CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 behorende bij Verordening geurhinder en veehouderij Interim geurgebiedsvisie Maashorst

Raadsvergadering 16 november 2023, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel Harmonisatie milieuregelgeving38.859 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 5

5

Gemeenteblad 2015 nr. 129658

29 december 2015

Daarnaast wordt het actieplan ammoniak en stoppersmaatregelen in het kader van het Besluit ammoniakemissie en huisvesting veehouderij en de Programmatische aanpak stikstof (PAS) omschreven en de uitwerking hiervan bij ruimtelijke ordening. De relevante provinciale kaders zijn de Verordening ruimte 2014 en de Verordening stikstof en Natura2000 Noord-Brabant 2013. De gemeente heeft in 2008 een geurverordening vastgesteld. De hierin opgenomen normen zijn in dit hoofdstuk vermeld. Ook is ingegaan op de ambities voor het nieuwe beleid. %1.1Landelijke wetgeving: de Wet geurhinder en veehouderij De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) is op 1 januari 2007 in werking getreden en vormt het toetsingskader voor het aspect geur uit dierenverblijven van veehouderijen bij de individuele omgevingsvergunningverlening milieu. Dit toetsingskader bestaat uit een maximaal toegelaten geurbelasting (geurnorm c.q. voorgrondbelasting) en een minimumafstand. Andere geurbronnen bij een veehouderij vallen buiten de scope van de geurgebiedsvisie en geurverordening. Ter informatie is een memo met mogelijkheden voor het reguleren van andere geurbronnen in de vergunningverlening opgesteld (zie bijlage I). De Wgv biedt de gemeente de mogelijkheid een eigen geurbeleid te voeren en daarmee, binnen een in de wet vastgelegde bandbreedte, af te wijken van de wettelijke standaardgeurnormen en afstanden.

Hierbij wordt ook in een geurgebiedsvisie, gebruikmakend van de achtergrondbelasting, bepaald welke geurnormen passen bij een gebied, gelet op de gewenste en reeds vastgestelde ruimtelijke ontwikkeling, het gewenste woon- en leefklimaat en de verwachte of gewenste ontwikkelingsmogelijkheden van de veehouderij. De aldus verkregen geurnormen worden in een gemeentelijke Verordening geurhinder en veehouderij vastgelegd. De voorgrondbelasting is de geurbelasting van één individuele veehouderij op een geurgevoelig object. De achtergrondbelasting is de geurbelasting als gevolg van meerdere veehouderijen in de omgeving van een geurgevoelig object. Zowel de voorgrondbelasting als de achtergrondbelasting zijn van belang voor het bepalen van de te verwachten hinder (op het woon- en leefklimaat). Geurnormen ( odour units) Voor veel landbouwhuisdieren zijn geuremissiefactoren beschikbaar om de uitstoot van geur uitgedrukt in odour units per seconde (ouE/s) te berekenen. Dit geldt onder andere voor varkens en kippen. De 3

berekende geurbelasting uitgedrukt in odour units per kubieke meter (ouE/m ) wordt getoetst aan de norm. Dit is de maximale waarde voor de geurbelasting die een bedrijf mag veroorzaken op een geurgevoelig object. Een geurgevoelig object is een woning, kantoor of ander gebouw dat is bestemd voor menselijk wonen of verblijf (zie bijlage II, paragraaf 1.5). De Wgv kent standaardnormen met een onderscheid tussen de bebouwde kom en het buitengebied. Op grond van artikel 6 van de Wgv mogen gemeenten van de standaardnormen afwijken. De bandbreedte hiervoor is aangegeven in tabel 2.1. Tabel 2.1: Wettelijke standaard geurnormen en bandbreedte voor concentratiegebieden. Tussen haakjes zijn de wettelijke standaard geurnormen vermeld. De waardes rechts en links van de standaardnormen geven de bandbreedte aan waarbinnen de gemeente mag afwijken. Gebied

Concentratiegebieden (reconstructie)

Binnen bebouwde kom

0,1 - (3) - 14 (ouE/m )

3

Buiten bebouwde kom

3

3 - (14) - 35 (ouE/m )

Vaste afstanden Voor meerdere diercategorieën zijn tot nu toe geen geurmetingen uitgevoerd en daarom zijn voor die groepen géén emissiefactoren beschikbaar. Het betreft onder andere melkkoeien, paarden en nertsen. Voor deze diercategorieën gelden vaste afstanden. In tabel 2.2 zijn de wettelijke standaardwaarden voor de vaste afstanden weergegeven. Op grond van artikel 6 van de Wgv mogen gemeenten van de standaardafstanden afwijken. In tegenstelling tot de geurnormen geeft de wet voor de afstanden geen bandbreedte aan. Tabel 2.2: In de Wgv opgenomen vaste afstanden van een veehouderij naar een geurgevoelig object. Gebied

Vaste afstanden (meters) Melkkoeien, jongvee, zoogkoeien e.a.*

Nertsen**

1-1000 dieren

1001-1500 die- 1501-3000 die- 3001-6000 die- 6001-9000 dieren ren ren ren

Bebouwde kom

100

175

200

225

250

275

Buitengebied

50

100

125

150

175

200

* andere diercategorieën waarvoor geen emissiefactoren voor bekend zijn. **Indien de nertsen in emissiearme huisvesting worden gehouden dan worden de afstanden uit de tweede rij van de tabel (buitengebied) met 25 meter verkleind.

Gebiedsvisie en andere waarden voor de geurnormen of afstanden

6

Gemeenteblad 2015 nr. 129658

29 december 2015

De geurgebiedsvisie levert de onderbouwing voor het al dan niet hanteren van andere waarden voor de geurnormen of vaste afstanden. In artikel 8 van de Wgv zijn de eisen vastgelegd die de gemeente moet betrekken bij het vaststellen van andere normen of afstanden. Deze eisen luiden als volgt: Bij het bepalen van de andere waarde of afstand, bedoeld in artikel 6, betrekt de gemeenteraad • in elk geval: de huidige en de te verwachten geursituatie vanwege de veehouderijen in het gebied; a. het belang van een geïntegreerde aanpak van de verontreiniging, en; b. de noodzaak van een even hoog niveau van de bescherming van het milieu. c. •

Bij het bepalen van de andere waarde of afstand betrekt de gemeenteraad tevens: de gewenste ruimtelijke inrichting van het gebied, of; a. de afwijkende relatie tussen geurbelasting en geurhinder. b.

Indien in een gebied op grond van onderzoek naar de geurhinderrelatie een andere relatie is komen vast te staan dan die in de handreiking bij de Wgv is opgenomen, dan kan die worden toegepast. De gemeenteraad heeft bij de behandeling van het plan van aanpak besloten om geen onderzoek te laten uitvoeren naar de geurhinderrelatie binnen haar grondgebied. Geurgebiedsvisie levert onderbouwing voor aanscherpen of verruimen van geurnormen De Wgv biedt gemeenten de mogelijkheid om in plaats van de standaardnormen uit de wet, 'eigen' afwijkende normen te stellen (artikel 6 Wgv). Afwijken kan dus, maar de gemeente is wel gehouden aan een wettelijk vastgelegde bandbreedte (zie tabel 2.1). Het nut en de noodzaak voor het hanteren van afwijkende normen en vaste afstanden moet in een geurgebiedsvisie worden onderbouwd. In verband hiermee schrijft artikel 8 van de Wgv voor dat de gemeente bij het vaststellen van afwijkende normen rekening dient te houden met: de gewenste ruimtelijke ontwikkeling, de huidige geursituatie in het gebied en de toekomstige geursituatie in het gebied. De afwijkende normen worden in een gemeentelijke geurverordening vastgelegd. Voor het bepalen van de geursituatie op gebiedsniveau is een rekenmodule beschikbaar (V-Stacks-gebied). In tegenstelling tot de vergunningverlening wordt niet één bedrijf doorgerekend, maar meerdere bedrijven in een gebied (cumulatief).

Dit resulteert in een beeld van de achtergrondbelasting in het gebied. De verkregen inzichten in de maximale geurbelasting die in de toekomst kan worden verwacht wordt geëvalueerd aan de hand van hetgeen aanvaardbaar is voor de functie van het gebied. Door de individuele normen voor de voorgrondbelastingwaaraan bij de vergunningverlening wordt getoetst, aan te scherpen dan wel te verruimen wordt de achtergrondbelasting lager of hoger. De individuele normen voor de voorgrondbelasting verhogen kan een optie zijn in bijvoorbeeld gebieden met veel intensieve veehouderijen en weinig burgerwoningen. Het gevolg is wel dat de achtergrondbelasting hoger zal worden in het gebied wat weer gevolgen heeft voor het woon- en leefklimaat (kans op meer geurhinder). De gemeente moet besluiten of dit aanvaardbaar is. Aan de andere kant kan de gemeente besluiten om individuele normen voor de voorgrondbelasting aan te scherpen om een goed woon- en leefklimaat te waarborgen ten behoeve van dorpskernen, ontwikkeling van woonwijken of recreatie en toerisme. Kortom, in de gebiedsvisie wordt gezocht naar bij het gebied passende individuele normen voor de voorgrond geurbelasting als gevolg van veehouderijen. Daarbij wordt rekening gehouden met de achtergrondbelasting en het daarmee samenhangende woon- en leefklimaat.

In bijlage II wordt aan de hand van drie voorbeelden geïllustreerd hoe dit in zijn werk gaat. Overschrijding van geurnormen en overbelasting Wanneer geurnormen worden aangescherpt en in een geurverordening zijn vastgelegd, dan moet de veehouderij aan deze nieuwe geurnorm gaan voldoen. Alleen een nieuwe vergunningaanvraag van de veehouderij wordt aan de nieuwe geurnormen getoetst, niet de bestaande vergunningen. Dit betekent dat alleen de veehouderijen die zich ontwikkelen, getoetst worden aan de nieuwe geurnorm. Wanneer blijkt dat deze norm wordt overschreden, dan mag de veehouderij toch ontwikkelen maar moet daarbij de 50% regeling toepassen. Dit wil zeggen dat geurbelasting moet afnemen, maar niet tot de geldende geurnorm. De emissiereductie die wordt bereikt met het toepassen van een emissiearm systeem – bijvoorbeeld een luchtwasser- mag voor de helft worden gebruikt voor het houden van meer dieren. De andere helft komt ten goede aan het verlagen van de geuruitstoot. Daarbij is het niet verplicht dat direct aan de norm wordt voldaan, maar mag deze nog steeds worden overschreden. Bij meerdere opvolgende bedrijfsontwikkelingen zal op de lange termijn stapsgewijs de norm worden benaderd. De 50% regeling wordt verderop in paragraaf 3.7 verder toegelicht. Een overschrijding van de geurnorm betekent niet dat sprake is van een overbelaste situatie.

Een overbelaste situatie moet in verband worden gebracht met het aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Er kan ook sprake zijn van een goed woon- en leefklimaat als de geldende norm wordt overschreden. Bijvoorbeeld: wanneer de geurnorm voor een woonkern in een gemeentelijke geurverordening is vastgelegd op 1 odour unit en de feitelijke geurbelasting op de eerste woning in woonkern 2 odour units is, dan is deze situatie niet per definitie ook overbelast. Als het hinderniveau voor een aanvaardbaar woon- en leefklimaat is vastgelegd op bijvoorbeeld 12% hinder, dan is sprake van overbelasting als de

7

Gemeenteblad 2015 nr. 129658

29 december 2015

geurbelasting (voorgrond) hoger is dan 5 odour units. De norm van 1 odour units in een gebied heeft dan niet als doel om het woon- en leefklimaat voor de voorgrondbelasting te beschermen, maar voorkomt dat er door ontwikkeling van bedrijven een onaanvaardbaar woon- en leefklimaat ontstaat met betrekking tot de achtergrondbelasting. De Wgv kent geen saneringsregeling voor overbelaste situaties. Alleen de 50% regeling zoals hiervoor beschreven heeft een sanerende werking. Dat betekent dat de geurbelasting wordt gereduceerd, maar nog niet aan de norm voldaan hoeft te worden. Alleen als de veehouderij ontwikkelt en emissiearme systemen toepast, dan zal op de lange termijn de overbelaste situatie verminderen of worden weggenomen. Dit betekent dat bestaande overbelaste situaties niet op korte termijn zijn op te lossen door het aanscherpen van geurnormen. Met aanscherpen van geurnormen kan wel vanaf het moment van in werking treden van de geurverordening een (emissie)standstil worden bereikt en/of worden voorkomen dat nieuwe overbelaste situaties ontstaan. Bevoegdheid gemeenteraad Uit artikel 6 van de Wgv volgt expliciet dat de andere normstelling ‘bij gemeentelijke verordening’ wordt bepaald. De gemeenteraad is dus bevoegd om bij gemeentelijke verordening andere normen of afstanden vast te stellen, dan de wettelijke normen en afstanden uit de artikelen 3 en 4 van de Wgv.

In verschillende documenten van de rijksoverheid wordt uiteengezet, dat ter ontwikkeling of verbetering van de vitaliteit van het landelijk gebied een integrale aanpak van doelstellingen nodig is. Afstemming tussen geurregelgeving (die direct gekoppeld is aan woningbouw en bedrijfsuitbreiding) en gewenste ontwikkelingen in het ruimtelijk beleid is dan vanzelfsprekend. Door die afstemming ontstaat onder meer ruimte voor een duurzame, vitale landbouw, vergroting van toeristisch-recreatieve mogelijkheden, hergebruik van agrarische bebouwing of nieuwbouw in het landelijk gebied. De gemeenteraad bepaalt de nieuwe maximaal toegestane waarden en afstanden, en daarmee de uitbreidingsmogelijkheden voor veehouderijen én de geurhinder die ter plaatse van geurgevoelige objecten wordt verwacht. De nieuwe waarden en afstanden treden in de plaats van de wettelijke normstelling en worden bij vergunningverlening gehanteerd. Overleg met buurgemeenten De gemeentelijke beslissing om een bepaald gebied een alternatief beschermingsniveau te geven, kan effecten hebben op de uitbreidingsmogelijkheden voor veehouderijen in nabijgelegen gemeenten. Een relatief hoog beschermingsniveau voor geurgevoelige objecten in een grensgebied vermindert immers de uitbreidingsmogelijkheden voor veehouderijen direct buiten de gemeentegrens.

Om die reden is overleg voorgeschreven met de nabijgelegen gemeenten voorafgaande aan besluitvorming over de andere waarde of de andere afstand (artikel 9 van de Wgv). Aanhoudingsbesluit Op 9 juli 2015 heeft de gemeenteraad van Uden voor het gehele grondgebied een aanhoudingsbesluit genomen als bedoeld in artikel 7 Wgv. Dit aanhoudingsbesluit is bedoeld om ongewenste ontwikkelingen van veehouderijen tijdens het voorbereiden van de nieuwe geurverordening te voorkomen. In dit aanhoudingsbesluit worden omgevingsvergunningen voor milieu aangehouden met de volgende uitzonderingen: aanvragen voor de bedrijven in het gebied I waarbij de voorgrondbelasting niet hoger is dan 10 • ou in het buitengebied; aanvragen voor de bedrijven in het gebied II waarbij het aantal dieren per diercategorie en de • eerder vergunde en gerealiseerde geuremissie en geurbelasting niet toeneemt. Met het aanhoudingsbesluit kunnen enkel nieuwe aanvragen voor een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1, eerst lid, aanhef en onder e, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht worden aangehouden. Kort gezegd, de aanhouding geldt enkel voor inrichtingen die op grond van de Wet milieubeheer vergunningplichtig zijn en is niet van toepassing op inrichtingen die vallen onder het Activiteitenbesluit.

Praktisch gezien betekent dit dat inrichtingen die vallen onder het Activiteitenbesluit gewijzigd en uitgebreid kunnen worden en moeten voldoen aan de huidige geurnormen, totdat de nieuwe verordening in werking is getreden. Het aanhoudingsbesluit geldt totdat een definitieve geurverordening is vastgesteld. De gemeente heeft één jaar (vanaf 9 juli 2015) om een ontwerpverordening aanhangig te maken bij de raad. In bijlage II is aanvullende informatie over de Wet geurhinder en veehouderij, het aanhoudingsbesluit en procedurele aspecten opgenomen. %1.1Doorwerking van de Wgv in de ruimtelijke ordening De Wgv wordt gebruikt om de geurbelasting veroorzaakt door veehouderijen te beoordelen vanwege de vergunningverlening. Indirect heeft de Wgv ook consequenties voor de totstandkoming van geurgevoelige objecten. Die doorwerking van de geurregelgeving naar de ruimtelijke ordening wordt wel aangeduid met de term “omgekeerde werking”. De reden is duidelijk: een geurnorm beoogt mensen te beschermen tegen overmatige geurhinder. Omgekeerd moet een bevoegd gezag dan ook niet toestaan dat mensen zichzelf blootstellen aan die overmatige hinder, bijvoorbeeld door zich in de directe nabijheid van de veehouderij te vestigen. De omgekeerde werking is geen wetgeving, maar is tot stand gekomen door jurisprudentie en wordt daarom als ‘pseudowetgeving’ gezien.

8

Gemeenteblad 2015 nr. 129658

29 december 2015

De ruimtelijke plannen, waarvoor de omgekeerde werking moet worden beoordeeld, zijn met name bestemmingsplannen waarin locaties voor woningbouw, zoals een woonwijk of een ruimte voor ruimte- woning, of recreatie en toerisme worden vastgelegd. In gevallen dat een bouwplan niet past binnen het bestemmingsplan, bijvoorbeeld bij vergroting van een bouwblok of bij woningsplitsing, kan een omgevingsvergunning om af te wijken van het bestemmingsplan worden gevraagd (volgens de Wabo). Toetsing aan de omgekeerde werking: belangen afwegen Bij besluitvorming omtrent (een wijziging van) een bestemmingsplan moet worden bepaald of sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Ten behoeve van een zorgvuldige besluitvorming moet worden nagegaan of een partij onevenredig in haar belangen wordt geschaad; de rechtspositie van de betrokkenen moet worden gehandhaafd. Er zijn vaak twee relevante partijen, de veehouderij en de toekomstige bewoner of een andere ondernemer (bijvoorbeeld recreatie en toerisme): de veehouderij heeft twee belangen: voortzetting van de bestaande bedrijfsactiviteiten en het • realiseren van uitbreidingen binnen de ruimtelijk-juridische kaders (bijvoorbeeld het volledig benutten van het bouwvlak van de veehouderij); de toekomstige bewoner heeft belang bij een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.

• De belangen van de veehouderij worden in beeld gebracht middels de geur- en afstandscontouren. Bij de beoordeling worden de volgende criteria gehanteerd: bouwen binnen de geurcontour is mogelijk als binnen de geurcontour al geurgevoelige objecten • liggen en het nieuw geurgevoelig object niet dichterbij de veehouderij komt te staan. Bouwen binnen een geurcontour (bijvoorbeeld een contour die behoort bij een geurnorm voor de voorgrondbelasting) kan dus, maar alleen als aannemelijk wordt gemaakt dat sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat; bouwen binnen de geurcontour is niet mogelijk als er geen andere geurgevoelige objecten binnen • de contour liggen; bouwen binnen de afstandscontour is in beginsel niet mogelijk. • Om te beoordelen of sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat ter plaatse een plangebied, is het nodig om de te verwachten geurhinder te evalueren. Dit betreft zowel de voorgrondbelasting als de achtergrondbelasting. Criteria die hierbij worden gehanteerd zijn doorgaans gerelateerd aan de geurgebiedsvisie. In de geurgebiedsvisie doet de gemeente namelijk een uitspraak over de maximale achtergrondbelasting waarbij nog sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Meestal is deze gerelateerd aan een hinderpercentage en de bijbehorende voor- en achtergrond geurbelasting.

Met de ruimtelijke ordening heeft de gemeente dus een belangrijk instrument in handen om te voorkomen dat nieuwe overbelaste geursituaties ontstaan. Een goede ruimtelijke ordening staat alleen nieuwbouw of vestiging van geurgevoelige objecten toe op locaties waar sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Hierbij moet worden opgemerkt dat het aanscherpen van geurnormen (in verband met het beheersen van de achtergrondbelasting) ook nadelig kan zijn voor ruimtelijke ontwikkeling. Door het aanscherpen van geurnormen beslaat de geurcontour rond een veehouderij een groter oppervlak. Als daarbinnen geen geurgevoelige objecten zijn gelegen, dan is het bouwen van een nieuwe woning, recreatieobject, kantoorgebouw of een ander geurgevoelig object niet mogelijk omdat anders de belangen van de betreffende veehouder worden geschaad. %1.1Evaluatie van de Wet geurhinder en veehouderij De staatssecretaris van infrastructuur en milieu heeft een brief gestuurd aan de voorzitter van de Tweede Kamer. Hierin wordt de kamer geïnformeerd over de evaluatie van de Wet geurhinder en veehouderij. Deze brief is in bijlage V opgenomen. Hierin is opgenomen dat in de afgelopen periode van diverse kanten kritiek is geuit op de regelgeving voor geurhinder ten gevolge van de veehouderij (gezondheidsdiensten, provincie Noord-Brabant, diverse gemeenten, burgers).

De kritiek betreft vooral de hoogte en onderbouwing van de normen en de mogelijkheden die gemeenten hebben om bestaande overlast te verminderen. Ook heeft onderzoek plaatsgevonden door de GGD Brabant/Zeeland en IRAS in Utrecht naar de geurbeleving in kleinere kernen en op het platteland in Brabant en Noord-Limburg. Dit onderzoek heeft plaatsgevonden in het kader van de door ZON-MW ingestelde Academische werkplaats Milieu en Gezondheid. Het onderzoek lijkt signalen te bevestigen dat bij gegeven geurbelasting aanzienlijk meer geurhinder voorkomt dan tot dusverre werd aangenomen. Er is een bestuurlijke werkgroep ingesteld om de regelgeving te evalueren. De werkgroep gaat advies uitbrengen over: de hoogte en onderbouwing van de normen in de Wet geurhinder en veehouderij. Hierbij betrekt a. de werkgroep de resultaten van het onderzoek van de GGD’en Brabant-Zeeland en IRAS en beziet zij of en, zo ja, welk nader onderzoek nodig is om tot een advies over de hoogte van de normen te komen; de wenselijkheid om regels te stellen voor de geuremissie (uitstoot van geur), zodat bedrijven a. worden verplicht om de geuruitstoot altijd zo ver als redelijkerwijs mogelijk (BBT) terug te brengen; de vraag of en, zo ja, welke extra ruimte het bevoegd gezag zou moeten krijgen; b.

9

Gemeenteblad 2015 nr. 129658

29 december 2015

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=4f498bf1-490c-46a6-ae9f-bef9c734f28b