Voorjaarsnota 2024-2028
Tekst van het document
infrastructuur. In deze ambitie komen ‘sociaal en fysiek’ bij elkaar. De ‘nieuwe uitdagingen’ om toekomstbestendig te zijn, zijn hiermee verweven. Het integrale plan op tactisch niveau vormt in feite een ‘kansenkaart’ om invulling te kunnen geven aan de groeiambitie (wat kan/moet waar?). Om die reden wordt in 2024 ingezet op een onderbouwing en evenwichtige afweging van de geambieerde groei (o.a. de geactualiseerde woonvisie draagt daaraan bij). In samenhang daarmee wordt de kansenkaart op tactisch niveau uitgewerkt.
Doel A: Wonen; passende en betaalbare huisvesting voor iedereen, in elke levensfase. Resultaat 2024 a. De Woonvisie 2021-2031 (inclusief
uitvoeringsprogramma) is geactualiseerd, waarmee tevens invulling is gegeven aan de ambities uit het coalitieakkoord. b. In vervolg op de regionaal afgestemde
woonzorgvisie is de lokale woonzorgvisie opgesteld en vastgesteld (uitvoering onder regie van de opgave ‘toekomstbestendig sociaal Domein’). c. Op basis van de Woonvisie (2021)
bestaat de woonopgave uit 665 woningen. Hiervan is t/m 2023 ruim 40% gerealiseerd. In 2024 is de plancapaciteit vergroot met ongeveer 200 woningen en zijn er 100 tot 170 nieuwe woningen toegevoegd (opgeleverd). d. Er heeft besluitvorming plaatsgevonden
over de regeling ‘Startersleningen’. e. De meerjarige prestatieafspraken met
Domijn, SHBL en Woonzorg Nederland zijn geactualiseerd. f. Er is een actief meldpunt ingericht voor
‘goed verhuurderschap’. g. Er heeft een verkenning (inclusief de
inzet van instrumentarium) plaatsgevonden naar strategieën voor bevordering van
29
Kleurcodering
Toelichting
doorstroming en toegankelijkheid van de bestaande woningvoorraad, waarbij tevens wordt gekeken naar het bevorderen van een goede balans ten behoeve van draagkracht en leefbaarheid in de wijk. h. De Nota Grondbeleid is herzien en
vastgesteld. i. Het instrument ‘kostenverhaal’ (anterieure
overeenkomsten) is geïmplementeerd. Doel B1: Omgevingskwaliteit; een kwalitatief hoogwaardige, aantrekkelijke, gezonde, veilige en klimaat- robuuste woon- en leefomgeving met voldoende en bereikbare voorzieningen. Resultaat 2024 a. De ontwerpfase voor het
‘Dorpshuis/Mariaschool Beuningen’ is afgerond, eventuele (aanvullende) investeringsbeslissingen hebben plaatsgevonden en het bouwproces is gestart (onder voorbehoud van voortgang van het proces van vergunningverlening). b. Voor de basisscholen Pax Christi en
Veldzijde zijn businesscases opgesteld. c. Het Kulturhus Glane is gerealiseerd. d. De functie van Erve Boerrigter als
ontvangstruimte voor bezoekers en toeristen, is versterkt. e. Er heeft besluitvorming plaatsgevonden
over de definitieve uitwerking van het voorkeurs-scenario voor de nieuwe invulling van de Aloysiuslocatie. f. Het nader onderzoek naar de benodigde
zaalcapaciteit en het onderzoek naar mogelijke locaties voor een nieuwe sporthal in De Lutte, is afgerond. g. Er heeft besluitvorming plaatsgevonden
over de doorontwikkeling van het huidige afvalbrengpunt tot een ‘totaalconcept voor circulaire economie’. h. Het plan van aanpak om te komen tot het
‘Keurmerk Veilig Ondernemen voor bedrijventerrein De Pol en De Zoeker Esch’ is gereed en afgestemd op de visie ‘toekomstbestendige bedrijventerreinen. i. Buurtbemiddeling is voortgezet naar
aanleiding van evaluatie 2023 (uitvoering onder de opgave ‘Sociaal domein’).
30
Kleurcodering
Toelichting
Doel B2: Een kwalitatief hoogwaardig ingerichte, aantrekkelijke, gezonde en groene klimaat adaptieve woon- en leefomgeving Resultaat 2024 a. De ‘Strategie Klimaatadaptatie Losser’ is
opgesteld. Hierin zijn zowel de opgaven en ontwikkelingen in bebouwd gebied, als in het landelijk gebied opgenomen (bijvoorbeeld de klimaatstresstesten, PPLG, Dinkelagenda, KRW, etc.). b. Er is een plan van aanpak opgesteld
voor het opzetten van ‘Strategisch assetmanagement’ (waaronder het kwaliteitsplan openbare ruimte), om daarmee invulling te geven aan bestuurlijke ambities en meerwaarde te genereren ten behoeve de brede maatschappelijke opgaven vanuit gemeentelijke bezittingen. c. Bouwstenen vanuit de opgave
‘toekomstbestendig Wonen en Leven’ zijn verwerkt in de Bodemvisie (uitvoering onder de opgave ‘buitengebied’). d. Binnen het programma ‘Kwaliteitsimpuls
De Lutte’ zijn de volgende projecten gerealiseerd: het nieuwe dorpsplein (inclusief het ‘terrassenproject’), de herinrichting van de Plechelmusstraat en de Postweg, realisatie waterberging Kerkebos en is samen met vrijwilligers uitvoering gegeven aan ‘gastvrij De Lutte’ en de bouw van de veldschuur. e. De ontwerpvisie Boeiend Beuningen met
uitvoeringsprogramma (integrale, gebiedsgerichte aanpak) is opgesteld en investeringsbeslissingen hebben plaatsgevonden. f. Het ontwerp voor de Gronausestraat in
Glane, als onderdeel van de bestaande visie Kwaliteitsimpuls Glane, is vastgesteld en investeringsbeslissingen hebben plaatsgevonden. g. Het ontwerp voor de ‘blauwe ader
structuur’ in Overdinkel is vastgesteld. Betreft klimaat adaptieve maatregelen in zowel de kern als in het buitengebied in nauwe samenhang met de provinciale bossenstrategie en de opgave ‘toekomstbestendig buitengebied’.
31
Kleurcodering
Toelichting
h. De herijking van het masterplan
‘Parapluplan centrum Losser’, gebaseerd op de ‘vier-pijler’ aanpak (vastgoedontwikkeling, integrale ontwikkeling openbare ruimte, het concept voor breed centrummanagement en stimuleren investeringen door centrumondernemers) is afgerond. i. Binnen het programma ‘Beken & Bleken
van Losser’ (Erfgoeddeal) zijn de deelprojecten ‘Parochietuin’ en ‘klimaat adaptieve restauratie rijksmonument De Bleek’ uitgevoerd. Het onderdeel ‘dorpsbeek’ is geheel geïntegreerd in de herijking van het masterplan ‘Parapluplan centrum Losser’. Van het onderdeel aquathermie (verduurzaming van het zwembad met effluent uit de RWZI) zijn de technische voorzieningen om water aan te voeren gerealiseerd. j. Het project Dinkeldal-Zuid, inclusief
realisatie van het laatste deel van de ‘ontbrekende schakel’ in het Laga-fietspad, is volledig gerealiseerd en afgewikkeld. k. De uitvoering van de gebiedsgerichte
aanpak van het project ‘De Muchte’ (nieuwbouw en integrale herinrichting van de omliggende woonomgeving) is gestart. l. Het onderzoek-, ontwerp- en
participatieproces ten behoeve van de opgavegerichte aanpak van de Vogelbuurt in de kern Losser is opgestart. m. Het ontwerp-, participatie- en
aanbestedingsproces van de herinrichting Enschedesestraat - fase II is doorlopen. Doel C: Economie en werkgelegenheid; bijdragen aan zelfredzaamheid, door lokale en regionale werkgelegenheid en economie te bevorderen. C1: Aantrekkelijke levendige, economisch goed functionerende dorpscentra Resultaat 2024 a. De pleinontwikkeling in het centrum
van De Lutte, inclusief het realiseren van extra ruimte voor (zomer)terrassen, is uitgevoerd. b. In de herijking van het masterplan
‘Parapluplan centrum Losser’ zijn de ervaringen uit het pilotproject Brinkstraat (onder andere
32
Kleurcodering
Toelichting
profileringsscan, participatietraject, gezamenlijke inspiratiegids voor gevels en vrije ruimte vóór de gevels, in combinatie met ontwerp van de winkelstraat) verwerkt en is aangegeven op welke nog in te richten gebiedsdelen van het centrum dit concept wordt toegepast. Binnen het programma Centrumontwikkeling c. Binnen de ontwerpvisie Boeiend
Beuningen wordt het ‘centrumgebied’ (gebied tussen Sterrebos, Dorpshuis/Mariaschool, Beuningerstraat’) als één samenhangend geheel ontworpen.
De aanbesteding van het Bouwteam 'Dorpshuis/Mariaschool' heeft in het eerste kwartaal van 2024 plaatsgevonden. Het Bouwteam gaat aan de slag met de ontwerpopgave en hoge ambities op gebied van circulaire economie en leefbaarheid. In samenhang hiermee wordt ook het centrumgebied ontworpen. Nadere besluitvorming en investeringsbeslissingen vinden later dit jaar plaats. Hierop is in deze Voorjaarsnota geanticipeerd.
Doel C: Economie en werkgelegenheid; bijdragen aan zelfredzaamheid, door lokale en regionale werkgelegenheid en economie te bevorderen. C2: Bevorderen Recreatie & Toerisme en erfgoed & cultuur Resultaat 2024 a. De transformatie van de Tourist Info De
Lutte: “Van informatie naar inspiratie” is afgerond. b. De visie ‘Recreatie & Toerisme
Noordoost Twente’, bestaande uit een strategisch ontwikkelkader met programmalijnen en uitvoeringsprogramma’s, is afgerond. c. De Nota verblijfsrecreatie is vastgesteld. d. Het ‘Verhaal van Losser’ (positionering
en profilering van de gemeente Losser) is verder ontwikkeld en verrijkt met verhalen uit de kernen en gesprekken met inwoners met als doel de schatten van de Schatkamer van Twente zichtbaar en bekend te maken. e. Er is een start gemaakt met het opstellen
van de cultuurhistorische waardenkaarten en de Landschapsbiografie van de Dinkel.
33
Kleurcodering
Toelichting
De verkenning is opgepakt. Voor verdere uitvoering en afspraken met eigenaren c.a. is budget noodzakelijk. Dit is opgevoerd voor de jaarschijf 2024.
f. De mogelijkheden voor het realiseren van
struinpaden die de Losserse stuwwal verbinden met het Dinkeldal zijn nader verkend.
g. De formatie op het taakveld Cultuur is
uitgebreid naar één volledige fte. Doel C: Economie en werkgelegenheid; bijdragen aan zelfredzaamheid, door lokale en regionale werkgelegenheid en economie te bevorderen. C3: Bevorderen ondernemersen vestigingsklimaat. Resultaat 2024
Kleurcodering
Toelichting
a. De visie voor het toekomstbestendig
maken van bedrijventerreinen (inclusief uitvoeringsprogramma’s) is afgerond. b. Er heeft besluitvorming plaatsgevonden
over de in te zetten capaciteit voor de rol van ‘Bedrijfscontactfunctionaris’ c. De 'Subsidieverordening Stimulering
Detailhandel gemeente Losser 2020 – 2023', met als doelstelling om de winkelstructuur van de gemeente Losser te versterken door concentratie van detailhandel in de kernwinkelgebieden (De Lutte, Overdinkel en Losser), het winkelvastgoed te verbeteren en het vrijkomende vastgoed buiten de kernwinkelgebieden te verbeteren en het vrijkomende vastgoed buiten de kernwinkelgebieden te transformeren, is verlengd. Doel D: Bereikbaarheid; voorzieningen en bestemmingen zijn op een duurzame wijze, structureel vlot en verkeersveilig, bereikbaar voor iedereen. Resultaat 2024 a. Het onderzoek naar de N731 ter
hoogte van de kern Losser, is afgerond.
b. De Mobiliteitsvisie is opgesteld en
gereed voor besluitvorming.
34
Kleurcodering
Toelichting
Provincie (in de rol van verantwoordelijk 'wegbeheerder') is 'in de lead'. Gemeente en provincie trekken samen op in dit onderzoek, maar qua planning volgt de gemeente de provincie.
c. Vanuit het Strategisch Plan
Verkeersveiligheid (SPV 2030) wordt de inrichting van 30 km/uur zones één van de scopebepalende factoren binnen de integrale gebiedsgerichte aanpak Financiële begrotingsuitvoering 2024 Bedragen in € Naam bestuurder
Onderwerp
soort
Geef kort het onderwerp aan. W1 Lahdo
W2 Engels
Ontbrekende kapitaallasten schakels recreatieve materieel routenetwerken wandelpadenstructuur Dorpshuis Glane
Aard van de mutatie
2024
2025
Selecteer uit lijst
2026
2027
2028
5.000
5.000
95.000
35.000
35.000
5.000 Coalitieakkoord 35.000
kapitaallasten
3.000
3.000
3.000
3.000
materieel
15.000
15.000
15.000
15.000
kapitaallasten
W4 Engels
personeel
Totaal
Meerjarenperspectief/Begroting
5.000
W3 Oosterbroek Aloysiuslocatie Onvervulde vacature Ruimtelijke Ontwikkeling
Dit jaar
20.000
Coalitieakkoord 80.000
100.000
Coalitieakkoord
118.000
58.000 58.000
58.000
W1. Ontbrekende schakels in recreatieve routenetwerken wandelstructuur We verkennen oplossingsrichtingen in ontbrekende schakels van het recreatieve routenetwerk rondom Stuwwal/ Dinkeldal cq de Lutte/ Lutterzand. Doel is de uitbreiding van de wandelpadenstructuur over particuliere percelen middels struinpaden. Na de verkenningsfase (met name overleg grondeigenaren en Routenetwerken) komen we tot uitvoering waarbij, naast overleggen met grondeigenaren en vergoedingen voor gebruik van percelen aan eigenaren, ook éénmalige kosten worden gemaakt zoals het opstellen van overeenkomsten, faciliteiten en voorzieningen als klaphekjes, bebording en andere recreatieve infrastructuur. Op basis van de huidige inzichten wordt ingeschat dat hiervoor in 2024 en 2025 een éénmalige investering van respectievelijk € 20.000 en € 80.000 benodigd is en vanaf 2025 jaarlijks € 25.000. W2. Dorpshuis Glane Ten gevolge van de grote prijsstijgingen in de afgelopen jaren, komt de totale investering uit op ongeveer € 900.000. Ondanks dat er een forse subsidie is verworven (€ 175.000), is er in 2024 een aanvullend krediet van € 120.000 benodigd om de kosten te dekken. Daarnaast blijkt dat de exploitatie de komende jaren niet dekkend zal zijn. Daarvoor is in de eerste jaren waarschijnlijk € 15.000 per jaar extra nodig, bovenop de huidige structurele subsidie voor sociaal cultureel werk in Glane (nu € 6.955).
Het door inwoners gevormde
35
Coalitieakkoord
bestuur van het Kulturhus is (met ondersteuning van Fundament, dorpsraad, inwoners en gemeente) bezig om een zo dekkend mogelijke exploitatieopzet te realiseren, middels een zo breed mogelijke programmering die ook inkomsten oplevert. Daarnaast wordt er gekeken naar externe financieringsbronnen voor de inrichting van de accommodatie (o.a. via Leader). Per 1 januari 2025 zal de programmering van het Kulturhus zich echter niet op een dusdanig niveau bevinden, dat daarmee alle kosten kunnen worden gedekt. Als hier geen aanvullende bijdrage/subsidie van de gemeente tegenover staat, zal het Kulturhus per 1 januari 2025 niet of onvoldoende levensvatbaar zijn. W3. Aloysiuslocatie De ontwikkeling van de Aloysiuslocatie maakt deel uit van de gebieds- en opgavegerichte aanpak van het centrum van Losser (Parapluplan centrum Losser). In de Voorjaarsnota 2023 is een investering van € 2,7 miljoen voorzien in de periode 2024-2025. Op basis van de huidige inzichten worden deze investeringen voorzien in 2025 ( voorbereiding € 200.000) en 2026 (uitvoering: € 2,5 miljoen). De kapitaallasten starten dus later dan oorspronkelijk was ingeschat. Tevens is het reëel te verwachten dat de investeringslasten hoger zijn dan waar reeds rekening mee is gehouden. W4. Onvervulde vacature Ruimtelijke Ontwikkeling De vacature van Adviseur RO blijkt tot op heden niet in te vullen.
Dit is voor 2024 via inhuur geregeld. Het genoemde nadeel zijn de kosten voor inhuur minus het vacaturegeld uit de begroting. 4.2.2 Kadernota Voorstellen in de categorie ‘moeten’ bedragen in € onderwerp
soort lasten
Dit jaar 2024
Meerjarenperspectief 2025
2026
2027
2028
Doel A: Wonen; passende en betaalbare huisvesting voor iedereen, in elke levensfase. W5
'Wonen' en de 'Groeiambitie'
materieel
pm 100.000
Doel B: Omgevingskwaliteit; een kwalitatief hoogwaardige, aantrekkelijke, gezonde, veilige en klimaat- robuuste woon- en leefomgeving met voldoende en bereikbare voorzieningen. W6
Gebiedsontwikkeling Vogelbuurt
materieel kapitaallasten
10.000
35.000
60.000
W7
Dorpshuis/Mariaschool Beuningen
kapitaallasten
17.500
17.500
17.500
W8
Onderzoek mogelijkheden ondersteuning sportinitiatieven
50.000
50.000
50.000
W9
36
Doorontwikkeling afvalbrengpunt
materieel kapitaallasten
25.000
W10
Vervangingsinvesteringen taakveld Wegen (wegverhardingen, openbare verlichting en kunstwerken (i.c. vervanging brug 't Zwart)
kapitaallasten
W11a
Uitvoering reguliere taken fysieke leefomgeving; Omgevingsplan en handhaving
materieel personeel
75.000
W11b Uitvoering reguliere taken fysieke leefomgeving; onderhoud en beheer
materieel
179.000 312.600 164.000 164.000 164.000
ICT voor reguliere taken
materieel
W11b
W12
kapitaallasten
39.500
10.000
10.000
10.000
225.000 200.000
pm
pm
7.000
7.000
7.000
7.000
69.500
69.500
69.500
69.500
3.000
3.000
3.000
kapitaallasten
Doel C: Economie en werkgelegenheid; bijdrage aan zelfredzaamheid, door lokale en regionale werkgelegenheid en economie te bevorderen. W13
Actieagenda toekomstbestendige bedrijventerreinen
materieel
100.000 100.000 125.000 125.000
W14
Recreatie & Toerisme / Vrijetijdseconomie
materieel
155.000
45.000
45.000
45.000
Doel D: Bereikbaarheid; voorzieningen en bestemmingen zijn op een duurzame wijze, structureel vlot en verkeersveilig, bereikbaar voor iedereen. W15
Afronding proces beleidsplan Mobiliteit
materieel
W16
Verkeersveiligheid bermverharding
kapitaallasten
W17
Verkeersveiligheid; verkeerstellers
materieel
Totaal
15.000 43.850
43.850
25.000
333.500 894.100 776.000 569.850 594.850
Toelichting Doel A: Wonen W5. Wonen en de 'Groeiambitie' Wonen is onze topprioriteit. We gaan daarbij uit van een brede aanpak bestaande uit onder andere 'bouwen naar behoefte', het ontwikkelen van strategieën om de doorstroming en toegankelijkheid van de bestaande woningvoorraad te bevorderen en het verduurzamen van ons woningbestand. Bij de vaststelling van de programmabegroting 2023 is € 200.000 beschikbaar gesteld voor de ‘versnelling van de woningbouwopgave’. Vanuit deze middelen wordt onder andere gewerkt aan de actualisatie van de woonvisie en de woonzorgvisie. Een actueel inzicht in demografische ontwikkelingen vormt daarbij de basis voor onderzoek naar toekomstige woningbouwbehoefte. Echter; wonen is eveneens direct gerelateerd aan de 'groeiambitie'. Om de kracht van onze gemeente ook voor de toekomst te garanderen is in het coalitieakkoord de ambitie opgenomen om te groeien naar 25.000 inwoners en het versterken van voorzieningen en
37
infrastructuur. De groeiambitie raakt de toekomstvisie en de geformuleerde opgaven. Daarnaast willen we het gesprek aangaan over hiermee samenhangende vraagstukken zoals bijvoorbeeld de vraag hoe we een aantrekkelijke woongemeente zijn voor jongeren of hoe we anticiperen op ontwikkelingen in de zorg. Om deze redenen zetten we in op een onderbouwing en evenwichtige afweging van de geambieerde groei. De geactualiseerde woonvisie en woonzorgvisie geven hierbij inzicht en vormen de eerste bouwstenen. Kortom; we stellen een beleidsnotitie op waarin inzichtelijk wordt gemaakt wát de groeiambitie behelst én wat er in de komende jaren, per jaarschijf, nodig is om de groeiambitie te halen. Voor een nadere duiding en onderbouwing van de groeiambitie zijn, in navolging van voorbereidend werk in het kader van de woonvisie en woonzorgvisie, aanvullende middelen nodig voor onderzoek, proces en visievorming. Afhankelijk hiervan zullen in de jaren daarna middelen nodig zijn voor uitvoering. Vooralsnog wordt ingeschat dat in 2025 nog geput kan worden uit de 'versnellingsmiddelen woningbouwopgave' en dat in 2026 € 100.000 benodigd is. Daarna zal meer informatie beschikbaar zijn om inzichtelijk te maken wat per jaarschijf nodig is om de groeiambitie te halen. Doel B: Woon- en leefomgeving W6.
Vogelbuurt In 2024 is het gebiedsproces (ontwerp- en participatieproces) gestart om te komen tot een integraal, opgavegericht gebiedsplan voor de Vogelbuurt (inclusief uitvoeringsagenda). Brede ruimtelijke ontwikkelingen en strategisch assetmanagement vormen hierbij het vliegwiel om bij te dragen aan doelstellingen vanuit het sociale domein. Vanuit het ruimtelijk initiatief is het ZonMW/GGD onderzoeksproject geïnitieerd. De opbrengsten uit dit onderzoek worden verwerkt in het integrale gebiedsplan. De Vogelbuurt heeft een hoge bestuurlijke prioriteit. Reden om, naar analogie van de systematiek van de andere kwaliteitsimpulsen, financiële ruimte in het meerjarenperspectief op te nemen, vooruitlopend op het vaststellen van het gebiedsplan met uitvoeringsagenda. Naast autonoom beschikbare middelen vanuit o.a. het strategisch assetmanagement (de vervangingsopgave in de openbare ruimte) wordt op dit moment ingeschat dat de komende 4 jaren ongeveer € 1,7 miljoen benodigd zal zijn. Op basis van een doorrekening van het later op te stellen uitvoeringsprogramma ontstaat beter inzicht in kosten en investeringen versus kostendekking. W7. Dorpshuis/Mariaschool Beuningen Als onderdeel van de kwaliteitsimpuls 'Boeiend Beuningen' wordt in 2024 in bouwteamverband in samenhang gewerkt aan het concrete ontwerpproces voor zowel het Dorpshuis/Mariaschool als de omliggende openbare ruimte.
Op deze wijze wordt maatschappelijke meerwaarde voor Beuningen bereikt. Het planproces voorziet in de voorbereiding van tussentijdse besluitvorming en investeringsbeslissingen in 2024 (conform gemeentebegroting 2024). Op basis van de huidige inschatting (bestaande uit o.a. indexering kredieten, ambities etc.) is naar verwachting € 700.000 benodigd. Hierbij dient de overweging gemaakt te worden dat er in het verleden verschillende locaties in beeld waren voor een dorpshuis in Beuningen. Telkens bleken locaties om diverse redenen af te vallen. De huidig beschikbare middelen zijn echter gebaseerd op deze zoektocht naar een goede locatie. Om deze reden is tussentijdse besluitvorming ingebouwd in het huidige ontwerpproces, zodat varianten inzichtelijk gemaakt kunnen worden en investeringsbeslissingen genomen kunnen worden.
38
W8. Onderzoek mogelijkheden ondersteuning sportinitiatieven Onderzoek om diverse initiatieven op sportgebied te ondersteunen vanuit een integrale aanpak, waarmee deze initiatieven tevens bijdragen aan andere opgaven op gebied van sociaal domein en duurzaamheid. W9. Doorontwikkeling afvalbrengpunt Doorontwikkeling huidige afvalbrengpunt tot kringloopplein (incl. inbedding vanuit de visie 'Losser aan de Dinkel / Beken & Bleken van Losser, zijnde een hoogwaardige ruimtelijke verbinding tussen Dinkeldal en het centrum van Losser. W10. Vervangingsinvesteringen taakveld Wegen; wegverhardingen, openbare verlichting en kunstwerken (i.c. vervanging brug 't Zwart) De vervangingsinvesteringen in dit taakveld zijn gebundeld, doch gebaseerd op vastgesteld beleid. In 2017 is het vervangingsplan openbare verlichting vastgesteld, waarin besloten is om jaarlijks (t/m 2028) € 200.000 op te voeren bij de P&C cyclus. Op basis van het Wegenbeleidsplan 2019 heeft de Raad besloten voor de vervanging van wegen jaarlijks € 950.000 (geïndexeerd) op te voeren bij de P&C cyclus. Evenals voorgaande jaren, worden ook voor 2028 deze vervangingsinvesteringen opgevoerd. Daarnaast blijkt uit nadere inspectie en onderzoek dat de beoogde reconstructie van de brug 't Zwart niet mogelijk is en deze in 2025 moet worden vervangen. De investering die hiermee gemoeid is, wordt geraamd op € 400.000. W11a.
Uitvoering reguliere taken fysieke leefomgeving; Omgevingsplan en handhaving Het maken van een gemeente dekkend Omgevingsplan is een verplichting vanuit de Omgevingswet om voor 2032 klaar te hebben. De middelen zijn nodig voor vrijspelen van interne capaciteit (projectleiding en advies) en diensten voor het maken van een Omgevingsplan (stedenbouwkundigbureau). We starten in 2025 bij de kern Losser en pakken elk jaar een nieuw gebied bij de kop. Omdat het maken van een Omgevingsplan nieuw is, geven we voor nu financieel een doorkijk tot 2027 (€ 200.000 per jaar voor 2025 en 2026). De jaren daarna zijn er ook middelen nodig, maar daarvoor willen we eerst meer ervaring opdoen om specifieker aan te kunnen geven wat nodig is. Kosten handhaving Naast budget voor het omgevingsplan, is eveneens budget nodig voor extra juridische handhavingscapaciteit ten behoeve van een aantal handhavingszaken (€ 75.000) en worden er kosten gemaakt voor externe ondersteuning zoals advocaten, deurwaarder, aannemers (sluiting panden e.d. € 25.000). De gemaakte kosten worden verhaald op de overtreder, maar er blijven extra kosten voor de gemeente.
W11b Uitvoering reguliere taken fysieke leefomgeving; onderhoud en beheer Vanaf 2024 is structureel € 164.000 benodigd voor een aantal onderdelen. Gewijzigde wettelijke eisen ten aanzien van de verwerking van bermmaaisel en blad brengen € 25.000 aan extra kosten met zich mee (deze worden gedekt uit de afvalstoffenheffing). Daarnaast zijn, in navolging van het groenbeleidsplan, structureel middelen nodig voor het vervangen van groenvoorzieningen (€ 50.000) en de standplaatsverbetering van bomen in verharding (€ 70.000). Met deze middelen wordt direct bijgedragen aan een kwalitatief hoogwaardige, gezonde en groene klimaatadaptieve woon- en leefomgeving. Daarnaast is er een nieuwe dienstverleningsovereenkomst afgesloten met de dierenbescherming vanuit de wettelijke gemeentelijke taken op dit gebied (€ 19.000).
39
Verder staan in 2024 en 2025 een serie aan kleinere maatregelen gepland die éénmalige kosten met zich meebrengen. Deze zijn te verdelen in plankosten voor een grondstoffenplan en een beheer- en vervangingsplan voor speeltoestellen (€ 55.000). Ook is een krediet opgenomen (€ 70.000) voor het vervangen van speeltoestellen die zijn afgekeurd bij de jaarlijkse veiligheidsinspectie. Daarnaast zijn diverse kleinere maatregelen voor met name 2025 gepland, waaronder de aanleg van hondenvelden, herstel van hekwerken en voorzieningen aan vijvers en waterlopen, aanleg van groenvoorzieningen en een klimaatbos en een bijdrage aan de 'groene loper'.
W12. ICT voor reguliere taken Voor de uitvoering van reguliere taken zijn middelen benodigd voor beheerpakketten, DSO, etc. Doel C: Economie en Werkgelegenheid W13. Actieagenda ‘Toekomstbestendige bedrijventerreinen’ In 2024 wordt de visie met een actieagenda om onze bedrijventerreinen de komende jaren toekomstbestendig te maken afgerond. Inzetten op herstructurering en intensivering van bestaande bedrijventerreinen is hierbij een belangrijk aandachtspunt dat samenhangt met onderzoek naar een bredere vraag om bedrijventerreinen. Daarnaast wordt o.a. ingegaan op de grote opgaven die op bedrijventerreinen afkomen, zoals de energietransitie, de omslag naar een circulaire economie en verdergaande digitalisering. We streven naar het creëren van toekomstbestendige bedrijventerreinen die niet alleen economisch bloeiend zijn, maar ook bijdragen aan een duurzaam en aantrekkelijk vestigingsklimaat. Om deze ambitie te behalen is de uitvoering van een groot aantal samenhangende acties met andere betrokkenen noodzakelijk op korte (0-2 jaar) en middellange (3-5 jaar) termijn. Hiermee komen middelen beschikbaar om als gemeente een actieve rol te nemen in bijvoorbeeld het ondersteunen van onze ondernemers, in te zetten op het intensiverings-potentieel, het opzetten van subsidieregelingen en het verruimen van ontwikkelmogelijkheden.
Vooruitlopend op vaststelling van de visie en de actieagenda is een reële inschatting gemaakt van de kosten van samenhangende acties. Vanwege de bestuurlijke prioriteit zijn de benodigde financiële middelen nu opgenomen in het meerjarenperspectief. W14. Recreatie en Toerisme (R&T) / vrijetijdseconomie In 2024 wordt de Ambitie Vrijetijdseconomie en het Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie opgeleverd. Deze ambitie is gezamenlijk met de gemeenten in Noordoost Twente opgesteld. Het uitvoeringsprogramma bestaat uit gezamenlijke deelprojecten in Noordoost Twente en deelprojecten specifiek in Losser. Vanaf 2025 is structureel € 45.000 benodigd voor het samenhangende uitvoeringsprogramma R&T (dat in de plaats komt van het huidige jaarlijkse actieprogramma). Daarnaast is in 2025 éénmalig € 110.000 benodigd als dekking voor bestuurlijke afspraken over de bijdrage van gemeenten aan achterstallig onderhoud van recreatieparken (€ 55.000) en een tweetal R&Tprojecten (evenementenportalen en het verankeren van 'Beken & Bleken van Losser' in regionale thema's als textiel, zandsteen). Doel D: Bereikbaarheid W15. Mobiliteitsplan In 2024 wordt het beleidsplan Mobiliteit opgesteld en is in januari 2025 gereed voor besluitvorming. Op basis van huidige inschatting, wordt verwacht dat aanvullend € 15.000 nodig is om het proces in 2025 af te kunnen ronden.
40
W16. Verkeersveiligheid - bermverharding Op 20 december 2022 is een motie aangenomen inzake de versnelde aanleg van bermverharding langs wegen in het buitengebied. W17. Verkeersveiligheid; verkeerstellers De huidige verkeerstellers zijn 'einde levensduur' en dienen vervangen te worden. Met de verkeerstellers wordt essentiële informatie verzameld om daarmee bij te dragen aan verkeersveiligheid Voorstellen in de categorie ‘handhaven huidig niveau’ bedragen in € onderwerp
soort lasten
Dit jaar 2024
Meerjarenperspectief 2025
2026
2027
2028
Doel A: Wonen; passende en betaalbare huisvesting voor iedereen, in elke levensfase.
Doel B: Omgevingskwaliteit; een kwalitatief hoogwaardige, aantrekkelijke, gezonde, veilige en klimaat- robuuste woon- en leefomgeving met voldoende en bereikbare voorzieningen. W18 Afronding gebieds- en opgavegerichte aanpak (De Lutte)
kapitaallasten
25.000
25.000
25.000
W19 Gebiedsagenda Overdinkel
kapitaallasten
3.200
3.200
3.200
3.200
W20 Personele bezetting Servicebedrijf
personeel
12.500
12.500
12.500
12.500
W21 Formatie Woonopgave en groeiambitie
personeel (B)
135.500
135.500
135.500
135.500
W22 Formatie Economie
personeel (B)
68.500
68.500
68.500
68.500
W23 Formatie uitvoering opgaven woon- en leefomgeving
personeel (B)
91.500
91.500
91.500
91.500
W24 Formatie toezicht en handhaving
personeel (B)
201.000
201.000
201.000
201.000
W25 Formatie vergunningverlening Apv/Bijzondere wetten incl. Bibob coördinatie en onderzoek
personeel (B)
78.466
156.932
156.932
156.932
156.932
W26 Formatie juridische handhaving (bestuursrechtelijk)
personeel (B)
30.566
61.133
61.133
61.133
61.133
12.500
Doel C: Economie en werkgelegenheid; bijdrage aan zelfredzaamheid, door lokale en regionale werkgelegenheid en economie te bevorderen.
Doel D: Bereikbaarheid; voorzieningen en bestemmingen zijn op een duurzame wijze, structureel vlot en verkeersveilig, bereikbaar voor iedereen.
Totaal
41
121.532
730.265
755.265
755.265
755.265
W18. Afronding gebieds- en opgavegerichte aanpak De Lutte In diverse woonkernen zijn zogeheten 'Kwaliteitsimpulsen' opgestart. Deze gebieds- en opgavegerichte aanpak kenmerkt zich door een dynamische programmatische aanpak. De verschillende kwaliteitsimpulsen zijn in verschillende stadia van voorbereiding en uitvoering. In het meerjarenperspectief van begrotingen in het recente verleden is, naast autonoom beschikbare middelen vanuit 'assetmanagement' op voorhand enige financiële ruimte gecreëerd in het meerjarenperspectief. Bij nadere uitwerking van de deelprojecten wordt duidelijk of aanvullende middelen noodzakelijk zijn. Voor de kwaliteitsimpuls De Lutte is voor de laatste afrondende fase (Beatrixstraat, Irenestraat, Margrietstraat e.o., en dorpsranden in combinatie met ruimtelijke ontwikkelingen waaronder het voormalige centrumgebied Luttermolenveld) € 500.000 benodigd (voortkomende uit bovenvermelde flexibele werkwijze, indexering uit eerder beschikbaar gestelde kredieten en nadere planuitwerking waarin ook effecten van inwonersparticipatie c.a. zijn verwerkt). W19. Gebiedsagenda Overdinkel In het kader van het eerdere project Gebiedsagenda is van gemeentewege een voorziening ten behoeve van het Trefhuus (Gamewall) toegezegd.
Nu dat plan door Fundament/SKO/Dorpsraad is uitgewerkt, wordt verzocht om alsnog vanwege de gewekte verwachtingen de definitieve bijdrage te verlenen. W20 Personele bezetting Servicebedrijf Voor het onderhoud van onze buitenruimte zetten wij medewerkers met een WSW indicatie in. Deze inzet betreft een zogenaamde “uitsterfconstructie” omdat er geen nieuwe SW medewerkers meer instromen. In 2024 stromen twee SW- medewerkers uit. Dit levert een structureel voordeel op van € 55.000. Om het onderhoud van de openbare ruimte te handhaven moet de uitstroom van de twee SW medewerkers worden ingevuld. Dit doen we door 1 fte volgens de cao ‘Aan de Slag' en 1 fte ambtelijk in te vullen. De kosten voor deze twee fte’s bedragen gezamenlijk € 67.500 (structureel). Voor de begroting levert dit een structureel nadeel van € 12.500 (€ 67.500 minus € 55.000) op. Deze invulling van vertrekkende SW medewerkers staat los van het onderzoek dat wordt uitgevoerd ten behoeve van de uitwerking van het formatieplan van het Servicebedrijf. Uitwerking formatieplan Servicebedrijf Het Servicebedrijf heeft twee centrale hoofddoelstellingen: een fysieke en een sociale. Om te blijven voldoen aan beide hoofddoelstellingen zijn wij een onderzoek gestart.
Hiermee krijgen wij inzicht in capaciteit die nodig is om de kapitaalgoederen in de openbare ruimte op het afgesproken onderhoudsniveau te houden en de daarbij horende (en de additionele) werkzaamheden uit te voeren. De uitkomst van dit onderzoek leggen wij op een later moment aan u voor. Benchmark De vervanging van de SW medewerkers bij het Servicebedrijf is geen onderdeel van de benchmark. Dit betreft geen wens of ambitie maar handhaving van het huidige niveau. Ook het onderzoek m.b.t. het formatieplan Servicebedrijf is geen onderdeel van de benchmark.
W21. Formatie Woonopgave en groeiambitie Vanwege de grote opgaven en bestuurlijke ambities is uitbreiding met 1 fte projectleiding ruimtelijk domein nodig. Hierbij valt te denken aan het concretiseren van de brede woonopgave, de uitwerking van de geformuleerde groeiambitie, maar ook andere opgaven in het ruimtelijk domein (bijvoorbeeld opgavegerichte gebiedsprogramma's als de Vogelbuurt of de revitalisering van bedrijventerreinen). De formatie is onderdeel van de benchmark.
42
W22. Formatie Economie Economie en werkgelegenheid is essentieel voor de leefbaarheid. Onderzoek (o.a. op gebied van bedrijventerrein) laat zien dat accounthouderschap en beleidsadvisering belangrijk is. Uitbreiding met 0,5 fte is noodzakelijk. De formatie is onderdeel van de benchmark. W23. Formatie uitvoering opgaven woon- en leefomgeving Voor de technische werkvoorbereiding is het efficiënter te beschikken over vaste formatie van 1 fte. De formatie is onderdeel van de benchmark. W24. Formatie toezicht en handhaving We lopen tegen een aantal knelpunten aan als het gaat om het toezicht in de openbare ruimte. Door uitbreiding van de Boa-capaciteit kunnen we het veiligheidsgevoel verhogen door 1: meer inzet op preventie (zichtbaarheid en voorlichting) en 2: meer gestructureerde inzet op ondermijning, exploitatie, jeugd, alcohol en kleine ergernissen. Met de huidige capaciteit is daar onvoldoende tijd voor beschikbaar. De formatie is onderdeel van de benchmark. W25. Formatie vergunningverlening Apv/Bijzondere wetten incl. Bibob coördinatie en onderzoek Vanuit coalitieakkoord en vanuit algemene ontwikkeling tegengaan van ondermijning. De formatie is onderdeel van de benchmark. Door de inzet van exploitatievergunning en daarmee gekoppeld de Bibob onderzoeken (ondermijning), ontstaat er een structurele toename van vergunningverlening en Bibob toetsing.
Ook de coördinatie van de Bibob is structureel nodig om de weerbaarheid van de gemeente tegen ondermijning te verhogen. Dit vooral om gemeente brede inzet van Bibob als preventief middel te borgen. W26. Formatie juridische handhaving (bestuursrechtelijk) Knelpunt huidige taken, na jarenlange inhuur blijkt de extra inzet structureel nodig. De formatie is onderdeel van de benchmark. Door toename van bestuursrechtelijke handhaving en dat is gebleken dat alle handhavingszaken bezwaar en (hoger)beroep opleveren is dus extra inzet nodig om het niveau van handhaving op pijl te houden. Voorstellen in de categorie 'wensen' Geen voorstellen categorie 'wensen' voor 2024 t/m 2028.
43
Investeringen opgave Werken, leven en werken Bedragen in € nr
Omschrijving
soort
2024
W1
Ontbrekende schakels recreatieve routenetwerken wandelpadenstructuur
nieuw
100.000
W2
Dorpshuis Glane
aanvullend 120.000
W6
Gebiedsontwikkeling Vogelbuurt
nieuw
200.000 500.000 500.000
W7
Dorpshuis/Mariaschool Beuningen
aanvullend
700.000
W9
Doorontwikkeling afvalbrengpunt
nieuw
1.000.000
W10
Vervangingsinvesteringen wegen, kunstwerken, openbare verlichting en brug 'Zwart'
nieuw
400.000
W11b Vervanging speeltoestellen
nieuw
W12
ICT voor reguliere taken
nieuw
W16
Verkeersveiligheid bermverharding
nieuw
W18
Gebieds- en opgavegerichte aanpak (Kwaliteitsimpuls de Lutte)
aanvullend
W19
Gebiedsagenda Overdinkel
nieuw
Totaal
44
2025
2026
2027
2028
500.000
1.150.000
70.000 15.000 251.000
175.000 451.000 500.000
16.000 557.000 2.990.000 951.000 500.000 1.650.000
4.3. Toekomstbestendig buitengebied
We staan voor grote opgaven op het gebied van de leefomgeving in het algemeen en dat geldt ook specifiek voor het landelijk gebied. Er is ruimte nodig voor wind- en zonneparken, er zijn aanpassingen nodig om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen, delen van de landbouw lopen tegen maatschappelijke en ecologische grenzen aan, de biodiversiteit staat onder druk en door vrijkomen van voormalige agrarische bedrijfslocaties ontstaat een ander gebruik en inrichting van bouwplekken. De ruimte is schaars is en daarom moeten keuzes moeten worden gemaakt: ‘niet alles kan en niet alles kan overal’. We maken beleid waarin wordt geanticipeerd op de ruimtelijke impact van verschillend sectoraal beleid en waarin keuzes worden gemaakt om de ruimtevraag zowel kwantitatief als kwalitatief in goede banen te leiden. We moeten dat zoveel mogelijk via een integrale benadering oppakken. De opgaven voor landbouw, klimaat en natuur worden, met het oog op zuinig gebruik van de schaarse ruimte en hun onderlinge interactie, zoveel mogelijk in samenhang aangepakt. We streven naar functiemenging en -koppeling in plaats van functiescheiding. We passen deze principes zoveel mogelijk daadwerkelijk toe in de verdere uitwerkingen van nationaal naar regionaal/lokaal op de drie benoemde doelen.
Dat brengt soms wel de nodige onzekerheid met zich mee aangezien we als lokale overheid sterk afhankelijk zijn van met name rijks- en provinciaal beleid. Vooral ook wat betreft de beschikbare budgetten. Echter, waar mogelijk en nodig willen we als lokaal bestuur sturend zijn in de keuzes. Het is van belang dat mogelijk nieuwe taken in dit verband wel gepaard gaan met de bijbehorende middelen.
45
4.3.1 Bestuursrapportage Inhoudelijke begrotingsuitvoering 2024
Doel A: Toekomstbestendige landbouw en bedrijfsstrategieën worden gefaciliteerd. Resultaat 2024
Kleurcodering
Toelichting
a. De landbouw inventarisatie is
afgerond en afgestemd binnen het gebiedsproces Noordoost Twente. b. Er is overzicht welke bedrijven
gebruik maken van de landelijke stoppersregeling. c. Wij hebben input geleverd in het
Provinciaal Programma Landelijk Gebied dat met het bijbehorende gebiedsprogramma naar verwachting in 2024 door Provinciale Staten van Overijssel is vastgesteld. d. Landelijke en provinciale
budgetten en strategie voor alternatieve verdienmodellen voor de agrarische ondernemers zijn inzichtelijk gemaakt.
46
Er is thans nog geen concreet zicht op de budgetten en de verdeling vanuit het rijk naar provincie en vervolgens naar de gemeenten (NOT). Ook is er nog veel onduidelijkheid over de haalbaarheid van alternatieve verdienmodellen zoals bijvoorbeeld natuurinclusieve landbouw, natuur-en landschapsbeheer, groenblauwe
diensten, recreatief toeristisch. Initiatieven daartoe komen uit de sector en de gemeente kan hierin faciliterend zijn. e. Ervencoaches zijn ingezet om
gesprekken met agrarische ondernemers te voeren en zo mogelijk te adviseren omtrent de ontwikkelingen in het landelijk gebied en de gevolgen voor hun bedrijfsvoering. f. De moties “opwekking Biogas in
Noordoost Twente” en “warmtetransitie door biogas” zijn verwerkt en het resultaat is opgenomen in opgave “Bijdragen aan een beter klimaat”. g. De gevolgen van het landelijk
Vanuit het rijk is (nog) geen concrete koers uitgezet over het toekomstperspectief in relatie tot het Stikstofbeleid.
beleid inzake Stikstof zijn bekend en ons gemeentelijk instrumentarium is hierop ingericht. h. In 2024 zijn in het kader van de
nieuwe Leader periode voor de haalbare projecten nieuwe besluiten genomen op de aanvragen voor cofinanciering in de projectkosten. i. Voor het traject Keurmerk Veilig
Buitengebied Losser is een plan van aanpak in 2024 opgesteld. Doel B: Behoud en de versterking van natuur en landschap in ons landelijk gebied wordt geïnitieerd en gefaciliteerd. Resultaat 2024 a. In samenspraak met de
provincie Overijssel en andere partners is overeenstemming bereikt in het kader van de bossenstrategie voor de realisatie van 17 hectare nieuw klimaatbestendig bos en hiervoor is het uitvoeringsplan vastgesteld. In de omgeving van de Duitse grens op de Grenssteenlocatie is doorontwikkeling ten behoeve van toeristisch recreatieve doeleinden in gang gezet.
47
Kleurcodering
Toelichting
De gesprekken hierover met de provincie zijn in volle gang. De gemeente neemt twee percelen van de provincie over. Voor de overige hectares is op gemeentelijk voorstel een gebiedsproces/verkenning in gang gezet om te bezien of naast de natuurversterking/bos ook structuurversterking landbouwverkaveling mogelijk is.
b. Plan van aanpak is opgesteld
voor de realisatie van 23.000 nieuwe bomen in de gemeente Losser. c. Eigendom is verworven van
benodigde voor de realisatie van natuurlijke inrichting van een perceel nabij de Ruenbergerbeek zodat in het kader van klimaatadaptatie een voorziening ten behoeve van mitigatie van wateroverlast in een deel van Overdinkel wordt gerealiseerd; d. De langjarige contracten voor de
uitvoering van de groenblauwe diensten ter hoogte van gezamenlijk € 250.000 zijn afgesloten met de eigenaren. e. De benodigde planologische
procedure ten behoeve van aan een aantal particuliere initiatieven tot het aanleggen van nieuw klimaatbestendig bos is afgerond. f. De Beleidsnotitie
Kwaliteitsimpuls groene omgeving (KGO) is vastgesteld. g. Het Participatietraject voor het
opstellen van uitvoeringsplannen Lutterzand en Zandbergen is afgerond. Doel C: Klimaat adaptieve maatregelen voor duurzaam waterbeheer en waterveiligheid in een veerkrachtig watersysteem worden gefaciliteerd en geïnitieerd Resultaat 2024 a. De ‘Strategie Klimaatadaptatie Losser’
is opgesteld. Hierin zijn zowel de opgaven en ontwikkelingen in bebouwd gebied, als in het landelijk gebied opgenomen (bijvoorbeeld de klimaatstresstesten, PPLG, Dinkelagenda, KRW, etc.).
48
Kleurcodering
Toelichting
Financiële begrotingsuitvoering 2024 Bedragen in € Naam bestuurder
B1
Engels
Onderwerp
Dit jaar
Meerjarenperspectief/Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
Leader
200.000
0
0
0
0
Totaal
200.000
0
0
0
0
B1. Leader De gemeente Losser draagt jaarlijks voor max 25% bij aan projecten in de gemeente die betrekking hebben op plattelandsontwikkeling vanuit Leader. De bijdrage is onderdeel van cofinanciering waarin de provincie (25%), Rijk (50%) meebetalen. Het cofinancieringsbudget is naar de algemene middelen overgeheveld. Om slagvaardig te kunnen handelen is het gewenst om in 2024 een reserve in te stellen van € 200.000 voor Leader, zodat daaruit de projecten gedekt kunnen worden.
4.3.2 Kadernota Voorstellen in de categorie ‘moeten’ bedragen in € onderwerp
soort lasten
Dit jaar
Meerjarenperspectief
2024
2025
2026
2027
2028
Doel A. Toekomstbestendige landbouw en bedrijfsstrategieën worden gefaciliteerd.
Doel B. Behoud en de versterking van natuur en landschap in ons landelijk gebied wordt geïnitieerd en gefaciliteerd. B2
Participatietraject Lutterzand
kapitaallasten
B3
Aankoop perceel Grenssteen
kapitaallasten
9.000
9.000
9.000
9.000
Doel C. Klimaat adaptieve maatregelen voor duurzaam waterbeheer en waterveiligheid in een veerkrachtig watersysteem worden gefaciliteerd en geïnitieerd.
Totaal
0
9.000
9.000
9.000
9.000
B2. Participatietraject Lutterzand Voor het Lutterzand wordt een gebiedsplan opgesteld. Ter voorbereiding wordt in 2024 een uitgebreid participatieproces gevolg onder begeleiding van een extern deskundige en extern penvoerder. Er is offerte uitgebracht, maar nog geen budget voorhanden voor de uitvoering. B3. Perceel Grenssteen De gemeente koopt enkele percelen van de provincie voor uitvoering van 2 projecten nabij Overdinkel. Voor het perceel grenssteen is in eerste instantie een investeringsbedrag af €
49
96.100 nodig. Daarvan is € 30.000 beschikbaar. De gebudgetteerde € 30.000 is voor de aankoop nu onvoldoende en er is voorfinanciering nodig. Voor afwaardering is in de loop van het jaar subsidie beschikbaar ter hoogte van € 66.000. Deze subsidie vloeit te zijner tijd terug naar de algemene middelen. Voorstellen in de categorie ‘handhaven huidig niveau’ Bedragen in € onderwerp
soort lasten
Dit jaar
Meerjarenperspectief
2024
2025
2026
2027
2028
Doel A. Toekomstbestendige landbouw en bedrijfsstrategieën worden gefaciliteerd. p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
Doel B. Behoud en de versterking van natuur en landschap in ons landelijk gebied wordt geïnitieerd en gefaciliteerd. p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
p.m.
Doel C. Klimaat adaptieve maatregelen voor duurzaam waterbeheer en waterveiligheid in een veerkrachtig watersysteem worden gefaciliteerd en geïnitieerd.
Totaal
0
0
0
0
0
Geen voorstellen voor 2024 t/m 2028. Doel A. Bij het faciliteren gaan we er vanuit dat dit vooral voorbereidingskosten zijn, bijvoorbeeld in de vorm van onderzoekskosten/rapportages. Doel B. Indien gewenst/noodzakelijk kan het opportuun zijn om zelf investeringen in landschapsversterking te doen. Bijvoorbeeld door aankoop van grondstroken of de aanleg van landschapselementen.
Voorstellen in de categorie 'wensen' Geen voorstellen categorie 'wensen' voor 2024 t/m 2028.
Investeringen opgave Toekomstbestendig buitengebied Bedragen in € nr
omschrijving
soort
2024
B2 Gebiedsplannen Lutterzand en Zandbergen participatietraject
nieuw
45.000
B3 Aankoop perceel Grenssteen
aanvullend
66.000 -66.000
Totaal
50
45.000
2025 2026 2027 2028
4.4. Bijdragen aan een beter klimaat
Losser heeft in het kader van het klimaatakkoord wettelijke taken opgedragen gekregen. Naast deze wettelijke taken heeft Losser ambities. Deze zijn vastgelegd in de Toekomstvisie Losser Duurzaam 2040 en het coalitieakkoord. Het betreft hier uitdagende transities die hun doel in 2050 moeten hebben bereikt. Daarvoor is veel focus, tijd en capaciteit nodig. Zowel de Raad (tot 2027) als het Rijk (tot 2030) hebben middelen beschikbaar gesteld. De focus op deze transities wordt alleen maar intenser. Losser is voortvarend aan de slag gegaan en is in dit kader personele verplichtingen aangegaan. Uitgangspunten hierbij zijn: ‘kennis en kunde’ in eigen organisatie en ‘slim samenwerken’. Om de schaarse personele capaciteit voor Losser beschikbaar te houden zijn structurele middelen nodig. De bijdragen van het Rijk zijn op de langere termijn ongewis. In deze voorjaarsnota worden voorstellen hiertoe gedaan. In 2024/2025 gaan we onze focus meer leggen op de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Met name collectieve processen bij verduurzaming van buurten en dorpen waarbij maximaal wordt ingezet op lokaal eigendom. Daarnaast wordt extra aandacht besteed aan hen die de verduurzaming van hun vastgoed niet of moeilijk zelf kunnen betalen.
51
4.4.1 Bestuursrapportage Inhoudelijke begrotingsuitvoering 2024
Doel A: Losser klimaat robuust in 2050 Resultaat 2024 a. Er is verkenning uitgevoerd voor de
kaders voor het oprichten van een coöperatie Streekproducten. b. Bouwstenen vanuit de opgave klimaat zijn
verwerkt in het concept mobiliteitsvisie. Deze visie wordt onder regie van opgave ‘wonen & leven’ uitgevoerd. c. De eerste hybride vrachtauto is
aangeschaft en in gebruik bij het servicebedrijf (inclusief gerealiseerde laadinfrastructuur). d. Er zijn 10 nieuwe laadpalen in de
gemeente en 1 nieuwe snellader in De Lutte geplaatst. e. De Laadvisie is geactualiseerd. f. Bouwstenen vanuit de opgave Klimaat zijn
verwerkt in de Bodemvisie. De Bodemvisie wordt onder regie van de opgave ‘Buitengebied’ uitgevoerd. g. Bouwstenen (hitte, water & droogte) vanuit
de opgave ‘Klimaat’ zijn verwerkt in de klimaatadaptatiestrategie Losser. De klimaatadaptatiestrategie wordt onder regie van de opgave “Wonen & leven” uitgevoerd.
52
Kleurcodering
Toelichting
h. De Greune Deals zijn omgevormd naar
Klimaat Deals. i. Er zijn minimaal drie
bewustwordingscampagnes uitgevoerd in het kader van klimaat robuuste leefomgeving.
Doel B: Losser 100% circulair in 2050 Resultaat 2024
Kleurcodering
Toelichting
a. Het beleid Circulaire Economie
(inclusief uitvoeringsagenda) is opgesteld. b. Het Manifest Maatschappelijk
Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen is ondertekend. c. Bouwstenen circulaire economie vanuit
de opgave ‘Klimaat’ zijn ingebracht bij het pilotproject Mariaschool Beuningen. Deze pilot wordt onder regie van de opgave ‘Wonen & leven’ uitgevoerd. Doel C: Losser energieneutraal in 2050 Resultaat 2024
Kleurcodering
Toelichting
a. Het hulploket om eigenaar-bewoners te
helpen met het aanvragen van subsidies en de financiering voor het verduurzamen van hun woning is opgericht. b. Er zijn doelgroepgericht gemeentelijke
subsidies verstrekt ter stimulering van het verduurzamen van bestaande woningen. c. Voor de woningeigenaren met een
verzamelinkomen tussen de € 60.000 en € 80.000 is een financieringsinstrument voor de verduurzaming van hun woning ingericht.
d. Een pre-SMP (Soorten Management
Plan) is opgesteld. e. Het eigen maatschappelijk vastgoed (12
gebouwen) van de gemeente is van een energielabel A verder verduurzaamd en energieneutraal gemaakt.
53
De gemeente heeft hier een stimulerende rol. Eerste verkenningen op dit onderwerp leren ons dat het moeilijk is om voor deze specifieke doelgroep een financieringsinstrument in te richten.
f. De Regionale Energie Strategie Twente
2.0 is vastgesteld. De Moties ‘ConceptRES 2.0 warmtetransitie door middel van biogas’ en ‘Opwekking biogas in (Noordoost-)Twente’ worden hierin verwerkt. g. Er is een extra opdracht aan het ODT
verstrekt om toe te zien op de plicht voor bedrijven om te energie te besparen. h. Er is een energiecoöperatie in De Lutte
opgericht. i. Het vergunningentraject voor het tweede
Zonnepark Overdinkel is afgerond. j. Er is een energiecoöperatie in
Overdinkel opgericht. k. De Coöperatie Gemeenten in
Boerengas BV is opgericht en operationeel.
l. Er zijn minimaal drie themagerichte
energie bespaaracties georganiseerd. m. De Groene leges bij
omgevingsvergunningsprocedure is geactualiseerd.
Financiële begrotingsuitvoering 2024 Geen mutaties.
54
Het idee voor Boerengas BV was om opgedane kennis en ervaring, in coöperatieve vorm, beschikbaar te maken voor alle agrarische ondernemers binnen Noordoost Twente. Momenteel wordt geëvalueerd of Boerengas BV hiervoor het juist instrument is.
4.4.2 Kadernota Voorstellen in de categorie ‘moeten’ bedragen in € onderwerp
soort lasten
Dit jaar
Meerjarenperspectief
2024 2025 2026 2027
2028
Doel A. Losser klimaat robuust in 2050.
Doel B. Losser 100% circulair in 2050.
Doel C. Losser energieneutraal in 2050. D1 Onvoldoende dekking structurele personeelskosten voor uitvoering wettelijke taak vanaf 2028.
personeel
200.000
Totaal
200.000
D1. Onvoldoende dekking structurele personeelskosten voor uitvoering wettelijke taak vanaf 2028 Losser heeft in het kader van het klimaatakkoord wettelijke taken opgedragen gekregen. Zowel de Raad (tot 2027) als het Rijk (tot 2030) hebben middelen beschikbaar gesteld. Het Rijk heeft tot 2030 ca. € 425.000 per jaar beschikbaar gesteld. Uit een recent verschenen rapport ‘Kostenonderzoek klimaat- en energiebeleid’ (2024) van Raad voor het Openbaar Bestuur blijkt dat eerder gemaakte kostenramingen (2020) ca. 40% te laag zijn ingeschat. De VNG en het Rijk zijn in gesprek om de Rijksbijdrage structureel te verhogen. De verwachting is dat het Rijk met extra middelen komt. Als het Rijk in de komende jaren deze middelen niet verhoogt, dan ontstaan er vanaf jaarschijf 2028 en verder structurele tekorten. Deze zijn nu begroot op € 200.000 structureel. Gezien het nog te vormen nieuwe kabinet is dit nog zeer ongewis.
Voorstellen in de categorie ‘handhaven huidig niveau’ Geen voorstellen in de categorie 'handhaven' voor 2024 t/m 2028.
55
Voorstellen in de categorie 'wensen' Bedragen in € onderwerp
soort lasten
Dit jaar
Meerjarenperspectief
2024 2025 2026 2027
2028
Doel A. Losser klimaat robuust in 2050.
Doel B. Losser 100% circulair in 2050. D2 Onvoldoende dekking personeelskosten voor uitvoering Losserse ambities vanaf 2028
personeel
200.000
Totaal
200.000
Doel C. Losser energieneutraal in 2050.
D2. Onvoldoende dekking personeelskosten voor uitvoering Losserse ambities vanaf 2028 Naast de opgedragen wettelijke taken heeft Losser ambities vastgelegd in de Toekomstvisie Losser Duurzaam 2040 en het coalitieakkoord. Het betreft hier transities die hun doel in 2050 moeten hebben bereikt. Losser is in dit kader personele verplichtingen aangegaan. Voor het thema circulariteit wordt verwacht dat het Rijk in de komende jaren nog met financiële middelen komt. Gezien het nog te vormen nieuwe kabinet is dit nog zeer ongewis. Van uitgaand dat het huidige ambitieniveau wordt gehandhaafd, ontstaat er een structureel tekort vanaf jaarschijf 2028. Deze is begroot op structureel € 200.000.
Investeringen bijdragen aan beter klimaat Geen investeringen in de jaren 2024 t/m 2028.
56
5. Programma wendbare en betrouwbare organisatie, transparant openbaar bestuur
57
5.1. Opgave Wendbare organisatie, transparant bestuur
We hebben als gemeente te maken met een externe omgeving die steeds complexer wordt en waarbij ontwikkelingen elkaar steeds sneller opvolgen. Daarbij hebben we te maken met de uitvoering van landelijke en Europese wet- en regelgeving. Dit alles binnen een politieke context. Tegen de achtergrond van deze dynamische externe omgeving willen we inspelen op ontwikkelingen in de maatschappij, zodat het mooi leven blijft in Losser. Dit willen we met en voor de samenleving doen. Door de snel veranderende wereld om ons heen, zullen we als gemeentelijke organisatie steeds vooruit moeten blijven kijken en continu moeten doorontwikkelen om onze doelen te kunnen blijven bereiken. Hiervoor moeten we als gemeente wendbaar en transparant zijn. Dat we continu moeten doorontwikkelen, wil ook zeggen dat we investeren in organisatieontwikkeling en dat reflecteren, leren en ontwikkelen onderdeel is van het werk. De opgave ‘Wendbare organisatie, transparant openbaar bestuur’ is ondersteunend aan de inhoudelijke opgaven. Het gaat hierbij om organisatiebrede doelen, die de binnenwereld met de buitenwereld verbinden. Er is uitvoering gegeven aan de motie 'Benchmark gemeentelijke organisatie'. Het onderzoeksrapport van Rijnconsult laat middels een kwantitatieve vergelijking zien dat de gemeente Losser circa € 1.000.000 minder aan personele lasten besteedt aan haar taken dan referentiegemeenten.
Kwalitatieve analyse laat zien dat Losser € 1.200.000 (excl. overhead) extra structurele formatie nodig heeft om de huidige taken inclusief ambities te realiseren. Dit laatste bedrag komt neer op ongeveer 11,5 fte. Er is een aantal P.M. posten voor formatie met betrekking tot toekomstige ontwikkelingen in het onderzoeksrapport opgenomen. De omvang en invulling van de P.M. posten is nog niet precies duidelijk, maar dat de betreffende ontwikkelingen substantieel capaciteit gaan vragen is een gegeven.
58
Voor een deel van de toekomstige taken (P.M. posten) komen middelen beschikbaar vanuit het Rijk. De onderzoeksresultaten zijn betrokken bij de integrale afweging van deze Voorjaarsnota en zijn verantwoord per opgave in de categorie handhaven huidige dienstverlening.
5.1.1 Bestuursrapportage Inhoudelijke begrotingsuitvoering 2024
Doel A: Competente medewerkers die werken vanuit de kernwaarden van de organisatie Resultaat 2024 a. Projectplan Werving & selectie
(waaronder ontwikkeling eigen werkgeversmerk en optimaliseren ‘Werken bij Losser’ website) is uitgevoerd. b. Op basis van onze HR-visie is een
ontwikkelplan voor coachend en dienend leiderschap gerealiseerd. Dit plan vormt de basis van een continu proces van leiderschapsontwikkeling. c. Het onboardingsprogramma is afgerond. d. Op basis van beleid dat is vastgesteld in
2023 ronden we het Projectplan Duurzame inzetbaarheid en vitaliteit af en starten we met de uitvoering daarvan. Dit project loopt door in 2025 en 2026.
59
Kleurcodering
Toelichting
e. De motie ‘Benchmark omvang en
samenstelling gemeentelijke organisatie in vergelijking tot andere gemeenten’ wordt opgeleverd. De benchmark moet inzicht geven in de omvang en samenstelling van formatie in relatie tot de taken en ambities waar de gemeente voor staat. Dit zegt nog niet of je met die formatie ook je doelen kunt realiseren. Daarom maken we een koppeling tussen de benchmark en de strategische personeelsplanning (ambities en capaciteit in relatie tot kennis en kunde die hiervoor nodig zijn) die voor 2024 was ingepland. f. Actieplan aan de hand van de uitkomsten
van de weerbaarheidsscan wordt opgesteld, waarbij ook integriteit wordt meegenomen.
Doel B: De gemeentelijke organisatie stuurt, werkt en verantwoordt vanuit de maatschappelijke opgaven Resultaat 2024
Kleurcodering
Toelichting
a. Opgavegerichte P&C is ingericht,
zichtbaar in P&C-documenten en georganiseerd aan de achterkant (onder andere aanpassen financieel systeem en Financiële verordening). b. Rollen rondom opgavegericht werken
(raad, college, organisatie, buitenwereld) zijn vastgelegd. c. Draagvlak: alle betrokkenen binnen de
gemeentelijke organisatie voor wie dat relevant is, weten waarom we opgavegericht werken, wat het is en wat zijn/haar rol hierin is. d. Visie op de lerende organisatie is
opgesteld.
Inwonerparticipatie. Het uitvoeringsplan doorontwikkeling inwonerparticipatie wordt geëffectueerd, waarin onderstaande onderdelen zijn meegenomen: Resultaat 2024 a. Er wordt uitvoering gegeven aan het
opleidingsplan op het terrein van inwonerparticipatie.
60
Kleurcodering
Toelichting
b. Op basis van opgedane ervaringen met
jongerenparticipatie binnen het sociaal domein is jongerenparticipatie vormgegeven binnen overige opgaven. c. Inwonerparticipatie is ingezet binnen de
(door) ontwikkeling van het opgavegericht werken. d. De kinderraad en de
kinderburgemeester zijn ontwikkeld tot breed gedragen participatie-vormen. e. De quickscan lokale democratie is
afgerond. Eventuele verbeterpunten aan de hand van de quickscan op het gebied van inwonerparticipatie, communicatie en dienstverlening worden in 2024 en verder uitgewerkt. f. We maken gebruik van
ervaringsdeskundigheid binnen de verschillende opgaven. Doel C. Informatievoorziening is zodanig ingericht dat de organisatie in staat is om wendbaar, betrouwbaar en transparant te opereren. Dienstverlening Vanuit de Visie op dienstverlening wordt gewerkt vanuit vijf ontwikkelsporen: 1. flexibele dienstverlening (plaats- tijd en kanaalonafhankelijk) 2. digitale dienstverlening klaar voor de toekomst 3. inclusieve dienstverlening 4. samen met de samenleving en 5. professionele en lerende cultuur. Op deze ontwikkelsporen wordt voortgebouwd op basis van de vorderingen gemaakt in 2023. Resultaat 2024 a. Servicenormen zijn uniform
Kleurcodering
Toelichting
Uitvoeringscapaciteit beperkt
beschreven, gemonitord en voldoen voor minimaal 80%. b. Behoefteonderzoek naar de
zichtbaarheid van de gemeente is uitgevoerd. c. De rollen en taken ten aanzien van
Dimpact zijn belegd. d. De ondersteuningsmogelijkheden voor
inwoners met een beperking zijn verkend en worden actief aangeboden; e. Brieven richting de inwoners en onze
partners worden in dit traject verbeterd (Direct Duidelijk); f. Het instrument ‘inwonersreis’ is
ontwikkeld en geïmplementeerd.
61
Uitvoeringscapaciteit beperkt
h. Afspraken zijn gemaakt met onze
samenwerkingspartners (o.a. Enschede en GBTwente) over dienstverlening; i. Er is een meetbaar positieve score op contacten via het KCC. Het streven is een score van 90%. Inwoners ervaren een adequate afwikkeling van hun vraag.
Doel C: Informatievoorziening is zodanig ingericht dat de organisatie in staat is om wendbaar, betrouwbaar en transparant te opereren. Datagedreven werken. Resultaat 2024
Kleurcodering
Toelichting
a. Data-analist en coördinator datagedreven werken zijn aangetrokken en de rollen en verantwoordelijkheden zijn gedefinieerd. b. Onze organisatie is getraind op een aantal basisvaardigheden met betrekking tot datagedreven werken. c. De processen om te komen tot dataproducten zijn beschreven en houden rekening met privacy en ethische vraagstukken.
Doel C: Informatievoorziening is zodanig ingericht dat de organisatie in staat is om wendbaar, betrouwbaar en transparant te opereren. Bridge. Resultaat 2024
Kleurcodering
Toelichting
a. Visie, beleid en architectuur ten aanzien van informatiebeheer is vastgesteld. b. Mensen, middelen en organisatie zijn ingericht conform de vereisten uit de kwaliteitszorg en het handboek vervanging.
c. De eventuele achterstanden in de archivering zijn weggewerkt.
62
Binnen het programma BRIDGE wordt de informatiebeheer organisatie ingericht. Er wordt geworven en aangenomen. Traject loopt iets vertraging op maar einde van het jaar wordt gehaald.
Doel C. Informatievoorziening is zodanig ingericht dat de organisatie in staat is om wendbaar, betrouwbaar en transparant te opereren. Common Ground. Resultaat 2024