122173-BIJLAGE 1 Programmabegroting 2024
Tekst van het document
€ 80.000 incidenteel (dekking algemene reserve).
De doelgroepen Activering en jongeren mogen beter bereikt en geactiveerd worden door frequenter klantcontact en preventief werken, zodat zij passend kunnen participeren. Voor beide doelgroepen wordt voorgesteld het aantal fte in pilotvorm tijdelijk uit te breiden voor de duur van 1 jaar. Tijdens dit jaar kan worden onderzocht of hiermee het gewenst effect voor deze doelgroepen wordt bereikt. Doelgroep Activering (uitbreiding naar 2,6 tot 2,8 FTE): Het verschil met de huidige situatie, waarbij sprake is van 2 FTE, is dat met de uitbreidi ng de klanten met verwachte trede 3 ook 1 x per jaar contact hebben met de klantmanager, terwijl dat nu 1 x per 3 jaar is. Deze klanten hebben de potentie om deel te nemen aan georganiseerde activiteiten. Wanneer zij dit doen, zal een deel mogelijk op termijn door kunnen stromen naar vrijwilligerswerk. Aanpak doelgroep jongeren: Het jongerenteam richt zich op alle jongeren in de leeftijd van 17-27 jaar. Het aantal jongeren in uitkering neemt toe en er zijn er weinig die snel in- en uitstromen. Dit heeft ui teraard te maken met de krappe arbeidsmarkt. Veel jongeren vinden zelfstandig snel een baan en hoeven geen uitkering aan te vragen. De jongeren die wel instromen in de uitkering, hebben vaker een rugzak en stromen niet snel uit. In de praktijk melden schol en en ook ouders zich tegenwoordig sneller bij de SD MER voor hulp en ondersteuning.
Met de pilot die de SD MER wil gaan uitvoeren, wordt preventief (dus voordat de jongeren een uitkering aanvragen) de casus opgepakt. Met deze nieuwe aanpak wordt vaak voorkomen dat de jongere een uitkering moet aanvragen. Ook past dit in het verlengde van ons coalitieakkoord 2022-2026. Onze jongeren verdienen geholpen te worden met een goede start. Het preventief oppakken zorgt voor betere kansen in de toekomst.
44
Doorontwikkeling Participatiewet Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
We willen zoveel mogelijk mensen zinvol laten participeren. Wanneer een baan (nog) niet haalbaar is werken we toe naar optimale participatie. Dit kan bijvoorbeeld vrijwilligerswerk zijn, maar ook deelname aan georganiseerde activiteiten in bijvoorbeeld een buurthuis. Indien een betaalde baan haalbaar is, dan is het begeleiden van een uitkering naar een baan het hoofddoel.
Wij willen het beschikbaar onbenut arbeidspotentieel leiden naar (betaald) werk. Als dit niet haalbaar is kan dit ook vrijwilligerswerk zijn. Met de juiste begeleiding kan nog beschikbaar arbeidspotentieel de weg vinden om onze economie en leefbaarheid te versterken.
PM
We willen werkgevers ondersteunen in hun vraag naar arbeidskrachten.
We willen de beschikbare regionale en lokale projecten aanvullen met nieuwe initiatieven. Een initiatief is dat van PSW aan de Kloosterstraat te Maasbracht. In samenwerking met welzijnsinstelling Wel .kom biedt PSW laagdrempelige activering op persoonsniveau aan voor de mensen die nu tussen wal en schip val len. Voor sommige mensen is een open inloop niet geschikt en is er meer begeleiding nodig dan die de klantmanagers activering kunnen bieden. De stap naar werk is bij hen echter nog te groot. PSW wil hiertussen een brug slaan, zodat deze mensen toch kunnen groeien op de participatieladder. Voor het toekomstscenario voor Werkbedrijf Westrom is van belang: de verwachte ontwikkeling van de gemeentelijke doelgroep en het aandeel van het Werkbedrijf in deze gemeentelijke doelgroep. De instroom is afhankelijk va n demografische en economische factoren en beleidskeuzes van gemeenten. Als er geen nieuwe doelgroep instroomt, dan is sprake van een forse krimp bij het Werkbedrijf, omdat de WSW-doelgroep steeds kleiner wordt. Als het Werkbedrijf een taak heeft voor de nieuwe doelgroep (zoals LKS-beschut, PW) dan kan de krimp beperkt worden. Als het Werkbedrijf de gehele nieuwe doelgroep bedient zal het volume min of meer gelijk blijven of eventueel licht stijgen. Samen met de 5 deelnemende gemeenten van de GR Westrom worden toekomstscenario’s onderzocht.
Onze keuzes zijn gericht op het zo passend mogelijk ondersteunen van onze doelgroep. Maasgouw neemt relatief weinig trajecten af bij het Werkbedrijf. De uitvoeringsdienst SD MER zet voor klanten ook trajecten van andere aanbieders in. Ook werken wij projectmatig samen met aanbieders die lokaal trajecten aanbieden, zoals het geval is bij het project Ontmoeten & Ontwikkelen van PSW Werk. Daarnaast gaan wij de mogelijkheden met de MER-gemeenten inventariseren. Omdat het onderzoek naar de toekomstscenario’s Westrom en de doorontwikkeling Participatiewet nog loopt, is het nog niet bekend wat de kosten hiervoor zijn. Daarom wordt dit als PM post opgenomen.
45
3.3.6
Cultuur, sport en accommodaties
Gemeenschapsaccommodaties Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Toekomstbestendige gemeenschappelijke accommodaties die een bijdrage leveren aan een plek voor ontmoeting, ontplooien van initiatieven en maatschappelijke activiteiten.
Om deze huisvesting te kunnen garanderen wordt maatwerk geleverd per kern en wordt bekeken hoe de bestaande accommodaties een bijdrage kunnen leveren aan hetgeen we willen bereiken.
€ 5.000.000 incidenteel (dekking algemene reserve).
De ontwikkelingen in de kernen worden gestimuleerd, gevolgd en waar nodig begeleid. Hieruit volgt per kern een aanbeveling over het aanpassen of ontwikkelen van gemeenschapsaccommodaties en de benodigde investeringen. Omdat de processen in de diverse kernen in ontwikkeling zijn en er maatwerk wordt geleverd per kern is het een lastige opgave om een nauwkeurige inschatting van de kosten te maken. Zodra er meer duidelijke is en er een concretere schatting is te maken wordt de raad nader geïnformeerd.
Bibliotheekbeleid Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Het bevorderen van de sociale-, educatieve- en maatschappelijke participatie van inwoners door de bibliotheek.
Nieuw lokaal bibliotheekbeleid opstellen waarbij we inzetten op het verbinden en ontwikkelen van inwoners zodat de sociale-, educatieve- en maatschappelijke participatie wordt bevorderd. Het programma van de bibliotheek wordt verbreed.
Community librarian (incl. activiteitenbudget) € 35.000 structureel vanaf 2025
De bibliotheek sluit aan bij maatschappelijke partners, organisaties, verenigingen, scholen en burgerinitiatieven.
De bestaande, beperkte bibliotheekvoorziening (met alleen vrijwilligers) in Heel wordt doorontwikkeld naar een volwaardige bibliotheekvestiging met professionele krachten (combinatie vrijwilligers-professionals) en de inzet van de ‘community librarian’. Zij verbreden het netwerk en verkennen met welke maatschappelijke partners, organisaties, verenigingen, scholen en burgerinitiatieven organisaties ze samen kunnen werken.
Activiteitenbudget 2024 € 5.000 incidenteel.
Daarbij worden de openingstijden van de bibliotheek in Heel verruimd van 15 uur per week naar 31 uur per week. De verwachte aanpassing van de bibliotheekwet waarin de gemeente vanaf 2025 een wettelijke zorgplicht heeft, biedt de mogelijkheid om de bibliotheek door te ontwikkelen.
46
Processen en projecten die doorlopen in 2024 Proces/Project
Status/ fase in 2024
Verenigingszaal Wessem
In uitvoering.
47
3.3.7
Jeugdzorg en onderwijs
Inzet extra jeugd- en jongerenwerk Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Versterken sociale basis en inzet op preventie. Door extra in te zetten op preventie van jeugdproblematiek voorkomen we onnodig inzetten van jeugdhulp. Dit is noodzakelijk vanwege de wachtlijsten die in de jeugdhulp zijn ontstaan. Voorkomen van onnodige inzet van maatwerkvoorzieningen en de juiste inzet van voorliggende voorzieningen (zoals jeugd-jongerenwerk) draagt bij aan het realiseren van de doelstellingen van het programma Toekomstbestendige zorg, de doelstellingen van de Hervormingsagenda Jeugd en de doelstellingen van het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA).
We kopen structureel extra inzet van jeugd- en jongerenwerk in via welzijnsorganisatie Wel.kom.
€ 90.000 structureel.
Door tekorten in de zorg (in middelen, bedden en gekwalificeerd personeel), individualisering van de samenleving en door de crises die op ons afkomen (op het vlak van klimaat, wonen en vluchtelingen) is het versterken van sociale verbanden in onze samenleving een noodzaak. Het is noodzakelijk dat jongeren zich verbonden voelen met de Maasgouwse gemeenschap. Zo kunnen ze op een positieve manier een bijdrage leveren en zo voelen ze zich thuis. Willen jongeren mee gaan doen, dan zal de beeldvorming over jongeren moeten veranderen. Ook zullen met jongeren samen voorliggende voorzieningen (denk aan een jongeren informatiepunt) en betekenisvolle plekken ontwikkeld moeten worden. Door extra inzet van jeugd- en jongerenwerk is dit mogelijk omdat de inzet verbreed kan worden van incident en overlast gestuurd naar generieke ondersteuning voor al onze jongeren.
Beleidsmedewerker lokaal jeugdbeleid Wat willen we bereiken? We willen een samenhangende aanpak voor de versterking van de pedagogische sociale basisinfrastructuur. Jeugdigen en ouders moeten bekend zijn met de mogelijkheden van de sociale basis en vertrouwen hebben in dit type ondersteuning. Kinderen groeien gezond en veilig op en krijgen de kans zich binnen hun eigen mogelijkheden te ontwikkelen in een zo ‘thuis’ mogelijke omgeving.
Wat gaan we daarvoor doen? •
•
•
Het verder door ontwikkelen van de huidige lokale coalitie (Gemeente Maasgouw & Echt-Susteren). Binnen Kansrijke Start pakken we met het medische en sociale domeinen nieuwe zaken op zoals Centering (zwangerschap en ouderschap). In de toekomst zal ook de gemeente Roerdalen aansluiten. Versterken van de samenwerking en afstemming tussen verschillende partijen die werken met jeugd (onderwijs, kinderopvang, (sport)verenigingen, jongerenwerk, bibliotheken, medisch en sociaal domein), gebruik makend van data en input vanuit de samenleving (ouders en kind). Doorontwikkeling van passende preventie en vroeg signalering op het huidige aanbod. We gaan zaken MER breed oppakken en nemen nieuwe signalen en trends mee die zich afspelen binnen (lokale) samenleving.
Wat gaat dat kosten? € 80.000 structureel.
48
We willen ook dat ouders meer zelfvertrouwen krijgen in het opvoeden en durven om advies te vragen aan elkaar of aan het voorliggende veld.
•
•
• Minder jeugdigen maken gebruik van de gespecialiseerde jeugdzorg. We willen een verschuiving van gebruik van maatwerkvoorzieningen naar algemene voorzieningen (informeel en formeel). Het is de nadrukkelijke wens van de gemeente Maasgouw om ook substitutie te laten plaatsvinden: afbouw van maatwerkvoorzieningen naar algemene voorzieningen en van algemene voorzieningen naar het informele veld, het sociale netwerk en de eigen kracht van de inwoners zelf; Innovatieve concepten die beter aansluiten bij de wensen van jeugdigen en hun ouders. Meer samenhang aanbrengen in het aanbod, zodat de kwaliteit van dienstverlening wordt verbeterd, snel kan worden op- en afgeschaald en er minder overdrachtsmomenten nodig zijn.
Continue aandacht voor de overgang 18- / 18+ zowel vanuit de gespecialiseerde jeugdhulp als vanuit de lokale basis. Jongeren maatschappelijk actief maken binnen eigen gemeente. Dit doen we samen met het jongerenwerk van Wel.Kom. Het stimuleren van het werken middels de doorbraakmethode. We willen ontschotten en creatief binnen de wettelijke kaders integraal samenwerken in het belang van de jeugdigen en hun gezinnen.
Wij zetten hierop in met: • De lokale educatieve agenda: naschoolse activiteiten en betere aansluiting bij het lokale veld) en betere samenwerking opvoedondersteuning en onderwijs); • Nu niet zwanger (voorkomen ongewenste zwangerschap); • Voorzorg (aanstaande jonge moeders); • Centering zwangerschap en ouderschap; • Jeugdpreventie-overleg; • Streetcare voor jongeren en hun gezinnen; • VVE (voor- en vroegschoolse educatie); • Specialistisch ondersteuner jeugd en praktijk ondersteuner jeugd bij de huisarts; • Buurtgezinnen; • Jongerenwerk; • Combinatiefunctionaris (ontdek je talent op en na school. Cultuur, sport en muziek); • JOGG (jongeren op gezond gewicht); • VVE (voor- en vroegschoolse educatie) meedenken, locatieplannen en subsidieaanvragen; • Nieuw handhavingsbeleid voor de inspectie kinderopvang, gastouderopvang en gastouderbureaus schrijven. Start begin 2024 samen met de GGD Middel Limburg; • Registreren, nakijken, verwerken en handhaving toepassen binnen de kinderopvang, gastouderopvang en gastouderbureaus. Landelijke systemen LRK, GIR en DUO; • Onderzoek lokaal jeugdbeleid.
Op basis van voorgaande beschreven doelen willen we invulling geven aan de Hervormingsagenda Jeugd.
49
Jeugdhulp Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Uitvoering geven aan de Hervormingsagenda en inzetten op verbetering van de gesignaleerde knelpunten
Het huidige jeugdstelsel is (financieel) niet houdbaar. Daarom is de hervormingsagenda tot stand gekomen met als doel om de hulpverlening te verbeteren en het jeugdstelsel beter (financieel)beheersbaar te maken. Inmiddels is een principeakkoord bereikt over de inhoud van de Hervormingsagenda Jeugd 2022-2028. De inhoudelijke kern van de Hervormingsagenda is: • Kwetsbare kinderen en hun ouders krijgen te vaak niet de juiste zorg op de juiste plek. Jeugdigen en hun ouders moeten voor jeugdhulp laagdrempelig en dicht bij huis terecht kunnen bij stevige lokale teams die ook zelf hulp bieden. Daarbij is het van belang dat er oog is voor de brede situatie van het gezin waarin de jeugdige opgroeit; niet elke hulpvraag behoeft een zorgantwoord. • Met beperkte mensen en middelen moeten scherpe keuzes worden gemaakt over wie in aanmerking komt voor professionele jeugdhulp en wie niet, en over welke hulp effectief is en welke niet. • Tegelijkertijd moeten kwetsbare jeugdigen kunnen rekenen op tijdige en passende hulp; de beschikbaarheid hiervan moet beter en de wachtlijsten korter. Dat vraagt om regionale samenwerking en landelijke contractering van specialistische zorg. • Aangezien hulp zo veel mogelijk vanuit bestaande relaties moet plaatsvinden, is het gewenst de gesloten residentiële jeugdhulp zo veel mogelijk af te bouwen.
• Bovendien moet de meeste tijd en aandacht uitgaan naar het daadwerkelijk verlenen van jeugdzorg. Dat vraagt om eenvoudigere uitvoering en inkoop, minder administratieve lasten en de aanpak van negatieve effecten van marktwerking. • Ten slotte geven de beschi kbare data onvoldoende inzicht in het functioneren van het stelsel; uniforme data en goede monitoring zijn nodig. In 2024 en verder zullen wij samen met de andere gemeenten, de aanbieders en de ketenpartners in de regio uitvoering geven aan de hervormingsagenda, waarbij we stappen zetten om tot verbeteringen in het stelsel te komen en de eerder gesignaleerde knelpunten in de regio aanpakken. Hierover bent u geïnformeerd via RIB D/23/100194. Dit doen we onder andere op basis van het door de VNG verstrekte (regio)implementatie-plan. Lokaal gaan wij aan de slag met het verstevigen van de sociale basis en het door ontwikkelen van laagdrempelige opvoedondersteuning in de nabije omgeving van de jeugdige en het gezin.
We gaan hieraan uitvoering geven binnen de bestaande budgetten.
50
Inzet extra opbouwwerk Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Versterken sociale verbanden binnen Maasgouw zodat inwoners op fijne manier zolang mogelijk thuis kunnen wonen.
We kopen structureel extra opbouwwerk in. Hiervan worden 8 uur per week ingezet bij projecten in het programma Toekomstbestendige zorg. Het reguliere opbouwwerk wordt met 24 uur per week uitgebreid.
€ 90.000 structureel.
Andere aanpak en minder gebruik van jeugdhulp mogelijk maken door te investeren in vitale wijken en samenlevingsopbouw waardoor de samenleving zich beter om haar jeugdigen kan bekommeren (onderdeel van de hervormingsagenda jeugd). Uitvoering geven aan de activiteiten behorende bij het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).
Door vergrijzing, tekorten in de zorg (in middelen, bedden en gekwalificeerd personeel), individualisering van de samenleving en door de crises die op ons afkomen (op het vlak van klimaat, wonen en vluchtelingen) is het versterken van sociale verbanden in onze samenleving een noodzaak. Opbouwwerk is een vorm van sociaal werk waarbij mensen samenwerken om hun buurt of gemeenschap te verbeteren. Het gaat om het versterken van de banden tussen mensen, zodat ze samen problemen kunnen aanpakken en positieve veranderingen kunnen bewerkstelligen. Opbouwwerkers helpen mensen om hun stem te laten horen, hulpbronnen te mobiliseren en gezamenlijke plannen te maken voor een betere leefomgeving.
Expertteam Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
We willen met het Expertteam blijven inzetten op het vinden van passende zorg voor ieder kind.
Sinds 2018 zijn gemeenten verplicht een expertteam (RET) in te richten voor zorgvragen met complexe problematiek, met als doel om voor een jeugdige ongeacht de complexiteit van de zorgvraag passende hulp te organiseren. De plicht tot het inrichten van een Expertteam is opgenomen in de “spelregels transformatiefonds” horend bij het landelijk actieprogramma Zorg voor de Jeugd en in opgenomen in de Hervormingsagenda Jeugd.
€ 10.000 structureel.
In het Expertteam wordt niet alleen passende hulp gerealiseerd, maar er wordt ook geleerd van de complexe casuïstiek en haar ontstaansgeschiedenis. Zo worden signalen zichtbaar die worden opgepakt om de samenwerking binnen de regio en het zorglandschap te versterken. Het Expertteam wordt al vanaf 2018 ingezet, echter de middelen waren nog niet structureel in de begroting opgenomen. Het betreft een structurele taak.
51
Huisvesting onderwijs Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
De gemeente Maasgouw is net als alle gemeenten in Nederland verplicht om een Integraal Huisvestingsplan (IHP) op te stellen voor het onderwijs. Het IHP is bedoeld voor de onderwijs huisvesting waarvoor gemeenten een wettelijke zorgplicht hebben en bepaalt op basis van visie, gerichte analyses, scenarioontwikkeling en financiële vertaling de kaders waarbinnen de gemeente Maasgouw, samen met de schoolbesturen, investeert in de onderwijshuisvesting voor de periode 2022-2041. Het IHP is daartoe op 12-72022 door de raad vastgesteld.
In de periode tot 2026 zijn er in principe geen schoolgebouwen die gerenoveerd of voor nieuwbouw in aanmerking komen. Om de projecten te spreiden is ervoor gekozen om in de eerste termijn t/m 2025 al te starten met een haalbaarheidsonderzoek (nieuwbouw of renovatie) en ontwerp voor de Sint Medardusschool in Wessem (bouwjaar 1969). De uitvoeringsfase van de Sint Medardusschool zal dan naar verwachting starten in 2026.
€ 2.224.000 incidenteel gebaseerd op IHP 2021 excl. Sloopkosten en indexatie). Dekking algemene reserve.
Het uitvoeringsprogramma en prioritering is overigens in samenspraak met de schoolbesturen tot stand gekomen. De scenario’s zijn onderbouwd aan de hand van QuickScan scores, capaciteitsanalyse, afwegingscriteria en bevolkingsprognoses.
52
3.3.8
Heroverwegingen bestaand beleid
Onderwerp
2024
2025
2026
2027
Besparing Jeugdzorg
-
-
478.000
478.000
Besparing Wmo
-
-
250.000
250.000
Totaal
-
-
728.000
728.000
Toelichting Besparing Jeugdzorg De Hervormingsagenda Jeugd komt voort uit de bestuurlijke afspraken die de VNG en het rijk op 2 juni 2021 over de jeugdhulp hebben gemaakt. Hierbij is de uitspraak van de Commissie van Wijzen het uitgangspunt. De Hervormingsagenda bevat een groot pakket maatregelen om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te krijgen. Er zal structureel worden geïnvesteerd in de landelijke kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp. Ook komt er een aanpassing van de Jeugdwet, waardoor duidelijker wordt waarvoor kinderen en ouders hulp kunnen krijgen. Gemeenten worden verplicht bepaalde speciali stische zorg regionaal in te kopen om beschikbaarheid en continuïteit van zorg beter te organiseren. Er zal minder papierwerk en administratie nodig zijn, zodat medewerkers daar zo min mogelijk tijd aan kwijt zijn. Ook zullen wijkteams worden versterkt en moet betere samenwerking met bijvoorbeeld het onderwijs er voor zorgen dat kinderen en jongeren meer met collectieve voorzieningen worden ondersteund. Uithuisplaatsingen willen we zoveel mogelijk voorkomen en terugdringen. Dit wordt onder andere bereikt door in te zetten op het lokaal jeugd beleid.
Ook wordt in de hervormingsagenda de link gelegd met GALA/IZA en met het versterken van de sociale basis, onderwijs, de lokale algemene voorzieningen en met de investeringen in de andere domeinen (WMO, participatie, schuldhulpverlening maar ook zorg zo thuis mogelijk etc.) die moeten zorgen voor een meer integrale aanpak van de problematieken. Aan de hervormingsagenda is ook een bezuiniging gekoppeld van 1 miljard euro (op rijksniveau), waarvan het rijk erkent dat 650 miljoen onderbouwd en mogelijk haalbaar is (voor de gemeente Maasgouw komt dat neer op circa 650.000) en 380 miljoen met onzekerheden is omgeven. Om deze bezuinigingen in de jeugdzorg te kunnen waarmaken, zullen de komende jaren flinke investeringen c.q. transitiekosten moeten worden gemaakt. Voor een deel van deze transitiekosten en investeringen verloopt financiering via het gemeentefonds (voor Maasgouw is dit circa € 172.000). Per saldo betreft het hier dus een besparing van € 478.000. Concrete maatregelen die worden genoemd in de hervormingsagenda worden uitgewerkt op landelijk, regionaal en lokaal niveau. Lokaal binnen Maasgouw betreffen dit oa. pilots Streetcare, Praktijkondersteuning Huisartsen Jeugd/Specialistische ondersteuning Jeugd, extra inzet jeugd- en jongerenwerk etc. Zie voor meer toelichting hoofdstuk 3.3.7.
Naast de genoemde bezuiniging op de Jeugdzorg, is op advie s van de provincie nog een tweetal bedragen verwerkt in de begroting 2024: - In het coalitieakkoord van het kabinet is een aanvullende besparing in het kader van de Jeugdwet van structureel € 511 mln. opgenomen. Voor Maasgouw komt dit neer op een extra bezuiniging van circa € 500.000 vanaf 2025. Deze is voor rekening en risico Rijk en valt buiten de Hervormingsagenda. In de begroting 2023 van de gemeente Maasgouw was deze post op advies van de provincie reeds meegenomen als bezuiniging. - In de meicirculaire 2023 zijn extra middelen toegevoegd aan de algemene uitkering voor de jaren tot en met 2025. Het advies van de provincie om ook voor de jaren 2026 en 2027 reeds rekening te houden met extra middelen in de algemene uitkering is eveneens in voorliggende begro ting verwerkt. De financiële vertaling is meegenomen in de berekening van de algemene uitkering.
53
Besparing Wmo De besparing binnen de Wmo ad. € 250.000 zal worden gerealiseerd door de herinvoering van de (Wmobreed) inkomensafhankelijke eigen bijdrage, inzetten op preventie en de verbetering van de toegang voor minder geïndiceerde voorzieningen en voorliggend veld. Op dit moment betaalt elke cliënt die van een of meer van deze voorzieningen gebruik maakt, € 19 per maand (het abonnementstarief), ongeacht het inkomen. Door de invoering van dit lage abonnementstarief is het gebruik van Wmo-voorzieningen sterker gestegen dan verwacht (aanzuigende werking). In de praktijk leidt het gestegen gebruik ertoe dat de toegankelijkheid van Wmo-voorzieningen onder druk komt te staan, juist voor kwetsbare groepen. Daarnaast leiden deze aanzuigende werking en de terugval van inkomsten uit de eigen bijdrage tot hogere kosten voor de gemeente. Om de houdbaarheid van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) te verbeteren, heeft het kabinet (in 2023) besloten om voor alle Wmo-voorzieningen waar nu het abonnementstarief voor geldt, een inkomensafhankelijke eigen bijdrage in te voeren. Deze wijziging gaat per 1 januari 2026 in. Wij schatten in dat door een verhoging van de eigen bijdrage de inkomstenkant stijgt bij de gemeente en dat de aanzuigende werking stagneert en er zelfs sprake kan zijn van terugloop. Bijvoorbeeld mensen die toch weer kiezen voor een particuliere hulp.
Daarnaast zien wij mogelijkheden op besparin g door in te zetten op preventie door onder andere Bewegen en spierversterking ouderen en het verbeteren van de toegang (SWT), en contractmanagement voor minder geïndiceerde voorzieningen en voorliggend veld. Voorbehoud naar aanleiding van de val van het kabinet Op het moment van opstellen van deze begroting kunnen wij nog niet inschatten welke consequenties de val van het kabinet heeft voor de hervormingsagenda jeugd en de invoering van het inkomensafhankelijke abonnementstarief Wmo. Mochten deze plannen door het nieuw te vormen kabinet ingrijpend gewijzigd of vertraagd worden, dan heeft dat uiteraard ook zijn uitwerking op de haalbaarheid van de voorgestelde bezuinigingen op Jeugd en Wmo.
54
Totaaloverzicht lasten en baten programma sociaal domein Nr. Omschrijving taakveld
Realisatie 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Lasten bestaand beleid 3.4 4.1 4.2 4.3 5.1 5.2 5.3 5.6 5.7 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71A 6.71B 6.71C 6.72 6.72A 6.72B 6.72C 6.73A 6.73C 6.74A 6.74B 6.74C 6.81A 6.81B 6.82 6.82A 6.82B 7.1
Economische promotie Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Hulp bij het huishouden (WMO) Begeleiding (WMO) Dagbesteding (WMO) Maatwerkdienstverlening 18Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp dagbesteding Pleegzorg Jeugdhulp met verblijf overig Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Beschermd wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Geëscaleerde zorg 18Jeugdbescherming Jeugdreclassering Volksgezondheid Totaal lasten bestaand beleid
13.449 51.216 985.528 995.327 1.644.394 1.476.086 541.449 321.806 80.725 2.868.945 1.116.158 8.370.035 2.940.534 473.290 1.399.644 2.521.843 1.480.470 4.381.432
176.486 57.921 549.610
1.051.164 33.497.510
13.484 54.903 908.858 1.003.989 1.835.628 1.428.950 694.372 379.458 68.175 4.286.316 1.317.399 7.934.218 3.054.770 832.896 1.544.257 2.321.067 1.266.850 499.450 51.434 140.500 46.800 514.000 201.300 625.800 2.043.000 503.600 230.000 449.791 30.000 104.477 410.000 60.000 1.118.145 35.973.887
13.484 54.903 911.603 911.605 1.738.035 1.467.422 531.985 358.354 21.392 3.122.089 1.243.066 7.110.098 2.654.790 626.069 1.573.524 2.343.430 1.266.850 499.450 62.615 140.500 46.800 514.000 201.300 625.800 1.947.000 503.600 230.000 585.333 30.000 129.633 410.000 60.000 1.003.445 32.938.175
13.484 54.903 911.402 910.207 1.683.924 1.546.457 518.304 329.154 21.292 3.000.739 1.241.667 7.091.570 2.697.934 614.627 1.583.021 2.341.831 1.266.850 499.450 61.816 140.500 46.800 514.000 201.300 625.800 1.547.000 503.600 230.000 654.486 30.000 127.835 410.000 60.000 1.003.445 32.483.398
13.484 54.903 911.262 909.380 1.693.679 1.550.659 517.904 329.154 21.292 2.996.706 1.241.667 7.091.570 2.674.488 609.873 1.584.404 2.341.831 1.266.850 499.450 61.816 140.500 46.800 514.000 201.300 629.800 1.547.000 503.600 230.000 655.003 30.000 127.835 410.000 60.000 1.003.445 32.469.655
13.484 54.903 889.896 909.380 1.693.679 1.467.151 517.484 329.154 21.292 2.987.588 1.241.667 7.091.570 2.674.488 609.873 1.532.287 2.341.831 1.266.850 499.450 61.816 140.500 46.800 514.000 201.300 629.800 1.547.000 503.600 230.000 655.003 30.000 127.835 410.000 60.000 1.003.445 32.303.126
53.000
53.000
55.050
55.050
0
-80.170
20.820
20.820
5.000
35.000
35.000
35.000
Lasten nieuw beleid 5.1
Sportbeleid en activering
5.2
Sportaccommodaties
5.6
Media
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
235.300
180.000
180.000
180.000
6.3
Inkomensregelingen
144.000
24.000
24.000
24.000
6.4
WSW en beschut werk
0
0
0
49.000
6.5
Arbeidsparticipatie
-65.000
-65.000
-65.000
-65.000
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
21.500
6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Totaal lasten nieuw beleid
Totaal lasten Baten Bestaand beleid 4.2 Onderwijshuisvesting
0
0
0
80.000
80.000
80.000
80.000
10.000
10.000
-468.000
-468.000
0
0
462.300
236.830
-138.130
-67.630
33.497.510
35.973.887
33.400.475
32.720.228
32.331.525
32.235.496
133.674
131.619
131.619
131.619
131.619
131.619
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
170.784
245.499
133.548
133.548
133.548
133.548
5.1
Sportbeleid en activering
727.086
724.701
673.331
674.231
674.231
674.231
5.2
Sportaccommodaties
100.624
99.370
99.370
99.370
99.370
99.370
5.3
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
36.052
6.121
6.121
6.121
6.121
6.121
5.6
Media
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
1.143.029
688.323
175.990
175.990
175.990
175.990
6.2
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
9.917
6.3
Inkomensregelingen
3.666.699
4.140.302
4.140.302
4.140.302
4.140.302
4.140.302
6.4
WSW en beschut werk
63.745
251.868
6.5
Arbeidsparticipatie
11.484
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
241.918
257.200
259.900
263.800
267.900
267.900
1.126.939
844.173
918.659
919.212
919.729
919.729
6.538.840
6.544.193
6.548.810
6.548.810
6.81A Beschermd wonen (WMO) 6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 7.1
Volksgezondheid Totaal baten bestaand beleid
23.900
51.840 36.213
54.700
7.520.004
7.467.776
55
Nr. Omschrijving taakveld
Realisatie 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Baten nieuw beleid 5.1
Sportbeleid en activering
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO) Totaal baten nieuw beleid
Totaal baten
Totaal saldo van baten en lasten
135.000
135.000
135.000
135.000
0
0
250.000
250.000
0
0
135.000
135.000
385.000
385.000
7.520.004
7.467.776
6.673.840
6.679.193
6.933.810
6.933.810
-25.977.506
-28.506.111
-26.726.635
-26.041.035
-25.397.715
-25.301.686
Realisatie 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Mutaties reserves
Lasten Baten
257644 2.788.203
7.224.000 8.322.118
270.000 875.214
0 854.256
0 715.687
Saldo
2.530.559
1.098.118
605.214
854.256
715.687
-25.975.552
-25.628.517
-25.435.821
-24.543.459
-24.585.999
Sociaal Domein
-25.977.506
56
Verschillen bestaand beleid 2024-2023 programma sociaal domein Taakveld Omschrijving 4.3
5.1
5.2 5.3 5.6 6.1
6.2 6.3
6.4
6.5 6.6 6.74a
6.81a
7.1
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken SPUK Onderwijsachterstandenbeleid 2023 SPUK Nationaal Programma Onderwijs 2023 Sportbeleid en activering SPUK Sport 2023 (incidenteel 2023) Exploitatiebijdrage Menswel Activiteitenkosten sportveld Europlein/Kruisweg (dekking reserve) Sportaccommodaties Voetbal Linne kunstgras (incidenteel 2023) Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Maatschappelijke ondersteuning verenigingen (dekking reserve) Media SPUK informatiepunt Digitale Overheid 2023 Samenkracht en burgerparticipatie SPUK Leefgeld vluchtelingen Oekraine SPUK Onderwijsroute 2023 Onderzoek gemeenschapsaccommodaties (incidenteel 2023) Toekomstbestendige zorg (incidenteel 2023) Tijdelijke huisvesting ver. Wessem (res Ontwikkelingsbedrijf) Vluchtelingen i.v.m.
noodtoestand Oekraïne (BR claims) Salarissen taakveld 6.1 Wmo (incidentele loonkosten 2023) Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Salarissen taakveld 6.2 Wijkteams (incidentele loonkosten 2023) Inkomensregelingen Bijzondere bijstand: Armoede beleid (incidenteel 2023) MER Sociaal Domein (Begr.wijziging 2024) Verhogen inkomensgrens armoedebeleid naar 130% TONK (va 2022 voor inzet energie) (BR claims) Energietoeslag (BR claims) WSW en beschut werk Westrom bijdrage van het rijk Westrom gemeentelijke bijdrage SPUK Nieuwe wet inburgering 2023 SPUK Nieuwe wet inburgering 2023 Salarissen taakveld 6.4 Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Inzet besparing Westrom op doorontwikkeling PW Maatwerkvoorziening (WMO) Omnibuzz vervoer Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Ambulant Hervormingsagenda Inzet expertteam Beschermd Wonen (WMO) Beschermd Wonen Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) Versterken sociale basis (BR claims) Volksgezondheid Projecten preventie-arrangementen (incidenteel 2023) SPUK Preventieakkoord 2023 Kapitaallasten Overig, bedragen < € 10.000 incl. salarissen Totaal
Uitgaven €
Inkomsten €
voordeel/ nadeel €
-59.700 -52.200
-59.700 -52.200
0 0
-46.600 -27.900 -31.100
-46.600
0 27.900 31.100
-27.400
27.400
-176.000
176.000
-23.900
-23.900
0
-500.000 -12.300 -80.400 -22.500 -95.000 -370.000 -173.900
-500.000 -12.300
0 0 80.400 22.500 95.000 370.000 173.900
-62.800
62.800
-118.000 46.700 -130.000 -198.600 -435.000
118.000 -46.700 130.000 198.600 435.000
-62.300 -26.400 -342.000 0 30.700
62.300 26.400 342.000 -251.900 -30.700
-251.900
-206.800
206.800
29.400
-29.400
15.100 -100.000 -11.100
-15.100 100.000 11.100
151.300 74.500
-151.300 74.500 20.000
-84.800 -20.000
-27.200 -20.000
57.600 0
107.900 100.300 -3.035.300 voordeel
-9.600 -928.900 nadeel
-107.900 -109.900 2.106.400 voordeel
-20.000
57
Beleidsindicatoren programma sociaal domein Taakveld
Naam indicator
Eenheid
Vorige Waarde Periode Waarde periode
Toelichting
4. Onderwijs
Absoluut verzuim
aantal per 1.000 leerlingen
2021
0,0
2022
0,0
Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school of instelling. De periodeaanduiding "2022" staat voor schooljaar "2021/2022".
4. Onderwijs
Relatief verzuim
aantal per 1.000 leerlingen
2021
8,0
2022
15,0
Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is. De periodeaanduiding "2022" staat voor schooljaar "2021/2022".
4. Onderwijs
Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
%
2020
1,9
2021
1,4
Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 23 jaar) dat voortijdig, zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periodeaanduiding "2021" staat voor schooljaar "2020/2021".
5. Sport, cultuur en recreatie
Niet-sporters
%
2016
55,0
2020
56,3
6. Sociaal domein
Banen
2021
597,1
2022
607,9
6. Sociaal domein
Kinderen in uitkeringsgezin
per 1.000 inw.1565jr % kinderen tot 18 jaar
2020
4,0
2021
3,0
6. Sociaal domein
Netto arbeidsparticipatie
%
2021
68,8
2022
69,1
6. Sociaal domein 6. Sociaal domein
Werkloze jongeren
%
2020
2,0
2021
2,0
Personen met een bijstandsuitkering
per 10.000 inwoners
2020
234,7
2021
214,5
Het percentage nietwekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 - 65 jaar. Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Het percentage werkloze jongeren (16-22 jaar). Het aantal per 10.000 inwoners.
58
Taakveld
Naam indicator
6. Sociaal domein
Lopende reintegratie voorzieningen
Eenheid Vorige Waarde Periode Waarde periode
Toelichting
per 10.000 inw.1565jr Jongeren met % jeugdhulp jongeren tot 18 jr Jongeren met % jeugdbescherming jongeren tot 18 jr
2021
184,0
2022
185,5
Het aantal per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.
2021
14,7
2022
14,2
2021
1,0
2022
1,0
Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen.
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdreclassering
%
2016
0,4
2022
0,5
Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (1223 jaar).
6. Sociaal domein
Cliënten met een maatwerk arrangement WMO
per 10.000 inwoners
2021
850,0
2022
870,0
Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de WMO.
6. Sociaal domein 6. Sociaal domein
Bron: Waarstaatjegemeente.nl. De laatst bekende waardes per medio augustus 2023 zijn verwerkt.
59
60
3.4
Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed
Coalitieakkoord 2012-2026 De gemeente is verantwoordelijk voor beheer van een groot deel van het wegennet, riolering, pleinen, fiets - en wandelpaden, trottoirs, straatmeubilair, speeltuinen én openbaar groen. We willen daarbij het kwaliteitsniveau van de openbare ruimte in Maasgouw hoog houden omdat dit mede bepalend is voor de kwaliteit van Maasgouw als woongemeente en toeristische gemeente. We zorgen ervoor dat de openbare ruimte klimaatbestendig is door aanwezigheid van voldoende bomen en groen en door voorzieningen voor de opvang van regenwater. We zetten in op een doelmatig beheer van het gemeentelijke vastgoed.
Hoofddoelen coalitieakkoord
Onderwerp in programmabegroting
Kwaliteitsniveau openbare ruimte en wijkteam
3.4.1 ▪ Beleidsplan openbare verlichting, slimme verlichting buitengebied en verlichting stuw Linne
Infraprojecten weg- en waterbouw
3.4.2 ▪ Riolering kostendekkend
Klimaatadaptatie en waterbeheer
3.4.3
Gemeentelijk vastgoed en inzet middelen
3.4.4 ▪ Nieuw beleidsplan onderhoud gemeentelijke gebouwen en civiele kunstwerken
Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.
Heroverweging bestaand beleid
3.4.5 ▪ Burgerparticipatie wijkbeheer ▪ Vergroening voortuinen ▪ Onkruid op verharding ▪ Omvorming vaste planten (green to colour) ▪ JIP/MIP reconstructieprojecten (aandeel wegen)
61
3.4.1 Kwaliteitsniveau openbare ruimte en wijkteam Beleidsplan Openbare Verlichting 2024-2028, slimme verlichting buitengebied en verlichting stuw Linne Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Een nieuw beleidsplan Openbare Verlichting 20242028.
In december 2023 wordt het nieuwe beleidsplan Openbare Verlichting 2024 – 2028 aan de raad voorgelegd.
Voordeel met betrekking tot de exploitatiebudgetten: 2024: € 30.100 2025: € 110.800 2026: € 97.400 2027: € 103.900
De bestaande exploitatiebudgetten (inclusief kapitaallasten) zijn in het nieuwe beleidsplan Openbare verlichting 20242028 geactualiseerd.
Slimme verlichting. In de komende beleidsperiode voor openbare verlichting (20242028) willen we voldoen aan de doelstelling uit het Klimaatakkoord voor openbare verlichting (OVL). Hierin staat dat de landelijke ambitie is om in 2030 minimaal 50% energiebesparing te hebben bereikt ten opzichte van 2013.
De lichtmasten in ons buitengebied (circa 1.200 stuks) willen we voorzien van een slim systeem. Deze mogelijkheid ontstaat nadat wij het complete areaal hebben vervangen door LED met nieuwe armaturen. Het krediet hiervoor wordt via het nieuwe beleidsplan aangevraagd (raadsvergadering 19 december 2023).
Verlichting fietsbrug stuw Linne.
De nieuwe verlichting op de fietsbrug stuw Linne willen wij realiseren in combinatie met de onderhoudswerkzaamheden van Rijkswaterstaat aan de stuw. Het krediet hiervoor wordt via het nieuwe beleidsplan aangevraagd (raadsvergadering 19 december 2023).
€ 270.000 incidenteel (2025) voor het vormen van een dekkingsreserve kapitaallasten.
Om de energiewinsten van slimme verlichting terug te laten vloeien naar de gemeente is het nodig om de 160 kasten van Enexis voor openbare verlichting om te bouwen. Hierdoor worden onze energiekosten afgerekend op daadwerkelijk verbruik in plaats van theoretisch bepaald verbruik.
€ 40.000 incidenteel (2024) voor het vormen van een dekkingsreserve kapitaallasten.
Voor een nadere toelichting verwijzen we naar de paragraaf 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen. Vooruitlopend op de vaststelling van het beleidsplan Openbare Verlichting 2024-2028 (raad 19 december 2023) zijn bovengenoemde bijstellingen reeds in de begroting 2024 verwerkt.
62
3.4.2 Infraprojecten en waterbouw Riolering kostendekkend Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Kostendekkend tarief rioolheffing
Bij de vaststelling van de tarieven riolering worden de kosten voor 100% doorberekend. Wijziging van de interne kostentoerekening betekent dat meer of minder doorbelast gaat worden. Voor de komende jaren resulteert dit in een voordelig budgettair effect dat met name veroorzaakt wordt door hogere toerekening van overhead en rente (investeringen) aan riolering.
Voordeel: 2024 € 103.900 2025 € 136.000 2026 € 168.000 2027 € 174.200
Zie voor verdere informatie paragraaf 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen. Voor besparingen wordt verwezen naar 3.4.5 Heroverwegingen bestaand beleid.
63
3.4.3 Klimaatadaptatie en waterbeheer Zie voor verdere informatie paragraaf 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen.
64
3.4.4 Gemeentelijk vastgoed en inzet middelen Nieuw beleidsplan onderhoud gemeentelijke gebouwen en civiele kunstwerken Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Nieuw beleidsplan Onderhoud gemeentelijke gebouwen en civiele kunstwerken 2025-2028.
In 2024 dient te worden gestart met het opstellen van een nieuw beleidsplan Onderhoud gemeentelijke gebouwen en civiele kunstwerken. Bij vervangingsinvesteringen (groot onderhoud) zal er ook naar duurzaamheidsaspecten gekeken worden.
Wordt bekostigd uit de voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen en de voorziening onderhoud civiele kunstwerken.
65
3.4.5 Heroverwegingen bestaand beleid Onderwerp
2024
2025
2026
2027
Burgerparticipatie wijkbeheer
10.000
10.000
10.000
10.000
Vergroening voortuinen
30.000
30.000
30.000
30.000
Onkruid op verharding
9.000
9.000
9.000
9.000
Omvorming vaste planten (green to colour)
10.000
10.000
10.000
10.000
-
51.800
46.700
46.700
59.000
110.800
105.700
105.700
JIP/MIP reconstructieprojecten (aandeel wegen)
Totaal
Toelichting Burgerparticipatie wijkbeheer De huidige kwaliteit zal gewaarborgd blijven. Onze kernen zullen wat minder kleurrijk zijn. Vergroening voortuinen Burgers niet meer faciliteren in het vergroenen van de voortuinen. Onkruid op verharding Zie toelichting burgerparticipatie wijkbeheer. Omvorming vaste planten (green to colour) Zie toelichting burgerparticipatie wijkbeheer. JIP/MIP reconstructiesprojecten Na een herschikking van de reconstructieprojecten zullen er minder projecten per jaar worden uitgevoerd. De bedragen in bovenstaande tabel hebben betrekking op de kapitaallasten van het aandeel wegen ten gunste van de post onvoorzien structureel.
66
Totaaloverzicht lasten en baten programma beheer openbare ruimte, infra en vastgoed Nr. Omschrijving taakveld
Realisatie Raming 2022 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Lasten bestaand beleid 0.3 2.1 2.2 2.4 3.3 5.7 7.2 7.4
Beheer overige gebouwen en gronden Verkeer en vervoer Parkeren Economische havens en waterwegen Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering Milieubeheer Totaal lasten bestaand beleid
107.319 3.315.024 19.993 57.509 360 1.636.557 1.703.929 4.960 6.845.652
109.742 4.166.629 22.559 81.084 311 2.011.706 2.031.160 7.669 8.430.860
119.812 4.155.504 23.152 58.795 311 2.031.897 2.084.662 7.669 8.481.802
118.164 4.269.428 22.479 47.996 311 2.021.561 2.203.819 7.669 8.691.427
118.164 4.349.656 21.450 47.996 311 2.022.776 2.196.181 7.670 8.764.204
118.164 4.280.979 21.450 47.996 311 2.017.705 2.139.598 5.818 8.632.021
Lasten nieuw beleid 2.1
Verkeer en vervoer
-24.000
-154.484
-122.537
-102.747
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
111.700
111.700
111.700
132.371
7.2
Riolering
0
10.525
6.014
42.835
7.4
Milieubeheer
0
0
0
2.500
Totaal lasten nieuw beleid
0
0
87.700
-32.259
-4.823
74.959
6.845.652
8.430.860
8.569.502
8.659.168
8.759.381
8.706.980
220.116
40.500
40.500
40.500
40.500
40.500
500
500
500
500
500
16.627
1
1
1
1
1
3.841.025
4.347.750
4.425.744
4.605.324
4.667.118
4.604.235
319
319
319
319
319
4.077.768
4.389.070
4.467.064
4.646.644
4.708.438
4.645.555
104.082
146.640
174.139
217.233
0
0
104.082
146.640
174.139
217.233
Totaal baten
4.077.768
4.389.070
4.571.146
4.793.284
4.882.577
4.862.788
Totaal saldo van baten en lasten
-2.767.884
-4.041.790
-3.998.356
-3.865.884
-3.876.804
-3.844.192
Realisatie Raming 2022 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Totaal lasten Baten Bestaand beleid 2.1 Verkeer en vervoer 2.4
Economische havens en waterwegen
5.7
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
7.2
Riolering
7.4
Milieubeheer Totaal baten bestaand beleid
Baten nieuw beleid 7.2
Riolering Totaal baten nieuw beleid
Mutaties reserves
Lasten Baten
57.890 363.443
40.000 64.831
0 63.885
0 63.885
0 63.885
Saldo
305.553
24.831
63.885
63.885
63.885
-3.736.237
-3.973.525
-3.801.999
-3.812.919
-3.780.307
Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed
-2.767.884
67
Verschillen bestaand beleid 2024-2023 programma beheer openbare ruimte, infra en vastgoed
Taakveld Omschrijving 2.1
2.4 5.7 7.2
Verkeer en vervoer Kapitaallasten Openbare verlichting (incidenteel 2023) Wegen, straten en pleinen projecten (incidenteel 2023) Wegen, straten en pleinen onderhoud (BR claims) Economische havens en waterwegen Opstellen beleidsplan Nautische Voorzieningen (BR claims) Openbaar groen en (openlucht) recreatie Klimaatadaptatie groen (BR claims) Riolering Rioolheffing Kapitaallasten Reservering voorziening Overig, bedragen < € 10.000 incl. salarissen
Totaal
Uitgaven Inkomsten € €
voordeel/ nadeel €
172.900 -106.500 -35.000 -100.000
-172.900 106.500 35.000 100.000
-23.000
23.000
-25.000
25.000 137.000
34.900 -59.000 132.700
137.000 -34.900 -59.000 0 -132.700
51.000
78.000
27.000
nadeel
voordeel
voordeel
68
3.5
Leefomgeving, wonen en economie
Coalitieakkoord 2022-2026 De kwaliteit van de fysieke leefomgeving maakt de gemeente Maasgouw tot een aantrekkelijke gemeente om te wonen, leven en recreëren. Daarom willen we de kwaliteit van de leefomgeving beschermen en versterken. We zetten in op duurzame ontwikkeling en werken aan opgaven op het gebied van natuur en biodiversiteit, energietransitie, afvalinzameling en circulariteit. De woningbouw krijgt topprioriteit: we willen dat er genoeg geschikte woningen zijn voor mensen die in Maasgouw willen wonen. Ook blijven we economische en toeristische ontwikkelingen faciliteren omdat die zorgen voor werkgelegenheid en welvaart. Daarbij bewaken we dat economie en toerisme niet ten koste gaan van de kwaliteit van de woon- en leefomgeving.
Hoofddoelen coalitieakkoord
Onderwerp in programmabegroting
Omgevingswet en omgevingsbeleid
3.5.1 ▪ MER OD uitvoeringsprogramma
Natuur en biodiversiteit
3.5.2 ▪ Limburgs programma landelijk gebied
Energietransitie
3.5.3 ▪ Actieplan Energietransitie 2024-2025 ▪ Regionale Energie Strategie (RES)
Afvalinzameling en circulariteit
3.5.4 ▪ Afval kostendekkend
Wonen en volkshuisvesting
3.5.5 ▪ Uitvoering plan van aanpak woonwagen- en standplaatsenbeleid ▪ Wonen en volkshuisvesting
Erfgoed, monumenten en leegstand
3.5.6 ▪ Monumentenbeleid
Verkeer, parkeren en mobiliteit
3.5.7 ▪ Strategisch Plan Verkeersveiligheid
Economie, werklocaties en ondernemerschap
3.5.8 ▪ Regionaal steunpunt duurzame bedrijventerreinen ▪ Keyport
Toerisme en recreatie
3.5.9 ▪ Waardevol Toerisme Maasgouw
Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”. Heroverweging bestaand beleid
3.5.10 ▪ Externe ondersteuning RO ▪ Subsidie VVV/Limburg Marketing ▪ Grondzaken ▪ Duurzaamheid/actieplan energietransitie ▪ Evenementenbeleid
69
3.5.1 Omgevingswet en omgevingsbeleid MER OD uitvoeringsprogramma Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Voldoende ruimte (tijd) bij de MER OD voor Maasgouwse projecten en voor de voorbereiding op de Omgevingswet.
Per 2023 is de basisbijdrage structureel met € 200.000 verhoogd en is een incidentele bijdrage van € 135.000 begroot voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Gelet op de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 wordt ook voor 2024 deze incidentele hogere bijdrage begroot. In 2024 zal worden bezien wat de juiste structurele bijdrage moet zijn voor de jaren erna.
€ 135.000 incidenteel (dekking algemene reserve).
70
3.5.2 Natuur en biodiversiteit Limburgs programma landelijk gebied Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Een bijdrage leveren aan de doelen van de provinciale programma’s, passend binnen de door Maasgouw vastgestelde kaders (waaronder de Omgevingsvisie).
Vanuit het Rijk hebben de provincies, in de vorm van programma’s, de opdracht gekregen op verschillende fysieke beleidsterreinen met uitwerkingen en voorstellen te komen. Het Limburgs Programma Landelijk Gebied is één van deze opdrachten. Ook de Woondeal, verdere uitwerkingen van de RES en een ruimtelijk arrangement met het Rijk horen hierbij. Het is onduidelijk hoe deze processen blijven doorlopen na de val van het kabinet begin juli 2023.
PM
De provincie werkt samen met partners in de regio om deze programma’s uit te werken. De besl issingsbevoegdheid ligt in alle gevallen bij de provincie en niet bij de gemeenten. De provincies dienen te handelen volgens de kaders van het Rijk. Uit de verschillende programma’s zal blijken welke grote lijnen of wellicht zelfs projecten tot uitvoering kunnen worden gebracht en welke middelen hier bij horen. De Omgevingsvisie is de belangrijkste beleidsmatige input die vanuit Maasgouw gegeven wordt. Voor het programma landelijk gebied staan de versterking en verbetering van de landschappelijke kwalitei t voorop. Daarnaast zijn klimaatadaptatie en duurzaamheid belangrijke thema’s. Ten aanzien van het programma landelijk gebied wil de provincie Limburg vooral inzetten op een beek-dal-brede benadering en een versterking van de gebieden rondom Natura-2000-gebieden. In het eerste concept van het Limburgs Programma Landelijk gebied is de verlegging van de Thornerbeek als een mogelijk koplopersproject op een groslijst terecht gekomen. Het is nog onduidelijk of hier specifieke gemeentelijke bijdragen verwacht worden.
71
3.5.3 Energietransitie Actieplan Energietransitie 2024-2025 Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Verduurzamen van de gebouwde omgeving.
Het nieuwe actieplan Energietransitie 2024-2025 wordt opgesteld in 2023.
De volgende doelen zijn bepaald voor 2030: 1. Voor de gebouwde omgeving een CO2 reductie van 20% te bereiken ten opzichte van 2020. 2. Het energieverbruik voor de gebouwde omgeving met 15% te verminderen ten opzichte van 2020. 3. Circa 40% van de geschikte daken van de woningen te voorzien van zonnepanelen. Dit is nu ongeveer 28%.
Er wordt uitvoering gegeven aan de acties uit het plan. Het uitgangspunt is de acties in het Actieplan zoveel mogelijk uit te voeren met de doeluitkeringen van het Rijk. Er zijn diverse doeluitkeringen beschikbaar hiervoor: CDOKE-gelden (tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid): € 1.388.000 voor de jaren 2023, 2024 en 2025. Hiervoor is er een beschikking ontvangen. Voor 2026 en 2027 is de verwachting dat de CDOKE-gelden worden gecontinueerd. In 2023 zal er € 836.000 voor de isolatie van 573 woningen worden aangevraagd. Deze gelden zullen worden besteed vanaf 2024. Uit eigen middelen is er jaarlijks € 21.500 beschikbaar.
Nog niet bekend, bij de vaststelling van het hiernaast genoemde actieplan zal dit bedrag duidelijk worden. Dit bedrag zal uit de hiernaast vermelde beschikbare budgetten gedekt worden. Voor de jaren 2024 en 2025 zijn de CDOKE-gelden conform beschikking budgettair neutraal verwerkt in de begroting.
Regionale Energie Strategie (RES) Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Het doel is om in 2030 1200 GWh aan duurzame energie op te wekken in de RES-regio.
De 15 gemeenten in Noord- en Midden-Limburg werken in de RES samen met het Waterschap, Enexis Netbeheer en de Provincie Limburg. Samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties wordt onderzocht hoe we verder kunnen verduurzamen. Ook delen we kennis en wordt er geadviseerd. De kosten van de samenwerking worden verdeeld over de deelnemende gemeenten. Er wordt vooralsnog uitgegaan van een bijdrage van € 2,60 per inwoner, voor Maasgouw is dit € 62.400 (dit was € 1,50 resp. € 36.000). De definitieve besluitvorming over de bijdrage wordt in RESverband (deelnemende gemeenten) naar verwachting genomen voordat de raadsvergadering over de begroting 2024 gemeente Maasgouw plaatsvindt.
€ 62.400 structureel. Dit bedrag kan worden gedekt uit de van het Rijk ontvangen CDOKEgelden (tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid).
72
3.5.4 Afvalinzameling en circulariteit De gemeenteraad heeft in 2021 nieuw beleid voor de afvalinzameling vastgesteld en dit is in 2022 geïmplementeerd. De resultaten van dit nieuwe beleid worden gemonitord en gedeeld met de inwoners. Er is geen voornemen tot vaststelling van nieuw beleid in 2024.
Afval kostendekkend Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Kostendekkend tarief afvalstoffenheffing
Bij de vaststelling van de tarieven afval worden de kosten voor 100% doorberekend. Wijziging van de interne kostentoerekening betekent dat meer of minder doorbelast gaat worden. Voor de komende jaren resulteert dit in een voordelig budgettair effect dat met name veroorzaakt wordt door hogere toerekening van overhead aan afval.
Voordeel: 2024 € 4.600 2025 € 4.600 2026 € 4.600 2027 € 4.600
73
3.5.5 Wonen en volkshuisvesting Uitvoering plan van aanpak woonwagen- en standplaatsenbeleid Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
De raad heeft het ‘plan van aanpak woonwagen- en standplaatsenbeleid’ in oktober 2021 goedgekeurd. In dat plan van aanpak is de ambitie uitgesproken om 32-33 nieuwe woonwagenstandplaatsen te realiseren.
Bij het opstellen van het plan van aanpak waren er nog geen voorbeeldcijfers beschikbaar. Dat is inmiddels gewijzigd: zowel de plannen voor de locaties Ohé en Laak en Thorn alsook projecten elders in het land laten zien dat qua kosten gerekend moet worden met ongeveer € 100.000 per standplaats (exclusief woonproduct). Voor de locaties in Ohé en Laak en Thorn heeft de raad in juli 2023 een krediet van € 700.000 voor uitbreiding beschikbaar gesteld. In 2024 staat besluitvorming over uitbreiding van de locaties Linne en Lichtenbergerweg/ Heuvelstraat op de planning. In totaal betreft dit de realisatie van 11 nieuwe standplaatsen op twee verschillende locaties. Hier vallen de kosten per standplaats iets lager uit dan € 100.000 en wordt het totaal geraamd op € 1.000.000.
€ 1.000.000 voor de standplaatsen Linne en Lichtenbergerweg / Heuvelstraat. Dekking algemene reserve.
Wonen en volkshuisvesting Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Minimaal 400 nieuwe woningen in Maasgouw bouwen in de periode 20222026. Deze woningen moeten geschikt zijn voor met name starters, senioren en eenpersoonshuishoudens.
Het beleid, de lokale ambities en de wettelijke verplichtingen op het gebied van opvang en huisvesting op gestructureerde en samenhangende wijze tot uitvoering brengen.
€ 150.000 per jaar, voor 2024 en 2025. Dekking incidenteel voor 2 jaar uit reserve opvang vluchtelingen (ontstaan door overheveling bij de jaarrekening 2022).
(Crisis) opvang en huisvesting voor ontheemden, statushouders en arbeidsmigranten. Nieuwe woonwagenstandplaatsen. Faciliteren van kwetsbare doelgroepen in woon-, welzijn- en zorgbehoeften.
Op diverse onderdelen moet nieuw beleid gemaakt worden, zoals: huisvesting arbeidsmigranten; woonzorgvisie; vergroten capaciteit: woningsplitsing, kamerverhuur, flexwoningen, (pré)mantelzorgwoningen, tiny houses, flexibele regelgeving (in omgevingsplan). Om hier invulling aan te geven is 1,5 fte extra capaciteit aan beleidsmedewerkers nodig (vooralsnog voor 2 jaar). Aanvullend wordt de bestaande vacatureruimte ‘Projectleider’ (deels) ingezet.
74
Processen en projecten die doorlopen in 2024 Proces/Project
Status/ fase in 2024
Woningbouw Ruimte voor Ruimte Bosserhofsveld Maasbracht Woningbouw Sleydal Heel
In voorbereiding.
Woningbouw Sint Anna-terrein Heel
In uitvoering.
Woningbouw Linne Zuid-Oost / Linnerpark
In uitvoering.
Woningbouw Op de Konie Stevensweert
In uitvoering.
Woningbouw Krijtenberg Beegden
In uitvoering.
Uitbreiding woonwagenstandplaatsen
In uitvoering.
In voorbereiding.
75
3.5.6 Erfgoed, monumenten en leegstand Monumentenbeleid Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Een geactualiseerd beleid voor behoud en beheer van het erfgoed, dat is afgestemd op de gemeentelijke ambitie.
Het bestaand beleid is op veel onderdelen gedateerd. Het moet worden gemoderniseerd en mogelijk worden uitgebreid met onderdelen waar momenteel aandacht voor wordt gevraagd. Het uiteindelijke doel is een op de gemeentelijke ambitie afgestemd beleid voor behoud en beheer van het erfgoed. Ook het subsidiebeleid voor monumenten wordt hierbij meegenomen. Het beleid wordt door eigen medewerkers gemaakt. Daarin wordt een voorstel gemaakt voor de middelen die nodig zijn voor de uitvoering. Dit voorstel wordt in 2024 aan de raad voorgelegd.
PM (is afhankelijk van de ambitie van de gemeente).
76
3.5.7 Verkeer, parkeren en mobiliteit Strategisch Plan Verkeersveiligheid Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Bijdragen leveren aan het bereiken van de landelijke doelstelling van nul verkeersslachtoffers.
Uitvoering geven aan het Strategisch plan verkeersveiligheid 2024-2030.
€ 550.000 (€ 275.000 per jaar in 2024 en 2025)
Gelijk met de behandeling van deze begroting is een raadvoorstel voorgelegd inzake het strategisch plan verkeersveiligheid. De kosten voor 2024 en 2025 zijn vooruitlopend op besluitvorming reeds meegenomen in de financiële foto 2024-2027, opgenomen in deze Programmabegroting. Voor inhoudelijke toelichting verwijzen wij u naar genoemd raadsvoorstel.
77
3.5.8 Economie, werklocaties en ondernemerschap Regionaal steunpunt duurzame bedrijventerreinen Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Het bundelen van expertise om bedrijven te kunnen helpen in verduurzamingsdoelstellingen en -opgaven.
In regionaal verband besluitvorming voorbereiden over de vorming van een regionaal steunpunt. Als dit steunpunt er komt, worden de kosten gedekt uit CDOKE gelden (tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid).
De kosten zijn nog onbekend, maar zullen worden gedekt uit CDOKE-gelden.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Een voortzetting van de regionale triple-helixsamenwerking, om zo de economische doorontwikkeling van Maasgouw optimaal te kunnen faciliteren.
De deelname aan de regionale triple-helix-samenwerking is overeengekomen tot en met 2024. Over deelname voor 2025 en volgende jaren, zal aan de raad, na een evaluatie, een nieuw voorstel gedaan worden in 2024. In de meerjarenbegroting is structureel € 60.000 per jaar opgenomen.
Bedrag is reeds opgenomen in de begroting.
Keyport
78
3.5.9 Toerisme en recreatie Waardevol Toerisme Maasgouw Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Een balans tussen recreatie en toerisme, wonen en werken.
Het opstellen en uitvoeren van een nieuw meerjarig beleid binnen het principe Waardevol Toerisme, op basis van verkregen data uit inwoners -, bezoekers- en bedrijvenonderzoek in Maasgouw. In het uitvoeringsprogramma worden opgenomen: - 9 focusgebieden * € 25.000= € 225.000 (het type en de hoogte van de kosten gaan variëren per gebied, de referentie is de kostenpost voor de gebiedsvisie Ohé en Laak); - De inschatting van de kosten van overstappunten is € 150.000 (dit is een inschatting op basis van 3 overstappunten); - De kosten voor data-vervolgonderzoek, marketingkosten, aanvullende opdrachten en dergelijke, stelpost € 25.000.
€ 400.000 incidenteel .
Gelijk met de behandeling van deze begroting is er een raadvoorstel voorgelegd inzake waardevol toerisme. De kosten voor 2024 zijn vooruitlopend op besluitvorming reeds meegenomen in de financiële foto 2024-2027, opgenomen in deze Programmabegroting. Voor inhoudelijke toelichting verwijzen wij u naar genoemd raadsvoorstel.
Status fase overige projecten Processen en projecten die doorlopen in 2024 Proces/Project
Status/ fase in 2024
Fun Beach Panheel
In uitvoering.
Groenimpuls Maasgouw
In uitvoering.
79
3.5.10 Heroverwegingen bestaand beleid Onderwerp
2024
2025
2026
2027
15.000
15.000
15.000
15.000
-
5.000
5.000
5.000
Grondzaken
10.000
10.000
10.000
10.000
Duurzaamheid / actieplan energietransitie
20.000
20.000
20.000
20.000
Evenementenbeleid
20.000
20.000
20.000
20.000
Totaal
65.000
70.000
70.000
70.000
Externe ondersteuning RO Subsidie VVV / Limburg Marketing
Toelichting Externe ondersteuning RO Het beschikbare budget van € 105.000 kan met € 15.000 verminderd worden. Gekeken naar de afgelopen jaren was er sprake van onderuitputting, dit ligt ten grondslag aan deze vermindering. Subsidie VVV / Limburg Marketing De besparing met ingang van 2025 is € 5.000. De marketingactiviteiten worden teruggebracht. Grondzaken Het budget van € 90.450 kan worden verminderd met € 10.000. Dat is het deel van het budget dat beschikbaar is voor strategische aankopen. Dat heeft wel tot gevolg dat per aankoop besluitvorming over de middelen dient plaats te vinden. Duurzaamheid / actieplan energietransitie Het budget is € 41.500. Dit kan met € 20.000 verminderd worden, omdat er vanuit het Rijk middelen beschikbaar zijn gekomen die ingezet kunnen worden voor een deel van de activiteiten die hieruit worden betaald. Evenementenbeleid Dit budget is met ingang van 2023 met € 20.000 verhoogd met het oog op grote terugkerende evenementen. Een daarvan was sportevenement Powerman. Nu dit niet doorgaat, kan het budget met € 20.000 worden verminderd. Het doel om evenementen te stimuleren blijft overeind.