CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Programmabegroting 2024

Raadsvergadering 9 november 2023, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel Programmabegroting 202432.187 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

25

Wat willen we bereiken? Adequate bescherming van medewerkers en bestuur tegen agressie en geweld Bij interne veiligheid hoort ook de veiligheid van onze eigen medewerkers en bestuurders. Zij moeten hun werk kunnen doen zonder dat ze te maken krijgen met fysiek of verbaal geweld of intimidatie. Helaas zien wij dat medewerkers hier steeds vaker mee te maken krijgen. We zetten in op een adequate bescherming van medewerkers en bestuur. We hanteren daarvoor de landelijke aanpak tegen agressie en geweld volgens het programma Veilige Publieke Taak.

Wat gaan we ervoor doen? We brengen agressie en bedreiging richting onze medewerkers en bestuurders tot een minimaal niveau. We hanteren een zerotolerancebeleid en doen altijd aangifte Elk kwartaal organiseren we (herhalings)trainingen om medewerkers met direct klantcontact en bestuurders te trainen over hoe om te gaan met agressie. We gaan een werkwijze opzetten voor integrale samenwerking en het verbeteren van communicatie tussen teams over incidenten en maatregelen.

We maken beleid en voeren dat in voor Veilig Publieke Taak We hanteren daarvoor de landelijke aanpak tegen agressie en geweld volgens het programma Veilig Publieke Taak. Om beleid rondom veilig publieke taak vorm te geven wordt de specialist weerbare overheid ingehuurd.

Wat willen we bereiken? Bescherming kwetsbare groepen Veiligheid is voor elk mens belangrijk. Toch zien we dat het niet voor iedereen vanzelfsprekend is die veiligheid te voelen of te hebben. Dat maakt mensen kwetsbaar. We spannen ons in om die kwetsbaarheid te voorkomen of te verminderen. We helpen te voorkomen dat mensen slachtoffer worden van misdrijven of dat misbruik wordt gemaakt van hun situatie. Dit doen we samen met de politie, woningbouwverenigingen en onze welzijnsorganisaties. De steeds complexer wordende sociaal maatschappelijke casuïstiek (denk aan verwarde personen, overlast gevende buren en huiselijk geweld) vraagt ook om een stevige integrale aanpak. Die zetten we door en we blijven ons inzetten om die waar mogelijk te verbeteren, in nauwe afstemming met onder meer onze welzijnspartners. Ook intern werken we goed samen en is er een gezamenlijk portefeuillehoudersoverleg zorg en veiligheid. Als casussen te complex worden, dan helpt het Zorg- en Veiligheidshuis ons.

26

Wat gaan we ervoor doen? Sociaalmaatschappelijke casuïstiek integraal aanpakken met de (welzijns)partners In deze situaties is een domein overstijgende aanpak én samenwerking noodzakelijk. Onderlinge samenwerking op casusniveau en afstemming rond (bestuurlijke) processen is noodzakelijk om tot een goed resultaat te komen. Inmiddels is deze samenwerking opgezet en een continu proces. Er is integrale, continue en duurzame samenwerking tussen de verschillende (regie- en zorg)partners binnen de domeinen Zorg en Veiligheid, waarbij sprake is van een goede afstemming op zowel operationeel/ ambtelijk als bestuurlijk niveau. Dit vormt de basis voor het ontwikkelen van een (sluitende) aanpak van en aanbod voor personen met onbegrepen gedrag in onze gemeente.

Zorgen dat jongeren, ook jonger dan 18, veilig kunnen uitgaan in onze gemeente In 2024 gaan we met de horeca, evenementenorganisatoren en andere locaties waar veel jongeren komen, in overleg om afspraken te maken die ervoor zorgen dat jongeren, ook jonger dan 18, veilig kunnen uitgaan. Onderwerpen als alcohol, drugs, seksuele intimidatie en diversiteit komen dan aan bod.

Wat willen we bereiken? Bestrijding cybercrime We zien steeds meer cybercrime in onze samenleving. We willen onze inwoners hier zo goed mogelijk tegen beschermen door ze bewust te maken van de risico's. Ook in onze eigen organisatie, en als gemeentelijke overheid, moet onze weerbaarheid op orde en sterk zijn.

Wat gaan we ervoor doen? Bewustwordingscampagne opzetten op om de dreigingen van cybercrime onder de aandacht brengen Om inwoners en bedrijven bewust te maken van de risico’s van cybercriminaliteit organiseren we twee preventieavonden die uitleggen wat cybercrime is en hoe je ervoor kan zorgen dat je minder snel slachtoffer wordt. Verder starten we na de zomer met het project Hackshield. Hiermee leren kinderen (online) skills waarmee ze zich kunnen wapenen tegen cybercriminaliteit Het project loopt een jaar.

Wat willen we bereiken? Bestrijding ondermijning en georganiseerde criminaliteit Ondermijning gaat over de grenzen van onze gemeente heen. Daarom werken we bij de bestrijding ervan niet alleen lokaal, regionaal en provinciaal samen met allerlei relevante 27

instanties, maar ook landelijk en zelfs internationaal. Dat blijven we doen, omdat deze kwestie zo complex is dat er een aanpak nodig is waarbij verschillende disciplines (zoals de politie, het Openbaar Ministerie en de belastingdienst) samenwerken. Ook op wijkniveau zoeken we naar creatieve oplossingen om het probleem aan te pakken. Het grote buitengebied van Maashorst vraagt om extra aandacht en ondersteuning om ervoor te zorgen dat criminelen hier geen vrij spel krijgen. We focussen op het verstoren van het winstgevende systeem van drugscriminelen en pakken ondermijnende criminaliteit krachtig en met vernieuwende methoden aan. Onderdeel van onze aanpak is het vergroten van de weerbaarheid van onze eigen organisatie, inwoners en bedrijven. Bijvoorbeeld door in te zetten op bewustwording, het vergroten van de meldingsbereidheid en het makkelijker maken van het doen van een melding.

Wat gaan we ervoor doen? Zorgen dat eigen medewerkers, inwoners en bedrijven bekend zijn met ondermijning en het herkennen. Zij zijn bereid om dit te melden en kunnen dit eenvoudig doen. Een effectieve aanpak van fraude, criminaliteit en ondermijning vraagt van de gemeente dat we al onze informatie goed op een rij hebben. Veiligheidsinformatie is van essentieel belang om zicht te krijgen op signalen van fraude en criminaliteit. Door in te zetten op wijkgericht werken, zitten wij dichtbij onze inwoners en bedrijven om signalen op te halen. Daarnaast verbeteren we de manieren om signalen te melden, zowel fysiek als digitaal. Een belangrijk instrument hierbij is de vorming van het Veiligheids Informatie Knooppunt (VIK), in de tweede helft van 2023. Dé plek waar alle signalen samen komen en waar informatie aan elkaar geknoopt wordt. Met preventieacties uit de preventiekalender brengen we de meldingsbereidheid onder de aandacht.

Versterken informatiepositie De invloed van (ondermijnende) criminaliteit, fraude en strafbare feiten neemt steeds meer toe, zowel landelijk, provinciaal als lokaal. Deze zaken worden steeds groter en moeilijker. Dit is onder meer te zien aan het aantal signalen dat binnenkomt bij de gemeente. Al deze signalen vragen om goed informatieonderzoek en verdieping van de informatie om te zorgen voor een beter inzicht in verbanden. Dit start bijvoorbeeld bij een melding van Meld Misdaad Anoniem (MMA) of adresfraude (BRP). Om te komen tot een weerbare gemeente met een goed en leefbaar woon- en ondernemersklimaat is het van belang duurzaam te investeren in een goede informatiepositie. Dat is essentieel om goed zicht te kunnen krijgen op wat er zich afspeelt in de gemeente en barrières op te werpen tegen personen/organisaties die kwade bedoelingen hebben. En om te zorgen dat de gemeente niet –onbewust– faciliterend is aan diverse vormen van fraude en criminaliteit. Het oprichten van een Veiligheids Informatie Knooppunt (VIK) is hierin een belangrijke stap.

28

Zichtbare effectieve interventies Doel van het Interventieteam Maas & Leijgraaf (IML) is om complexe handhavingszaken in samenwerking met relevante ketenpartners, zoals bijvoorbeeld de politie en de belastingdienst, beter en veiliger op te pakken. De aanpak wordt daardoor verder geprofessionaliseerd en geüniformeerd. In 2024 zijn er diverse actieweken waarin themagericht controles plaatsvinden in samenwerking met politie en bijvoorbeeld Enexis.

Organisatie weerbaarder maken Als overheidsorganisatie moeten wij weerbaar zijn tegen criminele invloeden en criminele activiteiten niet (onbewust) faciliteren. Daarom gaan we werken via de 'Brabantse norm weerbare overheid' en zetten we onder meer in op de bewustwording van signalen van ondermijning, onze informatiepositie, informatiebeveiliging, integriteit en beleid en handhaving (zoals de Wet Bibob).

Samenleving weerbaarder maken We willen de voedingsbodem voor georganiseerde criminaliteit wegnemen door in te zetten op de weerbaarheid van de samenleving. We werken aan bewustwording van de risico 's, preventie en verhoging van meldingsbereidheid van inwoners, ondernemers en branches. Daarbij werken we gebieds- en themagericht. Een preventieavond voor weerbaar buitengebied is hier een voorbeeld van.

Wat willen we bereiken? Criminaliteit voorkomen waar het kan en bestrijden waar het moet Wij hechten aan zichtbaarheid op straat, daarom hechten we aan zichtbare BOA’s, zeker nu de politie onder druk staat. Door meer gebruik te maken van beschikbare data kunnen we waar nodig doelgericht en vroegtijdig optreden. We gaan daarbij uiteraard zorgvuldig om met het gebruik van data om stigmatisering en discriminatie te voorkomen.

Wat gaan we ervoor doen? Inzetten op de aanpak van high impact crimes (zoals woninginbraken en fietsendiefstallen). High Impact Crimes (HIC) is een verzamelnaam voor delicten als woninginbraak, overvallen, straatroof, (fietsen-)diefstal en geweldsmisdrijven. De impact van hiervan is groot. Niet alleen voor het slachtoffer, maar ook voor de directe omgeving. Het veiligheidsgevoel van inwoners gaat hierdoor omlaag. Gelukkig zijn er niet altijd High Impact Crimes, vaak spelen ze op en zijn er bijvoorbeeld in een gebied ineens veel woninginbraken of fietsendiefstallen. Samen met de 29

BOA's en de politie maken we dan een aanpak op maat en gericht op het gebied om ervoor te zorgen dat de misdaden stoppen. Dit kan bijvoorbeeld door bewustwordingsacties waar we mensen erop wijzen dat er op dit moment veel van deze misdaden in hun omgeving zijn en wat ze kunnen doen om te voorkomen dat ze slachtoffers worden.

Invoeren van de regionale procesbeschrijving Evenementenveiligheid Oost-Brabant In de driehoek is de regionale procesbeschrijving Evenementenveiligheid Oost-Brabant vastgesteld. Deze procesbeschrijving geeft de werkwijze aan voor elke gemeente in OostBrabant met als vijf hoofdthema’s: Evenementen en drugs, Integriteit organisatoren, de inzet van overheidspartijen bij evenementen, het vergunningsverleningsproces en regie. Deze procesbeschrijving moet door de gemeente geïmplementeerd worden in 2024.

Een actueel handhavingsplan voor de BOA's maken Om te zorgen dat de prioriteiten weer voldoen aan de ambities van de gemeente Maashorst maken we voor 2024 een nieuw handhavingsplan. Hierin komt ook terug of de capaciteit voldoende is of dat we keuzes in de toezichts- en handhavingstaken moeten maken.

Wat willen we bereiken? We maken veilige en leefbare wijken tot een gedeelde verantwoordelijkheid Om veiligheid te waarborgen, werken we nauw samen met veiligheidspartners als de politie, het Openbaar Ministerie en de Veiligheidsregio. Maar ook met partners in de wijken en dorpen, zoals welzijnswerk, zorgaanbieders, scholen en verenigingen. En niet te vergeten met onze inwoners. Want zij kunnen ons het beste vertellen welke plekken in hun wijk, buurt of dorp zij als onveilig ervaren. En ze kunnen helpen om problemen in hun buurt op te lossen. Daarom investeren we gericht in middelen om inwoners in de gelegenheid te stellen actief met ons mee te werken aan de veiligheid van hun woonomgeving. Denk aan bewonersparticipatie, wijkpreventieprogramma’s, buurtnetwerken en buurtbemiddeling.

Wat gaan we ervoor doen? Datagericht optreden is vast onderdeel van ons palet aan maatregelen Het doel is om datagericht te gaan werken. Op dit moment zijn we hier echter nog niet op toegerust. De komende tijd bekijken we met andere afdelingen welke mogelijkheden er zijn. Wel is het Veiligheids Informatie Knooppunt (VIK) in oprichting waar signalen binnenkomen, geanalyseerd worden en uitgewerkt tot een casus.

30

Er zijn genoeg politieagenten en boa’s die goed toegerust en zichtbaar zijn De politie heeft de komende jaren nog te maken met grote capaciteitsproblemen Daarom stellen ze alles in het werk om de basispolitiezorg op orde te houden en, in afstemming met het bevoegde gezag, de juiste keuzes te maken. Voor de BOA's wordt er een nieuw handhavingsplan gemaakt waarbij ook wordt gekeken naar de capaciteit.

Goed organiseren van wijkpreventie en buurtbemiddeling in onze kernen Wijkpreventie en buurtbemiddeling zijn instrumenten om het gevoel van samenleven in de wijken en kernen te verbeteren en bewoners te helpen problemen (met elkaar) bespreekbaar te maken. Een voorbeeld van wijkpreventie zijn de Whatsapp-groepen die overal in de gemeente Maashorst zijn georganiseerd. We blijven het oprichten van Whatsapp-groepen stimuleren en het project buurtbemiddeling loopt ook door.

We implementeren een nieuwe, wijkgerichte aanpak. De samenwerking tussen zorg en veiligheid is de afgelopen jaren sterk verbeterd. In de wijk Bogerd-Vijfhuis heeft de afgelopen jaren een wijkaanpak gedraaid waarbij naast preventie en sociale cohesie ook zorg en veiligheid een bijdrage hebben geleverd aan de verbetering van de leefbaarheid van de wijk. Bij de wijkaanpak zijn verschillende partners betrokken: de woningbouwvereniging, de politie, zorginstelling etc. De pilot was succesvol en daarom willen we deze aanpak uitrollen over meer wijken. Dit plan 'sterke sociale basis in de kernen' leggen we in december 2023 ter besluitvorming voor aan de raad en implementeren we in 2024 in tenminste vijf wijken/kernen.

We implementeren de Aanpak ter Voorkoming van Escalatie (AVE). De Aanpak ter Voorkoming van Escalatie richt zich op huishoudens met oplopende problematiek. Het doel is voorkómen dat een dreigende situatie escaleert of het beperken en stoppen van de situatie als deze al is geëscaleerd. De AVE bestaat uit vier fasen. Per fase wordt bepaald wie de regie heeft, wanneer eventuele op- en afschaling nodig is en welke protocollen en samenwerkingsafspraken van kracht zijn. Om met het AVE-model te kunnen werken moeten we zorgen dat medewerkers bevoegdheden krijgen (doorzettingsmacht) via procesafspraken en mandaatbesluiten. Daarnaast moeten we de consulenten hierin opleiden.

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

31

Exploitatie

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten 1.1 Crisisbeheersing en rampenbestrijding

3.608

3.837

4.343

4.355

4.371

4.408

1.2 Openbare orde en veiligheid

1.486

2.071

1.915

1.900

1.874

1.877

Totaal Lasten

5.093

5.908

6.258

6.255

6.245

6.285

1.1 Crisisbeheersing en rampenbestrijding

7

5

6

6

6

6

1.2 Openbare orde en veiligheid

175

142

13

13

13

13

Totaal Baten

182

147

19

19

19

19

4.912

5.760

6.239

6.237

6.226

6.266

Stortingen in reserves

34

0

0

0

0

0

Onttrekkingen uit de reserves

34

34

0

0

0

0

Totaal mutaties reserves

0

-34

0

0

0

0

4.912

5.727

6.239

6.237

6.226

6.266

Baten

Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves

Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves

32

Programma 2 Verkeer en vervoer Inleiding Dit programma gaat over wat wij lokaal en regionaal doen aan verkeer en vervoer, om de kwaliteit van de leefomgeving in de gemeente Maashorst te vergroten. Daarvoor voeren wij beheer, onderhoud en/of reconstructies uit aan wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken. In dit programma is ook opgenomen wat wij doen aan beleid, beheer, inrichting en onderhoud van alle parkeervoorzieningen in de gemeente.

2.1 Verkeer en vervoer Inleiding Tot dit taakveld behoren de taken op het gebied van verkeer (inclusief voetgangers), vervoer (personen en goederen) en de aanleg en het onderhoud van de bijbehorende infrastructuur en openbare verlichting in de openbare ruimte. Ontwikkelingen De komende jaren verwachten wij een toename van verkeer, onder meer op en rond de Lippstadtsingel. Dat betekent dat het steeds belangrijker wordt om andere vormen van vervoer aantrekkelijk te maken. We hebben verder te maken met een woningbouwopgave, een nieuwe omgevingswet, stikstofproblematiek, hittestress en overig nieuw beleid uit andere beleidsvelden intern en extern. Wat willen we bereiken? Goede bereikbaarheid van alle kernen We gaan van start met het nieuwe mobiliteitsplan Maashorst, waarin we rekening houden met een woningbouwopgave, een nieuwe omgevingswet, stikstofproblematiek, hittestress en overig nieuw beleid uit andere beleidsvelden intern en extern. We gaan door met de ruimtelijke studie N605 die moet gaan zorgen voor een leefbaarder Volkel en een verlegging van de route naar Boekel aan de oostzijde van Volkel (Zeelandsedijk). We gaan door met de lopende Corridoraanpak A50 (= regionale samenwerking gericht op betere doorstroming). Onderzoeken naar mogelijkheden voor Bus Rapid Transit (BRT).

Ook zijn we betrokken bij het provinciale HUB onderzoek, waarbij ons eigen HUB onderzoek is ingebracht. De HUB's moeten gaan zorgen voor een optimale toegankelijkheid van verschillende vervoersvormen en de keuzemogelijkheden daarin. Dit als stimulans voor toekomstbestendig en dekkend openbaar vervoer, van en naar de grote steden. We stimuleren fijnmazige mobiliteit tot in het hart van de kernen en wijken. Waar nodig faciliteren we de inzet van vrijwilligers als chauffeurs. Openbaar vervoer moet - zeker vanuit onze verantwoordelijkheid als uitvoerder van de WMO - een beschikbaar en betaalbaar vervoersmiddel blijven.

33

We stimuleren innovatieve vervoerssystemen, zoals elektrische deelauto’s, deelfietsen en scooters (in kernen en bedrijventerreinen). Daarnaast moedigen we wandelen en fietsen aan, onder meer door uitbreiding van een veilig fietsnetwerk met bijbehorende faciliteiten als stalling en laadvoorzieningen voor e-bikes. Zo verleiden we verkeersgebruikers om de auto te laten staan.

Wat gaan we ervoor doen? We gaan door met de lopende Corridoraanpak A50 (= regionale samenwerking gericht op betere doorstroming) .

We gaan door met de ruimtelijke studie N605 Die moet gaan zorgen voor een leefbaarder Volkel en een verlegging van de route naar Boekel aan de oostzijde van Volkel (Zeelandsedijk).

We gaan ontwikkelingen die een probleem met de parkeeropgave hebben helpen met alternatieven. In 2024 krijgt het parkeerbeleid en de nota parkeernormen een nieuwe versie. Daar lopen we niet op vooruit. Verwacht wordt dat dat iets zal betekenen voor de parkeernormen, inzet van deelvervoer, afkoop van parkeereisen et cetera. Tot die tijd zullen we het moeten doen met het vigerende/geharmoniseerde parkeerbeleid.

We gaan van start met het nieuwe mobiliteitsplan Maashorst We houden daarbij rekening met andere beleidsterreinen zoals de woningbouwopgave, de nieuwe omgevingswet en de stikstofproblematiek. Visiedocument en uitvoeringsprogramma zijn in 2024 gereed.

We ontwikkelen beleid op verschillende fietsverkeersstromen (utilitair en recreatief) Beleid voor fiets en fietsnetwerken is een thema in het Mobiliteitsplan Maashorst. Visie en uitvoeringsprogramma zijn gereed in 2024 Op basis van de visie wordt een uitvoeringsprogramma gemaakt. Indien voor de fietser en/of de voetganger voorzieningen nodig zijn, zal dit als een project in het programma worden opgenomen. 34

We stimuleren fijnmazige mobiliteit tot in het hart van de kernen en wijken Waar nodig faciliteren we de inzet van vrijwilligers als chauffeurs. Openbaar vervoer moet zeker vanuit onze verantwoordelijkheid als uitvoerder van de WMO - beschikbaar en betaalbaar blijven. Het is noodzakelijk dat initiatieven als Muzemobiel (financieel) gesteund worden. Daarvoor is in nauw overleg met de initiatiefnemers een start gemaakt. Het is wel duidelijk dat producten als Muzemobiel naast inzet van vrijwilligers niet zonder subsidies (overheid/particulier) kunnen om het hoofd boven water te houden. In 2023 en 2024 zullen we vanuit verschillende taakvelden (sociaal domein / ruimte) gaan peilen of Muzemobiel-achtige concepten ook op andere locaties mogelijk zijn. Vanuit het mobiliteitsplan is ook op dit gebied, het voorkomen van vervoersarmoede, het één en ander te verwachten. Dat doen we ook samen in het kader van de gedeelde mobiliteitsopgave en de aankomende OV-concessie.

We stimuleren innovatieve vervoerssystemen, zoals elektrische deelauto’s, deelfietsen en -scooters We werken de plannen hiervoor verder uit in het beleidsprogramma Mobiliteit, en samen met andere aanbieders van deelvervoer. Ook de nieuwe OV-concessie speelt hierin een belangrijke rol.

Wat willen we bereiken? Verbetering van de verkeersveiligheid Onveilige verkeerssituaties pakken we aan. We verbeteren bijvoorbeeld de fietsen wandelpaden tussen en ín kernen en naar toeristische hotspots. Daarbij maken we zoveel mogelijk gebruik van duurzame en innovatieve toepassingen in de aanleg en reconstructie van wegen en openbare verlichting. Daar waar mogelijk vermijden we daarbij de combinatie van zwaar landbouw- en vrachtverkeer met recreatie en toerisme. Tenslotte gaan we voor meer verkeersveiligheid rondom scholen, op de routes naar scholen en naar sportverenigingen.

Wat gaan we ervoor doen? Onveilige verkeerssituaties pakken we aan We verbeteren bijvoorbeeld de fiets- en wandelpaden tussen en ín kernen en naar toeristische hotspots. Daarbij maken we zoveel mogelijk gebruik van duurzame en innovatieve toepassingen in de aanleg en reconstructie van wegen en openbare verlichting. Daar waar mogelijk vermijden we daarbij de combinatie van zwaar landbouw- en vrachtverkeer met recreatie en toerisme.

35

Tenslotte gaan we voor meer verkeersveiligheid rondom scholen, op de routes naar scholen en naar sportverenigingen. We werken aan verkeersveiligheid rond scholen in een continu-proces met de verkeersouders van de scholen en de verkeersmedewerker van de gemeente. Verkeerseducatie, veiligheidsacties en pogingen tot gedragsverandering zijn voorbeelden van het creëren van een veilige schoolzone. Indien fysieke veranderingen in de openbare ruimte moeten plaatsvinden, is hier aanvullend budget voor nodig. Dit vindt alleen plaats na vooronderzoek en vaststellen van nut en noodzaak. Alle wegen in het buitengebied zijn veilig ontworpen. De weggebruikers van deze wegen tarten echter geregeld de verkeersveiligheid. We zetten daarom in op gedragsbeïnvloeding en verkeerseducatie en niet zozeer op aanpassing van de infrastructuur. We kijken naar verlichting bij fietspaden. Het plaatsen van (extra) verlichting is alleen van toepassing binnen de bebouwde kom. Daarbuiten doen we dat alleen op kruisingen en bij bochten. In natuurgebieden wordt geen verlichting geplaatst. De verkeersveiligheid op de Markt van Uden behoeft verbetering als het gaat over vermenging van fietsers, voetgangers en brommers. Met belangengroeperingen is gekeken naar de mogelijkheden. We gaan het voetpad verleggen en het fietspad duidelijk herkenbaar maken.

Wat willen we bereiken? We willen dat mensen minder in de auto stappen, en meer gebruik maken van andere middelen voor vervoer, zoals de fiets en het openbaar vervoer We moedigen wandelen en fietsen aan, onder meer door verbetering van fietsroutes en uitbreiding van een veilig fietsnetwerk met bijbehorende faciliteiten als stalling en laadvoorzieningen voor e-bikes. In het centrum van Uden zijn al twee fietsenstallingen met toezicht (busstation en Mondriaanplein). Op beide locaties kan ook een E-bike worden opgeladen. Of een derde stalling nodig is volgt uit onderzoek in 2023. De snelfietsroutes F50 van Uden naar Veghel en van Uden via Nistelrode en Heesch naar Oss zijn majeure projecten. F50 noord is uitgevoerd. F50 zuid buiten de kom ook. F50 zuid binnen de kom is in voorbereiding. De F264 van Uden naar Cuijk, wordt niet gerealiseerd. Onderzoek heeft aangetoond dat aantallen fietsers op deze verbinding te laag is voor een snelfietsroute. In regionaal verband wordt het fietsnetwerk geactualiseerd. Op basis van dit netwerk kunnen regionaal verbetervoorstellen worden geagendeerd.

36

Wat gaan we ervoor doen? We verleiden weggebruikers om de auto te laten staan en te kiezen voor andere vormen van vervoer We moedigen wandelen en fietsen aan, onder meer door verbetering van fietsroutes en uitbreiding van een veilig fietsnetwerk met bijbehorende faciliteiten als stalling en laadvoorzieningen voor e-bikes. In het centrum van Uden zijn al twee fietsenstallingen met toezicht (busstation en Mondriaanplein). Op beide locaties kan ook een E-bike worden opgeladen. Of een derde stalling nodig is volgt uit onderzoek in 2023. De snelfietsroutes F50 van Uden naar Veghel en van Uden via Nistelrode en Heesch naar Oss zijn majeure projecten. F50 noord is uitgevoerd. F50 zuid buiten de kom ook. F50 zuid binnen de kom is in voorbereiding. De F264 van Uden naar Cuijk, wordt niet gerealiseerd. Onderzoek heeft aangetoond dat aantallen fietsers op deze verbinding te laag is voor een snelfietsroute. In regionaal verband wordt het fietsnetwerk geactualiseerd. Op basis van dit netwerk kunnen regionaal verbetervoorstellen worden geagendeerd.

In het kader van de Mobiliteitsaanpak A50 corridor Eindhoven-Nijmegen, gaan we samen met de regio en provincie de mogelijkheden onderzoeken voor de inzet van een zogenaamde BRT (Bus Rapid Transit) Hiermee willen we de openbaar vervoer verbindingen naar de grote steden om ons heen verbeteren.

Er is een onderzoek gedaan naar mobiliteitshubs en logistieke hubs (of een combinatie daarvan). De uitkomsten hiervan verwerken we tot acties Op een mobiliteitshub komen verschillende vormen van vervoer samen (bijvoorbeeld een park&ride, fietsenstalling en busstation). Op een logistieke hub komt vrachtverkeer samen. Hier worden goederen gebundeld en overgeslagen, om daarna met schone en kleinte voertuigen in de stad te worden verspreid. Door een gespecialiseerd bureau is een onderzoek uitgevoerd. De uitkomsten van dit onderzoek verwerken we tot acties.

In verband met het MIRT A50 traject tussen Bankhoef en Paalgraven wordt onderzoek gedaan naar de effecten van een verbreding van de A50 Dit moet voor de lange termijn doorstroming op dit traject, in de knooppunten, de op- en afritten en de aantakkende wegen te garanderen. Samen met Rijkswaterstaat, provincies NoordBrabant/Gelderland, regio, gemeenten en andere stakeholders gaan we op zoek naar de beste oplossing met de minste overlast voor omwonenden. 37

Als voorbereiding op een nieuwe openbaar vervoer concessie (vanaf 2027) gaan we met de provincie en de regio werken aan oplossingen voor vervoerarmoede in dunbevolkte gebieden Denk daarbij aan BRT, HOV, streekbussen, buurtbussen, regiotaxi, deelvervoer en flexvervoer.

Wat willen we bereiken? We willen ons gemeentelijk weggennet handhaven op het huidige kwaliteitsniveau en de leefomgeving van onze inwoners verbeteren

Wat gaan we ervoor doen? We knappen de openbare ruimte pro-actief op We streven hierbij naar een gebiedsgerichte aanpak, waarbij werkzaamheden op elkaar worden afgestemd. We kijken naar nut, noodzaak en wensen van de verschillende disciplines en van inwoners

2.2 Parkeren Inleiding Tot dit taakveld behoren ontwikkeling van beleid, beheer, inrichting en onderhoud van parkeervoorzieningen, zowel de openluchtterreinen als de parkeergarages in en rondom de centra en ziekenhuis Bernhoven (Uden). Ook handelen we parkeervergunningen, abonnementen en -ontheffingen af. Het fietsparkeren, en dan met name het beheer en onderhoud van de fietsenstallingen, behoort ook tot dit taakveld. Ontwikkelingen Voor het centrum van Uden voorzien wij een veranderend gebruik van gebouwen en daarbij ook een verandering in de parkeervraag Wat willen we bereiken? Nieuw beleid moet de functieveranderingen mogelijk maken, en tegelijkertijd de parkeervraag voor bezoekers van het centrum garanderen. We willen de bestaande parkeercapaciteit beter benutten i.p.v. de beschikbare capaciteit verhogen.

38

Wat gaan we ervoor doen? In het mobiliteitsplan Maashorst (visiedeel) worden de nieuwe pijlers voor het parkeerbeleid bepaald Op basis hiervan ontwikkelen we het nieuwe parkeerbeleid met de daarbij behorende Nota parkeernormen Maashorst. Hierbij komt niet meer de focus te liggen op aanleg van extra parkeercapaciteit, maar wordt breder gekeken naar (duurzame) mobiliteitsoplossingen die aansluiten bij de mobiliteitsbehoefte van de verschillende doelgroepen.

We gaan onderzoeken of extra fietsparkeergelegenheid nodig is en zo ja waar de stalling dan moet worden uitgebreid Om fietsen naar het centrum van Uden aantrekkelijker te maken, willen we dat het parkeren van de fiets geen probleem oplevert.

We gaan door middel van enquêtes onderzoeken of uitbreiding van het aantal parkeerplaatsen voor vergunninghouders of betaald parkeren nodig is Buiten de betaald parkeergebieden kunnen bewoners hinder ondervinden van langparkeerders in woonstraten.

Vanuit duurzaamheid investeren we in infrastructuur voor het opladen van elektrische voertuigen

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

39

Exploitatie

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten 2.1 Verkeer en vervoer

6.279

8.308

8.307

8.469

8.620

8.928

2.2 Parkeren

1.374

1.637

1.651

1.630

1.616

1.642

Totaal Lasten

7.654

9.944

9.958

10.099

10.236

10.569

2.1 Verkeer en vervoer

627

531

526

527

527

524

2.2 Parkeren

20

33

35

35

35

35

Totaal Baten

647

565

561

562

562

559

Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves

7.007

9.380

9.397

9.537

9.675

10.010

Stortingen in reserves

1.608

3.097

1.078

1.447

535

522

Onttrekkingen uit de reserves

938

3.338

1.092

1.467

558

571

Totaal mutaties reserves

670

-241

-15

-21

-23

-49

Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves

7.677

9.138

9.383

9.517

9.652

9.961

Baten

40

Programma 3 Economie en toerisme Inleiding Dit programma is erop gericht het economisch klimaat van de gemeente Maashorst verder te versterken. Om dit te realiseren werken we aan een gunstig ondernemersklimaat en een evenwichtige economische structuur. Economische groei van Maashorst vinden we heel belangrijk, zowel voor bestaande als voor nieuwe bedrijven. We werken daarom aan het creëren van een aantrekkelijk vestigingsklimaat, de ontwikkeling van bedrijventerreinen, aantrekkelijke centrumgebieden van de kernen en een sterke netwerkeconomie. Wij staan open voor ondernemers met nieuwe plannen en initiatieven. De agrarische sector is economisch belangrijk. De sector staat voor een grote transitieopgave en is verantwoordelijk voor duurzame voedselproductie en onderhoud en beheer van het landschap. Wij vinden het belangrijk dat er voldoende (beleids)ruimte wordt gegeven om een transitie mogelijk te maken naar een gezond en duurzaam voedselsysteem . Ook verduurzaming van het buitengebied is een belangrijk thema. De samenwerkingen binnen de regio Noordoost-Brabant en AgriFood Capital zijn van belang voor de lokale en regionale economie. Gemeente Maashorst wil hierin nadrukkelijk participeren. Op het gebied van recreatie en toerisme zoeken we aansluiting bij de uitgangspunten van de branding van Maashorst.

Met aandacht voor 'groen', 'duurzaam', 'innovatief', 'toeristisch' en 'actief'.

3.1 Economische ontwikkeling Inleiding In het landelijk gebied spelen grote transitieopgaven zoals ‘bodem en water sturend’, klimaatadaptatie, stikstofproblematiek, vergroten biodiversiteit, etc. De landelijke en provinciale overheid sturen op de grote opgaven in het landelijk gebied. De provincie vertaalt dit in het Brabants Programma Landelijk Gebied (BPLG). Maashorst heeft in de Omgevingsvisie aandacht voor de opgaven in relatie tot agrarische productie. Ontwikkelingen Er is in Maashorst sprake van een divers Midden- en KleinBedrijf (MKB) met een sterke ondernemerscultuur, gekenmerkt door flexibiliteit en een sterke sociale structuur. Er zijn veel verschillende economische sectoren actief op de bedrijventerreinen in de gemeente. De kavels op bestaande bedrijventerreinen zijn vrijwel allemaal verkocht. We werken aan de ontwikkeling van het terrein Hoogveld-Zuid (Uden), uitbreiding van Voederheil in Zeeland en woon-werkkavels in Reek. Daarnaast onderzoeken we welke ontwikkelingen daarna in Maashorst kunnen plaatsvinden. Hierbij gaat het om zowel mogelijke transformatie en optimalisatie van bestaande bedrijventerreinen, als om uitbreiding. Aandacht gaat ook uit naar de centrumvoorzieningen. De consument verandert, het bestedingsgedrag verandert en de behoefte aan meer reuring en vermaak neemt toe. Daarnaast neemt ook het belang van doelgericht bezoek toe.

Voor het centrum van de kern Uden werken we aan de uitvoering van de centrumvisie. In de andere kernen zetten we ons ook in om de 41

voorzieningen voor de inwoners op peil te houden. De agrifood-sector staat voor een grote transitieopgave. De sector moet veranderen in een sector die maatschappelijk geaccepteerd en gewaardeerd wordt, diervriendelijk produceert, past in zijn natuurlijke omgeving en geen onaanvaardbare (gezondheids)risico’s voor mens en dier met zich meebrengt. Op het grondgebied van de gemeente Maashorst ligt Agro Proeftuin de Peel. In deze proeftuin werken onderwijs, overheid en ondernemers samen aan duurzame en innovatieve teelten, bodemverbetering en verbeteringen in de veehouderij. We werken samen met het bedrijfsleven, waaronder de ondernemersverenigingen, het centrummanagement, parkmanagement en recreatieve ondernemers. Ook andere stakeholders spelen een rol, zoals het onderwijs. We werken samen met andere gemeenten (Regio Noordoost Brabant (RNOB)) en met provincie Noord-Brabant. Binnen de regio werken gemeenten en waterschappen samen op een aantal maatschappelijke thema’s. Samen met ondernemers en onderwijs wil de regio zich ontwikkelen tot onder meer een Agrifood Capital. De stichting Agrifood Capital is het samenwerkingsverband van ondernemers, overheden en onderwijsinstellingen in de regio Noordoost-Brabant, dat mede uitvoering geeft aan de regionale doelstelling. De samenwerkende partijen hebben in 2020 besloten om de samenwerking in de periode 2021-2030 voort te zetten.

Wat willen we bereiken? Een gezonde agrarische economie Vanuit de omgevingsvisie en het Brabants programma landelijk gebied geven we vorm aan de transitie van het hele buitengebied. Als Maashorst faciliteren wij bij ontwikkelingen voor een vitale leefomgeving in het buitengebied. Dat doen we door het stimuleren van kringlooplandbouw in samenspraak met de ontwikkeling van extra natuur. Daarbij staan de inpasbaarheid, nieuwe verdienmodellen en oog voor mens dier en natuur, biodiversiteit bodem en water centraal. We helpen agrarische ondernemers in onze gemeente actief bij de productie van duurzaam en gezond voedsel. Agrarisch ondernemerschap promoten we en we stimuleren initiatieven die de lokaal geproduceerde producten directer voor de bevolking beschikbaar maken. Ook bieden we ruimte aan alternatieve ondernemersvormen en verdienmodellen in de richting van circulaire of natuurinclusieve landbouw, akkerbouw (eiwit-transitie) of productie van bio-based bouwmaterialen. Verder faciliteren we ondernemers in het buitengebied om de kansen te benutten die bijvoorbeeld ons toeristisch/recreatief potentieel en de energietransitie of woonopgaven bieden. Daarbij houden we rekening met de gebiedskwaliteiten. Voor gemeentelijke gronden formuleren we randvoorwaarden om het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen terug te dringen .

Wat gaan we ervoor doen? Agrotoerisme, zorgboerderijen en agrarische kinderopvang worden gepromoot. In de onlangs vastgestelde recreatievisie is aangegeven dat het belangrijk is om recreatie in de gemeente te versterken. Daarbij moet er een goede balans zijn tussen recreatie, natuur en landschappelijke kwaliteit. De omgevingsvisie biedt kansen voor agrotoerisme, zorgboerderijen 42

en andere (kleinschalige) recreatieve ontwikkelingen, afhankelijk van de locatie. Extensivering van landbouw, of stoppen met een agrarisch bedrijf, moet gepaard gaan met een (ander) verdienmodel. Nieuwe verdienmodellen die passen bij de ontwikkelingen in het landelijk gebied stimuleren we dan ook. Agrotoerisme, zorgboerderijen en agrarische kinderopvang zijn hier voorbeelden van. We gaan het gesprek aan met agrarische ondernemers over alternatieven voor en nevenactiviteiten bij landbouw.

In samenwerking met andere partners in de agrarische sector zijn we in gesprek met agrarische bedrijven over een toekomstbestendige onderneming. De landbouw is in Maashorst een belangrijke economische sector. Het is daarmee ook een belangrijke speler in de transitie van het landelijk gebied. Die transitie is een van de ambities die we benoemen in de omgevingsvisie van de gemeente Maashorst. Het accent ligt daarbij op kringlooplandbouw Hoe die eruit komt te zien is een zoektocht en kan verschillen per gebied. We hebben binnen Maashorst oog voor verschillende soorten kringlooplandbouw. We onderzoeken hoe en waar de verschillende vormen van kringlooplandbouw in onze gemeente kunnen landen, van natuurinclusief tot hoogproductief. Wij gaan in gesprek met agrarische ondernemers, agrarische organisaties en brancheverenigingen om de mogelijkheden van doorontwikkeling /omschakeling naar vormen van kringlooplandbouw te bespreken die passen bij de ondernemers en de ontwikkelingsrichtingen en -doelen van een gebied.

We werken mee aan de pilot Peel Natuurdorpen (Tiny Houses) als alternatief financieringsmodel voor agrariërs en natuurontwikkeling Namens Maashorst is een projectleider aangesteld voor Peelnatuurdorpen die een projectgroep aanstuurt. We onderzoeken of de pilot Peelnatuurdorpen kan bijdragen aan de doelen die we in de omgevingsvisie voor het landelijk gebied hebben gesteld. In 2024 onderzoeken we de verdere mogelijkheden. We betrekken daarbij vergelijkbare initiatieven in de gemeente.

Wat willen we bereiken? Een krachtig MKB We koesteren de kracht van het aanwezige MKB en blijven de kansen benutten die onze ligging biedt in het hart van de driehoek Nijmegen, Eindhoven en ‘s-Hertogenbosch. We blijven ons inzetten om het ondernemerschap in de gemeente te faciliteren en stimuleren. Daarbij ondersteunen we de doorontwikkeling van de circulaire economie. We brengen eventuele bottlenecks voor het lokale ondernemerschap in kaart en werken aan de verbetering hiervan. Daarnaast verkennen we potentiële fieldlabs voor innovatie in kansrijke economische groeisectoren. Fieldlabs zijn voor het MKB van Maashorst immers een mogelijkheid om jongeren (en dus arbeidspotentieel) aan te trekken en vormen een extra stimulans om te innoveren . 43

Wat gaan we ervoor doen? Boegbeelden uit het lokale bedrijfsleven zetten Maashorst beter op de kaart Met het bedrijfsleven bespreken we de mogelijkheden om ons te profileren binnen Agrifood Capital. We dragen lokale ondernemers aan om deel te nemen aan regionale ondernemerstafels.

Eventuele bottlenecks voor het lokale ondernemerschap in kaart brengen en werken aan de verbetering hiervan We werken op een breed scala aan economische thema's samen met het lokale bedrijfsleven. We ondersteunen de oprichting van SOM (werktitel voor Samenwerkende Ondernemers Maashorst) om met hen algemene gemeentebrede economische thema's en bottlenecks te bespreken en aan te pakken.

Periodiek netwerksessies organiseren In 2023 hebben we samen met Bizob voor ondernemers een sessie over aanbestedingen georganiseerd. We organiseren in 2024 samen met de ondernemersverenigingen een nieuwjaarsbijeenkomst voor al onze inwoners en ondernemers. We zijn zoveel mogelijk aanwezig bij netwerksessies die ondernemersverenigingen organiseren.

Verkennen of satellietopleidingen bij grote bedrijven mogelijk zijn. De satellietopleiding bij Bernhoven continueren Door samenwerking op bepaalde locaties (waaronder Bernhoven) ondersteunen we studiefaciliteiten in de vorm van hybride leren in onze gemeente. Ambitie is om hybride leren bij meer bedrijven te ondersteunen op alle onderwijsniveaus. Het ondernemersinitiatief Maashorst Academy speelt hierin een belangrijke rol.

Verkennen potentiële fieldlabs We verkennen potentiële fieldlabs voor innovatie in kansrijke economische groeisectoren. Fieldlabs zijn voor het MKB van Maashorst immers een mogelijkheid om jongeren (en dus arbeidspotentieel) aan te trekken en vormen een extra stimulans om te innoveren.

44

Wat willen we bereiken? Een sterk netwerk van bedrijven, gemeenten en andere instellingen Het netwerk van bedrijven, gemeenten en andere instellingen willen we versterken door nóg vaker en intensiever samen op te trekken. De prettige relatie en interactie die we als gemeente al hebben met ondernemers en onderwijsinstellingen willen we verder versterken.

Wat gaan we ervoor doen? We ondersteunen sociaal maatschappelijk ondernemen We voeren gesprekken met ondernemers over de Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO). We geven vouchers uit om ondernemers te stimuleren een PSO-certificering te behalen en daarna te stijgen op de prestatieladder. In 2024 zijn we als gemeente Maashorst ook PSOgecertificeerd.

We promoten ‘Koop lokaal’ We werken samen met de ondernemersverenigingen in de kernen om de centrumgebieden van Schaijk, Reek, Zeeland, Volkel en Odiliapeel te versterken en aantrekkelijker te maken. We ondersteunen de ondernemers financieel op gebied van de aankleding van deze centrumgebieden. We verstrekken subsidie aan de centrumondernemers in Uden voor promotionele activiteiten. We werken samen met Uden Centrummanagement (UCM). Er is een bidbook voor het centrum ontwikkeld aan de hand waarvan UCM in 2024 nieuwe ondernemers wil aantrekken.

We realiseren vormen van hybride werken en leren We ondersteunen vormen van hybride werken en leren door samenwerking in de triple helix (samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid).

We werken mee als ondernemers Bedrijven Investeringszone (BIZ) aanvragen Een Bedrijven Investeringszone (BIZ) is een gebiedsgericht fonds door en voor ondernemers. Wanneer zij om de oprichting van een BIZ vragen, werken we daar aan mee. Op dit moment is dit niet het geval . We hebben wel een soort ondernemersfonds, anders dan een BIZ. In het centrum van Uden heffen we reclamebelasting waarvan we de opbrengst in de vorm van een subsidie uitkeren aan de ondernemersvereniging. Dit zetten we voort in 2024.

45

We werken aan de uitvoering van de Centrumvisie Uden om het centrum aantrekkelijker te maken We passen de openbare ruimte aan, vergroenen het centrum met groene gevels en het plaatsen van boombakken. In 2024 starten we met de herinrichting van de Sacramenstweg en de Galerij.

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Inleiding Dit taakveld gaat over de grondexploitatie voor bedrijventerreinen (woningbouwprojecten staan beschreven onder programma 8.2 Grondexploitatie). Bij de grondexploitatie (afgekort grex) gaat het om een proces waarbij de gemeente zelf de regie voert. Bij een nieuwe gebiedsontwikkeling maken we een begroting (grondexploitatie), met alle verwachte kosten en opbrengsten. Alle bedragen worden in de tijd geplaatst, rekening houdend met prijsontwikkelingen en renteeffecten. Een grondexploitatie loopt over meerdere jaren. Een nieuwe grondexploitatie wordt door de gemeenteraad vastgesteld en jaarlijks geactualiseerd in het Meerjarenjarenperspectief Grondbedrijf (MJP). Ontwikkelingen Het Grondbedrijf van Maashorst heeft per 1 januari 2024 drie actieve grondexploitaties voor bedrijventerreinen. De fase van de ontwikkeling en de samenstelling van de bedrijventerreinen is per locatie verschillend. De voortgang van de gemeentelijke ontwikkellocaties lichten we jaarlijks tweemaal aan de gemeenteraad, in het begin van het jaar door het MJP en in het najaar met een voortgangsrapportage. Wat willen we bereiken? We willen (groei)ruimte bieden aan het bedrijfsleven en een gunstig vestigingsklimaat creëren voor bestaande en nieuwe ondernemers

Wat gaan we ervoor doen? We ontwikkelen bedrijventerrein Hoogveld Zuid

We gaan bedrijventerrein Voederheil uitbreiden

We ontwikkelen bedrijfskavels in Reek-Zuid

46

3.3 Economische promotie Inleiding Activiteiten die gericht zijn op het ‘op de kaart zetten’ van Maashorst zijn:    

promotie, gericht op het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid en arbeidskrachten; het aantrekken van overige instellingen ter versterking van het profiel van de gemeente; investeren in bovenlokale, regionale, landelijke en internationale kennis- en economische relatienetwerken; promotie toerisme.

Ontwikkelingen Maashorst investeert in een positief vestigingsklimaat voor bedrijven die aansluiten bij de ambities van de gemeente. Daarbij zoeken we aansluiting bij de uitgangspunten van de branding van Maashorst. Aandacht is er voor groen, duurzaam, innovatief, toeristisch en actief. Ondernemers zijn van harte welkom om een bijdrage te leveren aan het realiseren van onze ambities. Wat willen we bereiken? Bedrijvigheid in de kernen Elke kern heeft voldoende bedrijvigheid om de huidige inwoners te faciliteren. Dat is belangrijk voor de leefbaarheid. We streven naar voldoende differentiatie tussen de verschillende kernen. Basisvoorzieningen behouden we in alle kernen. En natuurlijk moet elke kern kunnen voorzien in de mogelijkheid voor wonen met werken. Startende lokale bedrijven en ZZP-ers voelen zich door Maashorst gestimuleerd en gefaciliteerd.

Wat gaan we ervoor doen? De mogelijkheden om leegstand te voorkomen zijn onderzocht en ingevoerd. Samen met Stichting Uden Centrummanagement (UCM) en de vereniging Uden Centrum Vastgoed (UCV) werken we aan het terugdringen van leegstand en de aanpak van verloedering van leegstaande panden. Dit doen we door actief in gesprek te gaan met eigenaren van leegstaande panden en met bedrijfsmakelaars. Daarnaast doen we gezamenlijk met de stakeholders uit het centrum van Uden onderzoek naar de mogelijkheden van een leegstandsverordening. In het centrum van Zeeland werken we aan de invulling van leegstaande panden, waaronder de locaties van de voormalige Ambianz en het voormalige gemeentehuis.

We ondersteunen startende ondernemers op verschillende manieren We ondersteunen startende ondernemers met een startersloket dat ondersteuning biedt door informatievoorziening, training en coaching. Daarnaast kunnen startende ondernemers voor vragen terecht bij de accountmanagers van de gemeente.

47

Wat willen we bereiken? Branding - Maashorst op de kaart 2024 staat in het teken van activatie op het gebied van marketingcommunicatie(campagnes) richting onze inwoners en bezoekers en onze eigen medewerkers.

Wat gaan we ervoor doen? De uitvoering van de marketingactivatie is in handen van SILO Maashorst Dat is een dynamische projectorganisatie die tot stand is gekomen vanuit een co-creatie tussen gemeente Maashorst en Campus Uden. Jongeren (Rising Stars) vervullen daarin een centrale rol en leren door te doen.

Wat willen we bereiken? Kwalitatief goede bedrijventerreinen Er is vrijwel geen aanbod meer aan bedrijfskavels op de bedrijventerreinen. We zoeken naar nieuwe uitbreidingsmogelijkheden voor alle kernen. De nadruk ligt daarbij op de behoefte van MKB-bedrijven. Bestaande MKB-bedrijven die willen doorgroeien, moeten we immers maximaal kunnen faciliteren. We zetten ons extra in voor innovatieve bedrijven en bedrijven met een lokale binding. Bijvoorbeeld bedrijven met veel personeel uit onze gemeente of met onze gemeente als afzetmarkt. Nieuwe bedrijven die veel ruimte nodig hebben, zoals logistieke bedrijven en zware industrie, verwijzen we graag door naar de daarvoor aangewezen regionale bedrijventerreinen. Om te voorkomen dat bedrijventerreinen en de centra in de kernen in verval raken, monitoren we de leegstand. In overleg met de ondernemersverenigingen gaan we de mogelijkheid onderzoeken om eigenaren te stimuleren leegstaande panden te vullen en leegstand te voorkomen. De kwaliteit van particuliere bedrijven in hun omgeving verdient eveneens aandacht. We streven naar kwalitatief hoogwaardige en duurzame bedrijventerreinen, waarbij de uitstraling van panden en hun omgeving een belangrijke rol speelt. Waar nodig zetten we in op transitie van bedrijventerreinen.

48

Wat gaan we ervoor doen? De ontwikkeling van bestaande en nieuwe bedrijventerreinen is onderzocht en de locaties zijn bekend. De nieuwe bedrijventerreinen zijn in ontwikkeling. We werken aan de ontwikkeling van de nieuwe terreinen Hoogveld-Zuid, Voederheil (Voederheil II fase 2 en Voederheil-West), Reek-Zuid en Vluchtoordweg. Daarnaast hebben we in 2023 een verkenning uitgevoerd naar de vraag naar bedrijventerreinen in de gemeente. Dit onderzoek vormt samen met de omgevingsvisie het uitgangspunt voor een haalbaarheidsonderzoek naar enkele specifieke nieuwe locaties. Belangrijk thema voor de komende jaren is de verduurzaming van bedrijventerreinen. Ook de regio Regio Noordoost-Brabant (RNOB) is met dit thema bezig. Op de bestaande bedrijventerreinen werken we in het parkmanagement samen met Stichting Beheer Bedrijventerreinen Uden (SBBU). Belangrijke thema's zijn veiligheid, duurzaamheid en beheer. Doel is om in 2024 de werkzaamheden van het parkmanagement uit te breiden naar de terreinen in voormalig gemeente Landerd.

Het toekomstige omgevingsplan wordt flexibel ingericht, waardoor het relatief eenvoudig is om bedrijfsverzamelgebouwen te realiseren. De wens om bedrijfsverzamelgebouwen te ontwikkelen is opgenomen in de omgevingsvisie, naast vele andere ambities die te maken hebben met de fysieke leefomgeving. De raad stelt de omgevingsvisie naar verwachting eind 2023 vast. De komende jaren vertalen we de omgevingsvisie in het omgevingsplan.

Wat willen we bereiken? Maashorst is de meest aantrekkelijke toeristische gemeente van Brabant Maashorst profileert zich als een toeristisch recreatieve gemeente. Natuurgebied De Maashorst ontwikkelt zich tot aantrekkelijkste natuurgebied van Noord-Brabant. Vrijetijdsondernemers voelen de ruimte om de huidige kernkwaliteiten van het natuurgebied te versterken. Dit is in lijn met de visie op het natuurgebied. Uden is en blijft het toonaangevende winkelcentrum voor de directe omgeving door uitvoering van de Centrumvisie en transformatie van delen aan de rand van het centrum. Detailhandel en horeca zijn onlosmakelijk verbonden met een goede centrumfunctie en horen in alle kernen thuis.

Wat gaan we ervoor doen? We ondersteunen de verdere groei van het toerisme in onze gemeente en zetten ons daarom mét ondernemers in voor profilering en gebiedsmarketing Samen met de recreatieve sector en stakeholders hebben we daarvoor de visie Toerisme en Recreatie Maashorst 2040 opgesteld. Elk jaar stellen we samen een uitvoeringsprogramma op. Voor 2024 zijn de highlights: 49

  

het ontwikkelen van een app voor het toeristisch aanbod in Maashorst het monitoren en inzichtelijk maken van de bezoekersstromen (herkomst) het optimaliseren van informatieborden bij bezienswaardigheden of herinnering aan historische gebeurtenissen.

We zien kansen voor nieuwe recreatieve ontwikkelingen en willen ondernemers het vertrouwen geven om te investeren in hun onderneming. Hierdoor stimuleren we dat toeristen langer in Maashorst verblijven en meer besteden. De geïnde toeristenbelasting komt ten gunste van onze inwoners, bezoekers en ondernemers.

Wat mag het kosten? Een groot deel van de lasten en baten binnen de grondexploitatie (b.v. plankosten, rente) worden op de boekwaarden van de verschillende grondexploitaties gemuteerd. Deze lasten en baten zijn derhalve niet in onderstaande cijfers opgenomen. Voor 2024 betreft het 0,8 miljoen aan begrote lasten. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2022

Begroting na wijziging 2023 BJ 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten 3.1 Economische ontwikkeling

1.400

1.657

1.600

1.600

1.600

1.599

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

231

-228

-476

-2.785

-2.033

-1.307

3.3 Economische promotie

830

1.436

916

883

883

883

2.461

2.866

2.041

-301

450

1.175

3.1 Economische ontwikkeling

303

312

324

324

324

324

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

121

0

-94

-894

-596

-337

3.3 Economische promotie

784

823

858

858

858

858

Totaal Baten

1.209

1.135

1.088

288

586

845

Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves

1.252

1.731

953

-589

-136

330

Stortingen in reserves

222

322

530

2.842

2.060

1.334

Onttrekkingen uit de reserves

620

337

137

937

601

342

Totaal mutaties reserves

-398

-15

393

1.904

1.459

992

Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves

855

1.715

1.346

1.315

1.323

1.322

Totaal Lasten Baten

50

Programma 4 Onderwijs Inleiding Dit programma omvat verschillende aspecten binnen het onderwijs zoals passend onderwijs, volwasseneducatie, peuteropvang en voorschoolse educatie, leerlingenvervoer, bewegingsonderwijs, onderwijsachterstandenbeleid en internationale schakelklas, leerplicht en voorkomen van vroegtijdig school verlaten. Daarnaast behoort ook onderwijshuisvesting tot dit programma.

4.1 Onderwijs algemeen Inleiding Het taakveld onderwijsbeleid en leerlingenzaken bestaat uit 2 deeltaakvelden. Het gaat dan om gemeentelijke taken met betrekking tot of op het gebied van: Openbaar basisonderwijs Hiertoe behoren de gemeentelijke taken met betrekking tot het openbaar onderwijs:  

Bewegingsonderwijs; Passend onderwijs.

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Hiertoe behoren het lokaal onderwijsbeleid en leerling voorzieningen:     

Achterstandenbeleid; Volwasseneducatie; Peuteropvang; Leerlingenvervoer; Stimuleren schooldeelname: leerplicht en voorkomen voortijdig schoolverlaten.

Ontwikkelingen Onderwijs is een vitale speler in een samenleving die sterk in beweging is. Scholen/Integrale Kindcentra zjin van fundamenteel belang voor de ontwikkeling van kinderen. Scholen zijn onderwijsinstellingen waar kennis en vaardigheden worden overgedragen en waar kinderen zich sociaal en emotioneel kunnen ontplooien. Het gaat om een belangrijke plaats, waar kinderen een groot deel van hun tijd doorbrengen. Er liggen uitdagingen als het gaat om passend onderwijs en het voorkomen van segregatie en stimuleren van integratie. Belangrijke ontwikkelingen worden besproken in de Lokaal Educatieve Agenda (LEA). Het schoolgebouw is een plaats om samen te werken, en ook steeds meer een plek om organisaties uit het gebied/de wijk te ontvangen. Juist vanwege de diverse didactische en maatschappelijke functies van een schoolgebouw, is adequate onderwijshuisvesting van groot belang. Het vormgeven van onderwijshuisvesting nu en in de toekomst, is geen makkelijke opgave. De gezamenlijke verantwoordelijkheid (gemeente voor nieuwbouw en uitbreiding,

51

schoolbesturen voor onderhoud), de groter wordende groep belanghebbenden in een Integraal Kindcentrum en de veranderingen in vraag en gebruik, maken het complex. Het Integraal HuisvestingsPlan (IHP) is hierbij richtinggevend ambitiedocument. Met dit document komen we tot realistische onderwijshuisvesting op de middellange termijn. Daarbij vindt een betere aansluiting plaats tussen de huisvestingscapaciteit en de huisvestingsbehoefte, zowel kwalitatief als kwantitatief. Wat willen we bereiken? Een goede start van een doorgaande leerlijn In het onderwijs is sprake van diverse fases die niet op zichzelf staan. Wij investeren nadrukkelijk in de doorgaande (leer)lijn. Dit begint al met het aanbod van voorschoolse educatie (VE) en peuteropvang. Deze moet vloeiend overlopen in het basisonderwijs. VE-indicaties worden in alle gevallen doorgeleid naar een passende locatie met VE-aanbod. Waar nodig zorgen we aanvullend aan het schoolaanbod voor versterking van de omgeving van kinderen met leerachterstanden. Iedereen moet aan het einde van de basisschool de overstap kunnen maken naar het voortgezet onderwijs om talenten verder te ontwikkelen. Om geschikt onderwijs te kunnen volgen, wordt leerlingenvervoer ingezet als dat past in geldende wet- en regelgeving.

Wat gaan we ervoor doen? We hebben op basis van de Peutermonitor in juni 2024 in beeld hoeveel kinderen gebruik maken van een voorschoolse voorziening en welke doelgroep we nog niet bereiken De VE indicaties van de GGD worden gevolgd via de Peutermonitor zodat in juni 2024 100% van het aantal VE peuters wordt bereikt.

Wat willen we bereiken? Gelijke kansen voor iedereen We investeren in gelijke ontwikkelkansen van kinderen. Ieder kind in onze gemeente moet de mogelijkheid krijgen om passend onderwijs te volgen. We vinden het belangrijk dat aandacht wordt besteed aan alle vormen van educatie en dat deze toegankelijk zijn voor alle kinderen. We voorkomen thuiszitten en voortijdig schoolverlaten. We zorgen voor passend onderwijs dat aansluit op de vraag van de arbeidsmarkt. Samen met onze partners realiseren we een goede aansluiting tussen onderwijs en bedrijfsleven en verbreden we het opleidingsaanbod. Ook willen we dat op scholen aandacht wordt besteed aan omgaan met geld en het voorkomen van verslavingen. Hierbij zien wij een rol onder meer voor de preventiewerkers jeugd, de aansluitfunctionarissen van de GGD en/of jongerenwerkers op scholen.

52

Wat gaan we ervoor doen? In samenwerking met het onderwijs nemen we gedurende 2024 deel aan de experimenteerregeling en onderzoeken de kansen en beperkingen tussen het passend onderwijs en jeugdhulp. We onderzoeken wat de kansen en beperkingen zijn in de samenwerking tussen passend onderwijs en jeugdhulp.

Wat willen we bereiken? Samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt Om te voorkomen dat er een te grote mismatch ontstaat tussen onderwijs (aanbod) en arbeidsmarkt (vraag) willen we de samenwerking tussen beide sectoren nog sterker stimuleren. Ons sterk ontwikkelde en vertegenwoordigde MKB-segment biedt uitgelezen mogelijkheden daartoe. Wij geloven in hybride leeromgevingen. Daarom zetten we daar in deze bestuursperiode stevig op in. Zo willen we ook de Campus in de kern Uden (een initiatief dat in 2021 is gestart) behouden als schakel tussen het lokale voortgezet onderwijs en middelbaar onderwijs in buurgemeenten enerzijds en lokale werkgelegenheid anderzijds. Het ontbreken van hoger en middelbaar beroepsonderwijs wil niet zeggen dat er geen (delen van) hogere en middelbare beroepsleidingen verzorgd kunnen worden. Daar kunnen we - mét onderwijsinstellingen en bedrijven - vast nog meer slimme oplossingen voor bedenken.

4.2 Onderwijshuisvesting Inleiding Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken op het gebied van huisvesting voor basis- en voorgezet onderwijs:    

nieuwbouw van schoolgebouwen; uitbreiding van bestaande schoolgebouwen; opstellen programma onderwijshuisvesting; vandalismebestrijding.

Ontwikkelingen Het ministerie van OCW bereidt een wetswijziging onderwijshuisvesting voor. De wetswijziging moet de verdeling van verantwoordelijkheid tussen gemeenten en schoolbesturen verhelderen en de samenwerking verbeteren. De ingangsdatum is nog niet bekend. De insteek van de wet is een meer planmatige, duurzame en toekomstgerichte aanpak van onderwijshuisvesting. Dit leidt tot meer effectiviteit en dus betere onderwijshuisvesting. De wet regelt een aantal zaken: 

gemeenten moeten verplicht een Integraal Huisvestingsplan opstellen voor vier jaar met een vooruitblik op minimaal de twaalf jaar die daarop volgen 53

 

renovatie wordt een volwaardig alternatief voor nieuwbouw en kan als maatregel ingezet worden om de levensduur van een schoolgebouw met ten minste 25 jaar te verlengen het investeringsverbod in het primair onderwijs wordt afgeschaft. Dit geeft schoolbesturen meer vrijheid om te investeren in schoolgebouwen (als er een overschot is op de besteding van de onderwijsmiddelen).

Wij zijn bezig met de ontwikkeling van een IHP (2023-2038) en werken hierbij samen met schoolbesturen. Wat willen we bereiken? Goede onderwijshuisvesting We willen goede en eigentijdse onderwijshuisvesting in Maashorst. Een goed schoolgebouw is een belangrijke randvoorwaarde voor het verzorgen van goed onderwijs. Daarom werken we planmatig en gefaseerd aan het verbeteren van onze onderwijsgebouwen, op basis van een Integraal Huisvestingsplan. Bij nieuwbouw leggen we met duurzaamheid de lat hoog: we willen frisse scholen (een gezond binnenklimaat), gasloos bouwen en gebouwen met een laag energieverbruik. Ook willen we in alle wijken en kernen goed bereikbaar basisonderwijs behouden. Hetzelfde geldt voor kinderopvang.

Wat gaan we ervoor doen? Uitbreiding van de onderwijsruimte in Kindcentrum De Morgenzon In het kader van het onderwijshuisvestingsprogramma (OHP) 2024 hebben de schoolbesturen van SAAM en Optimus een aanvraag ingediend. De aanvraag betreft een voorziening voor uitbreiding van de onderwijsruimte in Kindcentrum De Morgenzon in Zeeland .

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000

54

Exploitatie

Realisatie 2022

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=79d6da4d-a562-45a6-9a2b-1f63f0ac814b