Document · PDF

122173-BIJLAGE 1 Programmabegroting 2024

01. Raadsvergadering 7 november 2023, gemeente MaasgouwBij agendapunt: Voorstel tot vaststelling van de Programmabegroting 202423.723 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Programmabegroting 2024

Maasgouw, 12 september 2023 Versie: Raad definitief

Inhoudsopgave 1. Inleiding................................................................................................................................................ 5 2. Kerngegevens ....................................................................................................................................... 9 3. Programma’s....................................................................................................................................... 11 3.1 ALGEMEEN BESTUUR EN BEDRIJFSVOERING ................................................................... 13 3.2 DIENSTVERLENING........................................................................................................ 27 3.3 SOCIAAL DOMEIN ......................................................................................................... 35 3.4 BEHEER OPENBARE RUIMTE, INFRA EN VASTGOED ......................................................... 61 3.5 LEEFOMGEVING, WONEN EN ECONOMIE ....................................................................... 69 3.6 GEBIEDSONTWIKKELINGEN ........................................................................................... 85 4. Financiële overzichten .........................................................................................................................

97 4.1 OVERZICHT ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ................................................................. 97 4.2 OVERZICHT OVERHEAD ............................................................................................... 101 4.3 OVERZICHT VENNOOTSCHAPSBELASTING..................................................................... 103 4.4 OVERZICHT VOOR ONVOORZIEN.................................................................................. 105 5. Paragrafen inzake de financiële positie ................................................................................................107 5.1 WEERSTANDSVERMOGEN & RISICOBEHEERSING .......................................................... 109 5.2 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN.............................................................................. 127 5.3 FINANCIERING ............................................................................................................ 137 5.4 BEDRIJFSVOERING ...................................................................................................... 143 5.5 VERBONDEN PARTIJEN ............................................................................................... 151 5.6 GRONDBELEID ............................................................................................................

181 5.7 LOKALE HEFFINGEN .................................................................................................... 193 5.8 OPENBAARHEID.......................................................................................................... 203 5.9 CRISIS OEKRAÏNE......................................................................................................... 205 6. Financiële (meerjaren-)planning ............................................................................................................207 6.1 PROGRAMMAPLAN: BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMA ........................................... 207 6.2 OVERZICHT INCIDENTELE BATEN EN LASTEN................................................................. 211 6.3 FINANCIËLE FOTO 2024-2027 ...................................................................................... 217 7. Bijlagen ................................................................................................................................................223 7.1 JAARLIJKS INVESTERINGS PROGRAMMA (JIP) 2024 ....................................................... 223 7.2 MEERJARIG INVESTERINGS PROGRAMMA (MIP) 2025-2027 .......................................... 225 7.3 STAAT VAN RESERVES EN VOORZIENINGEN 2024-2027 ................................................. 231

1. Inleiding Heroverwegingen met oog op meerjarenperspectief In februari 2023 is de gemeenteraad in een raadsinformatiebrief geïnformeerd over het financiële meerjarenperspectief van de gemeente. Daarin is toegelicht dat de financiële positie van de gemeente door een reeks van ontwikkelingen verslechterd. Dit heeft ertoe geleid dat in Maasgouw een proces van heroverwegingen is ingezet om in de komende jaren voldoende middelen te behouden om wettelijke taken te kunnen uitvoeren en maatschappelijke opgaven aan te pakken. Het proces van heroverwegingen is in het voorjaar van 2023 gestart. Daarin is gekeken naar een "kwadrant" van mogelijkheden om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting: het bijstellen van de ambities voor nieuw beleid, de inzet van reserves, het doorvoeren van besparingen op bestaand beleid en/of de verhoging van belastinginkomsten. Eerst is in beeld gebracht welke ambities er bij de gemeenteraad en het college van B&W bestaan voor nieuwe beleidsacties van de gemeente met ingang van 2024 en wat de kosten daarvan zijn. Vervolgens is overwogen in hoeverre een bijstelling van deze ambities mogelijk is. Alleen de nieuwe beleidsacties die noodzakelijk worden geacht, zijn opgenomen in deze Programmabegroting 2024. De ambities die door de raad zijn vastgelegd in de Kadernota 2024, maken daar ook deel van uit.

Een deel van de kosten van de nieuwe beleidsacties kan gedekt worden door de inzet van reserves (zoals bijvoorbeeld de beoogde investeringen in gemeenschapsaccommodaties). Voor de structurele kosten van nieuwe beleidsacties kunnen reserves niet worden ingezet en moet structurele dekking worden gevonden in de meerjarenbegroting. Om daarvoor de benodigde financiële ruimte te vinden, worden besparingen doorgevoerd in het bestaande beleid. Bij het zoeken naar de mogelijkheden voor besparingen op bestaand beleid heeft eerst een inventarisatie van de beleidstaken plus kosten plaatsgevonden. Daarbij is ook in beeld gebracht welke bestaande beleidstaken als noodzakelijk worden beschouwd ("need to have") - bijvoorbeeld op grond van specifieke wettelijke verplichtingen - en welke beleidstaken niet als strikt noodzakelijk ("nice to have") worden beschouwd. Alleen bij de niet-noodzakelijke beleidstaken worden besparingsmogelijkheden gezien. Op grond van de negatieve effecten die van de besparingen worden verwacht, is een classificatie in de besparingsmogelijkheden aangebracht. De "klasse 1" besparingen (met de kleinste negatieve effecten) zijn doorgevoerd in deze Programmabegroting 2024. Ter afronding van het traject van heroverwegingen zijn ook de mogelijkheden van verhoging van de belastinginkomsten verkend.

De lijn die daarover is vastgelegd in de Kadernota 2024 is doorgevoerd in deze Programmabegroting. Daar wordt later in deze inleiding nader op ingegaan. Daadkrachtig invulling geven aan bestaand én nieuw beleid Het resultaat van de heroverwegingen is dat we als Maasgouw de bestaande beleidsactiviteiten die nodig zijn met het oog op wettelijke verplichtingen en maatschappelijke ontwikkelingen, kunnen voortzetten. Daarnaast hebben we financiële ruimte gecreëerd om daadkrachtig invulling te geven aan een aanzienlijke reeks van nieuwe beleidsambities. Daardoor is er ook voor de komende jaren sprake van een hoog ambitieniveau. Dat is nodig omdat gemeenten op veel beleidsterreinen worden geconfronteerd met grote opgaven, onzekerheden en crisissituaties. Vanuit de decentrale gedachte worden daarbij steeds meer taken vanuit het Rijk bij gemeenten belegd. Binnen het programma Bestuur en bedrijfsvoering geeft de gemeente invulling aan haar takenpakket op het gebied van algemeen bestuur, veiligheid en bedrijfsvoering. In 2024 willen we de Strategische Visie "Samen maken we Maasgouw" tegen het licht gaan houden. Daarnaast streven we samen met partners naar het

sluiten van een regiodeal Midden-Limburg met Rijk waardoor de "brede welvaart" in de regio verbeterd kan gaan worden. Op het terrein van Dienstverlening wordt doorgewerkt aan het reeds ingezette programma om de kwaliteit van onze dienstverlening te verbeteren en om in te spelen op eisen in nieuwe wet- en regelgeving. Met het oog op de integrale uitvoering van dit programma wordt een programmamanager ingezet. Binnen het Sociaal domein geeft de gemeente uitvoering aan een uitgebreid takenpakket en moet worden ingespeeld op een divers geheel van opgaven. Op het taakveld "arbeid, inkomen en participatie" blijft het streven dat inwoners zo veel als mogelijk meedoen in de maatschappij. Daarbij blijven we doorwerken aan de ambitie om de zorg toekomstbestendig te maken en om de sociale basisinfrastructuur te versterken. Opgaven voor zorg, ondersteuning, wonen en veiligheid worden in samenhang aangepakt. Binnen dit geheel vormt de jeugdzorg en de hervormingsagenda jeugd een belangrijk aandachtsveld.

Door nu extra in te zetten op preventie binnen het sociaal domein, proberen we dat het beroep op (duurdere) voorzieningen terug te dringen, zodat we in de toekomst besparingen kunnen gaan realiseren Daarnaast blijven we op het werkveld "sport, cultuur en accommodaties" werken aan de mogelijkheden voor mensen om invulling te geven aan sportieve of sociaal-culturele activiteiten en blijven we investeren in de kwaliteit van de gemeenschapsaccommodaties in de dorpskernen. In het programma Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed vormt het kwaliteitsniveau van de openbare ruimte het centrale thema. Binnen het kader van de heroverwegingen is ook het jaarinvesteringsprogramma (JIP) en het meerjareninvesteringsprogramma (MIP) tegen het licht gehouden en geactualiseerd. S peciaal aandachtspunt voor 2024 vormt de uitvoering van het nieuwe Beleidsplan Openbare verlichting, waarbij verder invulling wordt gegeven aan de verduurzamingsopgave. Een belangrijk speerpunt binnen het programma Leefomgeving, wonen en economie vormt de opgave op het gebied van wonen en volkshuisvesting voor onze huidige en nieuwe inwoners (zoals onder meer ontheemden, statushouders en arbeidsmigranten). Om deze opgave te kunnen aanpakken is voor de komende jaren een uitbreiding van personele capaciteit nodig.

Daarnaast worden in dit programma acties beschreven die invulling geven aan de nieuwe Omgevingswet en ambities voor energietransitie, natuur en erfgoed. Ook wordt ingegaan op de acties die voor 2024 op de planning staan voor de beleidsvelden economie, toerisme en recreatie waarbij we een apart budgetten willen vrijmaken voor de uitvoering van het Strategisch plan Verkeersveiligheid en het nieuwe beleidsplan voor 'waardevol toerisme'. Binnen het programma Gebiedsontwikkelingen wordt de aanpak van de grote gebiedsontwikkelingen in de gemeente voortgezet. Aan dit programma is ook de gebiedsontwikkeling Centrumvisie Heel toegevoegd waarbij samen met private partijen en zorgondernemers gewerkt wordt aan een centrumplan. Financiën Door mondiale en landelijke politieke, sociale en economische ontwikkelingen wordt het meerjarig financieel perspectief vooral gekenmerkt door veel onzekerheden. Dit resulteert in een hoge mate van onvoorspelbaarheid met grote fluctuaties voor zowel de uitgaven als de inkomsten. Aan de inkomstenkant zijn we in hoge mate afhankelijk van de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Met name vanaf het ‘ravijnjaar’ 2026 is er nog geen zicht op een concrete financiële vertaling van aanvullend e middelen.

In Maasgouw is de korting van de algemene uitkering vanaf 2026 volledig vertaald volgens de laatste stand op basis van de Meicirculaire 2023. Tegelijkertijd worden we aan de uitgavenkant geconfronteerd met oplopende kosten als gevolg van aanvullende maatschappelijke opgaves die investeringen vereisen, toenemende regelgeving met bijbehorende kosten, inflatie en schaarste van personeel en materialen. Deze ontwikkelingen zorgen voor een structurele druk op de begroting. Met het ingezette traject van kritische heroverweging van zowel bestaand als nieuw beleid én investeringen in preventie om toekomstige kosten te besparen, kunnen we meerjarig een structurele ombuiging van ruim € 1,1 mln realiseren. Daarmee anticiperen we maximaal en blijven we ook financieel ‘aan het stuur’. Ondanks de fors afnemende algemene uitkering zijn we op basis van de huidige inzichten met een flinke inspanning in staat om een realistische meerjarenbegroting te presenteren 6

die in alle jaarschijven structureel sluitend is. De laatste jaarschijf van de meerjarenraming (2027) sluit met een positief saldo van afgerond € 400.000. Daarmee is er financiële ruimte voor toekomstig nieuw beleid. Verder blijft de goede reservepositie overeind en is de voorgestelde belastingverhoging beperkt. Reserves Ter bekostiging van met name enkele grote eenmalige uitgaven wordt voorgesteld om de algemene reserve ter dekking in te zetten. Na de voorgestelde aanwending van per saldo ruim € 9,4 mln resteert een bedrag van ruim € 19 mln. Daarmee blijven we boven de in de Kadernota 2024 gestelde ondergrens van € 15 mln. Na aanwending is nog steeds sprake van een uitstekende reservepositie en wordt deze dekking derhalve verantwoord geacht. Belastingen Voorgesteld wordt om de belastingen beperkt te verhogen. Dit is nodig voor het opvangen van kostenstijging binnen bestaande budgetten, maar ook om financiële ruimte te creëren voor invulling van nieuwe (structurele) beleidswensen in deze begroting en om ook in de toekomst financiële ruimte te houden voo r nieuwe beleidsinitiatieven dan wel intensivering van bestaand beleid. Voor de OZB-opbrengst voor woningen en niet-woningen wordt, ten opzichte van 2023, uitgegaan van een stijging van 4%.

Deze 4% bestaat uit 1% ‘inhaal’ indexering van de niet-doorgevoerde stijging in 2023, 1% trendmatige verhoging die jaarlijks in de structurele begroting is ingeprijsd en 2% aanvullend in deze begroting. Voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing wordt het uitgangspunt van 100% kostendekkende tariefstelling gehandhaafd. De (water-)toeristenbelasting wordt de komende jaren trendmatig verhoogd naar een vergelijkbaar tarief met omliggende gemeenten. De honden- en parkeerbelasting blijven ongewijzigd. Voor de forensenbelasting en leges wordt een inflatiepercentage van 3% toegepast. Met bovenstaande aanpassingen is er sprake van een beperkte trendmatige verhoging van de gemeentelijke belastingen. Integrale afweging De raad kan bij de besluitvorming een andere afweging maken over de inzet van middelen dan het voorstel op basis van de voorliggende Programmabegroting 2024. Vanuit financieel perspectief is het in het kader van een structureel sluitende begroting van belang om daarbij de dekking aan te geven indien er aanvullende beleidswensen zijn. Op basis van het ‘kwadrant’ (ambities of bestaand beleid naar beneden bijstellen, belastinginkomsten verhogen, reserves inzetten) kan overwogen worden welke dekkingsmogelijkheden ingezet kunnen worden. Daarbij dient de kanttekening geplaatst te worden dat de reserve alleen ingezet kan worden als dekkingsmiddel voor incidentele uitgaven.

Indeling van de Programmabegroting 2024 In hoofdstuk 2 is een overzicht van de kerngegevens opgenomen. In hoofdstuk 3 komen de nieuwe, beleidsmatige planning (doelen en acties) en de financiële planning (lasten en baten) voor het begrotingsjaar 2024 per programma samen bij de beantwoording van de volgende vragen: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Wat gaat dat kosten? Naast de programma’s zijn er conform de BBV-voorschriften ook een aantal overzichten verplicht. Deze overzichten zijn opgenomen in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 zijn de paragrafen opgenomen. De hoofdstukken 6 en 7 zijn voornamelijk van financiële aard. Daarin komen de financiële overzichten, de financiële positie en de financiële meerjarenplanning aan de orde.

2. Kerngegevens A. SOCIALE STRUCTUUR

2022

2023

24.034

24.307

van 0 – 4 jaar

914

933

van 5 – 9 jaar

931

957

van 10 - 14 jaar

923

881

van 15 – 19 jaar

1.132

1.107

van 20 – 64 jaar

13.427

13.541

van 65 – 74 jaar

3.789

3.779

van 75 – 84 jaar

2.174

2.319

85 jaar en ouder

744

790

Beegden

1.823

1.849

Heel & Panheel

4.543

4.567

Linne

3.648

3.831

Maasbracht & Brachterbeek

7.039

7.059

Ohé & Laak

840

843

Stevensweert

1.618

1.666

Thorn

2.478

2.463

Wessem

2.045

2.029

251

256

IOAW

IOAZ

Bijstandsbesluit Zelfstandigen (BBZ )

Aantal inwoners per 1 januari

Aantal inwoners per kern:

Aantal uitkeringsgerechtigden per 1 augustus: Participatiewet

B. FYSIEKE STRUCTUUR Oppervlakte gemeente, waarvan:

5.812 ha

Binnenwater

1.246 ha

Land

4.566 ha

Wegoppervlakte

2,68 km2

Groenoppervlakte (incl. heide en bossen)

3,91 km2

C. FINANCIELE STRUCTUUR Uitgaven gewone dienst Opbrengst belastingen en leges Algemene uitkering uit gemeentefonds Uitkering deelfonds sociaal domein Boekwaarde geactiveerde kapitaalsuitgaven per 1-1 Langlopende leningen per 1-1 Reserves en voorzieningen per 1-1

2023 Totaal € 68.307.600 12.493.200 40.662.400 2.238.260 103.612.100 42.306.100 58.080.600

2024 Totaal € 82.869.000 13.929.200 45.099.100 2.421.600 113.703.900 40.936.300 60.257.900

2023 Per inwoner € 2.842 520 1.692 93 4.311 1.760 2.417

2024 Per inwoner € 3.409 573 1.855 100 4.678 1.684 2.479

3. Programma’s De opbouw van deze Programmabegroting wordt bepaald door het coalitieakkoord 2022-2026 "Samen bouwen aan een sterk, sociaal en een duurzaam Maasgouw". In de inleiding van het coalitieakkoord is de ambitie opgenomen om verder te bouwen aan een sterke gemeente, werken aan een sociaal Maasgouw en gestalte geven aan een duurzaam Maasgouw. Dat leidt tot een indeling in zes (hoofdprogramma's): 1 Algemeen bestuur en bedrijfsvoering 2 Dienstverlening 3 Sociaal domein 4 Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed 5 Leefomgeving, wonen en economie 6 Gebiedsontwikkelingen Bij de onderwerpen in de programmahoofdstukken staan drie hoofdvragen centraal: ▪ Wat willen we bereiken? (doelen) ▪ Wat gaan we daarvoor doen? (acties) ▪ Wat gaat dat kosten? (middelen) Wat willen we bereiken? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt per onderwerp beschreven welke maatschappelijke effecten we als gemeente willen bereiken. Uit de beschrijving moet blijken welke voordelen we voor burgers, bedrijven of instanties willen bereiken. Dat wil zeggen dat we niet beschrijven welke "output" (diensten, producten of documenten) we opleveren, maar welke "outcome" (effecten) we willen bereiken.

Omdat de gemeente binnen de programma's / domeinen tal van activiteiten organiseert, voert het te ver om binnen een kaderstellend document als de Programmabegroting de beoogde effecten tot in detail te beschrijven. Daarom worden de beoogde effecten in de Programmabegroting in ( relatief) abstracte bewoordingen beschreven. Wat gaan we daarvoor doen? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt beschreven welke gemeentelijke activiteiten in 2023 worden gepland om de beoogde maatschappelijke effecten te kunnen bereiken. Daarbij kan w orden gedacht aan verbetering of vernieuwing van diensten of producten die voor burgers, bedrijven of instanties bedoeld zijn. Ook kan gedacht worden aan het uitvoeren van onderzoeken of het opstellen en uitvoeren van plannen die leiden tot meer effectiviteit bij het bereiken van maatschappelijke effecten of meer efficiëntie in het functioneren van de organisatie. Wat gaat dat kosten? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt beschreven met welke structurele of incidentele kosten de geplande activiteit gepaard gaat. Daarbij wordt ook meegewogen welke kosten gepaard gaan met de extra ambtelijke capaciteit die gevraagd is. Aan het eind van ieder programmahoofdstuk wordt een "overzicht van lasten en baten" gegeven.

Beleidsindicatoren Bij ieder programma is een overzicht toegevoegd van enkele beleidsindicatoren die op grond van de BBV voorschriften verplicht zijn gesteld.

3.1

Algemeen bestuur en bedrijfsvoering

Coalitieakkoord 2022-2026 De schaal en omvang van de gemeente Maasgouw levert belangrijke voordelen op die we ook in de komende jaren willen benutten. De kleine afstand tussen lokaal bestuur en samenleving zorgt ervoor dat bestuurders en ambtenaren goed op de hoogte kunnen blijven van de wensen, opvattingen en zorgen die bij inwoners en ondernemers bestaan. We beschikken als gemeente over een compacte, wendbare en klantgerichte moederorganisatie en zijn in MER-verband ook verantwoordelijk voor drie dochterorganisaties: de Omgevingsdienst, de Sociale dienst en de dienst Bedrijfsvoering. Ook op andere fronten werken we samen met medeoverheden, instellingen en bedrijven om tot een adequate aanpak van opgaven te komen. Daarbij willen wij dat de gemeente Maasgouw zich blijft onderscheiden door een gezonde financiële positie en een laag niveau van belastingen.

Hoofddoelen coalitieakkoord

Onderwerp in programmabegroting

Algemene strategie en samenwerking

3.1.1 ▪ Strategische visie ▪ Regiodeal Midden-Limburg

Burgerparticipatie

3.1.2

Global Goals gemeente

3.1.3

Veiligheid, crisisbeheersing en handhaving

3.1.4

Personeel en organisatie

3.1.5

Financiën en belastingen

3.1.6 ▪ Indexering

Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”. Heroverweging bestaand beleid

3.1.7 ▪ Junior medewerkers in opleiding ▪ Tijdelijk personeel ▪ Energieverbruik gemeentehuis ▪ Burgerjaarverslag ▪ Integraal veiligheidsplan (IVP) ▪ Communicatie hondenpoep ▪ Uitzenden raadsvergaderingen

3.1.1 Algemene strategie en samenwerking Strategisch visie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Vastleggen van de doelen en acties voor de strategische (lange-termijn) koers van de gemeente in overleg met bewoners, bedrijven en organisaties.

De maatschappelijke opgaven die zich voor de gemeente aandienen vragen om een aanpak die vele jaren in beslag neemt. Daarbij kan onder meer worden verwezen naar de aanpak die nodig is op het gebied van duurzaamheid, klimaat en energie, het zorgstelsel, wonen/volkshuisvesting of arbeid, participatie en inkomen. Dit vraagt van de gemeente een strategische koers die zich richt op doelen voor de lange termijn.

€ 75.000 incidenteel (dekking algemene reserve).

Als samen met inwoners, ondernemers en organisaties wordt bepaald welke doelen we gezamenlijk willen bereiken kan ook worden bepaald welke gemeentelijke acties nodig zijn om deze doelen te bereiken en welke middelen daarvoor nodig zijn. Daarmee wordt de basis gelegd voor een doelgerichte, effectieve en efficiënte aanpak. Het Coalitieakkoord vermeldt in dit verband het volgende: De strategische visie van de gemeente Maasgouw loopt tot 2025. Wij starten in 2024 een proces om samen met inwoners, ondernemers en andere betrokkenen te komen tot een nieuwe strategische visie. Daarbij wordt besproken hoe we de relatie tussen burgers en bestuur kunnen versterken en hoe we gezamenlijk kunnen komen tot een succesvolle aanpak van maatschappelijke opgaven. Binnen dit kader wordt ook besproken op welke wijze we als gemeente onze moeder- en dochterorganisaties het beste kunnen inzetten en hoe we het beste gestalte kunnen geven aan samenwerking. Bij de totstandkoming van de nieuwe strategische visie willen we een proces volgen dat vergelijkbaar is met het traject van de Omgevingsvisie in 2021. Daarbij zal de kwaliteit van de communicatie en participatie gaan bepalen in hoeverre er sprake zal zijn van een herkenbare en gedragen visie. Daarom willen wij hiervoor een bureau inschakelen dat elders een dergelijk traject al met succes heeft doorlopen.

Voor de kosten van dit totstandkomingsproces (inschakeling bureau, communicatie, enquête, bijeenkomsten, tekst en opmaak) ramen wij een bedrag van € 75.000.

Regiodeal Midden-Limburg Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Het sluiten van een regiodeal Midden-Limburg met het Rijk zodat er Rijksmiddelen beschikbaar komen voor de aanpak van regionale opgaven.

In de vorm van een regiodeal maakt het Rijk afspraken met gemeenten en andere partijen in een regio over de aanpak van regionale opgaven. Daarbij worden ook financiële afspraken gemaakt over de aanpak van opgaven waarbij het Rijk het ene deel van de kosten voor zijn rekening neemt en de regio het andere deel van de kosten.

Vanuit de Samenwerking Midden-Limburg (SML) is eind 2022 een aanvraag gedaan voor de vierde tranche van regiodeals. Begin 2023 is bekend geworden dat die aanvraag door het Rijk is afgewezen. Bij die afwijzing is duidelijk gemaakt op welke punten de aanvraag verbeterd moet worden en is een oproep gedaan aan de regio Midden-Limburg om eind 2023 een nieuwe aanvraag (propositie) in te dienen voor de vijfde tranche van regiodeals.

Er worden nog geen kosten geraamd voor regiodeal MiddenLimburg omdat het nog niet zeker is of er een regiodeal gaat komen.

Binnen het SML-netwerkberaad is afgesproken dat er een nieuwe aanvraag voor een regiodeal "brede welvaart" als rode draad zal hebben en zich gaat richten op drie programmalijnen: ⬧ Economie, onderwijs en arbeidsmarkt ⬧ Leefbaarheid ⬧ Landschap en klimaatadaptatie Als het Rijk begin 2024 een positieve beslissing neemt over de nieuwe aanvraag voor de regiodeal Midden-Limburg volgt een fase van dealmaking waarin de financiële afspraken tussen Rijk en regio concreet worden gemaakt. Op grond daarvan wordt ook duidelijk hoeveel elke gemeente aan de bekostiging van de regiodealaanpak moet gaan bijdragen. Deze bedragen moeten dan worden opgenomen in de Programmabegrotingen voor 2025 zodat daarover binnen de gemeenten besluitvorming kan plaatsvinden. Er is binnen SML een werkbudget beschikbaar voor de werkzaamheden rondom de regiodeal omdat de SMLgemeenten in 2022 en 2023 hun regulier bijdrage aan SML (€ 0,60 per inwoner) incidenteel hebben verhoogd met € 1,00 per inwoner. Naar verwachting zal een deel van dit budget nog inzetbaar zijn in 2024.

3.1.2 Burgerparticipatie Er is geen nieuw gemeentelijk beleid geformuleerd voor het begrotingsjaar 2024.

3.1.3 Global Goals gemeente De gemeenteraad heeft in 2020 een strategisch plan Duurzame ontwikkeling vastgesteld dat is gericht op de Global Goals. Hoewel het college onverkort de steun uitspreekt voor de Global Goals, ziet het college in 2024 geen financiële ruimte om dit te vertalen in grotere ambities via een resultaatgericht actieplan. Vanaf 2024 zal de inzet op de Global Goals daarom een zeer behoudend karakter hebben. Dit betekent overigens niet dat er geen aandacht wordt besteed aan duurzaam beleid in de gemeente of dat de Global Goals minder van belang zijn. Integendeel, onze inspanningen op duurzaamheid worden zonder meer voortgezet.

3.1.4 Veiligheid, crisisbeheersing en handhaving Er is geen nieuw gemeentelijk beleid geformuleerd voor het begrotingsjaar 2024. Zie voor verdere informatie paragraaf 5.5 Verbonden partijen, Veiligheidsregio Limburg Nood (VRLN). Voor besparingen wordt verwezen naar 3.1.7 Heroverwegingen bestaand beleid.

3.1.5 Personeel en organisatie Er is geen nieuw gemeentelijk beleid geformuleerd voor het begrotingsjaar 2024. Zie voor verdere informatie paragraaf 5.4 Bedrijfsvoering. Voor besparingen wordt verwezen naar 3.1.7 Heroverwegingen bestaand beleid.

3.1.6 Financiën en belastingen Indexering Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Realistische raming exploitatiebudgetten (prijspeil 2024)

Aan de inkomstenkant is bij berekening van de algemene uitkering uit het gemeentefonds (op basis van de Meicirculaire 2023) rekening gehouden met de verwachte loon- en prijsontwikkeling voor 2024. In de begroting 2024 is prijspeil 2024 gehanteerd en ook financieel vertaald. Ook wordt voorgesteld om de gemeentelijke belastingen met een beperkt percentage te indexeren om de kostenstijgingen als gevolg van loon- en prijsontwikkeling te kunnen compenseren (zie paragraaf 5.7 Lokale heffingen).

€ 500.000 structureel

Aan de uitgavenkant in de begroting 2024 zijn de bijdrages aan gemeenschappelijke regelingen waarin Maasgouw participeert (zie paragraaf 5.5 Verbonden partijen) geënt op basis van het zienswijzetraject begroting 2024. Deze begrotingen zijn, rekening houdend met inflatie, ook gebaseerd op prijspeil 2024. Bij de personeelskosten is sprake van een cao met een looptijd tot en met ultimo 2023. Voor de cao-ontwikkelingen vanaf 2024 wordt rekening gehouden met een kostenstijging van 4% voor zowel de Maasgouwse personeelskosten als het aandeel in SC MER (zie paragraaf 5.4 Bedrijfsvoering). Verder is ook het JIP-MIP geactualiseerd met hantering van prijspeil 2024 inclusief de daaruit voortvloeiende kapitaallasten. Uit bovengenoemde beschrijving blijkt dat alle uitgaven en inkomsten in de begroting van Maasgouw zijn geënt op prijspeil 2024 met uitzondering van de overige reguliere exploitatiebudgetten, waarvoor de nullijn is gehanteerd. Deze nullijn is niet reëel, aangezien ook bij reguliere exploitatiebudgetten sprake is van (substantiële) kostenstijgingen. Deze kostenstijgingen zijn echter divers per sector en mede afhankelijk van onderliggende contractafspraken. Voorgesteld wordt om een stelpost indexering van € 500.000 structureel op te nemen om deze kostenstijging financieel tot uitdrukking te brengen. De financiële vertaling is opgenomen in 4.1 Overzicht algemene dekkingsmiddelen.

In 2024 zal de werkelijke kostenstijging in de individuele budgetten worden vertaald en worden afgezet tegen de stelpost. In de Proraps 2024 zal worden gerapporteerd in hoeverre de opgenomen stelpost van € 500.000 toereikend is en eventuele bijstelling behoeft.

3.1.7 Heroverwegingen bestaand beleid Onderwerp

2024

2025

2026

2027

Junior medewerkers in opleiding

69.000

Tijdelijk personeel

48.000

Energieverbruik gemeentehuis

22.000

19.000

10.000

Communicatie hondenpoep

4.000

Uitzenden raadsvergaderingen

13.500

Totaal

36.500

127.500

185.500

Burgerjaarverslag Integraal Veiligheidsplan (IVP)

Toelichting Junior medewerkers in opleiding Om te zorgen dat we voldoende aanwas krijgen, met name door recent afgestudeerde jongeren die belangstelling hebben om in de lokale overheid te werken, zijn we vanaf 2023 gaan we werken met juniormedewerkers. Het gaat dan om breed opgeleide en geïnteresse erde afgestudeerden, die we ook binnen de organisatie breed kunnen inzetten, om hen later door te laten groeien in het gebied waar ze interesse in hebben. Om deze werkwijze te financieren, werd in eerste instantie aan 2 fte gedacht (€ 138.000). In het kader van de heroverweging bestaand beleid wordt het budget vanaf het jaar 2025 gehalveerd hetgeen neerkomt op een budget groot € 69.000. Hiervan kan dan nog 1 juniormedewerker worden ingezet. Tijdelijk personeel Sinds de Programmabegroting 2019 is de post tijdelijk personeel structureel gekoppeld aan de loonsom op basis van landelijke kengetallen van de Personeelsmonitor gemeenten (van het A+O-fonds Gemeenten). Er is een verhouding van 5% overeengekomen om knelpunten en pieken te ondervangen en in vervangingscapaciteit bij (langdurige) ziekte te voorzien. In het kader van de heroverweging bestaand beleid is het voorstel om het budget tijdelijk personeel groot € 485.000 op dat niveau te bevriezen en voor het jaar 2026 een besparing van 10% in te bouwen. Dat betekent dat we kritischer moeten worden op de tijdelijke inhuur.

Energieverbruik gemeentehuis Het energieverbruik in het gemeentehuis kan verminderd worden, het besparingsbedrag wordt op € 22.000 geschat. Eind 2023 wordt een energiescan uitgevoerd voor het gemeentehuis, om hierin het verbruik en de energiebesparingen inzichtelijk te krijgen. Daarna zal dit verdere uitvoering krijgen. Burgerjaarverslag Het uitbrengen van een burgerjaarverslag is sinds enkele jaren geen verplichting meer. Desondanks is tot heden nog steeds een burgerjaarverslag uitgebracht. Hierbij was de gedachte dat het goed zou zijn om de taken van de gemeente van het afgelopen jaar meer onder de aandacht van onze burgers te brengen. In het kader van de heroverweging bestaand beleid is het college van mening dat er wellicht andere communicatieve wegen zijn die tot datzelfde doel leiden. Dit zal onderzocht worden in 2024. Door geen burgerjaarverslag in zijn huidige vorm uit te brengen wordt een besparing gerealiseerd van € 19.000.

Integraal veiligheidsplan (IVP) Vanaf 2026 resteert een bedrag van € 10.000 op het budget van het IVP. Dit bedrag kan bezuinigd worden op het totale budget van € 40.000. Hierbij past wel de kanttekening dat, wanneer er veel bibob procedures gaan lopen in een bepaald jaar, dan het resterende budget van € 30.000 overschreden kan worden. Communicatie hondenpoep Om de overlast van hondenpoep terug te dringen ontwikkelde de gemeente de campagne “Ruim op als een baas”. Om deze campagne te continueren is een structureel budget van € 3.000 per jaar toereikend. Dit levert een besparing van € 4.000 op. Uitzenden raadsvergaderingen Sinds 2018 kunnen inwoners de raads- en commissievergaderingen live volgen via de gemeentelijke website. Ook kunnen zij de beelden na afloop op agendapunt terugkijken. Ook is het aantal mensen dat toegang heeft tot internet de afgelopen jaren fors gestegen (97% bron CBS). Hierdoor is de noodzaak van live -uitzendingen via de lokale omroep afgenomen. Door de vergaderingen via één kanaal uit te zenden hebben we een compleet beeld (kijkcijfers) van het aantal inwoners dat onze raads- en commissievergaderingen volgt. De lokale omroep kon die cijfers niet leveren.

Het uitsluitend uitzenden van de raads- en commissievergaderingen via onze website zorgt er ook voor dat inwoners, die voorheen alleen via de lokale omroep keken, nu ook kennis maken met ons raadsinformatiesysteem. Waardoor zij wellicht vaker terugkeren om de beschikbare informatie te raadplegen. Met het stopzetten van de uitzending via de lokale omroep wordt een besparing van € 13.500 gerealiseerd.

Totaaloverzicht lasten en baten programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering Nr. Omschrijving taakveld

Realisatie 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Lasten bestaand beleid 0.1 1.1 1.2 3.1 5.7 6.1

Bestuur Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Economische ontwikkeling Openbaar groen en (openlucht) recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Totaal lasten bestaand beleid

1.515.540 1.935.227 241.828 38.500 8.699 94.802 3.834.596

1.350.628 2.169.386 208.713 38.500 91.300 87.245 3.945.772

1.370.370 2.340.501 136.128 14.500

1.367.442 2.351.825 135.453 14.500

1.365.974 2.354.386 135.453 14.500

93.287 3.954.786

92.298 3.961.518

92.298 3.962.611

-36.470

Lasten nieuw beleid 0.1

Bestuur

38.530

-36.470

1.1

Crisisbeheersing en brandweer

3.000

1.2

Openbare orde en veiligheid

-10.000

Totaal lasten nieuw beleid

Totaal lasten

38.530

-36.470

-46.470

-43.470

3.834.596

3.945.772

3.993.316

3.925.048

3.916.141

3.919.141

Baten Bestaand beleid 0.1

Bestuur

197.399

1.1 1.2

Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Totaal baten bestaand beleid

96.427 124.603 418.428

62.032 20.660 82.692

418.428

82.692

-3.416.168

-3.863.080

-3.910.624

-3.842.356

-3.833.449

-3.836.449

Realisatie 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Baten nieuw beleid Totaal baten nieuw beleid

Totaal baten

Totaal saldo van baten en lasten

Mutaties reserves

Lasten Baten

190.954

100.654

25.654

9.804

Saldo

190.954

100.654

25.654

9.804

-3.672.126

-3.809.970

-3.816.702

-3.807.795

-3.826.645

Algemeen bestuur en bedrijfsvoering

-3.416.168

Verschillen bestaand beleid 2024-2023 programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering

Taakveld Omschrijving 1.1 3.1 1.2 5.7

Crisisbeheersing en brandweer Hulpverlening bijdrage VRLN Brandweer Economische ontwikkeling Samenwerking SML (incidenteel 2023) Openbare orde en veiligheid Corona crisis (BR claims) Openbaar groen en (openlucht) recreatie Groen Maasgouw i.h.k.v. Global Goals(BR claims) Overig, bedragen < € 10.000 incl. salarissen Totaal

Uitgaven €

voordeel/ Inkomsten nadeel € €

169.700

-169.700

-24.000

24.000

-74.000

74.000

-91.300

91.300

28.500

-28.500

8.900

-8.900

nadeel

voordeel

nadeel

Beleidsindicatoren programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering Taakveld

Naam indicator

Eenheid Vorige Waarde Periode Waarde periode

0. Bestuur en ondersteuning

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

2023

5,0

2024

5,1

0. Bestuur en ondersteuning

Bezetting

2022

4,8

2023

5,3

0. Bestuur en ondersteuning

Apparaatskosten

Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner

2023

496,00

2024

592,00

0. Bestuur en ondersteuning

Externe inhuur

2023

4,3

2024

4,1

0. Bestuur en ondersteuning

Overhead

Kosten % van totale loonsom + totale kosten inhuur extern % van totale lasten

2023

15,0

2024

13,0

1. Veiligheid

Verwijzingen Halt

aantal per 10.000 jongeren Winkeldiefstallen aantal per 1.000 inwoners Geweldsmisdrijven aantal per 1.000 inwoners

2021

60,0

2022

60,0

2021

0,4

2022

0,6

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

2021

2,9

2022

3,3

Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).

1. Veiligheid

Toelichting De toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat van de organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari. Het werkelijk aantal fte dat per 1 september werkzaam was voor de gemeente. Apparaatskosten zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Hieronder valt niet: -alle vormen waarin een product of opdracht compleet in de markt wordt gezet; -inhuur van deskundigheid voor de uitoefening van wettelijke taken zoals bijvoorbeeld tolken. Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar.

Taakveld

Naam indicator Eenheid

Vorige Waarde Periode Waarde periode

Toelichting

1. Veiligheid

Diefstallen uit woning

aantal per 1.000 inwoners

2021

1,3

2022

0,8

Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners.

1. Veiligheid

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

aantal per 1.000 inwoners

2021

3,5

2022

4,0

Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde, per 1.000 inwoners.

6. Sociaal domein

Jongeren met een delict voor de rechter

2020

1,0

2021

1,0

Het percentage jongeren (1221 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.

De beleidsindicatoren van het taakveld 0. Bestuur en ondersteuning zijn tot stand gekomen door eigen berekeningen. Bron overige beleidsindicatoren: Waarstaatjegemeente.nl. De laatst bekende waardes per medio augustus 2023 zijn verwerkt.

3.2

Dienstverlening

Coalitieakkoord 2022-2026 De gemeente verleent op veel manieren diensten aan inwoners en ondernemers. Daarbij kan worden gedacht aan fysieke, telefonische, digitale of schriftelijke dienstverlening. Deze diensten worden geleverd door de gemeentelijke moederorganisatie en door de MER-diensten die onder verantwoordelijkheid van de gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen vallen. Zowel voor de gemeentelijke moederorganisatie als de MERdiensten lopen programma's en projecten om de dienstverlening verder te verbeteren. Ook is het nodig om in te spelen op ontwikkelingen in wet- en regelgeving.

Hoofddoelen coalitieakkoord

Onderwerp in programmabegroting

Dienstverlening door gemeente

3.2.1 ▪ Dienstverlening algemeen ▪ Programmamanager dienstverlening

Dienstverlening door MER-diensten

3.2.2

Eisen in landelijke wet- en regelgeving

3.2.3

Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.

Heroverweging bestaand beleid

3.2.4 ▪ Abonnement VIND Burgerzaken ▪ RHIDOC Thorn

3.2.1 Dienstverlening door gemeente Dienstverlening algemeen Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Het blijven bieden van optimale dienstverlening aan onze inwoners.

Als gemeente willen wij een sterke partner zijn waar inwoners en ondernemers op kunnen bouwen. Er mag dus een adequate dienstverlening worden verwacht.

€ 50.000 incidenteel (dekking algemene reserve).

De digitale toegankelijkheid optimaliseren.

Daarnaast is de trend richting een digitale overheid niet nieuw binnen de gemeentelijke dienstverlening en informatievoorziening. De verwachtingen zijn dan ook dat deze trend zich blijft ontwikkelen, overheden zullen in een nog sneller tempo processen en diensten moeten digitaliseren. Dit komt deels door wettelijke verplichtingen die steeds hogere eisen stellen, maar ook door het besef dat de digitale dienstverlening de mogelijkheid biedt om het serviceniveau richting de inwoners te kunnen behouden. Een aantal van deze wettelijke verplichtingen zijn onder andere, wet open overheid, wet elektronische publicaties, wet digitale overheid, wet elektronisch bestuurlijk verkeer en wet voor nieuw naamrecht.

Goede, kwalitatieve digitale dienstverlening. Dienstverlening die voldoet aan de (veranderende) weten regelgeving.

Het is nodig om een optimale en betrouwbare dienstverlening te kunnen bieden aan onze inwoners en ondernemers. Maar ook om daarbij te voldoen aan de snel veranderende wet- en regelgeving.

Programmamanager Dienstverlening Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Integrale uitvoering van het ‘programma verbeteren dienstverlening door gemeente’.

In het coalitie akkoord 2022-2026 is dienstverlening, het verbeteren en aanpassen daarvan prominent zichtbaar gepositioneerd. Het is de doelstelling om constant te blijven zoeken naar mogelijkheden om de dienstverlening te verbeteren of aan te passen, waarbij er adequaat ingespeeld dient te worden op de ontwikkelingen door de nieuwe weten regelgeving.

€ 70.000 uit bestaand budget, reeds opgenomen in begroting 2022.

Bewaking en zorgdragen van de doelstellingen binnen het ‘programma verbeteren dienstverlening door gemeente’.

Het programma waarborgt de algemene doelstelling tot dienstverlening. De programmavisie is dan ook als volgt: Het programma “Verbeteren Dienstverlening door de gemeente” richt zich op het efficiënt, effectief en gestandaardiseerd inrichten van processen en werkwijzen. Bij de inrichting wordt rekening gehouden met het optimaal benutten van digitaliseringsmogelijkheden. Bij digitalisering wordt maximaal rekening gehouden met automatiseren. Bij iedere verandering wordt er zorg gedragen voor de acceptatie van de nieuwe werkwijze bij medewerkers. Onze inzet is gericht op het verbeteren van onze interne processen, applicaties, werkwijzen om daarmee de dienstverlening te blijven ontwikkelen. Dit doen wij op een manier waarmee wij de organisatie in beweging krijgen en de ontwikkelingen ook daadwerkelijk toegepast gaan worden. Om dit programma op een integrale wijze uit te voeren, is de inzet van een voor 24 uur programmamanager dienstverlening benodigd. Dit bedrag van € 70.000 kan bekostigd worden uit bestaand budget.

3.2.2 Dienstverlening door MER-diensten Er is geen nieuw beleid geformuleerd voor het begrotingsjaar 2024. Voor verdere informatie zie paragraaf 5.4 Bedrijfsvoering.

3.2.3 Eisen in landelijke wet- en regelgeving Er is geen nieuw specifiek beleid geformuleerd voor het begrotingsjaar 2024. In het programma ‘Verbeteren dienstverlening door gemeente’ is één project specifiek gericht op de wet - en regelgeving. De activiteiten die hiervoor nodig zijn, worden door de kwaliteitsmedewerkers en projectleider opgepakt of aangestuurd in de organisatie. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de Raadsinformatiebrief (D/23/096473 van 28 maart 2023).

Indien er nieuwe of gewijzigde wet- en regelgeving komt, dan zullen we dit navolgen zover van toepassing voor de gemeente Maasgouw.

3.2.4 Heroverwegingen bestaand beleid Onderwerp

2024

2025

2026

2027

Abonnement VIND Burgerzaken

8.000

32.000

8.000

40.000

RHIDOC Thorn

Totaal

Toelichting Abonnement VIND Burgerzaken VIND burgerzaken is een online kennisbank en biedt vakinformatie voor het werkveld burgerzaken. Doordat er ook gebruik gemaakt wordt van een andere online kennisbank, is het abonnement niet meer noodzakelijk en kunnen deze kosten bespaard worden. RHIDOC Thorn In het cultuurhuis Thorn is het Regionaal Historisch Informatie- en documentair Centrum (RHIDOC) gevestigd. Wij faciliteren deze dienst vanuit het verleden, het is niet meer rendabel om in 2026 en volgende jaren deze dienst voort te zetten. In de periode 2024-2025 zullen wij ervoor zorgen dat deze dienst elders wordt ondergebracht.

Totaaloverzicht lasten en baten programma dienstverlening Nr. Omschrijving taakveld

Realisatie Raming Raming 2022 2023 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Lasten bestaand beleid 0.2 1.2 2.1 7.5

Burgerzaken Openbare orde en veiligheid Verkeer en vervoer Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten bestaand beleid

557.918 2.175 20.962 134.277 715.332

519.010 9.000 21.748 140.881 690.639

733.457 9.000 23.762 151.191 917.410

725.815 9.000 23.433 148.086 906.334

50.000 50.000

0 0

715.332

690.639

967.410

906.334

309.570 86.421 395.991

220.415 85.654 306.069

350.415 85.654 436.069

348.415 85.654 434.069

359.415 85.654 445.069

Totaal baten

395.991

306.069

436.069

434.069

445.069

Totaal saldo van baten en lasten

-319.341 -384.570

-531.341

-472.265

-461.265

Realisatie Raming Raming 2022 2023 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Lasten nieuw beleid 0.2

Burgerzaken Totaal lasten nieuw beleid

Totaal lasten Baten Bestaand beleid 0.2 7.5

Burgerzaken Begraafplaatsen en crematoria Totaal baten bestaand beleid

Baten nieuw beleid Totaal baten nieuw beleid

Mutaties reserves

Lasten Baten

Saldo

1.304

51.304

1.304

51.304

1.304

-319.341 -383.266

-480.037

-470.961

-459.961

Dienstverlening

Verschillen bestaand beleid 2024-2023 programma dienstverlening

Taakveld 0.2

Burgerzaken Gemeentelijke leges paspoorten Verkiezingen (incidenteel 2023) Salarissen Dienstverlening (leeg) Overig, bedragen < € 10.000 incl. salarissen Totaal

voordeel/ Uitgaven Inkomsten nadeel € € € 130.000 -24.200 238.600

130.000 24.200 -238.600

12.300 226.700 nadeel

-12.300 -96.700 nadeel

130.000 voordeel

3.3

Sociaal domein

Coalitieakkoord 2022-2026 Door de decentralisatie van taken van het Rijk naar de gemeenten is het takenpakket van gemeente in het sociaal domein in de afgelopen jaren fors uitgebreid. Samen met andere organisaties geeft de gemeente invulling aan een takenpakket op het terrein van "arbeid, inkomen en participatie", "zorg, wonen en veiligheid" en "jeugdzorg en onderwijs". De gemeente bouwt aan een sociale basisinfrastructuur en bevordert positieve gezondheid en inclusie. Daarnaast willen we op het werkveld "sport, cultuur en accommo daties" blijven werken aan de mogelijkheden voor mensen om invulling te geven aan sportieve of sociaal-culturele activiteiten. Binnen dit geheel moet worden ingespeeld op demografische ontwikkelingen, zoals de vergrijzing.

Hoofddoelen coalitieakkoord

Onderwerp in programmabegroting

Toekomstbestendige zorg

3.3.1 ▪ MER SD beschermd wonen / maatschappelijke opvang / complexe casuïstiek ▪ Woonzorgvisie ▪ Regionaal saldo beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie OGGZ

Doorontwikkeling sociaal wijk team (SWT)

3.3.2

Zorg, ondersteuning, wonen en veiligheid

3.3.3 ▪ MER SD capaciteit klantmanager Wmo

Sociale basisinfrastructuur, gezondheid en inclusie

3.3.4 ▪ Uitvoeringsactiviteiten gezond leven akkoord (GALA) ▪ Inzet 2 e dorpscontactpersoon

Arbeid, inkomen en participatie

3.3.5 ▪ MER SD capaciteit klantmanager inkomen ▪ In dienst nemen van personen met loonkostensubsidie (LKS) ▪ MER SD prioritering caseload werk ▪ Doorontwikkeling Partici patiewet

Cultuur, sport en accommodaties

3.3.6 ▪ Gemeenschapsaccommodaties ▪ Bibliotheekbeleid

Jeugdzorg en onderwijs

3.3.7 ▪ Inzet extra jeugd- en jongerenwerk ▪ Beleidsmedewerker lokaal jeugdbeleid ▪ Jeugdhulp ▪ Inzet extra opbouwwerk ▪ Expertteam ▪ Huisvesting onderwijs

Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”. 35

Heroverweging bestaand beleid

3.3.8 ▪ Besparing Jeugdzorg ▪ Besparing Wmo

3.3.1

Toekomstbestendige zorg

MER SD beschermd wonen / maatschappelijke opvang / complexe casuïstiek Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Doel van de Wmo is dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen en kunnen deelnemen aan het dagelijks leven, met als principe: eigen verantwoordelijkheid van mensen voorop. Wat kan iemand zelf (nog) doen of regelen? Voor welke zaken kan hij nog hulp krijgen van iemand uit de eigen omgeving? Lukt het niet om zelf hulp te regelen, dan kan een maatwerkvoorziening nodig zijn.

De afhandeling van meldingen en indicaties Beschermd Wonen (BW) is sinds het vierde kwartaal van 2021 een nieuwe taak bij SD MER. Vanaf het tweede kwartaal van 2022 worden ook meldingen voor maatschappelijke Opvang opgepakt door SD MER.

€ 24.000 structureel, budgettair neutraal. Dekking uit bestaand budget MER SD.

Ook levert SD MER op verzoek van de gemeenten een bijdrage aan onder andere het vangnet overleg, aan de toeleiding naar het Matchingspunt, de aanpak vervuiling en verzamelwoede, de aanpak grijswonen en de nazorg voor exgedetineerden. Voor deze taken is 2,7 fte nodig. 1,5 fte is al structureel ingevuld en 1,2 fte is ingevuld op tijdelijke basis (inhuur). Op basis van monitoring ( Q1 2023) blijkt ook deze tijdelijke invulling van 1,2 fte structureel nodig. Het aandeel Maasgouw betreft € 24.000. Vanaf 2024 is er dus sprake van een volledige structurele dekking van in totaal 2,7 fte.

Woonzorgvisie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Het opstellen van een Woonzorgvisie.

Met de Woonzorgvisie zorgen we voor inzicht i n de behoeften, tekorten, urgentie en prioriteiten. Gekoppeld aan visies, ambities en concrete keuzes om kwetsbare doelgroepen voldoende te faciliteren in hun (toekomstige) woon-, welzijn- en zorgbehoeften.

€ 5.000 structureel, budgettair neutraal. Dekking binnen bestaande middelen.

Gemeenten hebben vanuit het landelijk programma ‘Een Thuis voor Iedereen’ de wettelijke taak om een woonzorgvisie te hebben.

Op lokaal niveau gaan we bindende en wederkerige afspraken maken met woningcorporaties, zorgaanbieders/zorgkantoren en andere partijen in het fysiek en sociaal domein.

Regionaal saldo beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie OGGZ Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Het gebruik van maatwerkvoorzieningen stabiliseren of verminderen zodat de beschikbare zorg en ondersteuning toegankelijk blijft voor inwoners die niet zonder kunnen.

-Uitvoering Lokale Toegang Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang door het Servicecentrum MER afdeling Sociaal Domein. -Bekostiging Modulaire gemeenschappelijke regeling Sociaal Domein Limburg Noord. -Uitvoering geven aan de jaarlijkse beleidsagenda van de regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026 van de regio Noord- en Midden-Limburg. -Lokale anti-stigmacampagne psychische kwetsbaarheid. -Uitvoering geven aan pilots behorende bij het programma Toekomst Bestendige Zorg. Deze pilots hebben tot doel de lokale sociale basis te verstevigen en de lokale Toegang tot ondersteuning te verbeteren en maken ook onderdeel uit van lokale inzet vanuit de hervormingsagenda jeugd: • Streetcare voor jongeren; • Specialistisch ondersteuner jeugd (SOJ) en praktijk ondersteuner jeugd (POH jeugd) bij de huisarts (uitvoering door Bij Ons Voor Elkaar en Centrum voor Jeugd en Gezin); • Overige benodigde inzet in het kader van de hervormingsagenda jeugd. -Uitvoering geven aan activiteiten behorende bij het programma Toekomstbestendige zorg: • Inrichten lotgenotencontact; • Verbeteren toegankelijkheid algemene en voorliggende voorzieningen in Maasgouw. -Inzet van ondersteuning bij communicatie naar moeilijk bereikbare doelgroepen. -Begeleid Wonen in combinatie met 24/7 bereikbaarheid voor jongeren (3 of 4 plekken in Maasgouw). -Suïcidepreventie (campagne en activi teiten).

-Sociaal raadslieden (uitvoering door Algemeen Maatschappelijk Werk). -Begeleiding individueel voor voormalig beschermd thuis cliënten. -Begeleiding groep voor cliënten met een beschermd wonen indicatie. -Bekostiging project om voor te bereiden op de Wet aanpak Meervoudige problematiek Sociaal Domein (WAMS, vermoedelijke ingangsdatum 1-7-2024): • Training; • herinrichten processen; • registratieprogramma.

€ 275.000 incidenteel (bekostiging pilots Streetcare en SOJ en POH jeugd bij de huisarts)

Het verbeteren van de lokale sociale basis. Het verbeteren van de sociale samenhang. Het verbeteren van de toegang tot ondersteuning.

€ 655.000 structureel Dekking (voor zowel incidentele middelen als structurele middelen) vanuit regionaal saldo Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg en Preventie OGGZ.

3.3.2 Doorontwikkeling sociaal wijkteam (SWT) Er is geen nieuw gemeentelijk beleid geformuleerd voor het begrotingsjaar 2024. De coördinator SWT is medio 2023 gestart en zal eerst de tijd krijgen om de reeds in gang gezette ontwikkelingen te verankeren in het team. Mogelijk zal in de loop van 2024 een nadere doorontwikkeling plaatsvinden al dan niet met nieuw of aangepast beleid.

3.3.3

Zorg, ondersteuning, wonen en veiligheid

MER SD capaciteit klantmanager Wmo Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Door de groei van het aantal aanvragen voor een maatwerkvoorziening Wmo, o.a. als gevolg van de invoering van het abonnementstarief Wmo en de vergrijzing, is in 2022 en 2023 de capaciteit bij MER SD incidenteel uitgebreid met 1 fte (en structureel met 0,5 fte). Op basis van monitoring (1e kwartaal 2023) zien we een stijging van het aantal meldingen en aanvragen. Voor 2024 is voorzien dat de extra capaciteit klantmanager Wmo daarom ook nodig is. Het aandeel Maasgouw op basis van de verdeelsleutel 2024 is € 40.000.

€ 40.000 incidenteel (dekking algemene reserve).

De verwachting is dat het aantal aanvragen Wmo daalt na het invoeren van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Daarom wordt een tijdelijke uitbreiding van capaciteit gevraagd. Aanvankelijk is de wetswijziging voor de herinvoering van een inkomensafhankelijke bijdrage per 2025 aangekondigd. Dit is bijgesteld naar 2026. Op basis van de daadwerkelijke wetswijziging en ontwikkeling van de vraag wordt de benodigde capaciteit voor 2025 e.v. jaren berekend.

3.3.4

Sociale basisinfrastructuur, gezondheid en inclusie

Uitvoeringsactiviteiten gezond leven akkoord (GALA) Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Versterken sociale basis en inzet op preventie.

De uitvoeringsactiviteiten behorende bij het GALA (gezond leven akkoord). De uitvoeringsactiviteiten vinden plaats op de onderstaande thema’s:

€ 53.000 structureel.

Bevorderen en behouden van de fysieke en mentale gezondheid van onze inwoners. Het beschikbaar houden van zorg en ondersteuning voor onze meest kwetsbare inwoners. Dit maakt onderdeel uit van het programma Toekomstbestendige zorg. Vormgeven van passende preventieactiviteiten voor jeugdigen (Kansrijke start) in het kader van de Hervormingsagenda jeugd.

Thema Sport, bewegen en cultuur • Lokaal Sportakkoord • Brede Regeling Combinatiefunctie Thema Gezondheid en Sociale basis • Terugdringen Gezondheidsachterstanden • Kansrijke Start • Mentale Gezondheid • Aanpak overgewicht en obesitas • Valpreventie • Leefomgeving • Opgroeien in een Kansrijke Omgeving & Vroegsignalering Alcoholproblematiek • Versterken sociale basis • Mantelzorg • Eén tegen Eenzaamheid • Welzijn op recept Thema Ondersteunende onderdelen • Versterking kennis- en adviesfunctie GGD • Coördinatiekosten regionale aanpak preventie De gemeente ontvangt hiervoor subsidie, de zogenaamde Brede SPUK (Specifieke uitkering). De gevraagde extra middelen hebben betrekking op de Brede Regeling Combinatiefunctie. De ontvangen subsidie voor deze regeling dekt 40% van de kosten. De gemeente dient de overige 60% van de middelen te co financieren. Voorheen ontving de gemeente € 100.000 vanuit deze regeling. Dit is verhoogd naar € 135.000. Hierdoor is de cofinanciering die geleverd moet worden ook hoger. De totale kosten voor de uitvoering van het GALA zijn € 653.000. We ontvangen daarvoor € 450.000 subsidie vanuit de brede SPUK. De overige € 203.000 wordt uit eigen middelen gefinancierd. Hiervan was € 150.000 reeds structureel opgenomen in de begroting.

Inzet 2e dorpscontactpersoon Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Organiseren van “accountmanagement” voor burgerinitiatieven, zodat deze initiatieven goed worden begeleid binnen de gemeentelijke organisatie.

Continueren van 2 e dorpscontactpersoon ( 0,75 FTE) in afwachting van de brede evaluatie burgerparticipatie eind 2023/begin 2024.

€ 55.300 incidenteel (dekking algemene reserve).

3.3.5

Arbeid, inkomen en participatie

MER SD capaciteit klantmanager inkomen Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

De Participatiewet heeft, vanuit inkomensperspectief, tot doel om mensen zonder inkomen en vermogen op te vangen en ervoor te zorgen dat zij in hun eerste levensbehoeften kunnen voorzien. Naast deze algemene bijstand kunnen inwoners met een laag inkomen onder voorwaarden in aanmerking komen voor bijzondere bijstand voor extra en bijzondere kosten en/of de minimaregelingen, zijnde de individuele inkomenstoeslag, maatschappelijk actief bonus, persoonlijk participatiebudget pensioengerechtigden, en de studietoeslag.

Servicecentrum MER SD voert voor de gemeenten de bijstandsregelingen en (lokale) minimaregelingen uit; 'het vangnet’ van de sociale zekerheid. Het betreft de wetten: Participatiewet, Bbz, IOAW en IOAZ.

€ 24.000 structureel.

Op basis van het aantal aanvragen is er in 2022 en 2023 tijdelijk capaciteit bijgeraamd. In de eerste kwartaalrapportage 2023 zien we een lichte stijging in het aantal aanvragen. Deels heeft dit te maken met de instroom van statushouders als gevolg van de verhoogde taakstelling. Daarom is het noodzakelijk om de tijdelijke extra capaciteit van 0,6 fte structureel te maken. Het aandeel va n Maasgouw is op basis van de verdeelsleutel 2024 € 24.000.

In dienst nemen van personen met loonkostensubsidie (LKS) Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

We willen bijdragen aan een inclusieve arbeidsmarkt, onze maatschappelijke plicht vervullen en het goede voorbeeld geven aan andere werkgevers.

Als gemeente willen we graag mensen die vallen onder de Participatiewet zelf in dienst nemen. Mensen die onder de Participatiewet vallen en die aan het werk gaan hebben in de meeste gevallen een verminderde loonwaarde. Om dit te bepalen wordt een loonwaarde-meting gedaan. Ter compensatie van de lagere loonwaarde/productiviteit zal een loonkostensubsidie worden verleend. Deze loonkostensubsidie wordt betaald uit Participatiewet gelden, de gemeente ontvangt hiervoor een bijdrage in het BUIG budget. De loonkostensubsidie bedraagt maximaal 70% van het minimumloon.

€ 48.000 structureel.

We maken nu als gemeente kosten, omdat participatiewetters (inwoners die zich in de participatiewet begeven) bij ons gedetacheerd worden via Stichting Baanmobiel. De meerkosten voor het in eigen dienst nemen van 5 fte (uitgaande van een loonwaarde van 75%) worden ingeschat op totaal structureel € 48.000.

MER SD prioritering caseload werk Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Wat gaat dat kosten?

Inwoners maximaal laten participeren, zodat zij zo veel als mogelijk meedoen in de maatschappij.

Wat voor iemand maximaal haalbaar is, is per persoon verschillend. Voor de één is dit betaald werk, voor een ander vrijwilligerswerk of bijvoorbeeld deelname aan sociale activiteiten. Voor de doelgroep Activering geldt dat deze mensen over het algemeen niet zullen doorstromen naar betaald werk. De volledige doelgroep Activering behelst maar liefst 41% van het klantenbestand. Daarnaast zien we dat het aantal jongeren (in de leeftijd van 17 tot 27 jaar) in uitkering toeneemt.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maasgouw&id=415b786e-1145-4d33-888c-4473eb925bc6