Bijlage 1 - Programmabegroting 2025 (pdf)
Tekst van het document
Wat gaan we ervoor doen? Agrotoerisme, zorgboerderijen en agrarische kinderopvang worden gepromoot. De Omgevingsvisie biedt kansen voor agrotoerisme, zorgboerderijen en andere (kleinschalige) recreatieve ontwikkelingen, afhankelijk van de locatie. We stimuleren nieuwe verdienmodellen die passen bij de ontwikkelingen in het landelijk gebied. We gaan het gesprek aan met agrarische ondernemers over alternatieven voor en nevenactiviteiten bij landbouw.
In samenwerking met andere partners in de agrarische sector zijn we in gesprek met agrarische bedrijven over een toekomstbestendige onderneming. De landbouw is in Maashorst een belangrijke economische sector. Het is daarmee ook een belangrijke speler in de transitie van het landelijk gebied. Die transitie is een van de ambities die we benoemen in de omgevingsvisie van de gemeente Maashorst. Het accent ligt daarbij op kringlooplandbouw, van natuurinclusief tot hoogproductief. Hoe dat eruit komt te zien is een zoektocht en kan, in verband met de verschillende opgaves en fysieke condities ter plaatse (zoals bodemsoort en beschikbaarheid van water), verschillen per gebied . Wij gaan in gesprek met agrarische ondernemers, agrarische organisaties en brancheverenigingen om de mogelijkheden van doorontwikkeling /omschakeling naar vormen van kringlooplandbouw te bespreken die passen bij de ondernemers en de ontwikkelingsrichtingen en -doelen van een gebied. 33
We werken mee aan "AgroNatuurWonen Experimenten" als alternatief financieringsmodel voor agrariërs en natuurontwikkeling. We hebben het concept AgroNatuurWonen experimenten vastgesteld. Hiermee willen we initiatieven die voldoende bijdragen aan onze ambities laten realiseren aan de hand van randvoorwaarden en succescriteria. Namens Maashorst is een projectleider aangesteld. We gaan in samenwerking met initiatiefnemers, overheden en andere belanghebbenden aan de slag met het verder invulling geven aan AgroNatuurWonen.
Wat willen we bereiken? Een krachtig MKB We koesteren de kracht van het aanwezige MKB en blijven de kansen benutten die onze ligging biedt in het hart van de driehoek Nijmegen, Eindhoven en ‘s-Hertogenbosch. We blijven ons inzetten om het ondernemerschap in de gemeente te faciliteren en stimuleren. We brengen eventuele bottlenecks voor het lokale ondernemerschap in kaart en werken aan de verbetering hiervan. Daarnaast verkennen we potentiële fieldlabs voor innovatie in kansrijke economische groeisectoren.
Wat gaan we ervoor doen? Boegbeelden uit het lokale bedrijfsleven zetten Maashorst beter op de kaart Met het bedrijfsleven bespreken we de mogelijkheden om ons te profileren binnen Agrifood Capital. We dragen lokale ondernemers aan om deel te nemen aan regionale ondernemerstafels.
Eventuele bottlenecks voor het lokale ondernemerschap in kaart brengen en werken aan de verbetering hiervan We werken op een breed scala aan economische thema's samen met het lokale bedrijfsleven. We ondersteunen de oprichting van Ondernemend Maashorst (samenwerking tussen verschillende ondernemersverenigingen in de kernen) om met hen algemene economische thema's en bottlenecks te bespreken en aan te pakken. Daarnaast bespreken we met de lokale ondernemersverenigingen de bottlenecks in de kernen.
Periodiek netwerksessies organiseren We voeren bestuurlijke overleggen met de ondernemersverenigingen van de kernen, ondersteunen de samenwerking tussen de verenigingen en bezoeken netwerksessies georganiseerd door het bedrijfsleven. 34
Verkennen of satellietopleidingen bij grote bedrijven mogelijk zijn. De satellietopleiding bij Bernhoven continueren We werken samen met onderwijsinstellingen en ondersteunen de Campus en de Maashorst Academy.
Verkennen potentiële fieldlabs We werken samen met de provincie, regio, onderwijsinstellingen en bedrijven aan de ontwikkeling van de Sociale Innovatie Campus. Naast de subsidie van de gemeente investeert ook de provincie hierin met een projectsubsidie. Een van de innovatieve projecten is SILO Maashorst waarin jongeren leren door te doen. Daarnaast ondersteunen we Agro Proeftuin de Peel waarin ondernemers de ruimte krijgen om te experimenteren met innovaties in de kringlooplandbouw.
Wat willen we bereiken? Bedrijvigheid in de kernen Elke kern heeft voldoende bedrijvigheid om de huidige inwoners te faciliteren. Dat is belangrijk voor de leefbaarheid. We streven naar voldoende differentiatie tussen de verschillende kernen. Basisvoorzieningen behouden we in alle kernen. En natuurlijk moet elke kern kunnen voorzien in de mogelijkheid voor wonen met werken. Startende lokale bedrijven en ZZP-ers voelen zich door Maashorst gestimuleerd en gefaciliteerd.
Wat gaan we ervoor doen? We ondersteunen startende ondernemers op verschillende manieren We verstrekken subsidie aan startersloket Misfits (onderdeel van ondernemersvereniging UOV De Kring) voor de ondersteuning van startende ondernemers in Maashorst. In de regio Noordoost-Brabant (RNOB) werken we aan de ontwikkeling van een Startup ecosysteem om de economische kracht van de regio te versterken.
De mogelijkheden om leegstand te voorkomen zijn onderzocht en ingevoerd. We werken in Uden Centrum Management (UCM) samen met de ondernemers en de vastgoedsector in de taskforce leegstand. Daarnaast werken we aan de transformatie van de centrumrand in het gebied Kastanjeweg-Oost. In Zeeland werken we aan het opstellen van een gebiedsprogramma voor het centrum van Zeeland waarbij ook het leegstaande vastgoed wordt betrokken. 35
Wat willen we bereiken? Een sterk netwerk van bedrijven, gemeenten en andere instellingen Het netwerk van bedrijven, gemeenten en andere instellingen willen we versterken door nóg vaker en intensiever samen op te trekken. De prettige relatie en interactie die we als gemeente al hebben met ondernemers en onderwijsinstellingen willen we verder versterken.
Wat gaan we ervoor doen? We ondersteunen sociaal maatschappelijk ondernemen We voeren gesprekken met ondernemers over de Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO). We geven vouchers uit om ondernemers te stimuleren een PSO-certificering te behalen en daarna te stijgen op de prestatieladder.
We promoten ‘Koop lokaal’ Om de centrumgebieden van Schaijk, Reek, Zeeland, Volkel en Odiliapeel te versterken en aantrekkelijker te maken, verstrekken we subsidie aan de ondernemersverenigingen voor de sfeeraankleding. We verstrekken subsidie aan de centrumondernemers in Uden voor promotionele activiteiten. We werken samen met Uden Centrum Management (UCM) om de aantrekkingskracht van het centrum van Uden te versterken.
We realiseren vormen van hybride werken en leren We ondersteunen vormen van hybride leren en werken door samenwerking in de triple helix (samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid). Op basis van de subsidieregeling Hybride leer- en werkomgeving gemeente Maashorst verstrekken we subsidie aan De Campus. De Campus biedt een open hybride leer- en werkomgeving voor jongeren in Maashorst in nauwe samenwerking met onderwijsinstellingen en bedrijven. Daarnaast verstrekken we een incidentele subsidie van drie jaar aan Maashorst Academy. De Maashorst Academy werkt aan de versterking van de leercultuur onder werkgevers in Maashorst door gezamenlijk opleidingen te verzorgen.
We werken aan de uitvoering van de Centrumvisie Uden om het centrum aantrekkelijker te maken We werken aan vergroening van het centrum, aanpassingen aan de openbare ruimte, herinrichting van de Sacramentsweg/Galerij/hoek Mondriaanplein, aanpak van leegstand, transformatie centrumrand en we verstrekken subsidie aan Uden Centrum Management. 36
We werken mee als ondernemers Bedrijven Investeringszone (BIZ) aanvragen We werken mee als ondernemers om de oprichting van een BIZ vragen. In het centrum van Uden heffen we reclamebelasting. De ondernemersvereniging Uden Centrum Ondernemers (UCO) ontvangt subsidie (gebaseerd op de opbrengst van de reclamebelasting) voor activiteiten op gebied van promotie.
Wat willen we bereiken? Kwalitatief goede bedrijventerreinen Er is vrijwel geen aanbod meer aan bedrijfskavels op de bedrijventerreinen. We zoeken naar nieuwe uitbreidingsmogelijkheden voor alle kernen. De nadruk ligt daarbij op de behoefte van MKB-bedrijven. Bestaande MKB-bedrijven die willen doorgroeien, moeten we immers maximaal kunnen faciliteren. We zetten ons extra in voor innovatieve bedrijven en bedrijven met een lokale binding. Bijvoorbeeld bedrijven met veel personeel uit onze gemeente of met onze gemeente als afzetmarkt. Nieuwe bedrijven die veel ruimte nodig hebben, zoals logistieke bedrijven en zware industrie, verwijzen we graag door naar de daarvoor aangewezen regionale bedrijventerreinen. Om te voorkomen dat bedrijventerreinen en de centra in de kernen in verval raken, monitoren we de leegstand. In overleg met de ondernemersverenigingen gaan we de mogelijkheid onderzoeken om eigenaren te stimuleren leegstaande panden te vullen en leegstand te voorkomen. De kwaliteit van particuliere bedrijven in hun omgeving verdient ook aandacht. We streven naar kwalitatief hoogwaardige en duurzame bedrijventerreinen, waarbij de uitstraling van panden en hun omgeving een belangrijke rol speelt. Waar nodig zetten we in op transitie van bedrijventerreinen.
Wat gaan we ervoor doen? De ontwikkeling van bestaande en nieuwe bedrijventerreinen is onderzocht en de locaties zijn bekend. De nieuwe bedrijventerreinen zijn in ontwikkeling. We werken aan de ontwikkeling van de nieuwe terreinen Hoogveld-Zuid in Uden, Voederheil (Voederheil II fase 2 en Voederheil-West) in Zeeland, Reek-Zuid en Vluchtoordweg in Uden. Verder onderzoek naar nieuwe locaties is afhankelijk van de prioritering en de beschikbaarheid van capaciteit en budget. Op de bestaande bedrijventerreinen werken we in het parkmanagement samen met Stichting Beheer Bedrijventerreinen Maashorst (SBBM). In 2025 breiden de werkzaamheden van het parkmanagement verder uit naar de bedrijventerreinen in Schaijk en Zeeland.
37
Het toekomstige omgevingsplan wordt flexibel ingericht, waardoor het relatief eenvoudig is om bedrijfsverzamelgebouwen te realiseren. De Omgevingsvisie, waarin het beleid om bedrijfsverzamelgebouwen te ontwikkelen is opgenomen, werken we uit in beleidsprogramma's en het omgevingsplan.
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Inleiding Dit taakveld gaat over de grondexploitatie voor bedrijventerreinen (woningbouwprojecten staan beschreven onder programma 8.2 Grondexploitatie). Bij de grondexploitatie (afgekort grex) gaat het om een proces waarbij de gemeente zelf de regie voert. Bij een nieuwe gebiedsontwikkeling maken we een begroting (grondexploitatie), met alle verwachte kosten en opbrengsten. Alle bedragen worden in de tijd geplaatst. Hierbij houden we rekening met prijsontwikkelingen en rente-effecten. Een grondexploitatie loopt over meerdere jaren. Een nieuwe grondexploitatie wordt door de gemeenteraad vastgesteld en jaarlijks geactualiseerd in het Meerjarenjarenperspectief Grondbedrijf (MJP). Ontwikkelingen Het Grondbedrijf van de gemeente Maashorst heeft per 1 januari 2025 één in voorbereiding en drie actieve grondexploitaties voor bedrijventerreinen. De fase van de ontwikkeling en de samenstelling van de bedrijventerreinen is per locatie verschillend. De voortgang van de gemeentelijke ontwikkellocaties lichten we jaarlijks tweemaal aan de gemeenteraad: in het begin van het jaar door het MJP en in het najaar met een voortgangsrapportage.
Wat willen we bereiken? We willen (groei)ruimte bieden aan het bedrijfsleven en een gunstig vestigingsklimaat creëren voor bestaande en nieuwe ondernemers We werken aan de ontwikkeling van de nieuwe bedrijventerreinen Hoogveld-Zuid in Uden, Voederheil (Voederheil II fase 2 en Voederheil-West) in Zeeland, Reek-Zuid en Vluchtoordweg in Uden. Daarnaast zoeken we naar uitbreidingsmogelijkheden voor bedrijventerreinen. De nadruk ligt daarbij op de behoefte van MKB-bedrijven. Bestaande MKB-bedrijven die willen doorgroeien, willen we immers maximaal faciliteren. We zetten ons extra in voor innovatieve bedrijven en bedrijven met een lokale binding. Bijvoorbeeld bedrijven met veel personeel uit onze gemeente of met onze gemeente als afzetmarkt. Nieuwe bedrijven die veel ruimte nodig hebben, zoals logistieke bedrijven en zware industrie, verwijzen we graag door naar de daarvoor aangewezen regionale bedrijventerreinen.
38
Wat gaan we ervoor doen? We ontwikkelen bedrijventerrein Hoogveld Zuid We leggen het bestemmingsplan ter vastlegging aan de raad voor. Afhankelijk van het verloop van de planologische procedure kan de start van de verkoop van kavels plaatsvinden in 2025/2026.
We gaan bedrijventerrein Voederheil uitbreiden We leggen het bestemmingsplan ter vaststelling voor aan de raad. Als de bestemming onherroepelijk is, starten we met het bouwrijp maken en de verkoop van kavels. Afhankelijk van het verloop van de planologische procedure zal dit in 2025/2026 plaatsvinden. Daarnaast ronden we het plan voor de herinrichting van de weg Voederheil af en starten we met de uitvoering.
We ontwikkelen bedrijfskavels in Reek-Zuid We verkopen 11 woon-werkkavels en 1 werkkavel.
3.3 Economische promotie Inleiding Activiteiten die gericht zijn op het ‘op de kaart zetten’ van Maashorst zijn:
promotie, gericht op het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid en arbeidskrachten; het aantrekken van overige instellingen om van het profiel van de gemeente te versterken; investeren in bovenlokale, regionale, landelijke en internationale kennis- en economische relatienetwerken; promotie toerisme.
Ontwikkelingen Maashorst investeert in een positief vestigingsklimaat voor bedrijven die aansluiten bij de ambities van de gemeente. Daarbij zoeken we aansluiting bij de uitgangspunten van de branding van Maashorst. Aandacht is er voor groen, duurzaam, innovatief, toeristisch en actief. Ondernemers zijn van harte welkom om een bijdrage te leveren aan het realiseren van onze ambities. Wat willen we bereiken? Branding - Maashorst op de kaart 2025 staat in het teken van activatie op het gebied van marketingcommunicatie(campagnes) richting onze inwoners, bezoekers en ondernemers. Met als doel inwoners trots te maken en 39
hen vaker te verleiden vrijetijd in de eigen streek te besteden, bezoekers te trekken en hun verblijf kwalitatief in te vullen en ondernemers helpen .
Wat gaan we ervoor doen? We gaan samen met externe partners bouwen aan de naamsbekendheid en vindbaarheid van Explore Maashorst door zoveel mogelijk exposure te generen, zowel online als offline. Explore Maashorst is het online platform waarmee we Maashorst op de kaart zetten bij onze inwoners en bezoekers als ‘Streek om te zijn’. Het platform zet het complete aanbod van natuur en vrijetijd in de etalage met als doel:
Inwoners trots te maken; toeristen en dagjesmensen te verleiden tot een kwalitatief bezoek aan onze streek; ondernemers te helpen hun locatie of activiteit onder de aandacht te brengen bij de doelgroep.
Om de naamsbekendheid en de bezoekersaantallen van en naar de website en onze streek te vergroten, zetten we in op (online)marketingactivatie-campagnes.
Wat willen we bereiken? Maashorst is de meest aantrekkelijke toeristische gemeente van Brabant Maashorst profileert zich als een toeristisch recreatieve gemeente. Natuurgebied De Maashorst ontwikkelt zich tot aantrekkelijkste natuurgebied van Noord-Brabant. Vrijetijdsondernemers voelen de ruimte om de huidige kernkwaliteiten van het natuurgebied te versterken. Dit is in lijn met de visie op het natuurgebied. Uden is en blijft het toonaangevende winkelcentrum voor de directe omgeving door uitvoering van de Centrumvisie en transformatie van delen aan de rand van het centrum. Detailhandel en horeca zijn onlosmakelijk verbonden met een goede centrumfunctie en horen in alle kernen thuis.
Wat gaan we ervoor doen? We ondersteunen de verdere groei van het toerisme in onze gemeente en zetten ons daarom mét ondernemers in voor profilering en gebiedsmarketing In 2040 is Maashorst een bekende en veel bezochte toeristische gemeente. Uniek om zijn natuur, cultuurhistorie, Brabantse gastvrijheid en veelzijdige recreatieve aanbod. We zorgen daar samen met de recreatieve sector, inwoners, ondernemers en organisaties voor. Elk jaar stellen we samen een uitvoeringsprogramma op. Voor 2025 zijn de highlights:
40
Het beleefbaar maken van de verhaallijnen rondom cultureel erfgoed, zoals Duits Lijntje, Zuiderwaterlinie, Vluchtoord. Verbindende themalijn boerenlandleven en food, zowel lokaal als regionaal. Actief bewegen stimuleren door wandelen en fietsen in de gemeente en regio. Het monitoren en inzichtelijk maken van de bezoekersstromen (herkomst) in samenwerking met de regio NOB gemeenten
We zien kansen voor nieuwe recreatieve ontwikkelingen en willen ondernemers het vertrouwen geven om te investeren in hun onderneming. Hierdoor stimuleren we dat toeristen langer in Maashorst verblijven en meer besteden. De geïnde toeristenbelasting komt ten gunste van onze inwoners, bezoekers en ondernemers.
Wat mag het kosten? Een groot deel van de lasten en baten binnen de grondexploitatie (b.v. plankosten, rente) worden op de boekwaarden van de verschillende grondexploitaties gemuteerd. Deze lasten en baten zijn derhalve niet in onderstaande cijfers opgenomen. Voor 2025 betreft het 1,6 miljoen aan begrote lasten. Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten 3.1 Economische ontwikkeling
1.543
1.598
1.730
1.729
1.729
1.729
4
-254
-1.361
-1.789
-801
-116
3.3 Economische promotie
1.248
1.509
1.051
1.050
1.050
1.051
Totaal Lasten
2.795
2.853
1.420
991
1.978
2.664
3.1 Economische ontwikkeling
309
328
337
339
339
339
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
90
2
0
0
0
0
3.3 Economische promotie
745
871
891
891
891
891
Totaal Baten
1.144
1.200
1.228
1.230
1.230
1.230
Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves
1.651
1.653
192
-239
748
1.434
Stortingen in reserves
603
312
1.511
1.917
899
187
Onttrekkingen uit de reserves
407
462
135
104
75
47
Totaal mutaties reserves
196
-149
1.376
1.813
824
139
1.846
1.504
1.568
1.574
1.572
1.574
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Baten
Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves
41
Programma 4 Onderwijs Inleiding Dit programma omvat verschillende aspecten binnen het onderwijs zoals peuteropvang en voorschoolse educatie, onderwijsachterstandenbeleid, passend onderwijs, bewegingsonderwijs, leerlingenvervoer, leerplicht, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten en volwasseneducatie. Verder heeft de gemeente een taak in het voor iedereen toegankelijk maken en houden van het onderwijs. Daarnaast behoort ook onderwijshuisvesting tot dit programma.
4.1 Onderwijs algemeen Inleiding Onderwijs is een vitale speler in een samenleving die sterk in beweging is. Scholen en integrale kindcentra zijn van fundamenteel belang voor de ontwikkeling van kinderen. Het zijn onderwijsinstellingen waar kennis en vaardigheden worden overgedragen en waar kinderen zich sociaal en emotioneel kunnen ontplooien. Het gaat om een belangrijke plaats waar kinderen een groot deel van hun tijd doorbrengen, net als binnen de peuter- en kinderopvang. Er liggen gezamenlijke uitdagingen als het gaat om passend onderwijs en het voorkomen van segregatie en stimuleren van integratie. Belangrijke ontwikkelingen worden besproken in de Lokaal Educatieve Agenda (LEA). In programma 3 en 6 vermelden we hoe we de inburgering en scholing voor onze nieuwe Nederlanders vormgeven en hoe scholing wordt ingezet bij de weg of terugkeer naar werk. Voor het handhaven van het recht op onderwijs, is er de leerplichtwet en de regionale meld- en coördinatiefunctie (RMC) voortijdig schoolverlaten. Voor de toegang tot het speciaal onderwijs, faciliteren we het leerlingenvervoer voor die leerlingen die dat nodig hebben. De taken op het gebied van onderwijs vinden hun wettelijke basis in onderstaande landelijke regelgeving:
Wet Ontwikkelingskansen door Kwaliteit en Educatie (OKE) Wet Kinderopvang (WKO) Wet op het Primair Onderwijs (WPO) Wet Passend onderwijs Wet Educatie en Beroepsonderwijs Volwasseneducatie (WEB) Leerplichtwet, en Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC)
Ontwikkelingen In een snel veranderende samenleving is het van belang dat inwoners zich een leven lang kunnen blijven ontwikkelen. De verwachting is dat het beroep op het lerend vermogen van onze inwoners in de toekomst alleen nog maar zal toenemen, doordat de samenleving ook steeds complexer wordt. Omdat we het van belang vinden dat iedereen mee kan doen, dragen we als gemeente bij aan de voorwaarden die nodig zijn om tot leren te kunnen komen.
42
Maashorst wil zich profileren als aantrekkelijk vestigingsgebied voor onder meer jonge gezinnen en wil de jeugd behouden voor de huidige (krappe) arbeidsmarkt. Het kwalitatief hoge aanbod van de huidige voorzieningen, helpt bij het realiseren van deze ambitie. Daarnaast kan een nadere samenwerking of locatie voor voortgezet en/of vervolgonderwijs een bepalende rol spelen in de keuze voor definitieve vestiging van gezinnen met kinderen. Net als de mogelijkheid die een nauwere samenwerking tussen gemeente, voortgezet en vervolgonderwijs met het MKB kan bieden voor het behoud of aantrekken van jongeren voor Maashorst. Een leven lang leren doen we binnen en buiten de school (en schooltijden). De school als fysiek gebouw is in de afgelopen jaren meer geworden dan alleen een plek om formeel te leren. Het is ook een gebouw waarin wordt samengewerkt en organisaties uit het gebied/de wijk samengekomen . Juist vanwege die verschillende didactische en maatschappelijke functies, is passende huisvesting van groot belang. Het vormgeven van onderwijshuisvesting nu en in de toekomst, is geen makkelijke opgave. Factoren als de gedeelde verantwoordelijkheid van gemeente en schoolbestuur voor de bouw, het onderhoud, de toename van partners en soorten gebruik in een Integraal Kindcentrum en stijgende bouwkosten spelen hierin een rol.
Het Integraal HuisvestingsPlan (IHP) is een ambitiedocument dat hierbij een richting geeft . Met ons onderwijs willen we in Maashorst bereiken dat inwoners zich maximaal kunnen ontplooien, zelfstandig een inkomen kunnen verwerven en zelfredzaam zijn. Per onderdeel is dit uitgewerkt naar middel en doelen. De doelen worden eerst kort toegelicht en daarna gevolgd door wat gaan we ervoor doen. Wat willen we bereiken? Een goede start voor elk kind Dit begint met het aanbod van voorschoolse educatie (VE) en peuteropvang. VE-indicaties worden in alle gevallen doorgeleid naar een passende locatie met VE-aanbod. Dit aanbod moet vloeiend overlopen in het basisonderwijs. Wij investeren nadrukkelijk in de doorgaande (leer)lijn. Waar nodig, zorgen we aanvullend op het schoolaanbod voor versterking van de omgeving van kinderen met leerachterstanden. Met als doel dat iedereen aan het einde van de basisschool de overstap moet kunnen maken naar het voortgezet onderwijs om eigen talenten verder te ontwikkelen. Ook willen we dat op scholen aandacht wordt besteed aan omgaan met geld en het voorkomen van verslavingen. Hierbij zien wij een rol onder meer voor de preventiewerkers jeugd, de aansluitfunctionarissen van de GGD en/of jongerenwerkers op scholen.
43
Wat gaan we ervoor doen? Monitoren doelgroep We hebben in beeld hoeveel kinderen gebruik maken van een voorschoolse voorziening en welke doelgroep we nog niet bereiken. Hiervoor maken we gebruik van de VE indicaties van de GGD, met als doel een 100% bereik van het aantal VE peuters in 2025 Verder borgen we gezamenlijke afspraken met onze kindpartners in de LEA.
Wat willen we bereiken? Bereikbaarheid van onderwijs faciliteren Voor leerlingen die voor het volgen van onderwijs zijn aangewezen op speciaal onderwijs, faciliteren we (binnen de geldende wet- en regelgeving) het leerlingenvervoer. Hiermee dragen we bij aan de ondersteunende voorwaarden waardoor elk kind een passend onderwijsaanbod kan volgen.
Wat gaan we ervoor doen? Uitvoering leerlingenvervoer harmoniseren Hierbij is de grootste verandering, de invoering van opstapplaatsen voor de kinderen van de voormalige gemeente Uden, met ingang van schooljaar 2024/2025 in werking getreden. Uitgangspunt is om de harmonisatie van het uitvoeringsproces binnen het huidige budget te realiseren.
Wat willen we bereiken? Gelijke kansen voor iedereen bevorderen We investeren in gelijke ontwikkelkansen van kinderen. Ieder kind in onze gemeente moet de mogelijkheid krijgen om passend onderwijs te volgen. We vinden het belangrijk dat aandacht wordt besteed aan alle vormen van onderwijs en opvang en dat deze toegankelijk zijn voor alle kinderen. We voorkomen thuiszitten en voortijdig schoolverlaten. Lokaal, regionaal en sub regionaal (het samenwerkingsverband 3006) zijn er uitdagingen als het gaat om de verbinding tussen de wet Passend Onderwijs en Jeugdhulp. Door het opstellen van regionale en sub regionale richtlijnen rondom de grijze gebieden van jeugdhulp en onderwijs versterken we de samenwerking en hiermee de kansengelijkheid onder kinderen en jongeren.
44
Wat gaan we ervoor doen? Regionale samenwerkingsafspraken maken Om de hulpvragen van kinderen die in het grijze gebied vallen tussen jeugdwet en passend onderwijs adequaat te kunnen beantwoorden, werken we in 2025 aan regionale richtlijnen.
Wat willen we bereiken? Samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt versterken We dragen bij aan onze ambitie van Maashorst als aantrekkelijk vestigingsgebied. Dit doen we door te zorgen dat het onderwijs aansluit op de vragen van de arbeidsmarkt en de arbeidsmarkt mede zorgdraagt voor opleiding, stage en arbeidsperspectief. Samen met onze partners willen we een goede aansluiting tussen onderwijs en bedrijfsleven realiseren en het opleidingsaanbod verbreden.
Wat gaan we ervoor doen? Subsidies gericht inzetten We subsidiëren de organisaties Campus Uden en Maashorst Academy. Deze organisaties stimuleren de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven. Het doel hiervan is om het lerend en ontwikkelend vermogen van bedrijven te stimuleren en daarnaast om inwoners (waaronder jongeren) de gelegenheid te bieden te leren in een hybride leer/werkomgeving.
4.2 Onderwijshuisvesting Inleiding Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken op het gebied van huisvesting voor basis- en voorgezet onderwijs. Onderdeel hiervan is het borgen van voorzieningen voor bewegingsonderwijs:
nieuwbouw van schoolgebouwen; uitbreiding van bestaande schoolgebouwen; opstellen programma onderwijshuisvesting; vandalismebestrijding.
Ontwikkelingen In Maashorst willen we in alle wijken en kernen goed bereikbaar basisonderwijs behouden. Hetzelfde geldt voor kinderopvang. Hiermee leveren we een bijdrage aan de kwaliteit van het voorzieningenniveau in elke wijk en werken we aan de ambitie om meer arbeidspotentieel (jonge gezinnen en jongeren) voor deze regio te behouden en aan te trekken.
45
In 2024 is hiertoe het Integraal Huisvestingsplan 2025 – 2039 onderwijs opgesteld en vastgesteld. Verder bereidt het ministerie van OCW op dit moment een wetswijziging onderwijshuisvesting voor. De wetswijziging moet de verdeling van verantwoordelijkheid tussen gemeenten en schoolbesturen verhelderen en de samenwerking verbeteren. De beoogde inwerkingtreding datum van dit wetsvoorstel is 1 augustus 2025. De insteek van de wet is een meer planmatige, duurzame en toekomstgerichte aanpak van onderwijshuisvesting. Dit zal naar verwachting leiden tot een hogere effectiviteit en dus betere kwaliteit van onderwijshuisvesting. Wat willen we bereiken? Voorzien in goede onderwijshuisvesting We willen goede en eigentijdse onderwijshuisvesting in Maashorst. Een goed schoolgebouw is een belangrijke randvoorwaarde voor het verzorgen van goed onderwijs. Inmiddels is het schoolgebouw echter ook een plek geworden waar meerdere partners bij betrokken zijn (zoals bijvoorbeeld een IKC) en waar organisaties uit de wijk samen werken en samen komen.
Wat gaan we ervoor doen? Uitvoeren IHP We werken planmatig en gefaseerd aan het verbeteren van onze onderwijsgebouwen, op basis van een Integraal Huisvestingsplan. Bij nieuwbouw leggen we met duurzaamheid de lat hoog: We willen frisse scholen (een gezond binnenklimaat), gasloos bouwen en gebouwen met een laag energieverbruik. Ook willen we in alle wijken en kernen goed bereikbaar basisonderwijs behouden. Hetzelfde geldt voor kinderopvang. Door de schoolbesturen zijn voor 2025 de volgende aanvragen ingediend:
Aanpassen van een constructiefout bij basisschool Den Omgang in Schaijk, schoolbestuur Optimus primair onderwijs. Uitbreiding van onderwijsruimte bij kindcentrum De Morgenzon in Zeeland, schoolbestuur Optimus primair onderwijs en schoolbestuur Saam. Uitbreiding van onderwijsruimte bij basisschool Bedir in Uden, schoolbestuur Stichting Simon scholen. Uitbreiding van onderwijsruimte bij basisschool Zevenster in Uden, schoolbestuur Stichting Pallas.
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000
46
Exploitatie
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten 4.1 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
2.915
4.206
3.529
3.529
3.529
3.529
4.2 Onderwijshuisvesting
3.049
3.821
3.103
3.121
3.073
3.072
Totaal Lasten
5.963
8.027
6.632
6.650
6.602
6.602
4.1 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
992
2.034
1.293
1.293
1.293
1.293
4.2 Onderwijshuisvesting
273
515
0
0
0
0
Totaal Baten
1.265
2.549
1.293
1.293
1.293
1.293
Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves
4.698
5.477
5.339
5.357
5.310
5.309
Baten
Stortingen in reserves
0
0
0
0
0
0
Onttrekkingen uit de reserves
438
308
186
186
186
186
Totaal mutaties reserves
-438
-308
-186
-186
-186
-186
Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves
4.260
5.169
5.153
5.171
5.124
5.123
47
Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur Inleiding Het programma Sport, cultuur, recreatie en natuur gaat over besteding van vrije tijd. Deze activiteiten dragen bij aan de vitaliteit van onze inwoners en zorgen voor een aantrekkelijk aanbod van voorzieningen. Het programma is gericht op het stimuleren van activiteiten op deze gebieden. Daarnaast wordt in dit programma specifiek aandacht besteed aan monumenten- en welstandstoezicht en aan natuurgebied De Maashorst. Per taakveld worden de onderwerpen uitgewerkt. Sportbeleid en sportaccommodaties Wij vinden het belangrijk dat inwoners kunnen sporten. Sporten biedt ontspanning, is gezond en versterkt de sociale samenhang. Het draagt bij aan de positieve gezondheid van onze inwoners. Sporten kan ook het meedoen in de samenleving bevorderen.
5.1 Sportbeleid en- activering Inleiding Tot het taakveld behoren de niet-fysieke maatregelen om amateursport te faciliteren en stimuleren:
Sport in de buurt en combinatiefuncties; Ondersteunen van organisaties die zich met sport bezighouden; Ondersteunen en stimuleren recreatieve sportbeoefening.
Ontwikkelingen Sporten heeft een positief effect op de fysieke als mentale gezondheid van inwoners. We zien dat de trends dat meer mensen kampen met de effecten van een ongezonde leefstijl en de toename van (jonge) inwoners die mentale problemen ervaren, doorzetten. Nader onderzoek toont aan dat sport een directe (positieve) invloed heeft op het gevoel van welzijn. Met name mensen met neerslachtige en eenzame gevoelens kunnen bij sporten veel baat hebben. Ook bevordert sport de sociale cohesie. Daarnaast levert een goed en gevarieerd aanbod een directe bijdrage aan de kwaliteit van de leefomgeving en hiermee aan het zijn van een aantrekkelijke gemeente om in te verblijven. Omdat we het belangrijk vinden dat iedereen mee moet kunnen doen, zorgen we voor goede voorwaarden zodat iedereen kan sporten. Bewegen van jongeren is hierbij essentieel, ook met het oog op preventieve gezondheid en om vitaal ouder te kunnen worden. Jong geleerd is oud gedaan. We werken specifieke opgaven uit in het sportbeleid en aanpalend beleid zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord, Integraal Zorgakkoord en de Sportakkoorden. Wat willen we bereiken? Iedereen moet mee kunnen doen (sporten en bewegen) We zorgen voor een breed aanbod van sport. Ook voor mensen met een beperking.
48
Wat gaan we ervoor doen? Breedtesport en inclusie in de sport faciliteren We willen een sterke verenigingsraad met aanbod van een veelzijdig sportprogramma in onze gemeente handhaven. Breedtesport moet royaal mogelijk zijn in verenigingsverband, zeker in alle kernen. Het spreekt voor zich dat een veilige sport/spel-omgeving daarbij van essentieel belang is. Ook zetten we in op meer bewegen in de openbare ruimte.
Sportprogramma's voor specifieke doelgroepen inzetten We blijven continu stimuleren en monitoren dat iedereen kan bewegen door in te zetten op programma's, zoals Uniek Sporten (inwoners met een beperking), Sjors Sportief (jeugd) en Max Vitaal (ouderen).
Wat willen we bereiken? In alle kernen een sportaanbod voor alle inwoners We willen -door sport en bewegen- een gezonde en vitale leefstijl in de directe omgeving van al onze inwoners binnen handbereik brengen: In de wijk, op school en bij verenigingen.
Wat gaan we ervoor doen? Buurtsport- (en cultuur)coaches inzetten Buurtsportcoaches dragen op een positieve wijze bij aan het sportaanbod in de kernen. In 2025 gaan we aan de slag met de herziening van de inzet van combinatiefuncties. We gaan hierover met partners in gesprek en doen dit vanuit een breed integraal perspectief. Dit koppelen we aan de ontwikkelingen rondom het ‘Gezond en Actief Leven Akkoord’ (GALA).
Faciliteiten op orde houden We doen er alles aan om de faciliteiten op orde te hebben en te houden, bijvoorbeeld door te kijken naar gecombineerd gebruik van faciliteiten. In 2025 gaan we aan de slag met de implementatie van het nieuwe gemeente brede accommodatiebeleid voor de binnen- en buitensport.
49
Het Lokaal Sportakkoord uitvoeren In 2025 gaan we verder met de uitvoering van het Lokaal Sportakkoord onder leiding van de Coördinator Sport & Preventie. En blijven we de sportaanbieders ondersteunen met de inzet van een verenigingsondersteuner om passend aanbod te realiseren voor onze inwoners.
Wat willen we bereiken? Waarderen van het verenigingsleven als verbindende schakel tussen mensen Het verenigingsleven levert een belangrijke bijdrage aan de realisatie van de doelstelling van ons beleid, met name waar het gaat om het verbinden van mensen en het mogelijk maken van ontmoeting. Dit waarderen we met een sterk en evenwichtig (geharmoniseerd) subsidiebeleid voor de lokale organisaties (verenigingen en stichtingen, onder andere in sport, maar ook cultuur).
Wat gaan we ervoor doen? Nieuw subsidiebeleid vrijwilligersorganisaties implementeren In 2025 verstrekken we subsidies aan verenigingen en stichtingen op basis van de nieuwe beleidsvisies op sport en cultuur en een actualisatie van de subsidieregeling voor vrijwilligersorganisatie.
Huur en tarievenbeleid voor accommodaties actualiseren Accommodaties zijn een ontmoetingsplek voor onze inwoners. Hoe we deze functie invullen is vastgelegd in het nieuwe accommodatiebeleid dat naar verwachting zal ingaan per 1 januari 2025. In lijn hiermee is het voornemen om de nieuwe geactualiseerde tarieven op datzelfde moment in te laten gaan.
5.2 Sportaccommodaties Inleiding Tot dit taakveld behoren alle aanleg, beheer en onderhoud van accommodaties voor specifiek sportbeoefening: Sporthallen, groene velden, kunstvelden en terreinen. Ontwikkelingen Omdat we inwoners willen stimuleren om te sporten, zorgen we voor voldoende en passende sportaccommodaties. Sporten draagt bij aan het vitaal ouder worden, de mentale gezondheid van inwoners en de sociale cohesie als belangrijk onderdeel van een sterke sociale basis (programma 6 en 7). Voor de gemeente Maashorst is het belangrijk te bepalen op welke manier zij het sporten en bewegen de komende jaren op lokaal niveau wil gaan faciliteren en 50
ondersteunen. Daarvoor is het nodig nieuw beleid te ontwikkelen, dat niet gaat over alleen de ambities van de gemeente, maar ook over wat dat betekent voor subsidies, tarieven en afspraken met het lokale veld. Wat willen we bereiken? Sportvoorzieningen die aansluiten op de behoefte We vinden het belangrijk dat ons aanbod van sportvoorzieningen aansluit bij de behoefte van onze aanbieders en deelnemers. Dit ter ondersteuning van het vitaal ouder worden, de mentale gezondheid en een sterke sociale basis
Wat gaan we ervoor doen? Een functioneel, kwalitatief en duurzaam sportkapitaal ontwikkelen Als onderdeel van het nieuwe sport- en beweegbeleid geven we duidelijkheid over hoe we dit de komende jaren gaan faciliteren.
Onderzoek verrichten naar exploitatie zwembad In 2025 starten we met de werkzaamheden om te komen tot nieuwe afspraken rondom zwemwater in de gemeente Maashorst. Dit heeft betrekking op beide zwembaden in de gemeente, namelijk Ezzy’s en het Zeesterbad.
Realiseren Skatebaan Bevrijdingspark De gemeenteraad van de gemeente Uden heeft in 2021 een motie aangenomen om tot uitbreiding én differentiatie van de skatebaan in het Bevrijdingspark over te gaan. In 2022 is een uitvoeringsplan opgesteld in samenspraak met onder andere verschillende jongeren. Daarop zijn in 2023 de benodigde budgetten beschikbaar gesteld. In het derde kwartaal van 2024 wordt de Pumptrack uitgevoerd. In de herfst van 2024 wordt de Pumptrack in gebruik genomen. Aan het einde van 2024 starten de werkzaamheden voor de Skatebaan, deze zullen duren tot in het voorjaar van 2025.
Verstrekken bijdrage aan crossterrein Zevenbergen voor realisatie van een geluidswal Het motorcrossterrein Nieuw-Zevenbergen in gemeente Oss wordt gewijzigd. Vanuit voormalig gemeente Landerd is een budget beschikbaar gesteld om te voorzien in de behoeften van inwoners die het voormalig motorcrossterrein binnen onze gemeente gebruikten. Bij de wijziging 51
is het uitgangspunt om de geluidsoverlast van de inwoners van ’T Mun te reduceren. In begin 2025 zal de planologische procedure hiervoor doorlopen worden samen met Oss en Bernheze.
5.3 Cultuur Inleiding Kunst en cultuur zijn overal om ons heen. Cultuur is de muziek die we luisteren, het zijn de films die we kijken en de boeken die we lezen. Cultuur is ook samen zingen en musiceren. Bezoek aan theater en musea, maar ook amateurtoneel en muziekverenigingen. Kunst en cultuur zorgen voor levendigheid in de dorpen en dragen ook bij aan het realiseren van tal van andere beleidsterreinen. Ze dragen bij aan het zijn van een volwaardige gemeente met een goed voorzieningenniveau, waardoor inwoners en bezoekers zich kunnen ontplooien, zich thuis en verbonden voelen. Met het nieuwe cultuurbeleid willen we de kracht van kunst en cultuur benutten om zo de leefbaarheid binnen de gemeente te waarborgen en te versterken. Het taakveld Cultuur bestaat uit 3 deeltaakvelden:
Deeltaak 1: Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie: Activiteiten en subsidiering ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel, en cultuureducatie Deeltaak 2: Musea: Activiteiten gericht op het verwerven, behouden en presenteren van kunst en cultuur: musea en exposities en historische archieven Deeltaak 3: Cultureel erfgoed: Taken gericht op behouden en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed. Hieronder vallen historische gebouwen, beschermde stadsen dorpsgezichten en overige objecten met historische waarde in de publieke ruimte en subsidie, beheer, onderhoud, toezicht en handhaven van cultureel erfgoed.
Ontwikkelingen Kunst en cultuur dragen eraan bij dat inwoners -op eigen wijze- onderdeel kunnen zijn van een continue in verandering zijnde wereld, en met zelfvertrouwen daarin hun plek kunnen innemen. Het zijn bewezen bouwstenen voor een stevige sociale basis. Het actief of passief meedoen aan cultuur werkt preventief voor de mentale en fysieke gezondheid. Uit onderzoek van de World Health Organisation (WHO) blijkt verder dat het meedoen aan cultuurprojecten mensen weliswaar niet minder arm of eenzaam maakt, maar dat het wel ertoe leidt dat mensen zich beter gaan voelen. Ze ontmoeten andere mensen en kunnen ze hun talenten ontwikkelen en tonen, waardoor het zelfvertrouwen toeneemt. Dit vergroot de zelfredzaamheid en biedt mensen de nodige zingeving. Kunst en cultuur draagt op die manier bij aan veerkrachtige en gezonde inwoners. Tegelijkertijd zien we dat vanuit rijksbeleid in toenemende mate wordt bezuinigd op cultuur. Dit vertaalt zich naar financiële vraagstukken binnen de culturele sector breed. Het vraagt om nieuwe manieren om te komen tot een gezonde exploitatie van beroepsvoorzieningen (theater, musea, orkesten etcetera). Ook heeft het zijn weerslag op het cultuuraanbod van amateurgezelschappen en de betaalbaarheid van cultuureducatie voor onderwijs. Hierdoor wordt eerder gekeken naar gemeenten voor aanvullende financiën. 52
Wat willen we bereiken? Een evenwichtig en divers aanbod van kunst en cultuur behouden en uitbreiden Culturele verenigingen en stichtingen zijn in Maashorst stevig verankerd. Er is aandacht voor cultuureducatie binnen- en buitenschools. Hiermee leveren we ook een bijdrage aan doelen uit de ‘Sustainable Development Goals’ van de Verenigde Naties, namelijk het bieden van kwalitatief onderwijs en het terugdringen van kansenongelijkheid en armoede. Kerkgebouwen in alle kernen moeten behouden blijven. In bredere zin willen we ons eigen culturele erfgoed bewaken, zoals de geschiedenis van onze kernen en tradities rondom carnaval. Daarom willen we lokale gebeurtenissen vastleggen en bewaren. Wij vinden het belangrijk om historische bebouwing en historische elementen in het landschap te behouden. Waarbij mee ontwikkelen in de huidige tijdsgeest ook een optie is. Het is daarom van belang om ons culturele erfgoed te inventariseren en te beschrijven met als doel om ons culturele erfgoed te bewaken. En tegelijkertijd een weloverwogen keuze te maken om toekomstige ontwikkelingen waar cultuurhistorie een rol speelt te blijven faciliteren.
Wat gaan we ervoor doen? Aandacht houden voor immaterieel Erfgoed (deeltaak 1) In onze gemeente hebben we actieve carnavalsverenigingen, heemkundekringen, gildes en meer. Deze verenigingen zijn ons immaterieel erfgoed. We zien de rijkdom die deze verenigingen ons brengen en het belang hiervan voor de lokale identiteit. We volgen de Europese lijn zoals uitgezet in het ‘Verdrag van Faro’ waarin erfgoed meer wordt gezien als een dynamisch gemeengoed dat betekenis krijgt door de mens die het (mede) maakt en beleeft. Wij vinden het belangrijk om dit immateriële erfgoed te behouden en in te zetten voor lokale identiteit en een goed woon- en leefklimaat. Het is daarom belangrijk om ons immateriële erfgoed te inventariseren en te beschrijven zodat we gericht kunnen ondersteunen en verbinden.
Concessieovereenkomst Markant Maashorst verlengen (deeltaak 1) De gemeente Maashorst (voorheen Uden) heeft een concessieovereenkomst met Heven Theater Markant Exploitatie (HTME) voor de exploitatie en het onderhoud van theater Markant. Deze loopt af per 1 november 2026 en moet verlengd worden. Dit sluit aan bij de bepalingen uit het cultuurbeleid van de gemeente Maashorst (2024-2030). Voor november 2025 is het noodzakelijk een besluit te nemen over de toekomstige exploitatie en onderhoud van het theater. In 2024 hebben we een proces gestart om samen met de stakeholders afspraken te maken over de toekomstige overeenkomst. Dit proces ronden we in 2025 af.
53
Implementatie nieuw cultuurbeleid (deeltaak 1) We gaan in 2025 verder met de uitvoering van activiteiten en maatregelen uit het nieuwe cultuurbeleid 2024-2030. Onder andere de inzet en financiering van Stichting Kunst & Co vanaf 2026 maakt hier onderdeel van uit. In samenhang met nieuwe accommodatiebeleid gaan we in 2025 aan de slag met een nieuwe huurovereenkomst en bijbehorende voorwaarden. Op basis van hun meerjarenplan maken we prestatieafspraken over hun inhoudelijke activiteiten en de rol die ze pakken in het lokale culturele veld.
Stimuleren cultuureducatie (deeltaak 1) We continueren in 2025 de huidige cultuur-educatieve programma's zoals Xpress en de Kunstkar en stimuleren lokale verenigingen en stichtingen om hieraan bij te dragen. Tevens verwachten we van de gesubsidieerde culturele instellingen dat zij zich inzetten voor cultuureducatie voor jong en oud. Dit nemen we als voorwaarde op in de subsidieverlening voor 2025. Gedurende het jaar sturen we op de navolging hiervan.
Bewaken én bewaren de geschiedenis van de kernen (deeltaak 1) We ondersteunen verenigingen en initiatieven die de lokale geschiedenis levend en leefbaar houden. We brengen het materieel en immaterieel erfgoed in kaart en leggen de verbinding met inwoners en organisaties. Zo ontwikkelen we beleid voor zowel materieel als immaterieel erfgoed met gepaste borging. Voor het materieel erfgoed inventariseren we eerst de cultuurhistorische waarden in de gemeente. Vanaf Q1 gaan we aan de slag met de waardering hiervan.
Subsidiëren museum Krona (deeltaak 2) In onze gemeente is een museum gevestigd: Museum Krona, een museum voor religieuze kunst. Immaterieel erfgoed behouden doen we onder meer door het onderhouden van een subsidierelatie met Museum Krona. Deze regeling gaan we continueren in lijn met het cultuurbeleid 2024-2030.
Materieel Erfgoed koesteren (deeltaak 3) Onze samenleving is in beweging. De ruimte vraag binnen onze gemeente is groot. Sportlocaties, werklocaties, woonlocaties etc. Het zijn allemaal ruimte vragende functies binnen een vaak al bestaand en intensief bebouwd gebied. Binnen onze gemeentegronden bevinden zich ook cultuurhistorisch waardevolle panden en gebieden Deze zijn in het verleden ontstaan en hebben de basis gelegd voor de uitstraling en kenmerken van onze huidige kernen en omliggende gebieden. Vanuit die hoedanigheid zijn ze vaak ook 54
kostbaar voor de toekomst. Het is van belang dat we onze gemeente blijven ontwikkelen op de benodigde beleidsvelden in de toekomst, met inachtname van ons verleden.
5.4 Media Inleiding Tot dit taakveld behoort de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers: de bibliotheek en de lokale omroep. Ontwikkelingen Binnen gemeente Maashorst is de SLOM actief (Stichting Lokale Omroep Maashorst). Deze Stichting verzorgt de nieuwsvoorziening in Maashorst onder de naam Dtv. Naast Dtv kent Maashorst een tweetal weekbladen: Udens Weekblad en de Arena. Ook deze weekbladen hebben een online kanaal voor de nieuwsvoorziening. Als gemeente gebruiken we beide weekbladen voor nieuwsvoorziening richting onze gemeenschap, onder andere door de gemeentepagina en het publiceren van de openbare bekendmakingen. Dtv ontvangt subsidie van gemeente Maashorst. Hier staan prestatieafspraken tegenover. Het rijk heeft het voornemen om meer geld beschikbaar te stellen voor lokale omroepen, en daarbij in te zetten op het vormen van streekomroepen. Dit moet een grote kwaliteitsimpuls opleveren voor de lokale omroepen. Over deze ontwikkeling zijn we met Dtv in gesprek. Uitgangspunt is dat het lokale karakter altijd behouden blijft, dus nieuws specifiek voor Maashorst. Bibliotheek Bibliotheekwerk is een taak van de gemeenten. Een bibliotheek bevordert het lezen, leren en informeert inwoners. Deze taak is de afgelopen jaren niet veranderd; de werkwijze wel.
De dienstverlening verschuift van het uitlenen van tastbare boeken naar ondersteuning van inwoners op het gebied van kennis- en informatie en digitale- en taalvaardigheden. Als gevolg hiervan krijgt de fysieke ruimte van bibliotheken een ander karakter. Het ontwikkelt zich van collectie naar connectie: de bibliotheek als een laagdrempelige publieksvoorziening waar contact is tussen mensen, waar maatschappelijke activiteiten plaatsvinden en waar boeken ondersteunend zijn. Ook in de gemeente Maashorst is de bibliotheek de afgelopen jaren gegroeid tot een wezenlijk onderdeel van de sociale (vangnet) structuur en een plek waar inwoners diverse vormen van informatie kunnen bemachtigen en ondersteund worden in hun ontwikkeling. Wat willen we bereiken? Handhaven kwaliteitsniveau Bibliotheek als laagdrempelige publieksvoorziening We willen de komende jaren de inzet van de bibliotheek op hetzelfde kwaliteitsniveau houden.
55
Wat gaan we ervoor doen? Aansluiten op de huidige wettelijke taak en zorgplicht gemeente Dat willen we vormgeven door aan te sluiten op onze huidige wettelijke taak en de zorgplicht die we als gemeente vanaf 2025 hebben om de toegang tot de openbare bibliotheken te borgen.
5.5 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Inleiding Tot dit taakveld behoren openbaar groen, natuur en recreatie:
natuurbescherming; onderhoud van bos, heide en overige natuurgebieden; aanleg en onderhoud van openbaar groen inclusief het plaatsen en onderhouden van kunstwerken in de openbare ruimte; aanleg en onderhoud van speelvoorzieningen, recreatievoorzieningen.
De recreatieve sector heeft een aanzienlijke directe en indirecte impact op onze economie. Daarom zetten we in op een toename van het aantal dagrecreatie-activiteiten binnen de gemeente en een verhoging van de tijd die inwoners besteden in de eigen regio. Een stevige ambitie! De visie Toerisme en Recreatie Maashorst 2040 en de regionale samenwerking in Noordoost Brabant zijn hierbij sturend. Ontwikkelingen Door veranderende klimaatomstandigheden krijgen we steeds meer te maken met hete zomerdagen en heel natte dagen. Klimaatadaptatie is daarom een belangrijk thema en inrichtingsprincipe in de openbare ruimte. Een gezonde leefomgeving vraagt ook om meer mogelijkheden voor sport en spel en recreatieve beleving in de directe woonomgeving. Bij de aanleg en renovatie en het beheer van de openbare ruimte moeten we hier rekening mee houden. Stad-landintegratie kan hier eveneens een stevige bijdrage in leveren. Natuurgebied De Maashorst is al jaren volop in ontwikkeling, zowel recreatief als ecologisch. Door verwerving van landbouwgronden realiseren de samenwerkende partijen het Natuur Netwerk Brabant (NNB). Hiermee vergroten we de natuurkern en het natuurgebied. We volgen de landelijke ontwikkelingen en zijn alert op de kansen of bedreigingen voor de Maashorst.
De landelijke stikstofproblematiek biedt wellicht ook mogelijkheden te komen tot versterking van het natuurgebied de Maashorst. Daarnaast kan het natuurgebied berging van grondwater bevorderen en daarbij een grote rol spelen in de strijd tegen verdroging. Voor Maashorst is de ontwikkeling van toerisme en recreatie binnen haar gemeentegrenzen een speerpunt.
56
Wat willen we bereiken? De groenste gemeente van Nederland Maashorst is natuur. En natuur is Maashorst. Natuurgebied De Maashorst is onze grootste troef. Die willen we dan ook verder ontwikkelen, zodat De Maashorst het meest aantrekkelijke natuurgebied van Noord-Brabant wordt. De ambitie voor 2050 is vastgelegd in de Gebiedsvisie. We willen (opnieuw) de groenste gemeente van Nederland worden. We vergroten de diversiteit in natuuraanbod, met een goede spreiding over de hele gemeente. Focus ligt daarbij uiteraard op de doorontwikkeling van natuurgebied De Maashorst als aaneengesloten natuurgebied en variatie in natuur. Ook zorgen we voor natuurcompensatie. Vergroening heeft in de volle breedte onze aandacht, dus ook in de gebouwde omgeving. Bijvoorbeeld door vergroening van de wijken en verbetering van de biodiversiteit. En als inwoners dit wensen, betrekken we hen graag bij het onderhoud van het groen in hun eigen wijk/dorp. Ook werken we samen met inwoners, ondernemers en organisaties aan plannen met quick wins voor natuur, landschap en recreatie. Kwaliteit van natuur en aantrekkingskracht bepalen in sterke mate de recreatieve mogelijkheden. De balans tussen natuur en recreatieve druk mag niet uit het oog worden verloren. We bieden recreatieve mogelijkheden voor de inwoners van gemeente Maashorst en zijn daarmee ook aantrekkelijk voor mensen van verder weg.
Wat gaan we ervoor doen? Realisatie honden- en uitlaatvelden in voormalig Landerd In Maashorst Noord zoeken we met inwoners naar geschikte locaties voor honden- en uitlaatvelden met omheining in de openbare ruimte en realiseren we deze.
We gaan de biodiversiteit van natuur waarborgen en versterken, bijvoorbeeld door deelname aan het Deltaplan biodiversiteit Versterken van de biodiversiteit is een belangrijk doel in het beheer in Maashorst. Dit ontwikkelen we nog verder. Kansen die zich voordoen grijpen we. Bijvoorbeeld in Maashorst Noord waar goede kansen zijn om de biodiversiteit te vergroten. Hier passen we het reguliere beheer aan. Maashorst neemt ook in 2025 deel aan Deltaplan Biodiversiteit.
We gaan pilots opstarten voor beheer van het openbaar groen/natuur door inwoners Samen met Area bekijken we of bij een (nieuwe) locatie een pilot voor zelfbeheer kan starten. Ook bij nieuwbouw- en/of transformatieprojecten kijken we of er mogelijkheden zijn om een pilot zelfbeheer te starten. 57
We realiseren quick wins, zoals aanplant landschap, ecologisch bermbeheer, erfbeplanting, picknick-voorzieningen, fietsroutes, wandelpaden We zoeken continu naar mogelijkheden om te vergroenen. Dit doen we binnen de kernen en in het buitengebied. Bijvoorbeeld door vergroening van de wijken. In navolging van het gemeentehuis, gaan we de gevels vergroenen van onze maatschappelijke accommodaties. Inwoners stimuleren we in verschillende campagnes om ook zelf actief aan de slag te gaan met vergroening van hun omgeving, zoals 'tegels wippen'. We nemen ook in 2025 deel aan de stimuleringsregelingen landschap (Stila) en Erven Plus. Om de biodiversiteit in projecten te vergroten, leggen we uitgangspunten voor natuurinclusief bouwen vast.
We willen diversiteit in natuuraanbod vergroten, met een goede spreiding over de hele gemeente We realiseren bestaande en nieuwe ecologische verbindingszones. We versterken de natuur- en recreatieverbindingen tussen de kernen en bos- en natuurgebieden. Bijvoorbeeld door realisatie van groenblauwe dooradering in het landelijk gebied, mogelijk ook in combinatie met het herstel van wijst. We nemen ook in 2025 deel aan Geopark Peelhorst en Maasvallei om educatieve en recreatieve projecten op het gebied van breuken en wijst uit te voeren.
We gaan De Maashorst verder uitbreiden en ontwikkelen als natuurgebied In de Gebiedsvisie voor natuurgebied De Maashorst is het eindbeeld voor 2050 opgenomen. Hier werken we samen met de partners in het natuurgebied naartoe. Dit doen we aan de hand van het uitvoeringsprogramma dat is opgenomen in de Gebiedsvisie en het Inrichtings- en beheerplan. We houden water langer vast, herstellen wijst, versterken waar mogelijk recreatieve voorzieningen en vergroten de toegankelijkheid. Daarnaast wordt ingezet op verwerving van gronden om het Natuurnetwerk Brabant te realiseren.
Wat willen we bereiken? Een sterke recreatieve sector De recreatieve sector is een belangrijke hoeksteen van onze economie. Natuurgebied De Maashorst is een trekpleister van formaat. Dit biedt recreatieve bedrijven en agrarische bedrijven mogelijkheden zich te verbreden. We willen dat inwoners en bezoekers tijd besteden in Maashorst. Een stevige ambitie! We gaan meer samenwerken in de regio Noordoost Brabant. Toeristen laten zich nu eenmaal niet leiden door gemeentegrenzen en op deze manier komen bezoekers naar Maashorst toe. 58
Wat gaan we ervoor doen? Natuurcentrum De Maashorst blijft een belangrijke educatieve partner We stimuleren en faciliteren de ontwikkeling van het aanbod van natuureducatie. Natuurcentrum De Maashorst biedt natuureducatie aan voor basisscholen. We zetten de subsidierelatie met Natuurcentrum De Maashorst voort. Jaarlijks vindt met het bestuur van het Natuurcentrum overleg plaats over de invulling van natuureducatie.
We maken een start met een verbeterplan voor Wandelpark Uden Voor het Wandelpark sportpark Uden maken we een nieuw ontwerp. Hierin nemen we de kansen en mogelijkheden voor gezond bewegen mee. Het ontwerp dient als visievorming voor de omliggende verenigingen en hierdoor kunnen deze verenigingen aansluiten op het toekomstbeeld van het ontwerp. We komen na het ontwerp bij de raad terug voor uitvoeringsbudget.
We richten onze positionering nadrukkelijk op ‘Maashorst is de meest toeristische recreatieve gemeente van Noordoost-Brabant'. We benadrukken de sterke verwevenheid met het natuurgebied De Maashorst Via het uitvoeringsprogramma van de visie Toerisme en Recreatie Maashorst 2040 promoot Maashorst zichzelf als recreatieve gemeente. Natuurgebied De Maashorst is daar een belangrijk onderdeel van. Het uitvoeringsprogramma stellen we jaarlijks samen met onze stakeholders op. In 2025 organiseren we binnen de regionale samenwerking Noordoost Brabant diverse thematische activiteiten.
We vergroten de diversiteit in natuuraanbod met een goede spreiding over de hele gemeente De focus ligt hierbij uiteraard op de doorontwikkeling van natuurgebied De Maashorst als aaneengesloten natuurgebied en het vergroten van de variatie in natuur.
We gaan de Natuurpoort (Palmstraat, Schaijk) en de uitkijktoren in De Maashorst realiseren We zoeken verbinding met een marktpartij voor de ontwikkeling van de Natuurpoort Palmstraat. Zodra deze partij is gevonden, start het planvormingsproces. We doorlopen de ruimtelijke procedure voor de ontwikkeling van een uitkijktoren of uitkijkpunt 59
en starten met de realisatie. We knappen de buitenruimte in de omgeving van Naat Piek op. Dit is wel afhankelijk van de recreatieve ontwikkeling van het openlucht- en vestzaktheater. Samen met onze stakeholders versterken we Maashorst aan de hand van de vastgestelde visie Toerisme en Recreatie Maashorst 2040 en de vier pijlers: gevarieerd en aantrekkelijk, gastvrij en verbonden, leefbaar en in balans en toegankelijk en bereikbaar. Met de recreatieve ondernemers en organisaties stellen we hiervoor een uitvoeringsprogramma op. Met de regiogemeenten en ondernemers in Noordoost-Brabant gaan we de kansen voor samenwerking oppakken op het gebied van data en thema's, zoals erfgoed, boerenlandleven en actief bewegen.
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten 5.1 Sportbeleid en activering
1.236
1.419
1.308
1.254
925
925
5.2 Sportaccommodaties
4.045
5.408
4.898
4.867
4.640
4.753
5.3 Cultuur
4.008
5.138
5.097
5.014
4.802
4.802
5.4 Media
1.923
2.124
2.073
2.073
2.072
2.072
5.5 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
8.529
12.789
11.085
10.922
10.894
10.865
Totaal Lasten
19.740
26.879
24.461
24.130
23.334
23.417
5.1 Sportbeleid en activering
603
628
590
536
207
207
5.2 Sportaccommodaties
1.347
1.142
1.195
1.172
1.172
1.172
5.3 Cultuur
631
1.180
1.261
1.261
1.261
1.261
5.4 Media
370
403
402
402
402
402
5.5 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
787
411
390
390
390
390
Baten
Totaal Baten
3.738
3.764
3.838
3.761
3.432
3.432
Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves
16.002
23.115
20.623
20.369
19.903
19.985
Stortingen in reserves
1.392
53
17
17
17
17
Onttrekkingen uit de reserves
1.370
2.309
548
480
132
132
Totaal mutaties reserves
22
-2.256
-531
-463
-115
-115
16.024
20.859
20.093
19.907
19.788
19.871
Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves
60
Programma 6 Sociaal Domein Inleiding Dit programma gaat over de activiteiten die de gemeente Maashorst onderneemt om haar inwoners in staat te stellen zo gezond, prettig, lang en zelfstandig mogelijk te leven, wonen en meedoen in de samenleving. Onze activiteiten zijn gericht op zowel individuele inwoners, als op de samenleving als geheel. Het programma omvat onderwerpen als Wmo, jeugd, participatie die alle drie een eigen wettelijke kader hebben, en het brede welzijn dat als voorliggende voorziening voor deze 3 wetten dient. Maar ook over migratie waar het gaat over meedoen in de samenleving.
6.1 Samenkracht en Burgerparticipatie Inleiding Het merendeel van onze inwoners is goed in staat om het eigen leven vorm te geven en doet naar vermogen mee aan de samenleving. Iedereen is anders en situaties zijn niet gelijk. Inwoners zullen op hun eigen manier moeten omgaan met de uitdagingen en kansen die het leven biedt. Incidenten en moeilijkheden horen bij het leven en kunnen in de meeste gevallen opgevangen worden door de eigen draagkracht, het netwerk en een sterke sociale basis. Hierbij is het niet altijd nodig om gespecialiseerde hulp of ondersteuning in te zetten. In de wijken/kernen hebben we een sterke sociale basis waar de meeste hulpvragen worden opgelost. Een sterke sociale basis bestaat uit basisvoorzieningen die raken aan alle aspecten van het dagelijkse leven: ontmoeting, verenigingsleven, onderwijs, opvoeding, werk, gezondheid, wonen, bewegen, cultuur en veiligheid. Alles bij elkaar vormen die voorzieningen een vangnet van sociale contacten, hulp en ondersteuning. Ze zijn aanwezig in de wijken/kernen, zichtbaar en laagdrempelig. Iedereen kan er gebruik van maken. Wanneer er toch meer aan de hand is, is een aanbod van gespecialiseerde hulp en ondersteuning beschikbaar.