Bijlage 3 - ETFAL onderbouwing d.d. 23-10-2025
Tekst van het document
Specifiek met het oog op de scholekster worden kiezels geplaatst op het dak van de transformatorstations , om zo nestgelegenheid voor deze beschermde soort te creëren. Voor wilde bijen en andere insecten worden insectenhotels geplaatst op de wanden van de transformatorstations. Koppelkans Landbouw Onder de zonnepanelen zullen schapen grazen. Deze vorm van natuurlijk extensief beheer met schapen , gecombineerd met maaien en afvoeren , is ecologisch de beste keuze omdat het de meeste kansen geeft op vergroting van de biodiversiteit op de locatie en herstel van de grond. De uitwerpselen van de schapen trekken insecten aan en zorgen voor een vruchtbaardere bodem. De insecten dienen ook weer als voedsel voor soorten zoals de das. Er wordt een samenwerking gezocht met een lokale schaapsherder om de schapenbegrazing te verzorgen. Het grasland buiten het hekwerk wordt beheerd op basis van voorschriften van de ecoloog zodat hier optimaal leefgebied voor de das wordt onderhouden voor 25 jaar. Dit onderhoud zal door de grondeigenaar zelf worden uitgevoerd. Hierdoor wordt ook de lokale werkgelegenheid gestimuleerd. Er zullen daarbij geen bestrijdingsmiddelen of drijfmest worden toegepast. Koppelkans Recreatie Langs de noordzijde van de locatie loopt het Duits Lijntje , een oude spoorlijn die is omgevormd tot een recreatieve wandelroute.
Bij de noordwesthoek van het plangebied staat een bankje. Het is voor de hand liggend om van deze koppelkans gebruik te maken. In de planvorming is geopperd om op deze hoek een recreatieve entree te maken met extra zitgelegenheid , oplaadpunten voor elektrische fietsen en informatiepanelen met informatie over het zonnepark en de omgeving. Tijdens het participatieproces is door omwonenden aangegeven dat een uitbreiding van de recreatie onwenselijk is , om de rust van het gebied te bewaren. Hierom is in het uiteindelijke plan geen recreatieve entree opgenomen. In plaats daarvan zullen alleen de informatiepanelen geplaatst worden. Op deze panelen zal informatie komen over het zonnepark , de omgeving , de ecologie of de cultuurhistorie. De inhoud van de panelen zal tijdens de bouwfase worden afgestemd met de relevante partijen.
26
Afbeelding 18: Het landelijke wandel- en fietsnetwerk in de omgeving van het initiatief.
Afbeelding 19: Bestaand bankje op de hoek van het projectgebied , ter hoogte van het Duits Lijntje
Koppelkans Water Op de legger van het waterschap Aa en Maas is te zien dat er twee primaire watergangen lopen ten noorden en zuiden van de projectlocatie. Deze watergangen en bijbehorende beschermingszones overlappen niet met de projectlocatie. Tevens liggen ten noorden en zuiden secundaire watergangen 27
die niet door het Waterschap worden beheerd. Voor het onderhoud van de B-watergangen zijn de eigenaren van de aangrenzende percelen verantwoordelijk. Het onderhoud van deze watergangen zal worden opgenomen in het beheerplan , in overleg met het Waterschap. Er is herhaaldelijk contact geweest met het Waterschap Aa en Maas over koppelkansen op deze locatie. Zij geven aan dat hier geen sprake is van een waterbergingsgebied , maar dat het vasthouden van water op de locatie wel een positieve bijdrage heeft. Ook het infiltreren van water onder de panelen is positief. Door de aanleg van de plas-draszone ,
wordt er meer water vastgehouden. De waterretentie op de locatie kan worden gedaan door het omranden van het perceel met een lichte ophoging. De grond voor deze ophoging kan worden gewonnen
bij de aanleg van de plas-dras zone.
De waterkwaliteit in Nederland is erg laag als gevolg van (onder andere) de invloed van meststoffen en bestrijdingsmiddelen uit de landbouw. Het projectgebied bevindt zich in een omgeving waar sprake is van intensief agrarisch gebruik door verschillende grootschalige agrarische bedrijven. Doordat de grond uit de landbouw wordt gehaald en met rust wordt gelaten , zal dit leiden tot een verbetering van de waterkwaliteit in de omgeving.
Afbeelding 20: Legger Waterschap Aa en Maas (projectlocatie oranje)
Koppelkans aardkundige waarden De Peelrandbreuk loopt over een deel van de locatie. In het landschap is deze ter plaatse niet zichtbaar; er is geen sprake van duidelijke hoogteverschillen. Ook is er geen sprake van wijstverschijnselen op deze locatie , en het Waterschap heeft aangegeven dat het zonnepark geen verstoring zal opleveren (paragraaf 7. 7). Binnen het ontwerp is geen ruimte om de Peelrandbreuk fysiek zichtbaar te maken. Op verschillende plekken in de gemeente zijn informatiepanelen te vinden waarop aandacht aan de Peelrandbreuk wordt besteed. Dit voorbeeld zal worden gevolgd op de 28
informatiepanelen die aan de noordwestzijde van het zonnepark zullen worden geplaatst. Op die manier kunnen voorbijgangers en recreanten de Peelrandbreuk beleven. 3. 2. 3 Technische onderdelen Het ontwerp van het zonnepark is gemaakt op basis van de best beschikbare technieken op dit moment. Echter , de bouw van het zonnepark zal pas enkele jaren na deze vergunningaanvraag gebeuren. Op dat moment zijn er andere best beschikbare technieken , en bestaat sommige oudere
technologie niet langer. Het is daarom niet mogelijk om afmetingen , capaciteiten en specifieke types van technologie vast te leggen in de vergunning. Het is belangrijk om flexibiliteit te behouden voor de keuze van de best beschikbare technieken. De technische onderdelen van het zonnepark zijn de volgende: • • • • • •
Zonnepanelen Transformatorstation(s) Inkoopstation Batterijopslag (batterijcontainers en batterijomvormers) Onderhoudscontainer Beveiligingscamera’s
Alle nutsgebouwen zullen een gebiedseigen kleur krijgen , zodat deze minder in het landschap opvallen. De maatvoering van de nutsgebouwen in te raadplegen in bijlage ‘ontwerp’. 3. 2. 4 Netaansluiting Voor al onze projecten nemen wij in een vroegtijdig stadium contact op met de netbeheerder , in dit geval Enexis. Van Enexis hebben wij een offerte ontvangen voor de aansluiting (Bijlage J) , en hierop is een 10% aanbetaling gedaan. Dit gaat om een 6MVA aansluiting , waarbij de kabel tot de maximale
wordt ingezet. Het zonnepark zal worden aangesloten op het middenspanningstation van Enexis in Trent. De afstand tussen het zonnepark en dit middenspanningstation bedraagt circa 2100 meter. Door deze korte afstand en het feit dat het kabeltracé niet dwars door dorpen of steden hoeft te lopen , worden de maatschappelijke kosten en overlast beperkt. capaciteit
29
Afbeelding 21: Het kabeltracé van 21km , naar Middenspanningstation Trent
Momenteel heeft Enexis geen capaciteit op het elektriciteitsnetwerk om het zonnepark aan te sluiten. De aanvraag voor een netaansluiting staat daarom op een wachtlijst. Zodra er weer capaciteit beschikbaar is , kan het zonnepark gebouwd en aangesloten worden. Het is wel belangrijk om nu alvast de vergunningsverlening te doen om de volgende redenen: • Enexis en TenneT willen weten waar vergunningen zijn verleend voor zonneparken en windturbines , zodat zij weten waar vraag naar terugleveringscapaciteit is. Op basis hiervan kunnen Enexis en TenneT investeringskeuzes maken; • In de regio is afgesproken dat de vergunningen voor alle projecten die nodig zijn om de RESdoelstellingen uit 2030 te halen , uiterlijk in 2025 vergund moeten zijn; • Netcongestie is tijdelijk. Het is verstandig om nu al alle overige procedures te doorlopen , zoals de omgevingsvergunning , zodat er direct gestart kan worden met de bouw van het zonnepark als er weer netcapaciteit is.
Op dit moment kan in 2027 een aansluiting worden verwacht. Zie voor meer details paragraaf 8. 2. Als er tussentijds mogelijkheden zijn om het zonnepark al eerder aan te sluiten , bijvoorbeeld middels een (tijdelijk) capaciteitsbeperkingscontract , zullen wij onderzoeken hoe haalbaar en wenselijk dit is. Met het oog op de toekomst en in navolging van het tendervoorstel zijn 3 batterijen ingetekend. Het is mogelijk
dat dit meer of minder batterijen worden , afhankelijk van de laatst beschikbare technologieën en eisen of wensen vanuit Enexis. In ieder geval zal hier minimaal 69MWh , aan opslagcapaciteit worden geplaatst. 3. 2. 5 Opruimplicht De vergunning voor het zonnepark wordt afgegeven voor een periode van 25 jaar. Na deze 25 jaar vervalt de vergunning , en dient het zonnepark te worden ontmanteld. Om te garanderen dat er
voldoende middelen beschikbaar zijn voor de ontmanteling wordt een bedrag gereserveerd op een
30
derdenrekening. Bij de ontmanteling zullen zoveel mogelijk onderdelen worden hergebruikt of gerecycled. De gemeente verzoekt om het behoud van landschappelijke elementen na de 25 jaar. Omdat de vergunning na 25 jaar vervalt , vervallen daarmee ook de rechten waarmee het zonnepark op de
gronden mag staan. De vergunning is afgegeven voor het gehele zonnepark , inclusief de landschappelijke elementen; logischerwijs zou het zonnepark dus in zijn geheel moeten worden verwijderd. Dit is tevens zo vastgelegd in de overeenkomsten met de grondeigenaar , welke lopen voor 25 jaar , waarna het stuk grond in de oorspronkelijke staat wordt teruggebracht. Na deze periode van 25 jaar bestaat geen opstalrecht meer op de gronden , en is de grondeigenaar degene die beslist over wat er met de gronden gebeurt. Kronos Solar heeft bij het tendervoorstel een intentie afgesloten met de grondeigenaar waarin deze aangeeft bereid te zijn hierover te spreken als het moment daar is (bijlage K). Echter , doordat dit moment dusdanig ver in de toekomst ligt is de grondeigenaar niet bereid zich nu al te committeren aan zaken; hij zou zich daarmee tenslotte committeren aan een waardeverlies van zijn landbouwgronden , terwijl het voor hem niet bekend is wat de status zal zijn van het bedrijf , de wetgeving en eventuele subsidies voor groenonderhoud over 25 jaar. Wanneer de gemeente wil dat landschappelijke elementen blijven staan , zal zij hiervoor zelf een overeenkomst met de grondeigenaar moeten afsluiten. Met de gemeente is afgesproken dat in de anterieure overeenkomst zal worden opgenomen dat in de laatste 5 jaren samen met ontwikkelaar
grondeigenaar zal worden ingespannen om de mogelijkheden voor behouden van (een deel van) de inpassing te bewerkstelligen. en
3. 3 Bijdrage van het plan aan maatschappelijke ambities en doelen Zoals eerder aangeven is het ontwerp tot stand gekomen op basis van een zorgvuldige afweging , waarbij ook is gekeken naar andere opgaven in het gebied. Het plan draagt dan ook op verschillende manieren bij aan maatschappelijke ambities en doelen. In de Omgevingsvisie Maashorst wordt uitgegaan van de vier thema’s Bodem Water en Natuur , Transitie landelijk gebied , Mobiliteitstransitie en Recreatie. Hieronder zal voor de relevante thema’s worden toegelicht op welke manier waarop het plan hieraan bijdraagt. 3. 3. 1 Bodem Water en Natuur ,
Maashorst wordt , nog meer dan nu , een natuurlijke gemeente. Om dat te bereiken wordt gewerkt volgens het principe ‘bodem en water sturend’ bij ruimtelijke ontwikkelingen. Onderdelen van het thema 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
31
Ruimte voor water;
Breukenstelsel en wijstverschijnsel; Water vasthouden en vernatten; Voldoende gezond en schoon water; Vitale bodem; Natuur en landschap versterken; Biodiversiteit buitengebied versterken.
Bijdrage van het plan • De waterkwaliteit wordt verbeterd doordat 25 jaar lang de percelen niet agrarisch worden gebruikt. Hierdoor komen geen meststoffen of bestrijdingsmiddelen in het watersysteem terecht; • De waterkwaliteit wordt verder bevorderd door de aanleg van een brede plas-dras zone langs de gehele noordzijde van het plangebied; • Het vasthouden van water wordt bevorderd door de aanleg van de plas-dras zone; • Cultuurhistorisch landschap in ere herstellen na ruilverkaveling en schaalvergroting door hernieuwde aanplant kavellijnen; • Contact met het Waterschap leert dat het zonnepark geen verstoring oplevert voor de daar aanwezige breuk; • Door gebruik te maken van een zuid-opstelling met paneelhoogte van maximaal 150m , en voldoende ruimte tussen de paneelrijen te hanteren , wordt gezorgd dat de bodem voldoende zonlicht en water krijgt; • Er worden diverse maatregelen getroffen die een aanzienlijke vergroting van de biodiversiteit bewerkstelligen; 3. 3. 2 Transitie landelijk gebied Bij het onderwerp transitie landelijk gebied wordt onderscheid gemaakt tussen drie schillen. Het initiatief ligt niet direct binnen één van deze schillen , maar in het overgangsgebied tussen schil 2
(gemengd samenleven) en schil 3 (agrarische productie). De onderliggende thema’s uit beide schillen worden daarom meegenomen in de beoordeling. Onderdelen van het thema 1. Verbetering volksgezondheid; 2. Vermindering van geurhinder; 3. Extensivering agrarische activiteiten; 4. Geen nieuwe verstorende activiteiten voor de breuken; 5. Stimuleren van het bufferen van water; 6. Verbeteringen op het gebied van bodem , luchtkwaliteit en biodiversiteit; 7. 8. 9.
Energietransitie;
Landschapsbeheer en biodiversiteit; Recreatieve en educatieve activiteiten;
Bijdrage van het plan • Het zonnepark heeft geen uitstoot en daarom geen negatief effect op de lucht. De diverse groenaanplant zorgt voor een verbetering van de luchtkwaliteit; • Er wordt een bijdrage geleverd aan de verbetering van de volksgezondheid door de toevoeging van biodiversiteit , verbetering van luchtkwaliteit en de opwek van duurzame energie; •
Contact met het Waterschap leert dat het zonnepark geen verstoring oplevert voor de daar aanwezige breuk;
•
Doordat 25 jaar lang geen landbouw wordt gedaan op de percelen kan de bodem tot rust komen; Doordat agrarisch gebruik en daarmee bemesting voor 25 jaar worden gestopt wordt geuroverlast verminderd;
•
32
•
• • •
De
agrarische activiteiten op de percelen wijzigen door het nieuwe gebruik , waarbij educatieve , groenblauwe- en ecosysteem diensten worden toegevoegd; Diverse verbeteringen op het gebied van biodiversiteit; Substantiële bijdrage aan de energietransitie door opwek duurzame energie; Plaatsing van informatiepanelen nabij Duits Lijntje zorgt voor toename recreatieve en educatieve aanbod in de omgeving.
3. 3. 3 Mobiliteitstransitie voorzieningen en verstedelijking ,
Op het gebied van de mobiliteitstransitie heeft het zonnepark geen duidelijke aansluiting. Er worden wel bijdragen geleverd aan de doelstellingen op het gebied van voorzieningen en verstedelijking.
Onderdelen van het thema 1. Versterken van de sociale basis in wijken en kernen; 2. Gezonde woon- en leefomgeving; 3. Wonen in het landelijk gebied en buurtschappen; 4. Ontwikkeling bedrijvigheid; 5.
Warmte- en energietransitie.
Bijdrage van het plan • Het zonnepark draagt bij aan een gezonde woon- en leefomgeving door de stimulering van biodiversiteit; • De waterkwaliteit wordt verbeterd doordat 25 jaar lang de percelen niet agrarisch worden gebruikt. Hierdoor komen geen meststoffen of bestrijdingsmiddelen in het watersysteem terecht; • De waterkwaliteit wordt verder bevorderd door de aanleg van een brede plas-dras zone langs de gehele noordzijde van het plangebied; • De grondeigenaar stopt met de agrarische bezigheden. Het zonnepark biedt hem een nieuw verdienmodel; • Doordat agrarisch gebruik en daarmee bemesting voor 25 jaar worden gestopt wordt geuroverlast verminderd; • Doordat agrarisch gebruik en daarmee de inzet van tractoren en ander groot materieel voor 25 jaar worden gestopt wordt geluidsoverlast verminderd; • De transformatorstations kunnen op warme dagen een zacht geluid produceren.
Daarom is het aantal stations geminimaliseerd , en zijn de stations op geruime afstand (minimaal 50m) van woningen geplaatst; • Bijdragen aan de energietransitie door de opwek van duurzame energie; • Lokale werkgelegenheid wordt gestimuleerd door de inzet van lokale aannemers bij de bouw van het zonnepark; • Lokale werkgelegenheid wordt gestimuleerd door gebruik te maken van een lokale schaapsherder voor het maaibeheer op het paneelveld; • Lokale werkgelegenheid wordt gestimuleerd door inzet van lokale krachten voor het maaibeheer op de grasstroken buiten het zonnepark; • Er wordt aan gemeenschappen gebouwd door het beschikbaar maken van opties voor financiële participatie samen met de lokale energiecoöperatie BECO voor 50% medeeigenaarschap. 33
3. 3. 4 Recreatie Onderdelen van het thema 1. Versterken extensieve en intensieve recreatie; 2. Kleinschalig cultuurlandschap behouden/herstellen; 3. Lokaal erfgoed behouden en inzetten als recreatieve trekpleister. Bijdrage van het plan • Cultuurhistorisch landschap in ere herstellen na ruilverkaveling en schaalvergroting door hernieuwde aanplant kavellijnen; • Via informatiepanelen de geschiedenis van de locatie verder in beeld brengen; • Behoud van het lokale erfgoed van het Duitse Lijntje door hiermee rekening te houden in het planontwerp.
34
4. Voorbereiding 4. 1 Vooroverleg met de gemeente In februari 2024 is het principeverzoek voor “Zonnepark Voorpeel” ingediend voor de gemeentelijke selectieprocedure. In juli 2024 is het initiatief op de eerste plaats uit de voorkeursvolgorde gekomen. In september 2024 is deze voorkeursvolgorde definitief gemaakt.
4. 2 Participatie omgeving Op basis van de Aanwijzingslijst Adviesrecht omgevingsactiviteiten dient bij energieprojecten
verplichte participatie bij buitenplanse voor het oprichten van een opstelling van en
zonnepanelen participatie te worden gedaan. 4. 2. 1 Omgevingsanalyse In mei 2022 heeft de gemeente Maashorst een
addendum op hun beleidsnotitie gepresenteerd. Hierin staan de sociaal-maatschappelijke voorwaarden voor grootschalige opwek van zonne- en windenergie. In dit document wordt de omgeving gedefinieerd in drie kringen: klein , middelgroot en groot. Elk van die kringen heeft een eigen aanpak voor de projectparticipatie. Kleine kring Als directe omgeving wordt gedefinieerd als het aangewezen zoekgebied van het zonnepark , inclusief de aangrenzende percelen. Deze kring adviseert en coproduceert. Het gaat hier om twee adressen en twee grondeigenaren , waarbij een van de grondeigenaren ook woont binnen deze kring. De andere grondeigenaar heeft de woning in de Middelgrote kring. Het perceel direct ten oosten van het projectgebied is in het bezit van de grondeigenaar van het projectgebied. Met deze kleine kring hebben keukentafelgesprekken plaatsgevonden , waarbij input gegeven kon worden op het ontwerp. Ook zijn de inwoners uit de kleine kring aanwezig geweest bij de informatiebijeenkomsten , waarbij aanwezigen zijn Bij geïnformeerd , geraadpleegd en hebben geadviseerd. deze informatiebijeenkomsten zijn aanwezigen actief gevraagd om verbeteringen voor het ontwerp aan te dragen. Dit komt overeen met coproduceren.
35
Afbeelding
22: Omgevingsanalyse
Kleine
kring
(rode stippen de twee adressen
,
gele
vlakken
de aangrenzende
grondeigenaren) Het betreft de volgende twee adressen: •
•
Voorpeel 1: Deze woning ligt op circa 70 meter van de perceelgrens van het zonnepark. Door de brede randen van het zonnepark is de afstand tussen de woning en het eerste paneel bijna 100 meter. Daarnaast heeft deze woning slechts beperkt zicht op het zonnepark doordat de woning van Voorpeel 3 zich tussen de woning en het zonnepark bevindt. Voorpeel 3: Deze woning ligt op circa 35 meter van de perceelgrens van het zonnepark en op ruim 50 meter van het eerste paneel. Vanwege de dichte bestaande erfbeplanting zullen deze bewoners slechts beperkt zicht hebben op het zonnepark.
Afbeelding 23: Woningen in de Kleine Kring. Foto genomen vanaf de Voorpeel/zuidrand van het zonnepark
36
Afbeelding 24: Erfbeplanting woning Voorpeel 3. Afbeelding genomen vanaf de Voorpeel/zuidrand van het zonnepark
Middelgrote kring De Middelgrote kring zijn de omwonenden binnen een gebied van ongeveer 500 meter rondom de buitengrens van het zonnepark. Deze kring praat mee. Het gaat hier om 9 adressen en de vliegbasis Volkel. De bewoners in de Middelgrote kring zullen het zonnepark in sommige gevallen vanuit de woning kunnen zien. Anderen zullen het zonnepark vanaf het erf kunnen zien. Nog anderen hebben geen
direct zicht vanaf hun erf dankzij het aanwezige groen. Wel zullen zij het zonnepark in hun omgeving krijgen. middelgrote kring is uitgenodigd voor informatiebijeenkomsten , waarbij aanwezigen zijn geïnformeerd , geraadpleegd en hebben geadviseerd. Bij deze informatiebijeenkomsten zijn aanwezigen actief gevraagd om verbeteringen voor het ontwerp aan te dragen. Dit komt overeen met coproduceren. De
37
Afbeelding 25: Omgevingsanalyse Middelgrote kring
Het betreft de volgende adressen: • Voorpeel 2: Dit is de woning van de grondeigenaar. Deze heeft geen bezwaar tegen het •
•
•
•
•
•
38
zonnepark. Voorpeel 5: Deze woning heeft beperkt zicht op het zonnepark vanwege de schuur die in de zichtlijn op het zonnepark staat. Daarnaast heeft deze eigenaar geen bezwaar tegen het zonnepark. Spoorweg 6a: Vanwege de laanbeplanting en het Duitse Lijntje zal deze woning geen zicht hebben op het zonnepark. Het Duitse Lijntje licht op een dijk met dichte beplanting. Hierdoor wordt het zicht op het zonnepark ontnomen. Spoorweg 6: Vanwege de laanbeplanting en het Duitse Lijntje zal deze woning geen zicht hebben op het zonnepark. Het Duitse Lijntje licht op een dijk met dichte beplanting. Hierdoor wordt het zicht op het zonnepark ontnomen. Spoorweg 5: Vanwege de laanbeplanting en het Duitse Lijntje zal deze woning geen zicht hebben op het zonnepark. Het Duitse Lijntje licht op een dijk met dichte beplanting. Hierdoor wordt het zicht op het zonnepark ontnomen. Peelweg 24: Vanwege het Duitse Lijntje zal deze woning geen zicht hebben op het zonnepark. Het Duitse Lijntje licht op een dijk met dichte beplanting. Hierdoor wordt het zicht op het zonnepark ontnomen. Peelweg 28a: Deze woning ligt op bijna 500 meter afstand. Hierdoor zal de impact van het zonnepark beperkt zijn. Wel heeft deze woning in de verte zicht op het zonnepark. De eigenaren hebben echter aangegeven absoluut geen problemen te hebben met het zonnepark.
Afbeelding 26: Zicht vanaf de woning Spoorweg 5 op het zonnepark. Het zonnepark bevindt zich achter de houtwal van het Duitse Lijntje. Het uitzicht vanaf de adressen Spoorweg 6 , Spoorweg 6a en Peelweg 24 is vergelijkbaar.
Grote kring De grote omgeving van het zonnepark is een gebied van 2 kilometer rondom de buitengrens van het zonnepark. Deze kring wordt geïnformeerd. Het gaat hier om circa 151 adressen. Voor de omwonenden in de Grote kring zal het zonnepark slechts minimaal worden ervaren , en slechts door een klein deel van de omwonenden , met dank aan de afstand waarop hun woningen liggen tot
de locatie. Mogelijk zullen zij het zonnepark zien wanneer ze zich op de wegen in de omgeving begeven. De invloed van de grote kring betreft ‘informeren’.
39
Afbeelding 27: Omgevingsanalyse: Grote kring
de omwonenden zijn ook verschillende stakeholders (belanghebbenden) geïdentificeerd. Hieronder volgt een overzicht van hun standpunten en de invloed die ze hebben op het project. Naast
Stakeholder
Standpunt
Invloed
Grondeigenaren
Voorstander financiële zekerheid
Meebeslissen
,
Informeren raadplegen adviseren en coproduceren. ,
Omwonenden kring
kleine
Geen voorstander mogelijk te zien
,
redelijk
,
wensen
het zonnepark
zo
min
,
Informeren raadplegen adviseren en coproduceren. ,
Omwonenden middelgrote kring
Omwonenden kring
Neutraal gegund
grote
,
er
is begrip
voor en
het wordt de grondeigenaar
,
Neutraal
Informeren
Waterschap Aa en Maas
Geen opgave in gebied. Steun voor plas-dras zone en andere maatregelen in overleg.
Adviseren
Energiecoöperatie ULECO
Positief
Meebeslissen
40
,
er wordt een samenwerking opgezet
Projectcoöperatie Zonnepark Voorpeel (PZV)
Nog op te richten
Brabantse Milieufederatie
Energieboswachter: voorstander positief over opwaardering ecologie overleg gevoerd en advies gekregen
Adviseren
Dassenwerkgroep Brabant
Neutraal delen van uitkomsten dassenonderzoek
Adviseren
Stichting Vrijwillig Landschapsbeheer Uden
Blij betrokken te worden 10 aandachtspunten ecologie landschap en beheer
gegeven voor
Adviseren
Veiligheidsregio Brabant Noord
Blij betrokken te worden (brand)veiligheid gegeven
advies
Defensie Volkel)
Neutraal zonnepark bij vliegbasis geen probleem besluit ligt bij gemeente
Adviseren
Provincie Noord-Brabant
Overleg vindt plaats tussen gemeente
Meebeslissen
Gemeente Maashorst
Project op eerste plaats geëindigd in tender
(Vliegbasis
Meebeslissen
,
,
,
,
,
,
neutraal
,
,
,
en provincie
voor
Adviseren
Meebeslissen
4. 2. 2 Genomen stappen Insteek omgevingsdialoog Voor een goede omgevingsdialoog is het belangrijk dat in een vroeg stadium overleg plaatsvindt met alle belanghebbende partijen. Hiervoor worden de volgende stappen aangehouden: • Persoonlijk contact omwonenden uit de kleine kring middels keukentafelgesprekken. Deze keukentafelgesprekken dienen voor het beantwoorden van vragen , wegnemen van zorgen en ophalen van belangen; • Het organiseren van informatiebijeenkomsten voor belangenpartijen en omwonenden van de kleine- en middelgrote kring voor het beantwoorden van vragen , presenteren van de plannen , informeren over de voortgang , ophalen van belangen en terugkoppeling van de verwerking van de belangen in het ontwerp; • Brieven naar omwonenden binnen de grote kring voor het informeren over de plannen en het aanbod voor persoonlijk contact indien er vragen zijn; • Brieven naar omwonenden binnen de kleine- en middelgrote kring om hen te informeren over het finale ontwerp; • Contact met belangenpartijen voor inwinnen van advies over de plannen en uitvraag van aanvullende belangen. Opgehaalde belangen worden gemotiveerd in de plannen opgenomen. Het finale plan als resultaat van participatie wordt aan de gemeente voorgelegd als onderdeel van de vergunningaanvraag.
Keukentafelgesprekken Met de omwonenden uit de kleine kring en de dichtstbijzijnde woning van de middelgrote kring hebben keukentafelgespreken plaatsgevonden. Op 8 augustus 2023 zijn twee vertegenwoordigers van Kronos Solar bij de bewoners van Voorpeel 1 , Voorpeel 3 en Voorpeel 5 langs geweest om de plannen voor het zonnepark te bespreken. Tijdens dit gesprek is het eerste ontwerp gedeeld , informatie over 41
het zonnepark en het proces verschaft , zijn vragen van de omwonenden beantwoord en belangen opgehaald. Tijdens de informatiebijeenkomst op 7 oktober is aan de omwonenden van Voorpeel 1 en 3 medegedeeld dat zij contact kunnen opnemen indien zij nog een aanvullend keukentafelgesprek wensen. Hier zijn deze omwonenden niet op in gegaan. Informatiebijeenkomsten Op 5 juni 2023 zijn alle omwonenden uit de kleine- en middelgrote kring per brief uitgenodigd voor de informatiebijeenkomst op 28 juni 2023. Tijdens deze informatiebijeenkomst zijn aanwezigen geïnformeerd over het voornemen van Kronos Solar om een zonnepark initiatief in te dienen bij de gemeentelijke tenderprocedure. De aanleiding van het initiatief is toegelicht , de locatie is kenbaar gemaakt en aanwezigen zijn geïnformeerd over het vervolg van participatietraject. Op 7 oktober 2024 , nadat de voorkeursvolgorde van de tender definitief is geworden , is een nieuwe informatiebijeenkomst georganiseerd. Hiervoor zijn de omwonenden uit de kleine- en middelgrote
kring uitgenodigd , evenals de lokale natuurorganisaties. Ook ULECO was aanwezig op deze avond. Tijdens de bijeenkomst zijn mensen geïnformeerd dat dit initiatief bovenaan is geëindigd bij de gemeentelijke tender en daardoor verder mag richting het vergunningstraject. Het belangrijkste doel van de avond was om het concept ontwerp te delen en daarover feedback op te halen. Via een formulier konden aanwezigen hun feedback geven op het concept ontwerp. Uiteraard konden er ook vragen gesteld worden. De gemeente en ULECO hebben ook een deel van de presentatie op zich genomen.
Brief naar omwonenden binnen twee kilometer Op 22 januari 2024 , net voordat het initiatief is ingediend bij de gemeentelijke tenderprocedure , zijn alle omwonenden binnen twee kilometer van de planlocatie per brief geïnformeerd over deelname van het initiatief aan de gemeentelijke tender. In de brief is verwezen naar de projectwebsite , waar gedurende de projectontwikkeling informatie te vinden is. Ook werden mensen opgeroepen om contact op te nemen als zij vragen hadden over het project. Brief finaal ontwerp Naar de omwonenden uit de kleine- en middelgrote kring is begin 2025 een brief gestuurd met daarin het finale ontwerp van het zonnepark. 4 november 2022
Keukentafelgesprek
28 juni 2023
Informatieavond
42
Grondeigenaar huisbezoek vijf omwonenden uit kleine en middelgrote kring. Hij heeft ze op de hoogte gesteld van zijn intentie om een zonnepark op zijn grond te laten ontwikkelen. Kleine en middelgrote kring , persoonlijke uitnodiging per brief. Hier zijn 6 van de 11 adressen aanwezig geweest. Hierbij is een presentatie gegeven van de plannen , vragen beantwoordt en belangen opgehaald. Op diezelfde dag is ook mailcontact geweest met een omwonende die niet zelf bij de bijeenkomst aanwezig kon zijn. Hierbij zijn vragen beantwoordt en belangen opgehaald. ULECO was ook aanwezig op deze bijeenkomst en heeft een korte presentatie gegeven.
10 Juli 2023
Projectwebsite
De
projectwebsite www. zonnepark-voorpeel. nl is online. Op deze website kunnen mensen informatie vinden over het project , de locatie en veelgestelde vragen. Ook worden via deze weg verslagen en presentaties van de participatiebijeenkomsten gedeeld , bijvoorbeeld voor belanghebbenden die hier niet bij aanwezig konden zijn.
8 augustus 2023
Keukentafelgesprek
22 januari 2024
Informatiebrief
7 oktober 2024
Informatieavond
8 oktober 2024
Persoonlijk contact
14 oktober 2024
Informatiebrief
Begin 2025
Informatiebrief
Persoonlijke gesprekken met Voorpeel 1 , 3 , en 5 , waarin vragen zijn beantwoord en belangen zijn opgehaald. Op 22 januari 2024 is een informatiebrief rondgestuurd aan alle 152 omwonenden in de grote kring. Hierin zijn ze op de hoogte gesteld van het initiatief voor de tender , de projectwebsite , en hoe ze vragen kunnen stellen. Kleine en middelgrote kring , persoonlijke uitnodiging per brief. Ook verschillende belanghebbenden (Energieboswachter , Natuurvrienden) waren aanwezig. Er werden presentaties gegeven door de gemeente , ULECO en Kronos Solar. Er zijn vragen beantwoordt en belangen opgehaald. Eén omwonende uit de middelgrote kring was ondanks aanmelding niet aanwezig op de informatieavond. Er is direct contact gezocht om deze persoon in de gelegenheid te stellen het verslag te lezen en hierop eigen vragen te stellen. Gedurende de maand oktober is hier heen en weer gemaild en zijn belangen en zorgen gedeeld en vragen beantwoord. Er is aangeboden telefonisch contact te hebben , maar dit is nooit tot een belafspraak gekomen. Er is één adres in de middelgrote kring waarmee niet gesproken is. Zij zijn meermaals per brief benaderd met uitnodigingen voor de informatieavonden. Hierop is nooit een reactie gekomen.
Om te verzekeren dat deze mensen wel de kans hebben gehad om zich adequaat te informeren is een laatste brief toegestuurd met informatie over de projectwebsite en de mogelijkheden om contact te leggen voor vragen. Naar omwonenden uit de kleine- en middelgrote kring is een brief gestuurd met daarin het finale ontwerp van het zonnepark.
Gesprekken met belanghebbenden Er is met alle belanghebbenden gesproken. Hieronder een kort overzicht daarvan.
43
Datum
Belanghebbende
Sinds 2018
Gemeente
Maashorst
Beschrijving Doorlopend
contact
beleid
doelstellingen
en
de
met
gemeente
over
duurzame
voor
opwek. Defensie
3 mei 2022
Sinds
juni 2022
Op
3 mei
is telefonisch
2022
Defensie.
heeft
op
contact
geweest
Daarbij gemeente primair verantwoordelijke was. In de omgeving van Volkel ligt reeds een ander zonnepark en dit levert geen problemen op, dus de verwachting was dat dit voor voorliggend initiatief ook zou gelden. Doorlopend contact met ULECO over de inrichting van de financiële participatie. ULECO
ULECO
met
werd aangegeven dat de
beide
informatieavonden
een
presentatie gegeven. Sinds 2022 20
Grondeigenaren Ecoloog (Sweco/Econsultancy)
juni 2023
Doorlopend
de
voor
overige
aan
juli 2023
Waterschap
12
augustus
2023
Energieboswachter (Brabantse Milieufederatie)
7 december
2023
Veiligheidsregio
augustus
Maas
Brabant
van
ontvangen.
aanvullend
is
soorten
de
Wet
aanzien
onderzoek
nodig, zijn overtredingen ten natuurbescherming niet
de orde.
Gesproken over het project, koppelkansen en de plannen voor de aanleg van een strook beplanting langs de stallen van Peelpigs. Het Waterschap gaat akkoord met de aanplant langs de stallen. Ook zijn ze voorstander van de aanleg van een plas-dras zone voor waterberging en ecologie. Teams call gevoerd met (geanonimiseerd) vanuit de Brabantse Energieboswachter Milieu Federatie. Aansluitend heeft hij een document met aanbevelingen toegestuurd. E-mail contact waarbij ze hun adviezen hebben gegeven.
2023
Natuurvrienden
met Gesprek (geanonimiseerd) voorzitter Natuur & Milieu Maashorst en werkgroep Stichting Vrijwillig Landschapsbeheer Uden (sVLU). Aansluitend heeft hij een document met aanbevelingen gestuurd.
2024
Dassenwerkgroep
Brabant
Teams
call
Verzoek
gekregen van ecologisch
houden 25
das
Wet Ten
Noord 19 december
13
Aa en
quickscan
Rapportage van
het project
over
natuurbescherming
aanzien
19
contact
september
2024
Waterschap
Aa en
Maas
Mailcontact
inzake
met
dassen om
het
in
de
omgeving.
de
op onderzoek.
hoogte
waterschap
over
hen
de
peelrandbreuk-zijbreuk ontwerp het zonnepark. Het Waterschap laat weten dat er het geen wijstverschijnselen zijn en hoeft te houden met zonnepark geen rekening de peelrandbreuk-zijbreuk. Verder geeft het Waterschap aan akkoord te zijn met het ontwerp van het zonnepark. en
44
het
te
van
4 november 2024
19 november 2024
Ecoloog (Sweco/Econsultancy)
Rapportage aanvullend dassenonderzoek ontvangen. Met enige inpassingsmaatregelen
kan het foerageergebied voor de das gecompenseerd en zelf vergroot worden. Digitaal overleg naar aanleiding van hun opmerkingen tijdens de laatste informatieavond. Op 23 november hebben wij van hen een document ontvangen met daarin hun opmerkingen over het plan , en een plantsoenlijst met gebiedseigen soorten.
Natuurvrienden
4. 2. 3 Opgehaalde belangen Hieronder volgt een overzicht van de opgehaalde belangen plus hun verwerking in het ontwerp. Voor sommige partijen staat geen belang genoemd; Dit is omdat ze hebben aangegeven geen belangen te hebben. Wens
Natuurvrienden Beleggen 1 of zonnepanelen
Verwerking meer
fabrieksdaken
met
Niet aantasten natuur Duits Lijntje Hogere panelen i. v. m. bodem en ecologie
Aanleg van grasmat direct na laatste oogst Schapenbegrazing op ecologische wijze en gefaseerd Gebruik streekeigen soorten Soortenlijst struweel door sVLU laten toetsen Goede afspraken over beheer Aanleg van een
poel voor toevoeging natte
Nee , onderdeel van gemeentelijke opgave Ja , rekening mee gehouden in ontwerp Nee , volgens het gemeentelijk beleid is de paneelhoogte hier gemaximeerd op 150m , Ja , in overleg met grondeigenaar Ja , opgenomen in Beheerplan , uitvoering in overleg sVLU Ja Ja , zal worden gedeeld Ja , Beheerplan in bijlage , uitvoering in samenspraak met sVLU Deels , plas-dras zone i. p. v. poel
component
Opknippen paneelrijen voor bereikbaarheid Hekwerk voor dassen begaanbaar
betere
Verspreiden van de vrijgekomen grond uit de aanleg van de plas-draszone over het perceel bouw , om zaden uit de voor aanvang ondergrond de kans te krijgen tot kieming te komen Beheer afstemmen op gelijksoortige gebieden in de omgeving , vastleggen in Beheerplan Verleggen duiker naar noordelijke hoek om de zandwegen te behouden Aanleg buitenrand met kruidenrijk grasland en struweel voor aanvang bouw
45
Ja , ook verzoek van de brandweer Ja , dassen kunnen in het zonnepark blijven foerageren. Hekwerk zal op 10cm boven de
grond worden geplaatst en er zullen dassentunnels worden geplaatst. Ja , in overleg met relevante partners om te zorgen dat dit niet ten koste gaat van andere doelen zoals verschralingsbeheer.
Beheerplan in bijlage , samenspraak met sVLU Ja , Ja Ja , bouwfase
uitvoering
in
Enkele laagstam of halfhoogstam fruitbomen met valfruit voor de das op hoekpunten aan de noordzijde van het perceel Biodiversiteit aan de oostzijde verhogen door een graskruidenstrook , een bonte akkerrand of
Ja , wordt opgenomen in beplantingsplan
Ja , oostzijde aangepast naar akkerrand met struweelhaag en ruige vegetatie
een graangewas
randen inrichten als 15m kruidenrijk 15m 35m grasland , , scheerhaag , , graskruidenpad; Dit met het oog op beheer De
November en december zijn de beste maanden om de randbeplanting te doen Bomenrij langs stal Peelpigs Geen uitbreiding van de recreatie op de noordwesthoek Geen voedselbos , niet betrekken Fruitzforlife Ecoloog (Sweco/Econsultancy) Werken buiten het broedseizoen vogels Werken buiten kwetsbare periode das Geen kunstlicht i. v. m. vleermuizen Grasland i. p. v. kruidenrijk grasland buiten het paneelveld (i. v. m. dassen) Grasland op het paneelveld vanaf het begin laten begrazen en bemesten door schapen (i. v. m. dassen) Aanplant volwassen fruitbomen die fruitdragend zijn in het najaar (i. v. m. dassen) Zorgen dat het hekwerk rondom toegang verleent aan dassen en andere zoogdieren
Nee , vooral voor omwonenden is een robuuste afscherming van groot belang. Het beheer van de 5m brede struweelhaag kan worden gedaan interne vanaf de onderhoudspaden. is niet Kruidenrijk grasland aanbevolen door de
ecoloog vanwege de das. Ja , bouwfase , in overleg sVLU Ja , vanuit Omgevingsfonds vanuit Deels , overeenkomstig belang omwonenden , alleen informatiepanelen Ja Ja , bouwfase Ja , bouwfase Ja Nee , kruidenrijk grasland vereist vanuit beleid Ja
Ja Ja , hekwerk geplaatst op 10cm van de grond , toevoeging dassenbuizen in overleg met
ecoloog Veiligheidsregio Minimaal brandbaar materiaal Verklein kansen brandoverslag Bereikbaarheid brandweerwagen Bluswatervoorziening Afkoppelbare transformatoren Markering op elektra componenten Energieboswachter (Brabantse Milieufederatie) Op 6 plekken panelen weglaten uit de rijen. Deze plekken als volgt inrichten: 2x kuil , 2x heuveltje , 2x vlak Plaatsing van hoopjes stenen en boomstronken op overhoeken Vleermuiskasten of vleermuiskelder Aanplant variëren met groenblijvende struiken , bessen dragende struiken en vruchtdragende struiken Omwonenden 46
Ja Ja , kiezels rondom technische ruimtes Ja Ja Ja Ja Ja , plaatsing in overleg met ecoloog
Ja , plaatsing in overleg met ecoloog Ja , plaatsing in overleg met ecoloog Ja , in afstemming met ecoloog
voedselvoorziening dassen
i. v. m.
Afschermen zonnepark Afstand tot woning
Geen uitgebreide recreatieve entree
Goede landschappelijke inpassing Wegen
niet extra aanplanten i. v. m. doorgang
landbouwvoertuigen Grootschalige stallen in omgeving niet mooi
Goed onderhouden kruidenrijk grasland rondom zonnepark i. v. m. onkruid omliggende op percelen Opvullen brede rand rondom zonnepark met struweel i. p. v. kruidenrijk grasland
Ja , aanplant rondom Ja. Ten opzichte van het eerste gepresenteerde ontwerp is er nu meer afstand gehouden tot de woningen. Deze afstand bedraagt 25m en is ook in lijn met de beleidsvoorwaarden. Deels , geen uitgebreide recreatie , wel informatiepanelen bij het Duitse Lijntje. Ja , samenwerking met landschapsdeskundige , toetsing door gemeente Ja , in overleg met gemeente opgelost binnen het terrein Ja , erfbeplanting met eigenaren besproken en een plan gemaakt (zie paragraaf 3. 2. 1 onder C) , verdere invulling vanuit Omgevingsfonds Ja , onderdeel van het beheer
Nee , niet in lijn met beleidseisen voor behoud
openheid
Gemeente
Beleidseisen
Ja , getoetst door gemeente
4. 2. 4 Financiële participatie Het is belangrijk dat de omgeving kan meeprofiteren van het zonnepark en dat de opbrengsten van het zonnepark terugvloeien naar de omgeving. Dit wordt op verschillende manieren bereikt , waaronder lokaal eigendom en donaties aan fondsen , waarvoor afspraken worden vastgelegd in een anterieure overeenkomst.
50% lokaal eigendom Om 50% lokaal eigendom te realiseren werkt Kronos Solar samen met de lokale energiecooperatie ULECO. ULECO heeft de mogelijkheid om voor 50% mede-eigenaar van het project te worden. Er is al sinds de zomer van 2022 goed contact met ULECO. Kronos en ULECO hebben hun samenwerking in een privaatrechtelijke overeenkomst vastgelegd. Inwoners van de gemeente Maashorst kunnen via ULECO investeren in het project. Omgevingsfonds en Energiefonds Een andere manier waarop de omgeving financieel kan meeprofiteren van het zonnepark is via donaties uit fondsen. Wij vinden het belangrijk dat de omgeving van het zonnepark financieel profiteert , ook als lokaal eigendom niet haalbaar blijkt. Er zullen dan jaarlijkse donaties gedaan worden aan een omgevingsfonds en een gemeentelijk energiefonds. Omgevingsfonds: Er zal een jaarlijkse donatie worden gedaan per opgewekte MWh aan een Omgevingsfonds. Dit fonds kan worden uitgegeven aan een kwaliteitsimpuls voor de omgeving. Gemeentelijke energiefonds: Er zal een jaarlijkse donatie worden gedaan per opgewekte MWh aan een gemeentelijk energiefonds. Middels dit fonds kan de energietransitie in de gemeente worden versneld. Hierbij kan gedacht worden aan het financieel bijdragen van zonnepalen op dak (trede 1 van 47
de zonneladder). Beheer van dit fonds zal worden uitgevoerd door de gemeente Maashorst. Door geld te doneren aan dit gemeentelijk energiefonds draagt dit zonnepark bij aan de ontwikkeling van nieuwe duurzame projecten. Lokale werkgelegenheid Gedurende de ontwikkeling , bouw en exploitatie van het zonnepark zullen werkzaamheden worden verricht door externe partijen. Wij zullen hiervoor lokale ondernemers benaderen. Hiermee draagt het zonnepark bij aan de economie van de gemeente Maashorst. Er kan gedacht worden aan de volgende werkzaamheden: Ontwikkelingsfase: voor de informatiebijeenkomsten zijn zalen gehuurd bij lokale ondernemers. Zo heeft de eerste informatieavond plaatsgevonden in ‘de Mander’ in Odiliapeel en de tweede bijeenkomst in het Dorpshuis Zeeland. Bouwfase: Er zullen werkzaamheden worden uitgevoerd voor de landschappelijke inpassing. De plasdras zone moet uitgegraven worden en de groenaanplant moet uitgevoerd worden. Wij kiezen ervoor om dit door een lokale ondernemer te doen. Ook taken als het plaatsen van het hekwerk en de aanleg van de interne weg , of de huur van groot materieel zal zoveel mogelijk lokaal worden aanbesteed. Exploitatiefase: Tijdens de exploitatie van het zonnepark moet de groenaanplant onderhouden worden. Daarnaast maken wij gebruik van schapenbegrazing.
Hiervoor kiezen wij voor een lokale schaapsherder zoals Schaapskooi ’t Nabbegat in Zeeland of Schapenhouderij Dirk Geenen in Odiliapeel. Zon-op-dak In het kader van de Zonneladder is ook gekeken naar de mogelijkheden om zon-op-dak te realiseren in de gemeente. Hiervoor is tijdens de tenderprocedure contact geweest met SBBM , welke actief zijn met zonnepanelen op bedrijventerreinen. Zij hebben aangegeven in potentie interesse te hebben om hierin samen te werken. Deze samenwerking is een onderdeel van de financiële participatie. ULECO zal de gesprekken met SBBM voortzetten.
4. 3 Bindend adviesrecht gemeenteraad Op basis van de Aanwijzingslijst Adviesrecht en verplichte participatie bij buitenplanse omgevingsactiviteiten heeft de gemeente Maashorst besloten dat bij energieprojecten voor het oprichten van een opstelling van zonnepanelen een bindend adviesrecht vanuit de gemeenteraad moet worden verkregen.
48
5. Toetsing aan het omgevingsplan In paragraaf
5. 1
worden de verschillende regels vanuit de Bruidsschat , Verordening Fysieke Leefomgeving , Bodemkwaliteitskaart , Veiligheidscontouren en Ruimtelijke Plannen uiteengezet. In paragraaf 5. 2 wordt de toetsing gedaan.
5. 1 Huidige bouw- en gebruiksmogelijkheden 5. 1. 1 Bruidsschat De Bruidsschat is een verzameling overgebleven regels op rijksniveau die verhuizen naar het tijdelijk deel van het omgevingsplan van de gemeente. De regels die hun weerslag hebben op het voorliggend initiatief zijn de volgende: •
•
•
•
Artikel 22. 8: Aansluiting op distributienet voor elektriciteit: De aansluitafstand mag niet groter zijn dan 100m , of de aansluitkosten niet hoger zijn dan bij een afstand van 100m. Artikel 22. 13: Bluswatervoorziening: Een bouwwerk heeft een toereikende bluswatervoorziening tenzij de aard , ligging of het gebruik van het bouwwerk dat niet vereist. De bluswatervoorziening is onbeperkt toegankelijk en de afstand tot de brandweeringang is ten hoogste 40m. Artikel 22. 14: Bereikbaarheid bouwwerk voor hulpverleningsdiensten: Er moet een verbindingsweg liggen die geschikt is voor voertuigen van de brandweer en andere hulpverleningsdiensten. Artikel 22. 15: Opstelplaatsen voor brandweervoertuigen: Zodanige opstelplaatsen voor brandweervoertuigen dat een doeltreffende verbinding tussen die voertuigen en de bluswatervoorziening kan worden gelegd.
5. 1. 2 Verordening Fysieke Leefomgeving In deze paragraaf wordt gekeken naar de regelgeving in de Verordening Fysieke Leefomgeving gemeente Maashorst op de gebieden Archeologie , Geur en de Afvoer van hemel- en grondwater. Geur Een geurgevoelig object is een object zoals bedoeld in artikel 1 van de Wet geurhinder en veehouderij
en/of een geurgevoelig gebouw als bedoeld in artikel 5. 91 van het Besluit kwaliteit leefomgeving , te weten een gebouw met een woonfunctie , onderwijsfunctie , gezondheidszorgfunctie of bijeenkomstfunctie voor kinderopvang , en bijbehorende nevenfuncties. Om de geurbelasting van en op dergelijke objecten te bepalen wordt een waarde gemeten aan de gevel van het object. Afvoer van hemel- en grondwater De regels voor de afvoer van hemel- en grondwater bestaan voor het tegengaan van verdroging en het ontlasten van riolering en rioolwaterzuiveringsinstallaties. Er wordt bevorderd om op de opvang van regenwater op het eigen terrein te doen. Het lozen van regenwater vanaf een nieuw verhard oppervlak mag niet gebeuren op de riolering of op openbaar terrein. Bij extreme neerslag kan hier een uitzondering op worden gemaakt. Het afstromend hemelwater mag verder niet verontreinigd zijn.
49
5. 1. 3 Bodemkwaliteitskaart en veiligheidscontouren Bodemkwaliteitskaart De Bodemkwaliteitskaart PFAS Noord-Brabant uit 2020 is hier van toepassing. In de Zonekaart PFAS van de bovengrond is Maashorst ingedeeld in Zone 5 , Noord-Oost Brabant. In de Zonekaart GenX van de bovengrond is Maashorst ingedeeld in Zone 14. Dit komt overeen met zones 1 t/m 5 uit de Zonekaart PFAS. Het plangebied valt niet binnen een grondwaterbeschermingsgebied. Veiligheidscontouren De planlocatie ligt niet binnen veiligheidscontouren.
Afbeelding 28: Veiligheidscontouren in de omgeving van het plangebied (groen omlijnd)
-
(bron: Atlas Leefomgeving)
5. 1. 4 Ruimtelijke plannen Op de projectlocatie is het bestemmingsplan ‘Veegplan Buitengebied Uden’ van toepassing. De gehele projectlocatie heeft de enkelbestemming ‘Agrarisch met waarden - Landschapswaarden’. Op de zuidoosthoek ligt de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 3’. Daarnaast bestaan op de locatie de volgende Gebiedsaanduidingen: • • • • • • • •
50
Geluidzone – industrie Geluidzone – luchtvaart 35-40 ke Luchtvaartverkeerzone – ils-zone 10 Overige zone – Deelgebied agrarisch Overige zone – Deelgebied gemengd Overige zone – Leefgebied dassen Veiligheidszone – Munitie C Vrijwaringszone – Radar
Afbeelding 29: Uitsnede Omgevingsplan met aanduiding plangebied (blauwe lijn)
5. 2 Strijdigheden initiatief in relatie tot omgevingsplan 5. 2. 1 Bruidsschat Hieronder worden de regels uit de Bruidsschat die betrekking hebben op het voorliggend initiatief behandeld: • Artikel 22. 8: Aansluiting op distributienet voor elektriciteit: De aansluitafstand is circa 650m. Omdat de wettekst niet gaat om een zonnepark kan gemotiveerd van deze regel worden afgeweken. • Artikel 22. 13: Bluswatervoorziening: In de omgeving zijn verschillende bluswatervoorzieningen aanwezig. De Veiligheidsregio Brabant Noord heeft een locatiespecifiek advies uitgegeven voor het voorliggend initiatief. Dit wordt behandeld in paragraaf 7. 10. 8. •
•
Artikel 22. 14: Bereikbaarheid bouwwerk voor hulpverleningsdiensten: De interne weg is geschikt en bereikbaar voor brandweervoertuigen en andere hulpverleningsdiensten. Artikel 22. 15: Opstelplaatsen voor brandweervoertuigen: De Veiligheidsregio Brabant Noord heeft een locatie-specifiek advies uitgegeven voor het voorliggend initiatief. Dit wordt behandeld in paragraaf 7. 10. 8.
5. 2. 2 Verordening Fysieke Leefomgeving Geur Een zonnepark is geen geurgevoelig object , het project produceert namelijk geen geur. Daarmee kan verdere toetsing achterwege blijven en vormt het aspect ‘geur’ geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het project.
51
Afvoer van hemel- en grondwater Onder de zonnepanelen wordt geen gesloten verharding aangelegd , waardoor het regenwater binnen het plangebied zelf kan infiltreren. Ook de interne weg bestaat uit halfverharding en beperkt de infiltratie van regenwater in het plangebied niet. De watergangen langs het plangebied blijven behouden en een plas-dras zone wordt aan de noordzijde toegevoegd. De panelen en de constructie worden uitgevoerd van niet-uitloogbare materialen , waardoor er geen verontreinigd water zal afstromen. Zie hierover ook paragraaf 5. 2. 3. 5. 2. 3 Bodemkwaliteitskaart en veiligheidscontouren Bodemkwaliteitskaart •
•
•
Er is geen PFAS verwerkt in de coating van de te gebruiken materialen. De palen die in de grond worden geplaatst zijn van thermisch verzinkt staal zonder chemische coating en de PV
rekken van gegalvaniseerd staal , aluminium en roestvrijstaal. De documenten zijn in de bijlage terug te vinden. Er wordt geen grond van buiten de locatie aangevoerd. Voor de interne weg wordt gebruik gemaakt van gecertificeerd menggranulaat. Voor de vergunningsaanvraag dient geen bodemonderzoek plaats te vinden , omdat er geen bodemvervuiling door het zonnepark zal plaatsvinden. Er dient echter bodemonderzoek plaats te vinden voor de start van de bouw en dit moet met de gemeente gecommuniceerd worden. Het betreft hier een verkennend bodemonderzoek , in de volksmond ook wel een Schone Grond Verklaring genoemd.
Veiligheidscontouren Bij externe veiligheid gaat het om het beheersen van de veiligheid van personen in de omgeving van activiteiten met gevaarlijke stoffen. De beoogde ontwikkeling omvat geen kwetsbare objecten en maakt ook geen nieuwe bronnen mogelijk met veiligheidscontouren. De externe veiligheid wordt verder behandeld in paragraaf 7. 10. 8. 5. 2. 4 Ruimtelijke plannen •
Er is bebouwing voorzien op gronden waar nu niet gebouwd mag worden. Het voorliggende initiatief is hiermee in strijd (activiteit bouwen).
•
Waarde – Archeologie 3 Dit onderwerp wordt behandeld in paragraaf 7. 12. Geluidzone – industrie Geen nieuwe woningen of andere gebouwen toegestaan. Niet van toepassing op dit project. Geluidzone – luchtvaart 35-40 ke Tegengaan van te hoge geluidsbelasting op gevoelige gebouwen vanwege de militaire luchthaven. Niet van toepassing op dit project. Luchtvaartverkeerzone – ils-zone 10 Maximaal toelaatbare hoogte van objecten in , op of boven de grond mag niet meer bedragen dan 389, m + NAP. Niet van toepassing op dit project. Overige zone – Deelgebied agrarisch Overige zone – Deelgebied gemengd Overige zone – Leefgebied dassen Dit onderwerp wordt behandeld in Paragraaf 2. 4. 5 en Hoofdstuk 3.
•
•
•
• • •
52
•
•
53
Veiligheidszone – Munitie C Beschermen van het veiligheidsrisico van kwetsbare objecten nabij een munitiecomplex. Hierover is reeds contact geweest met defensie. Dit is geen belemmering voor het project. Vrijwaringszone – Radar Beperkingen van bouwhoogte i. v. m. radar beïnvloeding. Dit geldt pas vanaf een bouwhoogte van 49m. Dit is geen belemmering voor het project.
6. Beleid en regelgeving 6. 1 Rijksbeleid en rijksregels 6. 1. 1 Nationale Omgevingsvisie Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. De NOVI komt voort uit de Omgevingswet , die sinds 1 januari 2024 in werking is getreden. Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is
dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden , maar in samenhang. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; 2. 3. 4.
Duurzaam economisch groeipotentieel;
Sterke en gezonde steden en regio’s; Toekomstbestendige ontwikkeling landelijk gebied.
Om
de beleidskeuzes op een heldere en voorspelbare manier te maken , hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes , die helpen bij het afwegen en prioriteren van de verschillende belangen en opgaven:
1. 2. 3.
Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; Afwentelen wordt voorkomen.
Toetsing Voor het voorliggende plan zijn prioriteit 1 en 4 van toepassing. Prioriteit 1: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Per prioriteit heeft het rijk verschillende beleidskeuzes gemaakt. Voor dit plan is beleidskeuze 1. 4 relevant: “We realiseren de opgave van duurzame energie met oog voor de kwaliteit van de omgeving en combineren deze zo veel mogelijk met andere functies. Voor de inpassing op land van de opgave voor duurzame energie worden regionale energiestrategieën opgesteld. ” Het rijk heeft bij de inpassing van duurzame energie voorkeur voor grootschalige clustering , vanwege
het verminderen van de ruimtelijke afwenteling en de kostenreductie. Bewoners moeten goed betrokken worden , invloed hebben op het gebruik en waar mogelijk meeprofiteren van de opbrengsten. Verder moet aandacht worden besteed aan natuurinclusief ontwerp en beheer. Voor mogelijke locaties voor realisatie van zonnepanelen is in de NOVI de volgende voorkeursvolgorde
(ook wel bekend als de Zonneladder): Zonnepanelen op daken en gevels van gebouwen; Onbenutte terreinen in bebouwd gebied; Landelijk gebied: slimme functiecombinaties , bij voorkeur op gronden met een andere primaire functie dan landbouw of natuur Landbouw- en natuurgronden
opgenomen
1. 2. 3. 4.
54
Met het mogelijk maken van zonnepanelen op voormalige landbouwgrond worden de zonnepanelen gerealiseerd op een locatie die vanuit het rijk de minste voorkeur heeft. De gemeente Maashorst is onderdeel van de RES-regio Noordoost Brabant. Deze RES-regio heeft de opgave om 16TWh , aan duurzame energie op te wekken. Bij deze opgave is reeds rekening gehouden met energiebesparing en zonnepanelen op woningen. De opgave van 16TWh ,
moet dus worden > ingevuld middels zonnepanelen op grootschalige daken (15kwp) , zon-op-veld en windturbines. De gemeente Maashorst is verantwoordelijk voor 015TWh , van deze opgave. In de beleidsnota ‘Grootschalige opwekking zonne- en wind energie’ wordt gesteld dat 25% van de RES-opgave gerealiseerd kan worden middels energiebesparing en 40% middels zonnepanelen op
grootschalige daken. Dit betekent dat trede 1 van de zonneladder niet voldoende is om de gehele RESopgave in te vullen. De resterende opgave van 006TWh , moet middels zon-op-veld en windturbines ingevuld worden. Aangezien er vanwege de radars van vliegbasissen Volkel en Herwijnen hoogtebeperkingen zijn voor gebouwen , is het niet mogelijk om windturbines in de gemeente Maashorst te plaatsen. De opgave van 006TWh , zal dus volledig middels zon-op-veld ingevuld moeten worden. Uit onderzoek van De WarmteTransitieMakers en Pondera consult 1 , in opdracht van de RES Noordoost
Brabant , is onderzoek gedaan naar de opwekpotentie van zonnepanelen op restgronden. Onder restgronden worden geluidsschermen , stortplaatsen , spoorbermen en braakliggende terreinen verstaan. Dit komt overeen met trede 2 en 3 van de zonneladder. Het onderzoek laat zien dat de potentie op restgronden slechts 8TJ (0002TWh) , bedraagt. Zon op water valt ook onder trede 3 van de zonneladder. Op basis van een interne analyse (zie bijlage ‘Toelichting zonneladder’) is gebleken dat de potentie voor zon-op-water in de gemeente Maashorst 95ha , bedraagt. Uitgaande van een opwek van 1. 200 MWh per hectare , komt dit neer op 0011TWh. , Dit houdt in dat de gemeente
Maashorst met enkel zonnepanelen op daken , zonnepanelen op restgronden en zonnepanelen op water niet voldoende hernieuwbare energie kan opwekken om de RES-opgave te voldoen. Er zijn daarom ook zonneparken op landbouwgrond (trede 4 van de zonneladder) nodig. Landbouwgebieden zijn daarnaast bij uitstek gebieden waar grootschalige clustering mogelijk is , een andere ambitie van het rijk. Verder volgt vanuit de beoordeling gedaan in de gemeentelijke tender dat deze locatie de meest geschikte en haalbare is voor een zonnepark in de gemeente Maashorst. Hierin zijn de volgende vier aspecten meegenomen: de opwekking van duurzame energie , de impact op het ruimtegebruik , de impact op de leefomgeving en de impact op het landschap. Op het plangebied wordt ingezet op meervoudig ruimtegebruik in combinatie met natuur. Prioriteit 4: Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Nederland gaat voor een toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Dit betekent dat landgebruik in balans wordt gebracht met natuurlijke systemen en ontwikkelingen in het landelijk gebied niet ten koste gaan van de landschappelijke kwaliteiten.
1
Energieverbruik en opwekpotentie regio Noordoost Brabant
55
Het rijk heeft de beleidskeuze gemaakt dat er een duurzaam en vitaal landbouw- en voedselsysteem mogelijk moet worden gemaakt. Dit betekent onder andere dat vruchtbare landbouwgronden of
gebieden met hoge landschappelijke of natuurlijke waarden niet worden bebouwd of vol gelegd met zonnepanelen. In sommige gevallen kan een transformatie van het landelijk gebied nodig zijn. Dit gaat alleen in combinatie met gebiedsprocessen waar in overleg met betrokken partijen nieuwe afspraken worden gemaakt over de indeling en combinatie van functies in het landelijk gebied. Een tweede beleidskeuze van het rijk is om de unieke landschappelijke kwaliteiten te versterken en beschermen en ervoor te zorgen dat nieuwe ontwikkelingen in het landelijk gebied landschapskwaliteit toevoegen. de locatiekeuze voor het zonnepark ligt een uitgebreide afweging ten grondslag. Uit de gemeentelijk tender is dit project geselecteerd als een geschikte en haalbare locatie voor een zonnepark. Dit betekent dat voor deze percelen de keuze is gemaakt voor een transformatie van het landelijk gebied , om te kunnen voorzien in de benodigde hoeveelheid duurzame energie om de gemeente Maashorst energieneutraal te kunnen maken. Door middel van een landschapsplan opgesteld door een onafhankelijke landschapsarchitect wordt gewaarborgd dat bij het ontwerp van het zonnepark aandacht is voor landschappelijke kwaliteit. Aan
6. 2 Provinciaal beleid en provinciale regels 6. 2. 1 Omgevingsvisie Noord-Brabant De Omgevingsvisie Brabant spreekt over een basisopgave en vier hoofdopgaven. De basisopgave is het vinden van een balans tussen beschermen en benutten. De vier hoofdopgaven zijn: • • • •
Werken aan de Brabantse energietransitie Werken aan een klimaatproof Brabant Werken aan de slimme netwerkstad Werken aan een concurrerende , duurzame economie
Er is een doelstelling van 50% duurzame energie in 2030 , en 100% in 2050. Daarbij wordt uitgegaan
meervoudig en zorgvuldig ruimtegebruik , en het zoeken naar koppelkansen met andere maatschappelijke opgaven. van
6. 2. 2 Omgevingsverordening Noord-Brabant In de Omgevingsverordening staan de regels voor zonneparken opgesomd. Er dient te worden getoetst aan Artikelen 5. 54 (Zonneladder) , 5. 7-5. 10 (evenwichtige toedeling van functies) , 5. 11 (kwaliteitsverbetering landschap) en 5. 78 (niet-agrarische activiteiten). Hierbij moet onder andere worden onderbouwd hoe het zonnepark past in de ontwikkelingsrichting van het gebied.
6. 2. 3 Zonneladder Artikel 5. 54 Zonneparken in Landelijk Gebied Artikel 5. 54 van de Provinciale Omgevingsverordening is de Noord-Brabantse verwerking van de zonneladder. De zonneladder is een instrument om vanuit zorgvuldig ruimtegebruik af te wegen welke mogelijkheden er binnen een gemeente bestaan om invulling te geven aan de duurzame energie doelstellingen.
56
Onderbouwing Zonneladder De gemeente Maashorst staat voor een grote uitdaging op het gebied van duurzame energieopwekking. In lijn met de Regionale Energiestrategie (RES) en de provinciale duurzaamheidsdoelstellingen , speelt zonne-energie een cruciale rol in de energietransitie. De zonneladder biedt een gestructureerde aanpak om zon-PV zo efficiënt mogelijk in te passen , met oog voor ruimtelijke kwaliteit en behoud van landschap en biodiversiteit. Art. 5.54 , lid 1: Behoefte , zonneladder en mogelijkheden andere vormen van duurzame energie De zonneparken uit de uitgezette tender zijn bedoeld om te voorzien in de lokale opwekopgave die