Voorjaarsnota 2023.pdf
Tekst van het document
Buurtbemiddeling We zien dat we te maken hebben met een steeds complexer wordende maatschappij. Een maatschappij waarin lontjes vaak korter worden en resulteert in bijvoorbeeld oplopende spanningen tussen buren. Daarvoor is in 2022 een start gemaakt met “Buurtbemiddeling”. Dit project loopt tot dusverre goed en we willen daar in 2023 en daarna een vervolg aan geven. Met daarbij als kanttekening dat de uiteindelijke kosten voor de gemeente hoger kunnen uitvallen vanwege de inzet Buurtbemiddeling bij particuliere woningeigenaren. Vergroten capaciteit veiligheid In 2023 en daarna in 2024 willen we een nadere, en stevige impuls geven aan de uitvoering van de acties die voortvloeien uit het integraal veiligheidsbeleid. Om dit te kunnen oppakken, is behoefte aan extra capaciteit. Voor in elk geval de periode 2023 – 2024. We streven in deze periode naar inzicht in de structurele formatieve behoefte, inclusief inzicht in de zwaarte van de benodigde formatie. De uitkomsten hiervan betrekken we bij de Voorjaarsnota 2025. De eerder gevraagde extra middelen voor “Bibob” zijn en worden besteed aan een gedegen implementatie van het Bibob-beleid in de ambtelijke organisatie. Dat wil zeggen dat processen en procedures goed worden vastgelegd, een herijking van het beleid en dat de Bibob procedure onderdeel uitmaakt van de relevante werkprocessen binnen de gemeente.
Ad d. Vitale Inwoners Eenmalige bijdrage exploitatie IJsbaan Twente (stimuleren bewegen) College heeft 28/3/2023 besloten in principe in te stellen met een incidentele bijdrage aan de gemeente Enschede ten behoeve van de continuering van de ijsbaan Twente gedurende 1 jaar.
34
5.2.1.3 Voorstellen opgave en financiële doorrekening Tabel 5.2.1: voorstellen opgave Toekomstbestendig Sociaal domein Meerjarenperspectief/Begroting
Onderwerp
2024 -50.000
2025 -50.000
2026
2 Werken aan preventie
-193.700
-193.700
-193.700
-193.700 Niveau handhaven
3 Overhead
-13.000
-13.000
-13.000
-13.000 Niveau handhaven
1 Aanvullende budgetsubsidie Stichting Fundament
2023 -35.000
Aard van de mutatie
2027 Wens/ambitie
4 Uitvoerend beleidsmedewerker sociaal domein
-20.000
-40.000
-40.000
-40.000
-40.000 Coalitieakkoord
5 Overhead uitvoerend beleidsmedewerker 6 Meedoenregeling 7 ombouw van de driemilieusvoorzieningen naar kleinschalige voorzieningen
-6.500
-13.000
-13.000
-13.000
-13.000 Coalitieakkoord
8 Ontwikkelen breed naschools aanbod
-10.000
0
9 Onderzoek financiering NB werkplekken
-20.000
10 Maatwerkvoorzieningen Jeugd
-200.000
11 Leerlingenvervoer
-120.000
-120.000
-120.000
Wens/ambitie -120.000 Moeten
-35.000
-35.000
-35.000
-35.000 Coalitieakkoord Wens/ambitie
-200.000
-200.000
-200.000
-200.000 Moeten
-40.000
-40.000
-40.000
-40.000 Niveau handhaven
12 Algemene voorziening dagopvang
0
35.000
35.000
35.000
35.000 Moeten
13 Algemene voorziening dagopvang
0
-35.000
-35.000
-35.000
-35.000 Moeten
14 Algemene voorziening dagopvang jeugd
0
60.000
60.000
60.000
60.000 Moeten
15 Algemene voorziening dagopvang jeugd
0
-60.000
-60.000
-60.000
-60.000 Moeten
150.000
150.000
150.000
150.000 Moeten
16 IOAW/IOAZ 17 Uitbreiding uren accountmanager Werk 18 Overhead uren accountmanager Werk
0
-40.000
-40.000
-40.000
-40.000 Coalitieakkoord
0
-13.000
-13.000
-13.000
-13.000 Coalitieakkoord
19 Uitbreiding uren accountmanager Werk
0
40.000
40.000
40.000
40.000 Coalitieakkoord
Totaal
-€ 291.500 -€ 567.700 -€ 567.700 -€ 517.700 -€ 517.700
Algemene opmerking: Bij sommige voorstellen is sprake van personeelsuitbreiding. In dat geval wordt, behalve de inschatting van de salariskosten, ook een vast bedrag van € 13.000 per volledig jaar, per extra medewerker geraamd. Dit bedrag is bedoeld voor de extra bedrijfsvoeringskosten in Enschede (dvo) en Losser. Denk aan onder meer aan werkplekbeheer, kosten ict-beveiliging, uitlevering en onderhoud laptop, als gevolg van de personeelsuitbreiding. In het vervolg van deze nota wordt voor de toelichting
35
als volgt verwezen naar deze tekstpassage: ‘Voor de toelichting op de overheadkosten wordt verwezen naar de ‘Algemene opmerking’ in paragraaf 5.2.1.3. 1) aanvullende budgetsubsidie Stichting Fundament We constateren in toenemende mate behoefte onder jongeren in Losser aan een plek waar zij elkaar kunnen ontmoeten en aan activiteiten kunnen deelnemen. Dit wordt onder andere duidelijk zichtbaar door het grote aantal jongeren dat elkaar ontmoet in het Lossers Hoes. Met de aanvullende budgetsubsidie voorzien we in de (acute) behoefte van jongeren in de verschillende kernen. Met de incidentele subsidie voor twee jaar creëren we een gedegen aanbod voor jongeren. We gaan evalueren en bij bewezen succes willen we deze subsidie structureel beschikbaar stellen. 2 en 3) werken aan preventie De visie van het college op gebied van preventie is vastgesteld middels innovatieplan en coalitieakkoord. Door aan de voorkant van de maatschappij te blijven, proberen we escalatie tegen te gaan en wordt dure geïndexeerde maatwerk zorg voorkomen. Om dit te kunnen blijven doen (gezien de toenemende complexiteit) hebben we versterking nodig. De extra inzet op preventie weegt op tegen de maatwerkkosten (minder meerkosten). In die zin gaan de kosten voor de baat uit. Zonder een investering van € 206.700 (€ 193.000 en overhead € 13.000) zullen de verwachte kosten € 400.000 bedragen.
Het betreft een gedegen inschatting van dit inverdieneffect op basis van de prognoses van toekomstige ontwikkelingen en financiële ervaring over de afgelopen jaren. Voor de toelichting op de overheadkosten wordt verwezen naar de ‘Algemene opmerking’ in paragraaf 5.2.1.3. 4 en 5) uitvoerend beleidsmedewerker sociaal domein Er is aanvullende capaciteit nodig voor het uitvoerende beleid om invulling te geven aan toenemende uitvoeringstaken, zoals de kinderburgemeester en subsidies. Door de formatie van medewerker cultuur van 16 uur uit te breiden naar 36 uur willen we een beleidsadviseur schaal 10 inzetten voor het hele sociale domein. Voor de toelichting op de overheadkosten wordt verwezen naar de ‘Algemene opmerking’ in paragraaf 5.2.1.3. 6) ‘Meedoenregeling’ De gemeenteraad heeft op 20 december 2022 in een motie verzocht om de Meedoenregeling aan te passen. Om adequaat uitvoering te kunnen geven aan de motie willen we nader onderzoek doen naar mogelijke (financiële) effecten (zie tevens paragraaf 5.2.1.2). 7) ombouw driemilieuvoorzieningen naar kleinschalige voorzieningen De uiteindelijke kosten voor de gemeente Losser worden bepaald door een veelheid aan factoren (zoals start ombouw, aantal jeugdigen etc.) en zijn daarmee hoogst onzeker. In ieder geval moeten we de kosten structureel dekken uit regulier budget.
Op basis van de laatste financiële gegevens is deze inschatting gemaakt.
36
8) ontwikkelen breed naschools aanbod De middelen zijn benodigd voor het opzetten, coördineren en uitvoeren van een breed naschools aanbod als uitvoering van de afspraken uit de Lokale Samenwerkingsagenda. 9) onderzoek financiering Nieuw Beschut werkplekken Er bestaat een onderscheid in de financiële tegemoetkoming van werkgevers die een zogenaamde ‘Nieuw Beschutter’ in dienst nemen. Met Larcom zijn andere afspraken gemaakt dan met de overige (reguliere) werkgevers. Enerzijds is destijds pragmatisch aansluiting gezocht bij de reeds bestaande afspraken over de WSWers. Anderzijds is de positie van Larcom anders door het hebben van ervaring in het bieden van een beschutte werkomgeving. Eind 2023 loopt de huidige overeenkomst met Larcom af. We hebben de mogelijkheid om twee keer met een jaar te verlengen. We willen op korte termijn onderzoeken welke bekostigingsvorm voor Nieuw Beschut op lange termijn het best past bij de gemeente Losser. Er bestaan verschillen in bekostiging van de Nieuw Beschutters die hun geschiedenis kennen en verklaarbaar zijn, maar ons inziens verkleind moeten worden en contractueel vastgelegd. Hiervoor is expertise van buiten de organisatie noodzakelijk. 10) maatwerkvoorzieningen Jeugd Door een toename in aard en ernst van de zorgvragen, wordt een groter beroep gedaan op de zwaarste varianten van zorg, waaronder pleegzorg en wonen & verblijf.
De inzet hiervan fluctueert. Doordat het zware (en daarmee dure) inzet is, zorgt complexe problematiek in een paar (gezins)situaties voor een directe stijging van het budget. Ook hier drukt de prijsstijging/indexatie nog eens extra op de kosten. 11) kosten leerlingenvervoer De kosten voor het leerlingenvervoer zijn gestegen als gevolg van niet verrekenbare btw. 12 en 13) algemene voorziening dagopvang De pilot 'de culturele ontmoeting bij Erve Kraesgenberg' wordt vanaf 2024 structureel gemaakt. Dit betreft een verschuiving van de inzet van een maatwerkvoorziening groepsgerichte ondersteuning naar de algemene voorziening de culturele ontmoeting bij Erve Kraesgenberg. De kosten zijn neutraal (verschuiving tussen budgetten). 14 en 15) algemene voorziening dagopvang jeugd De inzet van de pilot #Huiskamer laat positieve resultaten zien. Er is een kwalitatief betere daginvulling voor jeugdigen en het sluit aan bij de visie ‘zo licht en nabij als mogelijk, zo zwaar als nodig’. Deze pilot wordt bestendigd, waarbij de kosten neutraal zijn (verschuiving in budgetten). 16) Ioaw/Ioaz Dit betreft een verwachte hogere rijksuitkering BUIG, als gevolg van de compensatie voor de hogere uitkeringen ten gevolge van de inflatie.
37
17, 18 en 19) uitbreiding uren accountmanager werk Doordat de doelgroep banenafspraak en Nieuw Beschut (jongeren zonder startkwalificatie en statushouders die moeilijk aan het werk kunnen komen), toeneemt zijn steeds meer (verschillende) arbeids-/ontwikkelplekken nodig. Om deze plekken te werven en om ervoor te zorgen dat de jongere op een duurzame plek terecht komt is het noodzakelijk dat we investeren in een goede samenwerking met lokale ondernemers en MKB-ers. Om dit te realiseren is extra inzet van een accountmanager werk nodig met 0.5 fte. Door deze uitbreiding zullen meer inwoners aan het werk komen waardoor er minder beroep gedaan wordt op ondersteuning van de bijstand. Dit leidt naar verwachting tot een besparing van € 40.000. Voor de toelichting op de overheadkosten wordt verwezen naar de ‘Algemene opmerking’ in paragraaf 5.2.1.3.
38
5.2.2 Opgave: Toekomstbestendig wonen en leven De volgende onderdelen komen in deze paragraaf aan de orde. - 5.2.2.1 Inhoudelijke ambitie van de opgave. - 5.2.2.2 Doelen binnen de opgave. - 5.2.2.3 Voorstellen in de Voorjaarsnota. - 5.2.2.4 Voorstellen opgave en financiële doorrekening. 5.2.2.1 Inhoudelijke ambitie van de opgave De gemeente Losser is een aantrekkelijk woon- en leefgebied, door de ligging in nationaal landschap, het hoge voorzieningenniveau, de gunstige ligging aan de A1 en de nabijheid van grootstedelijke voorzieningen. Het dorpse woonklimaat wordt gekenmerkt door rust, ruimte en sociale betrokkenheid. We staan echter voor grote uitdagingen in de leefomgeving in het algemeen en specifiek binnen het bebouwd gebied. Vraagstukken uit het sociaal domein vragen hierbij mede om een antwoord vanuit het fysieke domein. Zo staat bijvoorbeeld het voorzieningenniveau onder druk door demografische en maatschappelijke ontwikkelingen, is er een dalend gevoel van maatschappelijke betrokkenheid en vindt de economische dynamiek steeds meer regionaal plaats. Met de opgave ‘toekomstbestendig Wonen en Leven’ streven we naar ‘vitale, aantrekkelijke en toekomstbestendige dorpskernen’. De fysieke woon– en leefomgeving wordt steeds intensiever benut. We staan voor grote opgaven die allemaal samenkomen in een beperkte ruimte.
Het aanpakken ervan is, vanwege de onderlinge interactie, een ingewikkelde puzzel. Daarom is er een nieuwe balans nodig. De omgevingskwaliteit staat centraal: ruimtelijke keuzes voor een toekomstbestendige woon– en leefomgeving.
39
5.2.2.2 Doelen binnen de opgave: a. Wonen: passende en betaalbare huisvesting voor iedereen, in elke levensfase. b. Woonomgeving: een kwalitatieve hoogwaardige, aantrekkelijke, gezonde, veilige en klimaat-robuuste woon- en leefomgeving met voldoende en bereikbare voorzieningen. c. Bijdragen aan zelfredzaamheid door lokale en regionale werkgelegenheid en economie te bevorderen. d. Mobiliteit: voorzieningen en bestemmingen zijn op een duurzame wijze structureel, vlot en verkeersveilig bereikbaar voor iedereen. 5.2.2.3 Voorstellen in de Voorjaarsnota Hieronder wordt ingegaan op de voorstellen in de onderhavige Voorjaarsnota, die eraan bijdragen dat iedere ‘ingreep’ in de fysieke leefomgeving kan worden gezien als een bouwsteen om onze woon- en leefomgeving toekomstbestendig te maken. Activiteiten op hoofdlijnen - Op 1 januari 2024 wordt de Omgevingswet ingevoerd. Eén van de activiteiten die in dit kader wordt uitgevoerd is het inrichten van een ‘Omgevingstafel’ waarop initiatieven van derden worden besproken. - De ‘Omgevingstafel’ wordt gecombineerd met de ‘Opgavedialoog Fysieke Leefomgeving’ (de geïntegreerde dialoog van de opgaven ‘Wonen en Leven’, ‘Landelijk Gebied’ en ‘Bijdragen aan een beter klimaat’). Via dit spoor komen de eigen initiatieven en andere ontwikkelingen bij elkaar.
Op deze wijze ontstaat inzicht in alle initiatieven in het fysieke domein, worden deze ‘verrijkt’ en kunnen daarmee bijdragen aan de strategie om stap-voor-stap onze woon- en leefomgeving toekomstbestendig te maken. Het MIP2.0 is hierbij het sturingsmiddel.
40
-
-
Om als organisatie wendbaar en flexibel te zijn wordt het principe van het huidige MIP doorontwikkeld tot de systematiek ‘integraal en opgavegericht programmeren en -financieren’ voor het gehele fysieke domein (MIP 2.0). Hiervoor worden meerdere producten ontwikkeld om de verzamelde informatie te ontsluiten en daarmee bij te kunnen dragen aan de opgaven. Nu de Omgevingsvisie Losser is vastgesteld kan worden gewerkt aan meerdere samenhangende producten die leiden tot een integrale visie voor de woon- en leefomgeving. Een visie die richtinggevend is voor de ingrepen en investeringen die nodig zijn om de woon- en leefomgeving toekomstbestendig te maken. Bouwstenen hiervoor zijn bijvoorbeeld de strategische verkenning op welke wijze de woonopgave (bouw van ongeveer 600 nieuwe woningen) een kwaliteitsslag kan opleveren voor bestaande woonwijken (het vliegwieleffect van ’wonen’). Daarnaast ook het opstellen van de ‘Strategie Klimaatadaptatie Losser’, het opstellen van de Mobiliteitsvisie en het inzetten van ‘Strategisch assetmanagement’. Met dit laatste wordt beoogd om ‘meerwaarde’ voor de opgaven te bereiken door het slim inzetten van onze eigen assets (gemeentelijke bezittingen).
Naast een richtinggevende visie met deze bouwstenen gaan we ook aan de slag met een gebiedsgerichte aanpak: we hebben aandacht voor een actueel blijvende werkwijze als vertaling naar integrale gebiedsprocessen waarin we participatief samenwerken met inwoners.
Investeringen Voorjaarsnota 2023/systematiek ‘integraal programmeren en financieren’ (MIP2.0). In deze Voorjaarsnota zijn investeringsvoorstellen gedaan binnen de systematiek van het integraal programmeren en -financieren. De meeste voorstellen staan niet op zichzelf maar zijn gebaseerd op een integrale en gebiedsgerichte benadering, waarbij de investeringsvoorstellen samenhangen met het inzetten van autonome middelen, bijdragen van derden en waar mogelijk verworven subsidies. Om als gemeente wendbaar en flexibel te zijn en daarmee opgavegericht te kunnen werken, is de volgende systematiek gehanteerd: - Op basis van voorziene ontwikkelingen, die vanuit meerdere bronnen kunnen voortkomen, worden inschattingen gedaan voor ontwikkelingen, projecten en investeringen die op de gemeente afkomen. Hiermee wordt als het ware ‘financiële ruimte’ gecreëerd in het meerjarenperspectief. Hiermee is er zekerheid over uitvoeringsmiddelen terwijl nog niet ‘vaststaat’ welke investering exact gedaan moet worden. Door deze zekerheid wordt het mogelijk te kiezen voor een integrale en gebiedsgerichte aanpak, met bijbehorende participatieprocessen, waarmee maximaal kan worden bijgedragen aan de geformuleerde opgaven en bestuurlijke ambities.
Deze systematiek wordt al een aantal jaren succesvol gevolgd, zodat in vorige Voorjaarsnota’s middelen zijn opgenomen die gedeeltelijk in het meerjarenperspectief van de huidige voorjaarsnota vrijkomen. Waar nodig wordt voorgesteld deze te indexeren en/of te actualiseren. - Uit de gebiedsprocessen komen (ontwerp)visies en uitvoeringsprogramma’s met deelprojecten voort, die gefaseerd uitgevoerd kunnen worden. Deze worden deels met autonome middelen en externe bijdragen gefinancierd. 41
Waar mogelijk aangevuld met verworven subsidies. De nog ontbrekende middelen worden in de Voorjaarsnota als investeringsvoorstel aan de Raad voorgelegd. De investeringsvoorstellen voor de korte termijn (2024) zijn gebaseerd op uitgewerkte ontwerpen, kostprijsramingen en zo nodig geïndexeerd en geactualiseerd. Ad a. Wonen: passende en betaalbare huisvesting voor iedereen, in elke levensfase. Activiteiten op hoofdlijnen - Bestaande woningvoorraad: we ontwikkelen strategieën om doorstroming en toegankelijkheid te bevorderen. Daarnaast zetten we onze beschikbare instrumenten in om verduurzaming van de bestaande woningvoorraad te bevorderen. - Nieuwbouw: we werken aan visievorming om vanuit de woonopgave een (extra) kwaliteitsimpuls te kunnen geven aan de bestaande woonomgeving. - We werken aan het instrument ‘kostenverhaal’ als instrument om bij te dragen aan de geformuleerde opgaven en doelstellingen. - We werken aan een woonzorgvisie, actualiseren de woonvisie en anticiperen op nieuwe wetgeving (o.a. wet regie op de volkshuisvesting). - Onlangs is het voorkeursrecht gevestigd op gronden rondom het gebied welke in de volksmond het “Hannekerveld” genoemd wordt. Dit geeft ons de mogelijkheid om sturing te geven en regie te houden aan gewenste ruimtelijke ontwikkelingen op het gebied van grootschalige woningbouw in Losser.
Wij zetten in op een grensverleggende nieuwbouwwijk waarbij er extra aandacht zal zijn voor één- en tweepersoonshuishoudens en huisvesting voor lagere inkomens.
Ad b. Woonomgeving: een kwalitatieve hoogwaardige, aantrekkelijke, gezonde, veilige en klimaat-robuuste woon- en leefomgeving met voldoende en bereikbare voorzieningen. Activiteiten op hoofdlijnen - Onderwijshuisvesting in toekomstbestendige gebouwen. Op basis van het integraal huisvestingsplan wordt geïnvesteerd in de Mariaschool, de Pax Christi en de Veldzijde. De Mariaschool in Beuningen heeft hierbij prioriteit. Inmiddels is daarvoor een bouwproces uitgelijnd waarmee maximaal kan worden bijgedragen aan andere opgaven en beleidsdoelstellingen zoals bijvoorbeeld circulaire economie, ruimtelijke kwaliteit en ontmoeten & verblijven. - Investeren in groene schoolpleinen. - Investeren in maatschappelijke voorzieningen (sport, cultuur, vrijetijdseconomie): - Aloysiuslocatie (integraal onderdeel centrumontwikkelingen Losser); - ontwikkelrichting Sporthal De Lutte; - dorpshuizen (Glane, Beuningen); 42
-
- functieversterking Erve Boerrigter De Lutte. - bijdragen aan ijsbaan Twente (zie opgave ‘Toekomstbestendig ontwikkelen in het brede sociaal domein’); - onderzoek doorontwikkeling van het huidige Afvalbrengpunt tot een ‘totaalconcept voor duurzaamheid en circulaire economie’ Actieprogramma integrale veiligheid Opstellen van Strategie Klimaatadaptatie Losser Opstellen Kwaliteitskader openbare ruimte (als onderdeel van het strategisch assetmanagement).
Integrale opgave om toekomstbestendig te kunnen wonen en leven (integrale en gebiedsgerichte aanpak): - Uitvoeringsprogramma ‘Kwaliteitsimpuls De Lutte’; waaronder pleinontwikkeling (indexering kredieten en grondaankoop) en vervolgfasen in het meerjarenperspectief. - Ontwerpvisie Boeiend Beuningen (ruimtelijke opgaven in samenhang met ontwikkelingen dorpshuis/Mariaschool). - Ontwerpvisie vervolgfase en uitvoeringsprogramma ‘Kwaliteitsimpuls Glane’. - Blauwe aderstructuur Overdinkel (klimaatrobuust maken i.c.m. bossenstrategie provincie). - Centrumontwikkelingen Losser (vier-pijler aanpak; o.a. vastgoedontwikkeling, integrale ontwikkeling openbare ruimte). - Beken&Bleken van Losser. - Dinkeldal Zuid. - De Muchte (nieuwbouw en integrale herinrichting bestaande woonomgeving). - Enschedesestraat. - Opstarten gebiedsproces Vogelbuurt Losser. - Vervanging openbare verlichting en structureel krediet ‘vervangen wegen’.
Ad c. Bijdragen aan zelfredzaamheid door lokale en regionale werkgelegenheid en economie te bevorderen. Activiteiten op hoofdlijnen - Onderzoek toekomstbestendige bedrijventerreinen / revitalisering bedrijventerreinen. - Samenwerking met het Recreatieschap Twente: inzetten op route gebonden recreatie. - Transformatie Toerist Info De Lutte: ‘Van informatie naar inspiratie’ (cofinanciering). - Stimuleren lokale economie door kwalitatief hoogwaardige inrichting fysieke ruimte: met name pleinontwikkeling De Lutte (extra terrasruimte), centrumontwikkelingen Losser (doorontwikkeling ‘pilot Brinkstraat’). - Centrumontwikkeling Losser: uitwerken concept ‘breed centrummanagement / concept ‘gouden driehoek’ en stimuleren investeringen door centrumondernemers o.b.v. onderdeel ‘gevels en dienstverlening’. 43
-
Uitvoering cultuurhistorische waardenkaarten/landschapsbiografie.
Ad d. Mobiliteit: voorzieningen en bestemmingen zijn op een duurzame wijze structureel, vlot en verkeersveilig bereikbaar voor iedereen. Activiteiten op hoofdlijnen - Onderzoek traverse N731 (kern Losser). - Mobiliteitsvisie (onderzoeken, verzamelen data, opstellen visie, opstellen uitvoeringsprogramma). - Inrichting 30 km/uur zones en inrichting ‘Duurzaam Veilig’/SPV is één van de scope bepalende facturen binnen de integrale gebiedsgerichte aanpak.
44
5.2.2.4 Voorstellen opgave en financiële doorrekening Tabel 5.2.2: voorstellen opgave Toekomstbestendig wonen en leven Meerjarenperspectief/Begroting
Onderwerp
1 IJsbaan Twente
2023 -23.500
2024
2025
2026
Aard van de mutatie
2027
0
0
0
-13.000
-13.000
-13.000
0 Wens/ambitie
2 Overhead 1 fte Vergunningverlener APV 3 Extra juridische capaciteit handhaving
-75.000
Niveau handhaven
4 Intrekken oude bouwvergunningen
-34.000
Niveau handhaven
5 Herstel van in gebruik genomen gemeentegrond direct na privaatrechtelijke handhaving. 6 Co-financiering transformatie Toerist Info De Lutte; "Van informatie naar inspiratie"
-44.388
7 Voordeel brandstof aanschaf hybride vrachtwagen
7.750
8 realisatie sporthal in De Lutte
-44.388
-44.388
Coalitieakkoord
7.750
7.750
-50.000 -2.500.000
10 Meerjaren onderhoud (MOP) I -750.000
12 Grasbetonklinkers
7.750 Wens/ambitie Coalitieakkoord
9 Reserve realisatie sporthal in De Lutte 11 Meerjaren onderhoud (MOP) II
Niveau handhaven
-15.000
7.750
-13.000 Niveau handhaven
Coalitieakkoord
-260.000
-260.000
-300.000
-300.000
-67.000
-67.000
-67.000
Wens/ambitie
-260.000
-260.000 Niveau handhaven Niveau handhaven
13 Adviseur Cultuur&Erfgoed
-29.000
-57.000
-57.000
-57.000
-57.000 Coalitieakkoord
14 Overhead adviseur Cultuur&Erfgoed
-6.500
-13.000
-13.000
-13.000
-13.000 Coalitieakkoord
15 Eénmalige ondersteuning CML 16 Kapitaallasten Totaal
-10.000
Wens/ambitie
-16.063 -116.092 -166.669 -524.826 Wens/ambitie -€ 1.004.638 -€ 787.701 -€ 862.730 -€ 3.068.919 -€ 860.076
1) ijsbaan Twente College heeft op 28 maart 2023 besloten in principe in te stemmen met een incidentele bijdrage aan de gemeente Enschede ten behoeve van de continuering van de ijsbaan Twente gedurende één jaar. 2) vergunningverlener APV en bijzondere wetten Wij zetten een extra medewerker in om de evenementen-, alcohol- en exploitatievergunningen, met bijbehorend Bibob-onderzoek, op tijd en juist af te handelen. Dekking van deze formatie is beschikbaar binnen de bestaande begroting. Voor de toelichting op de overheadkosten wordt verwezen naar de ‘Algemene opmerking’ in paragraaf 5.2.1.3. 3) juridische capaciteit handhaving De laatste jaren is onze handhavingsinzet gestegen. Dit heeft geleid tot meer bezwaar- en beroepzaken. Om deze op tijd en juist af te kunnen handelen is extra juridische capaciteit nodig. Tevens is extra capaciteit nodig om meldingen en handhavingsverzoeken vanuit de samenleving te kunnen oppakken.
45
4) intrekken oude bouwvergunningen Bouwvergunningen ouder dan 1 jaar trekken we actief in. Om de achterstand hierin weg te werken zijn we hiervoor in 2021 een project gestart. Extra inzet is nodig om dit project dit jaar af te ronden. 5) herstel in gebruik genomen gemeentegrond Deze financiële middelen worden ingezet om fysiek invulling te geven aan teruggevorderde gemeentegronden. Dit gebeurt door middel van groenaanplant of andere fysieke maatregelen, zoals afbakeningspalen. 6) transformatie Toerist info De Lutte De behoeften van gasten en toeristen veranderen. Door de toegenomen digitalisering krijgen fysieke VVV-locaties een andere rol. Verhalen vertellen, interactie en beleving zijn hierbij belangrijke trends. Dit is dan ook de reden om te werken aan een transformatie naar een inspiratiepunt: een plaats waar beleving, inspiratie en interactiviteit van de gemeente en regio centraal staan. Deze gezamenlijke ontwikkeling geven wij met negen andere partners vorm. De totale kosten bedragen ongeveer € 30.000, waarvan wij € 15.000 bijdragen. 7) voordeel brandstof hybride aangedreven vrachtwagen Dit voordeel op brandstof doet zich voor als wordt overgegaan tot de aanschaf van de hybride aangedreven vrachtwagen. 8) realisatie sporthal De Lutte Zoals wij in de inleiding van deze Voorjaarsnota aangaven dient de toekomst zich nu aan.
Momenteel zitten wij volop in de onderzoeksfase voor de realisatie van een sporthal in de Lutte over enkele jaren. De resultaten van het haalbaarheidsonderzoek worden op korte termijn verwacht. Op basis daarvan gaan we nader onderzoek doen naar verschillende scenario’s en naar locaties. 9) reserve realisatie sporthal De Lutte De daadwerkelijke realisatie van de sporthal laat nog jaren op zich wachten. Desondanks stellen wij voor om, ook in financiële zin, adequaat te anticiperen op de bouw van een sporthal. Onzeker is de uiteindelijke hoogte van het bedrag. Iedere – nu nog ruwe – schatting is op basis van de huidige informatie wellicht gedegen, echter in de toekomst ongewis. Wij zijn ons hiervan bewust. Om de realisatie van de sporthal mogelijk te maken wordt een reserve gevormd, waaruit (een deel van) de kapitaallasten van het te zijner tijd te autoriseren krediet worden gedekt. Zodra het uiteindelijke bedrag vaststaat komen wij bij uw raad terug met een kredietvoorstel en de (aanvullende) dekking. 10) meerjarenonderhoud gebouwen (Mop) (I) Om onze portefeuille gebouwen te onderhouden op niveau redelijk-goed conditiescore 2-3 (RGD-BOEI methode), is het noodzakelijk om vanaf 2024 het jaarlijks gemiddeld benodigde budget te verhogen met € 260.000. Dit is nodig aangezien de kosten voor meerjarig onderhoud in de komende tien jaren stijgen.
Enerzijds betreft dit de prijsstijging in de markt, maar ook zien wij de komende jaren hogere onderhoudskosten aan gebouwen om de levensduur te verlengen. 46
11) meerjarenonderhoud gebouwen (Mop) (II) Evenzeer is het nodig om onze Reserve voor Meerjaren onderhoud (MOP) met € 1.350.000 te verhogen, te verdelen over de jaren 2023, 2024 en 2025. Vorig jaar is onze gehele gebouwenvoorraad opnieuw geïnspecteerd volgens de RGD-BOEI methode en zijn de nieuwe kosten voor het MOP bepaald. De inspecties laten een groot aantal acute problemen zien, die wij graag zo vlot mogelijk oplossen. De reserve MOP is echter uitgeput. Om die reden is de eenmalige storting noodzakelijk. 12) Grasbetonklinkers De raad heeft op 20 december 2022 de motie Grasbetonklinkers aangenomen. Met deze motie is het college gevraagd om inzichtelijk te maken of versneld grasbetonklinkers kunnen worden gelegd en wat hier de financiële consequenties van zijn. In de raadsinformatie van 17 januari 2023 hebben we aangegeven dat de aanleg van klinkers aan de Lutterzandweg, de Beuningerveldweg en de Punthuizerweg de hoogste prioriteit heeft. Het is haalbaar om de aanleg hiervan in de komende drie jaar te realiseren. Na aftrek van het reguliere budget, resteren deze kosten gedurende 2024, 2025 en 2026 13 en 14) adviseur Cultuur & Erfgoed Erfgoed is een belangrijk onderdeel van onze (materiële en immateriële) nalatenschap. Het college hecht er waarde aan dat we deze voor toekomstige generaties behouden.
Het unieke karakter van de gemeente Losser dat zich onder andere uit in het erfgoed vraagt erom dat wij een visie en beleid ontwikkelen om met zorg en aandacht deze nalatenschap benutten en te beheren. Uw raad heeft onlangs geconstateerd dat cultureel erfgoed in brede zin steeds meer integraal onderdeel uit gaat maken van ruimtelijk ordening en bouwprocessen. Ook in het gemeentelijk omgevingsbeleid speelt de inpassing van cultureel erfgoed een significante rol. Beeldbepalende (monumentale) panden, erven en boerderijen dienen beschermd te worden en behouden te blijven. Deze spelen ook een belangrijke rol in (cultuur)educatie en vormen een trekpleister voor recreatie en toerisme. Om te komen tot visie- en beleidsontwikkeling voor erfgoed stellen wij voor om structureel 0,67 fte. ‘beleidsadviseur erfgoed’ toe te voegen. Voor de toelichting op de overheadkosten wordt verwezen naar de ‘Algemene opmerking’ in paragraaf 5.2.1.3. 15) eenmalige ondersteuning CML Het CML (Centrummanagement Losser) ontvangt een extra bijdrage van € 10.000 voor het fungeren als verbindende schakel tussen de gemeente en centrumondernemers bij de komende centrumontwikkelingen. 16) kapitaallasten Betreft rente- en afschrijvingslasten die voortvloeien uit beschikbaar te stellen kredieten.
47
5.2.3 Opgave: Toekomstbestendig buitengebied De volgende onderdelen komen in deze paragraaf aan de orde: - 5.2.3.1 Inhoudelijke ambitie van de opgave. - 5.2.3.2 Doelen binnen de opgave. - 5.2.3.2 Voorstellen opgave en financiële doorrekening. 5.2.3.1 Inhoudelijke ambitie van de opgave We staan voor grote opgaven op het gebied van de leefomgeving in het algemeen en dat geldt ook specifiek voor het landelijk gebied. De ruimte is schaars en we moeten keuzes (gaan) maken. In Losser gaan we ons binnen deze opgave inzetten voor: ‘Een vitaal, aantrekkelijk en toekomstbestendig buitengebied’ Maatschappelijke ontwikkelingen en (inter)nationale afspraken over natuur en landschap, landbouw , biodiversiteit, waterbeheer/waterkwaliteit maken dat we hierop moeten inspelen met integraal ruimtelijk beleid omdat deze ontwikkelingen gevolgen hebben voor de ontwikkelingsmogelijkheden en inrichting van ons landelijk gebied
5.2.3.2 Doelen binnen de opgave De 3 bijbehorende doelen zijn: 1. toekomstbestendige landbouw; 2. behoud van Natuur en landschap; 3. klimaatadaptieve maatregelen. Met de nodige energie werken wij continu aan bovenstaande doelen. Wij werken hierin zoveel als mogelijk regionaal samen en volgen nauwlettend de ontwikkelingen vanuit het rijk en de provincie. 48
Activiteiten op hoofdlijnen - Actieve deelname in gebiedsprocessen in het landelijk gebied (o.a. PPLG). - Afhankelijk van het verloop van de gebiedsprocessen, formuleren van ‘koploperprojecten’ in het landelijk gebied. - Opstellen Strategie Klimaatadaptatie Losser - Opstellen Bossenstrategie en actief participeren in pilot Bossenstrategie provincie. - Uitvoeren deelprojecten buitengebied voortkomende uit de Omgevingsvisie Losser. Uw raad heeft een landbouwreserve beschikbaar gesteld. Het budget van deze reserve besteden we momenteel aan personele inzet voor vertegenwoordiging en beoordeling van stukken die met name het PPLG betreffen. Daarnaast hebben we opdracht gegeven tot een nulmeting. We voeren een inventarisatie uit naar de beschikbare data inzake de agrarische sector.
49
5.2.3.2 Voorstellen opgave en financiële doorrekening Tabel 5.2.3: voorstel opgave Toekomstbestendig buitengebied Onderwerp 1 Inrichting percelen Bossenstrategie Totaal
Opgave
Dit jaar
Meerjarenperspectief/Begroting
2023
2024
Toekomstbestendig buitengebied €0
2025 -25.000
2026 -75.000
€ 0 -€ 25.000 -€ 75.000
Aard van de mutatie
2027 Wens/ambitie €0
1) inrichting percelen bossenstrategie De provincie Overijssel werkt aan een pilotproject voor de provinciale bossenstrategie. Deze pilot vindt grotendeels plaats binnen de gemeente Losser vanwege de provinciale grondposities. De provincie stelt de gemeente Losser in de gelegenheid de hiermee ontstane kansen te benutten om daarmee bij te dragen aan gemeentelijke doelstellingen. Die kansen doen zich ruimschoots voor (op het gebied van vrijetijdseconomie en klimaatadaptatie). De voorgestelde investeringen zijn bedoeld voor het dekken van inrichtingskosten van de verworven percelen (denk hierbij aan de omgeving van de Drielandensteen en de ‘Blauwe ader’ Overdinkel).
50
5.2.4 Opgave: Bijdragen aan een beter klimaat De volgende onderdelen komen in deze paragraaf aan de orde: - 5.2.4.1 Inhoudelijke ambitie van de opgave. - 5.2.4.2 Doelen binnen de opgave - 5.2.4.3 Voorstellen opgave en financiële doorrekening. 5.2.4.1 Inhoudelijke ambitie van de opgave Wereldwijd en landelijk zijn er klimaatafspraken gemaakt. Het is een tijd van nu of nooit; tussen nu en 2050 is de enige tijd die we krijgen om te voorkomen dat de aarde onomkeerbaar beschadigd raakt. Ook Losser moet aan de slag om een bijdrage te leveren om CO2 uitstoot te verlagen en het gebruik van niet-hernieuwbare grondstoffen te beperken. Met de opgave ‘Bijdragen aan een beter klimaat’ beogen we: Losser groen & gezond overdragen aan de volgende generatie
5.2.4.2 Doelen binnen de opgave De gemeente Losser heeft bovenstaande opgave vertaald in 3 doelen: a. Losser heeft een klimaat robuuste leefomgeving in 2050; b. Losser is volledig circulair in 2050; c. Losser is energieneutraal in 2050. 51
In de Programmabegroting 2023 heeft uw raad middelen beschikbaar gesteld op het gebied van duurzaamheid en het leveren van toegevoegde waarde aan deze opgave. Deze middelen zijn toereikend en wij werken continu aan bovenstaande doelen.
52
5.2.4.3 Voorstellen opgave en financiële doorrekening Tabel 5.2.4: voorstellen opgave Bijdragen aan een beter klimaat Naam bestuurder 1 Van Essen
2 Van Essen
Onderwerp
Toekomstbestendig afvalbrengpunt (concept voor o.a. duurzaamheid en circulaire economie). Kapitaallasten Totaal
Dit jaar
Meerjarenperspectief/Begroting
2023 -25.000
2024
2025
2026
Aard van de mutatie
2027 Wens/ambitie
0 -39.825 -39.066 -38.306 -37.547 Wens/ambitie -€ 25.000 -€ 39.825 -€ 39.066 -€ 38.306 -€ 37.547
1) toekomstbestendig Afvalbrengpunt (Abp) Naar aanleiding van veranderende wettelijke eisen rondom afvalscheiding en -inzameling dient in de komende jaren geïnvesteerd te worden in het huidige Abp. Dit is het uitgelezen moment om te kiezen voor een opgavegerichte benadering van de problematiek en daarbij gebruik te maken van de kansen die zich op de huidige locatie aandienen. Een verkenning hierover heeft in 2021 plaatsgevonden en de verschillende scenario's zijn in november 2021 met de Raad gedeeld. Hierbij komt de autonome investering op basis van de wettelijke eisen op een investering van € 1 tot € 1,5 miljoen. Afhankelijk van aanvullende ambities op gebied van duurzaamheid en circulaire econome en de nadere uitwerking, zal deze inschatting worden bijgesteld. Vanwege de bestuurlijke ambities wordt voor 2023 een budget gevraagd voor de uitwerking van de in 2021 verkende scenario’s. 2) Kapitaallasten Betreft rente- en afschrijvingslasten die voortvloeien uit beschikbaar te stellen kredieten.
53
5.3 Begrotingsprogramma ‘Wendbare Organisatie en Transparant Bestuur’ Binnen het in de titel genoemde programma is de opgave ‘Wendbare en betrouwbare organisatie, transparant openbaar bestuur’ opgenomen. In het vervolg formuleren we voor deze opgave onze ambitie en de voorstellen.
5.3.1 Opgave: Wendbare en betrouwbare organisatie, transparant openbaar bestuur’ De volgende onderdelen komen in deze paragraaf aan de orde: - 5.3.1.1 Inhoudelijke ambitie van de opgave. - 5.3.1.2 Doelen binnen de opgave. - 5.3.1.3 Voorstellen opgave en financiële doorrekening. 5.3.1.1 Inhoudelijke ambitie van de opgave Externe omgeving We willen dat het ‘Onmeunig mooi (samen)leven, recreëren, ondernemen en werken’ is in de gemeente Losser. Dit gaat niet vanzelf. We hebben te maken met een externe omgeving die steeds complexer wordt en waarbij ontwikkelingen elkaar steeds sneller opvolgen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan klimaatverandering, digitalisering, vergrijzing en ontgroening, dalend vertrouwen in de politiek en overheden, polarisatie, mondigere samenleving, druk op de woningmarkt enz. Daarbij hebben we te maken met de uitvoering van landelijke en Europese wet- en regelgeving. Dit alles binnen een politieke context. Tegen de achtergrond van deze dynamische externe omgeving willen we inspelen op ontwikkelingen in de maatschappij, zodat het mooi wonen blijft in Losser. Dit willen we met en voor de samenleving doen. Door de snel veranderende wereld om ons heen, zullen we als gemeentelijke organisatie steeds vooruit moeten blijven kijken en continu moeten doorontwikkelen om onze doelen te kunnen blijven bereiken. Hiervoor moeten we als gemeente wendbaar zijn.
Opgave ‘Wendbare organisatie, transparant openbaar bestuur’ Daarom is het te bereiken effect van de opgave ‘Wendbare organisatie, transparant openbaar bestuur’: ‘We spelen in op ontwikkelingen in de samenleving, waarbij wettelijke taken worden uitgevoerd en doelen met en voor inwoners, bedrijven en organisaties worden gerealiseerd; wendbaar, betrouwbaar en transparant’
Dat we continu moeten doorontwikkelen, wil ook zeggen dat we investeren in organisatieontwikkeling, dat organisatieontwikkeling van ons allemaal is en dat reflecteren, leren en ontwikkelen onderdeel is van het werk. De opgave ‘Wendbare organisatie, transparant openbaar bestuur’ is ondersteunend aan de inhoudelijke opgaven, dat wil zeggen; binnen ontwikkelen om buiten de juiste dingen te kunnen doen. Het gaat hierbij om organisatiebrede doelen, die binnen met buiten verbinden. Vanuit deze opgave zetten we niet in op verbetering van inhoudelijke processen, maar wel op organisatiebrede ontwikkelprocessen die ondersteunend zijn aan de andere, inhoudelijke opgaven. 55
5.3.1.2 Doelen binnen de opgave De doelen binnen deze opgave zijn opgebouwd vanuit een aantal bouwstenen om tot een effectieve organisatie te komen en hebben inhoud gekregen door middel van input vanuit de andere opgaven. Doelen die bijdragen aan het te bereiken effect zijn: a. Medewerkers die vanuit de kernwaarden toegevoegde waarde leveren aan te realiseren doelen b. De gemeentelijke organisatie stuurt, werkt en verantwoordt vanuit de maatschappelijke opgaven c. Informatievoorziening is zodanig ingericht dat de organisatie in staat is om wendbaar, betrouwbaar en transparant te opereren Ad a. Medewerkers die vanuit de kernwaarden toegevoegde waarde leveren aan te realiseren doelen De verwachting is dat de komende jaren voor de lokale overheidssector de krapte op de arbeidsmarkt blijft toenemen. Bij de gemeente Losser hebben we in de afgelopen jaren het percentage moeilijk vervulbare vacatures zien oplopen. De krappe arbeidsmarkt maakt dat medewerkers in krappe beroepsgroepen ook steeds vaker actief benaderd worden voor vacatures bij andere werkgevers. Dit kan tot meer uitstroom leiden, boven op het natuurlijke verloop. De gedeelde uitdagingen voor gemeenten met betrekking tot het aantrekken en vasthouden van talent versterken enerzijds de concurrentie op de arbeidsmarkt, maar bieden op Twentse schaal anderzijds ook juist kansen om gezamenlijk de wervingskracht te vergroten.
Om onze doelen te kunnen blijven realiseren vanuit de kernwaarden van de organisatie, zorgen we dat we competente medewerkers aantrekken, ontwikkelen en behouden (vinden, binden, behouden) die werken vanuit de kernwaarden. Hiervoor
56
investeren we in een programma ‘Opgavegerichte personeelsstrategie’, waarbij onze HR-visie leidend is. Vooralsnog wordt dit gedekt uit bestaande middelen. Ad b. De gemeentelijke organisatie stuurt, werkt en verantwoordt vanuit de maatschappelijke opgaven We willen doelen realiseren met en voor inwoners en werken hierbij vanuit de bedoeling. Dit wil zeggen dat we de vraag van de inwoner of ondernemer centraal zetten. We kijken wat het best passende antwoord is en vervolgens hoe dit past binnen de regels. Dit betekent procesmatig: Het achterhalen van de behoefte achter de vraag van de inwoner, ondernemer of organisatie die bij de gemeente binnenkomt. Inhoudelijk betekent dit dat we een waardevolle bijdrage leveren aan welzijn, welbevinden en bestaanszekerheid (veilige samenleving) van onze inwoners, ondernemers en organisaties. Een manier om dit te doen is opgavegericht werken. Hiermee leggen we de focus op (toekomstige) complexe maatschappelijke vraagstukken, zodat het ook in de toekomst onmeunig mooi samenleven, recreëren, werken en ondernemen blijft. We willen met opgavegericht werken overzicht creëren, beter kunnen sturen op doelen, doelen meer in samenhang en verbinding op te pakken en deze met inwoners, bedrijven en organisaties te realiseren.
Opgavegericht werken is dus niet alleen een ordening van vraagstukken en doelen, maar vraagt ook om andere samenwerkingsverbanden, integraal werken, meer in contact met de buitenwereld en een gedegen, soepel ambtelijk en bestuurlijk samenspel. Het is voornamelijk een cultuurontwikkeling, waarbij kennis, competenties en houding en gedrag van medewerkers extra aandacht verdienen. Om opgavegericht te besturen, sturen, werken en leren, geven we het proces opgavegericht werken vorm en vindt een doorontwikkeling van inwonerparticipatie plaats. Dit wordt uit bestaande middelen, die bij de Programmabegroting 2023 beschikbaar zijn gesteld, gedekt. Inmiddels is aanvullende formatie geworven om op korte termijn nog slagvaardiger te zijn. Ad c. Informatievoorziening is zodanig ingericht dat de organisatie in staat is om wendbaar, betrouwbaar en transparant te opereren De samenleving wordt steeds complexer. We willen werken met en voor de samenleving. De organisatie van de gemeente Losser moet zodanig worden ingericht dat deze zich hierop continu kan aanpassen. In toenemende mate zullen technologische ontwikkelingen hun invloed hebben op de wijze waarop maatschappelijke vraagstukken benaderd en gerealiseerd worden.
In de komende jaren zullen verdere stappen worden genomen in de ontsluiting en koppeling van gegevens, waarbij continu de vraag is op welke wijze de overheid deze mogelijkheden kan, mag en wil gebruiken voor het realiseren van maatschappelijke vraagstukken in relatie tot de scheiding tussen de publieke en de private sfeer. De gemeente Losser zal ook de komende jaren gebruik maken van nieuwe technologische ontwikkelingen om stappen te zetten op het gebied van beschikbaarheid, toegankelijkheid en transparantie van overheidsinformatie. We willen dat inwoners ook op het gebied van informatievoorziening en digitalisering 57
zoveel mogelijk eigen regie kunnen houden. Wij hebben hierin een dienstverlenende en faciliterende rol. De visie op dienstverlening is hierbij leidend. Uiteindelijk gaat het erom dat we voor inwoners, bedrijven en organisaties zorgen dat we betrouwbaar en veilig omgaan met hun persoonlijke gegevens. Voorstel Datagedreven werken Door datagedreven werken, werk je met meetbare gegevens, waardoor je objectievere beslissingen kunt nemen. Hierdoor ben je in staat om het echte probleem helder te krijgen en de juiste oplossing voor dat probleem te ontwikkelen. Daarbij helpt datagedreven werken om je beleid efficiënter te maken en de verantwoording beter neer te zetten. Datagedreven werken heeft niet alleen een technische interne kant, maar richting inwoners, bedrijven en organisaties helpt het om transparanter te communiceren over waarom je iets aanpakt en waarom je voor een bepaalde oplossing kiest. Je kunt met meer vertrouwen middelen toewijzen en langetermijnplannen opstellen maakt gebruik van data om beleidskeuzes te onderbouwen (het juiste doen) Kortom: datagedreven werken is randvoorwaardelijk voor het bepalen en de uitvoering van onze doelen en het draagvlak dat daarvoor nodig is. Alles in het teken van publieke meerwaarde! Een datagedreven organisatie worden gebeurt niet vanzelf.
De transformatie naar een datagedreven organisatie vergt een organisatie brede datamanagement aanpak. Dit vraagt om de juiste mensen, rollen, verantwoordelijkheden, cultuurverandering, techniek en tools en een stap voor stap aanpak (proces) om waarde uit data te halen. Deze organisatie brede aanpak en de benodigde middelen zijn uitgewerkt in een adviesrapport en behelst 1 fte. In overleg met Enschede (dvo) wordt hier invulling aan gegeven. Ten slotte Bovenstaande doelen staan niet op zichzelf. Integendeel, ze zijn met elkaar verbonden en hebben allen invloed op elkaar. Inhoud is leidend als het gaat om het realiseren van de opgave, financiën zijn ondersteunend. De financiële gezondheid van de gemeente Losser is echter wel een randvoorwaarde om het effect van de opgave wendbare organisatie, betrouwbaar, transparant openbaar bestuur te kunnen bereiken.
58
5.3.1.3 Voorstellen opgave en financiële doorrekening Tabel 5.3: voorstellen opgave Wendbare en betrouwbare organisatie Meerjarenperspectief/Begroting
Onderwerp 2023 1 Datagedreven werken 2 Verhoging vergoeding medewerkers stembureau en locatiekosten 3 Verkenning wens van de organisatie om te gaan werken met vrijwilligers in het dorpsarchief 4 5 6 7 8 9
Fraudebestrijding aan de balie Rechtmatigheidsverantwoording Overhead rechtmatigheidsverantwoording Planning en Control Overhead planning en Control Medewerker netwerksamenwerking en economie 10 Overhead medewerker netwerksamenwerking
2024 -231.667 -11.400
2025 -216.667 -11.400
2026 -206.667 -11.400
-10.000
Wens/ambitie
-50.000
-4.240 -50.000 -13.000 -55.000 -13.000 -100.646
-4.180 -50.000 -13.000 -55.000 -13.000 -100.646
-4.120 Moeten -50.000 Moeten -13.000 Moeten -55.000 Niveau handhaven -13.000 Niveau handhaven -100.646 Wens/ambitie
-6.500
-13.000
-13.000
-13.000
-13.000 Wens/ambitie
-44.000 -13.000 -6.000
-44.000 -13.000 -6.000
-44.000 -13.000 -6.000
-44.000 Niveau handhaven -13.000 Niveau handhaven -6.000 Moeten
-70.000
-70.000
Niveau handhaven Niveau handhaven -70.000 Niveau handhaven
0
0
-42.400 -13.000 -42.000
-22.000 -6.500
14 Digitale transitie 15 Digitale transitie 16 Digitale transitie - datagedreven werken
-1.000.000 1.000.000 -70.000
17 Digitale transitie - moderniseren cloud landschap
29 Meeropbrengsten Leges Reisdocument Burgerzaken 30 Cao verplichting: bijdrage aan vakbond 31 Faciliteren Raad Totaal
2027 -201.667 Wens/ambitie -11.400 Niveau handhaven
-4.300 -50.000 -13.000 -55.000 -13.000 -100.646
11 0,5 fte. adviseur P&O 12 Overhead adviseur P&O 13 Kinderburgemeester en kinderraad
18 Contractbeheer 19 Capaciteit veiligheid 20 Capaciteit veiligheid 21 Overhead capaciteit veiligheid 22 Buurtbemiddeling 23 Concierge (24 uur) 't Lossers hoes 24 Overhead concierge 25 Juridisch medewerker privaatrecht ( 0,5 fte), incl overhead 26 Evaluatie `t Lossers Hoes na 5 jaar. 27 Reserve lastenverlichting 28 Reisdocumentenpiek verruiming openingstijden
Aard van de mutatie
Niveau handhaven -20.000 -35.000 -6.500 -13.000 -22.000 -6.500
-15.000 -40.000 -75.000 -13.000 -20.000 -42.400 -13.000 -42.000
-15.000
0 Moeten Niveau handhaven Wens/ambitie Wens/ambitie Niveau handhaven Wens/ambitie Wens/ambitie Wens/ambitie
-500.000 -53.000
-54.000
-81.500
Wens/ambitie Wens/ambitie -94.500 Moeten
53.000
54.000
81.500
94.500 Moeten
-4.000
-4.000
-4.000
-4.000 Moeten
-3.800 -4.800 -4.800 -4.800 -4.800 Moeten -€ 178.300 -€ 1.404.213 -€ 716.153 -€ 637.193 -€ 603.633
1) datagedreven werken In het voorgaande onderdeel c) van deze paragraaf is dit voorstel uitvoerig toegelicht. 2) verhogen vergoeding medewerkers stembureau We verhogen de vergoeding voor werkzaamheden van medewerkers in het stembureau. Dit om te zorgen voor voldoende bezetting en een passende vergoeding voor werkzaamheden in een stembureau. De kwaliteitseisen worden landelijk steeds strenger. De verhoging voor voorzitters bedraagt € 150 en stembureauleden € 50 bruto. Overige medewerkers ook met € 50. We verhogen de representatievergoeding van locaties met € 150 vanwege hogere energieprijzen en de toegankelijkheidseisen van een gebouw.
59
3) verkenning werken vrijwilligers in dorpsarchief Onderzoek vindt plaats om de mogelijkheden en de kosten in beeld te brengen. 4) fraudebestrijding aan de balie Fraudebestrijding aan de balie burgerzaken wordt steeds belangrijker. Dit betreft het onderhoud van de apparatuur. De kosten met betrekking tot de investering zijn in de vorige Voorjaarsnota toegekend. Het gaat om een intensivering van bestaande taken, die Enschede in het kader van de dvo voor ons verricht. 5 en 6) rechtmatigheidsverantwoording In 2023 wordt een implementatieplan opgesteld voor de rechtmatigheidsverantwoording door het college, het invulling geven aan frauderisicomanagement en het duurzaam voldoen aan de door de Belastingdienst te stellen eisen. Het gevraagde budget is nodig om deze drie ontwikkelingen op een verantwoorde wijze in kunnen voeren. Daarbij is geen rekening gehouden met mogelijke extra inzet binnen teams/O&S. Voor de toelichting op de overheadkosten wordt verwezen naar de ‘Algemene opmerking’ in paragraaf 5.2.1.3. In overleg met Enschede (dvo) wordt hier invulling aan gegeven. 7 en 8) planning en control (p&c) In de afgelopen is de 'druk' op de p&c/financiële ondersteuning toegenomen. Belangrijke redenen hiervoor zijn: het toenemend aantal Sisa-regelingen, meer projecten waarbij financiële inbreng wordt verwacht en een grotere ondersteuningsbehoefte vanuit de organisatie.
Voor het op peil kunnen houden van de noodzakelijke p&c en financiële ondersteuning, is al budget beschikbaar voor extra 0,5 fte. Op dit moment vindt een onderzoek plaats naar de gewenste financiële ondersteuning. De verwachting is dat de gewenste/verwachte financiële ondersteuning (door Enschede) hoger zal zijn dan op dit moment is te leveren. Voor de toelichting op de overheadkosten wordt verwezen naar de ‘Algemene opmerking’ in paragraaf 5.2.1.3. In overleg met Enschede (dvo) wordt hier invulling aan gegeven. 9 en 10) adviseur netwerksamenwerking Het college hecht een toenemend belang aan het versterken en onderhouden van het netwerk met de Duitse buurgemeenten, overige gemeenten in Twente en andere partners. Dit gebeurt via de lijn van de inhoud, zodra die verbinding er is. Daar waar het netwerk er bestuurlijk en/of ambtelijk nog niet is of in algemene zin moet worden onderhouden is geen specifieke capaciteit beschikbaar. Daardoor komen sommige (kansrijke) contacten niet of onvoldoende tot stand of tot bloei. De adviseur netwerksamenwerking gaat (pro)actief op zoek naar kansen voor onze gemeente. Voor de toelichting op de overheadkosten wordt verwezen naar de ‘Algemene opmerking’ in paragraaf 5.2.1.3.
11 en 12) adviseur personeel & organisatie (p&o) De personele formatie is in de afgelopen jaren geleidelijk substantieel toegenomen en ook nu wordt in de Voorjaarsnota weer voorzien in formatie-uitbreiding. De huidige arbeidsmarkt vraagt om een optimaal, blijvend actueel en passend 60
personeelsbeleid waarbij aandacht voor ontwikkeling van medewerkers van het allergrootste belang is. Daarnaast is aandacht voor (bestuurlijke) integriteit in de huidige tijd van steeds groter belang. Het gaat hierbij vooral om advisering over casuïstiek, coördineren / ontwikkelen van de aanpak en zorgen dat nieuwe regelgeving bekend en geïmplementeerd wordt. Voor de toelichting op de overheadkosten wordt verwezen naar de ‘Algemene opmerking’ in paragraaf 5.2.1.3. Het gaat om een intensivering van bestaande taken, die Enschede in het kader van de dvo voor ons verricht. 13) kinderburgemeester en kinderraad Conform het uitvoeringsplan kinderburgemeester zijn deze middelen nodig voor contributie NGKB. 14, 15, 16) digitale transitie (vorming reserve) Er is opwaartse druk door digitalisering van de samenleving (digitale transitie). Ook onze primaire processen worden in toenemende mate vaker gedigitaliseerd. We moeten intern zelf ook digitaliseren om bij te kunnen blijven qua werkdruk. Immers deze druk van buiten (digitaliseringswetgeving, problemen arbeidsmarkt) hebben wij zelf ook. Ondersteuning van taken is iets anders dan bedrijfsvoering, het is belangrijk een stevige (bedrijfsvoering) productiekern neer te zetten voor de gedigitaliseerde productie; de processen op orde en de interactie met inwoners goed regelen (proactief, vooraf en integraal).
Hiervoor is een oplopende reeks nodig in de periode 2024-2027. Hiermee lopen we ‘in de pas’ met Enschede. Ook het verder moderniseren van het Cloud-landschap vraagt meer inzet. In het eerste kwartaal van 2024 zal het externe Cloud-landingsplatform gereed zijn en wordt een begin gemaakt de voornaamste applicaties op dat platform in te richten (opzet en uitvoering bouw platform is bekostigd door de gemeente Enschede). Voor die modernisering en inrichting is ongeveer € 100.000 per jaar nodig. Ook hiermee lopen we in de pas met de gemeente Enschede. Door bovengenoemde ontwikkelingen moeten in de komende jaren in onze IThuishouding omvangrijke investeringen worden gedaan. Over een periode van vier jaar schatten wij deze in op € 1 miljoen. De verdeling van deze kosten over de vier jaarschijven is nog ongewis. Evenzeer kan op dit moment nog niet worden ingeschat of deze kosten een structureel karakter hebben. Om die reden willen wij voor dit doel een reserve van € 1 miljoen vormen, te dekken uit de Algemene risicoreserve. In overleg met Enschede (dvo) wordt hier invulling aan gegeven. De structurele bijdrage van € 70.000 is nodig voor het inrichten, sturen en ordenen van Datagericht werken (ook hiermee loopt Losser in de pas met Enschede). Ook hier wordt in overleg met Enschede invulling aan gegeven.
61
18) contractbeheer Versterking op contractbeheer is nodig, aangezien contracten steeds complexer worden en de vorm verandert. Hoofdlijn is de verschuiving van koopcontracten naar huur in maandelijkse termijnen met vaak digitale inventarisatie door de leverancier en betaling en versplintering van contracten waar door het zicht op het gebruik speciale expertise vergt. Genoemd bedrag is nodig om na te gaan hoe hieraan in Losser het beste invulling kan worden gegeven. 19, 20 en 21) capaciteit veiligheid In de zomer van 2021 is het veiligheidsbeleid door de raad vastgesteld. Vanwege meerdere oorzaken zoals de coronapandemie, de vluchtelingencrisis en de door omstandigheden beperkte beschikbaarheid van de destijds betrokken beleidsadviseur veiligheid, is daarna onvoldoende invulling gegeven aan de uitvoering van dit beleid. Om dit alsnog te kunnen doen, en om hier een extra impuls aan te geven, is er extra inzet nodig voor de uitvoerende werkzaamheden. Hiervoor vragen we in 2023 € 20.000 en in 2024 € 40.000. Daarnaast willen we stevig en integraal inzetten op het gebied van ondermijning. Om een gedegen aanpak op te zetten, integraal en opgavegericht te werken en de samenwerking solide vorm te geven willen we een tijdelijk projectleider aanstellen. We sturen met name op het voeren van coördinatie op dit thema en staan voor een proactieve aanpak.
Indien aantoonbaar blijkt dat structurele inzet noodzakelijk is, zullen we dit betrekken bij de Voorjaarsnota 2025. In deze Voorjaarsnota vragen we eenmalig in 2023 € 35.000 en in 2024 € 75.000. Voor de toelichting op de overheadkosten wordt verwezen naar de ‘Algemene opmerking’ in paragraaf 5.2.1.3. Het gaat om een intensivering van bestaande taken, die Enschede in het kader van de dvo voor ons verricht. 22) buurtbemiddeling We hebben te maken met een steeds complexer wordende maatschappij. Een maatschappij waarin lontjes vaak steeds korter worden, wat resulteert in bijvoorbeeld oplopende spanningen tussen buren. Daarvoor is in 2022 een start gemaakt met “Buurtbemiddeling”. Op basis van een evaluatie wordt nagegaan of hieraan een structureel vervolg wordt gegeven. Met daarbij als kanttekening dat de uiteindelijke kosten voor de gemeente hoger kunnen uitvallen vanwege de inzet Buurtbemiddeling bij particuliere woningeigenaren. 23 en 24) conciërge ’t Lossers hoes Wij willen een gastvrij Lossers Hoes waarin iedereen zich welkom voelt. Overlast willen we tot een minimum beperken en het naleven van gewenste omgangsvormen en bijbehorend gedrag worden momenteel – met behulp van een professioneel (beveiligings)bedrijf – bevorderd. Echter gastvrijheid en gepaste omgangsvormen zouden vanzelfsprekend moeten zijn.
Om dit te borgen stellen we voor een conciërge aan te stellen, die ook gastheertaken vervuld (bijvoorbeeld door gasten naar vergaderruimtes te begeleiden). In eerste instantie willen we dit voor een periode van drie jaar inzetten. Voor de toelichting op de overheadkosten wordt verwezen naar de ‘Algemene opmerking’ in paragraaf 5.2.1.3.
62
25) juridisch medewerker privaatrecht De afgelopen jaren zetten we nadrukkelijk in op het terugvorderen van gemeentelijke gronden. Dit leidt tot extra procedures en andere juridische trajecten. In 2025 evalueren we deze aanpak en gaan we na of deze dient te worden gecontinueerd. 26) evaluatie ’t Lossers hoes na vijf jaar Het college wil, na vijf jaar gebruik van `t Lossers Hoes, een evaluatie uitvoeren in relatie tot ontwikkelingen buiten `t Lossers Hoes. Hiervoor willen we een onafhankelijk adviesbureau inzetten. 27) reserve lastenverlichting De financiële positie van de gemeente Losser maakt het mogelijk om lasten van onze burgers te verlichten. Wij stellen het volgende voor. In 2024 wordt een reserve Lastenverlichting gevormd, waaruit in principe jaarlijks een lastenverlichting van € 250.000 op de Afvalstoffenheffing wordt gedekt. Dit bedrag leidt tot een korting op de aanslag van ongeveer € 25 per Losserse huishouden. Als het rekeningresultaat het toelaat (batig is), wordt jaarlijks ook € 250.000 ten laste van het resultaat aan deze reserve toegevoegd. Als de reserve in enig jaar geen saldo meer heeft, vindt dat jaar geen lastenverlichting plaats. 28 en 29) reisdocumentenpiek Om de vijf jaar hebben wij een piek of een dal in het aantal aanvragen reisdocumenten. Vanaf 2024 begint de piek. Het afgeven van reisdocumenten is een wettelijke taak.
Hiervoor zullen we extra openingstijden moeten hanteren en extra personeel moeten aantrekken. Het gaat om een intensivering van bestaande taken, die Enschede in het kader van de dvo voor ons verricht. Hier tegenover staan extra legesopbrengsten, waardoor per saldo geen financieel effect ontstaat op de begroting. 30) CAO-verplichting Vanwege een cao-afspraak dient de werkgeversbijdrage aan de vakbond te worden verhoogd. 31) faciliteren raad Het college is verplicht de raad te faciliteren met ICT en bijbehorende abonnementen. Uit een inventarisatie blijkt dat er tenminste zeven raadsleden zijn die gebruik willen maken van een telefoon inclusief abonnement (€ 380 / jaar). Het gaat om een intensivering van bestaande taken, die Enschede in het kader van de dvo voor ons verricht.
63
5.4 Investeringen Op de volgende pagina presenteren we de voorgestelde investeringen.
Wat voor soort investering?
Onderwerp
Start Einde investering investering
Investeringsbedrag 2023
2024
2025
2026
€ 7.200
€ 7.200
€ 7.200
Afschr. Duur
Kapitaallast eerste jaar
5
-€ 4.741
2027
1 Vervangingsinvestering Vervanging landmeetkundige apparaten 2 Vervangingsinvestering renovatie basisschool Pax Christi 3 Vervangingsinvestering renovatie basisschool Veldzijde 4 Vervangingsinvestering Haalbaarheidsonderzoek Mariaschool/dorpshuis Beuningen 5 Vervangingsinvestering Nieuwbouw Mariaschool/dorpshuis Beuningen 6 Nieuwe investering Aankoop perceel grond t.b.v. pleinontwikkeling centrum De Lutte 7 Nieuwe investering Extra investeringsbudget aanschaf hybride aangedreven vrachtwagen 8 Nieuwe investering Een gastvrij Lossers Hoes
2024
2025
2025
2026
€ 2.241.900
25
-€ 140.119
2025
2026
€ 2.588.000
25
-€ 161.750
9 Nieuwe investering
Verduurzaming panden gemeente Losser naar gasloos en energieneutraal
2023
€ 255.000
Lasten al gedekt in de begroting 2023
2023
€ 1.936.000
2023
€ 185.000
20
Lasten al gedekt in de begroting 2023 € 4163 (alleen rente)
2023
€ 270.000
8
-€ 39.825
2023
€ 75.000
15
-€ 6.688
2023
€ 1.995.000
15
nog niet bekend
25
-€ 12.500
25 40
nog niet bekend -€ 42.750
40
-€ 38.000
25
-€ 9.375
20
-€ 36.250
20 5
-€ 38.425 -€ 22.250
20
-€ 14.500
10 Vervangingsinvestering Vervanging Openbare Verlichting, jaarschijf 2027. 11 Nieuwe investering 12 Nieuwe investering
2027 en verder