Document · PDF

Bijlage 1: Programmabegroting 2026

01. Raadsvergadering 10 november 2025, gemeente MaasgouwBij agendapunt: Voorstel tot vaststelling van de Programmabegroting 202630.776 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Programmabegroting 2026 “Ruimte voor de toekomst”

Inhoudsopgave 1. Inleiding ..............................................................................................................................................................4 1.1 ALGEMEEN...............................................................................................................................5 1.2 HEROVERWEGINGEN MET OOG OP HET MEERJARENPERSPECTIEF ........................................6 1.3 FINANCIËLE FOTO 2026-2029 ................................................................................................10 2. Kerngegevens ...................................................................................................................................................14 3.

Programma’s.....................................................................................................................................................16 3.1 ALGEMEEN BESTUUR EN BEDRIJFSVOERING .........................................................................19 3.2 DIENSTVERLENING.................................................................................................................25 3.3 SOCIAAL DOMEIN ..................................................................................................................29 3.4 BEHEER OPENBARE RUIMTE, INFRA EN VASTGOED ..............................................................42 3.5 LEEFOMGEVING, WONEN EN ECONOMIE .............................................................................48 3.6 GEBIEDSONTWIKKELINGEN ...................................................................................................56 3.7 FINANCIËLE OVERZICHTEN ....................................................................................................61 4.

Paragrafen ........................................................................................................................................................65 4.1 LOKALE HEFFINGEN ...............................................................................................................67 4.2 WEERSTANDSVERMOGEN & RISICOBEHEERSING .................................................................75 4.3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ......................................................................................86 4.4 FINANCIERING .......................................................................................................................92 4.5 BEDRIJFSVOERING .................................................................................................................99 4.6 VERBONDEN PARTIJEN ........................................................................................................103 4.7 GRONDBELEID .....................................................................................................................124 4.8 OPENBAARHEID ...................................................................................................................131 4.9 VLUCHTELINGEN ..................................................................................................................134 5.

Financiële (meerjaren-) planning ....................................................................................................................139 5.1 PROGRAMMAPLAN: BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMA ...............................................140 5.2 OVERZICHT INCIDENTELE BATEN EN LASTEN ......................................................................142 6. Bijlagen ...........................................................................................................................................................145 6.1 INVESTERINGSPROGRAMMA...............................................................................................146 6.2 STAAT VAN RESERVES EN VOORZIENINGEN 2026-2029 ......................................................151 6.3 BELEIDSINDICATOREN .........................................................................................................155

1. Inleiding 4

1.1

Algemeen

De programmabegroting 2026 staat in het teken van financiële stabiliteit, waarmaken van ambities en het behoud van maatschappelijke kwaliteit. Binnen gemeenten, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Rijksoverheid is al geruime tijd gesproken over het zogenoemde ‘ravijnjaar’ 2026. Dit jaar zou gepaard gaan met een aanzienlijke korting op de algemene uitkering, waardoor het financiële perspectief voor gemeenten onder druk kwam te staan. De Voorjaarsnota van april 2025 bracht enige verlichting. Door extra middelen voor jeugdzorg, een demping van de terugval in het gemeentefonds en incidentele bijdragen zijn de grootste financiële zorgen voor 2026 en 2027 voorlopig afgewend. Tegelijkertijd blijft waakzaamheid geboden, aangezien 2028 zich aandient als het nieuwe ravijnjaar, mede door aangekondigde bezuinigingen op het sociaal domein. Om inzicht te krijgen in het financiële meerjarenperspectief is in het voorjaar van 2025 een analyse gemaakt van de periode 2026–2029. De financiële foto, besproken tijdens een themabijeenkomst op 22 april 2025 met raads- en collegeleden, liet een stevig structureel begrotingstekort zien. Tijdens deze bijeenkomst zijn oplossingsrichtingen verkend om tot een sluitende meerjarenbegroting te komen waarbij de lijn voor het financieel beleid die is beschreven in het Coalitieakkoord 2022-2026 is vastgehouden.

Coalitieakkoord 2022-2026: "Het behoedzame financiële beleid heeft ertoe geleid dat de gemeente Maasgouw een gezonde financiële positie heeft. We willen een robuuste reservepositie houden om in te kunnen spelen op opgaven in de toekomst die we nu nog niet kunnen voorzien. Als geen dekking aanwezig is voor nieuwe investeringen die noodzakelijk zijn dan wordt deze dekking gezocht in een "kwadrant" met de volgende varianten: heroverweging van bestaand beleid, heroverweging van nieuw beleid, inzet van reserves of verhoging van belastingen." Naar aanleiding van het gepresenteerde tekort over de jaren 2026 tot en met 2029, zoals opgenomen in de kadernota 2026, zijn wij in het voorjaar 2025 gestart met een heroverwegingstraject. In dit heroverwegingstraject zijn de volgende oplossingsrichtingen besproken: • verhogen van inkomsten; • reëel en risicovol begroten; • uitvoeren nieuw beleid en • besparen bestaand beleid. Naast de oplossingsrichtingen zijn tevens autonome en nieuwe ontwikkelingen meegenomen. Voor meer informatie verwijzen wij naar hoofdstuk 1.2 en 1.3 in de programmabegroting 2026. In voorbereiding op de programmabegroting 2026 zijn nieuwe beleidsacties en bijbehorende kosten in kaart gebracht. De eerste uitkomsten van het heroverwegingstraject zijn verwerkt in de Kadernota 2026, vastgesteld door de gemeenteraad op 8 juli 2025.

Samen met de Meicirculaire 2025 vormde dit het uitgangspunt voor de verdere uitwerking van de begroting. De financiële effecten van de Voorjaarsnota zijn inmiddels verwerkt, met als resultaat een hogere tegemoetkoming uit het gemeentefonds dan eerder verwacht. Op basis van de meest recente inzichten is gekozen voor een sluitende begroting voor alle jaren. De combinatie van maatregelen in deze begroting is noodzakelijk om de financiële gezondheid van de gemeente Maasgouw te waarborgen. Hierdoor blijven ambities samen met u als inwoners haalbaar, maatschappelijke voorzieningen op hoog niveau beschikbaar en de kwaliteit van de openbare ruimte gewaarborgd. Kortom: “Ruimte voor de toekomst”. 5

1.2

Heroverwegingen met oog op het meerjarenperspectief

Naar aanleiding van het gepresenteerde tekort over de jaren 2026 tot en met 2029, zoals opgenomen in de kadernota 2026, zijn wij in het voorjaar 2025 gestart met een heroverwegingstraject. In dit heroverwegingstraject zijn de volgende oplossingsrichtingen besproken: • Verhoging van eigen inkomsten van gemeenten (belastingen en leges); • Reëel en risicovol begroten • Uitvoeren nieuw beleid • Besparen bestaand beleid Zoals beschreven in het coalitieakkoord 2022-2026 is besloten om de reserves niet in te zetten als dekkingsmiddel. Dit is ook als zodanig opgenomen in de kadernota 2026. Naast de oplossingsrichtingen zijn tevens autonome en nieuwe ontwikkelingen meegenomen.

Verhogen inkomsten

Besparen bestaand beleid

Reëel en risicovol begroten

Uitvoeren nieuw beleid

Nieuwe ontwikkelingen

Verhogen inkomsten De uitgangspunten zoals opgenomen in de kadernota 2026 zijn verwerkt in de begroting 2026. Zie hoofdstuk 4.1 paragraaf lokale heffingen voor de uitwerking. Reëel en risicovol begroten De huidige begroting is kritisch beoordeeld op reëel en risicovol begroten. Hierbij is onderzocht op welke ‘gebieden’ ofwel: • bespaard kan worden doordat vanuit verleden blijkt dat geraamde bedragen niet worden gerealiseerd (budget te hoog); • inkomsten verhoogd kunnen worden op basis van ervaringscijfers uit het verleden; • het niet indexeren van budgetten, met uitzondering van het sociaal domein. De huidige werkzaamheden dienen uitgevoerd te worden binnen de huidige budgetten; • besparing op overheadkosten; • binnen de kaders van de wet- en regelgeving het activeren van duurzaamheidsinvesteringen in plaats van verwerking in de exploitatie. Het onderzoeken van de maatregelen levert een besparing van € 714.000 aan de lastenzijde en verhoging van de inkomsten van € 200.000, dit geldt voor 2026. Zie hoofdstuk 1.3 voor een uitwerking van deze maatregelen.

Uitvoeren nieuw beleid In de kadernota 2026 zijn een 24-tal beleidsvoorstellen opgenomen. Deze voorstellen zijn, als onderdeel van het heroverwegingstraject, kritisch beoordeeld. Op grond hiervan zijn uiteindelijk zeven voorstellen alsnog vervallen en een voorstel is op basis van nieuwe inzichten gewijzigd. Er zijn vier nieuwe voorstellen toegevoegd. Een aantal van deze voorstellen wordt uitgevoerd met de huidige beschikbare middelen ofwel is geen structurele dekking noodzakelijk. (bedragen x € 1.000)

1. 2.

Beleidsvoorstellen Onderhoud gemeentelijk vastgoed

2026 t/m 2029 -460

Vervallen

Wijziging/ nieuw Toelichting

460

Zie hoofdstuk 1.3

-353

Ontwikkelingen jeugdhulp: Hervormingsagenda, tariefaanpassing JZ+ en CJG Maatwerkvoorziening Wmo

Uitvoering armoedebeleid

-200

Zie hoofdstuk 3.3

Sociaal medische indicaties kinderopvang

-50

Zie hoofdstuk 3.3

Beheerder openbare verlichting

-40

Raamovereenkomst beschermd wonen

-30

Aanvullende formatie CJG

-104

104

Mantelzorgondersteuning

-100

100

10.

Extra toezichthouder BOR

-78

Zie hoofdstuk 3.4

11.

Adviseur burgerparticipatie

-75

Zie hoofdstuk 3.1

12.

Bijdrage RMO

-60

Zie hoofdstuk 3.4

13.

-40

14.

Caseload werk doelgroepen activering en jongeren Doelgroepen 18-/18+

15.

Subsidie muziekonderwijs

-30

16.

Handhaving participatiewet

-26

17.

GALA: overgewicht en obesitas

-15

18.

Onderhoudskosten noodgenerator

-3

-200

-30

Zie hoofdstuk 3.3 200

Zie hoofdstuk 3.4

Zie hoofdstuk 3.3 30 Zie hoofdstuk 3.3 -3 Zie hoofdstuk 3.3 15 Zie hoofdstuk 3.4 Zie hoofdstuk 3.5 In 2029 aanvullende 2 bijdrage van € 302.000

Correctie bijdrage RUD/ OD NML Kapitaallasten noodgenerator (Vanaf 2027) Kapitaallasten investering Waage Naak (Vanaf 2029) Werkgeversservicepunt Midden Limburg Oost Totaal

-8 Zie hoofdstuk 3.4 -52 Zie hoofdstuk 3.4 -69 Zie hoofdstuk 3.3 Vanaf 2027 e.v. € 104.000 -1.894

939

-130

Totaaloverzicht (bedragen x € 1.000) Beleidsvoorstellen

2026

2027

2028

2029

Totaal beleidsvoorstellen

-1.894

Vervallen beleidsvoorstellen

939

Gewijzigde en toegevoegde beleidsvoorstellen

-70

-324

-371

-469

-1.025

-1.279

-1.326

-1.424

Totaal

Ten aanzien van de incidentele beleidsvoorstellen zijn een zestal beleidsvoorstellen opgenomen in de begroting 2026. Hierin is één nieuw beleidsvoorstel opgenomen als gevolg van nieuwe ontwikkelingen. (bedragen x € 1.000) Beleidsvoorstellen 1.

Winkelhart Heel

2026 Toelichting Uitwerking van voorstel is nog onderhanden

Aanschaf noodgenerator

-200* Zie hoofdstuk 3.4 en hoofdstuk 6.1

Centrumvisie Maasbracht

-100 Zie hoofdstuk 3.5

Borging en vervolg op strategische visie

-75 Zie hoofdstuk 3.1

Inwerkprogramma raad

-20 Zie hoofdstuk 3.1

Tweede aansluiting Waage Naak Nieuwe structuur en governance Stichting Menswel Beheer Maasgouw Maatwerkvoorziening Wmo

-1.560* Zie hoofdstuk 3.4 en hoofdstuk 6.2 -32 Zie hoofdstuk 3.3 BTW nadeel voor 2026 en 2027 -100 Zie hoofdstuk 3.3

-327 Totaal -32 (2027) *betreft investering, niet opgenomen in de totaaltelling exploitatielasten. Totaaloverzicht (bedragen x € 1.000) Beleidsvoorstellen

2026

2027

2028

2029

Totaal beleidsvoorstellen

-327

-32

Totaal

-327

-32

In hoofdstuk 3 van de programmabegroting worden de opgenomen beleidsvoorstellen verder uitgewerkt. Besparen bestaand beleid Vanuit de heroverwegingen zijn onderstaande beleidsthema’s aangemerkt als thema’s waarop bespaard kan worden. Voor de extra ondersteuning geldt dat voor twee jaar een budget € 50.000 wordt gevraagd voor de transitie van deze werkzaamheden. (bedragen x € 1.000) Heroverwegingen bestaand beleid

2026

2027

2028

2029

Formatie ondersteuning sociaal inclusie panel

Aanpak hoarding en ernstige woningvervuiling

Extra ondersteuning NT2*

Transitiebudget ondersteuning NT2

-50

Andere uitvoering geven aan klimaatslim gras Reconstructie Kastanje- en Beukenlaan doorgeschoven naar 2029. Betreft een investering**.

Totaal 48 48 98 * NT2 staat voor Nederlands als Tweede Taal. **Het effect van de kapitaallasten is meegenomen in de actualisatie van de kapitaallasten (zie onderdeel nieuwe ontwikkelingen).

Nieuwe ontwikkelingen/autonome ontwikkelingen Naast bovengenoemde oplossingsrichtingen zijn de autonome ontwikkelingen alsmede nieuwe ontwikkelingen verwerkt in de begroting. Zie hoofdstuk 1.3 voor een uitwerking van deze maatregelen. Structureel begrotingssaldo Een begroting waarbij de baten en lasten met elkaar in evenwicht zijn spreekt natuurlijk voor zich. Het is echter ook noodzakelijk dat de begroting structureel in evenwicht is. Structureel evenwicht betekent dat structurele lasten gedekt worden door structurele baten. De incidentele lasten mogen worden gedekt door structurele en incidentele baten. De toezichthouder (Provincie) heeft de wettelijke taak om te beoordelen of er sprake is van structureel en reëel evenwicht. Hieronder wordt het structurele begrotingssaldo weergegeven. (bedragen x € 1.000) Structureel begrotingssaldo

2026

2027

2028

2029

Saldo baten en lasten voor mutaties reserves

-441

-445

-1.000

-571

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

801

671

1.068

948

Begrotingssaldo

360

226

377

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

-367

-97

-15

Structureel begrotingssaldo

727

323

392

Met alle genomen maatregelen kunnen we een evenwichtige begroting 2026 presenteren die structureel meerjarig sluitend is en nog ruimte biedt voor toekomstig beleid.

1.3

Financiële foto 2026-2029

In de cijfers komt alles samen De onderwerpen die in deze programmabegroting opgenomen zijn, hebben in de meeste gevallen financiële consequenties. In onderstaand overzicht laten wij deze gebundeld zien. Voor de inhoudelijke beleidstoelichting verwijzen wij naar de programma’s en paragrafen. De financiële foto is medio augustus 2025 opgesteld. De ontwikkelingen staan echter niet stil, waardoor de begroting aan verandering onderhevig is. (bedragen x € 1.000) Mutaties begroting 2026-2029 t/m 8 juli 2025 Meicirculaire 2025 Mutaties begroting 2026-2029 t/m 8 juli 2025 inclusief Meicirculaire 2025 Ruimtevragend nieuw beleid 3.1 Algemeen bestuur en bedrijfsvoering 3.1.1 Algemene strategie en samenwerking 3.1.2 Burgerparticipatie 3.1.5 Personeel en organisatie 3.2 Dienstverlening 3.3 3.3.3 3.3.4 3.3.5 3.3.6 3.3.7 3.4 3.4.1 3.4.2 3.4.4 3.5 3.5.1 3.5.8 3.6

Sociaal domein Zorg, ondersteuning, wonen en veiligheid Sociale basisinfrastructuur, gezondheid en inclusie Arbeid, inkomen en participatie Cultuur, sport en accommodaties Jeugdzorg en onderwijs Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed Kwaliteitsniveau openbare ruimte en wijkteam Infraprojecten weg- en waterbouw Gemeentelijk vastgoed en inzet middelen Leefomgeving, wonen en economie Omgevingswet en omgevingsbeleid Economie, werklocaties en ondernemerschap Gebiedsontwikkelingen

fte

Investering

2026

2027

-2.685 3.475

-2.578 -2.182 3.441 2.789

-2.217 3.307

790 -1.352

864 607 -1.311 -1.326

1.090 -1.424

-75 -

-100

-250 -138 -32 -383

-250 -173 -32 -383

-250 -173 -383

-250 36-37 -173 37-38 38 -383 38-39

1.560

-118 -60

-118 -112

45 46

200

-3

-11

-209

-256

-302

2,00

2.477 48 2.174 914 1.515 -1.555 -1.269 -54 -232 3.934

360

23 23 24

-100

-0,11

-75 -

1,44

Nieuwe ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen Actualisatie kapitaallasten Overige ontwikkelingen Saldo programmabegroting 2026-2029

2029 Pagina

-75 -75 -20

0,67

Ruimtebesparend beleid (heroverwegingstraject) Besparen bestaand beleid Reëel en risicovol begroten Verhogen inkomsten

2028

2.489 2.596 48 98 878 872 1.563 1.626 -1.815 -1.808 -1.546 -1.537 -38 -41 -231 -230

2.550 98 800 1.652 -1.839 -1.455 -141 -243

226

8 11 12 13 13 13

377

Hieronder volgt een korte toelichting op de mutaties waarvoor geen informatie in hoofdstuk 3 is opgenomen. 10

Begrotingen verbonden partijen 2026 De begrotingen 2026 van de diverse Gemeenschappelijke Regelingen (GR) waarin Maasgouw participeert zijn in de raadsvergadering van 3 juni 2025 voor zienswijze voorgelegd. De financiële bijdragen volgens de meerjarenramingen 2026-2029 van de GR-en zijn overeenkomstig, de door de raad vastgestelde begrotingen, opgenomen in de beginstand van de financiële foto. Meicirculaire 2025 Dit betreft het saldo van het bedrag dat wij extra ontvangen aan algemene uitkering op basis van de Meicirculaire 2025 inclusief compensatie voor de gestegen prijzen. Zie RIB D/25/203990. De meerjarenraming 2027-2029 is voor wat betreft de Rijksinkomsten gebaseerd op de Meicirculaire 2025 van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Daarbij wordt voor de meerjarenraming een constant prijspeil 2025 als uitgangspunt gehanteerd. Kort na Prinsjesdag zal ook de Septembercirculaire 2025 door de Rijksoverheid worden gepubliceerd met daarin de meest actuele ontwikkelingen. Deze Septembercirculaire kan niet meer worden verwerkt in deze begroting. De financiële consequenties van deze circulaire wordt via een Raadsinformatiebrief inzichtelijk gemaakt en kan vervolgens worden meegenomen in de beraadslaging voor vaststelling van de programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029.

Voor 2026 en 2027 is € 498 miljoen en € 447 miljoen (incidenteel) beschikbaar gesteld als verzachting van het ingroeipad voor de maatregelen van de Hervormingsagenda. Voor gemeente Maasgouw is dit € 537.500 (2026) en € 485.500 (2027). Deze middelen worden door sociaal domein gebruikt om te investeren (in preventie) in aanloop naar de besparingen van de Hervormingsagenda. Deze bedragen zijn in de reserve maatwerkvoorzieningen Sociaal Domein gestort. Reëel en risicovol begroten (bedragen x € 1.000) Reëel en risicovol begroten

2026

2027

2028

2029

Verhoging leges omgevingsvergunning

200

Verlaging budgetten inhuur

230

Onderuitputting kapitaallasten

150

Vrijval voorziening onderhoud gebouwen

190

Kapitaallasten duurzaamheidsinvesteringen

-36

-42

-114

Verlaging budget energiekosten

Verlaging budget overhead

Budget inkomsten BUIG verhogen

Verlaging budget verzekeringen

10. Verlaging budget gegevensveiligheid

Totaal

914

878

872

800

Onderstaand worden een aantal mutaties nader toegelicht: Verhoging leges omgevingsvergunningen Op basis van de ervaringscijfers van de baten bouw- en woningtoezicht van de afgelopen vijf jaar is er een gemiddelde opbrengst van € 619.000. In afwachting van de invoering van de Omgevingswet is er steeds terughoudend geraamd. Vervolgens zijn deze opbrengsten jaarlijks in de 2e Programmarapportage incidenteel verhoogd. De Omgevingswet is op 1 januari 2024 inwerking getreden. Gelet op de legesopbrengsten over 2024 en de verwachte opbrengsten over 2025 is het verantwoord om deze baten structureel te verhogen in de begroting. Wij hebben geen inzicht in de opbrengsten voor de komende jaren en het is momenteel moeilijk om de impact van de Omgevingswet op de lange termijn in te schatten. Verlaging budget inhuur Het huidige budget van € 460.000 voor de inhuur van personeel is verlaagd naar € 230.000. 11

Onderuitputting kapitaallasten De rentesamenstelling van de productenraming 2026-2029 betekent ook een volledige actualisatie van de investeringsstaat voor de berekening van de kapitaallasten en de toerekening daarvan aan de producten. Daarbij worden ook jaarlijks de verwachte rentekosten en rentebaten geactualiseerd. Deze zijn gebaseerd op de verwachte daadwerkelijke investeringen in het komende jaar, waarbij rekening gehouden wordt met realisme in de uitvoering van investeringen. Omdat investeringen vaak later plaatsvinden is er een stelpost onderuitputting kapitaallasten van € 150.000 opgenomen. Beleidsplan onderhoud gemeentelijke gebouwen 2026-2030 inclusief duurzaamheidsinvesteringen maatschappelijk vastgoed Het uitvoeren van de onderhoudswerkzaamheden aan de gemeentelijke gebouwen gebeurt conform het in de raadsvergadering van 30 september 2025 vastgestelde “Beleidsplan onderhoud gemeentelijke gebouwen 2026 – 2030”. Op basis hiervan is er sprake van een verhoging van € 10.000 van de totale storting per jaar in de voorziening groot onderhoud. Echter is de verwachting dat er middelen (€ 1.000.000) per 31-12-2025 resteren in de voorziening met betrekking tot het “Beleidsplan onderhoud gemeentelijke gebouwen 2021– 2024”. Deze middelen blijven beschikbaar in de voorziening voor het huidige beleidsplan.

Daardoor is er geen sprake van een verhoging van € 10.000, maar een vrijval van jaarlijks € 190.200. In de kadernota 2026 is er een bedrag van € 460.000 verhoging van de storting per jaar in de voorziening genoemd met betrekking tot het “Beleidsplan onderhoud gemeentelijke gebouwen 2026 – 2030”. Er is kritisch gekeken naar hetgeen realistisch is per jaar uit te voeren in relatie tot de capaciteit. Daarnaast worden de verduurzamingsmaatregelen geactiveerd in plaats van het ten laste brengen van de voorziening. Doordat deze maatregelen levensduur verlengend zijn is activering toegestaan. Deze acties hebben er toe geleidt dat er geen extra gelden nodig zijn voor de voorziening. Wel ontstaan er structurele kapitaallasten door het activeren van de verduurzamingsmaatregelen. De kredieten voor de verduurzamingsmaatregelen zijn opgenomen in het Jaarlijks Investerings Plan (JIP) en Meerjarig Investerings Plan (MIP) 2026-2029. Verhogen inkomsten Voor de opbrengsten uit belastingen en leges zijn de uitgangspunten uit de kadernota 2026 verwerkt in de begroting 2026. De opbrengsten onroerende zaakbelasting zijn met 25% verhoogd. Voor riool- en afvalstoffenheffing geldt een maximaal kostendekkendheid tarief. De leges zijn geïndexeerd met 2,7% conform de Meicirculaire 2025. (bedragen x € 1.000) Verhoging belastinginkomsten en leges

2026

2027

2028

2029

OZB woningen

887

901

924

OZB niet-woningen

556

565

580

Verhoging leges begraafrechten

Verhoging overige leges

1.515

1.563

1.626

1.652

Totaal

Zie voor een nadere toelichting hoofdstuk 4.1 paragraaf lokale heffingen.

Nieuwe ontwikkelingen (bedragen x € 1.000) Correcties of nieuwe beleidsvoorstellen

2026

2027

2028

2029

Autonome ontwikkelingen 1.

Cao personeel

-274

-576

Rentekosten

-352

-344

-336

-340

Indexering Wmo

-240

Indexering Jeugdwet

-368

Kostendekkendheid afval

-42

Kostendekkendheid riolering

112

-54

-40

-58

-1

-84

-147

Actualisatie kapitaallasten Kapitaallasten niet gedekt door reserve 7.

Bijstelling kapitaallasten

Overige ontwikkelingen 8.

Onderhoud functieboek

Bijdrage SML

-8

10. 11.

Bijdrage vervoer en opvang zwerfdieren Correctie bijdrage BsGW

-34 17

-34 18

-34 6

12.

Renteopbrengsten BsGW

13.

Overige administratieve mutaties

Totaal

-75

-1.555

-1.815

-1.808

-1.839

Onderstaand worden een aantal mutaties nader toegelicht: Cao personeel In juni 2025 is de nieuwe cao gemeenten over de periode 2025-2027 vastgesteld. Met terugwerkende kracht gaat deze in per 1 april 2025 voor een periode van 2 jaar. Door de nieuwe cao gemeenten stijgen de personeelskosten met € 276.000 in 2026 en € 576.000 in volgende jaren. Zie verder ook hoofdstuk 4.5 paragraaf bedrijfsvoering. Rentekosten Er is een berekening van de renteomslag gemaakt op basis van de te verwachten netto-rentebetalingen. Doordat de gemeente Maasgouw een redelijk lage schuldquote heeft en relatief hoge renteopbrengsten uit de obligatieportefeuille, komt de rente-omslagberekening uit op 0,5 %. In deze meerjarenbegroting 2026 – 2029 is er dan ook sprake van toerekening van rentekosten aan de activa. De berekening van de renteomslag 2026 is in de hoofdstuk 4.4 paragraaf financiering opgenomen. Indexering Wmo en Jeugdwet De budgetten Wmo en Jeugdwet zijn op basis van de landelijke indexering voor zorginstellingen geïndexeerd. De opgenomen bedragen betreffen een inschatting van de verwachte uitgaven. Actualisatie Kapitaallasten Toevoegingen en verhogingen van investeringen aan het JIP 2026 en MIP 2027 t/m 2029 (exclusief riolering) zorgen voor extra kapitaallasten vanaf 2027. Onderhoud functieboek In 2025 is het functieboek geactualiseerd.

Dit heeft geleid tot enkele mutaties/correcties ten aanzien van de personeelskosten. Zie voor een nadere toelichting hoofdstuk 4.5 paragraaf bedrijfsvoering. Renteopbrengsten BsGW Via de BsGW ontvangen we nu een rentevergoeding over de belastinggelden die de BsGW namens de gemeenten int. Voor Maasgouw is dit een jaarlijks rentevergoeding van € 15.000. In de kadernota is rekening gehouden met een indexering van de overige budgetten (niet zijnde sociaal domein: Jeugdwet en Wmo). Als onderdeel van de heroverwegingen is bepaald dat de huidige budgetten niet worden verhoogd en werkzaamheden verricht dienen te worden binnen het bestaande beleid. 13

2. Kerngegevens 14

2024

2025

24.409

24.492

van 0 – 4 jaar

980

1.028

van 5 – 9 jaar

960

967

van 10 - 14 jaar

945

984

van 15 – 19 jaar

1.008

970

van 20 – 64 jaar

13.462

13.340

van 65 – 74 jaar

3.829

3.833

van 75 – 84 jaar

2.422

2.536

85 jaar en ouder

803

834

Beegden

1.888

1.897

Heel & Panheel

4.587

4.555

Linne

3.880

3.899

Maasbracht & Brachterbeek

7.034

7.006

Ohé & Laak

840

846

Stevensweert

1.697

1.788

Thorn

2.482

2.486

Wessem

2.001

2.015

288

254

IOAW

IOAZ

Bijstandsbesluit Zelfstandigen (BBZ)

A. SOCIALE STRUCTUUR Aantal inwoners per 1 januari

Aantal inwoners per kern:

Aantal uitkeringsgerechtigden per 1 augustus Participatiewet

B. FYSIEKE STRUCTUUR Oppervlakte gemeente, waarvan:

5.812 ha

Binnenwater

1.242 ha

Land

4.570 ha

Wegoppervlakte

2,67 km2

Groenoppervlakte (incl. heide en bossen)

4,64 km2

C. FINANCIELE STRUCTUUR Uitgaven gewone dienst Opbrengst belastingen en leges Algemene uitkering uit gemeentefonds Uitkering deelfonds sociaal domein Boekwaarde geactiveerde kapitaalsuitgaven per 1-1 Langlopende leningen per 1-1 Reserves en voorzieningen per 1-1

2025 Totaal 78.003.600 14.918.700 47.661.200 2.301.900 119.712.000 54.564.200 64.653.900

2026 Totaal 81.465.300 17.364.100 49.944.600 2.373.400 119.441.400 52.689.600 66.147.100

2025 Per inwoner 3.196 611 1.953 94 4.904 2.235 2.649

2026 Per inwoner 3.326 709 2.039 97 4.877 2.151 2.701

3. Programma’s 16

De opbouw van deze programmabegroting wordt bepaald door het coalitieakkoord 2022-2026 "Samen bouwen aan een sterk, sociaal en een duurzaam Maasgouw". In de inleiding van het coalitieakkoord is de ambitie opgenomen om verder te bouwen aan een sterke gemeente, werken aan een sociaal Maasgouw en gestalte geven aan een duurzaam Maasgouw. Dat leidt tot een indeling in zes hoofdprogramma’s en één financieel overzicht (verplicht): 1 Algemeen bestuur en bedrijfsvoering 2 Dienstverlening 3 Sociaal domein 4 Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed 5 Leefomgeving, wonen en economie 6 Gebiedsontwikkelingen 7 Financiële overzichten Coalitieakkoord 2022-2026 Ieder hoofdprogramma start met de hoofddoelen van het coalitieakkoord 2022-2026. In het voorjaar van 2026 wordt na de gemeenteraadsverkiezingen een nieuw coalitie- of raadsakkoord 2026-2030 vastgesteld. De uitvoering van dit akkoord wordt vanaf de programmabegroting 2027 opgenomen. Global Goals Bij ieder hoofdprogramma de Global Goals opgenomen met een korte toelichting. Uitvoering bestaand beleid Naast het nieuwe beleid houdt elk team zich ook bezig met lopende werkzaamheden die verband houden met onderwerpen die tot de kerntaken behoren. Deze worden onder de uitvoering van het bestaande beleid kort beschreven.

Uitvoering nieuw beleid Bij de onderwerpen in de zes hoofdprogramma’s staan drie hoofdvragen centraal: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Wat gaat dat kosten? Wat willen we bereiken? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt per onderwerp beschreven welke maatschappelijke effecten we als gemeente willen bereiken. Uit de beschrijving moet blijken welke voordelen we voor burgers, bedrijven of instanties willen bereiken. We beschrijven niet welke "output" (diensten, producten of documenten) we opleveren, maar welke "outcome" (effecten) we willen bereiken. Omdat de gemeente binnen de programma's/ domeinen tal van activiteiten organiseert, voert het te ver om binnen een kaderstellend document als de programmabegroting de beoogde effecten tot in detail te beschrijven. Daarom worden de beoogde effecten in de programmabegroting in (relatief) abstracte bewoordingen beschreven. Wat gaan we daarvoor doen? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt beschreven welke gemeentelijke activiteiten in 2026 worden gepland om de beoogde maatschappelijke effecten te kunnen bereiken. Daarbij kan worden gedacht aan verbetering of vernieuwing van diensten of producten die voor burgers, bedrijven of instanties bedoeld zijn.

Ook kan gedacht worden aan het uitvoeren van onderzoeken of het opstellen en uitvoeren van plannen die leiden tot meer effectiviteit bij het bereiken van maatschappelijke effecten of meer efficiëntie in het functioneren van de organisatie.

Wat gaat dat kosten? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt beschreven met welke structurele of incidentele kosten de geplande activiteit gepaard gaat. Daarbij wordt ook meegewogen welke kosten gepaard gaan met de extra ambtelijke capaciteit die gevraagd is. Aan het eind van ieder programmahoofdstuk wordt een "overzicht van baten en lasten" gegeven. Totaaloverzicht baten en lasten Per programma is een overzicht met baten en lasten inclusief taakvelden opgenomen voor de jaren 2026 t/m 2029. Projecten Bij elk programma (indien van toepassing) zijn de belangrijkste projecten weergegeven. In de voortgangsrapportage van elke programmarapportage wordt over deze projecten gerapporteerd. Verbonden partijen Per programma is (waar van toepassing) aangegeven welke verbonden partijen gerelateerd zijn aan het betreffende programma. Beleidsindicatoren Tot en met 2025 zijn in de programmabegroting de beleidsindicatoren in hoofdstuk 3 opgenomen bij het desbetreffende programma. Vanaf 2026 zijn alle beleidsindicatoren samengevoegd en opgenomen in hoofdstuk 6.3 waarbij nog steeds zichtbaar is welke indicator bij welk programma hoort. Financiële overzichten Op grond van de BBV-voorschriften zijn ook een aantal financiële overzichten verplicht. Deze overzichten worden in hoofdstuk 3.7 weergegeven. 1. Algemene dekkingsmiddelen 2. Overhead 3. Vennootschapsbelasting 4. Onvoorzien

3.1 Algemeen bestuur en bedrijfsvoering 19

Coalitieakkoord 2022-2026

De schaal en omvang van de gemeente Maasgouw levert belangrijke voordelen op die we ook in de komende jaren willen benutten. De kleine afstand tussen lokaal bestuur en samenleving zorgt ervoor dat bestuurders en ambtenaren goed op de hoogte kunnen blijven van de wensen, opvattingen en zorgen die bij inwoners en ondernemers bestaan. We beschikken als gemeente over een compacte, wendbare en klantgerichte moederorganisatie en zijn in MER-verband ook verantwoordelijk voor drie dochterorganisaties: de Omgevingsdienst, de Sociale dienst en de dienst Bedrijfsvoering. Ook op andere fronten werken we samen met medeoverheden, instellingen en bedrijven om tot een adequate aanpak van opgaven te komen. Daarbij willen wij dat de gemeente Maasgouw zich blijft onderscheiden door een gezonde financiële positie en een laag niveau van belastingen.

Hoofddoelen coalitieakkoord 3.1.1 Algemene strategie en samenwerking 3.1.2 Burgerparticipatie 3.1.3 Global Goals gemeente 3.1.4 Veiligheid, crisisbeheersing en handhaving 3.1.5 Personeel en organisatie 3.1.6 Financiën en belastingen

Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.

Global Goals

We dragen uit dat we een Global Goals gemeente zijn. Aan de hand van de Global Goals laten wij zien hoe wij als gemeente werken aan duurzaamheid. Ook laten we zien hoe inwoners en ondernemers daar een bijdrage aan kunnen leveren. Vanaf de programmabegroting 2024 is gekozen voor een behoudende richting voor wat betreft de inzet van de Global Goals. Dat blijft de koers in 2026. Inhoudelijk blijft onze inzet desalniettemin gericht op een duurzaam Maasgouw. In de voorliggende begroting is wederom per programma de Global Goals inclusief een korte toelichting opgenomen. Verder wordt verwezen naar het Global Goals dashboard op de website waarstaatjegemeente.nl. In het Global Goals dashboard staat data die de doelen voor gemeenten in beeld brengen. Dit interactieve rapport is bedoeld om de cijfers, waarvan de meeste bronnen voor elke gemeente beschikbaar zijn, overzichtelijk en in samenhang te tonen. https://www.waarstaatjegemeente.nl/mosaic/sustainable-development-goals-rapport/inleiding

Het programma Algemeen bestuur en organisatie draagt bij aan de volgende Global Goals: Toelichting Global Goals Global Goal 11 richt zich op het inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam maken van steden en dorpen. Global Goal 16 gaat over een vreedzame en rechtvaardige samenleving voor iedereen en effectieve, verantwoordelijke en inclusieve instellingen. Global Goal 17 richt zich op effectieve publieke, publiek-private en maatschappelijke samenwerkingsverbanden en op mondiale samenwerkingsverbanden voor duurzame ontwikkeling.

Uitvoering bestaand beleid

Binnen het programma Bestuur en bedrijfsvoering geeft de gemeente invulling aan haar takenpakket op het gebied van algemeen bestuur, veiligheid en bedrijfsvoering. Naast de uitvoering van onze reguliere werkzaamheden en wettelijke taken die wij uitvoeren, hebben wij onderstaand een aantal belangrijke thema’s opgenomen die momenteel onderhanden zijn. Strategische Visie Maasgouw 2035 Het streven is om eind 2025 een Strategische Visie Maasgouw 2035 vast te stellen. Belangrijke uitgangspunten bij de opstelling waren betrokkenheid van alle inwoners, juiste leeftijdsafspiegeling en optimale participatie, omdat dit leidt tot breder gedragen eigenaarschap. Dit is essentieel voor het borgen van de visie en succesvolle implementatie. Deze implementatie dient vanaf 2026 handen en voeten te krijgen. Samenwerking Midden-Limburg (Regiodeal) Vanuit gemeente Maasgouw wordt bestuurlijk en ambtelijk intensief deelgenomen aan de samenwerking binnen Midden-Limburg (SML). Enerzijds betreft dit de samenwerking ten behoeve van de Regiodeal Midden-Limburg met daarin de programma’s Leefbaarheid, Landschap & Klimaat en Economie, arbeidsmarkt & onderwijs en tot slot een pijler ten behoeve van de toekomstige bestuurlijke borging van de extra ontwikkelde samenwerking. Hiervoor is regionaal een bedrag beschikbaar van € 40 miljoen voor de periode 2026-2029.

Anderzijds betreft het de ‘reguliere’ samenwerking binnen de werkvelden van SML, waarvoor in 2026 de inwonersbijdrage verhoogd zal worden. Burgerparticipatie In 2025 is een adviseur burgerparticipatie aangenomen die een plan van aanpak opgesteld heeft dat is gericht op ambities voor het meedenken en meepraten van burgers bij besluitvormingsprocessen en op het meedoen van burgers in de samenleving. Hierbij streven we naar een uniforme benadering van burgerparticipatie, met focus op wederzijds vertrouwen, transparantie en duidelijke communicatie tussen inwoners en de gemeente, om betrokkenheid en eigenaarschap te vergroten. Integrale Veiligheid Op basis van het Integraal Veiligheidsplan werkt de gemeente samen met politie, OM en andere overheden aanpak van problemen op gebied van ondermijning, overlast en geweld, criminaliteit en woninginbraken. Ook wordt er binnen de Veiligheidsregio samengewerkt aan crisisbeheersing en de uitvoering van de brandweertaken.

Uitvoering nieuw beleid Hoofddoel 3.1.1 Algemene strategie en samenwerking Borging strategische visie

Wat willen wij bereiken? Uitvoeren en borgen van de Strategische Visie Maasgouw 2035. Wat gaan we daarvoor doen? Na een uitgebreid totstandkomingstraject met verschillende vormen van participatie door inwoners zal in september 2025 de Strategische Visie Maasgouw 2035 worden opgeleverd en in december 2025 aan de raad worden voorgelegd. Om te kunnen bereiken dat de toekomstambities in de Strategische Visie ook daadwerkelijk worden gerealiseerd moet een meerjarig uitvoeringsplan of -programma worden vastgesteld waarin wordt beschreven welke projecten, acties en maatregelen worden uitgevoerd om de strategische doelen te kunnen bereiken. De vaststelling van de visie zal daarom ook gepaard moeten gaan met de vaststelling van een opdracht om een uitvoeringsplan op te stellen. Met het oog op de raadsverkiezingen in maart 2026 ligt het voor de hand om dit uitvoeringsplan ter vaststelling aan het nieuwe gemeentebestuur voor te leggen. In de organisatiewetenschap wordt de lijn “Structure follows strategy” gevolgd. Dat betekent dat onderzocht moet worden welke aanpassingen in structuur en cultuur van de gemeentelijke organisatie nodig zijn om (de uitvoering van) de Strategische Visie Maasgouw 2035 te kunnen borgen.

Daarbij moeten aspecten als organisatiestructuur & besturingsfilosofie, organisatiecultuur & kernwaarden en organisatieontwikkeling & strategische personeelsplanning tegen het licht worden gehouden. Dit vraagt om de expertise van adviesbureaus die in dergelijke organisatievraagstukken gespecialiseerd zijn. De kosten voor deze inhuur van wordt geraamd op € 75.000. Wat gaat dat kosten? € 75.000 incidenteel voor 2026.

Hoofddoel 3.1.2 Burgerparticipatie Adviseur burgerparticipatie

Wat willen wij bereiken? Een beweging inzetten waarbij we op een andere (meer uniforme) manier kijken naar en omgaan met burgerparticipatie. Daarbij hebben we aandacht voor het creëren van wederzijds vertrouwen, transparantie en duidelijke communicatie tussen inwoners en de gemeente om zo de betrokkenheid en het eigenaarschap van inwoners en de interne organisatie te vergroten. Wat gaan we daarvoor doen? De adviseur burgerparticipatie heeft in 2025 een plan van aanpak opgesteld om te komen tot visie op en werkwijze voor wat betreft burgerparticipatie. Uit het verleden is gebleken dat het noodzakelijk is om een adviseur burgerparticipatie te hebben die de rode draad in de organisatie bewaakt, bestuur adviseert en daar waar nodig bijstelt. Wat gaat dat kosten? € 75.000 structureel vanaf 2026, 0,67 fte schaal 10.

Hoofddoel 3.1.5 Personeel en organisatie Inwerkprogramma raad

Wat willen wij bereiken? Raadsleden en burgerleden die zijn toegerust hun rol te vervullen. Wat gaan we daarvoor doen? In de maanden na de gemeenteraadsverkiezingen 2026 een start- en ontwikkelprogramma voor raads- en burgerleden uitvoeren om kennis en vaardigheden op te doen en te ontwikkelen. Wat gaat dat kosten? € 20.000 incidenteel voor 2026.

Verbonden partijen Naam Servicecentrum MER Veiligheidsregio Limburg-Noord Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen Grenspark Maas-Swalm-Nette Samenwerking Midden Limburg Euregio Rijn-Maas-Noord

Voor meer informatie verwijzen wij naar hoofdstuk 4.6 paragraaf verbonden partijen.

Totaaloverzicht baten en lasten programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering (bedragen in €) Taakveld

Realisatie 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

161.275

66.385 44.452 272.112

67.032 20.660 87.692

1.992.343

1.576.301

1.960.793

1.871.224

2.168.706 163.936 39.000

2.182.499 234.464 1.020.700

2.363.533 214.131 22.000

2.418.533 215.875 22.000

2.418.369 215.875 22.000

2.419.710 215.875 22.000

Baten 0.1 Bestuur 1.1 - Crisisbeheersing en brandweer 1.2 - Openbare orde en veiligheid Totaal Baten Lasten 0.1 - Bestuur 1.1 - Crisisbeheersing en brandweer 1.2 - Openbare orde en veiligheid 3.1 - Economische ontwikkeling 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie Totaal Lasten Totaal saldo baten en lasten Baten reserves Lasten reserves Totaal mutaties reserves

90.100

128.059 4.492.043 -4.219.931 25.654 25.654

187.985 5.292.049 -5.204.357 1.438.354 158.200 1.280.154

118.000 4.678.457 -4.590.765 23.283 23.283

97.000 4.624.632 -4.536.940 21.739 21.739

97.000 4.624.468 -4.536.776 12.398 12.398

97.000 4.625.809 -4.538.117 724 724

Totaal saldo

-4.194.277

-3.924.203

-4.567.482

-4.515.201

-4.524.378

-4.537.393

3.2 Dienstverlening 25

Coalitieakkoord 2022-2026

De gemeente verleent op veel manieren diensten aan inwoners en ondernemers. Daarbij kan worden gedacht aan fysieke, telefonische, digitale of schriftelijke dienstverlening. Deze diensten worden geleverd door de gemeentelijke moederorganisatie en door de MER-diensten die onder verantwoordelijkheid van de gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen vallen. Zowel voor de gemeentelijke moederorganisatie als de MER-diensten lopen programma's en projecten om de dienstverlening verder te verbeteren. Ook is het nodig om in te spelen op ontwikkelingen in wet- en regelgeving.

Hoofddoelen coalitieakkoord 3.2.1 Dienstverlening door gemeente 3.2.2 Dienstverlening door MER-diensten 3.2.3 Eisen in landelijke wet- en regelgeving

Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.

Global Goals

Het programma dienstverlening draagt bij aan de volgende Global Goals:

Toelichting Global Goals Global Goal 5 richt zich op het stoppen van alle vormen van discriminatie, en het bereiken van volledige en effectieve participatie op alle niveaus van besluitvorming. Global Goal 10 gaat over sociale, economische en politieke insluiting van iedereen. Kortom het scheppen van gelijke kansen. Global Goal 17 richt zich op effectieve publieke, publiek-private en maatschappelijke samenwerkingsverbanden.

Uitvoering bestaand beleid

In 2026 wordt het programma dienstverlening door de gemeente afgerond. In 2026 wordt bekeken hoe dit verder in de toekomst wordt uitgezet en hoe dit kan aansluiten bij het gezamenlijk programma “Dienstverlening MER-organisatie 2025-2030”. Dienstverlening is van toepassing op de gehele organisatie. Dit blijkt ook uit de vastgestelde gezamenlijke dienstverleningsvisie. In 2026 wordt verder uitvoering gegeven aan de ingezette lijn, waarvoor budget is aangevraagd in de programmabegroting 2025. Facilitaire dienstverlening en interieurverzorging De facilitaire dienstverlening en interieurverzorging is de stille kracht achter een goed functionerende organisatie. Het draait om alle ondersteunende diensten die ervoor zorgen dat medewerkers hun werk prettig, veilig en efficiënt kunnen doen. In 2026 willen wij dit voortzetten.

Kwaliteit In 2026 zal het team kwaliteit haar bijdrage leveren aan het programma “Dienstverlening door gemeente” en het gezamenlijke programma “Dienstverlening MER-organisatie 2025-2030”. Daarnaast zullen zij zich bezighouden met het verbeteren van de dienstverlening en de implementatie van een aantal onderdelen die voortkomen vanuit de begroting van SC MER. Klant Contact Center Het Klant Contact Center (KCC), is het kloppend hart van de organisatie. Het is namelijk het eerste en belangrijkste contactpunt voor de inwoners. Het is de plek waar alle communicatie met klanten samenkomt, via de telefoon, e-mail en sociale media. Het KCC heeft de afgelopen jaren een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Zij hebben in het tweede kwartaal van 2025 laten zien dat ze beschikken over 75% zelf oplossend vermogen. Het is van belang om dit in 2026 vast te houden voor de toekomst. Het doel blijft dat ook ‘goede telefonische toegankelijkheid, waarbij het vertalen van de klantvraag naar realiseerbare antwoorden centraal staat, waardoor het klantcontact werkt’. In 2026 blijven wij werken aan het professionaliseren van het team, de interne telefonische bereikbaarheid uit te breiden, een aantal processen, zoals agendabeheer, te optimaliseren voor een beter klant contact. Kwaliteitsmonitoring en kwaliteit versus kwantiteit. Ook de klanttevredenheidsmetingen worden in 2026 voortgezet.

De inwoner geeft het gehele algemene telefonische contact het cijfer 8,6 in het tweede kwartaal van 2025. De verbeterpunten die voortvloeien uit de klanttevredenheidsmetingen worden verzameld en indien nodig worden er verbeteringen doorgevoerd. In 2026 is het van belang dat wij vasthouden aan een goede klanttevredenheid, ‘behouden wat werkt en vernieuwen waar nodig’. Burgerzaken In de programmabegroting 2025 is aandacht besteed aan het professionaliseren van het personeel burgerzaken. Als gemeente willen wij een sterke en betrouwbare partner zijn, waar andere op kunnen bouwen. Deze investering is gedaan, waardoor wij als gemeente beter kunnen inspelen op onvoorziene omstandigheden, veranderingen en hierdoor een consistent dienstverleningsniveau kunnen bieden naar onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en andere overheidsorganisaties. Binnen burgerzaken is nog veel inhoudelijke groei noodzakelijk. In 2026 wordt dan ook aandacht besteed aan het verder stabiliseren van het personeel, de telefonische stabiliteit, het minder kwetsbaar zijn door het verbreden van inhoudelijke kennis, het verder vooruit denken en het nog beter inspelen op toekomstige ontwikkelingen. Verder zullen wij in 2026 op het gebied van kwaliteitsmonitoring en kwaliteitsverbetering inzetten.

De Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) heeft een steekproef uitgevoerd bij de gemeente Maasgouw. Zij gaven aan onder de indruk te zijn en hebben complimenten uitgesproken over de keuzes die gemaakt zijn. Er zijn duidelijke afspraken rondom taken, verantwoordelijkheden en tijdsplanningen om de burger van dienst te kunnen zijn. De PDCA-cyclus wordt goed toegepast en jullie zijn op de hoogte wat er aan processen is geregistreerd en indien nodig waar deze aangepast dienen te worden. Zelfevaluaties en andere toetsingen worden benut om doelgericht met verbeterpunten aan de slag te kunnen gaan, en daar worden mooie resultaten mee geboekt.’ De klanttevredenheidsmetingen worden ook in 2026 uitgevoerd. De burger geeft burgerzaken en de receptie een klanttevredenheidscijfer van een 8,7 in het tweede kwartaal van 2025. Dit is een mooi cijfer, het is van belang dat we dit in 2026 kunnen voorzetten en verbeteren waar nodig. Dienstverlening MER-organisaties 2025-2030 In 2025 is het gezamenlijk programma “Dienstverlening MER-organisaties 2025-2030” opgesteld voor de vier MER-organisaties (Maasgouw, Roerdalen, Echt-Susteren en SC MER). De ambitie van het gezamenlijk programma dienstverlening is om de werkwijzen, bedrijfsvoeringsprocessen en informatiesystemen van de MER-organisaties te uniformeren.

Dit doen wij vanuit de gezamenlijke dienstverleningsvisie, waarbij de inwoner, ondernemer- en ketenpartnergerichte, kanaalonafhankelijke dienstverlening centraal staat. 27

Op basis van de gezamenlijke dienstverleningsvisie zijn de belangrijkste doelen geformuleerd. Deze doelen worden uitgewerkt in projecten. Binnen het programma willen wij de volgende doelen bereiken: 1. Invoeren van nieuwe wet- en regelgeving: Door de huidige en toekomstige wetgeving, zoals de Wet open overheid (Woo), Wet modernisering elektronische bestuurlijk verkeer (Wmebv) en regels voor digitale toegankelijkheid, te implementeren in onze processen, zorgen we voor een conforme en toegankelijke dienstverlening. Wetgeving is ondersteunend aan onze digitale dienstverlening. 2. Ontwikkeling en implementatie van een omnichannel-concept, betere bereikbaarheid: Onze dienstverlening is via meerdere kanalen beschikbaar. Wij gaan onderzoeken en vandaar uit verder vormgeven of onze dienstverlening centraal of beter domeingericht kan worden ingericht. Het doel is dat inwoners, ondernemers en ketenpartners meer keuze hebben en wij daarmee een betere bereikbaarheid hebben. 3. Uniformeren en doorontwikkeling digitale dienstverlening: Door processen te standaardiseren en landelijke normen te volgen, verbeteren wij de digitale dienstverlening en bieden wij een eenduidig serviceniveau, onafhankelijk van het kanaal. 4.

Definiëren en borgen van dienstverlenings-DNA: Wij ontwikkelen een gedeeld dienstverlenings-DNA dat de competenties en de cultuur binnen de vier MER-organisaties verankert en richting geeft. 5. Standaardisatie en uniformering van de digitale dienstverleningsprocessen: Door gezamenlijke processen te beschrijven en te borgen via de Lean-methodiek, vergroten wij efficiëntie en de effectiviteit van de (digitale) dienstverlening. 6. Vergroten van professionaliteit en klantgerichtheid: Wij professionaliseren klantgerichtheid om samen met medewerkers, inwoners, ondernemers en ketenpartners voortdurend de kwaliteit te verbeteren. In 2026 worden projecten uitgevoerd om uitvoering te geven aan bovenstaande doelen.

Totaaloverzicht baten en lasten programma dienstverlening (bedragen in €) Taakveld

Realisatie 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Baten 0.2 - Burgerzaken 7.5 - Begraafplaatsen en crematoria Totaal Baten Lasten 0.2 - Burgerzaken 1.2 - Openbare orde en veiligheid 7.5 - Begraafplaatsen en crematoria Totaal Lasten Totaal saldo baten & lasten Baten reserves Lasten reserves Totaal mutaties reserves

561.907 80.757 642.664

375.515 85.654 461.169

393.215 135.654 528.869

399.915 138.654 538.569

406.915 140.654 547.569

413.915 143.654 557.569

1.026.403 3.520 134.634 1.164.557 -521.893 56.639 56.639

1.230.974 9.000 156.238 1.396.212 -935.043 77.234 31.965 45.269

1.221.240 13.398 178.792 1.413.430 -884.561 1.304 1.304

1.244.502 13.431 181.483 1.439.416 -900.847 1.304 1.304

1.243.336 13.465 181.433 1.438.234 -890.665 1.304 1.304

1.243.336 13.465 180.607 1.437.408 -879.839 1.304 1.304

Totaal saldo

-465.254

-889.774

-883.257

-899.543

-889.361

-878.535

3.3 Sociaal Domein 29

Coalitieakkoord 2022-2026

Door de decentralisatie van taken van het Rijk naar de gemeenten is het takenpakket van gemeente in het sociaal domein in de afgelopen jaren fors uitgebreid. Samen met andere organisaties geeft de gemeente invulling aan een takenpakket op het terrein van "arbeid, inkomen en participatie", "zorg, wonen en veiligheid" en "jeugdzorg en onderwijs". De gemeente bouwt aan een sociale basisinfrastructuur en bevordert positieve gezondheid en inclusie. Daarnaast willen we op het werkveld "sport, cultuur en accommodaties" blijven werken aan de mogelijkheden voor mensen om invulling te geven aan sportieve of sociaal-culturele activiteiten. Binnen dit geheel moet worden ingespeeld op demografische ontwikkelingen, zoals de vergrijzing.

Hoofddoelen coalitieakkoord 3.3.1 Toekomstbestendige zorg 3.3.2 Doorontwikkeling sociaal wijk team (SWT) 3.3.3 Zorg, ondersteuning, wonen en veiligheid 3.3.4 Sociale basisinfrastructuur, gezondheid en inclusie 3.3.5 Arbeid, inkomen en participatie 3.3.6 Cultuur, sport en accommodaties 3.3.7 Jeugdzorg en onderwijs

Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.

Global Goals

Het programma sociaal domein draagt bij aan de volgende Global Goals:

Toelichting Global Goals Global Goal 1 gaat over het beëindigen van armoede, het zorgen voor gelijke toegang tot basisvoorzieningen en gelijke economische rechten en het vergroten van weerbaarheid van mensen in kwetsbare situaties. Global Goal 2 draait om toegang voor iedereen tot veilig, voedzaam en voldoende voedsel. Bij Global Goal 3 draait het om het zorgen voor toegang tot goede gezondheidszorg. Global Goal 4 is gericht op goed basis-, voortgezet en hoger onderwijs voor iedereen. Global Goal 5 richt zicht op het stoppen van alle vormen van discriminatie, en het bereiken van volledige en effectieve participatie op alle niveaus van besluitvorming. Global Goal 8 richt zich op duurzame economische groei, werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor iedereen. Global Goal 10 gaat over sociale, economische en politieke insluiting van iedereen. Kortom het scheppen van gelijke kansen. Global Goal 11 richt zich op het inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam maken van steden en dorpen. Global Goal 17 richt zich op effectieve publieke, publiek-private en maatschappelijke samenwerkingsverbanden.

Uitvoering bestaand beleid

Binnen het sociaal domein geeft de gemeente uitvoering aan een uitgebreid takenpakket en moet worden ingespeeld op een divers geheel van opgaven. Op het taakveld "arbeid, inkomen en participatie" blijft het streven dat inwoners zo veel als mogelijk meedoen in de maatschappij. Opgaven voor zorg, ondersteuning, wonen en veiligheid worden in samenhang aangepakt. Binnen dit geheel vormen de jeugdzorg en de hervormingsagenda jeugd een belangrijk aandachtsveld. Ook wordt er geïnvesteerd in diverse gemeenschapsaccommodaties en huisvesting van onderwijs. De investeringen en inspanningen binnen het sociaal domein zijn veelal in de preventieve en faciliterende sfeer. Daarom zijn directe revenuen vaak niet of moeilijk meetbaar en komen positieve effecten veelal buiten de gemeentelijke begroting tot uitdrukking. We zijn er van overtuigd dat deze investeringen in een brede maatschappelijke basis noodzakelijk zijn om toekomstige meerkosten te beperken. Samen bouwen aan een veerkrachtig sociaal domein In 2026 bouwen we voort op de koers uit het coalitieakkoord “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”. Die koers vraagt om keuzes die bijdragen aan een sterkere sociale basis, meer preventie en vroegsignalering en het versterken van bestaanszekerheid en inclusie. De samenleving en andere overheden doen steeds vaker een beroep op het sociaal domein.

Binnen Maasgouw spelen we daarop in met een brede, integrale benadering waarin we aandacht geven aan wat nodig is. We geloven in passende zorg en ondersteuning, de menselijke maat en de kracht van samenwerking. Waar nodig nemen we verantwoordelijkheid, maar steeds vaker vervullen we de rol van facilitator. Zo starten we in 2026 met een digitaal buurtnetwerk dat ondersteunt bij het verbinden van buren met elkaar en lokale stakeholders om offline ontmoetingen en burgerbetrokkenheid te stimuleren. Het Sociaal Wijkteam vormt het centrale toegangspunt voor inwoners met ondersteuningsvragen. Binnen dit multidisciplinaire team van gemeentelijke en externe professionals wordt wijkgericht en laagdrempelig gewerkt. We bouwen verder aan een sterk voorliggend veld, met onder andere de Huiskamer Plus, de Huiskamer voor Dementie en andere lokale ontmoetingsplekken die bijdragen aan welzijn, preventie en verbondenheid in de kernen. Zo ontwikkelt de bibliotheek zich verder als lokale basisvoorziening op het gebied van taal, digitale vaardigheden, ontmoeting en participatie. In overleg met verenigingen verkennen we toekomstscenario’s, waarbij behoud van leden, vrijwilligers en accommodaties centraal staat. De uitvoering binnen het sociaal domein gebeurt samen met een breed netwerk van partners.

Zo is het Servicecentrum MER uitvoerder van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Participatiewet. Voor werk en ontwikkeling zijn we aangesloten bij het nieuwe participatiebedrijf DOON, opvolger van Westrom. Daarnaast zetten we ons eigen Mensontwikkelbedrijf Maasgouw verder door, met als doel inwoners zo zelfstandig mogelijk naar vermogen te laten deelnemen aan de maatschappij. In 2026 versterken we naar verwachting onze jeugdzorg door aansluiting bij de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Jeugd Limburg (MGR Jeugd Limburg), in lijn met landelijke oproepen tot regionale samenwerking. We werken intensief samen met welzijnsorganisaties, Vluchtelingenwerk, GGD Limburg-Noord, onderwijs, vrijwilligersorganisaties en zorgaanbieders. Ons beleid is afgestemd op landelijke en regionale akkoorden zoals IZA, GALA en de Hervormingsagenda Jeugd. Ontwikkelingen zoals de Participatiewet in Balans, personeelstekorten en vergrijzing zijn ook bepalend. We kijken uit naar de richting van een nieuw kabinet en gemeenteraad. In 2026 wordt een toekomstgericht armoedebeleid vastgesteld. Hiermee wordt bestaanszekerheid voor de inwoners versterkt. Dit beleid richt zich op structurele ondersteuning voor lage inkomens, samenwerking, en het vergroten van bereik en vertrouwen. We waarborgen toegankelijke schuldhulp en investeren in vroegsignalering en begeleiding bij financiële stress.

Ondanks de financiële uitdagingen zijn wij van mening dat we met de invulling van deze speerpunten ook voor 2026 een solide programma sociaal domein hebben voorgelegd. Hieronder hebben wij een aantal thema’s uitgewerkt: 32

Hervormingsagenda Jeugd De druk op de jeugdhulp neemt in onze regio nog steeds toe. Relatief veel jeugdigen ontvangen jeugdhulp en de arbeidsmarkt voor de jeugdhulp is overspannen. Deskundig en ervaren personeel vinden is lastig binnen onze regio, meer nog door de geografische ligging. Daarom werken we lokaal, regionaal en landelijk verder aan interventies uit de hervormingsagenda die zorgen voor zelfredzamere gezinnen, betere voorzieningen in de sociale basis voor gezinnen en een verminderde stijging in het gebruik van jeugdhulp. Samen met onze inwoners en partners zoals het onderwijs en de zorg werken we aan een sterke regionale en lokale pedagogische basis. In 2026 voeren we daarom het volgende uit: • Praktijkondersteuner jeugd bij de huisarts (zie ook TBZ); • Kansrijke start (zie ook GALA en IZA); • Buurtgezinnen; • Streetcare; • Belangrijke ander; • Burgervoogd; • Doorontwikkeling lokaal team CJG. Haalbaarheid besparing jeugdzorg Tijdens de heroverweging ter voorbereiding op de begroting 2026 is de taakstelling voor Jeugdzorg opnieuw geëvalueerd. In de begroting 2024 is er binnen het sociaal domein een taakstelling van €478.000 opgenomen voor het jeugdzorgbudget, die ingaat per januari 2026.

Deze taakstelling is gebaseerd op de landelijke Hervormingsagenda Jeugd (HAJ): het Rijk en gemeenten willen, in samenwerking met het werkveld en het onderwijs, de stijging van de jeugdzorgkosten beperken door middel van beter passende hulp, gerichtere doorverwijzing en kortere, effectievere trajecten. Landelijk gezien blijft de uitvoering achter. De deadline voor het realiseren van de volledige besparingsopgave is verschoven van 2026 naar 2028, en veel maatregelen moeten hun volledige effect nog aantonen. Om dit te compenseren heeft het Rijk in de Voorjaarsnota 2025 de landelijke besparingsopgave verlaagd en tijdelijk extra middelen beschikbaar gesteld. In de Meicirculaire 2025 wordt duidelijk dat er aanvullende compensatie komt om tekorten te verdelen tussen Rijk en gemeenten. Deze compensatie vervangt echter onze gemeentelijke taakstelling niet. Maasgouw heeft in vergelijking met bijvoorbeeld Roermond, Echt-Susteren en Roerdalen het laagste aantal jeugdzorgcliënten en ook de laagste kosten wat betreft inzet van maatwerkvoorzieningen. Dit lijkt erop te wijzen dat ons beleid loont, beleid dat is gericht op: vroeg signaleren, preventie en samenwerken. Maar besparingen zie je niet meteen terug. Landelijke prijsregels (AMvB Reële Prijzen) en vaste indexaties in contracten lopen gewoon door. Daardoor blijven de totale kosten stijgen, zelfs als we lokaal doelmatiger werken.

Wat we wel kunnen beïnvloeden pakken we aan door onder andere het: • aanbieden van passende, sneller; • afschalen als het kan; • samen optrekken met onze regiogemeenten; en • de sociale basis versterken. Hierdoor is zwaardere (duurdere) zorg minder vaak of minder lang nodig is. Participatiewet De gemeente Maasgouw kiest voor een inclusieve aanpak door inwoners met een Participatiewet-uitkering (PW’ers) in eigen dienst te nemen binnen de buitendienst. Zo bieden we mensen met een arbeidsbeperking structurele kansen op werk, vervullen we onze voorbeeldrol als publieke werkgever en voldoen we aan onze wettelijke taak. Sinds de sluiting van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) instroom groeit de noodzaak om alternatieve werkplekken te bieden. In 2024/2025 is een pilot gestart met zeven PW’ers in eigen dienst te nemen; deze is succesvol verlopen. De inzet is stabiel, de begeleiding effectief en de werkzaamheden sluiten goed aan bij de capaciteiten van deze medewerkers. Na een succesvolle pilot willen we deze aanpak 33

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maasgouw&id=5d3ae07c-02b9-4dfd-b01d-7d320308b401