Jaarstukken 2022.pdf

4) Het bijwonen van afdelingsoverleggen over de onderwerpen informatiebeveiliging en privacy. 5) Het werven van leden voor de beveiligingscommissie van gemeente Loon op Zand, deze ambassadeurs starten in 2023. Controle op naleving IB-beleid Net als in voorgaande jaren zijn in 2022 de zelfevaluaties uitgevoerd via de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA). Volgens de richtlijnen van deze audit zijn de uitkomsten van de zelfevaluaties via een Collegeverklaring met Assurance rapport, opgesteld door een onafhankelijke auditor. De resultaten van alle zelfevaluaties zijn gedeeld met de betreffende toezichthouders.

49

In 2022 hebben de volgende verplichte zelfevaluaties plaatsgevonden inclusief resultaat: Onderwerp Zelf-evaluatie omschrijving DigiD Suwinet BRP Reisdocumenten BAG BGT BRO WOZ

Resultaat

Gemeente Loon op Zand biedt e-dienstverlening aan waarvoor deze DigiD-aansluiting voor authenticatie wordt gebruikt. Alle werkzaamheden met betrekking tot Suwinet voor de gemeente Loon op Zand, vinden plaats bij Baanbrekers. De uitvoering van de basisregistratie Personen, zijn zowel op informatiebeveiliging als op kwaliteit geëvalueerd. De uitvoering van de reisdocumenten, zijn zowel op informatiebeveiliging als op kwaliteit geëvalueerd. De zelfevaluatie Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), betreft de kwaliteit van de registratie (geen informatiebeveiliging) De zelfevaluatie Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT), betreft de kwaliteit van de registratie (geen informatiebeveiliging) De zelfevaluatie Basisregistratie Ruimtelijke ondergrond (BRO), betreft de kwaliteit van de registratie (geen informatiebeveiliging). Alle werkzaamheden met betrekking tot de Waardering Onroerende Zaken WOZ) worden op dit moment nog uitgevoerd door de gemeente Loon op Zand zelf, per 1 januari 2023 wordt dit door Belastingsamenwerkingsverband West-Brabant (BWB) uitgevoerd.

BIO compliancy Gemeenten hebben zich verplicht om vanaf 2020 te gaan voldoen aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). We voeren stap voor stap maatregelen in, waarbij in 2022 een stijgende lijn te zien is in het verbeteren van de informatieveiligheid. Doordat de ontwikkelingen op het gebied van digitalisering niet stil staan, zullen steeds nieuwe dreigingen ontstaan, waarvoor het treffen van beveiligingsmaatregelen noodzakelijk is. Informatieveiligheid is duidelijk niet een eenmalige actie/verbetering maar is een continu proces. BIO hoofdstuk H5 / Informatiebeveiligingsbeleid

2022

H6 / Organiseren van informatiebeveiliging H7 / Veilig personeel H8 / Beheer van bedrijfsmiddelen H9 / Toegangsbeveiliging H10 / Cryptografie H11 / Fysieke beveiliging en beveiliging van de omgeving H12 / Beveiliging van de bedrijfsvoering H13 / Communicatiebeveiliging H14 / Acquisitie, ontwikkeling en onderhoud van informatie systemen H15 / Leveranciersrelaties H16 / Beheer van beveiligingsincidenten H17 / Bedrijfscontinuïteitsbeheer & informatiebeveiliging H 18 / Naleving SSC Equalit Met de ransomware aanval op de gemeente Antwerpen nog vers in het geheugen, blijkt dat het aantal cyberdreigingen nog steeds toeneemt. Door adequaat te investeren in mensen, kennis en apparatuur weet het SSC Equalit ons te beschermen tegen deze cyberdreigingen, maar garanties dat onze gemeente volledig gevrijwaard blijft van een cybercrisis, zijn nooit te geven. Specialisten zeggen hier over: ”Het is niet de vraag ‘of’ maar ‘wanneer’ je wordt getroffen door een cyberaanval”. De beste beveiligingsmaatregel hiertegen zijn, voortdurend aandacht hebben voor informatiebeveiliging, alert te blijven en onze verantwoordelijkheid hiervoor te blijven nemen.

50

Paragraaf 5. Financiering De paragraaf bevat een toelichting op het risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte. Renterisico De kasgeldlimiet en de renterisiconorm moeten voorkomen dat de leningenportefeuille van gemeente te gevoelig is voor schommelingen in de rente. De kasgeldlimiet richt zich op leningen met een korte looptijd en de renterisiconorm richt zich juist op langlopende leningen. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is bedoeld om het renterisico op geldleningen te beperken. Als er veel kortlopende leningen (kasgeldleningen) zijn, dan is de financieringsportefeuille gevoeliger voor rentewijzigingen. Over het algemeen hebben kortlopende leningen een lagere rente en zijn daarom goedkoper. De omvang van de netto vlottende schuld is beperkt tot maximaal 8,5% van het begrotingstotaal. Bedragen x €1.000 Limiet Netto vlottende schuld Ruimte binnen limiet

Kwartaal 1 5.100 -15.946 21.046

Kwartaal 2 5.100 -11.430 16.530

Kwartaal 3 5.100 -14.388 19.488

Kwartaal 4 5.100 -9.041 14.141

De netto vlottende schuld is negatief omdat de vlottende vorderingen groter zijn dan de vlottende schulden. Hierdoor is de ruimte om kasgeldleningen aan te trekken in feite groter dan de kasgeldlimiet. In alle kwartalen zijn we onder de kasgeldlimiet gebleven. Renterisiconorm Renterisico’s op de langere termijn beheersen we door de toepassing van de zogenaamde renterisiconorm. In de kern komt deze erop neer dat niet op hetzelfde moment een omvangrijke herfinanciering leningen plaatsvindt tegen op dat moment bijvoorbeeld fors hogere rentepercentages. De jaarlijkse verplichte aflossingen en renteherzieningen mogen niet meer bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Bedragen x €1.000 Renterisiconorm Aflossingen Ruimte binnen norm

Risico 11.934 -8.532 3.403

We voldoen aan de renterisiconorm. Financiering Dit onderdeel geeft inzicht in de ontwikkeling van onze langlopende leningen en uitzettingen. Opgenomen leningen (bedragen x €1.000) Stand 1 januari Aflossingen Opgenomen Stand 31 december

2022 33.924 -8.532 0 25.391

De rentelast over deze leningen bedraagt in 2022 € 933.000. De gemiddelde rente is 2,75%.

51

Uitgezette leningen (bedragen x €1.000) Stand 1 januari Aflossingen Opgenomen Stand 31 december

2022 7.228 -6.142 55 1.141

De rentebaat over deze leningen bedraagt in 2022 € 265.000. De gemiddelde rente is 3,9%. Garanties op leningen aan derden Naast de leningen die we zelf aangaan zijn er nog een aantal leningen ‘door verstrekt’ aan derden of staan we garant voor leningen die aan derden zijn verstrekt door een bankinstelling. In deze situatie is er geen sprake van bankieren. De leningen aan woningbouwverenigingen zijn aflopend van aard en stammen nog uit de periode dat het gebruikelijk was dat we voordelig leningen aantrokken bij bijvoorbeeld de Bank Nederlandse Gemeenten en deze onder dezelfde condities verstrekten aan de betreffende woningbouwvereniging. Garanties geven we alleen uit hoofde van de publieke taak. Bijvoorbeeld een garantstelling aan een bank voor een vereniging voor de aanleg van een sportveld. Garanties op verstrekte bedragen (bedragen x €1.000) Leningen aan verenigingen, stichtingen en natuurlijke personen Leningen aan woningbouwverenigingen Totaal

2022 1.070 132.504 133.574

Over het algemeen zijn deze risico’s op verstrekte geldleningen beperkt omdat ofwel contragaranties zijn verstrekt of een hypotheek als onderpand is afgegeven. Schema rentetoerekening Bedragen x €1.000 Externe rentelast over korte financiering Externe rentelast over lange financiering Externe rentebaten Totaal door te rekenen extra rente Rente die aan grondexploitatie moet worden doorberekend Rente van projectfinanciering (niet van toepassing) Aan taakvelden toe te rekenen externe rente Rente over eigen vermogen en voorzieningen Aan taakvelden toe te rekenen rente Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (via renteomslag) Renteresultaat, onderdeel van resultaat op taakveld treasury

52

Bedrag 12 933 -265 680 -43 0 636 0 636 729 93

Paragraaf 6. Verbonden partijen Inleiding Het begrip verbonden partij is vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en wordt als volgt gedefinieerd: “Een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de provincie onderscheidenlijk de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft.” In maart 2018 heeft de gemeenteraad van Loon op Zand een nota verbonden partijen vastgesteld. Doel van deze nota was met name om meer grip te krijgen op gemeenschappelijke regelingen. Kern van deze nota is dat we voortaan op basis van de drie B’s (Bestuur, Beleid en Bedrijfsvoering) sturen op gemeenschappelijke regelingen. Per gemeenschappelijke regeling worden in onderstaand overzicht de drie B’s geschreven. Hiermee worden de kaders gesteld op basis waarvan voorstellen van de regelingen in het komend jaar beoordeeld worden. Achtergrondinformatie over de werkwijze aan de hand van de drie B’s staat de lezen in de nota verbonden partijen 2018. De nota verbonden partijen 2018 richt zich enkel op gemeenschappelijke regelingen. Voor de overige verbonden partijen (verenigingen, stichtingen, coöperaties en vennootschappen) blijven we de in het BBV voorgeschreven kerngegevens hanteren. Totaalbeeld verbonden partijen Partij Rechtsvorm Regio Hart van Brabant

Midpoint Bestuurscommissie Jeugd HvB GGD Hart voor Brabant OMWB Veiligheidsregio MWB Baanbrekers RAV

Venster

Thema

Bijdrage

Gemeenschappelijke regeling

Bestuur en dienstverlening

Bestuur

Onder GR Hart van Brabant

Omgeving en economische ontwikkeling

Economische ontwikkeling

Gemeenschappen

Maatwerk

Gemeenschappen

Sport, cultuur en welzijn

€901.460

Duurzaamheid

€386.738

Openbare orde en veiligheid

€1.262.000

Gemeenschappen

Participatie

€2.104.552

Bestuur en dienstverlening

Openbare orde en veiligheid

Onder GR Hart van Brabant Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke regeling

Omgeving en economische ontwikkeling Bestuur en dienstverlening

€103.166

BNG

Vennootschap

Algemene dekkingsmiddelen

Algemene dekkingsmiddelen

Brabant Water NV

Vennootschap

Algemene dekkingsmiddelen

EWW BV

Vennootschap

Gemeenschappen

Algemene dekkingsmiddelen Sport, cultuur en welzijn

€118.724 € 5,726 mio6

€0 41.886 aandelen7 33.100 aandelen 100% aandeelhouder

Regio Hart van Brabant (Tilburg) 8 Doel Een overlegstructuur met bestuursbevoegdheden in te stellen en in stand te houden, die dient om de samenwerking tussen de deelnemende gemeenten vorm te geven. Rechtens verantwoording af te kunnen leggen over de besteding van (subsidie)gelden die door andere overheden, instellingen en/of bedrijven met het oog op die samenwerking worden toegekend. Samen te werken om regionale opgaven te identificeren en op basis daarvan gezamenlijk beleid op te stellen en gezamenlijke projecten te definiëren, te initiëren en uit te voeren, dan wel projecten ter uitvoering op te dragen, aan te bieden of aan te besteden aan gelieerde- en derde partijen, waaronder Midpoint Brabant.

6 Cijfers 2022 zijn nog niet beschikbaar 7 Dit aandelenpakket vertegenwoordigt een waarde van € 95.500. 8 Deelnemende partijen: Loon op Zand, Heusden, Waalwijk, Dongen, Tilburg, Hilvarenbeek, Goirle, Oisterwijk, Gilze en Rijen. 53

Bevoegdheden

Vertegenwoordiging

Rol gemeenteraad

Afspraken over doelen en prestaties

Relatie met gemeentelijke doelstellingen Risico’s

een bestuurlijke structuur in te stellen met het oog op een kwalitatief goede en efficiënte uitvoering van de regionale jeugdhulptaken. Het regeling, bestuur en beheer van de uitvoering van de taken die bij het doel van de regeling benoemd zijn. Het vaststellen van een subsidieverordening, voor zover dit noodzakelijk is om de doelen te bereiken. Burgemeester Van Aart is lid van het algemeen bestuur9. De secretaris is lid van de kring gemeentesecretarissen. Wethouder Mandemakers is lid van de bestuurscommissie Jeugd, Collegeleden zijn lid van de portefeuillehoudersoverleggen die tot hun portefeuille behoren. Peter Flohr is lid van de regionale adviescommissie Hart van Brabant. Marten krikken is zijn plaatsvervanger. De gemeenteraad kan een zienswijze indienen op de begroting en de jaarrekening. Daarnaast kan de raad bij het vaststellen van de Kernagenda een zienswijze geven. Gemeenteraadsleden kunnen zich twee keer per jaar tijdens de Hart van Brabant radendag informeren over de regionale samenwerking. Als drie gemeenteraden van deelnemende gemeenten daartoe verzoeken, wordt een verenigde vergadering van alle gemeenteraden bijeengeroepen. De verenigde vergadering doet uitspraken over kwesties die zij van regionaal belang acht. Ieder raadslid heeft in deze vergadering één stem.

Er is een regionale adviescommissie die adviseert over de procesmatige aspecten van de P&C-cyclus en de kernagenda, de informatievoorziening vanuit Hart van Brabant en de invulling van de raadsledenbijeenkomsten. Daarnaast signaleert de commissie de verbinding tussen regionale ontwikkelingen en de gemeentelijke ambities. De doelen van de regio Hart van Brabant beschreven in de Kernagenda 2023-2027. De ambities voor het beleidsterrein jeugd zijn vastgelegd in het regionaal koersdocument jeugd uit 2017. Onze gemeente profileert zich als leisuregemeente en wil dit profiel graag versterken door dit onderwerp te verankeren in de kernagenda. De jeugdzorg kent een open-eindefinanciering, waardoor het rekeningresultaat maar beperkt te beïnvloeden is.

9 Bestuursorganen: Algemeen bestuur, dagelijks bestuur, voorzitter, bestuurscommissie jeugd, portefeuillehouders overleggen op diverse beleidsterreinen, klankbordgroep gemeentesecretarissen 54

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) Hart voor Brabant (Tilburg) 10 Doel Het leveren van een bijdrage aan de publieke gezondheidszorg. Bevoegdheden De uitvoering van de gemeentelijke taken die de Wet publieke gezondheid noemt en van de toezichtstaken die de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen kinderopvang noemt. De taken van de GGD zijn verdeeld in een basispakket dat (met lokale accenten) voor alle deelnemers geldt en facultatieve plustaken. Het basispakket wordt jaarlijks door het algemeen bestuur (AB) van de GGD vastgesteld. Vertegenwoordiging Wethouder Suzan Mandemakers is lid van het dagelijks bestuur (DB). Rol gemeenteraad De gemeenteraad kan inlichtingen vragen aan het algemeen bestuur, het dagelijks bestuur en de voorzitter. De raad kan daarnaast verantwoording vragen aan het door de gemeente aangewezen lid voor het gevoerde beleid en/of een zienswijze geven over de begroting en wijzigingen daarvan die leiden tot een verandering van de gemeentelijke bijdrage. Afspraken over doelen 1. Regionale nota publieke gezondheid 2020 – 2023: Op hoofdlijnen en prestaties richt het gezondheidsbeleid zich op de thema’s: a. Gezonde Start (d.w.z. de zwangerschap en de eerste 1000 dagen vanaf de geboorte); b. Gezonde Leefstijl; c. Gezonde Geest; d. Gezonde Omgeving.

Doel van het regionale volksgezondheidsbeleid is om gezamenlijk meer gezondheidswinst te behalen, de slagkracht te vergroten en een sterkere verbinding te leggen met andere beleidsterreinen. De ambities worden nagestreefd door in te zetten op ‘samenwerken’, ‘gezonde scholen’, ‘het versterken van opvoedvaardigheden’ en een ‘gezonde omgeving’. 2. Lokaal inzetdocument GGD (jaarlijks): Dit document omvat een omschrijving van de lokale inzet van de GGD als het gaat om de diensten Jeugdgezondheidszorg, Gezondheidsbevordering, Preventie en Leefstijl. Deze inzet wordt deels gefinancierd uit het basispakket van de GGD (inwonersbijdrage) en deels uit plusgelden. Dit inzetdocument is feitelijk de lokale uitwerking c.q. het uitvoeringsprogramma van datgene wat als beleid in de regionale nota is opgenomen en wordt jaarlijks geactualiseerd. 3. Beleidsvisie 2019-2023: dit is de langetermijnvisie van de GGD voor de komende jaren met daarin beschreven de visie en ambitie. Relatie met In het kader van de Wet publieke gezondheid geeft de GGD Hart voor gemeentelijke Brabant onder andere uitvoering aan de jeugdgezondheidszorg (jgz) en doelstellingen diverse preventieprogramma's. Zowel de jgz als de preventieprogramma's hebben als doel het bevorderen, beschermen en bewaken van de gezondheid van zowel kinderen als volwassenen.

Een goede gezondheid draagt bij aan de zelfredzaamheid en participatie van inwoners. De GGD levert hiermee een bijdrage aan de gemeentelijke doelen in het sociale domein zoals het versterken van de zelfredzaamheid, eigen kracht, gezondheid e.d. Risico’s Geen bijzondere risico’s te melden. Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) (Tilburg)11 Doel Ten behoeve van de deelnemers taken uit te voeren op het gebied van het omgevingsrecht en om als verlengstuk van het lokaal en provinciaal bestuur een bijdrage te leveren aan een leefbare en veilige werk- en leefomgeving van de regio Midden- en West-Brabant. Bevoegdheden Er zijn geen bevoegdheden overgedragen. Op het gebied van ondersteunende processen mag het algemeen bestuur samenwerkingen met derden sluiten.

10 Loon op Zand, Heusden, Waalwijk, Dongen, Tilburg, Hilvarenbeek, Goirle, Oisterwijk, Gilze en Rijen, Grave, Meijerijstad, Oss, SintMichielsgestel, Maashorst, Vught, ’s-Hertogenbosch, Bernheze, Boekel, Land van Cuijck 11 Loon op Zand, Waalwijk, Heusden, Dongen, Tilburg, Hilvarenbeek, Goirle, Oisterwijk, Gilze en Rijen, Altena, Geertruidenberg, Oosterhout, Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Breda, Drimmelen, Moerdijk, Etten-Leur, Zundert, Rucphen, Halderberge, Roosendaal, Steenbergen, Bergen op Zoom, Woensdrecht 55

Vertegenwoordiging

Rol gemeenteraad Afspraken over doelen en prestaties Relatie met gemeentelijke doelstellingen Risico’s

Burgemeester Van Aart is lid van het Dagelijks Bestuur. Besluiten worden bij meerderheid genomen. Bij besluiten over begroting, begrotingswijzigingen en jaarrekening, dient deze meerderheid meer dan de helft van de omzet te vertegenwoordigen. De gemeenteraad kan een zienswijze indienen op de begroting en de besteding van een eventueel jaarrekeningsaldo. De OMWB voert landelijke basistaken uit aan de hand van de landelijke VTH-criteria. Over de uitvoering hiervan worden jaarlijks schriftelijke afspraken gemaakt. Naast de wettelijke basistaken heeft Loon op Zand overige taken op het gebied van het vergunningverlening en toezicht structureel bij de OMWB weggelegd. De afdeling RO vraagt milieuadviezen over ruimtelijke plannen bij de OMWB. Op incidentele basis wordt de OMWB ingehuurd. Geen risico’s te melden.

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB) (Tilburg)12 Doel De Veiligheidsregio Midden- en West Brabant (VRMWB) behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten op de volgende terreinen: a. brandweerzorg; b. geneeskundige hulpverlening; c. rampenbestrijding en crisisbeheersing; d. het voorzien in een gemeenschappelijke meldkamer. Bevoegdheden het inventariseren van risico’s van branden, rampen en crisis; het adviseren van het bevoegd gezag over risico's van branden, rampen en crises in de bij of krachtens de wet aangewezen gevallen alsmede in de gevallen die in het beleidsplan zijn bepaald; het adviseren van het college van burgemeester en wethouders over de brandweerzorg; het voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijdingen de crisisbeheersing; het instellen en in stand houden van een brandweer; het instellen en in stand houden van een GHOR; het voorzien in de meldkamerfunctie; het aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel; het inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere diensten en organisaties; het vaststellen van het regionaal risicoprofiel; het tenminste één maal in de vier jaar vaststellen van een beleidsplan; het tenminste één maal in de vier jaar vaststellen van een brandrisicoprofiel en het behorende dekkings- en

spreidingsplan het vaststellen van rampbestrijdingsplannen voor zover dit bij Algemene maatregel van Bestuur voorgeschreven is; het zorg dragen voor de voorbereiding op de bestrijding van een epidemie van een infectieziekte behorend tot groep A, als bedoeld in artikel 1 onder e Wet publieke gezondheid alsmede op de bestrijding van een nieuw subtype humaan influenzavirus, waarbij ernstig gevaar voor de volksgezondheid bestaat. Vertegenwoordiging Burgemeester Van Aart is lid van het algemeen bestuur13. Rol gemeenteraad De gemeenteraad heeft de mogelijkheid om bij vaststelling van het regionaal beleidsplan (incl. regionaal risicoprofiel) en de begroting en besteding van een eventueel rekeningsaldo een zienswijze in te dienen. Afspraken over doelen In het meerjarenbeleidsplan staan, in de vorm van pijlers, de en prestaties doelstellingen van de VRMWB geformuleerd. Deze formuleert de VRMWB als volgt: 12 Loon op Zand, Waalwijk, Dongen, Tilburg, Hilvarenbeek, Goirle, Oisterwijk, Gilze en Rijen, Altena, Geertruidenberg, Oosterhout, AlphenChaam, Baarle-Nassau, Breda, Drimmelen, Moerdijk, Etten-Leur, Zundert, Rucphen, Halderberge, Roosendaal, Steenbergen, Bergen op Zoom, Woensdrecht, provincie Noord-Brabant 13 Bestuursorganen: algemeen bestuur, dagelijks bestuur en een voorzitter. Het algemeen bestuur kan commissies van advies en bestuurscommissies instellen. 56

Relatie met gemeentelijke doelstellingen

Risico’s

1. Stimuleren van een redzame samenleving De basis van een veilige en veerkrachtige samenleving zijn de mensen die er wonen, werken, ondernemen en studeren. In een redzame samenleving is iedereen zich bewust van (brand)veiligheid en weten zij wat zij daaraan zelf kunnen bijdragen. 2. Bijdragen aan een veilige leefomgeving Een veilige leefomgeving creëer je niet alleen, maar samen. Inwoners, onder - nemers, zorg- en hulpverleners, ieder - een draagt zijn steentje bij. De regierol ligt bij de gemeenten. We adviseren gemeenten in een vroeg stadium over het beheersen van risico’s om incidenten, rampen en crises te voorkomen. We blijven ons advies verbeteren door onze informatiepositie te versterken. Het Veiligheid Informatie Knooppunt (VIK) is hier een voorbeeld van. Dit informatie gestuurd adviseren passen we toe op specifieke thema’s en/of gebiedsgericht. 3. Leveren van een hulpvaardige en slagvaardige inzet Wij bieden slagvaardige en vakbekwame veiligheidszorg bij incidenten, rampen en crises. Daarbij ondersteunen we onze bestuurders, die verantwoordelijk zijn voor de beheersing van een crisis, bestrijding van een calamiteit en zorg hebben voor hun bevolking. Daarbij zet de VRMWB in op een wendbare en duurzame organisatie. De gemeente Loon op Zand is op basis van de Wet Veiligheidsregio’s belast met de organisatie van de crisisbeheersing in de gemeente.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Loon op Zand trof, samen met de colleges van de andere gemeenten in de regio, een gemeenschappelijk regeling onder de naam “Veiligheidsregio Midden- en West Brabant”. Geen specifieke risico’s

Baanbrekers (Waalwijk)14 Doel -

Bevoegdheden

Baanbrekers streeft naar een zo hoog mogelijke participatie van inwoners van de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk. De focus ligt vooral op het zoveel mogelijk naar een reguliere baan helpen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Voor mensen waarbij dit niet haalbaar is, biedt Baanbrekers beschut werk aan. Daarnaast verstrekt Baanbrekers onder andere de uitkeringen en bijzondere bijstand. Belangrijke waarden voor de uitvoeringsorganisatie zijn zelfredzaamheid, duurzame samenwerking en sociale innovatie. Aan Baanbrekers zijn de bevoegdheden tot regeling en bestuur overgedragen voor de uitvoering van: De Participatiewet (P-wet) Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz 2004) Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) Wet sociale werkvoorzieningen (Wsw) Het oprichten, exploiteren en in stand houden van activiteiten voor industriële werkzaamheden, facilitaire dienstverlening, detailhandel, detacheringen en trajectbegeleiding. Deze activiteiten zijn gericht op het behouden en bevorderen van de arbeidsbekwaamheid en arbeidsfitheid van kandidaten en werknemers. Dit mede met het oog op het kunnen gaan verrichten van arbeid onder zo regulier mogelijke omstandigheden.

Daarnaast kunnen bepaalde taken verricht worden voor één of meerdere gemeenten, indien daarom verzocht wordt en het algemeen bestuur dit

14 Loon op Zand, Heusden, Waalwijk 57

Vertegenwoordiging

Rol gemeenteraad

Afspraken over doelen en prestaties

Relatie met gemeentelijke doelstellingen

Risico’s

verzoek inwilligt. Deze taken worden op basis van een overeenkomst uitgevoerd. Namens het college van de gemeente Loon op Zand zijn aangewezen: Wethouder Suzan Mandemakers Wethouder Jan Brekelmans Plaatsvervanger: wethouder Tess van der Wiel Namens de raad van de gemeente Loon op zand zijn aangewezen: Wim Veldkamp Kees Grootswagers Plaatsvervangers: Marianne Verschure en Kiki van EijndhovenBrekelmans De gemeenteraad heeft de mogelijkheid om bij vaststelling van de begroting en besteding van een eventueel rekeningsaldo een zienswijze in te dienen. De gemeenteraad koos uit haar midden bovengenoemde twee leden van het algemeen bestuur en hun plaatsvervangers aan. Deze AB-leden hebben een verbindende rol tussen de raad en Baanbrekers. In de gemeenschappelijke regeling staat dat de deelnemende partijen verantwoordelijk zijn voor het integraal en strategisch beleid op de terreinen participatie, activering en re-integratie. Ze vertalen deze visie in een opdracht aan Baanbrekers. Baanbrekers stelt op basis hiervan een meerjarenplan vast. Om mensen stappen te laten zetten naar en op de arbeidsmarkt biedt Baanbrekers begeleiding en bemiddeling (in-, door- en uitstroom). De inzet moet leiden tot zo hoog mogelijke arbeidsparticipatie (inclusie).

Het streven is dat mensen zo goed mogelijk gebruik maken van hun capaciteiten en mogelijkheden om aan de slag te gaan op een zo regulier mogelijke werkplek. Om dit te bereiken worden de inhoudelijke kaders jaarlijks vastgelegd in de kaderbrief die tot stand komt in nauw overleg met de 3 gemeenten. Deze wordt vervolgens vertaald naar een (meerjaren)begroting waar de raad een zienswijze op kan indienen. Deze cyclus wordt afgesloten met een jaarrekening, waarin Baanbrekers beleidsmatig en financieel verantwoording aflegt. Wij vinden het als gemeente belangrijk dat onze inwoners zoveel als mogelijk participeren. Baanbrekers levert hierin een bijdrage aan de gemeentelijke doelen door inwoners (waar mogelijk) naar zo regulier mogelijk werk te begeleiden. Dit sluit aan bij de doelen in het sociale domein zoals het versterken van de zelfredzaamheid, eigen kracht, gezondheid e.d. De doelgroep en de daarmee samenhangende uitgaven zijn afhankelijk van de heersende conjunctuur. Doordat de BUIG 15 wordt samengesteld door middel van een objectief verdeelmodel, loopt deze niet mee met het aantal uitkeringsgerechtigden. Hierop hebben wij geen invloed. Hierdoor zijn er schommelingen te zien in de inkomsten en daarmee in de bijdrage van ons als gemeente.

Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV) (Tilburg)16 Doel Het (doen) verlenen van ambulancezorg. Bevoegdheden Alle bevoegdheden die nodig zijn om zijn taken (het verlenen van ambulancezorg en het in stand houden van een meldkamer ambulancezorg uit te voeren. Vertegenwoordiging Burgemeester Hanne van Aart is lid van het algemeen bestuur. Rol gemeenteraad De gemeenteraad kan inlichtingen vragen aan het algemeen bestuur, het dagelijks bestuur en de voorzitter. De raad kan daarnaast verantwoording vragen aan het door de gemeente aangewezen lid voor het gevoerde 15 BUIG is de gebundelde uitkering voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bijzondere Bijstand Zelfstandigen en het betalen van de loonkostensubsidies). 16 Loon op Zand, Altena, Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Bernheze, Boekel, Boxtel, Breda, Dongen, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Gilze en Rijen, Goirle, Halderberge, ’s-Hertogenbosch, Heusden, Hilvarenbeek, Land van Cuijk, Maashorst, Meijerijstad, Moerdijk, Oisterwijk, Oosterhout, Oss, Roosendaal, Rucphen, Sint-Michielsgestel, Steenbergen, Tilburg, Vught, Waalwijk, Woensdrecht, Zundert. 58

Afspraken over doelen en prestaties Relatie met gemeentelijke doelstellingen Risico’s

beleid en/of een zienswijze geven over de begroting en wijzigingen daarvan die leiden tot een verandering van de gemeentelijke bijdrage. Omdat de ambulancezorg op grond van de Wet ambulancezorg door de zorgverzekeraars wordt bepaald, maken zij afspraken met de RAV over het niveau van dienstverlening en de bijbehorende kosten. Gelet op de financiering van de ambulancezorg door de zorgverzekeraars, is de bijdrage van de RAV aan gemeentelijke doelstellingen beperkt. Geen bijzondere risico’s te melden.

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) (Den Haag) Maatschappelijk BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het belang maatschappelijk belang. De BNG draagt met de gespecialiseerde dienstverlening bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarmee is de bank essentieel voor de publieke taak. Bestuurlijk belang Onze gemeente heeft zeggenschap via het stemrecht op aandelen (één stem per aandeel). De burgemeester vertegenwoordigt de gemeente als aandeelhouder in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Beleidsvoornemens Niet van toepassing. Risico’s Geen risico’s te melden. Creditrating bijvoorbeeld Standard & Poor’s: AAA (heel goed). Brabant Water NV (’s-Hertogenbosch) Maatschappelijk Brabant Water voorziet ruim 2,4 miljoen inwoners van vrijwel heel Noordbelang Brabant van drinkwater. Jaarlijks verzorgen de 34 waterproductiebedrijven de winning en zuivering van circa 200 miljoen m3 water. Via een hoofdleidingnet van bijna 17.000 kilometer komt het drinkwater bij ruim 1.070.000 klanten thuis. Brabant Water levert een bijdrage aan het waarborgen van een goede volksgezondheid, de zorg voor het milieu en aan de economische ontwikkeling in het voorzieningsgebied. Bestuurlijk belang De burgemeester vertegenwoordigt onze gemeente als aandeelhouder in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Beleidsvoornemens Niet van toepassing.

Risico’s Geen risico’s te melden. Exploitatie De Werft en De Wetering (Kaatsheuvel) Maatschappelijk Het toegankelijk houden van binnensportaccommodaties in de kernen belang Kaatsheuvel en Loon op Zand. Bestuurlijk belang De burgemeester vertegenwoordigt onze gemeente als aandeelhouder. Beleidsvoornemens Er zijn vanuit de gemeente geen beleidsvoornemens geformuleerd. Risico’s - Als gevolg van het faillissement van LOZ Accommodatiebeheer is het mogelijk dat EWW B.V. uitstaande vorderingen niet volledig ontvangt. Met de eventuele gevolgen van dit faillissement is in de gemeentelijke jaarrekening rekening gehouden in de voorziening faillissementen. - In het kader van horizontaal toezicht is de fiscal positie van EWW B.V. ter beoordeling voorgelegd aan de Belastingdienst. Als de Belastingdienst niet instemt met de werkwijze, is het mogelijk dat btw die eerder is verrekend moet worden terugbetaald. In het gemeentelijke risicoprofiel is hiermee rekening gehouden, zie paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

59

Financieel beeld verbonden partijen Partij Regio Hart van Brabant17 GGD Hart voor Brabant OMWB Veiligheidsregio MWB Baanbrekers RAV BNG (cijfers jaarrekening 2021) Brabant Water NV (cijfers 2021) EWW BV

Eigen vermogen 1-1-22 31-12-22 103 103 7.749 7.736 2.918 3.614 18.703 16.476 2.892 2.936 14.180 14.293 5.062 4.615 674.183 684.676 -75 -58

Vreemd vermogen 1-1-22 31-12-22 1.076 1.816 23.834 20.068 3.285 4.060 47.802 51.465 32.686 31.329 143.995 29.564 518 107.459 511.876 529.584 2.183 2.753

17 Bestuurscommissie jeugd en Midpoint zijn onderdeel van de financiële positie van GR Regio Hart van Brabant. 60

Resultaat 2022 622 49 583 941 212 221 3.824 0 17

Paragraaf 7. Grondbeleid Inleiding De paragraaf Grondbeleid geeft inzicht in het grondbeleid van de gemeente Loon op Zand in relatie tot de doelstellingen van de programma’s die zijn opgenomen in de jaarrekening. Ten opzichte van de programmabegroting zijn alle grondexploitaties geactualiseerd en waar nodig herzien.

Grondbeleid Het beleid van de gemeente Loon op Zand op het gebied van grondzaken is vastgelegd in de Nota Grondbeleid 2017. Met het grondbeleid wordt nagestreefd de ruimtelijke opgave met betrekking tot de verschillende beleidsprogramma’s te realiseren of te faciliteren. Daarnaast is in het grondbeleid vastgelegd hoe er op een verstandige manier omgegaan dient te worden met de beschikbare financiële middelen. Naast de Nota Grondbeleid zijn in tabel 1 ook de overige vigerende beleidsdocumenten weergegeven die betrekking hebben op het grondbeleid van de gemeente. Dit jaar wordt gestart met het opstellen van een nieuwe Nota Kostenverhaal die aansluit bij de Omgevingswet. Tabel 1: Overzicht grondbeleid gemeente Loon op Zand beleid omschrijving

vastgesteld

Nota Grondbeleid

Richtinggevend en kaderspellen bij gebiedsontwikkeling met een faciliterend grondbeleid als primaire beleidsrichting.

2017

actualisatie/ herziening 2023

Notitie Grondprijzen

Jaarlijkse vaststelling van grondprijzen.

2020

2023

Nota Kostenverhaal

Beleid met betrekking tot het kostenverhaal van bovenplanse kosten en ruimtelijke ontwikkelingen.

2016

2023

Beleid uitgifte reststroken en handhaving gemeentelijke eigendommen Exploitatieverordening

Beleid met betrekking tot verkoop snippergroen en handhaving gemeentelijke eigendommen.

2013

n.t.b.

Bevat de voorwaarden waaronder de gemeente medewerking zal verlenen aan het in exploitatie brengen van gronden. Alleen van toepassing op overeenkomsten gesloten voor 1 juli 2008.

2005

n.v.t.

Per 31 december 2022 telde het grondbedrijf 24 projecten. Deze projecten dragen bij aan de ruimtelijke doelstellingen van de gemeente. De meeste projecten dragen daarnaast ook bij aan het beleid op het gebied van wonen en/of economie. Een kleiner aantal projecten dragen bij aan maatschappelijke voorzieningen op het vlak van onderwijs, sport, cultuur, recreatie en infrastructuur.

Ontwikkelingen De markt voor koopwoningen werd ook in 2022 gekenmerkt door stijgende prijzen en een beperkt aanbod. Ook blijft de complexiteit van gebiedsontwikkelingen complex en risicovol. Afgelopen jaar heeft de oorlog in Oekraine een onverwachte mondiale economische verandering teweeg gebracht. De inflatie is sterk gestegen en de ontwikkelingen op de woningmarkt zijn grilliger geworden. De geprognosticeerde uitgifte van woningbouwkavels is in 2022 niet behaald. In Westwaard is in 2022 voor ca. 22 stuks aan woningbouwkavels in duur en goedkoop segment uitgegeven, dit is iets (3 stuks) minder dan geprognosticeerd. Binnen de overige grondexploitaties zijn alle woningbouwkavels reeds verkocht. Het aantal nieuwe woningbouwinitiatieven blijft op peil. Met de provincie zijn prestatieafspraken gemaakt. Ook heeft de provincie besloten nieuwe initiatieven die niet voldoen aan de stikstofvereisten voorlopig niet meer te honoreren. De Woonvisie uit 2016 en een duidelijke prioritering van de projecten moet zorgen dat er kwantitatief en kwalitatief aangesloten wordt op de vraag naar (nieuwbouw)woningen. De locaties waar de gemeente zelf woningbouwkavels kan uitgeven en maximaal kan sturen op de vastgestelde beleidsdoelen worden minder. Op dit moment zijn er alleen nog maar kavels beschikbaar binnen het project Westwaard.

Om ook op de middellange- en lange termijn meer te kunnen sturen op de verschillende beleidsdoelen 61

worden verschillende mogelijkheden onderzocht om op nieuwe locaties gemeentelijke bouwkavels te kunnen uitgeven. Daarnaast wordt ook gekeken naar de mogelijkheden om projectontwikkelaars scherpere kaders mee te geven bij de ontwikkeling van woongebieden. Hiervoor moet ook het instrumentarium de nota kostenverhaal uit 2016 worden herzien. De marktomstandigheden voor bedrijventerreinen zijn in 2022 uiterst gunstig gebleken. Dit heeft zich in 2022 vertaald in een gronduitgifte van ca. 0,5 ha. Hiermee is de huidige voorraad bouwrijpe bedrijfskavels zo goed als uitgeput. Om ook voor de middellange en lange termijn kavels beschikbaar te houden voor onze ondernemers is het essentieel dat er wordt gestart met de voorbereiding van de volgende fase van Bedrijvenpark Kaatsheuvel. Een onderzoek naar de behoefte bedrijfshuisvesting is opgestart. Het is nog steeds een uitdaging om het geprognosticeerde aantal kavelverkopen jaarlijks te halen. Dit heeft te maken met een grotere vraag vanuit de markt ten opzichte van de beschikbare ambtelijke capaciteit die nodig is bij de planvorming, de uitvoering en de realisatie van nieuwe plannen. Dit zorgt voor stijgende investeringskosten en voor langere doorlooptijden. In sommige gevallen wordt gedurende de planvorming uiteindelijk toch afgezien van realisatie.

Resultaten grondexploitatie Bouwgronden in exploitatie De grondexploitaties zijn begin 2022 geactualiseerd en waar nodig herzien. In tabel 2 worden de resultaten samengevat. Onder tabel 2 volgt een beknopte technische toelichting op de cijfers. Tabel 2: Resultaten en verliesvoorzieningen bouwgronden in exploitatie (bedragen x € 1.000,=) nr. 1102 1176 1185 1107

Project 2e fase ''De Els'' De Hooivork II Westwaard (Sweensstraat West) Bedrijvenpark Kaatsheuvel Totaal

boekwaarde 31-12-2022 -421 -80 1.051 -1.743 -1.194

verwacht eindsaldo -533 -92 224 -616 -1.117

eindjaar 2023 2023 2028 2026

verlies voorziening* -533 -92 0 -616 -1.241

* De bedragen in deze kolom betreffen de totale verliesvoorziening die getroffen is per project. In de laatste alinea van pagina 3 worden de verschillen ten opzichte van vorig jaar toegelicht.

De boekwaarden geven aan in welke mate er in projecten is geïnvesteerd. Het ‘’verwacht eindsaldo’’ betreft het verwachte resultaat op eindwaarde in het jaar dat het project naar verwachting afgesloten wordt. Een verliesvoorziening is noodzakelijk wanneer het te verwachten eindsaldo negatief is. Voor de bouwgronden in exploitatie wordt gerekend met eenduidige parameters. Hieronder zijn de gehanteerde parameters in de grondexploitaties weergegeven: Rente 1,94% Kostenstijging 6,00% Opbrengstenstijging woningbouw 2,00% Opbrengstenstijging bedrijventerrein 2,00% Met betrekking tot de toerekening van rente wordt een percentage gehanteerd van 1,94%. Ten opzichte van vorig jaar is het percentage met ca. 0,34% afgenomen. De CBS-cijfers met betrekking tot inflatie en BDB-cijfers voor de prijsindex van grond-, weg- en waterbouw (GWW) over het afgelopen jaar zijn geraadpleegd om de ramingen van prijspeil 1-1-2022 naar prijspeil 1-1-2023 te brengen. De algemene inflatie over 2022 bedroeg ca. 10%. De prijsindex van grond-, weg- en waterbouw (GWW) bedroeg ca. 14%. Om te komen tot een redelijke parameter voor de gemiddelde kostenstijging op langere termijn is de ‘’Outlook grondexploitaties 2023’’ gepubliceerd door adviesbureau in de ruimtelijke ontwikkeling Metafoor geraadpleegd.

Een gemiddelde kostenstijging van 6% past binnen de aangegeven bandbreedtes voor de korte, middellange en lange termijn. Met betrekking tot de opbrengstenstijging is een onderscheid gemaakt tussen woningbouw en bedrijventerreinen. De gehanteerde parameters voor opbrengstenstijging zitten aan de onderkant van de bandbreedtes aangeven in de ‘’Outlook grondexploitatie 2023’’. Hiermee is gekozen voor een behoudende insteek. Bij projecten waar de opbrengsten en de opbrengstenstijging contractueel zijn vastgelegd wordt de parameter aan de contractuele afspraken aangepast. 62

Bij bouwgronden in exploitatie is prijspeil 1 januari 2023 gehanteerd. Prijsstijgingen worden doorberekend vanaf 1 januari 2023. Faciliterende projecten Naast de ‘’bouwgronden in exploitatie’’ wordt ook faciliterend grondbeleid toegepast waarbij de gemeente de conform de Wet ruimtelijke ordening de kosten verhaald. Dit betekent dat er in financiële zin gestuurd wordt op een neutraal eindsaldo. In 2022 zijn geen projecten afgesloten hierdoor wordt er geen verliesvoorziening getroffen voor de faciliterende projecten. Per project wordt in tabel 3 aangegeven of er sprake is van een overeenkomst en welk type overeenkomst het betreft. Voor een aantal projecten is het eindjaar onbekend. Dit heeft een tweetal oorzaken. Projecten zonder overeenkomst en projecten met een initiatiefovereenkomst hebben nog geen concrete planning. Daarnaast liggen een aantal projecten stil waarbij de voortgang afhankelijk is van de initiatiefnemer. In 2022 zijn drie nieuwe faciliterende projecten toegevoegd. Het betreft de projecten Bestemmingsplan Erastraat (22600) en van Roosmaelen terrein (22601) en Hooivork 3 (22603). Er zijn in 2022 geen faciliterend project afgesloten. Voor een aantal projecten zal in 2023 de eindfactuur worden opgemaakt. Per 31-12-2023 zullen deze projecten worden afgesloten. Tabel 3: Faciliterende projecten (bedragen x € 1.000,=) nr.

Project

overeenkomst

boekwaarde 31-12-2022

eindjaar

verlies voorziening*

exploitatie initiatief exploitatie exploitatie initiatief exploitatie exploitatie initiatief initiatief initiatief initiatief Initiatief Initiatief

0 -13 18 13 -1 13 -3 -1 -28 -51 0 -2 0

2023 2023 2023 n.t.b. n.t.b. 2023 n.t.b. 2025. n.t.b. n.t.b. n.t.b. n.t.b.

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

exploitatie exploitatie exploitatie initiatief initiatief Exploitatie initiatief

6 -90 -10 -17 -6 0 -5

2023 2023 2030 n.t.b. n.t.b. 2030 2023

0 0 0 0 0 0 0

-16 -193

2023

0 0

Faciliterend met overeenkomst: 1501 Woningbouw Kasteelweide** 1541 Van Lier Park 1543 Berndijksestraat 14 1545 Vossenberg 1547 Woningen Braakakker Kinkenpolder 1548 Hoofdstraat - Dr. van Beurdenstraat 1549 Pr.Hendrikstraat-Gasthuisstraat 1550 CPO Hogemast Ecliptica/Kloosterstr. 1551 Park Wijtenburg 1552 SalmRijck 22600 Best plan Erasstraat 105-107 22601 V Roosmaelen terrein 22602 Hooivork 3 Faciliterend met overeenkomst (economie): 1518 Hoge Steenweg 58-64 1526 Herontwikkeling Peperstraat 21-25 1535 Wereld van de Efteling 2030 1539 Hotelzone Horst 1540 Van Son en Koot 1544 Zuidelijke Ontsluiting WvdE 2030 1546 Vakantiepark Droomgaard Europarcs Faciliterend zonder overeenkomst

geen Faciliterend zonder overeenkomst (economie) Klooster Erasstraat Totaal

geen

* De bedragen in deze kolom betreffen de totale verliesvoorziening die getroffen is per project. In de laatste alinea van deze pagina worden de verschillen ten opzichte van vorig jaar toegelicht

Verliesvoorzieningen bouwgronden in exploitatie en faciliterende gronden De verliesvoorzieningen op bouwgronden in exploitatie (tabel 2) zijn ten opzichte van de jaarrekening 2021 in 2022 afgenomen met ca. € 116.000,-. De afname van de verliesvoorziening kent de oorzaak door het verbeteren van het resultaat van grondexploitaties Bedrijvenpark Kaatsheuvel, dit compenseert een verslechtering van de 63

resultaten van De Els 2 en Hooivork 2 en leidt per saldo tot een afname van de verliesvoorziening van ca. € 116.000,-. Strategische gronden en ruilgronden Naast grondexploitaties en faciliterende projecten heeft de gemeente nog andere gronden in haar bezit die op verschillende wijzen kunnen worden ingezet ten behoeve van het grondbeleid, zogenaamde strategische gronden en ruilgronden. Deze gronden kunnen op termijn ingezet worden voor ruimtelijke ontwikkelingen. In tabel 4 wordt een overzicht gegeven van de strategische- en ruilgronden. De complexen 1301, 1143, en 1302 blijven naar verwachting de komende jaren in portefeuille als strategische grondposities. Complex 1143 betreffen grondposities voor mogelijk de volgende uitbreiding van Bedrijvenpark Kaatsheuvel. Tabel 4: Strategische gronden en ruilgronden (bedragen x € 1.000,=) nr.

Naam

oppervlakte

boekwaarde 31-12-2022

1301 Verspreide bouwkavels 1143 Kets West II 2e fase 1171 Sweenstraat

490 40.120 1650

-27 -230 -15

1302 Verspreide percelen Totaal

30.420 72.680

-800 -1.072

Materiële vaste activa

Voorraad ruilgronden

Winstnemingen Winsten conform de richtlijnen van het BBV worden genomen op basis van het voorzichtigheidsbeginsel. Dit leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Richtlijnen vanuit de BBV verplichten gemeenten sinds 2016 om onder voorwaarden tussentijds winst te nemen. In het grondexploitatieproject Westwaard is over het jaar 2022 een tussentijdse winst genomen van € 170.000 en wordt toegevoegd aan de ‘’algemene reserve’’.

Risico’s en weerstandsvermogen In tabel 5 zijn de risicobedragen opgenomen die niet zijn meegenomen in de resultaten/waardering van de projecten. Deze risico’s moeten opgevangen worden door het weerstandsvermogen van de gemeente. In paragraaf 2 ‘’Weerstandsvermogen en risicobeheersing’’ van de jaarrekening wordt in beeld gebracht in welke mate de risicobedragen uit tabel 6 opgevangen kunnen worden. Omdat de grootste risico’s in de ‘’bouwgronden in exploitatie’’ zitten zijn deze per project weergegeven in tabel 6. Tabel 6: Risico’s bouwgronden in exploitatie (bedragen x € 1.000,=) nr. 1102 1176 1185 1107 divers divers

Naam 2e fase ''De Els'' De Hooivork II Westwaard (Sweensstraat West) Bedrijvenpark Kaatsheuvel (Kets-West II 1e fase) Faciliterende projecten Strategische gronden en ruilgronden Totaal

bedrag -23 -10 -675 -40 -20 0 -768

De risico’s zijn afgenomen met ca. € 1,1 mln. Dit heeft met name te maken met een afname van het risicoprofiel van Westwaard door de verdere voortgang van het plan zoals de uitgifte/verkoop en aanleg van fase 1. Het risicoprofiel van de andere grondexploitaties is afgenomen door de voortgang van deze projecten. Er bestaat een algemeen marktrisico dat door algemene economische ontwikkelingen de vraag naar woningen en bedrijven stagneert. Ook de vergaande afgekondigde beperkingen als gevolg van CO² , mede ingegeven door de beperking door de Provincie kan een vertragende werking hebben. Daarnaast hebben we afgelopen jaar mede door de oorlog in Oekraine een sterkere inflatie gehad dan voorheen voorspeld. Het valt niet uit te sluiten dat nieuwe ontwikkelingen een nieuw effect zullen hebben op kosten in de grondexploitaties. In de gemeente Loon op Zand wordt het benodigde en het beschikbare weerstandsvermogen op gemeenteniveau bepaald. De risico-inschatting van het grondbedrijf is hier een onderdeel van. Het beschikbare weerstandsvermogen van de gemeente wordt in de jaarrekening 2022 beoordeeld als ruim voldoende (zie paragraaf 2 weerstandsvermogen). 64

Jaarrekening 2022

65

Balans per 31 december 2022 (voor bestemming van het gerealiseerde resultaat) ACTIVA (x €1.000) Vaste activa

2022

2021

0 81 81

0 22 22

Investeringen met een economisch nut Investeringen met een economisch nut, waarvoor een heffing kan worden geheven Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Totaal materiële vaste activa

26.415 14.526 15.855 56.796

27.943 12.694 13.802 54.440

Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Leningen aan woningbouwcorporaties Leningen aan deelnemingen Overige langlopende leningen Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer Totaal financiële vaste activa

197 595 0 285 260 1.338

197 658 5.899 426 245 7.425

Totaal vaste activa

58.215

61.886

Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Minus verliesvoorziening verlieslatende complexen Ruilgronden Totaal voorraden

1.194 -1.117 800 877

1.056 - 1.356 708 407

Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in ‘s Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

5.135 4.186

5.360 2.681

Overige vorderingen Rekening-courantverhoudingen met niet financiële instellingen Totaal uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

2.284 665 12.270

3.376 171 11.588

1 151 153

1 154 155

Nog te ontvangen voorschotbedragen overige Nederlandse overheidslichamen Overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen Totaal overlopende activa

2.776 2.776

0 1.543 1.543

Totaal vlottende activa

16.076

13.693

TOTAAL ACTIVA

74.291

75.579

0

0

Kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van agio en disagio Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief Totaal immateriële vaste activa

Vlottende activa

Kassaldi Banksaldi Totaal liquide middelen

Bedrag waarvan het recht op verliescompensatie krachtens de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 bestaat.

66

PASSIVA (x €1.000) Vaste passiva

2022

2021

Algemene reserve Bestemmingsreserves Rekeningsaldo (gerealiseerd resultaat) Totaal eigen vermogen

13.851 8.312 5.092 27.255

8.793 9.444 3.988 22.224

Voorzieningen

12.672

12.693

Onderhandse leningen van: - Binnenlandse banken en overige financiële instellingen - Buitenlandse instellingen, fondsen, banken, bedrijven en overige sectoren Totaal vaste schulden

16.016 9.375 25.391

23.924 10.000 33.924

Totaal vaste passiva

65.318

68.842

Kasgeldleningen aangegaan bij openbare lichamen Overige schulden Totaal netto vlottende schulden

0 3.378 3.378

3 4.196 4.199

Nog te betalen bedragen Vooruitontvangen bedragen voor uitkeringen met een specifiek doel van: - Overige Nederlandse overheidslichamen Overige vooruitontvangen bedragen Totaal overlopende passiva

3.089

1.849

2.346 159 5.595

512 178 2.539

Totaal vlottende passiva

8.973

6.738

TOTAAL PASSIVA

74.291

75.579

Totaalbedrag waartoe aan natuurlijke en rechtspersonen borgstellingen of garantstellingen zijn verstrekt

141.275

86.569

Vlottende passiva

67

Toelichting op de balans Algemene grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening is opgemaakt volgens de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden opgenomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als baten genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar is gesteld. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Formeel is het niet toegestaan voorzieningen of schulden op te nemen voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Als gevolg hiervan worden sommige personele lasten toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Bijvoorbeeld ziektenkostenpremie voor gepensioneerden, overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken.

Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten vier jaar. Indien er sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld reorganisaties) dient wel een verplichting opgenomen te worden.

Balans Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. Geactiveerde kosten voor onderzoek en ontwikkeling, agio en disagio worden lineair in maximaal 5 jaar afgeschreven. De afschrijving van de geactiveerde kosten voor onderzoek en ontwikkeling vangt aan bij ingebruikneming van de betrokken investering. Kosten voor het afsluiten van geldleningen worden direct ten laste van de exploitatie gebracht. Bijdragen aan activa in eigendom van derden zijn gewaardeerd tegen het bedrag van de verstrekte bijdragen, verminderd met afschrijvingen. De verleende bijdragen worden afgeschreven in de periode waarin het betrokken actief van de derde op basis van de door de gemeente gestelde voorwaarden moet bijdragen aan de publieke taak.

Materiële vaste activa - Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Investeringen die grotendeels of meer worden gedaan voor riolering worden op de balans opgenomen in een aparte categorie onder de investeringen met economisch nut: “investeringen met economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven.” - Overige investeringen met economisch nut Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. - Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Deze materiele vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en leningen u/g zijn opgenomen tegen nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (“kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen” in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen.

Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden. 68

De obligatieportefeuille is gewaardeerd tegen de verwachte aflossingswaarde. Het verschil met de destijds betaalde verkrijgingsprijs is als transitorische (rente)post in de balans opgenomen. Dit verschil wordt in het resultaat opgenomen in de (gemiddeld) resterende looptijd tot aflossing/uitloting. Van een “deelneming” is sprake als de gemeente participeert in het aandelenkapitaal van een NV of BV. Investeringen die aan slijtage onderhevig zijn, schrijven we lineair af in de verwachte gebruiksduur. Daarbij wordt rekening gehouden met eventuele restwaarde. Met afschrijven wordt gestart in het jaar volgend op het jaar waarin de investering gereed komt/wordt verworven. De materiële vaste activa met economisch en maatschappelijk nut worden lineair afgeschreven in maximaal: - 60 jaar: leidingen, gemalen en bouwwerken - 50 jaar: duikers - 45 jaar: gesloten en open verharding - 40 jaar: nieuwbouw en ingrijpende renovatie, verlichtingspalen - 25 jaar: restauratie, verbouwingen en aankoop gebouwen, straatmeubilair - 20 jaar: fiets- en voetpaden, aanleg groenvoorzieningen (incl.

sportvelden) - 15 jaar: armaturen verlichting, kantoormeubilair, technische installaties, elektrisch/mechanische installaties, Containers (afval) - 10 jaar: onderwijsmeubilair, 10 jaar: veiligheidsvoorzieningen, zware transportmiddelen en aanhangwagens, telefooninstallaties, audiovisuele apparatuur raadszaal - 5 jaar: personenauto’s, automatiseringsapparatuur - Op gronden en terreinen wordt niet afgeschreven Hierboven zijn de meest voorkomende activiteiten genoemd, in uitzonderlijke gevallen kan hiervan afgeweken worden. Activa met een verkrijgingsprijs van minder dan € 25.000 worden niet geactiveerd, uitgezonderd gronden en terreinen. Deze worden altijd geactiveerd. Voorraden De voorraden worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Wanneer echter de marktwaarde lager is dan de verkrijgingsprijs- of vervaardigingsprijs, wordt een verliesvoorziening getroffen voor het volledige verschil tussen de boekwaarde en de lagere marktwaarde of wordt afgewaardeerd naar deze lagere marktwaarde. De verliesvoorziening wordt gewaardeerd tegen nominale waarde. Bouwgrond in exploitatie De bouwgronden in exploitatie worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs dan wel lagere marktwaarde. Aan de verkrijgings- en vervaardigingsprijs kan ook de rente over het tijdvak van vervaardiging van het actief worden toegerekend.

Voor winstneming geldt de percentage of completion methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Faciliterend grondbeleid Dit betreft bestede kosten (onder andere ambtelijke uren en nog door te belasten kosten) voor projecten waarbij het kostenverhaal op grond van een overeenkomst is geborgd. Faciliterend grondbeleid is verwerkt onder de overlopende activa/passiva en opgesplitst in faciliterend zonder overeenkomst zijnde nog te verhalen kosten en faciliterend met overeenkomst zijnde nog te verrekenen kosten / vooruitontvangen bedragen. Ruilgronden De ruilgronden worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs dan wel lagere marktwaarde. Aan de verkrijgings- en vervaardigingsprijs kan ook de rente over het tijdvak van vervaardiging van het actief worden toegerekend. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De waardering van de uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar vindt plaats tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs dan wel tegen nominale waarde. Indien en voor zover nodig wordt een voorziening getroffen voor mogelijke oninbaarheid van vorderingen. Deze voorziening wordt als waardecorrectie in mindering gebracht op de waarde van de openstaande vorderingen.

Liquide middelen en overlopende activa De liquide middelen en de overlopende activa worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Voor de post nog te ontvangen voorschotbedragen op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel wordt het verloop per uitkering in de jaarrekening in een overzicht weergegeven. 69

Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve, de bestemmingsreserves en het gerealiseerde resultaat zoals dat volgt uit het overzicht van baten en lasten. Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting of het voorzienbare verlies. De onderhoudsegalisatievoorzieningen worden gebaseerd op een meerjarenraming van het uit te voeren groot onderhoud aan (een deel van) de gemeentelijke kapitaalgoederen. Daarbij wordt rekening gehouden met de geformuleerde kwaliteitseisen. In de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen is het beleid nader uiteengezet. De pensioenverplichting voor de wethouders is gewaardeerd op de contante waarde van de (al opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen. Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer De waardering van vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer worden gewaardeerd tegen nominale waarde verminderd met de aflossingen. Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De waardering van netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Overlopende passiva De waardering van overlopende passiva vindt plaats tegen nominale waarde.

Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen Buiten de balanstelling wordt het bedrag van borgstellingen of garantiestellingen opgenomen.

70

Immateriële vaste activa De immateriële vaste activa bestaat uit: (x €1.000) Kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van agio en disagio Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief Totaal immateriële vaste activa Boekwaarde 1-12022 Kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van agio en disagio Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief Totaal

Investeringen

Desinvesteringen

Bijdragen van derden

Afschrijvingen

Herrubricering

2022 0 81 81 Afwaarderingen

2021 0 22 22 Boekwaarde 31-122022

0

0

22

59

81

22

59

81

Toelichting op de belangrijkste mutaties: - De investeringen betreffen kosten voor de voorbereidingen van nieuwbouw De Vaert en herontwikkeling Westkant.

Materiële vaste activa De materiële vaste activa bestaat uit: (x €1.000) Investeringen met een economisch nut Investeringen met een economisch nut, waarvoor een heffing kan worden geheven Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Totaal materiële vaste activa Investeringen met economisch nut Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de investeringen met economisch nut. Boek(x €1.000) Bijdragen

Gronden en terreinen Woonruimten Bedrijfsgebouwen Machines, apparaten en installaties Vervoermiddelen Overige materiële vaste activa Totaal

2022 26.415 14.526 15.855 56.796

2021 27.943 12.694 13.802 54.440

waarde 1-12022 1.861 38 18.718

Investeringen

1.232

3 679

935

Boekwaarde 31-122022 1.862 34 18.336

4.474

98

402

313