergoeding van € 2 netto per dag. Voor 2023 gaan partijen nieuwe afspraken ontwerpen op basis van de ontwikkeling van het thuiswerken en de wet- en regelgeving daaromheen. Die afspraken worden dan opgenomen in een volgende cao. Verlof en vitaliteit Alle medewerkers hebben vanaf 2023 recht op 6 bovenwettelijke vakantiedagen (bovenop de wettelijke 20 dagen). Voor medewerkers die nu meer vakantiedagen of ander verlof hebben, is er overgangsrecht afgesproken. Medewerkers kunnen bovenwettelijke vakantie inzetten voor verlofsparen. Verlofsparen geeft medewerkers de mogelijkheid om hun verlof beter aan te passen aan hun loopbaanfase en specifieke privé-werkomstandigheden. Werkgevers en vakbonden willen hiermee medewerkers helpen om gedurende hun hele loopbaan - van begin tot eind - vitaal te blijven. COVID-19 2021 heeft deels in het teken gestaan van praktische afspraken met OR en eventueel vakbonden over maatregelen in het kader van Covid-19, de lockdowns en op- en doorstart naar kantoor. SOCIAAL STATUUT Anticiperend op mogelijke organisatiewijzigingen is met instemming van het LO (Landelijk Overleg); het overleg met de vakbonden een sociaal statuut vastgesteld.
ARBEIDSMARKTCOMMUNICATIE/STRATEGIE In 2021 startte het project arbeidsmarktcommunicatie/strategie met als eerste resultaat de oplevering van onze vacaturepagina: werkenbijmedemblik.nl. Onder andere via die pagina zetten we Medemblik als werkgever in de markt. Daarnaast maken we gebruik van social media campagnes om onze vacatures en ook Medemblik als werkgever met eigen materiaal onder de aandacht te brengen. Sinds 2021 zorgt de inzet van een tijdelijke recruiter voor een extra impuls om een kwalitatief goede respons te krijgen om vacatures ingevuld te krijgen. We merken bij externe wervingsprocedures dat het niet eenvoudig is om aan goede kandidaten te komen. Daarnaast hebben we in 2021 wervingsprocedures moeten herhalen en soms moeten beslissen om alsnog over te gaan tot inhuur van medewerkers, wat een dure oplossing is. De arbeidsmarkt is krap en onze secundaire arbeidsvoorwaarden sluiten (nog) niet aan bij onze buurtgemeenten. Ziekteverzuim In 2021 steeg het ziekteverzuim ten opzichte van 2020; het is met name langdurend en medisch van aard. Het aantal medewerkers dat zich in 2021 niet heeft ziek gemeld is toegenomen. De stijging van het nulverzuimpercentage is een positieve ontwikkeling die tegenover het feit staan dat medewerkers met medische klachten helaas wel langdurig ziek zijn. Deze klachten zijn vaak moeilijk te beïnvloeden.