CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Programmabegroting 2025 (pdf)

Raadsvergadering 7 november 2024, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel | Programmabegroting 202530.723 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Programmabegroting 2025

2

3

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................4 Algemeen ......................................................................................................................6 Inleiding/aanbieding programmabegroting 2025 ..................................................................6 Bestuurlijke hoofdlijn 2025 .................................................................................................6 Financieel perspectief 2025 op hoofdlijn..............................................................................8 Samenvatting Programmabegroting 2025............................................................................9 Leeswijzer ...................................................................................................................17 Programma 1 Veiligheid .............................................................................................18 1.1 Crisisbeheersing en rampenbestrijding ........................................................................18 1.2 Openbare orde en veiligheid .......................................................................................19 Programma 2 Verkeer en vervoer ...............................................................................25 2.1 Verkeer en vervoer

....................................................................................................25 2.2 Parkeren ...................................................................................................................29 Programma 3 Economie en toerisme ..........................................................................32 3.1 Economische ontwikkeling ..........................................................................................32 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur ......................................................................................38 3.3 Economische promotie ...............................................................................................39 Programma 4 Onderwijs .............................................................................................42 4.1 Onderwijs algemeen ..................................................................................................42 4.2 Onderwijshuisvesting .................................................................................................45 Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur ......................................................48 5.1 Sportbeleid en- activering ...........................................................................................48 5.2 Sportaccommodaties

..................................................................................................50 5.3 Cultuur .....................................................................................................................52 5.4 Media .......................................................................................................................55 5.5 Openbaar groen en (openlucht)recreatie .....................................................................56 Programma 6 Sociaal Domein ....................................................................................61 6.1 Samenkracht en Burgerparticipatie ..............................................................................61 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen ...........................................................................65 6.3 Inkomensregelingen (incl.

armoedebeleid en eerstelijns schuldhulpverlening) ................66 6.4 Maatschappelijke en arbeidsparticipatie .......................................................................69 6.5 Maatwerkvoorzieningen WMO .....................................................................................71 6.6 Maatwerkdienstverlening WMO ...................................................................................73 6.7 Maatwerkdienstverlening Jeugdhulp ............................................................................75 Programma 7 Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid .........................................79 7.1 Volksgezondheid ........................................................................................................80 7.2 Riolering ...................................................................................................................82 7.3 Afval .........................................................................................................................84 7.4 Milieubeheer..............................................................................................................85 7.5 Begraafplaatsen en crematoria ...................................................................................90 Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing .....93 8.1 Ruimtelijke ordening

..................................................................................................93 8.2 Grondexploitatie (woningbouw) ..................................................................................95 8.3 Wonen en bouwen .....................................................................................................96 Programma 9 Bestuur en dienstverlening ................................................................103 9.1 Bestuur en dienstverlening .......................................................................................103 9.2 Telefonie, receptie en burgerzaken............................................................................107 4

Programma 10 Bedrijfsvoering en inkomsten ..........................................................111 10.1 Overhead ..............................................................................................................111 10.2 Treasury ................................................................................................................115 10.3 Belastinginkomsten ................................................................................................117 10.4 Gemeentefonds......................................................................................................118 Paragrafen ................................................................................................................121 Paragraaf Wet Open Overheid 2025 ................................................................................121 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing 2025 ................................................121 Paragraaf verbonden partijen 2025 .................................................................................126 Paragraaf financiering 2025 ............................................................................................201 Paragraaf kapitaalgoederen 2025....................................................................................209 Paragraaf lokale heffingen 2025

.....................................................................................216 Paragraaf grondbeleid 2025 ...........................................................................................232 Paragraaf bedrijfsvoering 2025 .......................................................................................238 Financiële begroting .................................................................................................247 Gevolgen programmabegroting 2025 voor de financiële positie .........................................247 Uiteenzetting van de financiële positie.............................................................................251 Het overzicht van baten en lasten ...................................................................................255 Overzicht van incidentele baten en lasten ........................................................................259 Bijlagen .....................................................................................................................265 Risico's totaaloverzicht ...................................................................................................265 Financieel economische uitgangspunten ..........................................................................273 Baten en lasten per taakveld

..........................................................................................278 Reserves incl. beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ...........287 Voorzieningen ...............................................................................................................295 Onderhanden werken (inclusief MIP) en nieuwe investeringen 2025 ..................................299 Geldleningen .................................................................................................................307 BBV beleidsindicatoren ...................................................................................................308

5

Algemeen Inleiding/aanbieding programmabegroting 2025 Hierbij presenteren wij de programmabegroting 2025-2028. Hierin schetsen we een compleet overzicht van de plannen die wij de komende jaren willen uitvoeren om ons Bestuursakkoord 2022-2026 ‘Samen bouwen we Maashorst’ verder uit te voeren. Anders dan bij eerdere begrotingen hebben we dit voorjaar bij de behandeling van de Kadernota 2025-2028 uitgebreid met de gemeenteraad gesproken over de richting die wij voor ons zien voor de toekomst van de gemeente Maashorst op de langere termijn, en op welke manier wij als gemeente om moeten gaan met maatschappelijke opgaven die op ons afkomen. Bovendien hebben we, ook in tegenstelling tot voorgaande edities, inmiddels te maken met een nieuwe financiële werkelijkheid die vraagt om scherpe keuzes en maatregelen om de begrotingen voor de komende jaren sluitend te maken. In deze programmabegroting nemen we u mee in onze ambities zoals opgenomen in het bestuursakkoord. Die maken we concreet met benodigde acties en de financiële onderbouwing. Uiteraard is ook de financiële onderbouwing opgenomen van de besluiten en moties die de gemeenteraad (aan)nam na bespreking van de Kadernota ‘25.

Evenals de te verwachten financiële consequenties naar aanleiding van de Meicirculaire en enkele andere ‘autonome ontwikkelingen en correcties’ (zie: Uiteenzetting van de financiële positie/Bestedings- en dekkingsplan). Daarbij merken wij op dat de begroting op bepaalde aspecten een hoog detailniveau heeft en soms ook ingaat op lopende activiteiten. Wij zien nog mogelijkheden om volgende begrotingen verder te verbeteren met betrekking tot leesbaarheid en een eenduidig abstractieniveau zodat ambities en daarvoor benodigde inzet van middelen in de toekomst overzichtelijk en minder gedetailleerd te vinden zijn. De volgende verbeterslag hiertoe moet in de Programmabegroting '26 al zichtbaar zijn.

Bestuurlijke hoofdlijn 2025 Halverwege deze bestuursperiode blijven onze ambities helder: we willen ons ambitieuze bestuursakkoord 2022 – 2026 realiseren en vasthouden aan het hoge niveau van onze diensten en voorzieningen voor onze inwoners, ondernemers en bezoekers. Dankzij een solide financieel beleid in de afgelopen jaren is Maashorst een financieel gezonde gemeente. Er is dus geen reden om onze ambities bij te stellen. Het tweede deel van deze bestuursperiode hebben we echter wel te maken met een andere financiële werkelijkheid. De realisatie van het Uitvoeringsprogramma vraagt dan ook meer dan ooit om duidelijke financiële kaders. Financiële kaders De financiële kaders om te komen tot een sluitende begroting voor 2025 zijn al voorgesteld bij de behandeling van de Kadernota '25. Na een goed inhoudelijk gesprek zijn die kaders en de maatregelen om te komen tot dekking ook vastgesteld door de gemeenteraad. In deze 6

Programmabegroting zijn die gemaakte afspraken voor de financiële kaders dus leidend. Zo is het principe ‘nieuw voor oud’ een harde afspraak voor zowel de raad, het college als de ambtelijke organisatie. We investeren alleen in nieuwe projecten/initiatieven als deze in de plaats kunnen komen van bestaande. In deze begroting is het aantal nieuwe initiatieven dus ook beperkt. Ook stellen we voor om eenmalig onze algemene reserves aan te spreken, om de ravijnjaren van 2026 en 2027 te overbruggen. Daarnaast gaan we de OZB eenmalig met 10% verhogen (bovenop de indexering). Met deze maatregelen slagen we erin om voor 2025 een sluitende Programmabegroting voor te leggen. We leggen onszelf als college en als ambtelijke organisatie daarnaast de opdracht op om nu al actief te gaan zoeken naar andere dekkingsmaatregelen of mogelijke bezuinigingsmaatregelen, zodat na de ravijnjaren de begroting weer sluitend gemaakt kan worden zonder opnieuw aanspraak te maken op de algemene reserves. Het maken van keuzes die mogelijk pijn doen is daarbij niet uit te sluiten. Blik op de toekomst Naast de financiële kaders die tijdens de bespreking van de Kadernota '25 zijn vastgesteld, hebben we de gemeenteraad ook een richting aangereikt van ons wensbeeld voor de (verre) toekomst van onze gemeente.

Zo willen we dat Maashorst een groene en gezonde gemeente blijft waar we zuinig omgaan met de beschikbare ruimte, energie en middelen. Ook willen we sturen op positieve gezondheid. We willen als gemeente de zelfredzaamheid van onze inwoners versterken, evenals de onderlinge verbinding (we noemen die begrippen samen ook wel: 'samenredzaamheid'). Dat doen we op zo’n manier dat inwoners zoveel mogelijk regie hebben op hun eigen leven en eigen verantwoordelijkheid kunnen nemen. Daarnaast willen we dat alle nieuwe ontwikkelingen die we oppakken ook daadwerkelijk waarde toevoegen aan Maashorst. Ze moeten onze gemeente mooier, schoner en sterker maken. We denken hierbij onder andere aan het bevorderen van kringlooplandbouw, verduurzaming van de voedselproductie en onderzoeken hoe natuurbeheer en -herstel verdienmodellen van de toekomst kunnen worden. Dit zijn bewegingen die kunnen bijdragen aan een vitaal en veerkrachtig landelijk gebied. Bewegingen ook die nodig zijn in reactie op klimaatverandering en het energievraagstuk. Innovaties kunnen eraan bijdragen om dergelijke vraagstukken op te lossen. Relevante innovatieve initiatieven van onze inwoners en ondernemers willen we dan ook stimuleren en ondersteunen. Op die manier zorgen we er samen voor dat we Maashorst mooier maken en goed achterlaten voor de generaties na ons.

Concrete voorstellen In deze Programmabegroting voor volgend jaar zijn de voorstellen en plannen om aan deze beweging richting de toekomst bij te dragen nog beperkt. Het komende jaar van onze bestuursperiode maken we deze gewenste beweging meer concreet. We nemen bij die verdere uitwerking ook de wensen mee die de gemeenteraad tijdens de Algemene Beschouwingen heeft meegegeven: de wens voor voldoende betaalbare (sociale) huur- en koopwoningen, de leefbaarheid van onze kernen en het belang van voldoende plekken voor onze inwoners waar ze elkaar voor bijvoorbeeld sport en spel kunnen ontmoeten. Bij deze uitwerking van plannen die bij moeten dragen aan de gewenste richting hanteren wij als college het strakke kader: we zoeken naar ruimte binnen de gereserveerde middelen of anders moeten we ‘oude’ ambities en plannen heroverwegen. Investering in de organisatie 7

In de Kadernota ’25 hebben wij ook de noodzaak toegelicht voor een investering in de verdere ontwikkeling van de ambtelijke organisatie. De gemeenteraad onderschreef de noodzaak om ervoor te zorgen dat onze organisatie nu en in de toekomst de taken en plannen uit kan voeren die passen bij een gemeente met 60.000 inwoners. Met de bij de Kadernota '25 toegezegde middelen voor de organisatie kunnen we enkele functies structureel bezetten die nu nog met inhuur van capaciteit worden ingevuld. Daarnaast investeren we in capaciteit die past bij onze wens om meer innovatief en datagedreven te werken. Verder investeren we onder andere in een (tijdelijk) programma dat bijdraagt aan de verdere professionalisering van onze organisatie. Dat programma bestaat uit onderdelen als een leiderschapstraject voor het management, verdere ontwikkeling van een professionele werkcultuur en versterking van het strategisch vermogen van de organisatie, passend bij deze schaalgrootte van de nieuwe gemeente. Kortom, met deze Programmabegroting voor 2025 kijken we vooruit naar de plannen en projecten voor komende jaren en zetten we weer een mooie stap op weg naar de gemeente die we willen zijn.

Financieel perspectief 2025 op hoofdlijn Dit jaar heeft de gemeenteraad zijn beschouwingen gegeven bij de behandeling van de Kadernota 2025. Tijdens de behandeling van die beschouwingen is voor ons allen duidelijk geworden dat er financieel gezien sombere tijden aanbreken. Hoewel deze Programmabegroting 2025 nog structureel sluitend is, wordt dat voor de jaren 2026 en verder nog een uitdaging voor het college en de raad. Gemeenten verwachten geen extra middelen voor de komende jaren van het Kabinet. Het is daarom aan de gemeenten zelf om voorbereidingen en maatregelen te treffen om ook voor de komende jaren weer een structureel positief beeld te creëren. Dit is ook het uitdrukkelijk advies van de VNG. We zijn in gemeente Maashorst dan ook gestart met de voorbereidingen. Maashorst (en de voormalige gemeenten Landerd en Uden) hebben altijd een gedegen financieel beleid gevoerd. Dat heeft geleid tot een prima voorzieningenniveau, zowel op sociaal gebied als op het gebied van groen, wegen, sport, cultuur en zo verder. Daarnaast is er voldoende weerstandscapaciteit opgebouwd, die we in krapte kunnen aanspreken. Ondanks de OZB-verhoging die we - met instemming van de gemeenteraad - in de Kadernota 2025 hebben doorgevoerd, zijn de lasten voor inwoners en bedrijven nog steeds laag in vergelijking met andere gemeenten in de regio en nationaal.

Het blijft dan ook zeker goed wonen, werken en recreëren in Maashorst. Doen we de juiste dingen, en doen we die dingen goed? Die vraag moeten we de komende periode gaan toetsen. Die toetsing zal ons helpen om de gemeente Maashorst toekomstbestendig te maken.

8

Samenvatting Programmabegroting 2025 Naar aanleiding van de evaluatie van de P&C-cyclus is o.a. met de auditcommissie afgesproken in alle stukken van de P&C-cyclus een samenvatting op te nemen. De onderwerpen van de samenvatting zijn: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Bestuurlijke hoofdlijn Financieel beeld (Financiële) hoofdpunten nieuw beleid Top 5 risico’s Ontwikkeling lastendruk inwoners/bedrijven Participatie inwoners/bedrijven Korte toelichting op de drie pijlers van ons financieel beleid: - Structureel beeld/sluitende begroting - Financiering - Risico's

Hieronder zijn deze onderwerpen per punt toegelicht. 1. Bestuurlijke hoofdpunten Kort samengevat (uit de bestuurlijke hoofdlijn) zijn dit op basis van programmavolgorde de meest belangrijke punten voor 2025: 1. Financiële kaders: De nieuwe financiële kaders zijn leidend. 'Nieuw voor oud' is een harde afspraak voor raad, college en organisatie. Door genomen maatregelen (aanspreken algemene reserve en stijging OZB) is 2025 structureel sluitend. Er worden acties in gang gezet om de begroting na de ravijnjaren sluitend te maken zonder dat we daarvoor opnieuw de algemene reserve moeten inzetten. 2. Blik op de toekomst: In de Kadernota is aan de gemeenteraad ook een wensbeeld aangereikt voor de verder toekomst van onze gemeente. Een aantal kernwoorden daarin zijn: groen, gezond, samenredzaamheid, eigen verantwoordelijkheid, verduurzaming voedselproductie, kringlooplandbouw en het stimuleren en ondersteunen van innovatieve initiatieven. 3. Concrete voorstellen in de beweging naar de toekomst zijn in deze begroting al opgenomen. Ook door de raad bij de algemene beschouwingen uitgesproken wensen zijn meegenomen, zoals inzet op voldoende betaalbare (sociale) huurwoningen, de leefbaarheid van onze kernen en het belang van voldoende ontmoetingsplekken voor bijvoorbeeld sport en spel. 4.

Investering in de organisatie: Zoals in de kadernota is toegelicht, is er een investering in onze organisatie nodig om onze taken als gemeente van 60.000 inwoners goed uit te kunnen voeren en de organisatie verder te ontwikkelen en professionaliseren.

9

2. financieel beeld In de Kadernota 2025 is een bestedings- en dekkingsplan 2025-2028 opgenomen, inclusief autonome ontwikkelingen en alle overige extra accenten met financiële gevolgen. Dit document is door de raad unaniem vastgesteld. In het financiële beeld 2025-2027 in deze Programmabegroting zijn daaraan nog enkele ontwikkelingen toegevoegd die zich voordeden na publicatie van de Kadernota 2025. Dat maakt het uiteindelijke financiële beeld van Programmabegroting 2025-2028 compleet. Hieronder twee tabellen. Als eerste het structurele financiële beeld van de begroting 2025 en daaronder het incidentele beeld. Op het structurele financiële beeld worden wij beoordeeld door de toezichthouder, de Provincie Noord-Brabant. Maar we presenteren de splitsing tussen 'incidenteel' en 'structureel' vooral ook, zodat duidelijk is hoe het structurele financiële beeld van onze gemeente zich ontwikkelt. Wij voldoen aan de door de Provincie gestelde eisen van een voor 2025 structureel sluitende begroting. Het begrotingsjaar 2025 is structureel sluitend gemaakt met een eenmalige bijdrage vanuit onze algemene reserve. Dat tekort bedraagt € 3.008.000. Hiermee is repressief toezicht gewaarborgd. De toezichthouder biedt ons als gemeenten deze mogelijkheid nu praktisch alle gemeenten geconfronteerd worden met een structureel negatief perspectief terwijl ze vaak wel forse algemene reserves hebben.

Helemaal onderaan staat de tabel met incidentele uitgaven die worden gedekt door te beschikken over onze algemene reserve. Voor een volledig beeld van de totstandkoming van de begrotingssaldi verwijzen we naar de Financiële Begroting, onderdeel 'Uiteenzetting van de financiële positie' of naar punt 3 van deze samenvatting.

2025

2026

2027

2028

Structurele begrotingssaldi 2025-2028 (V= Voordelig)

N 3.008.000

N 9.948.000

N 5.573.000

N 4.517.000

Beschikking over de algemene reserve

V 3.258.000

Saldi na beschikking over de Algemene Reserve

V 250.000

N 9.948.000

N 5.573.000

N 4.517.000

N 25.000

V 2.000.000

0

0

Incidentele begrotingssaldi 2025-2028 (V= Voordelig)

3. (Financiële) Hoofdpunten nieuw beleid De hoofdpunten van ons nieuwe beleid die in deze begroting zijn opgenomen, zijn grotendeels verwoord in punt 1 onder deze samenvatting. Hieronder is samengevat wat er vanaf de beginstand Kadernota 2025 in aan nieuw ontwikkelingen en nieuwe investeringen is opgenomen in de programmabegroting 2025. Zowel voor structureel als incidenteel. Deze tabel geeft weer wat er aan nieuwe onderwerpen in de kadernota was opgenomen, welke raadsbesluiten daarnaast nog genomen zijn en de ontwikkelingen die na de kadernota van

10

belang waren. Dit alles heeft een plek gekregen in de Programmabegroting 2025 en is in deze tabel genoemd.

11

Onwikkeling Structurele en Incidentele saldi vanaf de Kadernota 2025 N = nadelig en bedragen x € 1.000 investering 2025

2025

2026

2027

2028

V 1.387

N 7.168

N 6.348

N 6.369

N 62

N 62

N 62

N 62

N5

N 60

N 60 N 16

STRUCTUREEL Financiële stand vóór Kadernota 2025 1. autonome ontwikkelingen Kadernota Subsidie HoKaZo / Platform Toerisme Maashorst Realisatie nieuwe woonwagenlocatie Uitbreiding, vergroening en verduurzaming bestaande woonwagencentra

1.020 325

N2

N 16

N 16

1.822

N8

N 91

N 91

N 90

Nieuw convenant, regiobijdrage RNOB (samenwerking regio NoordoostBrabant)

N 120

N 120

N 120

N 120

Herziening Meerjarig Investeringsprogramma (MIP)

V 26

V 194

V 142

V 155

Aanbesteding Centric-applicaties

N 350

N 400

Harmonisatie accommodatiebeleid

N 340

N 300

N 250

N 200

Aanvragen voorzieningen in het kader van Onderwijshuisvesting

Onderhoud stedelijk groen

N 1.240 N 1.240 N 1.240 N 1.240

Financieel technische aanpassingen zoals Gevolgen nieuwe notitie rente BBV (GREX)

N 291

N 126

N 31

N 128

N 174

N 174

N 174

N 174

N1

N7

N7

N7

N3

N 38

N 73

Doorverdeling kostenplaatsen 2e Tussentijdse rapportage 2023 e.d. Doorwerking jaarrekening 2023 2. Realiseren uitvoeringsprogramma Inrichten evenemententerrein Verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2050

202 vanaf 2026 € 6 ton per jaar t/m 2050

Impuls samenredzaamheid/positieve gezondheid Implementatie sterke sociale basis: preventie in de wijken/kernen

N 300

N 300

N 300

N 300

Preventief Jeugdbeleid

N 170

N 170

N 170

N 170

Uitvoering gezond en gelukkig oud in Maashorst

N 73

N 73

N 73

N 73

Preventief WMO-beleid

N 115

N 115

N 115

N 115

N 200

N 200 N 35

N 35

3. toekomstgerichte ontwikkelingen Transitie vitaal landelijk gebied bewegen in deze transitie Motie verledden sportvelden Datagedreven werken, innovatie 4. formatiebudget

600

N3

N 35

N 200

N 200

N 2.000 N 2.000 N 2.000 N 2.000

5. Ontwikkeling algemene uitkering en loon- en prijsontwikkeling Ontwikkelingen algemene uitkering gevolgen 2028 septembercirculaire '23 decembercirculaire '23

V4

V7

V7

V7

LPO stijging algemene uitkering na verwerking decembercirculaire

V 4.677 V 4.560 V 4.580 V 4.590

Ontwikkeling CAO gemeenten, loonkosten

N 1.845 N 2.324 N2.324 N 2.324

Overige indexering LPO, budgetten, subsidies Vrijval stelpost taakmutaties (septembercirculaire)

V 112

V 29

V 22

N 19

Vrijval stelpost LPO (septembercirculaire)

V 1.113 V 1.015 V 1.046

V 220

Indexering uitgaven (excl. rendabel) standaard index (3,48%)

N 1.293 N 1.293 N 1.293 N 1.293

12

Indexering uitgaven (excl. rendabel) afwijkende index-obv overeenkomst

N 1.652 N 1.652 N 1.652 N 1.652

Indexering inkomsten (o.a. belastingen)

V 961

V 961

V 961

V 961

V 750

V 750

V750

V750

6. Dekkingsplan Kadernota 1. Niet indexeren algemene budgetten 2. Verhogen OZB boven index met 10% (2025) en jaarlijks 2% (20262028)

V 1.500 V 1.830 V 2.170 V 2.510

Eindsaldo van de Kadernota 2025

3.969

V 91

N 8.728

N 6.721

V 1.082

Mutaties in de begroting 2025 7. Totale gevolgen meicirculaire 2024 incl. gewijzigde loon- en prijsindex Ontwikkeling algemene uitkering als gevolg van de meicirculaire 2024

N 1.279

Ontwikkeling prijsindex n.a.v. aanpassing percentage van 3,48% naar 2,3%

V 140

V 968 V 1.017 N 5.255 V 140

V 140

V 140

8. Genomen raadsbesluiten na opstellen van de Kadernota 2025 Investering school 't Mulderke, raad 23 mei € 459.000

V 44

V38

V 37

V37

Begroting 2025 Veiligheidregio, raad 27 juni

V 26

V 26

V 26

V 26

Verwerving Oosterensepad Volkel, raad 27 juni € 1.310.000

N 42

N 42

N 42

N 42

Begroting BSOB 2025, raad 27 juni

N 14

N 14

N 14

N 14

Verwerving PNEM en Van Donzel, raad 27 juni € 4.350.000

0

0

0

0

Verduurzamen sporthal De Stigt, raad 27 juni € 477.000

0

0

0

0

9. Kostenplaatsen doorrekenen naar rendabele producten

N 88

N 109

N 109

N 110

10. Financieringsrente herberekend

V 252

N 131

V 227

N 226

N 96

N 134

N 155

V 250

N 9.948

N 5.573

N 4.517

2025

2026

2027

2028

V 48

N 634

0

0

11. Overheveling twee jaar extra middelen formatiebudget van incidentele naar structurele saldo

N 2.000 N 2.000

12. Overige autonome ontwikkelingen en correcties

N 138

13. Dekking tekort door inzetten Algemene Reserve

V 3.258

Saldo structureel beeld begroting 2025-2028

3.969

investering 2025 INCIDENTEEL Financiële stand vóór Kadernota 2025 1. Realiseren uitvoeringsprogramma Uitvoering gezond en gelukkig oud Maashorst

N 160

2. Toekomst gerichte ontwikkelingen Doorontwikkelen Agro-natuurwonen

N 175

N175

N175

N175

project Natuurpoort Palmstraat

N 75

N 75

N 75

N 75

13

3. Formatiebudget

N 2.000 N 2.000

Eindsaldo van de Kadernota 2025

N 2.362

N 2.884

N 250

N 250

Mutaties in de begroting 2025 4. Nadeel lagere algemene uitkering mag als incidenteel worden beschouwd

N 2.025

5. Overheveling twee jaar extra middelen formatiebudget naar structurele saldo

V 2.000 V 2.000

Saldo Incidenteel beeld begroting 2025-2028

N 2.387

N 884

N 250

N 250

N 48

V 134

0

0

V 2.435

V 750

V 250

V 250

Al eerder gedekt uit algemene reserve Nog te onttrekken aan de algemene reserve

4. Top 5 risico's

Risico

Omvang

1. Grondexploitatie

5.527.000

2. Stikstofproblematiek

1.830.000

3. Sociaal domein: Wet Maatschappelijke Ontwikkelingen 2015 (Wmo dagbesteding, Wmo hulp bij het huishouden, Wmo individuele begeleiding, en Wmo voorzieningen)

1.651.000

4. Sociaal domein: gespecialiseerde jeugdhulp

1.586.000

5. Sociaal domein: Participatiewet (Gebundelde uitkering, Algemene Bijstand, IOAW, IOAZ, Bbz 2004 en Loonkostensubsidies)

1.500.000

Voor meer toelichting en de overige risico's wordt verwezen maar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. 5. Ontwikkeling Lastendruk inwoners/bedrijven In de paragraaf Lokale Heffingen zijn al onze belastingen en heffingen toegelicht. Hieronder een overzicht van de ontwikkeling van de lastendruk 2024--> 2025.

14

Ontwikkeling lastendruk Maashorst Inwoners

Bedrijven

gemiddelde woonlast voor een gezin of bedrijf

2024

2024

2025

Onroerende zaakbelasting

292,94 328,97 2.365,86

2.656,86

2025

- o.b.v. gemiddelde WOZ-waarde woningen 2024 (peildatum 01-01-2023, bron CBS) ad. €402.000 - o.b.v. gemiddelde WOZ-waarde niet-woningen 2024 (cf PowerBI BSOB per 13-08-2024) ad. €537.000 Rioolheffing

227,40 236,28

237,40

246,60

Afvalstoffenheffing

267,60 273,72

0,00

0,00

totaal woonlasten voor gezin of bedrijf bij gemiddelde WOZ-waarde

787,9 4

- voor niet-woningen o.b.v. een waterverbruik van 250m3 tot 1.000m3

838,9 2.603,26 2.903,46 7

6. Participatie inwoners/instellingen en bedrijven Op verzoek van de gemeenteraad is er een participatietraject voor de begroting 2025 georganiseerd. Aan inwoners, instellingen en bedrijven is gevraagd om hun wensen of wijzigingen voor het gemeentelijk beleid kenbaar te maken tijdens een inspreekavond die ruim voor de behandeling van de kadernota 2025 plaatsvond (29 mei). Het is daarna aan de gemeenteraad om die onderwerpen al dan niet een plek te geven in de begroting 2025. Verder worden participatieprocessen opgestart bij de uitwerking van het beleid dat opgenomen is in de begroting. 7. Korte toelichting op de drie pijlers van ons financieel beleid De drie pijlers zijn opgenomen onder de financiële begroting, "Gevolgen programmabegroting 2025 voor de financiële positie" Hieronder is dat kort samengevat. Dekking/sluitende begroting Onze begroting 2025 is voor het jaar 2025 structureel sluitend. Vanaf 2026 zijn er tekorten. Zie de tabel onder punt 2 van deze samenvatting, Financieel beeld. We voldoen hiermee aan de eisen van de Provincie voor goedkeuring. De tekorten vanaf 2026 zijn een zorgpunt. We moeten afwachten of en in welke mate er vanuit het Rijk compensatie komt vanaf 2026. In de 2e helft van 2024 zijn we gestart met een traject om te zorgen dat ook de meerjarenraming in onze volgende begroting (2026) nog aan de eisen van de toezichthouder blijft voldoen.

Risicomanagement en risicobeheersing De risico's zijn in beeld en worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. Daaruit volgt een weerstandsratio. Met de raad is afgesproken dat deze tussen 1 en 2 moet liggen. Op dit moment bedraagt deze 4,66. Dit betekent dat we onze risico's prima hebben afgedekt en dat 15

een deel van onze algemene reserve ingezet zou kunnen worden voor onze inwoners en bedrijven. Dat laatste gebeurt nu ook door o.a. het tekort van 2025 uit deze reserve te dekken. Financiering Pijler 3 gaat over de financieringsbehoefte. Kijken we naar Programmabegroting 2025 en de daarin opgenomen investeringen dan is de verwachting dat er in 2025 een langlopende lening van 20 miljoen afgesloten moet worden. Dit heeft een nadelig effect op de financiële kengetallen. Deze drie pijlers zijn uitgebreider toegelicht in de Financiële begroting, onderdeel 'Gevolgen programmabegroting 2025 voor financiële positie'.

16

Leeswijzer Leeswijzer programmabegroting Deze Programmabegroting is opgesteld met behulp van het planning & control pakket Pepperflow. De programmabegroting kan het best gelezen worden via deze begrotingsapp. Daarnaast is er een pdf-versie aangeboden bij de raadsagenda. Opbouw Programmabegroting 2025- 2028 De printversie van de Programmabegroting 2025 - 2028 is als volgt opgebouwd. Algemeen Onder algemeen treft u de bestuurlijke hoofdlijn en het financieel perspectief op hoofdlijnen. In een notendop informeren wij u over de belangrijkste opgenomen ontwikkelingen in deze begroting en hoe we onze financiële toekomst zien. Ook bevat dit deel een samenvatting. In deze samenvatting is onder punt 3 een financieel overzicht opgenomen waarin het verloop vanaf beginstand Kadernota 2025 tot de eindstand Programmabegroting 2025 alle mutaties, ontwikkelingen, investeringen etc. zijn genoemd die vanaf de Kadernota een nieuw financieel effect hebben voor 2025 t/m 2028. Programma's Daarop volgen de tien programma’s, zoals vastgelegd in het Besluit Begroting en verantwoording (BBV). De programma's zijn onderverdeeld in 34 taakvelden. Per taakveld schetsen we de ontwikkelingen en zijn de ambities geformuleerd door middel van antwoord op de vraag: "Wat willen we bereiken?" Het bestuursakkoord, en het daarvan afgeleide uitvoeringsprogramma en de wettelijke taken geven ons hierbij richting.

Verder geven we antwoord op de vragen "Wat gaan we ervoor doen?" en "Wat mag het kosten?" voor het jaar 2025. Dat is onze opdracht voor het komend jaar. Na de programma's komen achtereenvolgend de volgende verplichte onderdelen aan de orde: 

 

Acht verplichte paragrafen: Wet Open Overheid, weerstandsvermogen en risicobeheersing, verbonden partijen, financiering, kapitaalgoederen, lokale heffingen, grondbeleid en bedrijfsvoering. lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud van kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid. Een financiële begroting met daarin de uiteenzetting van de financiële positie, de gevolgen voor onze financiële positie van deze begroting en de overzichten van (incidentele) baten en lasten. Tenslotte een aantal bijlagen: totaaloverzicht risico's, financieel economische uitgangspunten, baten en lasten per taakveld, overzicht van de reserves, overzicht van de voorzieningen, onderhanden werken (inclusief MIP), geldleningen, BBV beleidsindicatoren.

17

Programma 1 Veiligheid Inleiding Dit programma gaat over de verschillende aspecten van openbare orde en veiligheid: crisisbeheersing en rampenbestrijding, integrale veiligheid, ondermijning en zorg en veiligheid. Samen met onze partners zoals de politie, de Veiligheidsregio, het openbaar ministerie en anderen werken we aan een veilige omgeving voor iedereen die woont, werkt en verblijft in Maashorst.

1.1 Crisisbeheersing en rampenbestrijding Inleiding Gemeenten hebben de verantwoordelijkheid om voor hun inwoners te zorgen, in het bijzonder tijdens rampen en crises. De gemeente speelt een belangrijke rol bij het bestrijden van rampen en het beheersen van crises. Alle taken van de gemeente op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing noemen we Bevolkingszorg. Ontwikkelingen De gemeente Maashorst maakt deel uit van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Brabant-Noord. De Veiligheidsregio faciliteert en regisseert de bevolkingszorgprocessen, zodat gemeenten zich kunnen voorbereiden op het bestrijden van rampen en het beheersen van crises. In 2025 gaan we verder met het professionaliseren van onze crisisorganisatie. Daarbij houden we rekening met risico's die verband houden met (inter)nationale en maatschappelijke ontwikkelingen, klimaatverandering en extremer weer, de risico’s op (grote) branden en ongevallen en de bedreiging van de vitale en digitale infrastructuur. Wat willen we bereiken? We willen ons zo goed als mogelijk voorbereiden op (natuur)rampen en crises, zodat we adequaat kunnen optreden We zorgen voor een goede en kwalitatief sterke voorbereiding op (natuur-)rampen en crises. Daarbij hebben wij oog voor (inter)nationale en maatschappelijke ontwikkelingen.

We zien dat er door de klimaatverandering ook een grotere kans ontstaat op heftige natuurrampen of calamiteiten.

Wat gaan we ervoor doen? Oefenen, opleiden en trainen van de gemeentelijke personen (ambtelijk en bestuurlijk) die een rol/taak hebben in de rampenbestrijding De bestuursleden met een rol in de crisisorganisatie nemen deel aan opleidingen en trainingen van de Veiligheidsregio. In 2025 wordt een bevolkingszorg brede oefening georganiseerd.

18

Opstellen van een natuurbrandbeheersplan Natuurgebied De Maashorst ligt voor het grootste gedeelte in de gemeente Maashorst, maar ook in de gemeenten Oss en Bernheze. Vanuit de provincie is onze gemeente aangesteld als kartrekker om een natuurbrandbeheersplan op te stellen. Dit plan is nodig omdat er door de toenemende droogte meer kans is op bosbranden. Het plan is al in voorbereiding en zal in 2025 worden afgerond.

Verder inrichten van een gemeentelijke crisisstructuur en werkprocessen Voor 2025 staat het inrichten van een gemeentelijke mono opschalingstructuur en werkprocessen bij grip 0 situaties centraal. Deze structuur kunnen we ook inzetten bij bijvoorbeeld grote demonstraties en manifestaties.

1.2 Openbare orde en veiligheid Inleiding Onder dit taakveld vallen onder andere openbare orde, de aanpak van ondermijning, sociale veiligheid en leefbaarheid. Wij werken aan een gemeente waarin iedereen zich veilig voelt. Dit draagt bij aan een prettige woon- en leefomgeving. We blijven actief om dit verder te verbeteren. Daarbij is het van belang dat we goed samen werken met onze partners in het veiligheidsveld en met inwoners. Ontwikkelingen Prioriteitstellingen vanuit het Integraal Veiligheidsplan (IVP) De gemeenteraad heeft in december 2022 het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2026 vastgesteld. Dit wordt uitgewerkt in een uitvoeringsplan, dat voor de jaren 2025 en 2026 nog wordt vastgesteld.

Wat willen we bereiken? Adequate bescherming van medewerkers en bestuur tegen agressie en geweld Medewerkers en bestuurders moeten hun werk kunnen doen zonder dat ze te maken krijgen met fysiek of verbaal geweld of intimidatie.

Wat gaan we ervoor doen? We hanteren de landelijke aanpak tegen agressie en geweld volgens het programma Veilige Publieke Taak.

19

We brengen agressie en bedreiging richting onze medewerkers en bestuurders tot een minimaal niveau. We hanteren een zerotolerancebeleid en doen altijd aangifte.

We creëren inzicht in de agressiemeldingen en gebruiken deze inzichten voor verbeteringen die voor een mogelijke afname moeten zorgen We analyseren de agressiemeldingen en de oorzaken hiervan. We doen naar aanleiding hiervan jaarlijks een verbetervoorstel en pakken deze aanbevelingen op.

Wat willen we bereiken? Bestrijding cybercrime We zien steeds meer cybercrime in onze samenleving. We willen dat onze inwoners en ondernemers hier zo goed mogelijk tegen beschermd zijn. We willen dat ze bewust zijn van de risico's. Ook in onze eigen organisatie, en als gemeentelijke overheid, moet onze weerbaarheid op orde en sterk zijn.

Wat gaan we ervoor doen? Bewustwordingscampagne opzetten om de dreigingen van cybercrime onder de aandacht brengen Om inwoners en bedrijven bewust te maken van de risico’s van cybercriminaliteit, organiseren we in 2025 voorlichtingsmomenten en -materialen.

Wat willen we bereiken? Bestrijding ondermijning en georganiseerde criminaliteit We willen bereiken dat we met succes het winstgevende systeem van (drugs)criminelen verstoren en we willen dat bestuurders en medewerkers meer weerbaar zijn tegen bedreigingen en intimidaties. Daarnaast willen we voorkomen dat we ongewild criminele activiteiten faciliteren.

20

Wat gaan we ervoor doen? Zorgen dat eigen medewerkers, inwoners en bedrijven bekend zijn met ondermijning en het herkennen. Zij zijn bereid om dit te melden en kunnen dit eenvoudig doen. Het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) is één vaste plek waar onze medewerkers signalen van fraude, criminaliteit en ondermijning kunnen melden. Verschillende teams krijgen in 2025 een training in het herkennen van ondermijning én de mogelijkheden om te melden zijn uitgebreid. Online signalen melden is eenvoudig en kan volledig anoniem, om de meldingsbereidheid te verhogen.

Versterken informatiepositie In april 2024 hebben we intern het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) gelanceerd. Om te komen tot een weerbare gemeente met een goed en leefbaar woon- en ondernemersklimaat is het van belang duurzaam te investeren in een goede informatiepositie. Dat is essentieel om goed zicht te kunnen krijgen op wat er zich afspeelt in de gemeente en barrières op te werpen tegen personen/organisaties die kwade bedoelingen hebben. En om te zorgen dat de gemeente niet –onbewust– faciliterend is aan diverse vormen van fraude en criminaliteit.

Zichtbare effectieve interventies Doel van het Interventieteam Maas & Leijgraaf (IML) is om complexe handhavingszaken samen met belangrijke ketenpartners beter en veiliger op te pakken, zoals de politie en de belastingdienst. We zetten hierbij ook in 2025 in op regionale actieweken, interventiecontroles met integrale partners én preventieve bezoeken in het kader van weerbaarheid op bijvoorbeeld industrieterreinen en in het buitengebied. Onze boa's zijn zichtbaar aanwezig en vervullen een oog- en oorfunctie op straat.

Organisatie weerbaarder maken Als overheidsorganisatie moeten wij weerbaar zijn tegen criminele invloeden. We moeten criminele activiteiten niet (onbewust) faciliteren. We zetten hierbij nadrukkelijk in op de bewustwording van signalen van ondermijning, onze informatiepositie door middel van het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK), informatiebeveiliging, integriteit en beleid en handhaving. Om ongewenste inmenging en onrechtmatige verstrekking te voorkomen zetten we onder andere de Wet BIBOB in.

Samenleving weerbaarder maken We willen kwetsbare doelgroepen weerbaarder maken door in te zetten op preventiecampagnes en verhoging van meldingsbereidheid. Daarbij werken we gebieds- en themagericht. 21

Wat willen we bereiken? Criminaliteit voorkomen waar het kan en bestrijden waar het moet Een veilige woon- en leefomgeving.

Wat gaan we ervoor doen? Een actueel handhavingsplan voor de BOA's maken Om te zorgen dat de prioriteiten weer voldoen aan de ambities van de gemeente Maashorst maken we voor 2025 een nieuw handhavingsplan.

Inzetten op de aanpak van high impact crimes (zoals woninginbraken en fietsendiefstallen). High Impact Crimes (HIC) is een verzamelnaam voor delicten als woninginbraak, overvallen, straatroof, (fietsen-)diefstal en geweldsmisdrijven. Ook in 2025 maken we een aanpak op maat en gericht op het gebied om ervoor te zorgen dat de strafbare feiten stoppen,. Dit doen we in nauwe samenwerking met de politie.

Wat willen we bereiken? Verminderen van overlast door jeugd Jeugdoverlast komt regelmatig voor in Maashorst, wij willen dit verminderen.

Wat gaan we ervoor doen? We intensiveren de nauwe samenwerking tussen gemeente, politie en het jongerenwerk Er is een structureel overleg tussen de verschillende partijen die betrokken zijn bij de aanpak van jeugdoverlast. Dit wordt in 2025 geïntensiveerd. Voor overlastgevende jongeren en criminele jeugd wordt in 2025 een structurele aanpak opgeleverd. Hierbij is aandacht voor het vroegtijdig signaleren van jongeren die aandacht behoeven.

22

Wat willen we bereiken? We maken veilige en leefbare wijken tot een gedeelde verantwoordelijkheid We willen bereiken dat, naast de verschillende veiligheidspartners ook de inwoners en partners in de wijken en dorpen, zoals welzijnswerk, zorgaanbieders, scholen en verenigingen actief helpen om problemen in hun buurt op te lossen. Bewoners werken mee aan de veiligheid van hun woonomgeving.

Wat gaan we ervoor doen? Datagericht optreden is uitgangspunt De gemeente heeft data gedreven werken als belangrijke pijler omschreven in het bestuursakkoord. In 2025 wordt het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) gebruikt om ok op het thema veiligheid meer data gedreven te gaan werken.

De juiste inzet van politieagenten en boa’s die goed toegerust en zichtbaar zijn De politie heeft ook de komende jaren te maken met capaciteitsproblemen. De inzet van de capaciteit is onderwerp van gesprek in de Bestuurlijke Driehoek Maas en Leijgraaf en in het reguliere Lokaal Politie Overleg van de burgemeester met de teamleiding van de politie. Daar worden keuzes en afspraken gemaakt. De BOA's worden over een groot gebied (inclusief de gemeente Boekel) verspreid. Des te belangrijker is het dat de BOA's goed zijn toegerust en getraind en zijn zoveel mogelijk zichtbaar in het publieke domein. Daar zetten we op in.

We maken een doorstart van de wijkgerichte aanpak De samenwerking tussen zorg en veiligheid is de afgelopen jaren sterk verbeterd. In de wijk Bogerd-Vijfhuis heeft de afgelopen jaren een wijkaanpak gedraaid. Het project is afgerond. Er vindt een oriëntatie plaats voor een doorstart waarin naast de Bogerd ook de Flatwijk wordt meegenomen.

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

23

Exploitatie

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten 1.1 Crisisbeheersing en rampenbestrijding

3.814

4.352

4.546

4.562

4.599

4.599

1.2 Openbare orde en veiligheid

1.804

2.345

2.094

2.072

2.074

2.077

Totaal Lasten

5.618

6.697

6.641

6.634

6.673

6.676

1.1 Crisisbeheersing en rampenbestrijding

-3

2

2

2

2

2

1.2 Openbare orde en veiligheid

57

357

65

65

65

65

Totaal Baten

54

359

67

67

67

67

5.564

6.338

6.573

6.567

6.606

6.609

Stortingen in reserves

0

0

0

0

0

0

Onttrekkingen uit de reserves

34

0

0

0

0

0

Totaal mutaties reserves

-34

0

0

0

0

0

Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves

5.530

6.338

6.573

6.567

6.606

6.609

Baten

Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves

24

Programma 2 Verkeer en vervoer Inleiding Dit programma gaat over wat wij lokaal en regionaal doen aan verkeer en vervoer, om de kwaliteit van de leefomgeving in de gemeente Maashorst te vergroten. Daarvoor voeren wij beheer, onderhoud en/of reconstructies uit aan wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken. In dit programma is ook opgenomen wat wij doen aan beleid, beheer, inrichting en onderhoud van alle parkeervoorzieningen in de gemeente.

2.1 Verkeer en vervoer Inleiding Tot dit taakveld behoren de taken op het gebied van verkeer (inclusief voetgangers), vervoer (personen en goederen) en de aanleg en het onderhoud van de bijbehorende infrastructuur en openbare verlichting in de openbare ruimte. Ontwikkelingen De komende jaren verwachten wij een toename van verkeer, onder meer op en rond de Lippstadtsingel. Dat betekent dat het steeds belangrijker wordt om andere vormen van vervoer aantrekkelijk te maken. Denk hierbij aan lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelvervoer. We hebben verder te maken met een woningbouwopgave, een nieuwe omgevingswet, stikstofproblematiek, hittestress en overig nieuw beleid uit andere beleidsvelden intern en extern. Deze zaken zullen invloed hebben op de planningen van de projecten. Projecten kunnen hierdoor vertraging oplopen. Hittestress en stikstofproblematiek zullen ook invloed hebben op de keuze van de toe te passen materialen en te gebruiken machines (stikstof). Dit kan kostenverhogend zijn. Wat willen we bereiken? Goede bereikbaarheid van alle kernen We willen zorgen dat alle kernen goed bereikbaar blijven. Daar waar mogelijk willen we de bereikbaarheid zelfs verbeteren voor met name voetgangers, fietsers en openbaar vervoer.

Wat gaan we ervoor doen? We gaan door met de lopende Corridoraanpak A50 (= regionale samenwerking gericht op betere doorstroming) Er vindt onderzoek plaats naar het verbeteren van de doorstroming op knooppunt Paalgraven. Ook wordt gekeken naar een mogelijke snelfietsroute van Oss naar Nijmegen. En we werken aan een BRT-verbinding (snelle busverbinding) tussen Oss en Eindhoven.

25

We gaan door met de ruimtelijke studie N605 We doorlopen de vaststellinsprocedure van het omgevingsplan.

We onderzoeken nut en noodzaak van de doortrekking van de N605 richting de noordelijke rondweg Als vervolg op de geplande omleg van de provinciale weg rondom Volkel via de Zeelandsedijk (N 605) onderzoeken we het doortrekken daarvan richting de noordelijke rondweg. De basis voor deze nieuwe oostelijke rondweg is de ontwikkeling van Maashorst, hierbij is de uitbreiding van de bedrijventerreinen inbegrepen.

We gaan ontwikkelingen (met name woningbouw) die een probleem met de parkeeropgave hebben helpen met alternatieven. In 2025 krijgt het parkeerbeleid en de nota parkeernormen een nieuwe versie. We verwachten dat het nieuwe parkeerbeleid iets zal betekenen voor de parkeernormen, inzet van deelvervoer, afkoop van parkeereisen et cetera.

We ontwikkelen beleid op verschillende fietsverkeersstromen (utilitair en recreatief) Fietsbeleid is onderdeel van het beleidsprogramma Mobiliteit Maashorst (gereed 2025). Op basis van dit beleidsprogramma maken we een uitvoeringsprogramma. Indien voor de fietser en/of de voetganger voorzieningen nodig zijn, zal dit als een project in het uitvoeringsprogramma worden opgenomen.

We stimuleren fijnmazige mobiliteit tot in het hart van de kernen en wijken Regionaal is er een onderzoek uitgevoerd naar de bereikbaarheid van kleine kernen. De uitkomsten van dit onderzoek worden meegenomen in de aanbesteding van de nieuwe OVconcessie en bij het opstellen van de dorpenstrategie. We faciliteren de inzet van vrijwilligers als chauffeurs. Openbaar vervoer moet - zeker vanuit onze verantwoordelijkheid als uitvoerder van de WMO - beschikbaar en betaalbaar blijven. Ook steunen we initiatieven als de Muzemobiel In het nieuwe beleidsprogramma Mobiliteit wordt een visie op fijnmazige mobiliteit opgenomen.

26

We ronden het nieuwe beleidsprogramma mobiliteit Maashorst af en stellen een uitvoeringsprogramma op We houden daarbij rekening met andere beleidsterreinen zoals de woningbouwopgave, de nieuwe omgevingswet, de stikstofproblematiek en sociale inclusie. Het beleidsprogramma mobiliteit en uitvoeringsprogramma zijn in 2025 gereed.

We stimuleren innovatieve vervoerssystemen, zoals elektrische deelauto's en deelfietsen We werken de plannen hiervoor verder uit in het beleidsprogramma Mobiliteit, samen met aanbieder van deelmobiliteit. Ook de nieuwe OV-concessie speelt hierin een belangrijke rol.

Wat willen we bereiken? Verbetering van de verkeersveiligheid Ieder slachtoffer in het verkeer is er één te veel. Daarom streven we naar nul verkeersslachtoffers. Vooral de kwetsbare verkeersdeelnemers, zoals fietsers en voetgangers, willen we beschermen. Daar waar mogelijk vermijden we de combinatie van zwaar landbouw- en vrachtverkeer met fietsers en voetgangers. Ook gaan we voor meer verkeersveiligheid rondom scholen, op de routes naar scholen en naar sportverenigingen.

Wat gaan we ervoor doen? Onveilige verkeerssituaties pakken we aan We verbeteren de fiets- en wandelpaden tussen en ín kernen en naar toeristische hotspots. Daarbij maken we gebruik van duurzame en innovatieve toepassingen in de aanleg en reconstructie van wegen en openbare verlichting. We werken aan verkeersveiligheid rond scholen in een continu-proces met de verkeersouders van de scholen en de gemeente. Verkeerseducatie, veiligheidsacties en pogingen tot gedragsverandering zijn voorbeelden van het creëren van een veilige schoolzone. Met behulp van de risico-gestuurde aanpak uit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) bekijken we welke risicovolle locaties en thema's er zijn binnen de gemeente. Daar waar nodig passen we de infrastructuur aan. Maar we zetten ook in op gedragsbeïnvloeding en verkeerseducatie. Verkeersonveiligheid wordt vaak veroorzaakt door het gedrag van verkeersdeelnemers. We controleren de verlichting bij fietspaden. Het plaatsen van (extra) verlichting is alleen van toepassing binnen de bebouwde kom. Daarbuiten doen we dat alleen op kruisingen en bij bochten. In natuurgebieden wordt geen verlichting geplaatst.

27

Wat willen we bereiken? We willen dat mensen minder in de auto stappen, en meer gebruik maken van andere middelen voor vervoer, zoals de fiets en het openbaar vervoer Minder autogebruik is beter voor het milieu. Fietsen en wandelen draagt daarnaast bij aan het verbeteren van gezondheid.

Wat gaan we ervoor doen? We stellen nieuw parkeerbeleid op Verwacht wordt dat het nieuwe parkeerbeleid iets gaat betekenen voor de parkeernormen en voor het aantal parkeerplaatsen voor auto’s en fietsen in het centrum.

Er is een onderzoek gedaan naar mobiliteitshubs en logistieke hubs (of een combinatie daarvan). De uitkomsten hiervan verwerken we tot acties Op een mobiliteitshub komen verschillende vormen van vervoer samen (bijvoorbeeld een park&ride, fietsenstalling en busstation). Op een logistieke hub komt vrachtverkeer samen. Hier worden goederen gebundeld en overgeslagen, om daarna met schone en kleine voertuigen in de stad te worden verspreid. Een gespecialiseerd bureau heeft een onderzoek uitgevoerd. De uitkomsten van dit onderzoek verwerken we tot acties in het nieuwe uitvoeringsprogramma Mobiliteit.

In het kader van de Mobiliteitsaanpak A50 corridor Eindhoven-Nijmegen, gaan we samen met de regio en provincie de mogelijkheden onderzoeken voor de inzet van een zogenaamde BRT (Bus Rapid Transit) Hiermee willen we de openbaar vervoer verbindingen naar de grote steden om ons heen verbeteren.

We stimuleren weggebruikers om de auto te laten staan en te kiezen voor andere vormen van vervoer We moedigen wandelen en fietsen aan, onder meer door verbetering van fietsroutes en uitbreiding van een veilig fietsnetwerk, Het fietsnetwerk heeft met bijbehorende faciliteiten als stalling en laadvoorzieningen voor e-bikes. In het centrum van Uden zijn al twee fietsenstallingen met toezicht (busstation en Mondriaanplein). Op beide locaties kan ook een E-bike worden opgeladen. Een onderzoek naar fietsparkeren heeft maatregelen opgeleverd die we meenemen in het uitvoeringsprogramma Mobiliteit. 28

De snelfietsroutes F50 van Uden naar Veghel en van Uden via Nistelrode en Heesch naar Oss zijn majeure projecten. F50 zuid binnen de kom komt in uitvoering.

Wat willen we bereiken? We willen ons gemeentelijk weggennet handhaven op het huidige kwaliteitsniveau en de leefomgeving van onze inwoners verbeteren De kwaliteit van het wegennet gaat door gebruik en leeftijd achteruit. Hierdoor verminderd ook de kwaliteit van de leefomgeving van onze inwoners. Door het huidige kwaliteitsniveau te handhaven en onderhoud uit te voeren als deze niet meer gehaald worden, verbeteren we de leefomgeving van onze inwoners.

Wat gaan we ervoor doen? We voeren tijdig onderhoud uit of voeren reconstructies uit Als de kwaliteit niet meer voldoet, zal er onderhoud aan de wegen worden uitgevoerd. Als de weg aan het einde van de levensduur is, zal de weg worden gereconstrueerd. Dit gaat dan vaak in combinatie met andere disciplines als riolering en openbaar groen. We streven naar een gebiedsgerichte aanpak, waarbij de werkzaamheden van verschillende disciplines op elkaar worden afgestemd. We kijken naar nut, noodzaak en wensen van de verschillende disciplines en van inwoners.

2.2 Parkeren Inleiding Tot dit taakveld behoren ontwikkeling van beleid, beheer, inrichting en onderhoud van parkeervoorzieningen, zowel de openluchtterreinen als de parkeergarages in en rondom de centra en ziekenhuis Bernhoven (Uden). Ook handelen we parkeervergunningen, abonnementen en -ontheffingen af. Het fietsparkeren behoort ook tot dit taakvelden. En dan met name het beheer en onderhoud van de fietsenstallingen,. Ontwikkelingen Voor het centrum van Uden voorzien wij een veranderend gebruik van gebouwen en daarbij ook een verandering in de parkeervraag Wat willen we bereiken? Geen parkeerproblemen voor fiets en auto Nieuw parkeerbeleid moet de functieveranderingen mogelijk maken, en tegelijkertijd de parkeervraag voor bezoekers van het centrum garanderen. We willen de bestaande parkeercapaciteit beter benutten in plaats van de beschikbare capaciteit verhogen. 29

Het parkeren van je fiets in het centrum van Uden mag geen problemen opleveren. Hiermee willen we het aantrekkelijk maken om met de fiets naar het centrum te komen.

Wat gaan we ervoor doen? In het mobiliteitsplan Maashorst (visiedeel) worden nieuwe pijlers voor het parkeerbeleid bepaald Op basis hiervan ontwikkelen we het nieuwe parkeerbeleid met de daarbij behorende Nota parkeernormen Maashorst. Hierbij komt niet meer de focus te liggen op aanleg van extra parkeercapaciteit, maar wordt breder gekeken naar (duurzame) mobiliteitsoplossingen die aansluiten bij de mobiliteitsbehoefte van de verschillende doelgroepen

De uitkomsten van het onderzoek naar de noodzaak van extra fietsparkeergelegenheid nemen we mee bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma mobiliteit .

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

30

Exploitatie

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten 2.1 Verkeer en vervoer

7.090

9.776

9.117

9.343

9.719

10.126

2.2 Parkeren

1.633

1.764

1.742

1.706

1.722

1.781

Totaal Lasten

8.723

11.540

10.859

11.048

11.441

11.907

1.099

1.120

991

990

988

992

22

30

31

31

31

31

Totaal Baten

1.121

1.150

1.021

1.021

1.019

1.023

Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves

7.602

10.390

9.837

10.027

10.422

10.884

Stortingen in reserves

1.076

1.987

1.255

1.580

670

908

Onttrekkingen uit de reserves

627

2.568

1.487

1.778

878

1.175

Totaal mutaties reserves

450

-581

-232

-199

-208

-267

Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves

8.052

9.809

9.605

9.829

10.214

10.617

Baten 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren

31

Programma 3 Economie en toerisme Inleiding Dit programma is erop gericht het economisch klimaat van de gemeente Maashorst verder te versterken. Om dit te realiseren werken we aan een gunstig ondernemersklimaat en een evenwichtige economische structuur. Economische groei van Maashorst vinden we heel belangrijk, zowel voor bestaande als voor nieuwe bedrijven. We werken daarom aan het creëren van een aantrekkelijk vestigingsklimaat, de ontwikkeling van bedrijventerreinen, aantrekkelijke centrumgebieden van de kernen en een sterke netwerkeconomie. Wij staan open voor ondernemers met nieuwe plannen en initiatieven. De agrarische sector is economisch belangrijk. De sector staat voor een grote transitieopgave en is verantwoordelijk voor duurzame voedselproductie en onderhoud en beheer van het landschap. Wij vinden het belangrijk dat er voldoende (beleids)ruimte wordt gegeven om een transitie mogelijk te maken naar een gezond en duurzaam voedselsysteem . Ook verduurzaming van het buitengebied is een belangrijk thema. De samenwerkingen binnen de regio Noordoost-Brabant en AgriFood Capital zijn van belang voor de lokale en regionale economie. Gemeente Maashorst wil hierin nadrukkelijk participeren. Op het gebied van recreatie en toerisme zoeken we aansluiting bij de uitgangspunten van de branding van Maashorst.

Met aandacht voor 'groen', 'duurzaam', 'innovatief', 'toeristisch' en 'actief'. Regionaal gaan we meer samenwerken met de gemeenten in Noordoost Brabant. We zijn in 2035 een aantrekkelijke, gastvrije en vitale regio met hoge leefkwaliteiten. Onze inwoners profiteren van de toeristisch-recreatieve samenwerking, omdat er naast economische impact ook aandacht is voor maatschappelijke doelstellingen.

3.1 Economische ontwikkeling Inleiding Dit programma gaat over de ontwikkelingen op gebied van economie in onze gemeente, waaronder het MKB, de bedrijventerreinen, de centrumgebieden en de agrarische sector.

Ontwikkelingen De druk op bedrijfskavels is groot. De kavels op bestaande bedrijventerreinen zijn vrijwel allemaal verkocht. Ook in de regio is een tekort aan bedrijfskavels. Aandacht gaat ook uit naar de centrumvoorzieningen. De consument verandert, het bestedingsgedrag verandert en de behoefte aan meer reuring en vermaak neemt toe. Daarnaast neemt ook het belang van doelgericht bezoek toe. De agrifood-sector staat voor een grote transitieopgave. De sector moet veranderen in een sector die maatschappelijk geaccepteerd en gewaardeerd wordt, diervriendelijk produceert, past in zijn natuurlijke omgeving en geen onaanvaardbare (gezondheids)risico’s voor mens en dier met zich meebrengt.

32

Wat willen we bereiken? Een gezonde agrarische economie Vanuit de omgevingsvisie en het Brabants programma landelijk gebied geven we vorm aan de transitie van het hele buitengebied. Als Maashorst faciliteren wij bij ontwikkelingen voor een vitale leefomgeving in het buitengebied. Dat doen we door het stimuleren van kringlooplandbouw samen met de ontwikkeling van extra natuur. Daarbij staan de inpasbaarheid, nieuwe verdienmodellen en oog voor mens dier en natuur, biodiversiteit bodem en water centraal. We helpen agrarische ondernemers in onze gemeente actief bij de productie van duurzaam en gezond voedsel. Agrarisch ondernemerschap promoten we. We stimuleren initiatieven die de lokaal geproduceerde producten directer voor de bevolking beschikbaar maken. Ook bieden we ruimte aan alternatieve ondernemersvormen en verdienmodellen in de richting van circulaire of natuurinclusieve landbouw, akkerbouw (eiwit-transitie) of productie van bio-based bouwmaterialen. Verder faciliteren we ondernemers in het buitengebied om de kansen te benutten die bijvoorbeeld ons toeristisch/recreatief potentieel en de energietransitie of woonopgaven bieden. Daarbij houden we rekening met de gebiedskwaliteiten. Voor gemeentelijke gronden formuleren we randvoorwaarden om het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen terug te dringen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=a38e03c4-2d39-4d3c-a515-9f9adefe61ae