01 DOC-21-398305 - Jaarstukken 2020
Tekst van het document
Bereikbaarheid Wij zijn goed bereikbaar en - We blijven ons inzetten voor zetten in op het verbeteren het volledig doortrekken van van mobiliteit. de Markerwaardweg (N240).
- We bereiden de aanleg van een fietspad voor tussen A.C. De Graafweg en de kern Benningbroek.
Jaarstukken 2020
We hebben met de gemeente Hollands Kroon de wens uitgesproken om gezamenlijk in gesprek te gaan met de provincie Noord-Holland. Door COVID-19 is er vertraging in de voortgang. We hebben geen overeenstemming kunnen bereiken in de aankoop van de gronden voor de aanleg van het fietspad. De vraagprijs is niet
PAGINA 36
Wat wilden we bereiken?
Jaarstukken 2020
Wat waren onze plannen?
Wat hebben we daarvoor gedaan? realistisch. We zijn in gesprek met de provincie om de mogelijkheden voor de realisatie van dit fietspad met aansluiting op het fietspad AC de Graafweg in de toekomst te behouden. - We onderzoeken de Door capaciteitsgebrek is het mogelijkheid voor een fietspad onderzoek nog niet gestart. tussen de Hoekweg in de kern Andijk en Sporting Andijk. - We onderzoeken de De aanleg van het vrij liggend mogelijkheid voor een vrij fietspad langs de Noorderboekert liggend fietspad langs de in Zwaagdijk-Oost is opgenomen in Noorderboekert in Zwaagdijkde voorovereenkomst Oost. Winkelcentrum Winkelhart Klaverweide. - We blijven streven naar Door een structureel tekort aan realisatie van een ontsluiting personele capaciteit is geen actie van bedrijventerrein Overspoor ondernomen. A7. Dit doen we vanuit veiligheids- en economische overwegingen. - We bereiden ons voor op de Samen met de regio Westfriesland overname van de wegen van hebben we onderhandelingen HHNK. gevoerd met het Hoogheemraadschap over de overname van de wegen. - We zorgen voor voldoende Door de toepassing van de ruimte om veilig te parkeren in Nota Parkeernormen onze kernen. Daarbij vraagt worden voldoende het centrum van Medemblik parkeerplaatsen onze speciale aandacht.
PAGINA 37
Wat wilden we bereiken?
Wat waren onze plannen?
Wat hebben we daarvoor gedaan? gerealiseerd voor de realisatie van nieuwbouwplannen, uitbreidingsplannen en bij functieverandering van bestaande panden. Bij herinrichtingsplannen wordt gekeken, indien gewenst, naar mogelijkheden voor het realiseren van extra parkeerplaatsen. We zijn gestart met een bezettingsgraadmeting voor het oostelijk stadsdeel Medemblik, ten oosten van de Nieuwstraat. We zijn gestart met het onderzoeken van de mogelijkheden voor het instellen van een vergunningstelsel voor parkeren in het oostelijk stadsdeel Medemblik, ten oosten van de Nieuwstraat. Wij zijn gestart met de uitwerking van het plan om extra parkeerplaatsen aan te leggen aan de noordzijde van de stad Medemblik gelegen ten noorden van de dijk Medemblik.
Thema's Leefbaarheid Wij zijn een bereikbare, veilige en gastvrije gemeente.
Jaarstukken 2020
- We pakken alle meldingen en handhavingsverzoeken op. We handelen deze in goed overleg met de melder af. - Samen met het Recreatieschap Westfriesland verbeteren we vaar-, fiets- en wandelroutes en recreatiegebieden.
Alle meldingen en handhavingsverzoeken die mede via fixi of Decos binnenkomen worden opgepakt. Het Recreatieschap Westfriesland werkt structureel aan het verbeteren van haar recreatiegebieden en routes.
PAGINA 38
Wat wilden we bereiken?
Wat waren onze plannen?
- Samen met het toeristisch platform en centrumgroep werken we aan een gastvrij Medemblik.
- Samen met de verschillende havens in onze gemeente verbeteren we de dienstverlening. - We houden de gemeente schoon, onder andere door de aanpak van zwerfafval.
Jaarstukken 2020
Wat hebben we daarvoor gedaan? Echter de nadruk ligt nu ook op het uitvoeren van de RIVM maatregelen en de noodverordening. Daar waar nodig neemt het RSW maatregelen om grote dichtheden recreanten in haar recreatiegebieden te voorkomen en de afstand van 1,5 meter tussen mensen te ondersteunen. De coronapandemie had een grote impact op het gastvrij ontvangen van bezoekers. We hielden rekening met de RIVM maatregelen om zo veel mogelijk thuis te blijven. Ook waren er een deel van het jaar geen evenementen, musea en attracties waren deels dicht of hadden minder capaciteit voor bezoekers, de restaurants en cafés moesten een deel van het jaar sluiten. Binnen de mogelijkheden en passend binnen de maatregelen, zijn initiatieven van ondernemers in Medemblik onder de aandacht van de eigen inwoners en van de toeristen die in Medemblik verbleven gebracht. Er is in 2020 minder ingezet op het aantrekken van binnen- en buitenlandse bezoekers naar de gemeente Medemblik. Er is regulier overleg geweest met de havens over de dienstverlening in coronatijd. We houden de gemeente schoon door het opruimen van zwerfafval en het sturen/stimuleren van een gezonde en schone leefomgeving. Jaarlijks stellen we hiervoor een zwerfafvalplan op waarin de projecten en activiteiten omschreven staan die op de nominatie staan om uitgevoerd te worden.
De openbare ruimte wordt jaarlijks een aantal keren geschouwd op het aspect schoon. Met de activiteiten stimuleren we de inwoners, scholieren e.a. zich bewust te worden van hun eigen verantwoordelijkheid.
PAGINA 39
Wat wilden we bereiken?
Wat waren onze plannen? Wat hebben we daarvoor gedaan? - We onderzoeken de De afspraken gaan een concrete mogelijkheden voor snelle fase in, met een digitale verbindingen in de samenwerkingsovereenkomst om kernen. dit te formaliseren. - We stellen een omgevingsvisie Het plan van aanpak is gereed. op waarin leefbaarheid, duurzaamheid en zorg belangrijke onderwerpen vormen. - Met onze regels voor het In 2020 stelde uw raad twee buitengebied zorgen wij voor bestemmingsplannen vast voor de een vitaal platteland. uitbreiding van agrarische bedrijven in het Buitengebied. In de regels van de bestemmingsplannen is de landschappelijke inpassing van de uitbreidingen geborgd. Verder dienden wij in regionaal verband een zienswijze in bij de provincie tegen de provinciale omgevingsverordening 2020. Daarin pleitten wij voor meer ruimte in de regels voor ons buitengebied. De provincie is deels tegemoet gekomen aan onze zienswijzen, maar het overgrote deel is afgewezen. De provincie komt in 2022 met een nieuwe verordening. De voorbereidingen daarvan worden getroffen. Regionaal werken we daarbij weer samen om meer ruimte in de regels te krijgen zodat we onze eigen afwegingen kunnen maken.
Participatie Wij staan in contact met - We leveren goede onze inwoners, ondernemers dienstverlening aan en bezoekers. ondernemers via het lokale ondernemersloket, het regionale startersloket en het Westfriese bedrijvenloket.
Jaarstukken 2020
Juist in deze tijd van corona kunnen bedrijven goed terecht bij het ondernemersloket en het regionale bedrijvenloket. Het startersloket werkt digitaal en kan daarmee een grotere groep bedienen. Samen met horecaondernemers organiseerden we ruimere terrassen.
PAGINA 40
Wat wilden we bereiken?
Wat waren onze plannen? Wat hebben we daarvoor gedaan? - Bij de voorbereiding en We betrokken de kernraden bij uitvoering van onze plannen verschillende onderwerpen en betrekken we de kernraden en beleidsterreinen. Over de andere belanghebbenden. De onderwerpen huisvesting basis hiervan vormt ons arbeidsmigranten en Participatiebeleid en de duurzaamheid deden we dit actief Werkafspraken met de door middel van aparte kernraden. bijeenkomsten met de kernraden. - Samen met onze inwoners en De raad besliste bij de begroting ondernemers stellen we een 2021 om het opstellen van deze omgevingsvisie op. visie te faseren. Het plan van aanpak is gereed. - Samen met de kernraden We betrokken de kernraden bij maken we afspraken over de verschillende onderwerpen en wensen in de kernvisies. beleidsterreinen. Tevens stellen we gebiedsplannen op. - We gaan in overleg met onze inwoners over: Het opwaarderen van de Beldersweg in Andijk; Uitwerken van de herinrichtingsplannen voor een woonwijk in de kern Benningbroek/Sijbekar spel en een woonwijk in de kern Midwoud. Het vervangen van de damwanden aan de Bakkerstraat in Andijk en langs de Brakesloot in Medemblik.
We hebben een deel van de Beldersweg opgewaardeerd. Het uitwerken van het herinrichtingsplan voor een deel van de woonwijk Benningbroek/Sijbekarspel is in een ver gevorderd stadium. Een woonwijkdeel in Midwoud. We hebben beide vervangingen in voorbereiding. Het onderdeel Brakesloot is aanbesteed.
Duurzaamheid Wij zijn een duurzame organisatie.
Jaarstukken 2020
- We stimuleren duurzame innovaties en energiebesparing bij ondernemers. Dit doen we bijvoorbeeld door het organiseren van workshops. - We organiseren de duurzaam ondernemen award 2020. En, reiken de award 2019 uit voor het beste initiatief voor het verduurzamen van een bedrijventerrein. - We onderzoeken een plek voor het realiseren van een mobipunt.
Vanwege het coronavirus schuiven activiteiten op of duren langer. We werken op afstand samen aan de opgave. We organiseerden de Award 2020. Het thema van de Award was duurzaam ondernemen in coronatijd. Op de dag van de ondernemer reikten we de Award uit aan Plantenkwekerij Gitzels. De gemeente Hollands Kroon investeert in het realiseren van een aantal mobipunten. We wilden
PAGINA 41
Wat wilden we bereiken?
Wat waren onze plannen?
Wat hebben we daarvoor gedaan? op werkbezoek in deze buurgemeente om te kijken hoe dit in de praktijk eruit ziet. Helaas kon dit vanwege COVID-19 niet doorgaan. Hier is verder geen uitvoering aan gegeven. - We gebruiken de We doen steeds meer ervaring op duurzaamheidscheck bij het met het duurzaam inrichten van inrichten van nieuwe wijken. nieuwe én bestaande wijken. De vijf pijlers van het programma duurzaamheid vormen hiervoor de basis. Daarbij kijken we specifiek welke maatregelen meegenomen kunnen worden in de (her)inrichting. We maken hierin een weloverwogen keuze. De uitkomsten verwerken we in een duurzame leidraad inrichting openbare ruimte. Een checklist maakt hier onderdeel van uit. - We starten een vierjaar In het burgemeester Smitpark in durende pilot voor het Midwoud startten we een pilot vergroten van de biodiversiteit voor het vergroten van de in onze gemeente. De pilot biodiversiteit. We doen ervaring willen we uitvoeren in de kern op of anders maaien de Midwoud. Goede communicatie biodiversiteit vergroot. Het is nog hierover met omwonenden te vroeg om nu al iets te kunnen maakt onderdeel uit van de zeggen over resultaten. We pilot. informeerden de direct omwonenden via een brief. Daarnaast plaatsten we informatieborden in het park. - We onderhouden het groen in Vanwege de bezuinigingen wordt onze kernen op voldoende het groen in alle kernen minimaal niveau.
op C niveau onderhouden in plaats van op B niveau. Hieronder een uitleg van de beeldkwaliteit niveaus: A-niveau > intensief, zeer hoogwaardig B-niveau > intensief hoogwaardig C-niveau > extensief, de kwaliteit blijft minimaal behouden D-niveau > zeer extensief, vergelijkbaar met bosplantsoen - We organiseren energieateliers voor specifieke doelgroepen. Met de uitkomsten stellen we een routekaart op om Westfriesland energieneutraal te maken in 2040. Deze doelstelling vloeit voort uit het Pact van Westfriesland.
Jaarstukken 2020
We organiseerden voor de Regionale Energiestrategie NoordHolland Noord (RES-NHN) verschillende ateliers. Lokaal waren dit zeven verschillende bijeenkomsten in 6 verschillende kernen. Hier kwamen ruim 320 inwoners op af. Daarnaast PAGINA 42
Wat wilden we bereiken?
Jaarstukken 2020
Wat waren onze plannen?
Wat hebben we daarvoor gedaan? organiseerden we twee regionale bijeenkomsten, één voor agrariërs en één voor ondernemers. De uitkomsten vormden een belangrijke basis voor de concept RES-NHN. De RES-NHN vormt een belangrijk instrument in de route naar een energieneutraal Westfriesland 2040. - Samen met de Westfriese De deelregio Westfriesland is één gemeenten bereiden we het van de deelregio's in de bod voor aan het Rijk voor energieregio Noord-Holland Noord. duurzame energieopwekking Samen met de Westfriese op land 2030. Dit bod maakt gemeenten bereidden we het bod onderdeel uit van het bod van voor hoeveel duurzame de energieregio Noord-Holland energieopwekking op land we Noord. kunnen realiseren in 2030. De uitkomsten van de lokale energieateliers die de Westfriese gemeenten hiervoor organiseerden, ligt hieraan ten grondslag. De raad gaf begin september zijn wensen en bedenkingen kenbaar over de concept-RES-NHN. Daaruit volgt dat op het grondgebied van de gemeente Medemblik geen windmolens erbij komen. Dit geldt zowel voor op land als voor in het IJsselmeer. - We komen met gemeentelijke Op 7 december 2020 behandelde kaders voor duurzame de raadscommissie de energieopwekking op land. bespreeknotitie 'zon op land'. We merken aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties dat duurzame energieopwekking op land de nodige belangstelling heeft.
We vinden het belangrijk dat het beleidskader zorgvuldig tot stand komt. De bespreking met de raadscommissie van de notitie vormt hier onderdeel van. De notitie bespraken we ook met de klankbordgroep Duurzaam Medemblik en de kernraden. - We organiseren voor VVE’s We stuurden alle VVE's in onze (verenigingen van eigenaars) gemeente een enquête. In de een aanpak voor het enquête konden VVE's aangeven of verduurzamen van het zij ondersteuning wensen in het woningcomplex. verduurzamen van de gebouwen die onder de VVE vallen. Met de resultaten willen we toewerken naar een gerichte aanpak.
PAGINA 43
Wat wilden we bereiken?
Wat waren onze plannen? - We zetten het Duurzaam Bouwloket in om inwoners te voorzien van duurzame woningadviezen.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Het Duurzaam Bouwloket is hét energieloket voor onze inwoners. Inwoners ontvingen onafhankelijk advies van het Duurzaam Bouwloket in het verduurzamen van hun woning. Ook gaf ze aan welke subsidieregelingen hiervoor beschikbaar zijn . We zetten het Duurzaam Bouwloket ook in voor het uitvoeren van de RREsubsidieregeling die we als regio ontvingen van het Rijk. Inwoners konden bijvoorbeeld in aanmerking komen voor een gratis adviesgesprek. - Samen met belangrijke De Transitievisie Warmte stelde de stakeholders bereiden we de raad op 17 december 2020 vast. transitievisie warmte voor. De visie vormt het koersdocument Deze visie moet in 2021 klaar naar een aardgasvrije gemeente zijn en geeft aan welke wijken Medemblik. tot 2030 van het aardgas af gaan. - We stellen subsidie Ook dit jaar stelden we subsidie beschikbaar aan inwoners die beschikbaar aan inwoners die hun hun bestaande woningen woning aardgasvrij maken. De afsluiten van aardgas. subsidie is 10 keer aangevraagd, hiervan zijn er 9 toegekend. - We organiseren de Westfriese Door de maatregelen in het kader week van de circulaire van COVID-19 kon deze week niet economie. Dit doen we vanuit plaatsvinden. Wel bereidden we in het platform Duurzaam Westfriesland de actieagenda Ondernemend Westfriesland. Circulair Westfriesland voor.
Afhankelijk van besluitvorming in de regio voeren we deze vanaf volgend jaar uit. Ook een Westfriese week van de Circulaire economie maakt hier dan onderdeel van uit.
Samenwerking Wij werken samen met - We werken met de partners om onze regiogemeenten samen aan gemeenschappelijke doelen een klimaatbestendig en te bereiken. waterrobuust Westfriesland.
Jaarstukken 2020
We hebben met de regiogemeenten verschillende ambitieniveaus en adaptatiestrategieën ontwikkeld. En vervolgens een gezamenlijk raadsvoorstel voorbereid. Daarmee kunnen de Westfriese raden kaders stellen voor een klimaatbestendige en waterrobuuste inrichting.
PAGINA 44
Wat wilden we bereiken?
Jaarstukken 2020
Wat waren onze plannen? Wat hebben we daarvoor gedaan? - We werken op basis van het We hebben de periode van het bestuursakkoord water met bestuursakkoord water met fraaie gemeenten, waterschap en resultaten kunnen afsluiten. De drinkwaterbedrijf aan betrokken partijen in gezamenlijke doelen in de Noorderkwartier hebben in waterketen. We zetten in op december nieuwe een structurele samenwerkingsafspraken gemaakt kostenbesparing. voor de periode 2021-2030. - We voeren samen met de Samen met de regiogemeenten is regiogemeenten een geschikte unaniem besloten: - voor individueel samenwerkingsvorm voor het aandeelhouderschap van de 7 CAW uit. Westfriese gemeenten in HVC; - om het CAW om te vormen tot "Afvalbeheer Westfriesland". Dit is de beheersorganisatie voor de stortplaats Westwoud, en intergemeentelijk afstemmingsplatform voor beleid, DVO en aandeelhouderzaken. - We zamelen met HVC het afval gescheiden en zo duurzaam mogelijk in tegen zo laag mogelijke kosten voor onze inwoners.
We zamelen met HVC het afval gescheiden en zo duurzaam mogelijk in. Dit doen we tegen zo laag mogelijke kosten voor onze inwoners. Kanttekening bij de zo laag mogelijke kosten is dat door de coronacrisis de hoeveelheid huishoudelijk afval is gestegen. De inwoners zijn immers meer thuis. Ook zijn marktprijzen van het afval door de coronacrisis gestegen. Hierdoor zijn de afvalbeheerskosten gestegen. Het restafval is de duurste afvalstroom. Om deze te verminderen, zijn we als gemeente het recycle-tarief aan het onderzoeken. Op die manier kunnen we de afvalbeheerkosten beheersbaar houden. Planning is om voor de zomer met een voorstel voor het recycle-tarief naar de raad te komen.
- We voeren de omgevingswet in. Dit doen we samen met de Westfriese gemeenten, de Omgevingsdienst NHN, de GGD en de Veiligheidsregio NHN.
We werkten aan verschillende deelonderwerpen voor de implementatie van de omgevingswet.
PAGINA 45
Wat wilden we bereiken?
Samenwerking maakt ons sterker.
Jaarstukken 2020
Wat waren onze plannen? Wat hebben we daarvoor gedaan? - We stellen in overleg met de Een omgevingsverordening omvat Westfriese gemeenten een alle provinciale regels voor de omgevingsverordening op. fysieke leefomgeving. Op Daarbij is het verminderen van gemeentelijk niveau werken we de regeldruk het uitgangspunt. aan een Verordening Fysieke Leefomgeving. We zijn gestart met een gezamenlijke aanzet op Westfries niveau. Daarna zijn de gemeenten in eigen tempo verder gegaan. Eind 2020 ligt er een concept-verordening fysieke leefomgeving 1e tranche. Daarin zijn uit diverse verordeningen de onderwerpen samengebracht die een relatie hebben met de fysieke leefomgeving. De dereguleringsslag vindt plaats bij de 2e tranche. - We geven regionaal uitvoering Het uitvoeringsplan Pact van aan de activiteiten uit het Westfriesland (UVP) is in de 2e uitvoeringsprogramma Pact helft van 2020 door alle raden van Westfriesland. De thema’s vastgesteld. Het Regioteam is wonen en leefbaarheid, onder aansturing van een energietransitie en Stuurgroep Pact aan de slag klimaatadaptatie, onderwijs gegaan om samen met alle en arbeidsmarkt, vrije tijd, collega's in de regio hieraan ondernemen en economie, uitvoering te geven. Dit doen zij zorg en sociaal domein staan samen met de partners uit het hierin centraal. We werken bedrijfsleven, het samen met o.a.
het maatschappelijke middenveld en bedrijfsleven, het onderwijs- en zorginstellingen. In maatschappelijk middenveld, dit UVP zijn ongeveer 30 projecten onderwijs- en zorginstellingen. benoemd. - We werken samen met de We zijn gestart in juli. We hebben Regio Holland boven toen ca. 100 adressen Amsterdam het Westlands aangeschreven. Sinds de start zijn model uit: verhogen van de 118 arbeidsmigranten registratie van buitenlandse geregistreerd in de BRP werknemers. (basisregistratie personen). - We werken samen met Met de Westfriese gemeenten en verschillende partners voor partners zoals de Politie, een veilige leefomgeving. Omgevingsdienst, het Regionaal Daarbij kunt u denken aan de informatie en expertise centrum politie, het openbaar (RIEC) wordt gezamenlijk ministerie, de Veiligheidsregio, opgetreden tegen ondermijning op de Belastingdienst, de bedrijventerreinen en in het arbeidsinspectie en het buitengebied. Regionaal informatie en expertise centrum (RIEC).
PAGINA 46
Wat wilden we bereiken?
Jaarstukken 2020
Wat waren onze plannen? Wat hebben we daarvoor gedaan? - In het project Gezamenlijke Samenwerking was nog Regie op Infrastructurele vrijblijvend. Komende maanden Projecten (GRIP) werken we worden de afspraken met de samen met maatschappelijke (interne en externe) partijen die partners aan een strategische, werken in de Openbare Ruimte meerjaren en operationele geformaliseerd. Daarbij startten planning. Met als doel de we ook een pilot met een ICTmaatschappelijke kosten te hulpmiddel ter ondersteuning. beperken bij de realisatie van een leefbare en duurzame gemeente. We werken samen en er is een - Met de IJsselmeergemeenten, provincie en rijk werken we intentieovereenkomst voor de aan een visie op het IJsselmeer samenwerking gesloten.
PAGINA 47
Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 3. We gebruiken deze indicatoren waar nodig om ons beleid bij te sturen. De gegevens komen van www.waarstaatjegemeente.nl, daar vindt u ook achtergrondinformatie over de beleidsindicatoren. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik
Weinig stedelijke gemeenten
Verwijzingen Halt (per 10.000 jongeren, 2019)
53
106
Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners, 2019)
0,7
0,8
Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners, 2020)
2,9
2,8
Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners, 2019)
1,6
1,8
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (per 1.000 inwoners, 2019)
5,8
4,6
Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000, 2020)
265,0
275,0
Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen, 2020)
5,2
8,7
Demografische druk (%, 2020)
77,0
79,0
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€, 2020)
680,0
718,0
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€, 2020)
763,0
794,0
Functiemenging (verhouding banen en woningen) (%, 2019)
51,7
50,3
Vestigingen van bedrijven (1.000 inwoners van 15 - 64 jaar, 2019)
158,6
153,5
Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner, 2019)
133,0
120,0
Hernieuwbare elektriciteit (%, 2018)
15,5
Geen data
Openbare orde en veiligheid
Wonen en bouwen
Economie
Milieubeheer
De opgenomen cijfers zijn de meest actueel beschikbare cijfers.
Jaarstukken 2020
PAGINA 48
Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000,-
Baten
Realisatie 2020 20.576
Begroting na wijziging 2020 19.059
Verschil realisatie begroting na wijziging 2020 1.517
Begroting 2020 13.561
Lasten
37.029
38.366
-1.337
31.996
Saldo
-16.453
-19.307
2.854
-18.435
Jaarstukken 2020
PAGINA 49
2.2 Paragrafen
Jaarstukken 2020
PAGINA 50
2.2.1 Lokale heffingen De lokale heffingen vormen een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente. We gaan in deze paragraaf in op de lokale heffingen en lichten het kwijtscheldingsbeleid toe.
Belastingen Belastingen zijn algemene dekkingsmiddelen waarvan de gemeente zelf bepaalt waarvoor ze worden gebruikt. Dit zijn de onroerende zaakbelastingen, hondenbelasting, (water)verblijfs- en forensenbelasting. In november 2019 stelde de raad de diverse belastingtarieven voor 2020 vast. 1 Onroerende zaakbelastingen Deze belasting wordt geheven van iedere eigenaar van een woning, grond of bedrijf en de gebruiker van grond of een bedrijf. Basis hiervoor is de OZB-waarde van de woning, grond of bedrijf. Op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) stelden we van alle onroerende zaken de waarde opnieuw vast. De meeropbrengst wordt verklaard door areaal uitbreiding. Bedragen * € 1.000,Begroting 2020
Rekening 2020
Verschil
Eigenaar woning
4.094
4.133
39
Gebruiker niet-woning
1.036
1.053
17
Eigenaar niet-woning
1.483
1.530
47
Totaal
6.613
6.716
103
We meldden in de Herfstnota 2020 een verwachte meeropbrengst OZB eigenaar niet-woning van € 35.000. Omdat de Herfstnota 2020 niet door de raad is vastgesteld, is de begroting niet bijgesteld. Ook de resterende meeropbrengst is het gevolg van areaaluitbreiding. Gedurende het hele jaar worden panden (gedeeltelijk) gereed gemeld. 2 Hondenbelasting Deze belasting wordt geheven van iedere houder van één of meerdere honden of een kennel. Door Corona heeft het kernteam Corona besloten geen controle uit te voeren. Gebruikelijk controleren we jaarlijks 1/3 van het adressenbestand. Bedragen * € 1.000,Begroting 2020
Rekening 2020
Verschil
Hondenbelasting
190
190
-
Totaal
190
190
Jaarstukken 2020
PAGINA 51
3 (Water)verblijf- en forensenbelasting Deze belastingen worden geheven van personen die niet in de Basis Registratie Persoonsgegevens van onze gemeente zijn ingeschreven, maar hier wel verblijven. Zij droegen zo bij aan de algemene middelen waarmee gemeentelijke voorzieningen worden bekostigd. Bedragen * € 1.000,Begroting 2020
Rekening 2020
Verschil
Forensen
194
166
-28
Verblijf
382
450
68
Waterverblijf
195
149
-46
Totaal
771
765
-6
We zien over 2020 een verschuiving door corona. Inwoners blijven meer in eigen land, maar juist minder op het water.
Heffingen Heffingen zijn rechten en leges waar diensten tegenover staan. Per heffingssoort geven we een korte omschrijving. De opbrengst van de heffing mag niet meer dan kostendekkend zijn. De raad streeft naar zoveel als mogelijk kostendekkende tarieven. Daarbij vindt de raad het belangrijk dat deze zo laag mogelijk en doelmatig zijn. 1 Afvalstoffenheffing HVC verzorgt voor de gemeente Medemblik de inzameling en verwerking van het huishoudelijke afval. HVC bracht de kosten bij ons in rekening. Via de afvalstoffenheffing verhaalden we deze kosten bij onze inwoners. De afvalstoffenheffing kent afzonderlijke tarieven voor een éénpersoonshuishouden en voor een meerpersoonshuishouden. Het zijn kostendekkende tarieven, zie hierna bij 5. Bedragen * € 1.000,Begroting 2020
Rekening 2020
Verschil
Afvalstoffenheffing
5.480
5.738
258
Totaal
5.480
5.738
258
We realiseren een hogere opbrengst dan geraamd. Dit heeft 2 oorzaken. Ten eerste de bijstelling van het aantal woonhuisaansluitingen ten opzichte van 2019. Ten tweede een areaaluitbreiding. Deze stijging van adressen had ook een gevolg voor de verwerkingskosten die ook hoger uitvielen door deze oorzaken. 2 Rioolheffing Eigenaren van eigendommen die direct of indirect zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering droegen bij in de kosten van inzameling en het transport van afvalwater, bedrijfsafvalwater en hemelwater. De rioolheffing is ook een kostendekkend tarief, zie hierna bij 5. Er is een meeropbrengst door areaal uitbreiding.
Jaarstukken 2020
PAGINA 52
Bedragen * € 1.000,Begroting 2020
Rekening 2020
Verschil
Riool eigenaar woning
3.856
3.870
14
Riool eigenaar nietwoning
466
502
36
4.322
4.372
50
Totaal
We meldden in de Herfstnota 2020 een verwachte meeropbrengst rioolheffing niet-woning van € 30.000. Omdat de Herfstnota 2020 niet door de raad is vastgesteld, is de begroting niet bijgesteld. Ook de resterende meeropbrengst is het gevolg van areaaluitbreiding. De meeropbrengst storten wij in de daarvoor bedoelde voorziening. 3 Lijkbezorging Deze rechten worden geheven voor het dekken van de kosten van onderhoud van graven in onze gemeente. Leges en afkoopsommen: Van minder graven zijn de grafrechten verlengd en het onderhoud afgekocht. Bedragen * € 1.000,Begroting 2020
Rekening 2020
Verschil
Leges en afkoopsommen
379
326
-53
Begrafenisrechten
18
17
-1
397
343
-54
Totaal
We meldden in de Herfstnota 2020 een verwachte minderopbrengst leges en afkoopsommen lijkbezorging van € 95.000. Omdat de Herfstnota 2020 niet door de raad is vastgesteld, is de begroting niet bijgesteld. Na het opstellen van de Herfstnota 2020 constateerden we dat dit tekort lager uitvalt. 4 Leges Met deze rechten brengen we de kosten van gemeentelijke diensten in rekening. Deze diensten verlenen we op aanvraag van onze inwoners zoals vergunningverlening en afgifte van paspoort en rijbewijs. In de meeste gevallen is sprake van kostendekkende tarieven. Voor een aantal producten besloot de raad geen kostendekkend tarief in rekening te brengen. Het gaat om de volgende producten: gehandicaptenparkeerkaart; evenementen; niet-commerciële horecavergunning. Vanuit publiekszaken is de opbrengst op het onderdeel paspoort het meest opvallend. Zelfs in een corona-jaar zijn er meer opbrengsten dan begroot. We weten inmiddels dat we structureel de aantallen documenten te laag inschatten. Dat is voor 2021 en verder aangepast. Verder zijn de minder opbrengsten allemaal een gevolg van Corona. Met name de toename van het aantal bouwplannen in deze categorie zorgen voor de meeropbrengst van de leges in titel 2. Begroot op leges en rechten is € 1.100.089. Realisatie op leges en rechten is € 1.432.846. Dit komt door een hoger aantal aanvragen in 2020 dan dat we hadden begroot.
Jaarstukken 2020
PAGINA 53
We meldden in de Herfstnota 2020 een verwachte meeropbrengst omgevingsvergunningen van € 375.000. Omdat de Herfstnota 2020 niet door de raad is vastgesteld, is de begroting niet bijgesteld. Het overige verschil is verspreid over de overige legesopbrengsten. Bedragen * € 1.000,Begroting 2020
Rekening 2020
Verschil
Leges
1.649
1.943
294
Totaal
1.649
1.943
294
5 Berekeningen kostendekkendheid In de hierna volgende overzichten laten we zien in hoeverre onze heffingen kostendekkend zijn. Daarbij geven we u het volgende mee: de raad vindt een tarief kostendekkend wanneer het percentage uitkomt tussen de 90% en 95%; ook gaf de raad voor een aantal producten aan dat we geen kostendekkend tarief in rekening brengen, zie hiervoor. Wanneer we deze producten niet meetellen dan komt de kostendekkendheid uit op 95%. Zie hieronder het overzicht kostendekkendheid leges. Onderstaand overzicht geeft inzicht in de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de lijkbezorging. Het daarop volgende overzicht geeft inzicht in de kostendekkendheid van de leges. Bedragen * € 1.000,Directe kosten
Overhead
BTW
Opbrengst
Kostendekkendheid
Afvalstoffenheffing
-5.356
-210
-1.053
5.738
87%
Rioolheffing
-3.586
-449
-691
4.372
93%
Lijkbezorging
-440
-212
0
345
53%
Directe Loonkosten Overhead kosten
Opbrengst
Kostendekkendheid
Kostendekkendheid van de leges Bedragen * € 1,-
Titel 1 – Algemene dienstverlening Hoofdstuk 1 - Burgerlijke stand
-33.856
-18.642
-14.954
69.667
103%
Hoofdstuk 2 - Reisdocumenten
-56.385
-36.244
-29.070
117.159
96%
Hoofdstuk 3 - Rijbewijzen
-52.039
-97.144
-77.906
207.245
91%
Hoofdstuk 4 - Verstrekkingen uit de basisregistratie personen
-26
-11.314
-9.078
15.516
76%
Hoofdstuk 9 - Overige bestuurszaken
-8.124
-2.270
-1.823
9.924
81%
Hoofdstuk 12 - Leegstandswet
-
-7.715
-6.190
11.926
86%
Hoofdstuk 16 - Kansspelen
-
-100
-80
152
84%
Hoofdstuk 18 - Kabels en leidingen
-30.271
-24.580
-19.721
50.246
67%
Hoofdstuk 19 - Verkeer en vervoer
-8.258
-11.705
-9.390
15.735
54%
-188.959
-209.714
-168.212
497.570
88%
Totaal titel 1 Jaarstukken 2020
PAGINA 54
Titel 2 – Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunningen Hoofdstuk 3 - Omgevingsvergunningen
-329.198
-663.392
-532.242
1.432.846
94%
Totaal titel 2
-329.198
-663.392
-532.242
1.432.846
94%
Hoofdstuk 1 - Horeca
-
-3.643
-2.922
4.181
64%
Hoofdstuk 2 - Organiseren evenementen of markten
-
-11.260
-9.034
2.164
11%
Hoofdstuk 7 - In deze titel niet benoemde vergunningen of ontheffingen
-
-3.504
-2.811
5.627
89%
Totaal titel 3
-
-18.407
-14.767
11.972
36%
-518.157
-891.513
-715.221
1.942.388
91%
Titel 3 – Europese dienstenrichtlijn
Totaal Kwijtschelding
Inwoners met een laag inkomen hoefden onder bepaalde voorwaarden het belastingbedrag niet te betalen. Ze konden kwijtschelding aanvragen voor onroerende zaakbelasting, hondenbelasting (eerste hond), rioolheffing en afvalstoffenheffing. Bedragen * € 1.000,Begroting 2020
Rekening 2020
Verschil
Kwijtscheldingen
213
188
-25
Totaal
213
188
-25
Jaarstukken 2020
PAGINA 55
Totaaloverzicht Hieronder vindt u een totaaloverzicht van de werkelijke opbrengsten. Deze vergelijken we met de verwachte opbrengst: Bedragen * € 1.000,Begroting 2020
Rekening 2020
Verschil
Eigenaar woning
4.094
4.133
39
Eigenaar niet-woning
1.483
1.530
47
Gebruiker niet-woning
1.036
1.053
17
Hondenbelasting
190
190
-
Waterverblijf
195
149
-46
Verblijf
382
450
68
Forensen
194
166
-28
Afvalstoffenheffing
5.480
5.738
258
Riool eigenaar woning
3.856
3.870
14
Riool eigenaar nietwoning
466
502
36
Leges en afkoopsommen
379
326
-53
Begrafenisrechten
18
17
-1
Leges
1.649
1.943
294
Totaal
19.422
20.067
645
Jaarstukken 2020
PAGINA 56
2.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Wij werkten aan de belangrijke thema's leefbaarheid, duurzaamheid, participatie en samenwerking. Dit deden we met elkaar, met de organisatie en met inwoners. Daarbij stonden de belangen van de inwoners op de eerste plaats. De organisatie werkte daarbij vanuit vier kernwaarden: samenwerken, klantwaarde creëren, verantwoordelijkheid nemen en continu verbeteren.
Kengetallen financiële positie In het streven naar meer transparantie, verbetering van het inzicht in de financiële positie en voor de vergelijking met andere gemeenten worden zowel in de begroting als jaarrekening een set van financiële kengetallen opgenomen. De kengetallen zijn het uitgangspunt voor de beoordeling van de financiële positie van gemeente Medemblik. Norm
werkelijk 2019
begroot 2020
werkelijk 2020
Netto schuldquote Gecorrigeerde netto schuldquote
90-130% 90-130%
14% 8%
55% 52%
18% 14%
Solvabiliteitsratio
20-50%
47%
34%
37%
Grondexploitatie
20-35%
4%
6%
5%
Structurele exploitatieruimte
Begr = 0%
-3%
0%
-1%
Belastingcapaciteit
95-105%
108%
108%
98%
Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie We beoordeelden de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot onze financiële positie. Netto schuld quote en gecorrigeerde netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van onze schuldenlast ten opzichte van het totaal van de baten. Onze langlopende schulden namen toe door het afsluiten van een langlopende geldlening. We namen kasgeldleningen op. Daarnaast moeten we het niet bestede deel van het voorschot dat we hebben ontvangen in verband met de uitvoering van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) terugbetalen aan het Rijk. Hierdoor stegen onze kortlopende schulden. Aan de andere kant namen ook onze kortlopende vorderingen toe in verband met schatkistbankieren en een stijging van onze debiteurenpositie. Onder aan de streep steeg onze netto schuld. Door hogere baten bleef de stijging van de netto schuldquote echter beperkt. We berekenen de gecorrigeerde netto schuldquote door onze schuldenlast verminderen met alle door ons verstrekte leningen. We leenden een kleiner deel van onze opgenomen geldleningen door aan derden. De waarde van beide netto schuldquotes blijft ruimschoots onder onze norm.
De (gecorrigeerde) netto schuldquote wijkt af van de begroting doordat we nog niet alle geplande investeringen hebben gerealiseerd. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin we in staat zijn aan onze financiële verplichtingen te voldoen. In 2019 daalde de solvabiliteitsratio voor het eerst sinds we de kengetallen opnemen in de jaarstukken tot onder de 50%. In 2020 is de solvabiliteitsratio verder Jaarstukken 2020
PAGINA 57
gedaald tot 37%. Dit komt door een verdere afname van ons eigen vermogen en een toename van onze schulden. De solvabiliteitsratio bevindt zich wel nog steeds binnen onze norm. Dit laat zien dat we een gemeente zijn met een gezonde vermogenspositie. We hebben de komende jaren echter enkele grote investeringen gepland, zoals de renovatie van een zwembad in Wervershoof en de vernieuwbouw van een dorpshuis in Abbekerk. De uitvoering leidt naar verwachting tot een verdere daling van de solvabiliteitsratio in verband met het aantrekken van de benodigde externe financieringsmiddelen. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot onze grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. De verhouding tussen de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie en het totaal saldo van baten blijft ruimschoots onder onze norm. Onze afhankelijkheid van de opbrengsten van onze bouwgronden blijft beperkt. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in hoe de woonlasten voor een gezin bij een gemiddelde WOZwaarde in onze gemeente zich verhouden tot de landelijk gemiddelde woonlasten van een gezin. De belastingcapaciteit van onze gemeente is ten opzichte van 2019 gedaald en ligt binnen onze norm. In 2020 daalde de afvalstoffenheffing in verband met een eenmalige korting en vernieuwde afspraken met HVC.
In 2021 hebben we de onroerende zaakbelasting verhoogd. We verwachten dat dit leidt tot een stijging van de woonlasten, en dus een stijging van de belastingcapaciteit. Structurele exploitatieruimte In de structurele exploitatieruimte komt tot uitdrukking of we over voldoende structurele baten beschikken om onze structurele lasten te dekken. In 2020 is de structurele exploitatieruimte -1%. De structurele lasten zijn hoger dan de structurele baten. Onderstaande tabel toont de cijfermatige ontwikkeling van het structureel resultaat. We sloten 2020 af met een structureel tekort van bijna € 800.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door tekorten binnen het sociaal domein. De negatieve structurele exploitatieruimte toont aan dat we tegen onze (financiële) grenzen aanlopen. werkelijk 2019
begroot 2020
werkelijk 2020
Structureel
-101.215
-97.387
-114.919
Incidenteel
-3.621
-2.066
-3.903
Structureel
97.446
96.467
113.407
Incidenteel
1.976
-
212
Structureel
-122
-42
-125
Incidenteel
-1.463
-
-2.807
Structureel
872
844
837
Incidenteel
3.567
2.334
7.191
-3.019
-118
-799
Bedragen * € 1.000,-
Norm
Lasten (exclusief reserves):
Baten (exclusief reserves):
Toevoegingen aan reserves:
Onttrekkingen aan reserves:
Structureel resultaat
Jaarstukken 2020
Begr = € 0
PAGINA 58
Weerstandsvermogen In onderstaand overzicht is dit berekend: Bedragen * € 1.000,1. Beschikbare weerstandscapaciteit 2. Benodigde weerstandscapaciteit 3. Weerstandsvermogen (1:2)
31-12-2020 28.231 24.045 1,2
We hebben de ontwikkeling van het weerstandsvermogen in de afgelopen jaren inzichtelijk gemaakt in onderstaande tabel. Jaar
Weerstandvermogen Benodigd obv risico's
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
31.731 17.300
31.530 18.056
28.513 18.000
32.530 21.806
34.292 21.475
33.016 26.609
28.231 24.045
1 Beschikbare weerstandscapaciteit Onderstaand overzicht laat de beschikbare weerstandscapaciteit zien: Bedragen * € 1.000,Algemene reserve Onbenutte belastingcapaciteit Totaal
31-12-2020 23.945 4.286 28.231
2 Benodigde weerstandscapaciteit Twee maal per jaar actualiseren we alle risico’s. Van de totale lijst met risico’s maakten we een kansberekening van de mogelijke financiële gevolgen van deze risico’s. Uit deze berekening blijkt dat het totale risico € 24,0 miljoen groot is. Dit bedrag is de benodigde weerstandscapaciteit.
Jaarstukken 2020
PAGINA 59
Overzicht grootste risico's Onderstaande tabel geeft de grootste risico’s weer. Wanneer er dekking is voor deze risico's, anders dan de algemene reserve, geven we dit aan. In de berekening van het weerstandsvermogen nemen we alleen de risico’s mee, die ten laste komen van de algemene reserve. Bedragen * € 1.000,Kans a.
Minim ale omvang Hoog PM
Maximale omvang PM
Reserve
Corona Algemeen De volledige impact van de virusuitbraak is nog niet te bepalen. De gevolgen ontwikkelen zich nog altijd. b. Verhoogde eisen basisadministraties Hoog 500 3.000 Algemeen De kwaliteit van het beheer van de basisregistraties is onvoldoende. De eisen hieraan gaan omhoog. Hierdoor voldoen we wellicht niet aan de wettelijke eisen en negatieve oordelen van inspecties en audits van externe toezichthouders. c. Garantstelling HVC Laag 500 15.000 Algemeen Aandeelhouders van HVC staan garant voor leningen die HVC is aangegaan. d. Blijvende toename van zorgkosten Midden 500 2.500 Algemeen De uitgaven in het sociaal domein kennen landelijk en in Medemblik een stijgende lijn. Binnen de huidige begroting hebben we een tekort. e. Niet kunnen voldoen aan wettelijke verplichting Midden 250 500 Algemeen Boom Veiligheid Controle Zonder controle zijn wij aansprakelijk voor mogelijk geleden schade. Een fors deel van onze bomen (rond 40% / normaal 5%) heeft een slechte/achterstallige staat van onderhoud. f. Verblijfsbelasting arbeidsmigranten Midden 250 500 Algemeen We hebben nog niet alle bedden in beeld. Hierdoor kunnen we niet alle bedden aanslaan waarop de begrote ontvangsten zijn gebaseerd. g. Rechtmatigheid kernsystemen Midden 250 500 Algemeen Juridische procedures en claims door partijen die concurrerende systemen aanbieden.
Onrechtmatigheid blijft bestaan totdat wij opnieuw aanbesteden. h. Resultaatgericht werken Midden 250 500 Algemeen Dit betreft een grote transformatie binnen het sociaal domein. De implantatie vraagt veel inzet en extra handelingen. Hierdoor ontstaat het risico op wachtlijsten. Er moet extra worden ingehuurd om dienstverlening op pijl te houden en imagoschade te voorkomen. i. Onverbindende belastingverordeningen Laag 500 3.000 Algemeen Door verkeerde ingangsdatum of geen (tijdig) besluit raad. j. Krapte op de arbeidsmarkt Hoog 100 250 Algemeen Moeite met aantrekken van goede professionals. k. Energie en warmtetransitie loopt vertraging op Midden 100 250 Algemeen Mogelijk onvoldoende tijd en geld beschikbaar. De risico’s van de verbonden partijen maken onderdeel uit van onze risico-inventarisatie. Deze risico’s vallen alleen niet binnen de top 10. De risico’s zijn terug te vinden in de paragraaf Verbonden partijen. Jaarstukken 2020
PAGINA 60
Toelichting Ten opzichte van de begroting 2021 staan er nieuwe risico’s in de top welke wij hieronder nader toelichten. Sociaal domein Blijvende (landelijke) toename van de zorgkosten, dit geldt voor zowel Jeugdzorg als voor de Wmo. Het betreffen openeinde regelingen. Vooralsnog is er geen duidelijkheid over eventuele compensatie vanuit het Rijk. De gemeente heeft te maken met autonome verwijzers (gecertificeerde instellingen en huisartsen) en kan beperkt regie voeren, maar draagt wel volledig financiële risico's. We zien een aanhoudende stijging in het aantal cliënten Wmo als gevolg van de invoering van het abonnementstarief. Ook in de jeugdhulp blijven de kosten stijgen, dit komt overeen met het landelijk beeld. Krapte op de arbeidsmarkt Door deze krapte kunnen we niet voor alle functies de juiste kwaliteit vinden. Hierdoor lopen we het risico op grotere belasting van de huidige formatie, vertraging van werkzaamheden of beperkte dienstverlening. Energie en warmtetransitie loopt vertraging op De gemeente kreeg vanuit het Klimaatakkoord de regierol voor de warmtetransitie. Dit betekent dat alle wijken in 2050 aardgasvrij moeten zijn. De gemeente Medemblik beschikt over 52 wijken die in 30 jaar tijd verduurzaamd en aardgasvrij gemaakt moeten worden. Een grote opgave die we alleen samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke samenwerkingspartijen kunnen realiseren.
De gemeente moet hierop voorbereid zijn, dit vraagt geld en capaciteit. Wanneer deze onvoldoende beschikbaar zijn, halen we de eindstreep 2050 niet. Dit leidt tot imagoschade bij onze inwoners en ondernemers. Daarnaast zijn enkele materiële risico's niet meer opgenomen. Zoals het risico op negatieve effecten bij herijking van het gemeentefonds en het risico op niet kunnen bouwen buiten bestaand bebouwd gebied. Ook het risico van de garantstelling voor leningen van HVC is verlaagd.
Jaarstukken 2020
PAGINA 61
Aanvullende toelichting Om de begroting voor 2021 sluitend te krijgen, heeft het college moeilijke keuzes moeten maken. De onderstaande gevolgen staan niet in Top Risico's maar willen we wel bij u onder de aandacht brengen. Budget voor installaties van gemeentehuis Het College heeft een keuze gemaakt om wel de wettelijke en arbo gerelateerde zaken voor huisvesting in de begroting op te nemen. Maar niet voor verdere renovatie en vervanging van installaties op het gemeentehuis op dit moment. Hiermee lopen we in de toekomst het risico dat bij uitval we acuut wat moeten doen en dan ook middelen vrij moeten maken. Warme overdracht De afgelopen periode zien we door vergrijzing een uitstroom van medewerkers. We verwachten dat dit de komende jaren nog groter zal zijn. Hiermee vervalt een belangrijk blok met kennis. Voor behoudt van deze kennis is een warme overdracht nodig. Dit zorgt voor dubbele lasten, en is nu niet in de begroting opgenomen. Negatieve invloed op weerstandsvermogen De algemene reserve en daarmee de weerstandscapaciteit neemt af. Hierdoor komt de ratio weerstandsvermogen, de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit, naar verwachting onder de afgesproken bodem van 1,0. In de begroting van 2021 voorzagen we dat vanaf het boekjaar 2021. Deze verwachting hebben we nog steeds.
De werkelijke verhouding per 31-12-2020 ligt, in lijn met de begroting, nog wel binnen de afgesproken bandbreedte van 1,0 en 1,4. Corona De effecten van corona op de organisatie zijn opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering.
Jaarstukken 2020
PAGINA 62
2.2.3 Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen zijn een verzamelnaam voor investeringen die we hebben gedaan, onder meer in de openbare ruimte. Denk daarbij aan wegen, groen, bruggen, riolering en waterwegen. Na aanleg is het belangrijk dat we deze kapitaalgoederen onderhouden en dat kost geld. Het beheer en onderhoud zijn belangrijk omdat deze direct invloed heeft op de aantrekkelijkheid, de bruikbaarheid en de veiligheid van de leef- en werkomgeving. Ook is het belangrijk vanuit financieel oogpunt. Niet goed onderhoud leidt op termijn tot extra kosten. Dan zijn eerder dure reconstructies, groot onderhoud of vervangingen nodig. Onze werkwijze voor de aanpak van het beheer ligt vast in de 'Nota Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR)'. Het beheer van het kapitaalgoed ligt vast in afzonderlijk beheerplannen.
1 Totaaloverzicht Bedragen * € 1.000,Wegen
Groen
Water
Kunst- Meubilair werken
IBOR totaal
Riolering Gebouwen
Jaar vaststelling beheerplan
2020
2020
2020
2020
2020
2020
2016
2017
Beheerplan loopt tot Onderdeel Integraal Beheerplan Kapitaalgoederen
2025
2025
2025
2025
2025
2025
2021
2021
ja
ja
ja
ja
ja
ja
nee
nee
Kwaliteitsniveau
C (CROW) Begraaf- Keur Conditie C (CROW) B BRL Conditie 3 plaatsen (HHNK) 3 NEN (CROW) K14020 NEN 2767 en 2767 NEN 3399 rotondes BasisA, overig B kwaliteit (CROW) samenwerkingsregio WestFriesland
Financiële vertaling beheerplan
-1.973
-2.484
-701
-865
-580
-6.603
-677
-708
Besteding
-1.594
-1.318
-94
-350
-419
-3.775
-1.360
-772
Vervangingsinvesteringen in beheerplan opgenomen?
nee
nee
n.v.t.
ja
ja
ja
ja
ja
Is er sprake van uitgesteld onderhoud?
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
Is er een reserve aanwezig?
ja
ja
ja
ja
ja
ja
nee
nee
Jaarstukken 2020
PAGINA 63
Zo ja, is de omvang van de reserve op niveau?
ja
ja
ja
ja
ja
ja
n.v.t.
n.v.t.
Is er een voorziening aanwezig?
nee
nee
nee
nee
nee
nee
ja
ja
Zo ja, is de voorziening op niveau?
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
ja
ja
Achterstand in het onderhoud Uit de tabel blijkt dat voor een aantal kapitaalgoederen sprake is van achterstand in het onderhoud. Dit komt vooral doordat we onderhoud uitstellen. In onze nieuwe werkwijze stemmen we voor de kapitaalgoederen integraal het onderhoud af. We streven ernaar om met de beschikbare middelen de achterstanden in te lopen. De voortgang monitoren we met periodieke inspecties. * Voor de kapitaalgoederen is één totaal reserve beschikbaar. Doel van deze reserve is fluctuaties in het beheer en onderhoud van de kapitaalgoederen op te vangen.
2 Wegen We zorgden ervoor dat u onze wegen veilig kon gebruiken en voor een goede bereikbaarheid. Om dat te bereiken beheerden we: 196 km wegen. Daarvan bestaat 75 km uit asfalt en 121 km uit elementenverharding. We onderhielden de wegen op het niveau zoals vastgelegd in het 'Wegenbeleidsplan'; parkeervoorzieningen. Parkeervoorzieningen leveren een bijdrage aan een prettig leefklimaat en een goede bereikbaarheid. Bij nieuwe ontwikkelingen stelden we eisen aan de benodigde hoeveelheid parkeervoorzieningen. Het parkeerbeleid ligt vast in de 'nota Parkeernormen Medemblik'. Bij groot onderhoud en hernieuwde aanleg beoordeelden we of de inrichting nog voldeed aan de eisen van Duurzaam Veilig. Duurzaam Veilig is een initiatief van verschillende overheden om de verkeersveiligheid van het wegverkeer te vergroten. In 2020 hebben we asfaltonderhoud uitgevoerd aan de volgende wegen: Kaagweg te Wervershoof Westeinde te Opperdoes Beldersweg, Melkweg en Knokkel te Andijk Nieuweweg en Oude Hoornseweg te Wognum Liederik te Zwaagdijk-Oost
3 Groen Openbaar groen is belangrijk voor waterberging, klimaat, ecologie en recreatie. We maakten in ons groenbeheer onderscheid in de groene omgeving en de bomen. We onderhielden het groen volgens het Groenbeheerplan. Dat betekent dat we: 280 hectare groen beheerden. Dit groen bestaat uit heesters, rozen, vaste planten, bos, bosplantsoen, gazons en bermen; 24.000 bomen beheerden. Deze delen we in, in lei-, knot en normale bomen. We maakten onderscheid in standplaats: bomen in verharding, in beplanting of in gras.
Jaarstukken 2020
PAGINA 64
In 2020 voerden we naast het reguliere onderhoud de volgende projecten uit:
vervangen van bomen op diverse locaties in verband met essentak sterfte; Bestrijden eiken processierups Bestrijden exoten: Japanse duizendknoop en Reuzen bereklauw Renoveren van plantvakken op diverse locaties Diverse locaties inzaaien bloemen/kruidenmengsel Bloembollen en bomen aangeplant in geboortebos Omvormen van vakken die niet meer te beheren waren – omgevormd naar gazon of beplanting. Projectbegeleiding Mr Derrikspark Herstellen strekdammen Egboetswater Hauwert Complete renovatie beplanting (bomen en groen) Burg. Commandeurlaan Wognum Toezicht op projecten Fixi meldingen afhandelen Helpen van BOA’s met verwijderen huisvuil en objecten in de wijk Corona
4 Meubilair In de openbare ruimte onderscheiden we verschillende soorten meubilair: openbare verlichting, straatmeubilair, parkmeubilair en speeltoestellen. We beheerden: 9.970 lantaarnpalen. Ruim 2.700 daarvan zijn met LED verlichting uitgerust. Ongeveer de helft van de lantaarnpalen sluit aan op een eigen kabelnetwerk dat bestaat uit 45 kasten en ruim 180 km kabels. We onderhielden de verlichting zoals vastgelegd in het 'Beleidsplan Openbare Verlichting 2013-2017'; 27 km hekwerk, 9.993 verkeers-, straatnaam- en verwijzingsborden en 60 kunstobjecten en gedenkmonumenten; 517 banken en 615 afvalbakken; 891 speeltoestellen en 17.308 m2 speelondergrond. In 2020 voerden we naast regulier onderhoud verschillende projecten uit: Het onderhoudsbestek Openbare Verlichting 2021-2022 werd voorbereid en aanbesteed. De vervanging van de SOX verlichting in de gemeente werd afgerond. We vervingen een OV-Kast aan de Gildelaan We koppelden het verlichtingsnet van industrieterrein Almere af van het netwerk van Liander en door enkele aanpassingen hebben we nu minder voedingskasten nodig.
5 Kunstwerken Onder kunstwerken verstaan we civieltechnische bouwwerken, zoals vaste en beweegbare bruggen, schutsluizen, duikers, kade- en oeverconstructies. Het beheer ligt vast in de nota 'Beheerplan Kunstwerken'. We beheren:
240 vaste en 3 beweegbare bruggen. Daarnaast beheren we 'de Westerhavensluis'. Dit is één van de twee schutsluizen in de vaarweg tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer; 352 duikers. Het onderhoud hiervan voerden we altijd gelijktijdig uit met het baggeren van de watergangen; 3.823 m1 kademuur en 5.400 m1 damwand. Hiervan bevindt zich 1.900 m1 kade en 540 m1 damwand in de havens van Medemblik; 30 steigers, 26 stuwen en 10 botenhellingen. De stuwen worden in 2023 overgedragen aan HHNK in het kader van overdracht stedelijk water.
Jaarstukken 2020
PAGINA 65
In 2020 voerden we naast het reguliere onderhoud de volgende projecten/werkzaamheden uit: oplossen problemen aan De Kielkade. Daar waar mogelijk losten we de punten meteen op. Op twee andere locaties kozen we voor een eenvoudige oplossing. We monitoren nu deze locaties. Daarmee beoordelen we of de oplossingen voldoende zijn; de vervanging van het dek en de damwanden van brug OP10 in de kern Opperdoes en de steiger nabij de Kinderboerderij in het Emmapark.
6 Water Onder water verstaan we sloten, vaarten, kanalen en havens. Voor het onderhoud maken we onderscheid in watergangen en havens. We hebben: 100 km watergangen met een oppervlakte van 58 ha in onderhoud volgens de eisen van het Hoogheemraadschap. Er is een procedure Overdracht Stedelijk Water begonnen waarbij ca. 7580 km sloot wordt overgedragen aan HHNK in 2023; de vaarweg die bestaat uit de havens van Medemblik en het Overlekerkanaal in beheer. Deze vaarweg vormt de verbinding tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer. Het totale wateroppervlak is 15 ha.; 42,8 km beschoeiing en circa 65 km natuurlijke oevers in onderhoud. In 2020 hebben we (i.v.m. Corona) minder onderhoud kunnen uitvoeren. Het volgende is wel uitgevoerd Voorbereidend baggeronderzoek uitgevoerd in Opperdoes, Medemblik en Wervershoof. Daarnaast hebben wij baggerwerkzaamheden in de Schepenlaan (Medemblik) uitgevoerd. Het plaatsen van beschoeiingen en damwanden op de volgende locaties: Onderdijk (botenhelling), Wervershoof en Zwaagdijk Het voorbereiden vervanging damwand op twee locaties: Andijk (Bakkerstraat) en Medemblik (Brakesloot). Dit zijn wat complexere beschoeiingswerkzaamheden die meer voorbereiding vergen.
7 Riolering We beheerden en onderhielden circa 375 km riolering, 130 rioolgemalen, 560 minigemalen, 18.500 straatkolken en 18.750 huisaansluitingen. De belangrijkste functies van de riolering zijn zorgen voor volksgezondheid, droge voeten en de leefomgeving. Het beheer is vastgelegd in het 'Gemeentelijk Rioleringsplan' 2017-2021. We maken onderscheid tussen: Vrijverval riolering; Deze bestaat uit een stelsel van buizen en putten waarin het afvalwater wordt opgevangen en door de zwaartekracht naar rioolgemalen stroomt. Daar vandaan pompen we het afvalwater naar de zuivering; Mechanische riolering; Deze bestaat uit een stelsel van kleine gemaaltjes en drukleidingen. Het ligt in gebieden waar aanleg van vrijverval riolering niet mogelijk of duur is. Het afvalwater verplaatsen we met pompen; Drainage; Deze bestaat uit een stelsel van waterdoorlatende buizen. Het ligt op plaatsen waar de grondwaterstand anders te dicht bij de oppervlakte komt. Overtollig grondwater wordt in de buizen opgevangen en naar open water afgevoerd.
Jaarstukken 2020
PAGINA 66
In 2020 voerden we naast regulier onderhoud de volgende projecten uit: renoveren van zes rioolgemalen; relinen (binnenbekleding) van 300m rioolbuis in Hauwert; opnieuw leggen van 300m rioolbuis in Wervershoof; inspecteren van 24km riolering. Daarmee houden we zicht op de veroudering van de riolering. We maakten in december nieuwe afspraken over samenwerking in de waterketen in de periode 2021-2030. Dat deden we met de gemeenten in Noorderkwartier, het Hoogheemraadschap en drinkwaterbedrijf PWN. Daarin staan concrete doelen om o.a. het asset management verder te versterken.
8 Gebouwen We zijn eigenaar van 106 gebouwen. Daaronder bevinden zich: 9 kerktorens; 23 scholen; 3 strategisch aangekochte panden Het beheer is vastgesteld in het 'Onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen 2017 - 2025'. In 2020 voerden we regulier onderhoud. Daarnaast zijn er op/naast diverse gemeenschappelijke gebouwen zonnepanelen geplaatst.
9 Sportvelden We stelden sportcomplexen beschikbaar aan verschillende verenigingen. De sportvelden bestaan uit 25,5 natuurgras voetbalvelden, 10 kunstgras voetbalvelden, 7 handbalvelden en 1 korfbalveld. In 2020 hebben we regulier onderhoud uitgevoerd. Daarnaast zijn 5 kunstgrasvelden, 4 handbalvelden en 2 natuurgrasvelden gerenoveerd.
Jaarstukken 2020
PAGINA 67
10 GRIP op Ruimtelijke Projecten De herinrichting en het beheren van de openbare ruimte doen we niet alleen. Zo houden we rekening met de wensen van onze inwoners. Maar ook stemmen we onze plannen af met andere partijen. Partijen die ook werkzaamheden uitvoeren in onze gemeente, zoals netbeheerders en woningcorporaties. We willen bereiken dat we zoveel mogelijk werkzaamheden gelijktijdig uitvoeren. Natuurlijk vanuit de eigen verantwoordelijkheid van de diverse partijen. Om deze plannen samen af te stemmen, stelden we een kernteam samen met daarin de externe partijen met belangen in onze Openbare Ruimte. Zo stemmen wij over de grotere programma’s zoals Duurzaam Medemblik en het Woonakkoord op strategische termijn af met de externe partijen waaronder de nutspartijen, Provincie Noord-Holland, Hoogheemraadschap en woningbouworganisaties. Voor ambities als het in 2050 afgesloten zijn van aardgas of bijdragen aan het jaarlijks realiseren van minimaal 900 nieuwe passende woningen binnen Regio Westfriesland hebben we onze partners hard nodig. Veel plannen van de gemeente Medemblik en haar externe partijen spelen op kortere termijn en zijn minder strategisch van aard. Daarom verruimt gemeente Medemblik de focus door naast de coördinatie op het strategische proces ook de samenwerking met de vertegenwoordigers van de externe partijen op tactisch en operationeel niveau te verstevigen.
Ook hier wordt een structureel overleg voor in het leven geroepen met de externe partijen. Doelstelling is om grip te krijgen op naleving van afspraken rond de projectvoering, de overall voortgang van ‘lopende projecten’ bewaken en waar nodig te adviseren over bijsturing, conflicten in ‘lopende projecten’ te agenderen en verbeterpunten voor de projectvoering aan te dragen. Beide processen monden uit in een concreet resultaat van een overzicht op kaart waar de locatie en samenwerking mogelijkheden per project inzichtelijk worden voor alle partijen. Deze werkwijze noemen we Gezamenlijke Regie op Infrastructurele Projecten (GRIP), hiermee bereiken we: een duurzame inrichting; een efficiënte inzet van middelen; het beperken van overlast voor omwonenden.
Jaarstukken 2020
PAGINA 68
2.2.4 Financiering Als we voldoende geld op onze bankrekening hebben staan maakt dat de uitvoering van onze ambities mogelijk. Om te zorgen voor voldoende geld zijn snelle beslissingen op de geld- en kapitaalmarkt nodig. Hier zijn strenge regels aan verbonden. Aan de beslissingen hangen financiële gevolgen. Dus besteden we tijd aan het op het juiste moment onder de juiste voorwaarden aantrekken van geld. Daarmee zorgen we er voor dat we onze ambities kunnen realiseren. En dat komt uiteindelijk weer ten goede aan de inwoners van Medemblik! In deze paragraaf geven we inzicht in het door ons gevoerde financieringsbeleid. Doelstelling Ons financieringsbeleid was voorzichtig en risicomijdend. De belangrijkste doelstellingen waren: ons verzekeren van duurzame toegang tot de financiële markten bij banken en financiële instellingen met een hoge kredietwaardigheid; beheersen van financiële risico’s zoals renterisico, liquiditeitsrisico en kredietrisico; minimaliseren van de te betalen rentekosten en bankkosten. Ons financieringsbeleid ligt vast in het 'Treasurystatuut'.
Financieringsbehoefte Langlopende financiering (looptijd langer dan 1 jaar) De gemeente mag haar activiteiten niet onbeperkt met kort geld financieren. In de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) is hiervoor de kasgeldlimiet opgenomen. Indien een gemeente voor het derde achtereenvolgende kwartaal de kasgeldlimiet overschrijdt, dient de gemeente haar toezichthouder hiervan op de hoogte te stellen en een plan voor te leggen om binnen de kasgeldlimiet te blijven. De kasgeldlimiet voor onze gemeente is in 2020 € 8.454.000. In de eerste 2 kwartalen is de kasgeldlimiet overschreden. Om te voorzien in de lange termijn liquiditeitsbehoefte is eind juni een vaste geldlening van € 10 miljoen afgesloten met een looptijd van 10 jaar en een rente van -0,02%. Kortlopende financiering (looptijd korter dan 1 jaar) In 2020 was er op diverse momenten een tekort aan liquide middelen. Hiervoor trokken we kortlopende geldleningen aan. De rentepercentages voor deze kortlopende leningen waren het hele jaar negatief, waardoor we hiervoor rente ontvingen. Eind 2020 stond een kortlopende lening open van € 10 miljoen.
Rente- en financieringsbeleid De kapitaalmarktrente was ook in 2020 historisch laag. Onder invloed van de economische situatie hield de Europese Centrale Bank (ECB) de rente laag. De actualiteiten rond het rentebeleid van de ECB hielden we scherp in de gaten. We kozen ervoor om tekorten in geld voornamelijk aan te vullen met kortlopende financiering. Dit vanwege de lage rente.
Kasgeldlimiet De gemeente mag haar activiteiten niet onbeperkt met kort geld financieren. In de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) is hiervoor de kasgeldlimiet opgenomen, waarmee een maximum wordt gesteld aan de netto kortlopende schuld. Kortlopende financiering kent een looptijd van minder dan 1 jaar. Voorbeelden zijn bijvoorbeeld daggeld, kasgeldleningen en de kredietlimiet op de rekening courant. De hoogte van de kasgeldlimiet berekenen we als percentage van het begrotingstotaal. Dit percentage stelde het Rijk vast op 8,5%. We mogen de kasgeldlimiet gedurende maximaal drie aaneengesloten kwartalen overschrijden. Jaarstukken 2020