Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
Tekst van het document
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
59
Aanpak misstanden woningmarkt We pakken overbewoning, speculatie met woningen, woonfraude en woonoverlast, waar mogelijk aan. Er is onderzocht wat er nog meer nodig en mogelijk is om de aanpak te verbeteren. Voor de invoering van de Wet betaalbare huur en op basis van de uitkomsten van een onderzoek is in 2025 een verbeterde aanpak van met name overbewoning opgesteld. Omgevingswet De eerste ervaringen zijn opgedaan met de nieuwe Omgevingswet en het nieuwe Omgevingsplan. In 2025 is het eerste Omgevingsplan opgesteld en in procedure gegaan. Er is regionale afstemming en overleg opgestart in verband met de nieuwe regie vanuit Rijk en provincie bij de uitvoering van de Omgevingswet en het beleid voor de (middel)langere termijn. Integrale duurzame stadsontwikkeling Op basis van het in de raad vastgestelde Programmaboek Integrale duurzame stadsontwikkeling (2023) hanteren we bij ruimtelijke ontwikkelingen een integrale aanpak waarin we de bouwopgave proberen waar te maken in een balans tussen belangen, zoals een groene en gezonde leefomgeving, die klimaat adaptief is. Vanuit het programma Integrale Duurzame Stadsontwikkeling (IDS) is er het afgelopen jaar gefocust op: 1. Aanpassing van de programma begroting. De begroting van IDS maakt onderdeel uit van het Meerjarenprogramma gebiedsontwikkeling.
Met de aanpassing is er meer flexibiliteit mogelijk binnen de projectbegrotingen en subsidies die onderdeel uitmaken van het programma. 2. Subsidiemanagement, gericht op lopende subsidies en aanvragen. Deze bieden ondersteuning voor zowel procesgelden als voor bijdragen aan investeringen. 3. In navolging op de in 2024 vastgestelde gebiedsvisie Station West is in maart 2025 de gebiedsvisie Kapelpolder vastgesteld. 4. Gebiedsvisie Station Centrum en omgeving. De gemeenteraad heeft ingestemd met de uitgangspunten voor de gebiedsvisie en het participatieplan (oktober 2025). 5. Uitvoeringsagenda infrastructuur station Centrum/oost. Er is in december een update gestuurd naar de raad over de planning van de projecten zoals de Koepaardbrug, de Laan 1940-1945 en de zuidelijke ontsluiting van het metrostation Centrum. Productie in lopende projecten/mijlpalen In het afgelopen jaar zijn er bruto ca. 246 nieuwe woningen gebouwd. Onder aftrek van de sloop van ca. 108 woningen, zijn er netto ca. 138 woningen opgeleverd in de bestaande projecten Wilgenrijk, Balkon en Spechtstraat.
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
60
*Onderstaande mijlpalen zijn afkomstig uit de Meerjaren programma’s gebiedsontwikkeling 2025, Bestuursrapportage 2025 en doorkijk naar 2026. Daarnaast is op basis hiervan in de jaarrekening van 2024 een aantal mijlpalen gespecificeerd. Voor 2025 wordt deze lijn doorgetrokken. Het Balkon (grex, realisatiefase) Mijlpaal Oplevering 59 woningen (Het Baken) Spechtstraat (realisatiefase) Mijlpaal 22 sociale huur appartementen Start bouw 16 Oplevering 16 koopwoningen Burgemeesterswijk (realisatiefase) Mijlpaal Oplevering app. complex J. Schoutenlaan Oplevering woonrijpmaken app. complex J. Schoutenlaan Sloop Zaneveldstraat 2-216 Start sloop Sportschool Start bouw Zaneveldstraat en fase 2 voorzieningenveld Wilgenrijk/Westgaag (realisatiefase) Mijlpaal Oplevering rotonde en 2e ontsluiting Wilgenrijk Start bouw woningen in deelgebied 2 Oplevering woningen deelplan 22 Bestemmingsplan Deelgebied 3 Westgaag Start bouw school Start bouw sportzaal Start bouw deelplan 15 (Wdevelop) Start bouw appartementen Buitengoed Overdracht eerste deel Parkwal inclusief speelvoorzieningen Oplevering Deelplan 19 en 20 Start bouw deelplan Uitzicht
2026
Gerealiseerd 2026
Gerealiseerd Gerealiseerd Gerealiseerd Gerealiseerd 2026
Gerealiseerd Gerealiseerd Gerealiseerd Gerealiseerd inmiddels onherroepelijk Gerealiseerd 2026 Gerealiseerd 2026 Gerealiseerd Gerealiseerd Gerealiseerd
Sluispolder – West (realisatiefase) Mijlpaal Start sloop deelplan 6 (Reviusplein) Start bouw deelplan 6 (Reviusplein) Oplevering deelplan 8 (school/kloosterlocatie )
Gerealiseerd On hold 2026 Gerealiseerd
Vlietlocatie (realisatiefase) Mijlpaal Start bouw
gerealiseerd
De Kade (realisatiefase) Mijlpaal Vaststelling deelplan 75 woningen Taanschuurkade Vaststelling deelplan + Start bouw hoogbouw Taanschuurkade (oostzijde) Oplevering 40 panoramawoningen lus 3
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
Gerealiseerd Gerealiseerd Gerealiseerd
61
De Kade (realisatiefase) Oplevering 32 woningen van de Wachters Oplevering 25 grondgebonden woningen lus 5 Oplevering 9 appartementen ‘de Witte Villa’ lus 5 Station West en omgeving (definitiefase) Mijlpaal Vervolgovereenkomst met Waterweg Wonen Openen grondexploitatie Vaststelling omgevingsplan Start tenderprocedure Transformatie Kapelpolder (definitiefase) Mijlpaal Vaststelling gebiedsvisie Vervolgovereenkomst Fase 1 Vaststelling omgevingsplan Fase 1 Aangaan Intentieovereenkomst Fase 2 Station Centrum en omgeving (Van Gelderenterrein) (initiatieffase) Mijlpaal Ruimtelijke uitgangspunten gebiedsvisie Vaststelling gebiedsvisie Afspraken met MRDH over zuidelijke ontsluiting station Centrum Inhoudelijke herijking WBI casus Herontwikkeling Gezondheidsgebouw De Vloot (Facilitaire GREX) (initiatieffase) Mijlpaal Sloop bestaand vastgoed Vaststelling omgevingsplan Tenderprocedure ontwikkelaarselectie
Gerealiseerd Gerealiseerd Gerealiseerd
Gerealiseerd Gerealiseerd raad 28-10-2025 2026 Gerealiseerd
Gerealiseerd raad 11-03-2025 Gerealiseerd 2026 2026
gerealiseerd raad 28-10-2025 2026 2026 2026
2026 On hold On hold
Kaderstellende documenten • Omgevingsvisie Maassluis 2024-2040 • Woonvisie Maassluis 2025 • Realisatieagenda regio Rotterdam • Verordening woonruimtebemiddeling regio Rotterdam 2025 • Prestatieafspraken 2026-2027 met VBBM Huurdersraad Waterweg Wonen, Maasdelta en Waterweg Wonen • Verordening doelgroepen woningbouw 2023 • Verordening Starterslening Maassluis 2024 | Lokale wet- en regelgeving • Woonzorgvisie Ouderen 2024 • Visie op wonen, welzijn en zorg voor aandachtsgroepen • Uitvoeringsprogramma wonen, welzijn en zorg voor aandachtsgroepen • Meerjarenprogramma gebiedsontwikkeling 2026 • Visie op de Openbare Ruimte Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
62
Reguliere taken Dit betreft onder andere: • Omgevingsvisie en Omgevingsplan • Regionaal overleg ruimtelijke ordening (afstemming met Rijk/provincie etc) • Verstrekken omgevingsvergunningen. • Uitvoeren Woonvisie, waaronder lokale afspraken MDG/VBBM/WW en huurdersraad. • Regionale afspraken woningbouw en woonruimteverdeling (afstemming met Rijk/provincie). • Regionale verordening woonruimtebemiddeling, toewijzing nieuwbouw betaalbare koop • Verordening doelgroepen woningbouw. • Verordening starterslening. • Bestemmingsplan Overbewoning e.d. • Programma Integrale duurzame stad en gebiedsvisies • Uitvoeren stadsontwikkelings-/ ruimtelijke projecten Verbonden partijen Aan het realiseren van dit programma is geen bijdrage geleverd door een verbonden partij.
Wat heeft het gekost?
tableCell21
(bedragen x € 1.000)
Primaire
Definitieve
Rekening '25
begroting '25
begroting '25
Lasten
4.390
6.995
5.770
Baten
-1.087
-3.386
-1.656
Saldo baten en lasten
3.303
3.609
4.114
Primaire
Definitieve
Rekening '25
begroting '25
begroting '25
tableCell18 Ruimtelijke ordening, bouwen en wonen Soort
Mutaties reserves Toevoegingen
829
830
Onttrekkingen
-2.170
-2.758
-3.679
Saldo reservemutaties
-2.170
-1.930
-2.849
Gerealiseerd resultaat
1.133
1.679
1.265
Toelichting De toename van de baten en lasten in de definitieve begroting ten opzichte van de primaire begroting wordt grotendeels veroorzaakt door de actualisatie van het MPG 2026, subsidie van de Vliegende brigade en hogere inkomsten bouwleges. De realisatie is vervolgens voor zowel de lasten als de baten lager uitgepakt. De onttrekkingen in de reserves vallen in werkelijkheid hoger uit door het verhogen van de verliesvoorzieningen voor grondexploitaties.
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
63
Overzicht Overhead Het overzicht Overhead is een verplicht onderdeel binnen het BBV. Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Hiertoe behoren ook de systemen en aanverwante lasten die deze functies ondersteunen. Algemeen Het doel van het overzicht Overhead is om de overhead bij gemeenten beter inzichtelijk te maken. Daarnaast ontstaat beter inzicht in de directe kosten die de gemeente maakt voor het leveren van haar producten en het halen van haar doelstellingen binnen de beleidsprogramma's. Ook kan door het hanteren van een eenduidige systematiek een betere vergelijking met andere gemeenten worden gemaakt. Het overzicht van het totaal van de gemeentelijke organisatie en de kosten van het primaire proces zijn toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Hiermee wordt de raad inzicht geboden in de omvang en aard van de totale apparaatskosten van de gemeente Maassluis. Door de inkomsten en uitgaven van overhead in één overzicht op te nemen, wordt het volgende bereikt: • beter inzicht in de omvang en samenstelling van de overhead, • betere sturing en verantwoording op de indirecte kosten, • grotere vergelijkbaarheid met andere gemeenten, • verbetering van de transparantie van de begroting. De overheadfunctie is dienstbaar aan de gemeente als geheel.
Het is ondenkbaar dat de gemeente zijn taken kan uitvoeren zonder overhead. Tegelijkertijd is het zaak ook de efficiency van de overheadfunctie voortdurend te monitoren en indien nodig aan te passen. Het begrip overhead Voor de definitie van Overhead wordt aangesloten bij het BBV. Overhead is het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van het primaire proces. Overhead bestaat uit: • Leidinggevenden primair proces (projectleiding valt hierbuiten); • Financiën, toezicht en controle gericht op de (eigen) gemeentelijke organisatie; • Personeel en organisatie; • Inkoop (inclusief aanbesteding en contractmanagement); • Communicatie (interne en externe communicatie, uitgezonderd klantcommunicatie); • Juridische zaken (uitgezonderd bezwaar en beroep en primaire taken als vergunningverlening); • Informatievoorziening en automatisering (ICT); • Facilitaire zaken en huisvesting (inclusief beveiliging); • Documentaire informatievoorziening (DIV); • Bestuurszaken en bestuursondersteuning; • Managementondersteuning primair proces. Berekening kosten overhead De kosten en baten van overhead worden centraal begroot en verantwoord en niet verder verdeeld naar de voorgeschreven taakvelden. Op de programma's worden de direct toe te rekenen kosten van de activiteiten begroot en verantwoord.
Om de hoogte van de kostendekkende tarieven correct te kunnen berekenen worden de kosten van overhead extra-comptabel aan de directe kosten toegerekend. Deze toerekening moet op een consistente wijze gebeuren. De manier waarop is niet door de wetgever voorgeschreven en kan op verschillende manieren plaatsvinden. In de Financiële verordening 2022 is door
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
64
de gemeenteraad bepaald hoe dit voor onze gemeente gebeurt. Er is hierbij gekozen voor een methodiek die zoveel mogelijk aansluit bij de kostentoerekening van de voorgaande jaren. De consistentie en inzichtelijkheid bij de toerekening van de overhead is hiermee behouden en de methodiek is administratief goed hanteerbaar en reproduceerbaar. Het uurtarief van de overhead is bij de begroting 2024 berekend door het totaal van de lasten van de overhead te delen door het totaal aantal productieve uren. Het uurtarief wordt niet op realisatiebasis (lees: bij de jaarrekening) herberekend. Toerekening overhead aan heffingen en tarieven Het aandeel overhead in de heffingen en tarieven is extra comptabel berekend. Conform de uitgangspunten van het BBV is op begrotingsbasis een bedrag per uur gehanteerd als algemeen geldende verdeelsleutel voor overhead. In de paragraaf lokale heffingen is de overhead meegenomen bij de berekening van de kostendekkendheid van de tarieven. De kosten van personeel en goederen en diensten in het primaire proces zijn rechtstreeks doorberekend aan de betreffende activiteiten en programma’s. Wat heeft het gekost?
tableCell21
(bedragen x € 1.000)
Primaire
Definitieve
Rekening '25
begroting '25
begroting '25
Lasten
13.519
13.443
12.876
Baten
-27
-51
-75
13.492
13.392
12.800
Primaire
Definitieve
Rekening '25
begroting '25
begroting '25
tableCell18 Overhead Soort
Saldo baten en lasten Mutaties reserves Toevoegingen
20
302
587
Onttrekkingen
-15
-140
-140
Saldo reservemutaties
5
162
447
Gerealiseerd resultaat
13.497
13.554
13.248
Toelichting Op dit overzicht wordt het voordeel ten opzichte van de begroting vooral veroorzaakt door het voordelige saldo op de clusterbudgetten.
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
65
Overzicht Algemene dekkingsmiddelen Dit overzicht geeft inzicht in de algemene middelen en de wijze waarop wordt gewerkt aan een financieel gezonde gemeente. Een financieel gezonde gemeente betekent: een sluitende begroting met een gezond meerjarenperspectief, goed beheer van deelnemingen en verbonden partijen, een goede financieringsfunctie; voldoende weerstandsvermogen om gemeentelijke risico’s af te dekken, voldoende waarborgen tegen calamiteiten (verzekeringen) en een aanvaardbare lastendruk voor Maassluise inwoners en ondernemers. Algemeen Algemene dekkingsmiddelen zijn de inkomsten die geen specifiek bestedingsdoel hebben. In dit overzicht zijn de onderdelen opgenomen die deel uitmaken van de algemene dekkingsmiddelen en worden ze kort toegelicht. Een aantal dekkingsmiddelen wordt in andere delen van deze begroting toegelicht. Bij die onderdelen is een verwijzing naar dat betreffende deel opgenomen. Verbonden partijen Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) De BNG is opgericht (in 1914) om de kredietwaardigheid van gemeenten te versterken. De BNG Bank is van en voor de publieke sector. Alles wat wordt gedaan, staat in het teken van maatschappelijke impact. Gemeenschappelijk bezit Evides De deelneming is voortgekomen uit het Drinkwaterleidingbedrijf Rotterdam (1874).
Evides wint, zuivert en levert veilig en schoon drink- en industriewater aan 2,5 miljoen consumenten en bedrijven in ZuidHolland Zuid, Zeeland en op de Brabantse Wal. Daarnaast pleegt Evides inzet - indien mogelijk - op het hergebruiken van afvalwater. Wat heeft het gekost?
tableCell21
(bedragen x € 1.000)
Primaire
Definitieve
Rekening '25
begroting '25
begroting '25
Lasten
659
1.474
-313
Baten
-88.659
-96.053
-96.874
Saldo baten en lasten
-88.000
-94.579
-97.187
Mutaties reserves
Primaire
Definitieve
Rekening '25
begroting '25
begroting '25
tableCell18 Algemene dekkingsmiddelen Soort
Toevoegingen
982
982
Onttrekkingen
-1.000
-1.055
-1.013
Saldo reservemutaties
-1.000
-73
-31
Gerealiseerd resultaat
-89.000
-94.652
-97.218
Toelichting De grote afwijkingen ten opzichte van de definitieve begroting worden vooral veroorzaakt door de geraamde stelposten, de algemene uitkering en het positieve saldo op de hulpkostenplaatsen.
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
66
2 Paragrafen
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
67
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
68
Lokale heffingen Inwoners en ondernemers dragen via de gemeentelijke heffingen bij aan de goede voorzieningen in de stad voor zorg, winkels, onderwijs, openbaar vervoer en wegen. Deze heffingen zijn een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke inkomsten. In deze paragraaf wordt verantwoording over de gerealiseerde belastingopbrengsten, de belastingtarieven en het kwijtscheldingsbeleid afgelegd. De lokale heffingen Een belangrijke bron van inkomsten voor de gemeente zijn de lokale heffingen. Het beleid voor deze heffingen is in verschillende gemeentelijke verordeningen vastgelegd. Deze zijn door de gemeenteraad vastgesteld. In deze paragraaf laten wij de ontwikkelingen op het gebied van de gemeentelijke belastingen en heffingen zien. Algemene belastingen De algemene belastingen komen ten goede aan algemene middelen van de gemeente. Dit betekent dat de opbrengsten niet zijn gelabeld. Deze opbrengsten kunnen voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen worden ingezet. De gemeenteraad bepaalt waarvoor deze middelen worden ingezet. Onder de algemene belastingen vallen bijvoorbeeld de onroerendezaakbelasting, de toeristenbelasting en de precariobelasting. Bestemmingsbelastingen Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bestemd voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang.
Voorbeelden hiervan zijn de rioolheffing, de afvalstoffenheffing en de BIZ-bijdrage (bedrijveninvesteringszone). De gemeente mag niet meer heffen dan de kosten die zij voor de betreffende taak of voorziening maakt. Retributies Retributies worden geheven van personen aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent die voor die persoon een individueel voordeel oplevert. Voorbeelden van retributies zijn leges, reinigingsrechten, lijkbezorgingsrechten en markt- en havengelden. Retributies mogen niet meer dan kostendekkend zijn. Ontwikkeling lastendruk inwoners Een eigenaar van een woning met een gemiddelde WOZ-waarde (€ 345.000) betaalde in 2025 € 1.001,32 aan de belangrijkste lokale heffingen (OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing). Huurders betaalden € 463,20 in 2025 aan afvalstoffenheffing. In beide gevallen is uitgegaan van een meerpersoonshuishouden.
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
69
Plaats op de COELO woonlastenladder Het beleid is gericht op maatschappelijk aanvaardbare woonlasten. • In de ‘COELO Atlas van de lokale lasten 2025’ bereikte de gemeente Maassluis rangnummer 239 van de woonlastenladder voor meerpersoonshuishoudens (betreft eigenaar-bewoner). • Voor huurders behoort Maassluis met rangnummer 155 tot de 50% goedkoopste gemeentes van Nederland. Rangnummer 1 is de goedkoopste gemeente en rangnummer 352 is de duurste gemeente. Rangnummer COELO
Maassluis
Vlaardingen
Schiedam
meerpersoonshuishouden
Midden-
Westland
Delfland
2016
153
147
187
378
226
2017
198
154
203
370
215
2018
255
146
228
365
225
2019
274
189
245
355
225
2020
333
197
205
367
270
2021
294
200
195
356
328
2022
269
210
163
322
286
2023
268
188
147
316
266
2024
256
222
127
310
252
2025
239
207
117
304
222
Tarieven gemeentelijke belastingen in omliggende gemeenten voor 2025 De onderstaande tabel brengt de lastendruk in 2025 van deze en omliggende gemeenten in de omgeving in beeld (bron: websites van de diverse gemeenten, www.overheid.nl en www.coelo.nl). (bedragen x € 1)
Maassluis
Vlaardingen
Schiedam
Midden-
Westland
Delfland OZB woningen (per eenheid)* - eigenaar
0,1069%
0,1178%
0,0763%
0,1075%
0,0741%
- eigenaar
0,2852%
0,8659%
0,3560%
0,2349%
0,2618%
- gebruiker
0,1946%
0,0000%
0,2490%
0,1687%
0,1972%
- éénpersoonshuishouden
394,80
317,69
356,23
302,28
294,48
- meerpersoonshuishouden
463,20
406,20
420,71
401,16
371,40
Rioolheffing
190,00
206,90
271,44
225,12
0,0162%
OZB niet-woningen (per eenheid)*
Afvalstoffenheffing
* als percentage van de WOZ-waarde, Vlaardingen heft geen ozb-gebruikersdeel niet-woningen
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
70
Toelichting kostentoerekening Voor gemeentelijke heffingen geldt de wettelijke eis van maximaal 100% kostendekkende tarieven. Hieronder worden de belangrijkste gemeentelijke heffingen inzichtelijk gemaakt. De kostendekkendheid wordt volgens de regelgeving en jurisprudentie per verordening bepaald. De kosten van overhead worden centraal begroot en verantwoord Daardoor ontstaat een splitsing van de direct en de indirect toerekenbare kosten. Hierdoor is het niet mogelijk de totale kosten van een taakveld of product op het betreffende taakveld of product tot uitdrukking te brengen. Voor de kostendekkende producten, zoals de reiniging en riolering, zou dit betekenen dat niet alle kosten worden doorberekend. Daardoor zou een financieel nadeel ontstaan. De gemeente Maassluis streeft ernaar om dit financiële nadeel te voorkomen. Om die reden vindt voor kostendekkende producten de berekening extracomptabel plaats. Dat wil zeggen dat de overheadkosten afzonderlijk worden toegerekend om de hoogte van de tarieven te bepalen. In de Financiële verordening 2022 Gemeente Maassluis is in artikel 12, lid 3 bepaald hoe de overheadkosten worden toegerekend. In het Overzicht Overhead (onderdeel van de programma’s) wordt de berekening van de opslag voor overhead gegeven.
Onroerende-zaakbelasting (OZB) De aanpassingen van de OZB-tarieven is afhankelijk van de waardeontwikkeling van de onroerende zaken en de begrote OZB-opbrengsten. De herwaardering vindt modelmatig plaats op basis van marktgegevens, landelijke richtlijnen en instructies/controles van de Waarderingskamer. De toe- of afname van het aantal onroerende zaken door nieuwbouw of sloop wordt areaalontwikkeling genoemd. De wet schrijft voor dat dit buiten de berekening van de tarieven wordt gehouden. Dit betekent dat als er per saldo een toename van het aantal onroerende zaken is dat dit extra inkomsten zijn boven op de begrote OZB-opbrengst. Omgekeerd betekent een afname dat de begrote opbrengst niet wordt gerealiseerd. In 2025 was de gerealiseerde opbrengst € 8,9 miljoen. Reinigingsheffing De reinigingsheffing worden onderverdeeld in een afvalstoffenheffing en reinigingsrechten: • De afvalstoffenheffing wordt, op grond van artikel 15.33 van de Wet Milieubeheer, geheven van huishoudens. • Reinigingsrecht wordt geheven van bedrijven. In Maassluis heffen wij géén reinigingsrechten voor het ophalen van bedrijfsafval. Wij factureren op basis van private overeenkomsten tegen marktconforme, commerciële tarieven. Huishoudelijk afval De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor de inzameling van het afval van huishoudens.
Met de afvalstoffenheffing kunnen gemeenten de inzameling van het huishoudelijk afval bekostigen. De basis voor de heffing ligt in artikel 15.33 van de Wet milieubeheer. De heffing mag niet meer dan kostendekkend zijn.
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
71
Al een aantal jaren is de heffing niet kostendekkend. Zoals afgesproken moet de kostendekkendheid in een aantal jaren weer terug naar 100%. In programma 7 worden de verschillen ten opzichte van de begroting toegelicht. In de exploitatie van de afvalinzameling wordt (een deel van) een aantal taken gedekt die niet op het taakveld huishoudelijk afval wordt geraamd. Deze komen elders in de rekening tot uitdrukking. In onderstaande tabel worden deze lasten verzameld en inzichtelijk gemaakt. Eventuele afwijkingen ten opzichte van de begroting worden verklaard in de toelichting op het overzicht van baten en lasten bij het onderdeel jaarrekening. De kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing in 2025 was 97%. (De raming was 95%) (bedragen x € 1)
Verwijderen huishoudelijk afval Straatreiniging (65%) Kwijtschelding gem.bel. (100%) Mutatie voorziening Totaal
Lasten taakvelden 5.504.688
Overhead
BCF BTW
1.112.563
382.287
Lasten Overige totaal inkomsten 6.999.538 -558.013
Leges
Baten totaal
-7.048.774
-7.606.787
497.447
497.447
0
351.235
351.235
0
0
0
0
6.353.370
1.112.563
382.287
7.848.220
-558.013
-7.048.774
% Kosten dekkendheid
-7.606.787
97%
Rioolheffing Rioolheffing is een bestemmingsheffing en dient ter dekking van de uitgaven van de gemeentelijke watertaken, zoals het inzamelen en transporteren van huishoudelijk- en bedrijfsafvalwater en het inzamelen en verwerken van hemelwater. De kosten worden verhaald op de eigenaren van woningen en niet-woningen en de gebruikers en/of eigenaren van niet-woningen met een verbruik > 1.000 m3. De uitvoering van de gemeentelijke watertaken is vastgelegd in het Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP) 2020 -2024. De exploitatie van de riolering kent een dekkingspercentage van maximaal 100% op begrotingsbasis volgens de regelgeving in het BBV. In de jaarrekening wordt hetzelfde doel gehanteerd. Verschillen worden volgens artikel 44 lid 2 van het BBV beschouwd en indien nodig met de voorziening riolering verrekend. In 2025 is de kostendekkendheid 100%. (bedragen x € 1)
Riolering Straatreiniging (35%) Vijvers en sloten Mutatie voorzieningen Totaal
Lasten taakveld 2.375.099
Overhead
BCF BTW
212.645
35.088
Lasten Overige Rioolheffing Baten totaal % Kosten totaal inkomsten dekkendheid 2.622.832 -3.361.898 -3.361.898
267.856
267.856
0
-624
-624
0
471.733
471.733
0
3.114.064
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
212.645
35.088
3.361.797
0
-3.361.898
-3.361.898
100%
72
Gemeentelijke leges 1. De wettelijke grondslag van de leges algemene dienstverlening (titel I van de legesverordening) is opgenomen in artikel 229, eerste lid, onderdeel b van de Gemeentewet. Op basis van dit artikel mag de gemeente de kosten van dienstverlening in rekening brengen bij degenen die deze dienst vragen. 2. De omgevingsvergunningen (titel II van de legesverordening) worden uitgevoerd op basis van de Omgevingswet. 3. De leges en vergunningen rond horeca, evenementen en prostitutiebedrijven (titel III van legesverordening) zijn in de Europese Dienstenrichtlijn vastgelegd. (bedragen x € 1)
Legesverordening
Lasten totaal
Baten totaal
% Kosten dekkendheid
Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening Par. 1 Burgerlijke stand
116.140
-55.075
47%
Par. 2 Reisdocumenten & Nederlandse identiteitskaart
609.387
-540.968
89%
Par. 3 Rijbewijzen
242.747
-136.661
56%
Par. 4 Verstrekkingen uit de basisregistratie personen
36.757
-19.614
53%
Par. 5 Bestuursstukken e.d.
0
0
0%
Par. 6 Vastgoedinformatie
0
0
0%
73.515
-5.458
7%
Par. 8 Gemeentearchief
0
0
0%
Par. 9 Bijzondere wetten
161.551
-90.217
56%
Par. 10 Diversen
113.246
-60.551
53%
1.353.343
-908.544
67%
Par. 7 Overige publiekszaken
Subtotaal hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2 Dienstverlening fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning Par. 1 Algemeen t/m 9 Niet genoemde beschikking
387.094
-742.275
192%
68.550
-9.250
13%
1.808.987
-1.660.069
92%
Hoofstuk 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn Par. 1 Horeca t/m 4 organiseren evenement/markt Totaal
Toelichting Op realisatiebasis zijn meer inkomsten gerealiseerd binnen hoofdstuk twee (Omgevingsvergunningen) dan geraamd. Een onderdeel van de baten bij omgevingsvergunningen zijn bouwleges. Er zijn diverse grote belastingaanslagen in het laatste kwartaal van 2025 geweest, die bijdragen aan de hoge kostendekkendheid in 2025. Hierdoor is de kostendekkendheid op realisatiebasis uitgekomen boven de 100% voor dit hoofdstuk. Op de gehele legesverordening komt de kostendekkendheid op 92%. Overige belastingen en heffingen Lijkbezorgingsrechten In de verordening lijkbezorgingsrechten zijn de tarieven opgenomen waarmee de lasten in de exploitatie van de begraafplaats worden gedekt. Maassluis exploiteert twee gemeentelijke begraafplaatsen: • De Algemene begraafplaats aan de Willem de Zwijgerstraat; • De Nieuwe begraafplaats aan de Hooge Zeedijk. Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
73
Op de begraafplaats aan de Hooge Zeedijk bevindt zich ook een aula waarin uitvaartdiensten plaatsvinden en een crematorium waarin crematies plaatsvinden. In programma 7 worden de baten en lasten van de begraafplaatsen en het crematorium verantwoord. Het groenonderhoud op de begraafplaatsen wordt in programma 5 verantwoord en in onderstaande tabel toegerekend aan de exploitatie van de begraafplaatsen. De kostendekkendheid is uitgekomen op 85%. (bedragen x € 1)
Lasten taakveld 1.223.152
Begraafplaatsen Groenonderhoud begraafplaatsen Begraven ogv art 21.1 Wet lijkbezorging Mutatie voorziening Totaal
Overhead
BCF BTW
Lasten Overige totaal inkomsten 1.522.098 -21.274
298.946
Rechten
Baten totaal
-1.365.248
-1.386.522
142.903
142.903
0
-
0
0
-33.720
-33.720
0
1.332.335
298.946
0
1.631.280
-21.274
-1.365.248
% Kosten dekkendheid
-1.386.522
85%
Heffingen rondom de haven (zeehavengeld, binnenhavengeld, bruggeld, vaste ligplaatsgelden en liggeld pleziervaartuigen) Om de kostendekkendheid van deze leges te kunnen beoordelen, gaan wij uit van een aantal uitgangspunten, namelijk: • • •
Er wordt alleen rekening gehouden met dat deel van de exploitatielasten van de bruggen dat betrekking heeft op de beweegbare bruggen aan de haven. De exploitatielasten van de kademuren maken geen deel van dit overzicht uit. De pleziervaart in de vlieten maakt geen onderdeel van dit kostendekkingsoverzicht uit. (bedragen x € 1)
Civiele kunstwerken (Bruggen) Havens en ligplaatsen
Lasten taakvelden 528.702
Overhead 86.123
Lasten Overige totaal inkomsten 614.825
222.584
15.975
238.559
-41.260
-41.260
10.644
-8.818
-8.818
-77.360
-77.360
Pleziervaart Haven
10.644
Totaal
761.930
102.098
BCF BTW
0
864.028
0
Haven- en Baten totaal % Kosten bruggeld dekkend heid -27.282 -27.282
9%
Rechten De tarieven in de Rechtenverordening conform de VNG-richtlijn ‘Tarieven (graaf)werkzaamheden telecom’ berekend. De werkzaamheden voor deze rechten zijn feitelijk identiek aan de werkzaamheden voor hoofdstuk 1, paragraaf 9 uit de eerdergenoemde legesverordening (onderwerp: kabels & leidingen) en worden in de gemeentelijke organisatie ook door dezelfde afdelingen uitgevoerd. De lasten en baten zijn dan ook volgens een vaste verdeling over deze twee verordeningen verdeeld. (1/3 hier in de rechtenverordening en 2/3 in Hoofdstuk 1, paragraaf 9 van de legesverordening).
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
74
(bedragen x € 1)
Kabels en leidingen (degeneratievergoeding)
Lasten taakvelden
Overhead
32.847
8.911
BCF BTW
Lasten totaal 41.758
Overige inkomsten
Leges
Baten totaal
% Kosten dekkendheid
-26.163
63%
-26.163
Marktgeld De heffing van marktgeld vindt plaats op basis van kostendekkendheid. Met andere woorden: de uitgangspositie is dat de geraamde kosten van markten via de heffing van marktgeld door de marktkooplieden worden gedragen. In verband met stijgende (arbeids)kosten en achterblijvende baten ramen we eigenlijk altijd een tekort. In 2025 was het kostendekkingspercentage uiteindelijk 62%. Precariobelasting Precariobelasting wordt geheven voor het voorwerpen onder, op of boven (voor de openbare dienst bestemde) gemeentegrond. Hierbij valt onder andere te denken aan terrassen, erkers, markiezen, lichtbakken aan winkels en het tijdelijke gebruik van gemeentegrond voor het plaatsen van containers. De tarieven zijn in 2025 met 2,8% gestegen ten opzichte van de tarieven van 2024. In 2025 is een bedrag van € 51.352 aan opbrengsten gerealiseerd (101% van de raming) Bedrijveninvesteringszone (BIZ) De BIZ-bijdrage is een bestemmingsbelasting die op verzoek van ondernemers wordt geheven om met de opbrengst activiteiten in de openbare ruimte en op internet van en voor deze ondernemers te realiseren. De gerealiseerde baten voor de BIZ-heffing bedragen € 38.388 in 2025. De belastingopbrengst wordt daartoe als subsidie aan een door de ondernemers opgerichte uitvoeringsorganisatie uitgekeerd. De heffing van de BIZ-bijdrage beperkt zich tot de bedrijveninvesteringszone (BIZ) Stadshart Maassluis.
Campergeld Er heeft in 2025 geen tariefswijziging plaatsgevonden ten opzichte van 2024. In 2025 is € 19.219 aan opbrengsten gerealiseerd (82% van de raming). Toeristenbelasting De toeristenbelasting wordt geheven voor het houden van verblijf met overnachting binnen de gemeente tegen een vergoeding door personen die volgens de Basisregistratie personen niet in Maassluis zijn ingeschreven. Het tarief per overnachting bedraagt € 2,40. In 2025 is voor een bedrag van € 33.612 aan toeristenbelasting gerealiseerd (58% van de raming). Lastenontwikkeling inwoners In de onderstaande tabel is weergegeven wat een gemiddelde eigenaren en een gemiddelde huurders op jaarbasis aan gemeentelijke lasten (indicatief) betalen. Er is daarbij uitgegaan van een meerpersoonshuishouden. Hierbij is het belangrijk om te benadrukken dat dit om de statistische begrippen ‘gemiddelde eigenaar’ en ‘gemiddelde huurder’ gaat. Voor individuele eigenaren en huurders kan de feitelijke lastenontwikkeling anders zijn dan hieronder vermeld. Mogelijke oorzaken hiervan zijn de economische waarde van de betreffende woning of er is Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
75
sprake van kwijtschelding. Verder is de feitelijke lastenontwikkeling afhankelijk van de waardeontwikkeling van de individuele woningen.
(bedragen x € 1)
2024
2025
verschil tarief
procentueel verschil
2025-2024
tarief
Eigenaar van een woning met een gemiddelde waarde OZB
333,18
348,12
14,94
4,48%
Afvalstoffenheffing
445,20
463,20
18,00
4,04%
Rioolheffing
190,00
190,00
0,00
0,00%
Totaal
968,38
1001,32
32,94
3,40%
445,20
463,20
18,00
4,04%
Huurder Afvalstoffenheffing
Lastenontwikkeling bedrijven Onderstaande tabel toont de gemeentelijke lastenontwikkeling voor een gemiddeld bedrijf. Hierbij is uitgegaan van een gemiddelde waarde van een bedrijfspand. In het kader van de vergelijkbaarheid is winkelcentrum Koningshoek hierbij buiten beschouwing gelaten. Overigens gelden bij dit overzicht dezelfde kanttekeningen als gemaakt bij de lastenontwikkeling van de inwoners. (bedragen x € 1)
2024
2025
verschil tarief
procentueel verschil
2025-2024
tarief
Eigenaar van een bedrijfspand met een gemiddelde waarde OZB-eigenarendeel
1.656,03
1.681,43
25,40
1,53%
OZB-gebruikersdeel
1.108,41
1.147,53
39,12
3,53%
190,00
190,00
0,00
0,00%
2.954,44
3.018,96
64,52
2,18%
1.108,41
1.147,53
39,12
3,53%
Rioolheffing Totaal Huurder OZB-gebruikersdeel
Kwijtschelding gemeentelijke belastingen en heffingen Personen met een inkomen op bijstandsniveau en zonder vermogen kunnen in aanmerking komen voor kwijtschelding van de gemeentelijke heffingen. In de gemeente Maassluis is kwijtschelding mogelijk voor de afvalstoffenheffing. In 2025 is hiervoor een bedrag ingezet van afgerond € 349.000. Maassluis hanteert bij de kwijtschelding de maximaal door het Rijk toegestane kwijtscheldingsnorm.
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
76
Aantallen kwijtscheldingen
Begroting
Rekening
2024
2025
2024
2025
Aantal aanvragen*)
1.150
1.100
958
1.137
Aantal (gedeeltelijk) toegekend
1.025
1.000
838
851
125
150
102
149
Aantal afgewezen *) Inclusief automatische kwijtschelding
Overzicht gerealiseerde inkomsten (bedragen x € 1.000)
Opbrengst lokale heffingen
Begroting
Rekening
2024
2025
2024
2025
OZB eigenaren
7.412
7.697
7.380
7.852
OZB gebruikers
943
969
951
1.026
Reinigingsheffingen
6.562
6.975
6.674
7.049
Rioolheffing
3.255
3.320
3.313
3.362
50
51
44
51
18.222
19.012
18.362
19.340
Precariobelasting Totaal
(bedragen x € 1.000)
Kosten lokale heffingen: Kwijtschelding belastingen
Begroting 378
Rekening 349
Kaderstellende documenten • Nota lokale heffingen 2023‐2026 • Belastingverordeningen per 1 januari 2025
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
77
Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf wordt ingegaan op het weerstandsvermogen en in hoeverre de gemeente Maassluis in staat is maatregelen te treffen om de risico's te beheersen. Naast het weerstandsvermogen gaan we in op de financiële kengetallen. Ze geven een indicatie van de robuustheid van de begroting. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft aan of wij grote tegenvallers kunnen opvangen. De incidentele weerstandscapaciteit bestaat voornamelijk uit de algemene reserve. De structurele weerstandscapaciteit wordt gevormd door de eventuele onbenutte belastingcapaciteit. Risicobeheersing Belangrijkste kenmerk van de risicobeheersing is dat op gestructureerde wijze risico’s worden geïnventariseerd en gemonitord. Belangrijkste doel van risicomanagement is risico’s beter te beheersen door maatregelen te nemen om te voorkomen dat risico’s werkelijkheid worden of om de financiële gevolgen te beperken. Met Monte Carlo-simulaties wordt bepaald hoeveel middelen we beschikbaar moeten houden om de risico's, als ze optreden, het hoofd te kunnen bieden. Beleid risicomanagement De raad heeft de nota Risicomanagement, reserves en voorzieningen vastgesteld in 2024.
Het gemeentebestuur en de gemeentelijke organisatie voeren een adequaat risicomanagement om onverwachte financiële tegenvallers zo veel mogelijk te voorkomen en consequenties tijdig in te kunnen schatten. Financieel staan wij voor een solide beleid. Dit betekent onder meer dat de financiële reserves voldoende moeten zijn om tegenslagen op te kunnen vangen. Kaderstellende documenten • Nota risicomanagement, reserves en voorzieningen 2024 Risicoprofiel- en simulatie 2025 Een gemeente loopt, net als elke andere organisatie, risico’s in de uitvoering van haar taken. Van een aantal risico’s is bekend welke financiële gevolgen deze hebben en weet men vrijwel zeker dat het feit zich zal voordoen of voorgedaan heeft. De gemeente is dan gehouden hiervoor voorzieningen te treffen, bijvoorbeeld bij een geraamd tekort op specifieke grondexploitaties. Bij een risico is het onbekend of het feit zich zal voordoen. (bedragen x € 1 mln.)
Risicoprofiel 2025 Zekerheidspercentage 90% Totaal risico's Totaal grote risico’s
Begroting 2025 Rekening 2025 8,9
8,4
Begroting 2025 Rekening 2025 10
11,2
Overige risico's
36,1
37,4
Totaal alle risico’s
46,1
48,6
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
78
Top 10 grootste risico's Belangrijkste risico's gemeente Maassluis Om de risico's van Gemeente Maassluis in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. Dit risicoprofiel is tot stand gekomen met behulp van de webapplicatie NARIS waarmee risico's systematisch in kaart kunnen worden gebracht en beoordeeld. In het onderstaande overzicht worden de tien risico's gepresenteerd die de hoogste invloed hebben op de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Belangrijk is om te weten dat het risicoprofiel een momentopname is. Via de planning- en control documenten, waaronder jaarstukken, wordt gerapporteerd over de wijzigingen. Positie Rek. 2025
project/gebied
1
Vastgoed
2
Jeugdhulp
3
Vastgoed
4
Risico Pand Industrieweg vergt meer investeringen dan geraamd om aan de zwaardere wettelijke eisen te voldoen De kosten van jeugdhulp stijgen
Invloed
Positie t.o.v. Begr. 2025
7,4%
+1
7,3%
-1
Het gemeentehuis vergt meer investeringen dan geraamd om aan de zwaardere wettelijke eisen te voldoen
6,6%
=
Civiele kunstwerken
Calamiteit civiele kunstwerken
5,5%
+2
5
Duurzaamheid
Aansluiting op het warmtenet
4,4%
N
6
Algemene dekkingsmiddelen
Marktrente stijgt
2,2%
N
7
Gemeentefonds
Lagere uitkering gemeentefonds door bezuinigingen Rijk
2,0%
N
8
Begraafplaats
Exploitatie begraafplaats niet kostendekkend
1,9%
N
9
Afval
1,8%
N
10
Algemene middelen
1,8%
N
Stijging van de rijksheffingen voor het verwerken van restafval Ombuigingen worden (deels) niet gerealiseerd
+ is gestegen, - is gedaald, N is nieuw in top 10, = is ongewijzigd
Toelichting op de mutaties Het risicoprofiel is na alle mutaties in totaliteit circa 5 ton lager dan de stand in de begroting 2025. Dit is gebaseerd op een zekerheid van 90% om de risico's te kunnen dekken. Vastgoed Twee risico's die sinds een aantal jaar prominent in de top 10 staan, zijn vastgoed gerelateerd. Een aantal gemeentelijke gebouwen is onderzocht op bestendige bruikbaarheid. Er is een aantal noodzakelijke investeringen in het stadhuis en voor Stroomopwaarts nodig om de gebouwen te revitaliseren en/of te vervangen om duurzaam te kunnen gebruiken. In de raadsinformatiebrief Toekomst Stadhuis Maassluis is beschreven dat er nu geen (financieel) ingrijpende besluiten genomen worden over de toekomst van het stadhuis. Er is besloten om geen scenario’s voor de toekomst van het stadhuis uit te werken. Hiervoor in de plaats is in 2025 een Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) opgesteld. In Q4 van 2025 is dit plan afgerond. In dit plan zijn ook de noodzakelijke verduurzaamheidsmaatregelen meegenomen. In 2026 zal gewerkt worden aan een strategische vastgoedvisie inclusief MJOP's voor de volledige vastgoedportefeuille van de gemeente.
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
79
Risico's op het gebied van jeugdhulp Eventuele actualisatie MVS-verdeelsleutel jeugdhulpkosten Sinds 2023 verzorgt Mevis het grootste deel van de jeugdhulp in de MVS-gemeenten. De bekostiging van Mevis verloopt via Rogplus. Rogplus neemt het budget voor de bijdrage aan Mevis op in haar begroting. Voor de uitgaven van jeugdhulp gebruikt Rogplus een verdeelsleutel. Deze is gebaseerd op de historische uitgaven voor de jeugdhulp in de MVS-gemeenten in 2022: Maassluis: 15,03%, Vlaardingen 44,04%, Schiedam: 40,93%. Rogplus ziet dat de ontwikkeling van de jeugdhulp per gemeente zich anders ontwikkelt. De drie gemeenten zijn aan het onderzoeken om de verdeelsleutel te herijken. Maassluis groei in verhouding sneller waardoor deze herijking een structurele ruimtevrager kan opleveren. Inkoop jeugdhulp Vanaf 2029 worden de gemeenten gedwongen de inkoop grotendeels weer via de regio te organiseren. Dit heeft gevolgen voor het huidige contract met Mevis. De inkoop door de GRJR kan leiden tot hogere kosten en de inkoop van de wijkteam jeugd zal opnieuw worden beoordeeld. Risico's uit de top 10 Het risico's op het gebied van ICT, inkoop en aanbesteding, externen, fiscale naheffingen en omgevingswet zijn uit de top 10 verdwenen. Op veel van deze onderwerpen zijn maatregelen genomen om het risico's te verkleinen dan wel de voorkomen. Daarnaast verdringen de nieuwe risico's ook de oude.
Nieuw of gewijzigd ten opzichte van de begroting 2025 Hieronder volgt een korte toelichting op nieuwe risico's: Warmtenet De raad heeft in 2025 besloten een voorziening van €700.000 te vormen voor de aanleg van een warmtenet in Maassluis. Daarnaast moeten de aanpassingen aan de betreffende gebouwen ook nog worden gedaan. Hiervoor is momenteel nog geen krediet voor opgenomen in onze meerjarenraming. Lagere algemene uitkering Door bezuinigingen door het Rijk kan er besloten worden om te korten op het gemeentefonds. Vooralsnog liggen hier vanuit het coalitieakkoord van het kabinet Jetten geen concrete plannen. Maar door de mondiale ontwikkelingen die momenteel spelen, valt niet uit te sluiten dat er alsnog maatregelen worden genomen. Exploitatie begraafplaats Op dit moment wordt de verbouwing aan de aula voorbereid. Na de verbouwing is de capaciteit van de aula hoger, daarom zijn de verwachte inkomsten naar boven bijgesteld. Wanneer de verbouwing echter om enige reden niet tot de verwachte verhoogde baten leidt, bestaat het risico dat de kostendekkendheid verslechtert. Afval De stijging van de rijksheffingen op restafval zorgt naar verwachting op korte termijn voor een grote stijging van de lasten. Deze moeten in principe in de heffing worden doorbelast.
Wanneer ervoor wordt gekozen om dit geleidelijk in rekening te brengen bij de inwoners, dan moeten de meerkosten opgevangen worden binnen de algemene middelen.
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
80
Ombuigingen Dit risico gaat om het niet realiseren van de (nog te besluiten) ombuigingen voor het meerjarenperspectief. In het overdrachtsdocument voor de nieuwe raad worden handvatten gegeven voor de oplossingsrichting. Weerstandsvermogen Het gemeentelijke weerstandsvermogen geeft de mate aan waarin gemeenten in staat zijn financiële tegenvallers het hoofd te kunnen bieden. Wil een gemeente dat kunnen, dan moet zij beschikken over een zekere mate van vrije ruimte binnen de begroting en/of de vermogenspositie. Deze vrije ruimte ofwel buffer - wordt de weerstandscapaciteit genoemd. In het BBV wordt het weerstandsvermogen aangegeven als de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s. De weerstandscapaciteit bestaat uit alle middelen waarover de gemeente beschikt of op korte termijn kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Vanaf 2016 is in de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen de samenstelling beperkt tot de algemene reserve en de stille reserve (materiële activa). Behalve het aanhouden van een financieel weerstandsvermogen zijn er andere manieren om de financiële gevolgen van risico's op te vangen: •
• • •
Veel gebeurtenissen zijn weliswaar onverwacht, maar doen zich zo regelmatig voor dat over meerdere jaren bekeken vrij goed is aan te geven wat de financiële gevolgen daarvan kunnen zijn. Hiervoor reserveert de gemeente bedragen in de begroting of in voorzieningen. Bij investeringsprojecten is het gebruikelijk dat in de kostenraming en het investeringskrediet een post voor onvoorziene tegenvallers wordt meegenomen. Risico’s kunnen beperkt worden door het afsluiten van verzekeringen, bijvoorbeeld tegen brandschade aan gemeentelijke gebouwen. De relevante risico’s voor het weerstandsvermogen zijn de risico’s die niet of onvoldoende op een andere manier zijn te ondervangen. Deze risico’s kunnen een beroep gaan doen op de onderdelen van de weerstandscapaciteit.
Weerstandscapaciteit Of de gemeente in staat is de gevolgen van de risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt, wordt weergegeven door de 'weerstandscapaciteit'. Onder weerstandscapaciteit verstaan we de middelen en mogelijkheden die de gemeente heeft om onverwachte, niet-begrote kosten te kunnen dekken. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen het structurele en het incidentele weerstandsvermogen. Met de structurele weerstandscapaciteit worden de middelen bedoeld die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de bestaande taken. De incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen om calamiteiten en andere tegenvallers eenmalig op te kunnen vangen zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van taken op het geldende niveau. Met de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen is vanaf 2016 de samenstelling beperkt tot de algemene reserve en de stille reserve (materiële activa). Daarmee heeft de weerstandscapaciteit hoofdzakelijk een incidenteel karakter.
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
81
De totale weerstandscapaciteit van de gemeente Maassluis eind 2025 wordt geraamd op € 43,5 miljoen: (bedragen x € 1 mln.)
Weerstandscapaciteit
Begroting
Rekening
Incidenteel/
2025
2025
Structureel
1.
Algemene Reserve
32,1
35,6
I
2.
Stille reserves
1,1
0,3
I
3.
Verwacht resultaat (na bestemming resultaat)
0,5
7,6
I
33,7
43,5
Totaal
De weerstandscapaciteit in percentage van de totale lasten neemt ten opzichte van de rekening 2024 gestegen en is ruim voldoende. (bedragen x € 1 mln.)
Kengetallen
2024
2025
Totaal lasten exploitatie
146
151
Weerstandscapaciteit
34,9
43,5
Weerstandscapaciteit in % totale lasten
24%
29%
Weerstandsvermogen versus risico's Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, wordt de relatie gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. Onderstaand diagram geeft de opbouw van de weerstandscapaciteit weer. Visueel wordt weergegeven hoe de verhouding ligt ten opzichte van de benodigde weerstandscapaciteit € 8,4 miljoen (90%). De werkelijke weerstandscapaciteit bedraagt € 43,5 miljoen.
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
82
Vervolgens verloopt de verhouding tussen de werkelijke en de benodigde weerstandscapaciteit (weerstandsratio) als volgt:
Kengetallen financiële positie Jaarlijks neemt de gemeente de landelijk voorgeschreven financiële kengetallen op. De in deze paragraaf opgenomen kengetallen zijn gebaseerd op de werkelijkheid en de geprognosticeerde balans en gaan uit van ongewijzigd beleid. De combinatie van de kengetallen en de geprognosticeerde balans zijn een indicatie voor de ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente in de komende jaren. Verloop van de cijfers Kengetallen
rekening 2024
rekening 2025
begroting 2025
Netto schuldquote
28,6%
29,9%
67,7%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
22,6%
23,7%
60,8%
Solvabiliteitsratio
45,9%
48,8%
31,9%
Grondexploitatie
0,4%
2,6%
0,0%
Structurele exploitatieruimte
5,4%
10,0%
0,7%
Belastingcapaciteit
97,0%
95,0%
100,0%
EMU-saldo (in € 1.000)
5.177
-2.888
-28.901
Netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Hoe lager dit percentage hoe beter. Door aflossingen op de vaste schulden neemt de netto schuldquote af. Aangezien investeringen achterblijven ten opzichte van de begroting is de realisatie anders dan begroot. De netto schuldquote blijft zodoende in risicocategorie A. Voor een verdere toelichting van het verloop van de schulden wordt verwezen naar de paragraaf Financiering. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om een goed beeld te krijgen van de verstrekte leningen aan derden dient de netto schuldquote hiervoor te worden gecorrigeerd. Hierbij kan gedacht worden aan verstrekte startersleningen en duurzaamheidsleningen. Zo kan een hoge schuld worden veroorzaakt doordat er leningen zijn afgesloten en die gelden vervolgens worden doorgeleend. Ook hier spelen het achterblijven van investeringen een rol tussen begroting en realisatie. Hoe lager dit percentage hoe beter. Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
83
Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin het bezit op de balans gefinancierd is door het eigen vermogen en in hoeverre de gemeente aan de financiële verplichtingen kan voldoen. Hoe hoger het solvabiliteitspercentage is hoe beter. De solvabiliteitsratio van de gemeente Maassluis is verbeterd ten opzichte van de rekening 2024. Grondexploitatie De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een gemeente. Indien gemeenten leningen hebben afgesloten om grond te kopen voor een (toekomstige) woningbouwproject hebben zij een schuld. Bij de beoordeling van een dergelijke schuld is het van belang om te weten of deze schuld kan worden afgelost wanneer het project wordt uitgevoerd. Van de opbrengst van de verkochte gronden kan immers de schuld worden afgelost. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Wanneer de grond tegen de prijs van landbouwgrond is aangekocht, loopt een gemeente relatief gering risico. Het is dus belangrijk om te kunnen beoordelen of er een reële verwachting is of grondexploitatie kan bijdragen aan de verlaging van de schuld.
Staat de grond tegen een te hoge waarde op de balans en moet die worden afgewaardeerd dan leidt dit tot een lager eigen vermogen en dus een lagere solvabiliteitsratio. Hoe lager de netto grondpositie ten opzichte van de te verwachten opbrengsten hoe beter (dus een lager percentage). Maassluis valt in categorie A (minste risico). Structurele exploitatieruimte Het kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft inzicht in welke mate de structurele lasten van de gemeente gedekt zijn door structurele baten. Een positief percentage betekent dat incidentele lasten deels uit structurele middelen worden gedekt en dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken. Een negatief percentage betekent dat structurele lasten deels uit incidentele baten worden gedekt. Het kengetal drukt daarmee niet uit of sprake is van een begrotingstekort of -overschot. Hoe hoger dit percentage hoe beter. In 2024 zijn alle structurele lasten gedekt door structurele baten. Belastingcapaciteit Het kengetal belastingcapaciteit geeft weer hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde van alle gemeenten (absoluut getal). Een belastingcapaciteit van 100% betekent dat de woonlasten exact het landelijk gemiddelde zijn.
Een lager percentage dan 100% betekent dat de woonlasten per huishouden lager zijn dan het landelijke gemiddelde. Hoe lager dit percentage hoe beter. Maassluis behoort met een percentage van 100% tot het gemiddelde in Nederland. EMU-saldo Als gevolg van Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Aan dit maximale tekort van 3% hebben, naast de Rijksoverheid, ook de decentrale overheden een aandeel. De EMU-systematiek werkt op een andere manier dan het (gemodificeerde) baten- en lastenstelsel dat de gemeenten hanteren. Investeringen tellen bijvoorbeeld niet mee in het stelsel van baten en lasten, daarbij wordt uitgegaan van de kapitaallasten van de investeringen. Investeringen in een jaar tellen echter wel volledig mee in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan een gemeente daardoor toch een negatief EMU-saldo hebben. Het EMU-saldo van de gemeente Maassluis voor 2025 komt uit op bijna € 2,9 miljoen negatief. Het betekent dat in EMUtermen de inkomsten lager zijn dan de uitgaven. Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
84
Beoordeling onderlinge verhouding tussen de kengetallen Het is niet mogelijk om een individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge samenhang een goed beeld kunnen geven van de financiële positie van een gemeente. Daarom dienen ze te worden voorzien van een adequate toelichting. De waarden van de kengetallen kunnen worden ingedeeld in drie categorieën: categorie A is het minst risicovol, categorie C het meest en categorie B is neutraal. Conclusie De financiële positie van Maassluis bevindt zich grotendeels in categorie A (het minst risicovol). De belastingcapaciteit bevindt zich nog steeds in categorie B, het zelfde als in 2024. De solvabiliteitsratio is verbeterd, maar valt nog steeds in categorie B. Kengetallen
Categorie A
Categorie B
Categorie C
Netto schuldquote
<90%
90-130%
>130%
A
Netto schuldquote gecorrigeerd
<90%
90-130%
>130%
A
Solvabiliteitsratio
>50%
50-20%
<20%
B
Grondexploitatie
<20%
20-35%
>35%
A
Structurele exploitatieruimte begroting
>0%
0%
<0%
A
Belastingcapaciteit
<95%
95-105%
>105%
B
Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
Maassluis 2025
85
Onderhoud kapitaalgoederen De gemeente is verantwoordelijk voor het onderhouden van de kapitaalgoederen wegen, groen en bomen, oppervlaktewater, civiele kunstwerken, riolering, openbare verlichting, speelgelegenheden en gemeentelijke gebouwen. Deze paragraaf biedt inzicht in het beleid omtrent het onderhoud van kapitaalgoederen. Kapitaalgoederen zijn zaken die in het verleden zijn aangeschaft en in een bepaalde periode worden afgeschreven. Tot de kapitaalgoederen in de openbare ruimte in de stad rekenen we onder andere de wegen, de riolering (inclusief gemalen) en het (oppervlakte)water, parken, het overige het groen en de bomen, de speelgelegenheden, de civiele kunstwerken, de openbare verlichting en de gemeentelijke gebouwen. Het onderhoud en beheer van deze kapitaalgoederen is een belangrijke taak van de gemeente. Het betreft in belangrijke mate de publieke ruimte en heeft daarmee een directe invloed op het woon- leefen werkklimaat van de inwoners. Het onderhoud van de kapitaalgoederen vraagt structureel veel geld van de gemeente. Het onderhoud bestaat uit storingsonderhoud, dagelijks onderhoud, groot onderhoud, technische vervanging en renovatie. Voor kapitaalgoederen in de openbare ruimte hanteren wij afschrijvingstermijnen die zijn vastgelegd in de bijlage bij de financiële verordening.
Deze zijn gebaseerd op de verwachte technische levensduur van het betreffende kapitaalgoed. Onder de kapitaalgoederen zijn investeringen met maatschappelijk en met economisch nut. Deze paragraaf schetst van de verschillende onderwerpen het beheerkader en de financiële consequenties en de effecten op de begroting/onderhoudsreserves. Kaderstellende documenten Hieronder volgt een overzicht van de verschillende bestaande beleidsplannen (kaders) en bestaande of nog op te stellen beheerplannen die op worden gebruikt voor het bepalen en prioriteren van het onderhoud aan de kapitaalgoederen. Kaders Onderwerp Ruimtelijke structuurvisie Omgevingsvisie Wegenstructuurvisie 2022 (actualisatie) Visie openbare ruimte Duurzaamheidsplan 2030 Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) (1) Nota onderhoud
Looptijd 2012-2025 2024-2040 onbepaald
Door de raad vastgesteld in 2012 (vervallen met Omgevingsvisie) 2024 2022
2015-2030 2023-2030 2020-2024 -
2015 2023 2020 2017
Beheerplannen Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
86
Onderwerp Groenbeleids- en beheerplan (2) Beheerplan Wegen-Openbare verlichting (3) Beheerplan Kunstwerken (4)
Looptijd 2024-2030 2024-2028 2021-2025
Door de raad vastgesteld in 2023 2023 2021
Toelichting 1. In het Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) is ook het beheer en onderhoud van gemalen en water opgenomen. 2. Voor de periode 2024-2030 is een Groenbeleids- en beheerplan opgesteld. Hierin is ook het in 2021 aflopende Beheerplan Sterrenbos opgenomen. 3. In het Beheerplan Wegen is het beheer van wegen, weg- en straatmeubilair alsmede het beheer van de openbare verlichting en verkeersregelinstallaties integraal opgenomen. 4. Beheerplan Kunstwerken 2021-2025 (is een samenvoeging van de eerdere separate Beheerplannen Kademuren en Bruggen en onderdoorgangen). Meerjarige planning onderhoud kapitaalgoederen Gemeentelijk Rioleringsplan (beheer gemalen en water) Het Gemeentelijk Rioleringsplan is vastgesteld in 2020 en heeft een lange termijn horizon. Het afvalwatersysteem zal zich moeten door ontwikkelen naar een toekomstbestendig robuust en flexibel systeem. Om dit te bereiken omarmt Maassluis de visie van Rainproof, met z’n allen kunnen we de sponswerking van de stad vergroten. Een update van dit beheerplan staat gepland voor 2026. Beheerplan Wegen en openbare verlichting Het Wegenbeheerplan is vastgesteld en loopt van 2024 tot en met 2028 en bevat integraal ook de Openbare Verlichting en VRI's. Beheerplan Speelruimte In 2018 is het Actieplan spelen Maassluis 2018-2028 door het college vastgesteld en ter informatie aan de raad aangeboden.
Dit document vormt de leidraad om de komende jaren de speelruimte in Maassluis te vergroenen en aan te laten sluiten bij behoefte van de kinderen en jeugd. Ook worden speelgelegenheden toegankelijker gemaakt voor mindervaliden. Beheerplan (civiele) Kunstwerken In 2021 is een nieuw Beheerplan Civiele Kunstwerken 2021-2025 opgesteld. Dit beheerplan is een samenvoeging van het Beheerplan Kademuren 2013-2017 en het Beheerplan Bruggen en onderdoorgangen 2015-2019. Deze zal 2026 worden geupdate. Beheerplan gemeentelijke gebouwen Het beheerplan gemeentelijke gebouwen is de leidraad voor het onderhoud van de gemeentelijke gebouwen. Bij het actualiseren van de meerjarenonderhoudsplannen wordt bezien op welke wijze duurzaamheidsmaatregelen kunnen worden ingepast in de planning. Beheerplan Openbare Verlichting Met ingang van 2024 is dit beheerplan integraal onderdeel geworden van het Beheerplan Wegen 20242028. Groenbeleids- en beheerplan (inclusief binnenwater) Het Groenbeleid en beheerplan 2024-2028 is in 2023 als één document vastgesteld. Het Beheerplan Sterrenbos (2013-2021) is niet meer als separaat beheerplan opgenomen, maar maakt integraal deel uit van het groenbeheer in de stad. Jaarstukken 2025 gemeente Maassluis
87
Baggeren havens en binnenwateren Bij het baggeren van de binnenwateren volgt de gemeente in principe het schema van het Hoogheemraadschap Delfland. Daarin staat aangegeven welke polders in een bepaald jaar gebaggerd dienen te worden om aan de keur van het waterschap te voldoen. Het baggeren van de vlieten valt geheel onder de verantwoordelijkheid van Hoogheemraadschap Delfland. Het baggeren van de buiten- en binnenhaven wordt onder verantwoordelijkheid van de gemeente uitgevoerd als de jaarlijkse dieptepeilingen daartoe aanleiding geven. Uitvoeringsprogramma buitenruimten Op basis van de verschillende beheerplannen wordt er jaarlijks een Uitvoeringsprogramma Buitenruimte opgesteld. Met dit uitvoeringsprogramma wordt getracht de uitvoering van de beheerplannen op elkaar af te stemmen en de projecten zoveel mogelijk integraal aan te pakken. Het Uitvoeringsprogramma Buitenruimte is sinds 2015 uitgebreider dan de Uitvoeringsplannen van de jaren daarvoor, omdat er ook een meerjarige doorkijk voor beheerprojecten in is opgenomen. Deze werkwijze geeft inzicht in de actuele en toekomstige prioriteiten. De basis voor het Uitvoeringsprogramma Buitenruimte wordt onder andere gevormd door de beschikbare beheerplannen, begrotingsproducten en begrotingsposten.
Bij het opstellen van het Uitvoeringsprogramma Buitenruimte wordt daarnaast gebruik gemaakt van actuele vragen uit: - Onderzoeks- en inspectiegegevens; - Analyse van klachten en meldingen; - Stand en evaluatie van het uitvoeringsprogramma van het vorige jaar; - Lopende of nieuwe gebiedsontwikkelingen, nieuwe bestuurlijke besluiten, c.q. nieuw beleid. Informatie, wensen en de noodzakelijkheid van onderhoudswerkzaamheden worden geïnventariseerd en waar mogelijk geografisch gecombineerd, zodat projecten integraal kunnen worden opgepakt. De prioritering van de projecten wordt bepaald aan de hand van de argumenten: technische noodzaak, veiligheid, functionaliteit, efficiency, overlastbeperking, contractuele verplichting en overige bestuurlijke doelen. Onderstaand enkele "highlights" van grotere projecten uit het Uitvoeringsprogramma Buitenruimte die in 2025 zijn afgerond: • In Sluispolder West zijn enkele deelprojecten afgerond • Reconstructie met Aquaflow in de Lange Boonestraat • Vervangen tegels door asfalt op fietspaden op diverse plekken Wegen Beleidskader Het beleid is vastgelegd in de VOR (Visie Openbare Ruimte 2015-2030), de Wegenstructuurvisie Maassluis 2010-2025 en de aanpak van de parkeerproblematiek en woon-school routes. Het Wegenbeheerplan is het kader voor het beheer van de openbare verharding.