Bijlage 1: Programmabegroting 2026
Tekst van het document
voortzetten en vervangen we vanaf 2026 met PW’ers geleidelijk de uitstromende SW’ers: 1 fte in 2026, gevolgd door gemiddeld 0,5 fte per jaar in de jaren daarna. De totale opgave bedraagt 35 fte, verdeeld over een periode van 40 jaar. De personeelsstructuur en faciliteiten zijn hiervoor al ingericht. Toekomstbestendige zorg De samenleving en andere overheidslagen doen steeds vaker een beroep op het sociaal domein. Om hier effectief op in te spelen, werken we intensief samen in een programmateam, over de grenzen van beleidsterreinen heen. Samen geven we vorm aan verschillende bewegingen en akkoorden die elkaar versterken en bijdragen aan gedeelde doelen. Binnen toekomstbestendige zorg (TBZ) lopen in 2026 de onderstaande projecten en processen: • Doorbraakteam [1] Maasgouw; • Doorontwikkeling van een laagdrempelig toegankelijk sociaal wijkteam; • Doorontwikkeling van passende voorliggende voorzieningen; • Praktijkondersteuner huisarts jeugd; • Doorontwikkeling Mensontwikkelbedrijf Maasgouw; • Verbetering monitoring sociaal domein; • Ontwikkeling reablement [2] voor hulp bij het huishouden in Maasgouw. GALA We gaan door met de uitvoeringsactiviteiten behorende bij het GALA (gezond en actief leven akkoord).
De uitvoeringsactiviteiten vinden plaats op de onderstaande thema’s: Thema Sport, bewegen en cultuur • Lokaal Sportakkoord; • Brede Regeling Combinatiefunctie Thema Gezondheid en Sociale basis • Terugdringen Gezondheidsachterstanden; • Kansrijke Start; • Valpreventie; • Leefomgeving; • Opgroeien in een Kansrijke Omgeving & Vroegsignalering Alcoholproblematiek; • Versterken sociale basis (op basis van de nog in 2025 vast te stellen Visie Sociale basis); • Mantelzorg; • Welzijn op recept (Sociaal wijkteam bij de huisarts). Thema Ondersteunende onderdelen • Versterking kennis- en adviesfunctie GGD; • Coördinatiekosten regionale aanpak preventie. Nadat de strategische visie en de visie op burgerparticipatie zijn vastgesteld zal de visie op de sociale basis ter besluitvorming worden aangeboden. In 2026 zal uitvoering gegeven worden aan er visie sociale basis. Gezondheid In 2026 dient er nieuw gezondheidsbeleid opgesteld te worden. De Noord- en Midden-Limburgse gemeenten en de GGD gaan verder met de uitvoering van het versterkingsplan waardoor de GGD weer in staat is de wettelijke taken naar behoren uit te voeren. Inclusie In 2026 gaan we door met de uitvoering van de lokale inclusieagenda.
34
IZA In 2024 hebben we het gemeentelijk uitvoeringsplan voor het Integraal Zorgakkoord (IZA) opgesteld. De onderdelen van het uitvoeringsplan zijn 2025 concreet uitgewerkt en gemeenten zijn vanaf september 2024 gestart met de daadwerkelijke uitvoering. Voor Maasgouw betekent dit dat we in 2026 uitvoering geven aan: • het transformatieplan Instroommodel mentale gezondheid waarin het sociaal wijkteam samenwerkt met huisartsen en de GGZ; • het verder vormgeven van een laagdrempelig ontmoetingsnetwerk dat een onderdeel vormt van hele regionale netwerk van laagdrempelige steunpunten voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid; • versterken en monitoren van ketenaanpakken en gezonde leefstijlinterventies die we al uitvoeren vanuit het GALA in samenwerking met de regio Noord- en Midden-Limburg.
Begrotingssubsidies 2026
De Algemene wet bestuursrecht bepaalt in artikel 4:23 lid 1 dat een bestuursorgaan slechts subsidie verstrekt op grond van een wettelijk voorschrift dat regelt voor welke activiteiten subsidie kan worden verstrekt. Een subsidiedeelverordening (zoals in Maasgouw wordt gehanteerd voor verschillende subsidiabele activiteiten) is zo’n wettelijke grondslag. Op dit uitgangspunt bestaan een aantal uitzonderingen, genoemd in artikel 4:23 lid 3 Algemene wet bestuursrecht. Eén van die uitzonderingen is de zogenoemde “begrotingssubsidie” (artikel 4:23 lid 3 aanhef en sub c). Een voorwaarde voor het verstrekken van een begrotingssubsidie is dat de begroting, de subsidieontvanger en het bedrag waarop de subsidie ten hoogste kan worden vastgesteld vermeldt. (bedragen in €) Naam subsidieontvanger
Maximaal subsidiebedrag 2026
Stichting SMBM Menswel
1.444.770
Stichting Centrum voor Jeugd en Gezin Midden-Limburg
1.400.000
Bibliotheek
491.800
Stichting Algemeen Maatschappelijk Werk ML
436.190
MEE de Meent Groep
204.974
PSW Werk (Mens in Ontwikkeling)
165.000
Stichting Wijzers in Onderwijs
144.000
BV Don Bosco
95.000
Stichting Sportzaal C.A. Linne
74.900
Laaggeletterdheid en Taallessen
43.702
Stichting Zwembad Speeltuin Weerderhof
21.735
Discriminatie.nl Limburg
15.949
Stichting Halt
14.145
Slachtofferhulp
9.762
Totaal
4.561.927
35
Uitvoering nieuw beleid Hoofddoel 3.3.3 Zorg, ondersteuning en veiligheid Maatwerkvoorzieningen Wmo
Wat willen wij bereiken? Voldoende financiële middelen beschikbaar hebben om de maatwerkvoorzieningen in 2026 te kunnen financieren. Wat gaan we daarvoor doen? Er zit een correlatie tussen het aantal inwoners dat vergrijst en de behoefte aan een vorm van maatwerkvoorzieningen. Met name bij hulp bij het huishouden is dit sterk zichtbaar. Juist om die reden zijn vanuit het Rijk structureel extra middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen nemen jaarlijks geleidelijk toe en zouden daardoor synchroon moeten bewegen met de groei van deze groep. Echter constateren wij dat de dubbele vergrijzing bij de gemeente Maasgouw eerder is ingezet dan bij omliggende en vergelijkbare gemeenten. Om dit te ondervangen, zetten wij voor 2026 aanvullende middelen in. Dit is een incidenteel bedrag, aangezien de aanvullende rijksmiddelen naar verwachting per 2027 voldoende zullen zijn. Wat gaat dat kosten? € 100.000 incidenteel voor 2026.
Hoofddoel 3.3.4 Sociale basisinfrastructuur, gezondheid en inclusie Sociaal medische indicaties kinderopvang
Wat willen wij bereiken? Kinderopvang financieel toegankelijk houden voor inwoners die door sociale en/of medische omstandigheden noodzaak hebben aan kinderopvang maar geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. Wat gaan we daarvoor doen? In sommige situaties kan kinderopvang noodzakelijk zijn zonder dat de ouder werkt. Er is dan sprake van een sociale en/of medische noodzaak en de voorwaarde dat de ouder geen inkomsten uit werk ontvangt. Immers, werkende ouders hebben recht op een kinderopvangtoeslag. De jeugdarts/verpleegkundige van de GGD, Centrum Jeugd en Gezin en het Sociaal wijkteam bepalen de noodzaak. Als deze ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag kunnen ze aanspraak maken op vergoeding van de kosten van de kinderopvang op grond van een sociaal medische indicatie. De sociaal medische indicatie draagt bij aan een betere balans in draagkracht en draaglast in het gezin waarmee mogelijk geen of minder geïndiceerde (duurdere) jeugdhulp ingezet hoeft te worden. De regeling sociaal medische indicatie is daarmee een preventiemaatregel. Kinderopvangorganisaties bepalen zelf de tarieven. Omdat deze tarieven jaarlijks stijgen is het huidige budget onvoldoende en zijn er extra middelen nodig. Wat gaat dat kosten? € 50.000 structureel vanaf 2026.
36
Hoofddoel 3.3.4 Sociale basisinfrastructuur, gezondheid en inclusie Armoedebeleid
Wat willen wij bereiken? De negatieve effecten van armoede te verminderen en kwetsbare groepen te ondersteunen bij het verbeteren van hun economische en sociale positie. Het nieuwe armoedebeleid van de gemeente Maasgouw richt zich op het bieden van structurele ondersteuning aan inwoners met een laag inkomen, het verbeteren van samenwerking, en het vergroten van het bereik en vertrouwen van deze doelgroep. Het beleid legt een sterke nadruk op samenwerking, communicatie en het (terug)winnen van vertrouwen bij inwoners om de negatieve effecten van armoede te verminderen en sociale cohesie te versterken. Wat gaan we daarvoor doen? De doelstellingen van het armoedebeleid wordt bereikt door sociale inclusie en maatschappelijke participatie te bevorderen en inwoners meer vertrouwen te geven in de gemeentelijke ondersteuning. Hiervoor is het belangrijk dat de menselijke maat wordt toegepast. • Verstevigen van de samenwerking met en tussen de partners in ons maatschappelijk middenveld. • Behouden en verstevigen van de huidige armoederegelingen en instrumenten. • De twee tijdelijke regelingen, inkomensgrens 130% en inzet Volwassenenfonds Sport & Cultuur, structureel implementeren. • Speciale aandacht voor de doelgroepen ouderen en jongeren. • Vergroten van het bereik van inwoners die moeten rondkomen van een laag inkomen. Wat gaat dat kosten? € 200.000 structureel vanaf 2026.
Hoofddoel 3.3.5 Arbeid, inkomen en participatie Caseload werk doelgroepen activering en jongeren
Wat willen wij bereiken? Jongeren duurzaam laten participeren in de samenleving door maatwerk en intensieve begeleiding te bieden, zodat zij zo zelfstandig mogelijk kunnen functioneren. Daarnaast streven we ernaar om op termijn het aantal jongeren dat afhankelijk is van een bijstandsuitkering te verminderen, wat leidt tot een kostenbesparing voor de gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? We zetten een gespecialiseerd jongerenteam van Servicecentrum MER Sociaal Domein in dat intensieve, persoonlijke begeleiding biedt en nauw samenwerkt met netwerkpartners zoals Wmo, MEE en jobcoaches. Daarnaast bieden we maatwerktrajecten aan waarin we samen met de jongere en zijn netwerk stappen zetten richting participatie, opleiding of werk. Wat gaat dat kosten? € 40.000 structureel vanaf 2026.
Hoofddoel 3.3.5 Arbeid, inkomen en participatie Handhaving Participatiewet
Wat willen wij bereiken? Invulling geven aan het handhavingsbeleid en leggen we heldere afspraken vast voor de uitvoering. Ons doel is om met een mensgerichte en doeltreffende aanpak te voorkomen dat uitkeringen onterecht worden verstrekt. Wat gaan we daarvoor doen? Uitbreiding van de capaciteit van Servicecentrum MER Sociaal Domein voor vroegtijdige signalering, passende interventies en samenwerking in de keten. Wat gaat dat kosten? € 29.000 structureel vanaf 2026.
37
Hoofddoel 3.3.5 Arbeid, inkomen en participatie Werkgeversservicepunt Midden Limburg Oost (WSP MLO)
Wat willen wij bereiken? Het continueren van het duurzaam begeleiden van een kwetsbare doelgroep naar werk, door de aanbodgerichte dienstverlening van het WerkgeversServicepunt (WSP) voort te zetten. Wat gaan we daarvoor doen? Zowel vraaggerichte (werkgevers) als aanbodgerichte (werkzoekenden) dienstverlening blijft via het WSP beschikbaar, met onder andere de inzet van jobcoaches en jobhunters. Tot en met 2025 financiert de gemeente Roermond deze aanbodgerichte inzet van het WSP. Aanbodgerichte dienstverlening is noodzakelijk om iedereen gelijke kansen te geven op de arbeidsmarkt en ook werkgevers te ondersteunen in de begeleiding van doelgroepen. Roermond stopt met de financiering van de inzet ten behoeve van de regiogemeenten. Deze inzet wordt noodzakelijk geacht en daarom stellen wij structurele midden beschikbaar. De dienstverlening wordt jaarlijks gemonitord en afgestemd tussen de gemeenten. Tussentijds wordt onderzocht hoe deze doelgroep ook na 2027 effectief ondersteund kan blijven worden. Wat gaat dat kosten? € 69.400 voor 2026 en structureel vanaf 2027 € 104.400.
Hoofddoel 3.3.6 Cultuur, sport en accommodaties Nieuwe structuur en governance Stichting Menswel Beheer Maasgouw (SMBM)
Wat willen wij bereiken? Regie en sturingsruimte behouden in onze samenwerking met SMBM en ongewenste bestuurlijke afhankelijkheid van een constructie waarin we geen zeggenschap hebben, voorkomen. Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente Echt-Susteren heeft besloten om op 1 januari 2026 een nieuwe gefuseerde stichting Menswel op te richten. Aangezien we momenteel niet zullen deelnemen aan de nieuwe stichting, is er geen sprake meer van één fiscale eenheid. Dit resulteert in een fiscaal nadeel met betrekking tot de btw-afdracht over gezamenlijke kosten, maar waarborgt onze bestuurlijke onafhankelijkheid en voorkomt financiële aansprakelijkheid zonder zeggenschap. Tevens maken we gebruik van de resterende looptijd van het huidige contract met SMBM tot 1 januari 2028 om te onderzoeken welke beheersvorm vanaf dat moment het beste aansluit bij de ambities en positie van Maasgouw. Wat gaat dat kosten? € 32.000 incidenteel jaarlijks voor 2026 en 2027.
Hoofddoel 3.3.7 Jeugdzorg en onderwijs Ontwikkelingen jeugdhulp
Wat willen wij bereiken? Over voldoende budget beschikken om de effecten van de Algemene Maatregel van Bestuur (AmvB) Reële prijzen op te kunnen vangen. Wat gaan we daarvoor doen? Wanneer we vooruitblikken naar 2026, constateren we dat het huidige budget voor jeugdhulp volgens onze schattingen niet voldoende zal zijn. Dit is voornamelijk te wijten aan de gevolgen van de AMvB Reële Prijzen. Deze regeling verplicht gemeenten om tarieven te hanteren die gebaseerd zijn op de werkelijke kosten van jeugdhulp. Dit wordt doorgaans toegepast bij een nieuwe overeenkomst of verlenging. Per 2026 zullen er diverse grote nieuwe overeenkomsten worden afgesloten omdat bestaande overeenkomsten aflopen. De tarieven binnen deze nieuwe overeenkomsten zullen fors hoger zijn; dit leidt tot een aanzienlijke stijging van de kosten. Een stijging waarvoor in het jeugdbudget momenteel geen ruimte is om deze extra structurele lasten volledig te dekken. Daarom zijn aanvullende middelen noodzakelijk om het tekort te overbruggen en de continuïteit van de jeugdhulp te waarborgen. Wat gaat dat kosten? € 353.000 structureel vanaf 2026.
38
Hoofddoel 3.3.7 Jeugdzorg en onderwijs Muziekonderwijs
Wat willen wij bereiken? Wij hechten veel waarde aan cultuuronderwijs en specifiek aan kwalitatief sterk en breed gedragen vakonderwijs muziek. Dit stimuleert kinderen in hun ontwikkeling en versterkt de verbinding met lokale verenigingen en stichtingen. Wat gaan we daarvoor doen? In navolging van de motie “Handhaven Muziekonderwijs” is in het voorjaar van 2025 een gemeentebreed plan Muziekonderwijs opgesteld. De gemeente gaat subsidie verstrekken aan alle basisscholen, zodat zij de aanpak muziekonderwijs kunnen uitvoeren. Tevens overlegt de gemeente periodiek met de schoolbesturen over de voortgang van de aanpak en de resultaten. Verder ondersteunt de gemeente in de communicatie en sluit als partner aan in de projectorganisatie. Wat gaat dat kosten? € 30.000 structureel vanaf 2026.
Projecten Processen en projecten die doorlopen in 2026 Proces/Project
Status/ fase in 2026
Multifunctioneel Centrum Stevensweert
In voorbereiding
Multifunctioneel Centrum Thorn
In uitvoering
Multifunctioneel Centrum Linne
In uitvoering
Voor verdere informatie wordt verwezen naar de voorgangsrapportage projecten bij de programmarapportages.
Verbonden partijen Naam Servicecentrum MER Veiligheidsregio Limburg-Noord Westrom Omnibuzz Modulaire Gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg Noord Discriminatie.nl Limburg
Voor meer informatie verwijzen wij naar hoofdstuk 4.6 paragraaf verbonden partijen.
39
Totaaloverzicht baten en lasten programma sociaal domein (bedragen in €) Taakveld Baten 4.2 - Onderwijshuisvesting 4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 - Sportbeleid en activering 5.2 - Sportaccommodaties 5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.6 - Media 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen/ vervallen 6.3 - Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werken 6.5 - Arbeidsparticipatie Vervallen taakvelden Wmo Vervallen taakvelden Jeugdhulp 6.60 - Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 6.711 - Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.811 - Beschermd wonen (Wmo) 7.1 - Volksgezondheid Totaal Baten Lasten 3.4 - Economische promotie 4.1 - Openbaar basisonderwijs 4.2 - Onderwijshuisvesting 4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 - Sportbeleid en activering 5.2 - Sportaccommodaties 5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.6 - Media 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen/ vervallen
Realisatie 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
150.890
148.119
148.119
148.119
148.119
148.119
332.900
441.646
253.600
253.600
253.600
253.600
908.675 122.290
859.553 107.142
839.253 102.730
840.153 102.730
839.253 102.730
840.153 102.730
10.083 111.805
111.805
-
-
-440 -
-900 -
6.505.056
1.267.850
224.997
224.997
224.997
224.997
46.169 6.164.915
6.279.760
4.180.302
4.180.302
4.180.302
4.180.302
2.000 137.022 1.472.159
-
-
-
-
-
76
-
-
-
-
-
-
60.100
63.600
66.400
69.300
72.300
-
185.000
185.000
185.000
185.000
185.000
250.167 16.214.205
1.202.741 194.625 10.858.341
942.234 134.950 7.074.785
846.519 134.950 6.982.770
918.302 134.950 7.056.113
846.519 134.950 6.987.770
12.572
13.484
13.484
13.484
13.484
13.484
49.754 1.669.155
54.903 1.037.872
69.820 1.090.708
70.163 1.091.828
70.163 1.032.109
70.163 1.000.123
1.209.887
1.655.497
1.457.964
1.469.187
1.436.881
1.454.750
2.005.664 1.515.075
2.152.437 1.513.491
2.103.988 1.523.005
2.104.404 1.451.486
2.063.882 1.435.653
2.063.652 1.464.838
526.988 492.519
656.119 594.132
532.114 482.167
533.016 382.510
532.523 382.510
532.011 382.510
14.287
17.871
17.871
17.871
17.871
17.871
5.641.766
4.459.072
3.252.811
3.385.498
3.480.258
3.511.340
1.773.478
-
-
-
-
40
Taakveld 6.21 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo 6.22 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.3 - Inkomensregelingen 6.4 - WSW en beschut werk 6.5 - Arbeidsparticipatie Vervallen taakvelden Wmo Vervallen taakvelden Jeugdhulp 6.60 - Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 6.711 - Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.712 - Begeleiding (Wmo) 6.713 - Dagbesteding (Wmo) 6.752 - Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 - Jeugdhulp ambulant landelijk 6.762 - Jeugdhulp met verblijf landelijk 6.763 - PGB Jeugd 6.791 - PGB Wmo 6.792 - Coördinatie en beleid Jeugd 6.811 - Beschermd wonen (Wmo) 6.812 - Maatschappelijke en vrouwenopvang (Wmo) 6.821 - Jeugdbescherming 6.822 - Jeugdreclassering 6.91 - Coördinatie en beleid Wmo 6.92 - Beschermd wonen (Wmo) 7.1 - Volksgezondheid Totaal Lasten Totaal saldo baten & lasten Baten reserves Lasten reserves Totaal mutaties reserves Totaal saldo
Realisatie 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
-
326.714
308.204
307.207
307.207
307.207
10.184.541
1.178.700 10.732.029
1.193.550 8.866.937
1.194.580 8.856.292
1.194.580 8.849.219
1.194.580 8.841.719
2.701.546 679.739
2.570.972 954.727
2.455.953 1.142.533
2.378.235 1.143.905
2.129.106 1.143.905
2.056.816 1.143.905
6.243.382
-
-
-
-
-
6.493.351
-
-
-
-
-
-
1.566.959
1.547.899
1.510.971
1.504.195
1.500.705
-
2.820.500
2.883.063
2.835.592
2.886.592
2.886.592
-
1.104.100
1.225.263
1.249.692
1.271.192
1.271.192
-
473.200
520.017
530.060
539.560
539.560
-
3.096.200
3.645.980
3.645.352
3.646.452
3.647.552
-
141.400
145.400
145.400
145.400
145.400
-
1.398.435 704.200 309.500
1.567.566 732.200 330.944
1.569.185 732.200 337.452
1.569.424 732.200 343.797
1.569.440 732.200 343.797
-
57.400
68.017
68.036
68.050
68.065
-
517.039
599.937
498.939
570.722
498.939
-
42.000 501.828 64.600
38.917 524.829 67.600
39.260 525.039 67.600
39.260 525.242 67.600
39.260 525.242 67.600
-
135.692
29.833
30.520
30.520
30.520
1.694.732 42.908.440 -26.694.235
321.613 1.769.665 42.942.351 -32.084.010
-226.867 1.693.696 39.905.403 -32.830.618
-226.180 1.676.344 39.635.127 -32.652.357
-226.180 1.676.387 39.479.764 -32.423.651
-226.180 1.676.387 39.371.240 -32.383.470
9.002.098 7.411.400 1.590.698
2.399.125 937.774 1.461.351
840.699 537.580 303.119
667.124 485.563 181.561
600.204 600.204
570.501 570.501
-25.103.537
-30.622.659
-32.527.499
-32.470.796
-31.823.447
-31.812.969
41
3.4 Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed 42
Coalitieakkoord 2012-2026
De gemeente is verantwoordelijk voor beheer van een groot deel van het wegennet, riolering, pleinen, fietsen wandelpaden, trottoirs, straatmeubilair, speeltuinen én openbaar groen. We willen daarbij het kwaliteitsniveau van de openbare ruimte in Maasgouw hooghouden omdat dit medebepalend is voor de kwaliteit van Maasgouw als woongemeente en toeristische gemeente. We zorgen ervoor dat de openbare ruimte klimaatbestendig is door aanwezigheid van voldoende bomen en groen en door voorzieningen voor de opvang van regenwater. We zetten in op een doelmatig beheer van het gemeentelijke vastgoed.
Hoofddoelen coalitieakkoord 3.4.1 Kwaliteitsniveau openbare ruimte en wijkteam 3.4.2 Infraprojecten weg- en waterbouw 3.4.3 Klimaatadaptatie en waterbeheer 3.4.4 Gemeentelijk vastgoed en inzet middelen
Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.
Global Goals
Het programma beheer openbare ruimte draagt bij aan de volgende Global Goals:
Toelichting Global Goals Global Goal 6 gaat over zorgen voor beschikbaarheid en duurzaam beheer van water en sanitaire voorzieningen, integraal waterbeheer, beschermen en herstellen van ecosystemen. Global Goal 9 gaat over hoogwaardige en inclusieve infrastructuur, industrie en innovatie. Global Goal 11 richt zich op het inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam maken van steden en dorpen. Global Goal 13 gaat over het bestrijden van klimaatverandering en de effecten ervan. Global Goal 14 houdt zich bezig met het tegengaan van verontreiniging van water veroorzaakt op land. Global Goal 15 gaat om het versterken van duurzaam gebruik van bossen, droge gebieden, biodiversiteit en het integreren van waarden van ecosystemen en biodiversiteit in de (lokale) planning.
43
Uitvoering bestaand beleid
De gelden voor bestaand beleid in de begroting worden ingezet voor werkzaamheden op de volgende gebieden: Wegen Elke vier jaar wordt een nieuw beheerplan voor wegen vastgesteld. Het huidige plan, vastgesteld in 2022, geldt voor de periode 2023–2026. Dit plan beschrijft de strategieën en maatregelen voor het onderhoud van wegen, met als doel het waarborgen van veiligheid, functionaliteit en duurzaamheid. Bij de actualisatie van het wegenareaal – als gevolg van projecten, gebiedsontwikkelingen en overnames van andere beheerders – zijn de onderhoudsbudgetten opnieuw vastgesteld. Voor deze beleidsperiode hanteren we kwaliteitsniveau B, conform de CROW-richtlijnen. De onderhoudswerkzaamheden zullen in 2026 plaatsvinden conform dit beheerplan. Tevens wordt in 2026 een nieuw beheerplan voor wegen, vanaf 2027, opgesteld en aan de Raad voorgelegd. Groenvoorziening Ook voor het groenbeheer wordt elke vier jaar een nieuw beheerplan vastgesteld. Het huidige plan, vastgesteld in 2022, bestrijkt de periode 2023–2026. Het plan bevat strategieën, acties en kwaliteitsniveaus voor het onderhoud van dorpskernen, buitengebieden, begraafplaatsen, bedrijventerreinen en sportparken. Na actualisatie van het areaal zijn de onderhoudsbudgetten bepaald. De beeldkwaliteitsniveaus zijn als volgt: • Niveau A: dorpskernen, begraafplaatsen, sportparken en toeristische hotspots.
• Niveau B: woonwijken, buitengebieden en bedrijventerreinen. De onderhoudswerkzaamheden zullen in 2026 plaatsvinden conform dit beheerplan. Tevens wordt in 2026 een nieuw beheerplan voor wegen, vanaf 2027, opgesteld en aan de Raad voorgelegd. Onderhoud Gebouwen Het nieuwe beheerplan voor het onderhoud van gebouwen is vastgesteld voor de periode 2026–2030. Dit plan richt zich op het behoud van veiligheid, functionaliteit en esthetiek van gemeentelijke gebouwen. Onze gebouwen worden onderhouden op de 6 punt-schaalverdeling van stichting bouw research (SBR). Onze gebouwen worden onderhouden op onderhoudsniveau 3 (mag enige veroudering worden geconstateerd). Maar voor de meeste objecten is onderhoudsniveau 2 en 3 van toepassing. Onderhoudsniveau 2 staat voor goed en onderhoudsniveau 3 voor redelijk. De onderhoudswerkzaamheden zullen in 2026 plaatsvinden conform dit beheerplan. Civiele Kunstwerken en Nautische voorzieningen De beheerplannen voor civiele kunstwerken (zoals bruggen en viaducten) en nautische voorzieningen wordt vijfjaarlijks vastgesteld. Het huidige plan 2025–2029 is vastgesteld in 2024. De plannen richten zich op veiligheid, functionaliteit en duurzaamheid. Onze kunstwerken worden, zoals beschreven in het beheerplan, onderhouden op basis van de conditiescore NEN (2767-4) onderhoudsniveau 3, redelijke conditie (plaatselijk enige veroudering).
Maar voor de meeste objecten is onderhoudsniveau 2 (goede conditie) en 3 van toepassing. De onderhoudswerkzaamheden zullen in 2026 plaatsvinden conform dit beheerplan. Verkeer In december 2025 wordt het nieuw mobiliteitsplan vastgesteld. Dit plan heeft een looptijd van tien jaar (2026-2035) en richt zich op het verbeteren van verkeersveiligheid, bereikbaarheid en duurzame mobiliteit. Het plan biedt een integrale aanpak van mobiliteitsvraagstukken en draagt bij aan de leefbaarheid, veiligheid en bereikbaarheid van de dorpen.
44
Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) en Waterketenplan Het Waterketenplan, vastgesteld in 2021 door Waterpanel Noord, beschrijft de gezamenlijke ambities en acties voor de toekomst van de waterketen. Belangrijke thema’s zijn klimaatverandering, wateroverlast, droogte en overstromingen. Het Basisrioleringsplan (BRP) is in 2020 vervangen door het Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW), dat ook de interactie met oppervlaktewater in beeld brengt. De uitvoeringsagenda klimaatadaptatie, gebaseerd op risicodialogen en burgerparticipatie, is in 2021 vastgesteld. In 2026 start de voorbereiding van een nieuwe agenda. Het GRP 2022–2026 zorgt ervoor dat de riolering voldoet aan de wettelijke eisen voor ontwerp, onderhoud en beperking van overstromingen. De onderhoudswerkzaamheden zullen in 2026 plaatsvinden conform dit beheerplan. Openbare Verlichting Sinds januari 2024 is het nieuwe beleidsplan voor openbare verlichting van kracht voor de periode 2024– 2028. Hierin zijn ook de kosten voor beheer en onderhoud opgenomen. Voor het onderhoudsniveau is aangesloten bij de ‘Kwaliteitscatalogus 2013 CROW’. Deze catalogus biedt vijf kwaliteitsniveaus (A+ t/m D). Voor openbare verlichting is gekozen voor kwaliteitsniveau B, passend bij de uitgangspunten: schoon, heel en veilig. In 2026 zullen de werkzaamheden conform dit plan worden uitgevoerd.
Uitvoering nieuw beleid Hoofddoel 3.4.1 Kwaliteitsniveau openbare ruimte en wijkteam Beheerder openbare verlichting
Wat willen wij bereiken? Goed functioneerde openbare verlichting op niveau B volgens CROW. Wat gaan we daarvoor doen? Deze specifieke rol is tijdelijk ingevuld door een ZZP’er, gefinancierd vanuit het inhuurbudget. Echter, door recente veranderingen in wet- en regelgeving omtrent ZZP’ers is het niet langer toegestaan om deze in te zetten voor structurele werkzaamheden. Dit heeft direct gevolgen voor ons beheer en de continuïteit van de openbare verlichting. Het niet invullen van deze functie zal leiden tot problemen, klachten en meldingen kunnen niet worden opgepakt en afgehandeld. Ook hebben we geen kennis meer in huis om aanbestedingen te begeleiden en op de markt te zetten. Op termijn kan het niet invullen van deze functie leiden tot langdurige uitval van verlichting in onze gemeente. Wat gaat dat kosten? € 40.000 structureel vanaf 2026, 0,44 fte schaal 8.
Hoofddoel 3.4.1 Kwaliteitsniveau openbare ruimte en wijkteam Toezichthouder BOR
Wat willen wij bereiken? Dat werkzaamheden veilig, zorgvuldig, efficiënt en goed gecommuniceerd worden uitgevoerd. Wat gaan we daarvoor doen? In het kader van de grootschalige transitie waar we ons momenteel in bevinden, is toezicht op de werkzaamheden rondom de vervanging en uitbreiding van ons stroomnet van cruciaal belang. De komende jaren staat er een vervangingsproject van maar liefst 150 kilometer aan kabels en leidingen op de planning. Daarnaast is de installatie van ongeveer 150 trafohuisjes noodzakelijk. Buiten deze werkzaamheden zal de toezichthouder worden ingezet bij het reguliere toezichtwerk (riolering, openbare verlichting, wegen en groen). Wat gaat dat kosten? € 78.100 structureel vanaf 2026, 1 fte schaal 8.
45
Hoofddoel 3.4.2 Infraprojecten en waterbouw Waage Naak
Wat willen wij bereiken? Het verbeteren van doorstroming van verkeer en verhogen van verkeersveiligheid door het ontvlechten van verkeersstromen op de Waage Naak te Wessem. Wat gaan we daarvoor doen? Fiets- en voetgangers worden gescheiden, vrachtverkeer hoeft niet meer te keren op de weg en de bereikbaarheid voor hulpdiensten verbetert. Aan de Waage Naak te Wessem wordt door de aanleg van een rotonde een tweede aansluiting gemaakt met de Thornerweg. Deze aansluiting is een wens van de raad en de bedrijven gelegen aan de Waage Naak. In het verleden is de tweede aansluiting ook al voorgesteld (zie bijvoorbeeld de Structuurvisie Maasgouw 2030, raadsbesluit 5 juli 2012). Het Waterschap Limburg gaat de Thornerbeek omleggen in het kader van het Hoogwater-beschermingsprogramma. Daardoor ontstaat de mogelijkheid om deze aansluiting technisch mogelijk te maken tegen aanvaardbare kosten en wordt de stap gemaakt naar realisatie. In 2027 start het Waterschap Limburg met de beekverlegging en daaropvolgend het realiseren van de nieuwe dijk. De start van de werkzaamheden van de rotonde is afhankelijk van de voortgang van de werkzaamheden aan de beek en de dijk. Wat gaat dat kosten? Investering € 1.560.000, afschrijvingen € 52.000 structureel vanaf 2029.
Hoofddoel 3.4.2 Infraprojecten en waterbouw Bijdrage Regionaal mobiliteitsoverleg (RMO)
Wat willen wij bereiken? Een actueel en wettelijk verplicht mobiliteitsplan dat richting geeft aan duurzaam en veilig verkeer binnen en buiten de gemeente. Daarnaast structurele deelname aan het Regionaal mobiliteitsoverleg (RMO). Wat gaan we daarvoor doen? In de eerste helft van 2025 hebben we twee themabijeenkomsten georganiseerd met de raad. In december 2025 stellen we het mobiliteitsplan vast, waarvan de RMO bijdrage een onderdeel is. Wat gaat dat kosten? € 60.000 structureel vanaf 2026. Zie voor verdere informatie hoofdstuk 4.3 paragraaf onderhoud kapitaalgoederen.
Hoofddoel 3.4.4 Gemeentelijk vastgoed en inzet middelen Aanschaf en onderhoud noodgenerator
Wat willen wij bereiken? Tijdens crisis en calamiteiten zal het gemeentehuis operationeel moeten blijven voor het beteugelen van deze noodsituaties. Een adequate stroomvoorziening is hierbij van essentieel belang voor de continuïteit van de faciliteiten en dienstverlening. Niet alleen cyberaanvallen vanuit het buitenland kunnen ons stroomnet voor langere tijd platleggen, maar ook toenemende congestieproblemen en overbelasting van het stroomnet kunnen zorgen voor een (langdurige) onderbreking van de stroomvoorziening. Ook de steeds extremere weersomstandigheden kunnen door bijvoorbeeld wateroverlast de stroomvoorziening in gevaar brengen. Wat gaan we daarvoor doen? Om het gemeentehuis als uitvalsbasis te hebben voor het beteugelen van deze calamiteiten of crisissituaties is het operationeel houden een vereiste. Hiervoor zal een noodgenerator naast het gebouw geplaatst worden. Tijdens een onderbreking van de stroomvoorziening om wat voor een reden dan ook, zal het gemeentehuis losgekoppeld worden van het stroomnet en zal de noodgenerator de stroomverzorging van het gemeentehuis overnemen. Hierdoor kan het gemeentehuis zelfvoorzienend operationeel blijven. Wat gaat dat kosten? Investering € 200.000 Afschrijvingen € 8.000 structureel vanaf 2027. Onderhoudskosten € 2.500 structureel vanaf 2026. 46
Totaaloverzicht baten en lasten programma beheer openbare ruimte, infra en vastgoed (bedragen in €) Taakveld
Realisatie 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
118.951 203.071
110.000 40.500
110.000 40.500
110.000 40.500
110.000 40.500
110.000 40.500
2.382
500
500
500
500
500
4.285.950 4.610.354
4.985.737 5.136.737
60.201 5.026.133 5.237.334
65.951 5.070.072 5.287.023
71.701 5.192.203 5.414.904
77.451 5.338.242 5.566.693
120.434 4.561.081 18.036
117.392 4.915.370 24.913
129.205 4.774.896 9.000
132.115 4.763.026 9.000
132.115 4.836.387 9.000
132.115 4.931.305 9.000
88.977
54.811
63.330
64.195
64.170
64.145
Baten 0.63 Parkeerbelasting 2.1 Verkeer en vervoer 2.4 Economische havens en waterwegen 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering Totaal Baten Lasten 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.4 Economische havens en waterwegen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering 7.4 Milieubeheer Totaal Lasten Totaal saldo baten & lasten Baten reserves Lasten reserves Totaal mutaties reserves
771
800
800
800
800
800
2.067.044 1.838.081 7.026 8.701.451 -4.091.097 355.114 40.000 315.114
2.322.159 2.434.635 7.350 9.877.430 -4.740.693 650.181 591.884 58.297
2.713.642 2.422.316 7.360 10.120.549 -4.883.215 73.289 73.289
2.746.147 2.420.237 5.499 10.141.019 -4.853.996 73.289 73.289
2.702.979 2.451.156 5.499 10.202.106 -4.787.202 61.576 61.576
2.730.605 2.511.092 5.499 10.384.561 -4.817.868 58.661 58.661
Totaal saldo
-3.775.983
-4.682.396
-4.809.926
-4.780.707
-4.725.626
-4.759.207
47
3.5 Leefomgeving, wonen en economie 48
Coalitieakkoord 2022-2026
De kwaliteit van de fysieke leefomgeving maakt de gemeente Maasgouw tot een aantrekkelijke gemeente om te wonen, leven en recreëren. Daarom willen we de kwaliteit van de leefomgeving beschermen en versterken. We zetten in op duurzame ontwikkeling en werken aan opgaven op het gebied van natuur en biodiversiteit, energietransitie, afvalinzameling en circulariteit. De woningbouw krijgt topprioriteit: we willen dat er genoeg geschikte woningen zijn voor mensen die in Maasgouw willen wonen. Ook blijven we economische en toeristische ontwikkelingen faciliteren omdat die zorgen voor werkgelegenheid en welvaart. Daarbij bewaken we dat economie en toerisme niet ten koste gaan van de kwaliteit van de woon- en leefomgeving.
Hoofddoelen coalitieakkoord 3.5.1 Omgevingswet en omgevingsbeleid 3.5.2 Natuur en biodiversiteit 3.5.3 Energietransitie 3.5.4 Afvalinzameling en circulariteit 3.5.5 Wonen en volkshuisvesting 3.5.6 Erfgoed, monumenten en leegstand 3.5.7 Verkeer, parkeren en mobiliteit 3.5.8 Economie, werklocaties en ondernemerschap 3.5.9 Toerisme en recreatie
Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.
49
Global Goals
Het programma leefomgeving, wonen en economie draagt bij aan de volgende Global Goals:
Toelichting Global Goals Global Goal 7 richt zich op betaalbare betrouwbare en duurzame energie voor iedereen. Global Goal 8 richt zich op duurzame economische groei, werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor iedereen. Global Goal 9 gaat over hoogwaardige en inclusieve infrastructuur, industrie en innovatie. Global Goal 11 richt zich op het inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam maken van steden en dorpen. Global Goal 12 richt zich op duurzaam beheer en efficiënt gebruik van natuurlijke hulpbronnen, duurzame praktijken bij overheidsopdrachten. En daarnaast het verantwoord beheer van afvalstoffen en terugdringen van verontreiniging. Global Goal 13 gaat over het bestrijden van klimaatverandering en de effecten ervan. Global Goal 15 gaat om het versterken van duurzaam gebruik van bossen, droge gebieden, biodiversiteit en het integreren van waarden van ecosystemen en biodiversiteit in de (lokale) planning.
50
Uitvoering bestaand beleid
Binnen het programma leefomgeving, wonen en economie voeren wij onderstaande taken uit. Omgevingswet en omgevingsbeleid Er wordt momenteel gewerkt aan de ontwikkeling van een omgevingsplan voor de gehele gemeente. In dit omgevingsplan krijgen alle relevante beleidsvelden, zoals ruimtelijke ordening, milieu, bedrijventerreinen, infrastructuur en sociale voorzieningen, een belangrijke plaats. Het doel is om een samenhangend en toekomstbestendig beleid te creëren dat aansluit bij de behoeften van de inwoners en de ontwikkelingen in de regio. Op grond van de Omgevingswet moet dit plan in 2032 gereed zijn, dit lijkt ver weg, maar het is belangrijk om te beseffen dat het een complex en arbeidsintensief proces is, waarbij het op dit moment ook moeilijk is om goede ondersteuning te krijgen van externe bureaus. Het vergt niet alleen een zorgvuldige analyse van de huidige situatie, maar ook een grondige afweging van toekomstige ontwikkelingen en uitdagingen. Daarnaast is er intensief overleg nodig met verschillende belanghebbenden, waaronder inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties, om ervoor te zorgen dat het plan breed gedragen wordt en voldoet aan de wensen en eisen van de gemeenschap.
Natuur en biodiversiteit Met inwoners (zowel particulieren als burgerinitiatieven), scholen en bedrijven lopen diverse projecten, zoals de aanplantregelingen voor erfbeplanting, vergroeningstrajecten bij een aantal bedrijven en het extensiveren van het bermmaaien. Met schoolkinderen wordt gewerkt aan schooltuinen en bij twee scholen per jaar worden schoolpleinen vergroend en natuureducatie verzorgd. Grote projecten zijn de beekverlegging en dijkversterking Thorn-Wessem, en ook het Clausgebied zal veel aandacht krijgen. Het project Groenimpuls is gestart in 2025 en ook in 2026 en volgende jaren zullen er elk jaar enkele uitvoeringsprojecten zijn. Energietransitie Acties uit het Actieplan Energietransitie worden uitgevoerd, gericht op het beperken van energieverbruik en de overgang naar duurzame energie. Op basis van een evaluatie van het huidige plan wordt een nieuw plan voor 2026-2028 opgesteld en uitgevoerd. De middelen die ontvangen worden van het Rijk worden ingezet voor uitvoering van dit plan en voor het versterken van de eigen organisatie. Elke gemeente in Nederland dient voor het einde van 2026 een Warmteprogramma te hebben ontwikkeld.
Dit programma schetst de overgang naar een omgeving zonder aardgas, met inbegrip van de afkoppeling van aardgas en het gebruik van alternatieve warmtebronnen zoals warmtepompen en warmtenetten, waarbij elke vijf jaar een actualisering plaatsvindt. Afval-/grondstoffeninzameling en circulariteit De nieuwe afvalsystematiek die in 2022 is ingevoerd, blijft leidend voor de uitvoering. Op gebied van circulariteit zal worden onderzocht welke extra inzet hierop mogelijk is. Wonen en volkshuisvesting In 2026 staat de aanpak van de woonopgave wederom hoog op de agenda. Er is behoefte aan meer woonoplossingen, zodat jongeren en ouderen in een passende woning blijvend kunnen genieten van het prettige woon- en leefklimaat in onze gemeente. Hoewel er in Maasgouw een aanzienlijke voorraad aan nieuwbouwplannen en -initiatieven is, moet ook vastgesteld worden dat het moeilijk is om tot daadwerkelijke realisatie te komen. De woonopgave wordt landelijk aangepakt door middel van diverse maatregelen en wetgeving, waarbij het helaas aan consistentie ontbreekt. Belangrijk in 2026 is de verwachte Wet versterking regie Volkshuisvesting (Wvrv), die de overheid tot op lokaal niveau in staat moet gaan stellen meer grip te krijgen op een evenwichtige en rechtvaardige verdeling van woonruimte en een goede leefomgeving.
Regionaal wordt gewerkt aan de opvolger van de huidige ‘Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2025’. 51
Een lokaal accent wordt nadrukkelijk geplaatst in deze opgave. De gemeente Maasgouw streeft steeds naar behoud van de eigen identiteit. Prettig wonen voor jong en oud, gemeenschapszin, een groene omgeving en plekken voor vertier zijn onderdelen van deze identiteit, waarbij maatwerk, afgestemd op de behoefte, nodig is voor de kernen. In de pilot Woonprogramma wordt maatwerk toegepast bij het beoordelen en ondersteunen van goede wooninitiatieven, met het oog op ‘de juiste woning op de juiste plek’. Opvang van ontheemden Er blijft gewerkt worden aan het realiseren en in stand houden van huisvesting van ontheemden en aan het organiseren van begeleiding van deze mensen zodat de gemeente Maasgouw ook kan voldoen aan haar verplichtingen op het gebied van huisvesting en opvang. Erfgoed, monumenten en leegstand Er wordt een inventarisatie van het erfgoed in de gemeente uitgevoerd. Ook de lokale heemkundeverenigingen werken daar aan mee. Nieuw erfgoed- en subsidiebeleid worden opgesteld. Dit nieuw beleid is essentieel voor het behoud van cultureel erfgoed en bevat richtlijnen voor de bescherming van monumenten en hun omgeving. In 2026 wordt het nieuwe beleid vastgesteld waar die ambities voor de uitvoering, zoals monumentenaanwijzing, het tegengaan van verwaarlozing en ondersteuning van eigenaren met subsidiebeleid is vastgelegd.
Indien nodig worden daarbij de benodigde uitvoeringsmiddelen gekoppeld. Verkeer, parkeren en mobiliteit Zie hiervoor het programma 3.4 Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed. Economie, werklocaties en ondernemerschap De verduurzaming en vergroening van bedrijven en bedrijventerreinen, met een nadruk op energievraagstukken en klimaatadaptatie, is een prioriteit. Dit wordt gerealiseerd in samenwerking met bedrijven en regionale partners zoals Keyport en OML. In 2025 is gestart met bedrijventerrein Koeweide en dit wordt in 2026 voortgezet. Op basis van de centrumvisie Maasbracht, die in 2025 is vastgesteld, worden in samenwerking met inwoners en ondernemers de eerste stappen gezet richting de vergroening van de Markt en de Molenweg. Tevens worden parkeer- en verkeersvraagstukken aangepakt, met als doel het centrum aantrekkelijk en toekomstbestendig te maken. Samen met de ondernemers wordt gewerkt aan oplossingen voor personeelstekorten en de huisvesting van werknemers. De havenvisie is in 2025 door de raad vastgesteld. Het college zal deze visie omzetten in een uitvoeringsprogramma, waarin ook wordt aangegeven of de voorgestelde acties binnen de beschikbare middelen kunnen worden uitgevoerd of dat er extra budget bij de raad moet worden aangevraagd. De uitvoering kan in 2026 van start gaan.
Toerisme en recreatie De maatregelen die voortkomen uit het onderzoek naar waterrecreatie, dat in 2025 is opgeleverd en vastgesteld, zullen worden uitgevoerd. Dit omvat onder andere de ontwikkeling van een instructievideo met belangrijke regels voor het gebruik van het water, in samenwerking met het project Veilige Maasplassen, en het herzien van de huidige inrichting en zonering van de plassen. Daarnaast zal er uitvoering worden gegeven aan de nieuwe museumvisie, die in het derde kwartaal van 2025 is opgeleverd. Verder zal er uitvoering worden gegeven aan het focusgebied Stevensweert, gebaseerd op de resultaten van de enquête onder de inwoners van Stevensweert en gesprekken met ondernemers, met een verwachte oplevering in het derde kwartaal van 2025. 52
Ook zullen de projecten die voor de eerste tranche zijn ingediend in het kader van de regiodeal worden uitgevoerd. Dit betreft in eerste instantie: • onderzoek naar een regionaal gravel- en mountainbikeroutenetwerk en pilotroutes; • de realisatie van de Toeristische Overstap Punten (TOP); • het ontwikkelen van gefundeerd destinatiemanagement en een regionale merkstrategie; • het project "Limburgse Natuurparels"; • het project "Erfgoed Verteld".
Uitvoering nieuw beleid Hoofddoel 3.5.1 Omgevingswet en omgevingsbeleid Nieuwe uitvoeringsorganisatie RUD: Omgevingsdienst Noord- en Midden Limburg (OD NML)
Wat willen wij bereiken? Vorming van en deelname in de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Noord en Midden Limburg. Wat gaan we daarvoor doen? De huidige netwerkorganisatie RUD Limburg Noord, wordt per 1 april 2026 een robuuste en fysieke omgevingsdienst. Per die datum worden de milieutaken die de Omgevingsdienst van het servicecentrum MER voor de gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen uitvoert, overgebracht naar de Omgevingsdienst Noord en Midden Limburg (OD NML) en gaan de medewerkers die deze taken uitvoeren over. Op basis van de voorlopige begroting OD NML, zoals het Algemeen Bestuur die 26 juni 2025 heeft vastgesteld, wordt per saldo een iets lagere bijdrage verwacht voor 2026 en een hogere bijdrage voor de jaren erna. Wat gaat dat kosten? 2026: - € 2.100 (voordeel), 2027: € 209.300, 2028: € 255.500, 2029: € 301.700.
Hoofddoel 3.5.8 Economie, werklocaties en ondernemerschap Centrumvisie Maasbracht
In 2025 is centrumvisie Maasbracht en een bedrag beschikbaar gesteld van € 100.000 met als dekking de algemene reserve. Het gevraagde bedrag van € 100.000 is opgenomen in de financiële foto 2026-2029 en wordt, in afwijking van de financiële paragraaf in het raadsvoorstel uit de algemene middelen in plaats van de algemene reserve gedekt.
53
Projecten Processen en projecten die doorlopen in 2026 Proces/Project
Status/ fase in 2026
Woningbouw Ruimte voor Ruimte Bosserhofsveld Maasbracht
In voorbereiding
Woningboud St. Anna-terrein Heel
In uitvoering
Woningbouw Linne Zuid-Oost/ Linnerpark
In uitvoering
Woningbouw Krijtenberg Beegden
In uitvoering
Uitbreiding woonwagenstandplaatsen
In voorbereiding (verschillend per locatie)
Groenimpuls Maasgouw
In uitvoering
Nautische Boulevard Wessem
In uitvoering
Woningbouw Thornerweg Wessem
In 2026 opstellen van stedenbouwkundige visie
Centrumvisie Maasbracht
In voorbereiding
Voor verdere informatie wordt verwezen naar de voorgangsrapportage projecten bij de programmarapportages.
Verbonden Partijen Naam Servicecentrum MER Reinigingsdienst Maasland Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen Regionale Uitvoeringsorgaan Limburg Noord Regionale Energie Strategie Noord- en Midden Limburg Ontwikkelingsmaatschappij Midden Limburg Waterleiding Maatschappij Limburg NV Nazorg Limburg NV Ons Waardevol Cultuurlandschap Midden Limburg Vereniging Afvalsamenwerking Limburg Keyport
Voor meer informatie verwijzen wij naar hoofdstuk 4.6 paragraaf verbonden partijen.
54
Totaaloverzicht baten en lasten programma leefomgeving, wonen en economie (bedragen in €) Taakveld Baten 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.3 Recreatieve havens 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 - Grondexploitatie 8.3 Wonen en bouwen Totaal Baten Lasten 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 3.1 Economische ontwikkeling 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal Lasten Totaal saldo baten & lasten Baten reserves Lasten reserves Totaal mutaties reserves Totaal saldo
Realisatie 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
1.193.641 24.269
78.150 26.900
78.150 38.400
78.150 38.400
78.150 38.400
78.150 38.400
38.905 70.701 11.457 5
28.050 106.750 8.700 5
28.220 25.980 8.700 5
28.320 26.215 8.700 5
28.560 26.454 8.700 5
28.730 26.698 8.700 5
63.440 3.507.627 705.940 139.676 2.408.160 847.774 9.011.594
50.050 3.625.531 487.967 10.000 503.481 4.925.584
50.050 3.612.576 487.967 10.000 714.951 5.054.999
50.050 3.616.858 487.967 10.000 726.546 5.071.211
50.050 3.622.221 487.967 10.000 738.456 5.088.963
50.050 3.628.265 487.967 10.000 750.416 5.107.381
213.629 87.701
136.706 164.468
144.071 67.719
142.923 67.833
141.964 67.638
140.956 67.443
22.397 216.728
104.922 247.219
50.000 178.646
50.000 180.236
50.000 174.933
50.000 174.815
40.523 709.433 187.578 210.695
34.578 934.926 424.301 215.773
87.988 529.084 221.932 187.896
89.734 533.445 223.090 187.901
89.734 533.150 222.470 185.792
89.734 532.855 222.465 185.792
445.067 3.002.645 982.622 937.161
510.928 3.071.920 748.477 1.007.826
332.828 3.110.080 646.971 1.237.911
287.823 3.118.958 654.802 1.159.900
287.818 3.124.316 654.794 1.159.900
287.813 3.130.355 654.786 1.159.900
2.245.699 4.765.394 14.067.272 -5.055.678 1.700.403 1.835.329 -134.926
- 84.900 4.753.287 12.270.431 -7.344.847 1.619.425 823.799 795.626
-83.676 5.263.971 11.975.421 -6.920.422 100.742 100.742
-83.676 5.472.379 12.085.346 -7.014.135 100.507 100.507
-83.676 5.517.143 12.125.975 -7.037.012 100.268 100.268
-83.676 5.563.082 12.176.321 -7.068.940 100.024 100.024
-5.190.604
-6.549.221
-6.819.680
-6.913.628
-6.936.744
-6.968.916
55
3.6 Gebiedsontwikkelingen 56
Coalitieakkoord 2022-2026
In de gemeente Maasgouw lopen enkele gebiedsontwikkelingen die vanuit ruimtelijk, economisch, maatschappelijk én financieel perspectief een grote impact hebben en daardoor van strategisch belang zijn. De gemeente speelt een regisserende en faciliterende rol binnen deze ontwikkelingen en werkt daarbij samen met andere overheden, bedrijven en instellingen. Dit vraagt om de inzet van middelen in personele en financiële zin. Gelet op de samenhang tussen deze ontwikkelingen en het belang daarvan wordt door de gemeente een gecoördineerde aanpak opgezet.
Hoofddoelen coalitieakkoord 3.6.1 Coördinatie gebiedsontwikkelingen 3.6.2 Land van Thorn – Maasresidence 3.6.3 Thorn – Meersveld – Wessem 3.6.4 Vakantieparken 3.6.5 Woon-zorg cluster Heel 3.6.6 Clauscentrale Maasbracht 3.6.7 Havengebied Maasbracht 3.6.8 Centrumvisie Heel
Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.
Global Goals
Het programma gebiedsontwikkelingen draagt bij aan de volgende Global Goals:
Toelichting Global Goals Global Goal 7 richt zich op betaalbare betrouwbare en duurzame energie voor iedereen. Global Goal 8 richt zich op duurzame economische groei, werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor iedereen. Global Goal 9 gaat over hoogwaardige en inclusieve infrastructuur, industrie en innovatie. Global Goal 11 richt zich op het inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam maken van steden en dorpen. Global Goal 15 gaat om het versterken van duurzaam gebruik van bossen, droge gebieden, biodiversiteit en het integreren van waarden van ecosystemen en biodiversiteit in de (lokale) planning. Global Goal 17 richt zich op effectieve publieke, publiek-private en maatschappelijke samenwerkingsverbanden.
57
Uitvoering bestaand beleid
Binnen het programma Gebiedsontwikkelingen wordt de aanpak van de grote gebiedsontwikkelingen in de gemeente voortgezet. In het coalitieakkoord 2022-2026 is ingezet op een samenhangende inzet van personele en financiële middelen en een gecoördineerde aanpak op een aantal impactvolle gebiedsontwikkelingen. De gemeente speelt een regisserende en faciliterende rol binnen deze ontwikkelingen en werkt daarbij samen met andere overheden en bedrijven en instellingen. De voortgang in alle ontwikkelingen wordt in zeer sterke mate bepaald door deze partijen, door andere belanghebbenden en door te volgen procedures. Dat maakt het moeilijk om in deze begroting aan te geven wat er in 2026 bereikt gaat worden. Onderstaand wordt de ontwikkelingen per gebied toegelicht: Land van Thorn - Maasresidence Park Maasresidence De laatste fasen worden in 2025 en 2026 afgerond en komen in de verhuur. Het totaal aantal vakantieverblijven op het park is dan 293 woningen en 60 appartementen. Vijverbroek De voortgang is helemaal afhankelijk van het indienen, behandelen en vergunnen van het centrale voorzieningengebouw en 45 chalets en van de behandeling van eventuele bezwaren en beroep. Hotel Maasresidence De planvorming is weer opgepakt en is er op gericht om binnen de deadline op grond van de beleidslijn grote rivieren een vergunbare aanvraag te doen.
Verkeer Maatregelen voor verkeer en parkeren die voortkomen uit het rapport Verkeer en Parkeren Thorn, worden uitgevoerd. Toerisme en recreatie Thorn en omgeving Land van Thorn is focusgebied in het programma Waardevol Toerisme. Maatregelen binnen dat programma moeten bijdragen aan balans tussen toerisme en leefbaarheid. Oeverzone Er komt een totaal plan voor de ontwikkeling van de oeverzone. Thorn – Meersveld- Wessem In 2025 en 2026 zal verdere planvorming door het waterschap plaatvinden en in 2027/2028 zal men starten met de werkzaamheden. De verwachting is dat dit medio 2029 gereed is. De eigenaren van de voormalige liftenfabriek en pannenfabriek werken aan een visie voor herontwikkeling van deze locatie. Vakantieparken Heelderpeel Inzet op toezicht en handhaving. De eigendomssituatie voor een belangrijk deel van het park is bepalend voor het vervolg, maar hierin is op dit moment veel onduidelijk. Porta Isola Vitalisering is niet meer leidend in de gemeentelijke strategie en doorontwikkeling naar een woonfunctie ligt nu voor de hand.
58
Boschmolenplas Het park wordt afgebouwd met nieuwe vakantiewoningen en plannen voor nieuwe centrale voorzieningen worden uitgewerkt. Clausgebied e.o. In april 2024 is het onderzoekrapport “Toekomstperspectief Clausgebied en omgeving” afgerond, met een standpunt van de gemeenteraad op 9 juli 2024. De raad heeft moties aangenomen, waaronder een onderzoek naar leefmilieu en gezondheid. De focus ligt op de ontwikkeling van het hoogspanningsnetwerk in Maasbracht-Brachterbeek, met lopende vernieuwingen van 380 kV en 150 kV stations. In mei 2024 begon de procedure voor de opwaardering van de Maasbracht-Graetheide verbinding. De gemeente, samen met andere overheden en initiatiefnemers zoals Tennet en RWE, speelt een belangrijke rol in de procedures. We adviseren en onderhouden contacten met betrokken instanties, organiseert informatiebijeenkomsten en overlegt regelmatig met het bewonersplatform Brachterbeek. De gemeente zet zich in voor de leefbaarheid van het gebied en voor verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. Om dat te bereiken wordt deelgenomen aan de ontwerptafel die de provincie heeft ingericht en wordt ingezet op het krijgen van rijkssubsidies voor verbeteringen in de omgeving van energieknooppunten. Havengebied Maasbracht De gebiedsvisie haven Maasbracht is in februari 2025 vastgesteld en schetst de ontwikkeling tot 2035, inclusief de Clean Energy Hub.
Er is een opdracht gegeven voor het uitvoeringsplan, dit wordt, zo mogelijk nog in 2025 vastgesteld. De uitvoering start in 2026. Woon-zorgcluster Heel Binnen de gebiedsontwikkeling woon-zorg cluster Heel vallen de volgende projecten: 1. Daelzicht-terrein a. Masterplan (planningshorizon tot ca. 2030); b. Infra Heerbaan; 2. Herinrichting voormalig Koraal-terrein (waaronder realisatie woningbouwplan ‘Kasteeldal’); 3. Chateaupark; 4. Woningbouwplan ‘Raadhuisplein’. De belangrijkste activiteiten in 2026 zullen binnen deze gebiedsontwikkeling zijn: • Uitvoering aanpassingen aan de Heerbaan; • Bouw van de woningen in het plan Kasteeldal; • Vergunningverlening plandelen Chateaupark Heel; • Sloop van Chateau Heel en start bouwwerkzaamheden overige plandelen Chateaupark. Centrumvisie Heel Voor het deelproject Winkelhart is de aangevraagde subsidie vanuit de regeling Impulsaanpak Winkelgebieden afgewezen. We werken aan een alternatief en haalbaar plan.
59
Totaaloverzicht baten en lasten programma gebiedsontwikkelingen (bedragen in €) Taakveld
Realisatie 2024
Baten 8.3 Wonen en bouwen
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Totaal Baten
17.360 17.360
-
-
-
-
-
Lasten 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal Lasten Totaal saldo baten en lasten Baten reserves Lasten reserves Totaal mutaties reserves
71.090 153.127 224.217 -206.857 1.313.048 1.235.000 78.048
46.157 231.797 277.954 -277.954 131.797 131.797
25.398 25.398 -25.398 -
25.980 25.980 -25.980 -
25.980 25.980 -25.980 -
25.980 25.980 -25.980 -
Totaal saldo
-128.809
-146.157
-25.398
-25.980
-25.980
-25.980
60
3.7 Financiële overzichten 61
3.7.1 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Verbonden Partijen Naam Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen NV Bank Nederlandse Gemeenten Enexis Holding BV
Voor meer informatie verwijzen wij naar hoofdstuk 4.6 paragraaf verbonden partijen.
Totaaloverzicht baten en lasten overzicht algemene dekkingsmiddelen (bedragen in €) Taakveld Baten 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 3.4 Economische promotie Totaal Baten Lasten 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten Totaal Lasten Totaal saldo baten en lasten Totaal mutaties reserves Totaal saldo
Realisatie 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
1.133.013 3.196.431 2.040.681 161.310
1.434.075 3.392.050 2.136.250 138.924
920.610 4.433.400 2.781.000 141.724
864.046 4.503.070 2.824.330 144.424
843.380 4.621.950 2.900.450 147.324
709.646 4.621.950 2.900.450 150.204
49.214.789 1.063.919 56.810.143
50.497.082 1.416.891 59.015.272
52.318.087 1.688.591 62.283.412
52.110.378 1.793.691 62.239.939
51.136.947 1.793.691 61.443.742
51.587.370 1.793.691 61.763.311
1.077.073 195.739 108.113
904.378 236.372 80.000
1.081.155 244.547 80.000
1.126.155 253.468 80.000
1.141.455 264.642 80.000
1.104.755 277.234 80.000
1.380.925 55.429.218
-1.200 1.219.550 57.795.722
18.027 - 150.584 1.273.145 61.010.267
18.335 -150.822 1.327.136 60.912.803
18.335 -149.930 1.354.502 60.089.240
18.335 -164.330 1.315.994 60.447.317
-
-
-
-
-
-
55.429.218
57.795.722
61.010.267
60.912.803
60.089.240
60.447.317
62
3.7.2 Overzicht overhead Verbonden partijen Naam Servicecentrum MER
Voor meer informatie verwijzen wij naar hoofdstuk 4.6 paragraaf verbonden partijen.
Totaaloverzicht baten en lasten overzicht overhead (bedragen in €) Taakveld
Realisatie 2024
Baten 0.4 Overhead
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Totaal Baten
486.734 486.734
273.185 273.185
219.300 219.300
219.300 219.300
219.300 219.300
219.300 219.300
Totaal Lasten Totaal saldo baten & lasten Baten reserves Lasten reserves Totaal mutaties reserves
12.185.624 12.185.624 -11.698.890 633.381 633.381
12.525.543 12.525.543 -12.252.358 542.958 130.240 412.718
11.535.965 11.535.965 -11.316.665 299.643 299.643
11.567.994 11.567.994 -11.348.694 292.402 292.402
11.581.837 11.581.837 -11.362.537 292.402 292.402
11.497.980 11.497.980 -11.278.680 216.336 216.336
Totaal saldo
-11.065.509
-11.839.640
-11.017.022
-11.056.292
-11.070.135
-11.062.344
Lasten 0.4 Overhead
De overheadkosten kunnen als volgt worden gespecifieerd: (bedragen in €) Totaaloverzicht overhead 2026-2029 Ondernemingsraad + commissies Salariskosten directie, teammanagers, ondersteunende diensten en staf Tijdelijk personeel overhead Overige personeelslasten (opleidingskosten, reis- en verblijfskosten e.d.) Huisvestings- en tractiekosten (1) Overige algemene kosten ICT MER Bedrijfsvoering Totaal overhead Dekking door reserves: Dekking Structureel diverse reserves dekking kapitaallasten (1) Totaal overhead tlv exploitatie
2026 23.000
2027 23.000
2028 23.000
2029 23.000
4.328.987 47.031
4.424.145 47.031
4.424.145 47.031
4.424.145 47.031
351.258 989.780 524.779 606.516 4.445.314 11.316.665
351.258 970.484 524.779 606.516 4.401.481 11.348.694
351.258 984.327 524.779 606.516 4.401.481 11.362.537
351.258 900.470 524.779 606.516 4.401.481 11.278.680
299.643
292.402
292.402
216.336
11.017.022
11.056.292
11.070.135
11.062.344
In 2025 heeft er een actualisatie van de toerekening van uren aan de verschillende producten plaatsgevonden. Dit heeft geleid tot een andere kostenverdeling naar de verschillende taakvelden zoals deze zijn opgenomen in de programmabegroting. Deze actualisatie heeft plaatsgevonden op grond van de notitie overhead van de commissie BBV.
63
3.7.3 Overzicht vennootschapsbelasting Totaaloverzicht baten en lasten overzicht voor vennootschapsbelasting (bedragen in €) Taakveld
Realisatie 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Baten 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Totaal Baten Lasten Totaal Lasten Totaal saldo baten & lasten Baten reserves Lasten reserves Totaal mutaties reserves Totaal saldo
3.7.4 Overzicht voor onvoorzien Totaaloverzicht baten en lasten overzicht voor onvoorzien (bedragen in €) Taakveld
Realisatie 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Baten 0.8 Overige baten en lasten Totaal Baten Lasten 0.8 Overige baten en lasten Totaal Lasten Totaal saldo baten & lasten Baten reserves Lasten reserves Totaal mutaties reserves
9.985 9.985
-
-
-
-
-
0 0 9.985 3.344.830 -3.344.830
25.000 25.000 -25.000 -
-
25.000 25.000 -25.000 -
25.000 25.000 -25.000 -
25.000 25.000 -25.000 -
Totaal saldo
-3.335.245
-25.000
-
-25.000
-25.000
-25.000
64
4. Paragrafen 65
In dit hoofdstuk zijn de paragrafen opgenomen. Het doel van deze paragrafen is om onderwerpen die verspreid in de begroting staan, gebundeld weer te geven Het gaat om de volgende paragrafen: 4.1 Lokale heffingen De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op de belastingen en op de heffingen. De paragraaf bevat de uitgangspunten voor het tarievenbeleid en geeft op hoofdlijnen een overzicht van alle gemeentelijke belastingen en leges. Ook wordt er inzicht gegeven in de kostendekkendheid van de leges en het kwijtscheldingsbeleid. 4.2 Weerstandsvermogen & risicobeheersing Het weerstandsvermogen is de weerstandscapaciteit in relatie tot de risico’s. De paragraaf weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de begroting is. Dit is belangrijk voor wanneer zich financiële tegenvallers voordoen. 4.3 Onderhoud kapitaalgoederen Dit onderdeel gaat met name in op de onderhoudstoestand en de kosten van wegen, riolering, gebouwen, kunstwerken en dergelijke. Onderhoud van kapitaalgoederen beslaat een groot deel van de begroting. Een goed overzicht is daarom belangrijk voor een juist inzicht in de financiële positie. 4.4 Financiering De financieringsparagraaf is sinds 2001 een verplichte paragraaf bij de programmabegroting en het jaarverslag. Het doel van deze paragraaf is de uitvoering van de treasuryfunctie te volgen.