CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 behorende bij Verordening geurhinder en veehouderij Interim geurgebiedsvisie Maashorst

Raadsvergadering 16 november 2023, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel Harmonisatie milieuregelgeving38.859 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Om de ontwikkelingsmogelijkheden voor agrarische bedrijven te behouden, accepteert de gemeente daarmee een hoger niveau van geurhinder in het buitengebied. De voorgestelde normen zijn gericht op het voorkómen dat percentages van geurgehinderden oplopen tot boven de gezondheidskundige grenswaarden in nietagrarisch gebied (12%) en agrarisch gebied (17-20%). Gezien de gerezen twijfel over de actualiteit van de relatie tussen geurbelasting en geurhinder en de classificering zoals weergegeven in bijlage 6 en 7 van de Wgv, geeft de GGD haarvoorkeur aan het vaststellen van de lagere norm van 8 ouE/m3. 74

•

Extra aandacht is in deze geurgebiedsvisie gegeven aan de diersoorten zonder emissiefactoren en met vaste afstanden. Uit de evaluatie bleek dat verwachte verslechtering in Reek vooral te wijten was aan melkvee. Daarom is gezocht naar een geschikte methodiek om de afstanden voor melkvee afhankelijk te maken van de omvang van bedrijven. Zeer vooruitstrevend is onderzocht hoe de invloed van melkvee geschat kan worden. Pragmatisch zijn de onzekere emissiefactoren gebruikt en er is gezocht naar een oplossing die recht doet aan de belangen en onzekerheden. De voorgestelde afstanden voor melkvee beschouwt de GGD dan ook als een elegant alternatief.

•

Voor nertsenhouderijen is gezocht naar een vergelijkbare aanpak. Deze heeft echter geresulteerd in een verkleining van de afstanden tussen geurgevoelige bestemmingen en nertsenhouderijen met 6000 fokteven en minder; minder bescherming van omwonenden dus. De GGD heeft echter de ervaring dat nertsenhouderijen vaak geurhinder veroorzaken door de relatief zéér onaangename geur. Onduidelijk is de motivatie om het beschermingsniveau voor omwonenden van nertsenhouderijen 6000 nertsen of minder te verlagen. De bijlage XVII omschrijft ander beleid betreffende nertsenhouderij. De noodgreep 'achter de hand' die omschreven wordt (verruimen minimumafstand in bestemmingsplan) omhelst echter langlopende trajecten. De GGD adviseert daarom om deze redenering om te draaien ten behoud van beschermingsniveaus: Mocht de gemeenteraad zich expliciet uitspreken vóór ontwikkelingen in de nertsenhouderij, dan kan in geval van definitief buiten werking treden van de Wet verbod pelsdierhouderij alsnog de minimumafstand worden verkleind. De GGD adviseert om het voorzorgprincipe te hanteren en bij bedrijven met 6000 fokteven of minder de minimumafstanden uit de Wgv te handhaven en bij bedrijven met meer dan 6000 fokteven de minimumafstanden te verruimen zoals voorgesteld. Inmiddels is dit punt in het voorstel verwerkt (zie hoofdstuk 10).

•

Er is geen norm voor de achtergrondbelasting vastgesteld, hoewel dit wel in de gemeentelijke ambities is opgenomen. De Wgv schrijft voor dat er alléén getoetst wordt aan voorgrondbelasting. Helaas is realiteit dat -doordat in het verleden achtergrond nadrukkelijk niet in vergunningverlening opgenomen werd- er overbelaste gebieden (cumulatie) hebben kunnen ontstaan ondanks wetgeving op voorgrondbelasting. Inmiddels schrijven zowel de Verordening ruimte 2014 als aanvullend beleid van de gemeente Landerd voor dat er bij vergunningverlening wel degelijk aan achtergrondbelasting getoetst wordt. De GGD is zeer positief over het toetsen van de cumulatieve geurbelasting. De GGD adviseert om ook een norm voor de achtergrondbelasting vast te stellen voor zowel vergunningverlening als de ‘omgekeerde werking’. De GGD adviseert om de hoogte van deze norm voor achtergrondbelasting afhankelijk te maken van gebiedstype. Inmiddels is dit punt in de aanbevelingen als volgt verwerkt: bij vergunningverlening dient in de gezondheidstoets rekening gehouden te worden met de achtergrondbelasting conform de waarden die hiervoor zijn opgenomen in deze geurgebiedsvisie onder paragraaf 3.3 (te weten 10 ouE/m3 en 20 ouE/m3).

75

•

Essentieel bij het toetsen van de achtergrondbelasting is dat bij het verlenen van vergunningen dan ook consistent gewerkt wordt met achtergrondniveaus inclusief melkvee. De GGD adviseert de gemeente om de kaarten met cumulatieve geurbelasting daarom continu te actualiseren en ter beschikking te stellen voor vergunningverlening, én er op toe te zien dat de cumulatieve geurbelasting inclusief melkvee gehanteerd wordt. De GGD adviseert om dit vast te leggen in lokaal beleid indien noodzakelijk. Inmiddels is dit punt verwerkt in de aanbevelingen.

•

De GGD benadrukt de gerezen twijfel over de actualiteit van de relatie tussen geurbelasting en geurhinder en de classificering zoals weergegeven in bijlage 6 & 7 van Wgv. Vanuit de historie zijn de acceptabele hinderniveau vastgesteld. Onterecht wordt nu in deze geurgebiedsvisie gesteld dat PRA in haar onderzoek (2001) vindt dat de grens van acceptabel/onacceptabel op 27% gehinderden ligt. PRA constateert slechts dat 20% geurhinder overeenkomt met de voorgestelde normen van 16 resp. 32 ouE/m3. Mevrouw Dijksma, Staatssecretaris van Economische Zaken en mevrouw Mansveld, Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu verduidelijken in hun brief aan de Kamer (8 april 2014) de herkomst van deze normen: "Bij de vaststelling van de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) in 2006 heeft uw Kamer als voorwaarde gesteld dat er geen aanscherping uit zou volgen voor de veehouderij ten opzichte van de toen bestaande situatie. De normen in de wet zijn daardoor een vertaling van de toen bestaande belasting van woningen in gebieden met veehouderij." Inmiddels is dit punt verwerkt in de aanbevelingen over het omgaan met nieuwe inzichten van de GGD aangaande geurhinderrelaties.

•

De kwaliteitscriteria voor geurhinder die het RIVM hanteert, zijn gebaseerd op de GGDrichtlijn voor geurhinder. Deze GGD-richtlijn is inmiddels ingetrokken (15-5-2014) en zal worden geactualiseerd. Het RIVM geeft per 10-7-2014 hierover het volgende aan op haar website: "De GGDrichtlijn ‘geurhinder’ uit 2002 wordt herzien. De huidige richtlijn is sterk verouderd en daarom niet meer te raadplegen via deze website. Neem contact op met uw lokale GGD bij vragen over geurhinder in uw woonomgeving." In afwachting van de actualisatie adviseert GGD GHOR Nederland per brief om de modeluitkomsten als indicatief te beschouwen en maatwerk en op lokaal gerichte oplossingen in te zetten. Op dit moment is nieuw onderzoek gaande. De GGD verwacht dat in september 2014 nieuwe inzichten worden gepubliceerd. Verwacht wordt dat geurhinderrelaties naar beneden worden bijgesteld (bij lagere geurbelasting een grotere hinder en een slechtere milieukwaliteit dan in voorgaande tabellen is opgenomen). De GGD onderschrijft de afspraak in de klankbordgroep om deze nieuwe inzichten te betrekken bij de behandeling van deze ontwerp-geurgebiedsvisie in de gemeenteraad (of eerder als dat mogelijk is in een voorbereidende raadsvergadering/ podiumbijeenkomst). Inmiddels is dit punt verwerkt in de aanbevelingen over het omgaan met nieuwe inzichten van de GGD aangaande geur-hinderrelaties.

•

Tot slot vraagt de GGD aandacht voor bestaande knelpunten. De gemeente zet met deze geurgebiedsvisie in op strenge normen in de kernen en ontwikkelingsruimte in het buitengebied. De geurgebiedsvisie beschrijft hoe toekomstige overbelaste situaties zoveel mogelijk voorkomen zullen worden. Echter kunnen er in de huidige situatie wel 76

degelijk knelpunten bestaan die niet worden opgelost met het vaststellen van een geurgebiedsvisie. Uit de geurgebiedsvisie blijkt niet hoe de gemeente van plan is om te gaan met geuroverlast in bestaande knelpunten. Bovendien blijkt in de praktijk er ook geuroverlast op te treden in situaties waar geen sprake is van overtredingen of normoverschrijding. Denk daarbij aan andere geurbronnen dan stallen of een ongunstige uitlaat van de geurpluim uit de stal. Handhaving biedt in dergelijke situaties geen uitkomst. De GGD dringt aan dat in knelpuntsituaties naar een oplossing wordt gezocht in samenspraak met (vermoedelijke) veroorzakers en omwonenden. Mogelijk bieden het Provinciale Urgentieteam of de Subsidieregeling knelpunten platteland Noord-Brabant (C2103011) daarvoor ruimte. Inmiddels is dit punt verwerkt in de aanbevelingen.

77

10. ONDERBOUWING Dit hoofdstuk bevat een beschrijving van de opties voor de nieuwe normen en de onderbouwing voor de gekozen waarden. Voor de geurnormen zijn drie opties beschreven. Op basis van de beschreven motivering is daaruit een keuze gemaakt. Daarnaast is de onderbouwing van de aanpassing van de minimale afstand voor melkrundvee en nertsen opgenomen. 10.1 Andere geurnormen optie 1: normenset 2 en 10 ou Met betrekking tot de te hanteren geurnormen voor de intensieve veehouderij bevat optie 1 de volgende normen: • 2 ouE/m3 voor de maximale (voorgrond)geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten / woningen in de woonkernen Reek, Schaijk en ‘t Oventje; • 1 ouE/m3 voor de maximale (voorgrond)geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten / woningen in de woonkern Zeeland; • 6 ouE/m3 voor de maximale (voorgrond)geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten / woningen op het bedrijventerrein Voederheil II; • 2 ouE/m3 voor de maximale (voorgrond)geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten / woningen op de overige bedrijventerreinen; • 10 ouE/m3 voor de maximale (voorgrond)geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten / woningen in het buitengebied.

Motivering Uit de vergelijking van de geursituatie van 2005 en 2014 blijkt dat in de meeste gebieden geen toename van de geurbelasting op geurgevoelige objecten heeft opgetreden. In de gebieden waar zich wel een toename heeft voorgedaan, wordt dit veroorzaakt door de melkrundveebedrijven. De andere normen voor de intensieve veehouderijen moeten erop toezien dat geen toename ten opzichte van de huidige situatie kan optreden om te voldoen aan de ambitie van de gemeente. Deze voorgestelde normenset zorgt ervoor dat de geursituatie niet slechter wordt dan in 2005. Het effect van het verlagen van de normen naar 1 ouE/m3 op de kernen en 8 ouE/m3 in het buitengebied levert weinig winst op. De geurbelasting neemt op 4 geurgevoelige objecten met een niet aanvaardbare geurbelasting af. Het effect op de objecten in de aandachtsklasse is in Zeeland significant. Om deze reden wordt bij deze optie voorgesteld de norm in Zeeland daarom op 1 ouE/m3 vast te stellen. Ter plaatse van de overige objecten in de aandachtsklasse is het effect beperkt. Bij de voorgestelde geurnormen kunnen 9 bedrijven alleen met de 50% regeling uitbreiden omdat deze bedrijven met de huidig vergunde emissie de norm al bereiken. De resterende 29 bedrijven hebben nog vrije ontwikkelingsruimte.

Bij een lagere norm van 1 ouE/m3 in de kernen en 8 ouE/m3 in het buitengebied bevinden 18 bedrijven zich in de vergunde situatie boven de norm. De voorgestelde normenset laat voor 60% van de bedrijven met beperkte emissie nog ontwikkelingsruimte over. De gemiddelde ontwikkelingsruimte is 4.500 ouE/s meer dan bij een norm van 1 ouE/m3 op de kernen en 8 ouE/m3 in het buitengebied zou zijn. 78

Geconcludeerd wordt dat deze normenset nog ruimte voor ontwikkeling van veehouderijbedrijven toelaat zonder dat daarbij het woon- en leefklimaat op een groot aantal objecten wordt verslechterd. 10.2 Andere geurnormen optie 2: normenset 1 en 8 ou Met betrekking tot de te hanteren geurnormen voor de intensieve veehouderij bevat optie 2 de volgende normen: • 1 ouE/m3 voor de maximale (voorgrond)geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten / woningen in de woonkernen Zeeland, Reek, Schaijk en ‘t Oventje; • 6 ouE/m3 voor de maximale (voorgrond)geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten / woningen op het bedrijventerrein Voederheil II; • 1 ouE/m3 voor de maximale (voorgrond)geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten / woningen op de overige bedrijventerreinen; • 8 ouE/m3 voor de maximale (voorgrond)geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten / woningen in het buitengebied. Motivering Voor het hanteren van bovenstaande normen geldt deels dezelfde motivering als genoemd onder optie 1. Zoals reeds aangegeven, heeft het hanteren van een geurnorm van 1 ouE/m3 een gunstig effect voor de kern Zeeland. Het hanteren van scherpere normen voor de woonkernen Schaijk en Reek ten opzichte van optie 1 levert voor het woon- en leefklimaat van de betreffende woonkernen geringe winst op.

In het buitengebied geeft een geurnorm van 8 ouE/m3 (in plaats van 10 ouE/m3) 8 woningen een perspectief op een beter woon- en leefklimaat. Een geurnorm van 8 ouE/m3 in het buitengebied is wel redelijk effectief voor het verbeteren van het leefklimaat op de verblijfsrecreatieve terreinen. Een geurnorm van 8 ouE/m3 in het buitengebied kan de ontwikkeling van veehouderijen net buiten de gemeentegrens afremmen. Een geurnorm van 8 ouE/m3 in het buitengebied biedt dus meer bescherming tegen geurhinder afkomstig van bedrijven uit de naburige gemeente. Met name in het zuidoostelijke buitengebied is kans op toename van de geurbelasting door bedrijven in Mill en Sint Hubert en Uden. Een norm van 8 ouE/m3 in het buitengebied beperkt veehouderijen meer in de ontwikkelingsmogelijkheden (ten opzichte van 10 ouE/m3). De emissieruimte op de bedrijven wordt verlaagd zodat 18 veehouderijen geen emissieruimte overhouden en alleen nog met de 50% regeling uit de Wgv kunnen uitbreiden (bij de normenset van optie 1 betreft dit 9 bedrijven). Naast inhoudelijke reden kan ook de eenduidigheid in het geurbeleid als reden worden genoemd om voor de woonkernen eenzelfde beschermingsniveau te kiezen. Ook speelt een rol dat in de grensgebieden met andere gemeenten de achtergrondbelasting en het bijbehorende woon- en leefklimaat mede wordt bepaald door veehouderijen net buiten de gemeentegrens.

Ook kan een geurnorm 8 ouE/m3 in het buitengebied de ontwikkeling van veehouderijen net buiten de gemeentegrens enigszins afremmen.

79

Wat betreft de geurnormen voor de voorgrondbelasting heeft de GGD haar voorkeur uitgesproken voor optie 2 met lagere normen, vanuit het oogpunt van gezondheid, met in gedachte dat er twijfels zijn gerezen over de actualiteit van de relatie tussen geurbelasting en geurhinder en de classificering zoals weergegeven in bijlage 6 en 7 van de Wgv. Tijdens de dialoog met de ZLTO op 20 november 2014 heeft de ZLTO nadrukkelijk aangegeven dat bij deze normen de ontwikkeling van veehouderijen voor een groot deel tot stilstand komen. Dit heeft tot gevolg dat de bestaande knelpunten niet worden opgelost, omdat hiervoor ontwikkeling van bedrijven nodig is.

10.3 Andere geurnormen optie 3: normenset 2 en 9 ou Met betrekking tot de te hanteren geurnormen voor de intensieve veehouderij bevat optie 3 de volgende normen: • 1 ouE/m3 voor de maximale (voorgrond)geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten / woningen in de woonkern Zeeland; • 2 ouE/m3 voor de maximale (voorgrond)geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten / woningen in de woonkernen Reek, Schaijk en ‘t Oventje; • 6 ouE/m3 voor de maximale (voorgrond)geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten / woningen op het bedrijventerrein Voederheil II; • 1 ouE/m3 voor de maximale (voorgrond)geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten / woningen op de bedrijventerreinen Voederheil I en De Roskam; • 2 ouE/m3 voor de maximale (voorgrond)geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten / woningen op de bedrijventerreinen De Louwstraat; • 9 ouE/m3 voor de maximale (voorgrond)geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten / woningen in het buitengebied. Motivering Tijdens de dialoog met de ZLTO op 20 november 2014 heeft de ZLTO middels een aantal casussen laten zien dat een geurnorm van 8 ouE/m3 in het buitengebied en 1 ouE/m3 in de kernen bedrijfsontwikkelingen in de weg kunnen staan.

Daarnaast hebben tijdens de Voorbereidende Vergadering van 26 november 2014 de fracties van de coalitiepartijen, met uitzondering van de VVD, aangegeven de geurnormen ten opzichte van het ontwerp te willen wijzigen overeenkomstig deze optie 3. Ondanks dat deze optie niet als variant expliciet is doorgerekend is wel een zeer goede inschatting te maken van de effecten van deze normen op de geurbelasting en de ontwikkelruimte van de bedrijven. In tabel 6.3, hieronder nogmaals weergegeven als tabel 10.1, zijn de effecten op de geurbelasting van optie 1 en optie 2 weergegeven. Op basis hiervan is een goede inschatting te maken van het effect van optie 3.

80

3

Tabel 10.1: Vergelijking geurbelasting voor het ontwikkelscenario met normen 1 en 8 ouE/m en normen 2 en 3 10 ouE/m .

Uit tabel 10.1 blijkt dat het aantal geurgevoelige objecten dat wordt blootgesteld aan een hoge geurbelasting in Zeeland relatief veel hoger is dan in de andere kernen. Om dat bestaande geurknelpunt aan te kunnen pakken is een geurnorm van 1 ouE/m3 noodzakelijk. In de tabel is bij Zeeland namelijk een grote verschuiving waarneembaar richting de lagere geurbelasting. Bij de overige kernen is deze verschuiving slechts marginaal zichtbaar. Ook in het buitengebied is er weinig verschil tussen de geurbelastingen bij respectievelijk 8 en 10 ouE/m3. Vanuit het oogpunt van de bescherming van het woon- en leefklimaat kan gesteld worden, dat de normen 1-2-9 ouE/m3 over de gehele gemeente bezien, leiden tot een afname van de geurbelasting. Daarnaast worden de grootste bestaande geurknelpunten in de gemeente met deze normenset aangepakt. Om bovengenoemde afname in geurbelasting te bereiken, is het noodzakelijk dat veehouderijen kunnen blijven ontwikkelen. Immers, als bedrijven niet ontwikkelen blijft de bestaande situatie in stand. In tabel 10.2 (gelijk aan tabel 6.4) is het effect op de bedrijfsontwikkeling van optie 1 en optie 2 weergegeven. Hieruit is het effect van optie 3 af te leiden. Tabel 10.2: effect op de veehouderijbedrijven

81

Uit tabel 10.2 volgt dat bij de normen 2-10 ouE/m3 er 29 bedrijven met vrije ruimte zijn. Met de normen 1-8 ouE/m3 neemt dit aantal af tot 20. Natuurlijk neemt niet alleen het aantal bedrijven met vrije ruimte af, maar ook de grootte van deze vrije ruimte. De effecten voor de veehouderij bij de normen 1-2-9 ouE/m3 zullen ergens liggen tussen de getallen in deze tabel. Om daarvan een reële inschatting te kunnen maken, moet je weten waar de negen bedrijven (verschil tussen 1-8 ouE/m3 en 2-10 ouE/m3) zijn gelegen. Zijn deze grotendeels gelegen rondom Zeeland, dan heeft de normenset 1-2-9 ouE/m3 waarschijnlijk niet zo’n groot positief effect voor de veehouderijen. Anders is dat als deze gelegen zijn rondom Schaijk, Reek of ’t Oventje. Nader onderzoek heeft uitgewezen dat van de genoemde negen veehouderijen er acht zijn gelegen in het buitengebied rondom Schaijk en Reek. De reële verwachting is dan ook, dat de normenset 1-2-9 ouE/m3 voor deze acht bedrijven een positief effect zal hebben t.o.v. de normen 1-8 ouE/m3. Of deze bedrijven daarmee ook allemaal vrije ruimte krijgen, is zonder specifieke berekening niet zeggen. Bij de casussen van 20 november 2014 bij de open dialoog met ZLTO is laten zien dat deze extra ruimte voldoende kan zijn om de ontwikkeling (en de bijbehorende geurreductie) wél te maken.

10.4 Keuze van het college (optie 3) In het coalitieprogramma 2014 – 2018 van de gemeente Landerd is vastgelegd dat de gemeente optimaal gebruik maakt van diens ruimte om zelf de regie te voeren op de invulling van beleid met betrekking tot het buitengebied, zodat ze niet afhankelijk is van (veranderende) landelijke en provinciale wet- en regelgeving. Bij het veehouderijbeleid is volksgezondheid het allergrootste uitgangspunt. Het vaststellen van een lokaal geurbeleid waarmee bestaande knelpunten kunnen worden opgelost en omwonenden voldoende beschermd zijn tegen geuroverlast van nieuwe ontwikkelingen is daarbij een belangrijk onderdeel. Op 20 november 2014 heeft een brede, open dialoog tussen ZLTO (veehouders) en de gemeenteraad plaatsgevonden. Tijdens deze bijeenkomst stonden de beleidsnota Zorgvuldige veehouderij 2014 en onderhavige geurverordening centraal. De uitkomsten van deze dialoog zijn betrokken bij de definitieve besluitvorming over de stukken die ter vaststelling aan de gemeenteraad zijn aangeboden. Tijdens de dialoog heeft de ZLTO aan de hand van een aantal casussen laten zien wat de geurnormen en vaste afstanden uit de ontwerp geurverordening kunnen betekenen voor specifieke bedrijfslocaties. Praktische en economische belemmeringen als gevolg van deze normen kunnen bedrijfsontwikkelingen, en daarmee ook de geurreductie, in sommige gevallen in de weg staan.

Daarnaast zijn de uitkomsten van de Voorbereidende Vergadering van 26 november 2014 betrokken bij de definitieve besluitvorming over de stukken die ter vaststelling aan de gemeenteraad worden aangeboden. Tijdens de Voorbereidende Vergadering hebben de fracties van de coalitiepartijen, met uitzondering van de VVD, aangegeven de geurnormen ten opzichte van het ontwerp te willen wijzigen. Deze zouden dan moeten luiden: 1 ouE/m3 voor Zeeland, Voederheil en De Roskam, 2 ouE/m3 voor Schaijk, Reek, ’t Oventje en De Louwstraat, 6 ouE/m3 voor Voederheil II, en 9 ouE/m3 voor het buitengebied. Ten aanzien

82

van de vaste afstanden heeft de raadsmeerderheid zich geschaard achter het voorstel uit de ontwerp geurgebiedsvisie en geurverordening. Gelet op het bovenstaande heeft het college van burgemeester en wethouders in de vergadering van 2 december 2014 besloten te opteren voor optie 3: normenset 2 ouE/m3 (kom) en 9 ouE/m3 (buitengebied). Deze optie biedt bescherming voor de gezondheid van de bewoners van Landerd zonder daarbij naar het oordeel van het college bedrijven onevenredig te belemmeren om te ontwikkelen waardoor positieve effecten worden tegengehouden. Het kiezen van optie 2 met de laagste geurnormen, die de GGD als voorkeur betiteld, zou kunnen leiden tot een ongewenste stilstand van ontwikkelingen. Met de optie worden de bestaande geurknelpunten op het gebied van achtergrondbelasting effectief aangepakt. Een norm van 1 ouE/m3 voor kom Zeeland is daarom als uitzondering op de andere kernen noodzakelijk. Naar mening van de gemeente draagt deze normenset bij aan de realisatie en het behoud van een goed woon- en leefklimaat, zodat er in het buitengebied van Landerd ruimte is en blijft voor andere ontwikkelingen, zoals recreatie, toerisme en nevenactiviteiten.

Gelet op het voorgaande wordt geconcludeerd dat er met de normen 1-2-9 ouE/m3 een goede balans is tussen enerzijds de bescherming en verbetering van het woon- en leefklimaat en anderzijds het stimuleren en toestaan van ontwikkelingen in de veehouderij.

10.5 Voorstel melkrundvee De voorgestelde vaste afstanden hebben als uitgangspunt ‘normale’ melkveehouderijen (familiebedrijven) niet met grotere aan te houden afstanden te belasten en voor deze bedrijven de standaard vaste afstanden uit de Wgv te (blijven) hanteren. Hiervoor is een omvang van 100 stuks ouderdieren aangehouden. Boven de 100 dieren wordt de afstand stapsgewijs vergroot. De afstand behorende bij 100 tot 200 en 200 tot 300 dieren is de afgeronde waarde bij een emissiefactor van 35,6 ouE/s bij respectievelijk 200 en 300 dieren. De waarde bij 300 tot 500 dieren en bij (meer dan) 500 dieren is de afgeronde waarde bij een emissiefactor van 165,5 ouE/s. Bedrijven van meer dan 500 dieren zijn alleen gewenst op een locatie waar geurgevoelige objecten op zeer grote afstand liggen. Naar aanleiding van de raadsvergadering van 9 september 2014 is in het voorstel een reductie van afstanden toegevoegd voor emissiearme stallen. Het voorstel is om bij het toepassen van emissiearme huisvesting van melkvee (en zoogkoeien en fokstieren en overig rundvee ouder dan twee jaar) een reductie op de afstand van 50% te hanteren, zover de minimale afstand uit de Wgv niet wordt onderschreden. Daarnaast wordt een tussenvariant voorgesteld als 50% of meer van de dieren emissiearm gehuisvest zijn.

Naar aanleiding van het amendement uit de raadvergadering van 11 december 2014 worden de afkalfstal, de ziekenstal en aparte huisvesting voor hoogdrachtige koeien buiten beschouwing gelaten.

83

In tabel 10.3 is het voorstel voor de nieuwe vaste afstanden weergegeven. Tabel 10.3: voorstel nieuwe vaste afstanden melkrundveehouderij (aantal melk-, kalf-, zoogkoeien en fokstieren; jongvee niet meegeteld). aantal dieren afstand tot object afstand tot object (ouderdieren) buiten de kom binnen de kom traditionele huisvesting (A 1.100)

meer dan alle traditionele meer dan alle huisvesting 50% van de ouderdieren 50% van de ouderdieren ouderdieren emissiearm (A 1.100) ouderdieren emissiearm emissiearm gehuisvest* emissiearm gehuisvest* gehuisvest* gehuisvest* 100 50 m 50 m 50 m 100 m 100 m 100 m 101 - 200 65 m 50 m 50 m 200 m 100 m 100 m 201 – 300 100 m 75 m 50 m 250 m 200 m 125 m 301 – 500 300 m 225 m 150 m 900 m 675 m 450 m > 500 500 m 375 m 250 m 1.300 m 975 m 650 m * Bij het bepalen van dit percentage worden de afkalfstal, de ziekenstal en aparte huisvesting voor hoogdrachtige koeien buiten beschouwing gelaten.

10.6 Voorstel nertsen Voorgesteld wordt om voor nertsen, in afwijking van de Wet geurhinder en veehouderij, de vaste afstanden vast te stellen voor meer dan 6.000 fokteven zoals weergegeven in tabel 10.4. Tot 6.000 fokteven worden de afstanden uit de Wgv aangehouden, conform het advies van de GGD. De afstand tot objecten binnen de kom en de afstand bij traditionele stallen komt overeen met de waarden uit de Wgv. De afstand bij emissiearme stallen tot aan objecten buiten de kom is gebaseerd op de berekening bij een geurnorm van 10 ouE/m3. Tabel 10.4: Voorgestelde afstanden en vaste afstanden uit de Wet geurhinder en veehouderij. Situatie geurgevoelig object binnen de kom* geurgevoelig object buiten de kom emissiearm traditioneel*

1-1.000 175 75 100

vaste afstand in meter per aantal fokteven tot 1.500 tot 3.000 tot 6.000 tot 9.000 200 225 250 275 100 125

125 150

150 175

185 200

tot 12.000 300 219 225

* waarden komen overeen met de waarden uit de Wgv

10.7 Aanvullende aanbevelingen Vanuit de klankbordgroep en de GGD zijn een aantal aanbevelingen gedaan. De uitwerking van de aanbevelingen valt buiten het kader van deze geurgebiedsvisie. De gemeente besluit op een later moment of en hoe er invulling wordt gegeven aan deze aanvullende aanbevelingen. Navolgend zijn de aanbevelingen beschreven. Aanbevelingen met betrekking tot nieuwe inzichten over relatie tussen geurbelasting en geurhinder Zoals in paragraaf 3.3 wordt aangegeven, zijn er nieuwe inzichten die van invloed kunnen zijn op de geurberekeningen zoals in dit rapport beschreven. Aanbevolen wordt om vóór definitieve besluitvorming, de gevolgen van deze nieuwe inzichten in beeld te brengen. Deze kunnen dan in definitieve besluitvorming meegenomen worden. 84

Ontwikkel beleid ten aanzien van brijvoer De Wet geurhinder en veehouderij biedt geen mogelijkheden om in de gemeentelijke geurverordening nadere eisen te stellen aan brijvoerbereiding. Een gemeente kan hiervoor wel aanvullend beleid vaststellen. Bijvoorbeeld over welke producten er gebruikt mogen worden. Op dit moment zijn in de gemeente maar enkele veehouders die brijvoer bereiden. In bijlage VII: Memo geur en het Activiteitenbesluit is ingegaan op de wettelijke mogelijkheden ten aanzien van brijvoer. Daarnaast is aanpalend beleid gewenst om andere hinder (dan geur) van veehouderijen te voorkomen, bijvoorbeeld geluidshinder, lichthinder, verkeershinder, landschappelijke inpassing en dergelijke Actualisatie van het Web bvb Om controle van bedrijfsgegevens mogelijk te maken en adviseurs van eenduidige gegevens voor de berekeningen te kunnen leveren is een actueel web-bvb van belang. Grenswaarden ten aanzien van de achtergrondbelasting Verzocht is om een beleid en grenswaarden op te stellen ten aanzien van de achtergrondbelasting. Hierbij moeten de volgende zaken aan de orde komen: • de melkrundveebedrijven moeten meegenomen worden in de berekening van de achtergrondbelasting. Een optie is om voor melkrundvee uit te gaan van een emissiefactor van 165,5 ouE/s conform het onderzoeksrapport van de WUR.

Mocht een initiatiefnemer een andere waarde willen toepassen dan zal dit moeten worden onderbouwd; • de nertsen, paarden en konijnen moeten meegenomen worden in de berekeningen van de achtergrondbelasting. Een optie is om voor nertsen uit te gaan van een emissiefactor van 4,9 ouE/s conform het onderzoeksrapport van de WUR. Mocht een initiatiefnemer een andere waarde willen toepassen dan zal dit moeten worden onderbouwd; • het verzoek is om de achtergrondbelasting mee te laten wegen in het kader van vergunningverlening; • voor de grenswaarde wordt in principe aangesloten bij de grenswaarden genoemd in tabel 3.3 in deze geurgebiedsvisie. Mochten er nieuwe inzichten zijn bijvoorbeeld naar aanleiding van het nog te verwachten advies van de GGD, dan kunnen de waarden worden aangepast. Ook kan overwogen worden om voor initiatieven met een geurbelasting in de aandachtsklasse extra voorwaarden te stellen Handhaving De gemeente zet met deze geurgebiedsvisie in op strenge normen in de kernen en het buitengebied om de geurbelasting binnen de perken te houden. In de praktijk blijkt er echter ook geuroverlast op te treden in situaties waar geen sprake is van overschrijding van de geurnormen. Denk daarbij aan andere geurbronnen dan stallen of een ongunstige uitlaat van de geurpluim uit de stal. Handhaving biedt in dergelijke situaties geen uitkomst.

GGD-Bureau GMV adviseert de gemeente om in dergelijke gevallen een gesprek tussen klager en vermoedelijke veroorzaker te faciliteren om gezamenlijk te zoeken naar een oplossing.

85

Aanpak knelpunten / urgentiegebieden De resultaten van de geurberekeningen voor deze gebiedsvisie laten zien dat er momenteel locaties zijn waar de achtergrond geurbelasting hoger is dan hetgeen als aanvaardbaar wordt beschouwd (zie kaarten voor de geursituatie die de geursituatie in 2014 weergegeven, bijlagen IX, XI en XII). Ook blijkt dat het hanteren van de nieuw voorgestelde geurnormen voor de voorgrondbelasting voorkomen dat nieuwe overbelaste situaties kunnen ontstaan als gevolg van een oplopende achtergrondbelasting. De nieuwe geurnormen bieden geen wezenlijke oplossing voor bestaande overbelasting. Op een beperkt aantal locaties zal de geurbelasting in de toekomst zodanig verminderen dat de overbelasting wordt weggenomen (vaak het effect van het toepassen van de 50% regeling door ontwikkelende veehouderijen). Dit is een belangrijke beperking aan de reikwijdte van de Wgv, namelijk de sanering van overbelaste situaties is nauwelijks mogelijk met de Wgv. De gemeente zal voor het wegnemen van overbelaste situaties op zoek moeten naar aanvullend beleid. Daarbij moet gedacht worden aan het benutten van stoppers (VAB beleid, Ruimte voor Ruimte, e.d.) en een aanpak gericht op traditionele stallen.

Ook zou gekeken kunnen worden naar de technische mogelijkheden op een bedrijf om de geurbelasting naar de omgeving te verminderen (emissiearme stallen, luchtwasser en/of verplaatsing en verhoging van het emissiepunt). Indien de gemeente hiertoe besluit, kunnen genoemde mogelijkheden worden meegenomen in een verbeterplan voor urgentiegebieden. De resultaten van deze geurgebiedsvisie (zie geurkaart voor de huidige geurbelasting, bijlage XII) geeft een indicatie voor urgentiegebieden: daar waar veehouderijen en overbelaste woningen in clusters bij elkaar liggen. Waarbij moet worden opgemerkt dat urgentiegebieden niet alleen betrekking hebben op geur, maar ook fijn stof en beleving van overlast in de omgeving. In bijlage XXII is achtergrondinformatie opgenomen over urgentiegebieden. Door GGD-Bureau GMV is aanbevolen dat ook in dergelijke situaties naar een oplossing wordt gezocht in samenspraak met (vermoedelijke) veroorzakers en omwonenden. Mogelijk bieden het Provinciale Urgentieteam of de Subsidieregeling knelpunten platteland NoordBrabant (C2103011) daarvoor ruimte.

86

GEWIJZIGDE VERORDENING GEURHINDER EN VEEHOUDERIJ 2014 GEMEENTE LANDERD Artikel 1:

Begripsbepaling

In deze verordening wordt verstaan onder: - Veehouderij: inrichting die tot een krachtens artikel 1.1, derde lid, van de Wet milieubeheer aangewezen categorie behoort en is bestemd voor het fokken, mesten, houden, verhandelen, verladen of wegen van dieren. - Wet: de Wet geurhinder en veehouderij. - Geurbelasting: de waarde ter plaatse van de gevel van het gevoelige object, berekend met V-Stacks1, uitgedrukt in Europese odour units per tijdseenheid. - Geurgevoelig object: zoals bedoeld in artikel 1 van de Wet geurhinder en veehouderij. - Odour units (ouE/m3. P98): geurconcentratie als aantallen Europese odour units in een volume-eenheid lucht (ouE/m3), gemeten volgens de NEN-EN 13725:2003 “Luchtbepaling van de geurconcentratie door dynamische olfactometrie”. In deze verordening wordt voor de geurbelasting uitgegaan van het gebruikelijke 98-percentiel geurconcentratie. Dat betekent dat de – met een verspreidingsmodel – berekende geurconcentratie gedurende 98 procent van de tijdseenheid niet wordt overschreden. - Traditionele huisvesting: huisvesting als bedoeld in de Regeling ammoniak en veehouderij onder A 1.100, met uitzondering van de afkalfstal, de ziekenstal en aparte huisvesting voor hoogdrachtige koeien.

- Emissiearme huisvesting: ammoniakemissiearme stallen opgenomen in de Regeling ammoniak en veehouderij anders dan categorie A 1.100, met uitzondering van de afkalfstal, de ziekenstal en aparte huisvesting voor hoogdrachtige koeien. Artikel 2:

Aanwijzing gebieden

1. Als gebied als bedoeld in artikel 6 lid 1, 3 en 4 van de Wet wordt aangewezen het volgende gebied: het gehele grondgebied van de gemeente Landerd. 2. Het gebied als bedoeld in lid 1 wordt aangegeven op de bij deze verordening behorende en als zodanig gewaarmerkte Geurgebiedsvisie 2014 gemeente Landerd en bijbehorende gewaarmerkte kaart (Normenkaart behorende bij de Verordening geurhinder en veehouderij 2014 gemeente Landerd). Voor de gebiedsindeling zoals onderscheiden in de artikelen 3 en 4 van deze verordening wordt verwezen naar de Normenkaart behorende bij de Verordening geurhinder en veehouderij 2014 gemeente Landerd.

1

Voor het berekenen van de geursituatie wordt gebruik gemaakt van het verspreidingsmodel V-Stacks gebied. V-Stacks gebied is een geavanceerd computerprogramma voor het berekenen van de verspreiding van geur rond meerdere veehouderijen in een gebied. Het programma is gemaakt door Kema in opdracht van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM). In de ministeriële regeling behorende bij de Wet geurhinder en veehouderij is het gebruik van V-Stacks gebied niet verplicht gesteld. Niettemin wordt sterk aangeraden wel van dit model gebruik te maken.

Artikel 3:

Andere waarden voor de geurbelasting

In afwijking van artikel 3, lid 1 van de Wet bedraagt de maximale waarde voor de geurbelasting van een veehouderij op een geurgevoelig object in het gebied als genoemd in artikel 2 lid 1 van deze verordening: A. Woonkern Zeeland 1,0 odour units. B. Woonkernen Reek, Schaijk, ‘t Oventje 2,0 odour units. C. Bedrijventerrein Voederheil II 6,0 odour units. D. Bedrijventerrein Voederheil, De Roskam 1,0 odour units. E. Bedrijventerrein De Louwstraat 2,0 odour units. F. Buitengebied 9,0 odour units. Artikel 4:

Andere waarden voor de afstanden

1. In overeenstemming met artikel 4, eerste lid van de Wet, bedraagt de afstand tussen een veehouderij waar dieren worden gehouden van een diercategorie waarvoor niet bij ministeriële regeling een geuremissiefactor is vastgesteld – met uitzondering van melk-, kalf-, zoogkoeien, fokstieren en overig rundvee ouder dan 2 jaar (categorieën A1, A2 en A7 uit de Regeling geurhinder en veehouderij) en nertsen – en een geurgevoelig object: a. Binnen de bebouwde kom (de gebieden A t/m E) ten minste 100 meter; b. Buiten de bebouwde kom (gebied F) ten minste 50 meter. 2. In afwijking van artikel 4, eerste lid van de Wet, bedraagt de minimale afstand tussen een melkrundveehouderij met melk-, kalf-, zoogkoeien, fokstieren en overig rundvee ouder dan 2 jaar (categorieën A1, A2 en A7 uit de Regeling geurhinder en veehouderij) en een geurgevoelig object de in tabel 1 genoemde waarde.

Tabel 1: andere vaste afstanden totaal aantal afstand tot object afstand tot object melk-, kalf-, buiten de kom (gebied F) binnen de kom (gebieden A t/m E) zoogkoeien, traditionele meer dan alle traditionele meer dan alle fokstieren en huisvesting 50% van de ouderdieren huisvesting 50% van de ouderdieren overig rundvee ouderdieren emissiearm ouderdieren emissiearm ouder dan 2 emissiearm gehuisvest* emissiearm gehuisvest* jaar gehuisvest* gehuisvest* (categorieën A1, A2 en A7 uit de Regeling geurhinder en veehouderij) 100 50 m 50 m 50 m 100 m 100 m 100 m 101 - 200 65 m 50 m 50 m 200 m 100 m 100 m 201 – 300 100 m 75 m 50 m 250 m 200 m 125 m 301 – 500 300 m 225 m 150 m 900 m 675 m 450 m > 500 500 m 375 m 250 m 1.300 m 975 m 650 m * Bij het bepalen van dit percentage worden de afkalfstal, de ziekenstal en aparte huisvesting voor hoogdrachtige koeien (zie Artikel 1: Begripsbepaling) buiten beschouwing gelaten.

3.

In afwijking van artikel 4, lid 2 van de Wet bedraagt de afstand tussen een veehouderij waar nertsen worden gehouden, waarvoor niet bij ministeriële regeling een geuremissiefactor is vastgesteld, en een geurgevoelig object de in tabel 2 genoemde waarden. In de berekening worden jongen en reuen buiten beschouwing gelaten. Indien meer dan 12.000 fokteven worden gehouden wordt de afstand voor elke extra 3.000 fokteven met 25 meter vergroot. Tabel 2: vaste afstanden nertsen Rav-nr diercategorie H1 Nertsen geurgevoelig object binnen bebouwde kom geurgevoelig object buiten bebouwde kom • traditionele huisvesting • emissiearme huisvesting

aantal fokteven 1-1000 1001-1500 175 200

100 75

125 100

1501-3000 225

3001-6000 250

6001-9000 275

9001-12000 300

150 125

175 150

200 185

225 219

Artikel 5: Citeertitel Deze verordening kan worden aangehaald als de “Gewijzigde Verordening geurhinder en veehouderij 2014 gemeente Landerd”. Artikel 6:

Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking met ingang van de dag na bekendmaking. Artikel 7:

Overgangsrecht

De “Verordening geurhinder en veehouderij 2014 gemeente Landerd” vervalt op het moment dat de “Gewijzigde Verordening geurhinder en veehouderij 2014 gemeente Landerd” in werking treedt.

90

GEMEENTEBLAD

Nr. 129658 29 december 2015

Officiële uitgave van gemeente Uden.

Ontwerp geurverordening en-geurgebiedsvisie gemeente Uden

Aangepaste versie nav Amendementen Raad Gemeenteblad, College van gemeente Uden, 29 december 2015 nr. 2015-132a

Ontwerp geurgebiedsvisie 201 6 Gemeente Uden Opdrachtgever : Gemeente Uden Project : Ontwerp geurgebiedsvisie 2015 gemeente Uden Projectnummer : 75090059 Status : Concept Datum : 10 november 2015 Auteur : Dhr. S. Hermsen Autorisatie : Dhr. M.B. van Rijn paraaf: ODBN Postbus 88 5430 AB Cuijk (0485) 338300 info@odbn.nl www.ODBN.nl

SAMENVATTING De gemeente Uden telt meer dan 200 veehouderijen. De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) stelt de gemeente in staat om in een geurverordening geurnormen of afstanden vast te leggen voor gebruik bij de vergunningverlening. Hiermee heeft de gemeente een sturingsinstrument in handen om de geuremissies uit stallen te limiteren. Daarmee kan worden voorkomen dat nieuwe geuroverlast ontstaat als gevolg van een individueel bedrijf en als gevolg van cumulatie van geuremissies van meerdere bedrijven. De Wgv respecteert de vergunde rechten van veehouderijen. Voor bedrijfsontwikkeling bij overbelaste situaties kent de Wgv een zogenaamde 50% regeling die op de lange termijn de overbelasting wegneemt. Aanleiding De gemeente heeft op 21 februari 2008 een geurverordening en bijbehorende geurgebiedsvisie vastgesteld. Het is nu tijd om dit beleid langs de huidige inzichten te leggen. Dit is gedaan door eerst een evaluatie van de geursituatie uit te voeren. In 2015 is het beleid voor het eerst geëvalueerd. Uit deze evaluatie volgt dat ontwikkeling van veehouderijen, met name in het LOG Odiliapeel, heeft plaatsgevonden. Dit heeft tot gevolg gehad dat de geursituatie in de kern van Odiliapeel is verslechterd bij circa 400 adressen. De geurbelasting in de kern is in 2015 hoog en daarmee de kans op geurhinder ook.

Daarnaast zijn de inzichten ten aanzien van de acceptatie van geurhinder veranderd. Dit is af te leiden uit de adviezen van de Stuurgroep Dynamisch Platteland, implementatie team Wet geurhinder en veehouderij, de GGD, provinciaal beleid en de ontwikkeling van de normen in de omliggende gemeenten. De inzichten die uit deze aanbevelingen volgen moeten worden vertaald worden naar de Udense situatie en leiden tot een voorstel voor aangepast geurbeleid. Tot slot is het vanuit juridisch oogpunt noodzakelijk om de gemeenteraad het niveau van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat vast te leggen. Dit is in het beleid van 2008 niet gedaan. Aanhoudingsbesluit Op 9 juli 2015 heeft de gemeenteraad besloten onderzoek uit te laten voeren naar actualisatie van het geurbeleid. Daarbij heeft de gemeenteraad een aanhoudingsbesluit genomen om ongewenste ontwikkelingen van de grotere veehouderijen tijdens het voorbereiden van de nieuwe geurverordening te voorkomen. Dit betekent dat gedurende de ontwikkeling van het nieuwe beleid geen nieuwe omgevingsvergunningen milieu voor veehouderijen in behandeling worden genomen. Aanpak en doelstelling Bij de ontwikkeling van het beleid is gebruik gemaakt van een klankbordgroep. De GGD heeft deelgenomen aan de klankbordgroep en haar visie over het Udense geurbeleid gegeven.

In de geurgebiedsvisie zijn aan de hand van berekeningen van varianten van normensets met doorgroeiscenario’s de gekozen nieuwe normen onderbouwd.

1

Gemeenteblad 2015 nr. 129658

29 december 2015

De doelstelling en ambities van het nieuwe beleid zijn afgeleid van de visie “Udenaar de toekomst”. Ook zijn signalen uit de klankbordgroep, de raadscommissie REO en uit de gemeenschap meegenomen in de afweging. Het nieuwe beleid moet voorzien in voor de gemeente Uden passende geurnormen. In Odiliapeel is sprake van een hoge geurbelasting. De normen moeten zicht geven op een verbetering van de geursituatie, zonder daarbij de bedrijven onevenredig te belemmeren. Ook moet het beleid de mogelijkheid laten voor de ontwikkeling van ruimtelijke plannen. Ook moet gekeken worden naar normen voor de melkveebedrijven in verband met de verwachte schaalvergroting in die sector. Ook moet afstemming plaats vinden met het lopende traject tot actualisatie van het bestemmingsplan Buitengebied. Proces Bij de totstandkoming van de geurgebiedsvisie heeft een klankbordgroep van belanghebbende veehouders, burgers en natuur- en milieuorganisaties gefunctioneerd. Er werd van de deelnemers geen besluit verwacht. Van hen werd gevraagd zich een mening te vormen over het (toekomstige) geurbeleid van de gemeente op grond van feiten en inzichten. Daarmee had de klankbordgroep een adviserende rol.

In de klankbordgroep waren vertegenwoordigd: de sector (ZLTO) met 3 leden; • natuur- en milieuorganisaties (Stichting Mens, Dier en Peel) met 1 lid (in plaats van de Brabantse • milieufederatie); de burgers met 3 leden (Gebiedsplatform Uden Buiten, dorpsraad Volkel en dorpsraad Odiliapeel); • de GGD met 1 lid. • Voorzitter van de klankbordgroep was de heer Meihuizen, teamleider bij de gemeente Uden. Wethouder van Merwerode deed de inleiding van het eerste klankbordoverleg en schoof in het laatste overleg aan om de bevindingen van de klankbordgroep op te halen. De klankbordgroep is drie avonden bij elkaar geweest. De leden hebben bijgedragen aan de controle en vaststelling van de uitgangspunten en hebben hun advies gegeven over de geurnormen. Verslagen van de bijeenkomsten van de klankbordgroep zijn, na goedkeuring door de klankbordgroep vastgesteld. Uitgangspunten De uitgangspunten van het onderzoek naar passende geurnormen zijn gebaseerd op het plan van aanpak, de bestemmingsplannen en ambities en met de klankbordgroep besproken. Op basis van het huidige of gewenste beeld van een gebied is de gemeente ingedeeld. Per gebied is een passende geurnorm gezocht.

De onderzochte normstelling is gedifferentieerd voor de volgende gebieden: de woonkernen, het overgangsgebied (met gebiedbeperking veehouderij, bedrijventerrein Loopkant Liessent, bebouwingsconcentraties), het buitengebied en het agrarisch concentratiegebied. Per gebied zijn de volgende ijkpunten voor de achtergrondbelasting gehanteerd voor een aanvaardbaar woon- en leefklimaat: voor de woonkernen een maximaal hinderpercentage van 12%. Dit komt overeen met een maxi• 3

•

male achtergrond geurbelasting van 10 odour units (ouE/m ); voor het buitengebied een maximaal hinderpercentage van 20%. Dit komt overeen met een

•

maximale achtergrond geurbelasting van 20 odour units (ouE/m ). Deze is hoger dan in de kernen omdat verondersteld wordt van geurhinder het buitengebied meer wordt geaccepteerd; voor het overgangsgebied een maximaal hinderpercentage van 16%. Dit komt overeen met een

3

3

maximale achtergrond geurbelasting van 14 odour units (ouE/m ). In dit gebied wordt een hogere acceptatie van geur verwacht dan in een woonkern, maar minder dan in het buitengebied. De waarden zijn ontleend aan advies van het implementatieteam van de Wgv, de Stuurgroep Dynamisch Platteland en de GGD. Ook zijn deze waarden gehanteerd in actualisatie van geurbeleid in omliggende gemeenten. De GGD adviseert overigens om ook te kijken naar effecten van de geurnormen bij lagere geurbelastingen. Op basis van eigen onderzoek geeft de GGD namelijk aan dat er meer geurhinder bij een bepaalde geurbelasting wordt ervaren dan eerder verwacht werd. Om de achtergrond geurbelasting in verband te brengen met de kwaliteit van het woon- en leefklimaat is voor de geursituatie per gebied een onderverdeling gemaakt in de volgende categorieën: optimaal: het woon- en leefklimaat is, rekening houdend met de recentste inzichten van de GGD, • optimaal; goed: het woon- en leefklimaat is gezien de functie passend; • afweegbaar: het woon- en leefklimaat is gezien de functie niet optimaal en verdient daarom aan• dacht. De geurbelasting ligt net onder de grenswaarde waarbij sprake is van een knelpunt.

De geursituatie wordt hier als redelijk beschouwd; niet aanvaardbaar: het woon- en leefklimaat is gezien de functie niet aanvaardbaar, het betreft • waarden voor de achtergrondbelasting die hoger zijn dan de hiervoor aangehaalde ijkpunten. Tabel 0.1: Gehanteerde gebiedsindeling, geurklassen en geurhinderniveaus. Gebied

achtergrondbelasting in odour units ( ou E /m O ptimaa l

2

Gemeenteblad 2015 nr. 129658

Goed

29 december 2015

3

)

Afweegbaar

N iet aanvaardbaar

Woongebieden

0 – 4,7

4,7 – 6

6 - 10

>10

Overgangsgebied

0 – 8,0

8,0 – 10

10 - 14

>14

Buitengebied en agrarisch concentratiegebied

0 – 10,3

10,3 – 14

14 - 20

>20

Normensets De in onderstaande tabel opgenomen normensets zijn doorgerekend. Hierbij zijn de effecten op het woon- en leefklimaat en de ontwikkelingsmogelijkheden van de bedrijven in beeld gebracht. Als startpunt is de huidige situatie in beeld gebracht. Tabel 0.2: normensets. Gebied

geurnorm in ou E /m

3

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Variant 4

Woongebied Uden (3 ou)

3

3

3

3

Woongebied Volkel (3 ou)

3

3

3

3

Woongebied Odiliapeel (3 ou)

3

1

3

3

Overgangsgebied (8 ou)

8

8

8

8

Buitengebied (14 ou)

10

10

10

10

LOG Odiliapeel (25 ou)

14

14

10

8

per variant

Resultaten varianten Het doel van het geurbeleid is om met de nieuwe geurnomen zicht te hebben op een verbetering van de geursituatie in Odiliapeel. Aanleiding hiervoor is het groot aantal adressen met een hoge geurbelas3

ting. Uit de berekeningen volgt dat met een norm van 3 ouE/m in de kern van Odiliapeel al zicht is op een verbetering van de geursituatie bij 225 adressen. De verbetering is wezenlijk groter bij een norm 3

van 1 ouE/m , namelijk bij nog eens 250 adressen. Daar tegenover staat de inperking van de ontwikke3

lingsruimte van bedrijven. Bij een norm van 3 ouE/m zijn er 12 bedrijven die bij uitbreiding maatregelen 3

moeten treffen bij de bestaande stallen. Bij een norm van 1 ouE/m zijn dit 6 bedrijven extra. De gemiddelde reductie die bij uitbreiding moet worden behaald bedraagt 8.600 ouE/s per bedrijf bij een norm 3

3

van 3 ouE/m en 9.600 ouE/s bij een norm van 1 ouE/m . Om de geursituatie in en rond Odiliapeel te verbeteren, kan ook overwogen worden om de geurnorm 3

in het LOG aan te scherpen. Bij een norm van 14 ouE/m is er sprake van een verbetering bij 225 3

adressen ten opzichte van de huidige situatie. Bij een norm van 10 ouE/m is sprake van een verbetering 3

van 266 adressen en bij een norm van 8 ouE/m in het LOG bij 312 adressen. Het effect van het verlagen van de norm hier is kleiner dan het verlagen van de norm in de kern van Odilapeel, waar een verbetering 3

3

bij 472 adressen optreedt bij een norm van 1 ouE/m . Bij een norm van 8 ouE/m in het LOG zijn er 17 bedrijven die op slot komen te zitten (alleen nog uitbreiden met 50% regeling), net als bij een norm van 3

3

1 ouE/m in de kern van Odiliapeel. Dit zijn er 6 meer dan bij een norm van 14 ouE/m in het LOG en 3 3

ouE/m in de kern van Odiliapeel. In de kern van Uden en Volkel is bijsturing van de geursituatie niet nodig. In de kernen is de geursituatie bij bijna alle geurgevoelige objecten optimaal. Ook in het buitengebied of het overgangsgebied is aanscherping van de geurnormen niet aan de orde. De nieuwe normen Op basis van de resultaten worden de volgende geurnormen in de verordening opgenomen: 3 • 3 ouE/m in de bebouwde kommen van Uden en Volkel; •

2 ouE/m in de bebouwde kom van Odiliapeel;

•

8 ouE/m in het overgangsgebied;

•

10 ouE/m in het buitengebied;

•

10 ouE/m in het agrarisch ontwikkelingsgebied.

3 3

3 3

In de woongebieden Uden en Volkel is de geurnorm uit de huidige verordening overgenomen. In deze gebieden vormt de geursituatie geen aanleiding tot aanpassing van de geurnormen. Ook is het overgangsgebied alleen wat begrenzing betreft gewijzigd. De geurnorm is net als in de huidige verordening 3

8 ouE/m . Een onderbouwing van de noodzaak tot aanscherping van de normen in de woonkern Odiliapeel en het buitengebied en agrarisch ontwikkelingsgebied is hieronder opgenomen. 3

Voor de kern van Odiliapeel is een geurnorm van 2 ouE/m opgenomen. Deze norm is het resultaat van de afweging van het woon- en leefklimaat, de ontwikkelingsmogelijkheden van de bedrijven en de mogelijkheden voor ruimtelijke ontwikkelingen. De geurnorm biedt een goed perspectief op een verbetering van de geursituatie in de woonkern, zonder dat daarbij de bedrijven in de omgeving onevenredig worden belemmerd.

3

Gemeenteblad 2015 nr. 129658

29 december 2015

3

3

De huidige geurnormen van 14 ouE/m in het buitengebied en 25 ouE/m in het LOG Odiliapeel zijn te hoog met betrekking tot de actuele inzichten van de voorgrondbelasting ten aanzien van het woon- en 3

leefklimaat. Voor het buitengebied en het agrarisch ontwikkelingsgebied wordt een norm van 10 ouE/m opgenomen. Deze waarde is gebaseerd op adviezen van de Stuurgroep Dynamisch Platteland, het implementatieteam van de Wgv, de GGD, provinciaal beleid en normstelling bij omliggende gemeenten. Een lagere waarde zal de bedrijven dusdanig belemmeren dat ontwikkeling van bedrijven wordt bemoeilijkt. Vaste afstanden In onderstaande tabellen zijn de vaste afstanden voor melkvee opgenomen. Voor de overige diercategorieën waarvoor een vaste afstand geldt (nertsen, paarden, overige landbouwhuisdieren) wordt de wettelijke vaste afstand aangehouden. Tabel 0.3 : vaste afstanden voor objecten buiten de bebouwde kom (wijziging zie amendement wijzigen vaste afstanden tot rundveebedrijven) Aantal dieren*

Traditioneel

50% emissiearm

100% emissiearm

0-200

50 m

50 m

50 m

201-300

125 100 m

100 75m

65 50m

301-400

170 m

130 m

90 m

401-500

200 m

150 m

100 m

> 501

230 m

180 m

130 m

*aantal melk,- kalf, zoogkoeien en overige rundvee ouder dan 2 jaar. Fokstieren en jongvee niet meegeteld. Tabel 0.4: vaste afstand voor objecten binnen de bebouwde kom Aantal dieren*

Traditioneel

50% emissiearm

100% emissiearm

0-200

100 m

100 m

100 m

201-300

280 m

215 m

150 m

301-400

360 m

280 m

200 m

401-500

430 m

335 m

240 m

> 501

500 m

390 m

275 m

*aantal melk,- kalf, zoogkoeien en overige rundvee ouder dan 2 jaar. Fokstieren en jongvee niet meegeteld. Omdat te verwachten is dat de omvang van melkveebedrijven in de toekomst zal toenemen en dat vanwege de grote bedrijven hinder kan worden ervaren bij toepassing van de standaardnormen is aanpassing van de vaste afstanden aan de orde. Gekozen is voor een gestaffelde schaal. Hoe meer dieren worden gehouden, hoe groter de afstand. Met de voorgestelde afstanden wordt voor de bedrijven van beperkte omvang (familiebedrijven) aangesloten bij de Wgv. Voor grotere bedrijven betekent de nieuwe afstanden een aanscherping. Tevens is voor het huisvesten in emissiearme stallen een kortere afstand opgenomen dan voor traditionele huisvesting. Zo wordt het toepassen van emissiearme huisvesting gestimuleerd en beloond. Omdat geurhinder met name vanwege ouderdieren wordt verwacht, wordt jongvee niet meegeteld. Omdat er vaak maar een beperkte aantal fokstieren aanwezig zijn en er geen emissiearme huisvesting hiervoor is, worden fokstieren ook niet meegeteld. Inleiding In de gemeente Uden neemt de agrarische sector in het buitengebied een prominente rol in. Door de aanwezigheid van intensieve veehouderijen kan geurhinder bij omwonenden worden ervaren.

De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) stelt de gemeente in staat om in een geurverordening van de Wgv afwijkende geurnormen of afstanden vast te leggen voor gebruik bij de vergunningverlening. Hiermee heeft de gemeente een sturingsinstrument in handen om de geuremissies uit stallen te regelen. Aanleiding Er zijn verschillende aanleidingen voor het actualiseren van beleid. Hierop wordt navolgend ingegaan. Het huidige beleid dateert van 2008. De gemeente heeft op 21 februari 2008 een geurgebiedsvisie en geurverordening vastgesteld. Het is tijd om dit beleid langs de huidige inzichten te leggen. De hoge geurbelasting in en rond Odiliapeel. Het gemeentelijke geurbeleid is in 2015 geëvalueerd. Uit deze evaluatie volgt dat ontwikkeling van veehouderijen, met name in het LOG Odiliapeel, heeft plaatsgevonden. Dit heeft tot gevolg gehad dat de geursituatie in de kern van Odiliapeel is verslechterd bij circa 400 adressen. De geurbelasting in de kern is in 2015 hoog en daarmee de kans op geurhinder ook. De gemeente wil voorkomen dat de geursituatie verder kan verslechteren in Odiliapeel, en wil sturen op een verbetering, maar zonder dat de ontwikkeling van veehouderijen in het gebied onevenredig worden belemmerd. Dit past ook binnen de visie “Udenaar de toekomst”.

Advies van de GGD om het geurbeleid te heroverwegen vanwege nieuwe inzichten in de correlatie tussen geurbelasting en geurhinder. Dit sluit aan op de lijn die geschetst is in het adviesrapport van de Gezondheidsraad “Gezondheidsrisico’s rond veehouderijen” en het kabinetsstandpunt (te lezen in de brief over de evaluatie van de Wgv in bijlage V). De gezondheidsraad en de GGD adviseren gemeenten om, in verband met belangrijke signalen dat er meer geurhinder te verwachten is bij een bepaalde geurbelasting dan eerder werd verwacht, in afwachting van een concreet toetsingskader volksgezondheid,

4

Gemeenteblad 2015 nr. 129658

29 december 2015

gebruik te maken van de mogelijkheden die de Wgv biedt om daar waar nodig strengere geurnormen te gaan hanteren. Daarnaast heeft de GGD onlangs haar eerste bevindingen van haar eigen onderzoek naar de correlatie tussen geurbelasting en hinder naar buiten gebracht (zie bijlage IV). Hierin wordt gesteld dat er meer hinder bij lagere geurbelasting kan worden ervaren dan eerder werd verwacht. Advies van de Stuurgroep Dynamisch Platteland, implementatie team Wet geurhinder en veehouderij (zie bijlage V), de GGD (zie bijlage VII), provinciaal beleid en de ontwikkeling van de normen in de omliggende gemeenten met betrekking tot de geurnorm in het buitengebied. De standaard geurnorm van 3

14 ouE/m in het buitengebied, die nu in de geurverordening in Uden is opgenomen, wordt conform het advies van de Stuurgroep Dynamisch Platteland, de GGD en het provinciaal beleid als te hoog beschouwd met betrekking tot het woon- en leefklimaat. Daarnaast hanteren gemeenten in de omgeving 3

bij hun actualisatie in het buitengebied waarden van ten hoogste 10 ouE/m . Dit moet ook als richtwaarde voor het nieuwe beleid in Uden worden aangehouden. Vanuit juridisch oogpunt is het noodzakelijk om de gemeenteraad het niveau van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat vast te leggen. De gemeente Uden heeft op dit moment geen beleidsregel voor de beoordeling van het woon- en leefklimaat ten aanzien van de achtergrondbelasting. Er moet daardoor bij elke ruimtelijke ontwikkeling afzonderlijk een afweging worden gemaakt. Dit vormt een juridisch afbreukrisico dat met een beleidsregel kan worden afgedekt. Het nieuwe geurbeleid moet daarom voorzien in een beleidsregel voor de achtergrondbelasting. Op 9 juli 2015 heeft de gemeenteraad besloten onderzoek uit te laten voeren naar actualisatie van het geurbeleid. Daarbij heeft de gemeenteraad een aanhoudingsbesluit genomen om ongewenste ontwikkelingen van de grotere veehouderijen tijdens het voorbereiden van de nieuwe geurverordening te voorkomen. Dit betekent dat gedurende de ontwikkeling van het nieuwe beleid geen nieuwe omgevingsvergunningen milieu voor veehouderijen in behandeling worden genomen.

%1.1Opdracht en aanpak Uit de evaluatie van de geurverordening is gebleken dat het gevoerde beleid om ontwikkelingen van veehouderijen in het LOG Odiliapeel en andere ruimtelijke ontwikkelingen in de hele gemeente ruimte te bieden, succesvol is geweest. Daar tegenover staat een verslechtering van het woon- en leefklimaat in en rond Odiliapeel. De opdracht is om te onderzoeken bij welke normen geen verslechtering van de geursituatie kan optreden en zicht is op een verbetering, zonder daarbij de veehouderijen in de omgeving onevenredig te belemmeren. In de gemeente bevinden zich een beperkt aantal grote melkveebedrijven. De gemeente wil voorkomen dat er zeer grote melkveebedrijven ontstaan op locaties die daarvoor niet geschikt zijn in verband met de aanwezigheid van woningen. De huidige normen laten dit wel toe. Onderzocht moet worden met welke vaste afstandsnormen dit kan worden voorkomen. De gemeente is ten tijde van het ontwikkelen van het nieuwe geurbeleid ook bezig met een herziening van het bestemmingsplan ‘Buitengebied’. Een belangrijke stakeholder in het buitengebied zijn de veehouderijen. Het is daarom van belang om beide besluiten op elkaar af te stemmen, zodat er een eenduidig beleid ontstaat. De ontwikkeling van het nieuwe geurbeleid wordt daarom – waar mogelijk - afgestemd op de procedure van het bestemmingsplan buitengebied.

Bij de ontwikkeling van het beleid is gebruik gemaakt van een klankbordgroep. De GGD heeft deelgenomen aan de klankbordgroep en haar visie over het Udense geurbeleid gegeven. In de geurgebiedsvisie zijn aan de hand van berekeningen van varianten van normensets met doorgroeiscenario’s de gekozen nieuwe normen onderbouwd. %1.1Leeswijzer De volgende hoofdstukken van dit rapport zijn geheel gewijd aan de gebiedsvisie. Hierin is de onderbouwing voor de geurverordening te vinden. Hoofdstuk 2 behandelt de relevante kaders waarmee rekening moet worden gehouden bij het opstellen van een geurgebiedsvisie. Hoofdstuk 3 behandelt de uitgangspunten waarbinnen de gebiedsvisie is opgesteld, zoals de gebiedsindeling en de relatie met streefwaarden voor een aanvaardbaar woon- en leefklimaat, de ontwikkelingen in de veehouderij en bevat technische informatie voor het berekenen van de achtergrondbelasting en de geurcontouren. Ook is ingegaan op de relatie tussen geur en gezondheid. Hoofdstuk 4 beschrijft het proces dat is doorlopen om te komen tot een gebiedsvisie. In hoofdstuk 5 wordt de geursituatie in de huidig vergunde situatie beschreven. In hoofdstuk 6 wordt de toekomstige geursituatie beschreven aan de hand van een aantal ontwikkelscenario’s waarmee knelpunten in beeld zijn gebracht. Hoofdstuk 7 is ingegaan op het onderzoek naar de noodzaak van aanpassing van de vaste afstanden.

In hoofdstuk 8 bevat de conclusies van het onderzoek en de motivatie van het voorgestelde beleid. In hoofdstuk 9 zijn de gekozen nieuwe normen in het nieuwe geurbeleid vastgelegd in de Verordening geurhinder en veehouderij gemeente Uden. 1.Kaders In dit hoofdstuk zijn de kaders beschreven waarbinnen de gebiedsvisie is opgesteld. Dit zijn achtereenvolgens het landelijke wettelijk kader, de provinciale verordeningen en het gemeentelijk beleid. Daarnaast wordt ingegaan op het advies van de GGD en de evaluatie van de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv). Deze wet vormt het landelijke kader.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=4f498bf1-490c-46a6-ae9f-bef9c734f28b