07-07-2022 GECORRIGEERD Bijlage 1. Jaarstukken 2021 inclusief controleverklaring accountant.pdf
Tekst van het document
Risico Jaarrekening 2021
pm
pm
pm
Samenvatting risico-inschatting Risico 2.582 1.700 4.282
Geactualiseerde eerder ingeschatte risico’s Nieuwe risico’s Inschatting jaarrekening 2021 (excl. PM-risico’s)
53
Financiële kengetallen Solvabiliteit De solvabiliteit is opnieuw verbeterd. Dit komt vooral door het positieve resultaat over 2021. In de begrotingsperiode 2022-2025 wordt de algemene reserve door jaarlijkse toevoegingen verder versterkt, waardoor de solvabiliteit nog verder verbeterd.
60,0% 50,0% 40,0% 30,0% 20,0% 10,0% 0,0%
Netto schuldquote 2017
2018
2019
2020
2021 140%
Solvabiliteit
norm laag risico 120%
norm hoog risico
100% 80%
De netto schuldquote is licht gestegen doordat het saldo op de rekening schatkistbankieren is gedaald en de afname van kortlopende vorderingen.
60% 40%
Netto schuld per inwoner (in €)
20%
1.400
0%
1.200
2017
1.000
Netto schuldquote
800
2018
2019
2020
2021
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen norm laag risico
600 400
norm hoog risico
200 2017
2018
2019
2020
2021
Structurele exploitatieruimte
Belastingcapaciteit 140%
Grondexploitatie
8%
120%
40% 35%
6%
30%
100%
25%
4%
80%
20%
60%
2%
40%
0%
15% 10% 2019
20%
2020
2021
-2%
0%
0% 2018
2019
2020
2021
5% 2018
2019
2020
-4%
Belastingcapaciteit
Structurele exploitatieruimte
Grondexploitatie
norm laag risico
norm laag risico (>0%)
norm laag risico
norm hoog risico
norm hoog risico (<0%)
norm hoog risico
54
2021
Paragraaf 3. Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf leest u informatie over de staat en het beheer van onze kapitaalgoederen: wegen, kunstwerken, openbare verlichting, groen, speelvoorzieningen, riolering/water en gebouwen. Onderhoud van kapitaalgoederen beslaat een groot deel van onze begroting. De beleidsontwikkelingen en lasten hiervan staan in programma’s 0, 2, 5 en 7.
Beleid en beheer De basis voor het beheer van onze kapitaalgoederen ligt in de beleids- en beheerplannen. In het IBOR staan de kaders en uitgangspunten voor het beheer van de openbare ruimte. Daarnaast zijn er sectorale beleidsplannen: WRP, Verkeersvisie en Groenstructuurplan. De beheerplannen zijn de basis voor ons onderhoud. Ze geven inzicht in de arealen (kwantitatief en kwalitatief) en in de benodigde onderhoudsbudgetten. De beheerplannen zijn in 2019 en 2020 allemaal vernieuwd en door uw raad vastgesteld. In 2020 is ook het Programma Water en Riolering 20212024 vastgesteld. Voor het beheer van kapitaalgoederen zijn de volgende beleidsdocumenten leidend: ProTaa Plan Besl. Frequentie gram kactualisatie ma veld 2 Alle Integraal beleid openbare ruimte (IBOR) 2014 10 jaar
Voorziening/ reserve n.v.t.
2
2.1
Beheerplan wegen Beheerplan civieltechnische kunstwerken Beleids- en beheerplan openbare verlichting
2019 2019 2021
Na 2 jaar financieel, na 4 jaar geheel
Egalisatiereserve wegen en openbare verlichting
7
7.2
Programma Water en Riolering
2021
4 jaar
Voorziening riolering
5
5.7
Speelnotitie Groenstructuurplan Boombeleidplan Beheerplan
2015 2019 2020 2019
Egalisatiereserve groen
5
0.3
Meerjarenonderhoudsplan (MJOP)
2018
10 jaar 4 jaar 4 jaar Na 2 jaar financieel, na 4 jaar geheel 4 jaar
Voorziening Wetering
Integraal beheer van de openbare ruimte (IBOR) In het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2014-2023 “Samen Buiten-Gewoon Tevreden” zijn de onderhoudskwaliteiten voor de openbare ruimte benoemd. Gemeente Loon op Zand hanteert voor haar openbare ruimte drie verschillende ambitieniveaus. Deze ambitieniveaus zijn gekoppeld aan de onderstaande gebiedsindeling en functies: • Centrum Ambitieniveau A • Woonbuurten Ambitieniveau C • Gebiedsontsluitingswegen Ambitieniveau B • Industrie Ambitieniveau C • Buitengebied Ambitieniveau C De uitvoering van ons planmatig onderhoud is uitbesteed. Voor servicetaken en calamiteiten en zetten we de buitendienst met serviceteams in. De vastgestelde onderhouds-niveaus vormen de basis voor ons onderhoud om kapitaalvernietiging te voorkomen. Groot onderhoud in projectplannen Door beheer en investeringen op elkaar af te stemmen ontstaat een integraal beeld van ons noodzakelijk onderhoud. De uitvoering en planning hiervan zijn inzichtelijk gemaakt in het Integraal Jaarplan Openbare Ruimte (IJOR) en het Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUP). Hierin staan de projecten waarmee de kapitaalgoederen in de openbare ruimte op het vastgestelde kwaliteitsniveau en tegelijkertijd functioneel en veilig worden houden. Grote projecten in het programma 2020 waren:
55
• • •
Heiakker en omgeving – In combinatie met wegen en groen is er gezorgd voor een toekomstbestendige inrichting die aan de huidige eisen voldoet. In 2021 is het project uitgevoerd, hierbij zijn we binnen de beschikbaar gestelde kredieten gebleven. Leo XIII-straat en Loonsevaert – In 2021 is het project uitgevoerd, hierbij zijn we binnen de beschikbaar gestelde kredieten gebleven. Vossenbergselaan – In 2021 is de uitvoering gestart nadat in het voorjaar de voorbereiding was afgerond. Het grootste deel van de werkzaamheden is in 2021 afgerond.
Riolering en water Onderdeel Inzameling
Specificatie Kolken hemelwaterriolering Kolken gemengde riolering
Hoeveelheden 2.800 stuks 7.200 stuks
Afvoer (vrij verval)
Gemengde riolering Vuilwaterriolering Hemelwaterriolering Overstortputten (verbeterd) gemengde riolering Hemelwateruitlaten (verbeterd) gescheiden riolering
84,3 km 20,7 km 30,3 km 16 stuks 18 stuks
Afvoer (mechanisch)
Persleidingen Drukriolering Drukriool-pompunits Rioolgemalen Bergingsvoorzieningen Infiltratievoorzieningen Randvoorzieningen Bijzondere (hemelwater) voorzieningen (bijv. Wadi’s)
14,8 km 67 km 238 stuks 32 stuks 3 stuks 8 stuks 5 stuks
Meetpunten
Grondwater Afvalwater Oppervlaktewater
22 stuks 3 stuks 0 stuks
In 2021 is uitvoering gegeven aan het nieuwe Programma Water en Riolering (PWR) 2021-2024 en bijbehorend Actieplan 2021-2024. De budgetten binnen riolering en water bleken in 2021 voldoende toereikend om de benodigde maatregelen uit te kunnen voeren. Het saldo op de producten riolering en water is gestort in de voorziening riolering, zoals toegelicht in de paragraaf lokale heffingen. De komende jaren wordt deze voorziening onder andere ingezet voor het bekostigen van de grote projecten. Wegen, openbare verlichting en civiele kunstwerken Onderdeel Wegen
Specificatie Asfaltverharding Elementenverharding Betonverharding Halfverharding
Hoeveelheden 529.600 m2 991.200 m2 35.900 m2 119.100 m2
Openbare verlichting
Masten Armaturen LED-lampen Gewone lampen
Civiele kunstwerken
Bruggen en loopconstructies Tunnels en viaducten Muren en keerwanden
5.700 stuks 5.800 stuks 2.400 stuks 3.900 stuks 4 stuks 4 stuks 4 stuks
In 2021 is er uitvoering gegeven aan de beheerplannen wegen en civiele kunstwerken door middel van zowel kleinere als grotere infrastructurele projecten. Daarnaast is er in 2021 verder gegaan met de omvorming naar energiezuinige verlichting zoals LED. In 2021 zijn de budgetten voor wegen, civiele kunstwerken en openbare verlichting voldoende toereikend gebleken om uitvoering te kunnen geven aan de vastgestelde beheerplannen.
56
Openbaar groen, speelvoorzieningen en straatmeubilair Onderdeel Groen
Specificatie Gazons, beplanting, etc. Bloembakken
Hoeveelheden 1.374.204 m2 22 stuks
Meubilair
Banken/ afvalbakken Hekwerken
612 stuks 2.114 m
Speelvoorzieningen
Toestellen
307 stuks
Afvalvoorzieningen
Ondergrondse containers
80 stuks 26 locaties
Het openbaar groen, speelvoorzieningen en straatmeubilair in de gemeente Loon op Zand speelt een belangrijke rol in de leefbaarheid van de gemeente. In 2021 is gestart met het uitvoeren van de verschillende groenrenovaties binnen onze gemeente. Er zijn zowel voor de bomen en speelvoorzieningen uitgebreide inspecties uitgevoerd. Hierin is een achterstand geconstateerd. Dit heeft voor groen geleid tot een overschrijding van het budget. Gebouwen Op dit moment zijn negen gebouwen in eigendom, beheer en onderhoud van onze gemeente. Daarnaast zijn twee panden in eigendom van de gemeente, maar worden het beheer en al het onderhoud conform afspraak uitgevoerd door beheerder/exploitant.
• De Wetering - Voor de huidige functies in De Wetering is in 2021 alleen noodzakelijk onderhoud uitgevoerd, op sobere en doelmatige wijze, zodat deze voldoet aan de wettelijke eisen; • De Werft – In 2021 is een (D)MJOP opgesteld, deze komt wordt in juni aan de raad voorgelegd, start 2023; • Het Klavier – In 2021 is een (D)MJOP opgesteld, deze komt wordt in juni aan de raad voorgelegd; • Westkant - Het pand is in gebruik voor de tijdelijke huisvesting; • De Brandweerkazernes – Voor deze gebouwen is een (D)MJOP en Quickscan duurzaamheid geschreven, deze worden in juni aan de raad voorgelegd met als startdatum 2023; • Theresiaschool – Het pand is in gebruik voor tijdelijke huisvesting; • Gemeentewerf – Voor dit pand is een quickscan duurzaamheid en (D)MJOP geschreven, deze worden in juni aan de raad voorgelegd, met als starttijd 2023; • Voor De Werft, Het Klavier en beide brandweerkazernes is een aanbesteding gedaan voor E&W onderhoud. Deze aanbesteding loopt nog, starttijd voor De Werft en beide brandweerkazernes is 1 juli 2022, voor Het Klavier 1 januari 2023.
57
Paragraaf 4. Financiering De paragraaf bevat een toelichting op het risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte.
Renterisico De kasgeldlimiet en de renterisiconorm moeten voorkomen dat de leningenportefeuille van gemeente te gevoelig is voor schommelingen in de rente. De kasgeldlimiet richt zich op leningen met een korte looptijd en de renterisiconorm richt zich juist op langlopende leningen. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is bedoeld om het renterisico op geldleningen te beperken. Als er veel kortlopende leningen (kasgeldleningen) zijn, dan is de financieringsportefeuille gevoeliger voor rentewijzigingen. Over het algemeen hebben kortlopende leningen een lagere rente en zijn daarom goedkoper. De omvang van de netto vlottende schuld is beperkt tot maximaal 8,5% van het begrotingstotaal. X €1.000
Limiet Netto vlottende schuld Ruimte binnen limiet
Kwartaal 1 5.122 -8.053 13.175
Kwartaal 2 5.122 -5.392 10.514
Kwartaal 3 5.122 -4.017 9.139
Kwartaal 4 5.122 -5.004 10.126
De netto vlottende schuld is negatief omdat de vlottende vorderingen groter zijn dan de vlottende schulden. Hierdoor is de ruimte om kasgeldleningen aan te trekken in feite groter dan de kasgeldlimiet. In alle kwartalen zijn we onder de kasgeldlimiet gebleven. Renterisiconorm Renterisico’s op de langere termijn beheersen we door de toepassing van de zogenaamde renterisiconorm. In de kern komt deze erop neer dat niet op hetzelfde moment een omvangrijke herfinanciering leningen plaatsvindt tegen op dat moment bijvoorbeeld fors hogere rentepercentages. De jaarlijkse verplichte aflossingen en renteherzieningen mogen niet meer bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. X €1.000
Renterisiconorm Aflossingen Ruimte binnen norm
Risico 13.734 -2.618 11.116
We voldoen aan de renterisiconorm.
Financiering Dit onderdeel geeft inzicht in de ontwikkeling van onze langlopende leningen en uitzettingen. X €1.000
Opgenomen leningen Stand 1 januari Aflossingen Opgenomen Stand 31 december
2021 36.542 -2.618 0 33.924
De rentelast over deze leningen bedraagt in 2021 € 1.118.000. De gemiddelde rente is 3,06%. X €1.000
Uitgezette leningen Stand 1 januari Aflossingen Opgenomen Stand 31 december
De rentebaat over deze leningen bedraagt in 2021 € 25.000. De gemiddelde rente is 3,54%.
58
2021 718 -61 0 657
Garanties op leningen aan derden Naast de leningen die we zelf aangaan zijn er nog een aantal leningen ‘door verstrekt’ aan derden of staan we garant voor leningen die aan derden zijn verstrekt door een bankinstelling. In deze situatie is er geen sprake van bankieren. De leningen aan woningbouwverenigingen zijn aflopend van aard en stammen nog uit de periode dat het gebruikelijk was dat we voordelig leningen aantrokken bij bijvoorbeeld de Bank Nederlandse Gemeenten en deze onder dezelfde condities verstrekten aan de betreffende woningbouwvereniging. Garanties geven we alleen uit hoofde van de publieke taak. Bijvoorbeeld een garantstelling aan een bank voor een vereniging voor de aanleg van een sportveld. Garanties op verstrekte bedragen Leningen aan verenigingen, stichtingen en natuurlijke personen Leningen aan woningbouwverenigingen Totaal
X €1.000
2021 1.008 85.561 86.569
Over het algemeen zijn deze risico’s op verstrekte geldleningen beperkt omdat ofwel contragaranties zijn verstrekt of een hypotheek als onderpand is afgegeven.
Schema rentetoerekening Garanties op verstrekte bedragen Externe rentelast over korte financiering Externe rentelast over lange financiering Externe rentebaten Totaal door te rekenen extra rente Rente die aan grondexploitatie moet worden doorberekend Rente van projectfinanciering (niet van toepassing) Aan taakvelden toe te rekenen externe rente Rente over eigen vermogen en voorzieningen Aan taakvelden toe te rekenen rente Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (via renteomslag) Renteresultaat, onderdeel van resultaat op taakveld treasury
59
X €1.000
Bedrag 11 1.118 38 1.091 -71 0 1.020 0 1.020 -1.087 -67
Paragraaf 5. Bedrijfsvoering Organisatieontwikkeling In de begroting presenteerden we de organisatieontwikkeling als één van de ombuigingsopgaven. We investeren in onze medewerkers om knelpunten in de formatie op te lossen, vitaliteit te bevorderen en daarmee medewerkerstevredenheid te verbeteren en ziekteverzuim terug te dringen. 2021 was daarmee de eerste fase van deze ontwikkeling. Bij de begroting 2022 presenteerden we een vervolg. In deze paragraaf presenteren we de resultaten van de inzet in de organisatie in 2021. Afbouw externe inhuur In de begroting spraken we de ambitie uit om de inzet van externe inhuur te verminderen. We besloten daarnaast dat aan de tariefstelling van externen in projecten ook overhead wordt toegerekend. Tot slot moest er een optimalisatie plaatsvinden bij aanbesteding en contractmanagement. Deze drie maatregelen moesten een rendement opleveren van in totaal € 450.000, merkbaar in de exploitatie. De mate waarin we dit behaalden is niet direct aan te geven. Dit heeft er mee te maken dat keuzes rondom inzet van externe inhuur veelal niet wordt begroot, maar bijvoorbeeld betaald wordt uit vacatureruimte. Daarnaast vindt inhuur voor een belangrijk deel plaats binnen de projecten. De effecten op deze inhuur maakt onderdeel uit van de totale investering, die vervolgens binnen de begroting wordt vertaald in kapitaallasten.
Ontwikkeling externe inhuur €8.000.000,00 €6.000.000,00 €4.000.000,00 €2.000.000,00 €2018
2019
2020
Externe inhuur
Ziek-piek
Vacatureruimte
Projecten
2021
Totaal
We zien dat de totale jaarlijkse uitgaven voor inhuur dalen. In bovenstaande grafiek is dit zichtbaar. De grootste afname is zichtbaar bij de inzet van externen in projecten. Deze neemt al enkele jaren af. (x €1.000)
Externe inhuur Vacatureruimte Ziek-piek Stelpost afbouw externe inhuur Ruimte voor externe inhuur
Begroot 765 2.021 484 -350 2.920
Realisatie 566 1.870 384 2.820
In de begroting zijn bedragen opgenomen die ingezet worden voor externe inhuur. Dit zijn de bedragen exclusief de projecten. Na aftrek van de stelpost ‘afbouw externe inhuur’ was € 2,9 miljoen begroot om in te zetten voor externe inhuur. De werkelijke uitgaven zijn € 2,8 miljoen. Dat betekent dat naast de stelpost een voordeel van € 0,1 miljoen is behaald.
De maatregel om overhead toe te rekenen aan de tariefstelling van externen in projecten is gerelateerd aan de inzet van externen in projecten. De verwachting was dat dit een voordeel van € 50.000 zou opleveren voor de exploitatie. In werkelijkheid was dit € 307.000. € 257.000 meer dan verwacht. Op het moment dat de externe inhuur in projecten verder afneemt zal ook deze post naar verwachting afnemen. (x €1.000)
Afbouw externe inhuur Doorberekenen overhead Optimalisatie contracten Totaal
Begroot 350 50 50 450
Realisatie 451 307 758
De maatregel gericht op de optimalisatie van aanbesteding en contractmanagement heeft vorm gekregen door de inrichting van het inhuurloket en de verdere inbedding van contractmanagement binnen infra. Hierbij kunnen we nog niet spreken van een aantoonbaar financieel voordeel.
Voor de maatregelen die zijn getroffen binnen de opgave organisatieontwikkeling is het voorgenomen rendement behaald en bovendien nog een extra resultaat behaald van € 308.000. Formatieontwikkeling De afbouw externe inhuur houdt verband met de ontwikkeling van de formatie en de feitelijke bezetting. Bij de begroting 2021 nam de formatie toe tot bijna 160 fte. De toename van taken door de gemeente is terug te vinden in de formatie cijfers. Ook het oplossen van knelpunten in de formatie zijn hierin zichtbaar. Het aantal vacatures nam af. Dat betekent dat de ambtelijke organisatie per saldo het werk meer met eigen medewerkers doet en daarmee minder afhankelijk is van externe inhuur.
60
Kanttekeningen zijn ook op hun plaats. Het invullen van vacatures blijft een grote uitdaging. De doorlooptijd om vacatures ingevuld te krijgen loopt op. Daarnaast zien we dat ervaren kandidaten minder beschikbaar zijn. We trekken al meer jonge medewerkers of trainees aan. Dit beïnvloedt wel de voortgang in de werkzaamheden omdat we meer capaciteit moeten aanwenden voor begeleiding van nieuwe medewerkers. Vooral de werving van medewerkers op het gebied Financiën, ICT, civiele techniek en bouw blijkt lastig. Maar ook binnen andere vakgebieden beginnen we de krapte op de arbeidsmarkt te voelen. Ziekteverzuim Het ziekteverzuim blijft een punt van aandacht. Het ziekteverzuimpercentage loopt na een daling in 2020 weer op. Ook Corona is hierop van invloed, maar de cijfers worden vooral bepaald door enkele langdurig ziektegevallen. Een onderzoek in 2022 naar duurzame inzetbaarheid en psycho sociale arbeidsbelasting moet ons inzichten geven over preventieve maatregelen die we kunnen treffen om het ziekteverzuim terug te dringen.
Financiën en control Doorontwikkeling P&C-cyclus In de Kadernota 2022 (juli 2021) besloot de raad over de gewijzigde programma-indeling. In de Programmabegroting 2022 (november 2021) zetten we de eerste stappen naar een begroting met meer “Loons maatwerk” als het gaat om beleidsindicatoren. We spraken met de raad af dat de Programmabegroting 2023 een zichtbaar vervolg moet zijn voor de informatiewaarde van de beleidsindicatoren. We bevestigden bovendien met elkaar wat het belangrijkste element is voor financiële stabiliteit. We richten ons op een structureel sluitende begroting met beperkte tussentijdse schommelingen.
Informatiebeveiliging De digitalisering biedt veel nieuwe kansen voor onze samenleving. Helaas brengt het ook bedreigingen met zich mee. We vinden het belangrijk om de gegevens en informatie waarover we beschikken goed te beschermen. Vandaar dat in 2021 verschillende acties zijn uitgevoerd op het gebied van informatieveiligheid. Bewustwording (awareness) Eén van de meest effectieve beveiligingsmaatregel is de medewerker goed te informeren over en voor te bereiden op de bedreigingen/risico’s waaraan ze dagelijks ongevraagd worden blootgesteld. In 2021 is hieraan op de volgende wijze invulling gegeven: 1) Het maandelijks op intranet plaatsen van een nieuwsbrief met algemene informatie over informatiebeveiliging of een bericht over een actuele specifieke bedreiging, bijvoorbeeld over een phishingmail. 2) Twee Phishingsmailtests zijn uitgevoerd, in het eerste en het vierde kwartaal. De resultaten tonen de urgentie om phishingmail tests periodiek te blijven uitvoeren. Wat nog ontbreekt is een bewustwordingsopleidingsprogramma. Medewerkers krijgen meerdere zogenoemde Elearnings aangeboden die specifieke IB-onderwerpen behandelde, zoals Phishingmail, Social Engineering, gebruik (gratis) Clouddiensten, gratis en openbare Wifi. In 2022 gaan we opzoek naar een geschikte partij die ons kan helpen aan een programma voor Bewustwording.
Controle op naleving Informatiebeveiligingsbeleid Net als voorgaande jaren zijn in 2021 de zelfevaluaties uitgevoerd via de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA). Volgens de richtlijnen van deze audit zijn de uitkomsten van de zelfevaluaties via een Collegeverklaring met Assurance rapport, opgesteld door een onafhankelijke auditor. De resultaten van alle zelfevaluaties zijn gedeeld met de betreffende toezichthouders. Een toezichthouder is de partij die er verantwoordelijk voor is dat wordt toegezien of de basisregistratie in overeenstemming met eisen, afspraken en wetgeving opereert.
61
In 2021 hebben de volgende verplichte zelfevaluaties plaatsgevonden: Onderwerp DigiD Suwinet BRP Reisdocumenten BAG BGT BRO WOZ
Zelf-evaluatie omschrijving Gemeente Loon op Zand biedt e-dienstverlening aan waarvoor deze DigiDaansluiting voor authenticatie wordt gebruikt. Alle werkzaamheden met betrekking tot Suwinet voor de gemeente Loon op Zand, vinden plaats bij Baanbrekers1. De uitvoering van de basisregistratie Personen, zijn zowel op informatiebeveiliging als op kwaliteit geëvalueerd. De uitvoering van de reisdocumenten, zijn zowel op informatiebeveiliging als op kwaliteit geëvalueerd. De zelfevaluatie Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), betreft de kwaliteit van de registratie (geen informatiebeveiliging). De zelfevaluatie Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT), betreft de kwaliteit van de registratie (geen informatiebeveiliging). De zelfevaluatie Basisregistratie Ruimtelijke ondergrond (BRO), betreft de kwaliteit van de registratie (geen informatiebeveiliging). Alle werkzaamheden met betrekking tot de Waardering Onroerende Zaken WOZ) worden door Belastingsamenwerkingsverband West-Brabant (BWB) uitgevoerd2.
Resultaat
BIO compliancy Gemeenten hebben zich verplicht om vanaf 2020 te gaan voldoen de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). We voeren stap voor stap maatregelen in, waarbij in 2021 een stijgende lijn te zien is in het verbeteren van de informatieveiligheid. Zo is bij aanschaf van onder meer applicaties voor HRM, Sociaal Domein en Vergunning verlening expliciet aandacht geweest/gevraagd voor het aspect Informatiebeveiliging. Doordat de ontwikkelingen op het gebied van digitalisering niet stil staan, ontstaan er echter steeds nieuwe bedreigingen die we moeten aanpakken. Informatieveiligheid is duidelijk niet een eenmalige actie of verbetering maar is een continue proces. Een in 2021 aangeschafte tool (GRC/ISMS) gaat ons hierbij extra ondersteunen. SSC Equalit Het aantal cyberdreigingen is het afgelopen jaar enorm toegenomen, met name Phishing en Ransomware aanvallen (gijzelsoftware) zijn aan de orde van de dag. Ook gemeenten blijven hiervan niet gevrijwaard, denk aan Hof van Twente en heel recent de kwetsbaarheid in een door heel veel leveranciers gebruikte JAVA component. Door adequaat te investeren in mensen, kennis en apparatuur weet het SSC Equalit ons te beschermen tegen deze cyberdreigingen, maar garanties dat Loon op Zand volledig gevrijwaard blijven van een cybercrisis, zijn nooit te geven.
Specialisten zeggen hierover: ”Het is niet de vraag ‘of’ maar ‘wanneer’ je wordt getroffen door een cyberaanval”. De beste beveiligingsmaatregel hier tegen zijn, voortdurend aandacht hebben voor informatiebeveiliging, alert te blijven en onze verantwoordelijkheid hiervoor te blijven nemen. Ook 2021 werd gekenmerkt door Corona en het werken op afstand. Ondanks dit gegeven zijn de eerste kleine veranderingen zichtbaar geworden voor de organisatie over Informatiemanagement en informatiebeheer. Er zijn voor functioneel beheer een aantal processen aangepast of beschreven, voor informatiebeheer is de kwaliteitscontrole aangepast. Het verbeterplan voor het archiefbeheer is voor 80% uitgevoerd in samenspraak met de toezichthouder en de provincie. Er heeft een onderzoek plaatsgevonden naar de status van het ICT-netwerk, de samenwerking met Equalit en de interne organisatie. De eerst snapshot is gepresenteerd aan het MT. In 2022 wordt hier een vervolg op gegeven zodat we kunnen inspelen op de ambities van de organisatie. Eind 2021 zijn we geconfronteerd met Log4j, wat nogmaals de kwetsbaarheid en de alertheid benadrukt als het gaat om informatiebeveiliging. Voor 2022 komt er vanuit de FG en de CISO een plan om het privacy- en informatiebeveilingsbewustzijn te verhogen.
1
Baanbrekers verzorgt voor de gemeente Loon op Zand alle werkzaamheden met betrekking tot Suwi. DKD-inlezen, een onderdeel van Suwi, is beoordeeld met een onvoldoende door de accountant en deze heeft een negatieve TPM op dit onderdeel afgegeven. Vanuit de Ciso Loon op Zand is Baanbrekers gesommeerd passende technische en organisatorische maatregelen te treffen. 2 Gezien het niet voldoen aan alle wettelijke eisen aangaande de WOZ is het advies om Belastingen en dus ook de WOZ uit te besteden aan de BMWB (Belastingdienst Midden-West Brabant) per 01-01-2023. In de tussentijd zullen de onvolkomenheden zoveel mogelijk opgelost worden om een soepele overgang naar de BMWB te realiseren.
62
Als onderdeel van het nieuwe kantoorconcept en het flexibel werken zijn alle medewerkers voorzien van een laptop en mobiele telefoon. Dit wordt in 2022 verder uitgerold.
Rechtmatigheid Rechtmatigheidsverantwoording De verwachting was dat de rechtmatigheidsverantwoording vanaf verslagjaar 2021 wettelijk verplicht zou zijn. De besluitvorming bij het Rijk bleef echter uit. De verwachting is nu dat de ingangsdatum een jaar opschuift. Vanaf het jaarverslag 2022 kunt u op deze plaats de rechtmatigheidsverantwoording vanuit het college lezen.
63
Paragraaf 6. Verbonden partijen Inleiding Het begrip verbonden partij staat in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en definiëren we als volgt: ’Een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de provincie onderscheidenlijk de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft.’ In maart 2018 stelde uw raad de nieuwe nota Verbonden partijen vast. Doel van deze nota was met name om meer grip te krijgen op gemeenschappelijke regelingen. Kern van deze nota is dat we voortaan op basis van de drie B’s (Bestuur, Beleid en Bedrijfsvoering) sturen op gemeenschappelijke regelingen. Per gemeenschappelijke regeling lichten we de 3 B’s toe. Met deze kaders beoordelen we de voorstellen van de regelingen. Achtergrondinformatie over de werkwijze leest u in de nota ‘Verbonden partijen 2018’. Deze nota richt zich enkel op gemeenschappelijke regelingen. Voor de overige verbonden partijen (verenigingen, stichtingen, coöperaties en vennootschappen) blijven we de voorgeschreven kerngegevens in het BBV hanteren.
Gemeenschappelijke regelingen Regio Hart van Brabant (HvB) - Tilburg Doel samenwerking: Een overlegstructuur in te stellen en in stand te houden, die dient om de samenwerking tussen de deelnemende gemeenten vorm te geven. • Verantwoording af te kunnen leggen over de besteding van (subsidie)gelden die andere overheden, instellingen en/of bedrijven met het oog op die samenwerking toekennen. • Samen te werken om regionale opgaven te identificeren en op basis daarvan gezamenlijk beleid op te stellen en gezamenlijke projecten te definiëren, te initiëren en uit te voeren, dan wel projecten ter uitvoering op te dragen, aan te bieden of aan te besteden aan gelieerde- en derde partijen, waaronder Midpoint Brabant. • Een bestuurlijke structuur in te stellen met het oog op een kwalitatief goede en efficiënte uitvoering van de bovenlokale jeugdhulptaken.
Rechtsvorm Openbaar lichaam op grond van de wet gemeenschappelijke regelingen Deelnemende partijen Loon op Zand, Heusden, Waalwijk, Dongen, Tilburg, Hilvarenbeek, Goirle, Oisterwijk, Gilze en Rijen. Bestuursorganen Algemeen bestuur, dagelijks bestuur, voorzitter, bestuurscommissie jeugd, portefeuillehouders overleggen op diverse beleidsterreinen, klankbordgroep gemeentesecretarissen. Vertegenwoordiging Burgemeester Hanne van Aart is lid van het algemeen bestuur. De secretaris is lid van de kring gemeentesecretarissen. Wethouder Brekelmans is lid van de bestuurscommissie Jeugd, Collegeleden zijn lid van de portefeuillehouder overleggen die tot hun portefeuille behoren.
Bevoegdheden: • Het organiseren en coördineren van een overlegplatform. • Zorg te dragen voor een kwalitatief goede en efficiënte uitvoering van de bovenlokale jeugdhulptaken, zoals in het regionale beleidskader Jeugd, met inachtneming van de bepalingen van de Jeugdwet staat. • Het eenmaal per 4 jaar vaststellen van een strategische agenda en het jaarlijks opstellen van een werkplan. Rol gemeenteraad: De gemeenteraad kan een zienswijze indienen op de begroting en de jaarrekening. Daarnaast kunt u bij het vaststellen van de Strategische Meerjarenagenda een zienswijze geven. U kunt zich 2 keer per jaar tijdens de HvB-dag laten informeren over de regionale samenwerking. Als 3 gemeenteraden van deelnemende gemeenten daartoe verzoeken, wordt een verenigde vergadering van alle gemeenteraden bijeengeroepen. De verenigde vergadering doet uitspraken over kwesties die zij van regionaal belang acht. Ieder raadslid heeft in deze vergadering één stem. Beleidsterrein: Algemeen bestuurlijk (jeugd, arbeidsparticipatie, onderwijs en maatschappelijke ondersteuning, economische zaken en toerisme, milieu en afval, ruimtelijke ordening en volkshuisvesting, verkeer en vervoer) Afspraken over doelen en prestaties • De doelen van de regio HvB staan in de Strategische Meerjarenagenda 2020-2024. • De ambities voor het beleidsterrein jeugd staan in het regionaal koersdocument jeugd uit 2017.
64
Relatie met gemeentelijke doelstellingen: Onze gemeente profileert zich als leisuregemeente en wil dit profiel graag versterken. De Strategische Meerjarenagenda van regio HvB sluit hier op aan met de ambitie de family/short break-bestemming van West-Europa te worden. € 40.000.000 € 35.000.000 € 30.000.000 € 25.000.000 € 20.000.000 € 15.000.000 € 10.000.000 € 5.000.000 €€ -5.000.000 € -10.000.000
Bijdrage Loon op Zand: € 5.525.000 Resultaat 2021:
Nog niet beschikbaar
Afspraken over reserves: De algemene reserve mag hooguit 10% bedragen van de begroting volgend op het jaar waarop de rekening betrekking heeft. Dit staat in artikel 25 lid 7 van de GR.
Afspraken over resultaat: Een batig saldo, niet meegerekend de rekening voor bovenlokale jeugdhulptaken, ontvangen de gemeenten. Een nadelig Eigen vermogen Vreemd vermogen saldo betalen de gemeenten. In afwijking hiervan kan een batig saldo worden aangewend voor de uitvoering van de Strategische Meerjarenagenda en kan een nadelig saldo ten laste worden gebracht van de algemene reserve. Een batig saldo voor de jeugdhulptaken wordt toegevoegd aan de regionale bestemmingsreserve jeugdhulp. Een nadelig saldo voor de jeugdhulptaken wordt gedekt uit de regionale bestemmingsreserve jeugdhulp. Als deze reserve onvoldoende is, worden de kosten doorbelast aan gemeenten op basis van de werkelijke kosten per gemeente. Dit staat in artikel 25 van de GR. Risico’s: De kosten voor jeugdzorg zijn een open-einde-regeling. Met beheersmaatregelen wordt dit het hoofd geboden.
Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) Hart voor Brabant - Tilburg Doel samenwerking: • Het leveren van een bijdrage aan de publieke gezondheidszorg.
Rechtsvorm Openbaar lichaam op grond van de wet gemeenschappelijke regelingen
Bevoegdheden: De uitvoering van de gemeentelijke taken die de Wet publieke gezondheid noemt en van de toezichtstaken die de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen kinderopvang noemt. De taken van de GGD zijn verdeeld in een basispakket dat (met lokale accenten) voor alle deelnemers geldt en facultatieve plustaken. Het algemeen bestuur stelt het basispakket jaarlijks vast.
Deelnemende partijen Loon op Zand, Heusden, Waalwijk, Dongen, Tilburg, Hilvarenbeek, Goirle, Oisterwijk, Gilze en Rijen, Grave, Haaren, Landerd, Meierijstad, Mill en Sint Hubert, Oss, Sint Anthonis, SintMichielsgestel, Uden, Vught, ’s-Hertogenbosch, Bernheze, Boekel, Boxmeer, Cuijk.
Rol gemeenteraad: De gemeenteraad kan inlichtingen vragen aan het algemeen bestuur, het dagelijks bestuur en de voorzitter. Uw raad kan daarnaast verantwoording vragen aan het door de gemeente aangewezen AB-lid voor het door hem in het AB gevoerde beleid. Uw raad kan een zienswijze geven over de begroting en wijzigingen van de begroting, die leiden tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage.
Bestuursorganen De GGD heeft een algemeen bestuur, een dagelijks bestuur en een voorzitter. Daarnaast kan het algemeen bestuur commissies van advies instellen. Vertegenwoordiging Wethouder Jan Brekelmans is lid van het algemeen bestuur (AB).
Beleidsterrein: Volksgezondheid Afspraken over doelen en prestaties 1. Regionale nota publieke gezondheid: Op hoofdlijnen richt het gezondheidsbeleid zich de komende jaren op de thema’s: a. Gezonde Start (d.w.z. de zwangerschap en de eerste 1000 dagen vanaf de geboorte); b. Gezonde Leefstijl; c. Gezonde Geest; d. Gezonde Omgeving.
65
Doel van het regionale volksgezondheidsbeleid is om gezamenlijk meer gezondheidswinst te behalen, de slagkracht te vergroten en een sterkere verbinding te leggen met andere beleidsterreinen. De ambities worden nagestreefd door in te zetten op ‘samenwerken’, ‘gezonde scholen’, ‘het versterken van opvoedvaardigheden’ en een ‘gezonde omgeving’. 2. Lokaal inzetdocument GGD (jaarlijks): Dit document omvat een omschrijving van de lokale inzet van de GGD als het gaat om de diensten Jeugdgezondheidszorg, Gezondheidsbevordering, Preventie en Leefstijl. Deze inzet wordt deels gefinancierd uit het basispakket van de GGD (inwonersbijdrage) en deels uit plusgelden. Dit inzetdocument is feitelijk de lokale uitwerking (= uitvoeringsprogramma) van datgene wat als beleid in de regionale nota staat en wordt jaarlijks geactualiseerd. 3. Beleidsvisie 2019-2023: dit is de langetermijnvisie van de GGD voor de komende jaren met daarin de visie en ambitie. Relatie met gemeentelijke doelstellingen: In het kader van de Wet publieke gezondheid geeft de GGD HvB onder andere uitvoering aan de jeugdgezondheidszorg (jgz) en diverse preventieprogramma's. Zowel de jgz als de preventieprogramma's hebben als doel het bevorderen, beschermen en bewaken van de gezondheid van zowel kinderen als volwassenen. Een goede gezondheid draagt bij aan de zelfredzaamheid en participatie van inwoners.
De GGD levert hiermee een bijdrage aan de gemeentelijke doelen in het sociale domein, zoals het versterken van de zelfredzaamheid, eigen kracht, gezondheid e.d. Bijdrage Loon op Zand: € 804.000 Resultaat 2021: € Nog niet beschikbaar Afspraken over reserves Het algemeen bestuur stelde een nota reserves en voorzieningen vast. Hierin staat dat het de algemene reserve een ondergrens heeft van 1,17% van de volume van het basispakket + 5.25% van het volume van de plustaken. De ondergrens is 5% van de basistaken + 20% van het volume van de plustaken. Op basis hiervan zijn de boven- en ondergrens vastgesteld op respectievelijk € 4,8 en € 1,7 miljoen.
€ 45.000.000 € 40.000.000 € 35.000.000 € 30.000.000 € 25.000.000 € 20.000.000 € 15.000.000 € 10.000.000 € 5.000.000 €-
Eigen vermogen
Vreemd vermogen
Afspraken over resultaat: In de nota reserves en voorzieningen staat dat reserves gevormd worden uit positieve resultaten. Risico’s: Geen bijzondere risico’s te melden.
Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB)bant (HvB) - Tilburg Doel samenwerking: Voor de deelnemers taken uitvoeren op het gebied van het omgevingsrecht en als verlengstuk van het lokaal en provinciaal bestuur een bijdrage te leveren aan een leefbare en veilige werk- en leefomgeving van de regio Midden- en West Brabant. Bevoegdheden: Er zijn geen bevoegdheden overgedragen. Voor ondersteunende processen mag het algemeen bestuur samenwerkingen met derden sluiten. Rol gemeenteraad: De gemeenteraad kan een zienswijze indienen op de begroting en de besteding van een eventueel jaarrekeningsaldo.
Rechtsvorm Openbaar lichaam op grond van de wet gemeenschappelijke regelingen Deelnemende partijen Loon op Zand, Waalwijk, Heusden, Dongen, Tilburg, Hilvarenbeek, Goirle, Oisterwijk, Gilze en Rijen, Altena, Geertruidenberg, Oosterhout, Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Breda, Drimmelen, Moerdijk, Etten-Leur, Zundert, Rucphen, Halderberge, Roosendaal, Steenbergen, Bergen op Zoom, Woensdrecht, provincie Noord-Brabant.
Beleidsterrein: Milieu, Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving.
66
Afspraken over doelen en prestaties: De OMWB voert aan de hand van de landelijke VTH-criteria- landelijke basistaken uit. Over de uitvoering hiervan worden jaarlijks schriftelijke afspraken gemaakt.
Bestuursorganen De OMWB kent een algemeen bestuur, een dagelijks bestuur en een voorzitter. Daarnaast is er de mogelijkheid om commissies in te stellen.
Relatie met gemeentelijke doelstellingen: Naast de wettelijke basistaken handelt de OMWB meldingen af en voert -op verzoek- controles uit bij niet-basistaakbedrijven. De OMWB adviseert de afdeling RO over milieuonderwerpen in ruimtelijke procedures. Daarnaast huren we de OMWB op incidentele basis in.
Vertegenwoordiging Burgemeester Hanne van Aart is lid van het algemeen bestuur. Besluiten worden bij meerderheid genomen. Bij besluiten over begroting, begrotingswijzigingen en jaarrekening, dient deze meerderheid meer dan de helft van de omzet te vertegenwoordigen.
Bijdrage Loon op Zand: € 349.000 Resultaat 2021:
Nog niet beschikbaar
€ 20.000.000
Afspraken over reserves: Geen specifieke afspraken over reserves.
€ 15.000.000
Afspraken over resultaat: Negatieve resultaten worden afgeboekt van reserves (indien aanwezig) of naar rato van omzet ten laste gebracht van de deelnemers. Positieve resultaten worden bestemd voor een risicoreserve of naar rato van omzet uitgekeerd aan de deelnemers.
€ 5.000.000
Risico’s: Geen specifieke risico’s.
€ 10.000.000
€€ -5.000.000
Eigen vermogen
Vreemd vermogen
Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB) Tilburg Doel samenwerking: De veiligheidsregio behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten op de terreinen: • Brandweerzorg; • geneeskundige hulpverlening; • rampenbestrijding en crisisbeheersing; • het voorzien in een gemeenschappelijke meldkamer.
Rechtsvorm Openbaar lichaam op grond van de wet gemeenschappelijke regelingen Deelnemende partijen Alphen-Chaam, Altena, Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Breda, Dongen, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Gilze en Rijen, Goirle, Halderberge, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Moerdijk, Oisterwijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Tilburg, Waalwijk, Woensdrecht, Zundert.
Bevoegdheden: • het inventariseren van risico’s van branden, rampen en crisis; • het adviseren van het bevoegd gezag over risico's van branden, rampen en crises in de bij of krachtens de Bestuursorganen wet aangewezen gevallen en in de gevallen die in het De veiligheidsregio kent een algemeen bestuur, beleidsplan staan; een dagelijks bestuur en een voorzitter. Het • het adviseren van het college over de brandweerzorg; algemeen bestuur kan commissies van advies en • het voorbereiden op de bestrijding van branden en het bestuurscommissies instellen. organiseren van de rampenbestrijdingen en de crisisbeheersing; Vertegenwoordiging Burgemeester Hanne van Aart is lid van het • het instellen en in stand houden van een brandweer; algemeen bestuur. • het instellen en in stand houden van een GHOR; • het voorzien in de meldkamerfunctie; • het aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel; • het inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere diensten en organisaties; • het vaststellen van het regionaal risicoprofiel; • het tenminste éénmaal in de 4 jaar vaststellen van een beleidsplan; het tenminste éénmaal in de 4 jaar vaststellen van een brandrisicoprofiel en het behorende dekkings- en spreidingsplan;
67
• •
het vaststellen van rampbestrijdingsplannen voor zover dit bij Algemene maatregel van Bestuur voorgeschreven is; het zorg dragen voor de voorbereiding op de bestrijding van een epidemie van een infectieziekte die behoort tot groep A (artikel 1 e Wet publieke gezondheid) en op de bestrijding van een nieuw subtype humaan influenzavirus, waarbij ernstig gevaar voor de volksgezondheid bestaat.
Rol gemeenteraad: De gemeenteraad kan bij vaststelling van het regionaal beleidsplan (inclusief regionaal risicoprofiel) en de begroting en besteding van een eventueel rekeningsaldo een zienswijze indienen. Beleidsterrein: Veiligheid Afspraken over doelen en prestaties: In het meerjarenbeleidsplan staan doelstellingen die op basis van de rapporten (staat van de rampenbestrijding 2016, regiobeeld 20) van het ministerie van Justitie en Veiligheid zijn geformuleerd. Het zijn: 1. Risicobeheersing ontwikkelen en uitvoeren op basis van een gedeelde verantwoordelijkheid met maatschappelijke en private partijen. 2. Behalve op het uitvoeren van wet- en regelgeving het accent vooral leggen op het stimuleren van de veiligheidscultuur. De Veiligheidsregio doet dat door uitwerking te geven aan de inzet van samen zelfredzaamheid, goed nabuurschap (bedrijfsleven – omgeving) en social media bij het (beter) informeren van de bevolking. 3. Uitwerking geven aan de gezamenlijke doelstellingen van het Ministerie van Veiligheid & Justitie en het Veiligheidsberaad. Op basis van mate van impact en waarschijnlijkheid kwam de VRMWB uiteindelijk tot een prioritering van 3 risico’s: uitbraak infectieziekten, verstoring vitale infrastructuren en extreem weer. 4.
Uitwerking geven aan de doelstellingen van het Veiligheidsberaad en de veiligheidsregio’s: kwaliteit en vergelijkbaarheid, versterking bevolkingszorg en versterking civiel militaire samenwerking. Onze gemeente draagt de aanwezigheid van een groot attractiepark aan als potentieel risico en vraagt extra aandacht in het te vormen flexibel regionaal risicoprofiel (ook in het kader van de omgevingswet). Relatie met gemeentelijke doelstellingen: Onze gemeente is op basis van de Wet veiligheidsregio’s belast met de organisatie van de crisisbeheersing in de gemeente. Om dit vorm te kunnen trof het college een gemeenschappelijke regeling, waarbij een openbaar lichaam wordt ingesteld met de aanduiding: Veiligheidsregio MWB. Naast de doelstellingen in het Meerjaren-beleidsplan 2019–2023, de concretisering in het regionaal risicoprofiel en het regionaal beleidsplan staan nadere afspraken in het inrichtingsplan van het district HvB. We binden ons aan de afspraken die in het inrichtingsplan HvB staan en hebben geen aanvullende doelstellingen. Bijdrage Loon op Zand: € 1.246.000 Resultaat 2021:
€ 50.000.000
Nog niet beschikbaar
€ 40.000.000
Afspraken over reserves: Afspraken staan in het vastgestelde beleid ‘reserves en voorzieningen’.
€ 30.000.000
Afspraken over resultaat: Geen specifieke afspraken (behalve de structurele bezuiniging van 2,5%).
€ 10.000.000
€ 20.000.000
€-
Risico’s: Geen specifieke risico’s. Eigen vermogen
68
Vreemd vermogen
Baanbrekers - Waalwijk Doel samenwerking: • Baanbrekers streeft naar een zo hoog mogelijke participatie van inwoners van de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk. • De focus ligt vooral op het zoveel mogelijk naar een reguliere baan helpen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. • Daarnaast verstrekt Baanbrekers onder andere de uitkeringen en bijzondere bijstand. • Belangrijke waarden voor de uitvoeringsorganisatie zijn zelfredzaamheid, duurzame samenwerking en sociale innovatie.
Rechtsvorm Openbaar lichaam op grond van de wet gemeenschappelijke regelingen Deelnemende partijen Gemeenten Heusden, Waalwijk en Loon op Zand. Bestuursorganen Baanbrekers kent een algemeen bestuur, een dagelijks bestuur en een voorzitter. Het algemeen bestuur kan commissies van advies en bestuurscommissies instellen. Op dit moment zijn er geen bestuurs- of adviescommissies ingesteld. Vertegenwoordiging Wethouder Suzan Mandemakers zit in het dagelijks bestuur en algemeen bestuur. Wethouder Jan Brekelmans is lid van het algemeen bestuur. De raadsleden Wim Veldkamp en Georg van Kleij zijn lid van het algemeen bestuur.
Bevoegdheden: Aan Baanbrekers zijn de bevoegdheden tot regeling en bestuur overgedragen voor de uitvoering van: • Participatiewet (hierin gingen vanaf 1 januari 2015 de Wet werk en bijstand (WWB), de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en een deel van de Wajong op); • Besluit Bijstandverlening Zelfstandigen (BBZ); • Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte Werkloze werknemers (IOAW); • Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen Zelfstandigen (IOAZ); • Wet sociale werkvoorzieningen en de daarop gebaseerde (uitvoerings)regelingen voor zover die uitvoering aan de gemeenten is opgedragen; • het oprichten, exploiteren en in stand houden van activiteiten voor industriële werkzaamheden, facilitaire dienstverlening, detacheringen en trajectbegeleiding, die gericht zijn op het behouden dan wel bevorderen van de arbeidsbekwaamheid van de werknemer, mede met het oog op het kunnen gaan verrichten van arbeid onder normale omstandigheden. Daarnaast kan Baanbrekers -als daarom wordt gevraagd - bepaalde taken uitvoeren voor één of meer gemeenten als het algemeen bestuur dit verzoek inwilligt. Deze taken voert Baanbrekers op basis van een overeenkomst uit. Rol gemeenteraad: De gemeenteraad kan bij vaststelling van de begroting en besteding van een eventueel rekeningsaldo een zienswijze indienen.
U wijst uit uw midden 2 leden van het algemeen bestuur en hun plaatsvervangers aan. Beleidsterrein: Werk en inkomen Afspraken over doelen en prestaties: In de gemeenschappelijke regeling staat dat de deelnemende partijen verantwoordelijk zijn voor het integraal en strategisch beleid op de terreinen participatie, activering en re-integratie. Baanbrekers stelt op basis hiervan een kaderbrief op, die vertaald wordt in de begroting. Relatie met gemeentelijke doelstellingen: We willen dat onze inwoners zo veel mogelijk participeren. Onder andere via Baanbrekers geven we hier vorm aan. € 30.000.000
Bijdrage Loon op Zand: € 1.386.000 Resultaat 2021:
€ 25.000.000
Nog niet beschikbaar
€ 20.000.000 € 15.000.000
Afspraken over reserves: In de nota Reserves en voorzieningen staat dat reserves gevormd worden uit positieve resultaten.
€ 10.000.000 € 5.000.000
Afspraken over resultaat: In de nota reserves en voorzieningen staat dat reserves gevormd worden uit positieve resultaten.
€€ -5.000.000
Eigen vermogen
69
Vreemd vermogen
Risico’s: Als de economie verslechtert, wordt de doelgroep van Baanbrekers groter, waardoor de kosten toenemen.
Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV) - Tilburg
Rechtsvorm Openbaar lichaam op grond van de wet gemeenschappelijke regelingen
Doel samenwerking: • Het (doen) verlenen van ambulancezorg. Bevoegdheden: Alle bevoegdheden die nodig zijn om de taken (verlenen ambulancezorg en in stand houden meldkamer ambulancezorg) uit te voeren. Rol gemeenteraad: Uw raad kan een zienswijze indienen op de begroting en de besteding van een eventueel jaarrekeningsaldo. Beleidsterrein: Veiligheid en volksgezondheid Afspraken over doelen en prestaties: Omdat de ambulancezorg door de Tijdelijke wet ambulancezorg de zorgverzekeraars bepalen, maken zij afspraken met de RAV over het niveau van dienstverlening en de bijbehorende kosten.
Bestuursorganen De RAV kent een algemeen bestuur, een dagelijks bestuur en een voorzitter. Het algemeen bestuur kan commissies van advies en bestuurscommissies instellen. Op dit moment zijn er geen bestuurs- of adviescommissies ingesteld.
Relatie met gemeentelijke doelstellingen: Gelet op de financiering van de ambulancezorg door de zorgverzekeraars is de bijdrage van de RAV aan gemeentelijke doelstellingen beperkt. Momenteel wordt onderzocht hoe de RAV in de toekomst bestuurlijk vorm gegeven kan worden op een manier die hierbij past.
Vertegenwoordiging Burgemeester Hanne van Aart is lid van het algemeen bestuur.
Bijdrage Loon op Zand: € 0. De kosten voor ambulancezorg worden gefinancierd door de zorgverzekeraars Resultaat 2021:
Deelnemende partijen Loon op Zand, Altena, Alphen-Chaam, BaarleNassau, Bergen op Zoom, Bernheze, Boekel, Boxmeer, Boxtel, Breda, Cuijk, Dongen, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Gilze en Rijen, Goirle, Grave, Haaren, Halderberge, ’sHertogenbosch, Heusden, Hilvarenbeek, Landerd, Mill en Sint Hubert, Moerdijk, Oisterwijk, Oosterhout, Oss, Roosendaal, Rucphen, Schijndel, Sint Anthonis, Sint-Michielsgestel, SintOedenrode, Steenbergen, Tilburg, Uden, Veghel, Vugt, Waalwijk, Woensdrecht, Zundert.
€ 50.000.000 € 40.000.000 € 30.000.000
Nog niet beschikbaar
€ 20.000.000
Afspraken over reserves: De nota Reserves en Voorzieningen stelde het Algemeen Bestuur van de GR RAV Brabant Midden-West-Noord vast. Uitgangspunt is dat -als er in totaliteit een negatieve reserve ontstaat- deze binnen een termijn van 3 jaar wordt teruggebracht tot een positief saldo.
€ 10.000.000 €-
Eigen vermogen
Afspraken over resultaat: In de nota reserves en voorzieningen staat dat reserves gevormd worden uit positieve resultaten. Risico’s: Geen specifieke risico’s te melden.
70
Vreemd vermogen
Overige verbonden partijen: vennootschappen Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) – Den Haag Maatschappelijk belang: BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De BNG draagt met de gespecialiseerde dienstverlening bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarmee is de bank essentieel voor de publieke taak. Bestuurlijk belang: Onze gemeente heeft zeggenschap via het stemrecht op aandelen (één stem per aandeel). De burgemeester vertegenwoordigt de gemeente als aandeelhouder in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Beleidsvoornemens: Niet van toepassing. Belang Loon op Zand 1-1-2021: Belang Loon op Zand 31-12-2021:
€ 95.000 € 95.000
Resultaat 2021: € 236.000.000
€ 180.000.000.000 € 160.000.000.000 € 140.000.000.000 € 120.000.000.000 € 100.000.000.000 € 80.000.000.000 € 60.000.000.000 € 40.000.000.000 € 20.000.000.000 €-
Financieel belang: Er is geen jaarlijkse bijdrage verschuldigd. Onze gemeente bezit 41.886 aandelen.
Eigen vermogen
Vreemd vermogen
Risico’s: Geen risico’s te melden. Creditrating bijvoorbeeld Standard & Poor’s: AAA (heel goed).
Brabant Water N.V. – ‘s Hertogenbosch Doelstelling: Brabant Water voorziet ruim 2,4 miljoen inwoners van vrijwel heel Noord-Brabant van drinkwater. Jaarlijks verzorgen de 34 waterproductiebedrijven de winning en zuivering van circa 200 miljoen m 3 water. Via een hoofdleidingnet van bijna 17.000 kilometer komt het drinkwater bij ruim 1.070.000 klanten thuis. Maatschappelijk belang: Brabant Water levert een bijdrage aan het waarborgen van een goede volksgezondheid, de zorg voor het milieu en aan de economische ontwikkeling in het voorzieningsgebied. Bestuurlijk belang: De burgemeester vertegenwoordigt onze gemeente als aandeelhouder in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Beleidsvoornemens: Er zijn vanuit de gemeente geen beleidsvoornemens geformuleerd. Belang Loon op Zand 1-1-2021: Belang Loon op Zand 31-12-2021:
€ 800.000.000 € 600.000.000
€ 102.000 € 102.000
€ 400.000.000 € 200.000.000
Resultaat 2021: Nog niet beschikbaar
€-
Financieel belang: Er is geen jaarlijkse bijdrage verschuldigd en er wordt geen dividend uitgekeerd. Onze gemeente heeft totaal 33.126 (1,19%) aandelen. Eigen vermogen
Risico’s: Geen risico’s te melden.
71
Vreemd vermogen
Exploitatie De Werft en De Wetering – Kaatsheuvel Doelstelling: Waarborgen van tijdelijk beheer van De Werft en De Wetering. Maatschappelijk belang: Het toegankelijk houden van binnensportaccommodaties in de kernen Kaatsheuvel en Loon op Zand. Bestuurlijk belang: De burgemeester vertegenwoordigt onze gemeente als aandeelhouder. Beleidsvoornemens: Er zijn vanuit de gemeente geen beleidsvoornemens geformuleerd. Resultaat 2021: Nog niet beschikbaar Financieel belang: De gemeente is 100% aandeelhouder van deze vennootschap. Er is geen jaarlijkse bijdrage verschuldigd en er wordt geen dividend uitgekeerd. Risico’s: - Als gevolg van het faillissement van LOZ Accommodatiebeheer is het mogelijk dat EWW B.V. uitstaande vorderingen niet volledig ontvangt. Met de eventuele gevolgen van dit faillissement is in de gemeentelijke jaarrekening rekening gehouden in de voorziening faillissementen. - In het kader van horizontaal toezicht is de fiscale positie van EWW B.V. ter beoordeling voorgelegd aan de Belastingdienst. Als de Belastingdienst niet instemt met de werkwijze, is het mogelijk dat btw die eerder is verrekend moet worden terugbetaald. In het gemeentelijke risicoprofiel is hiermee rekening gehouden, zie paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
72
€ 2.000.000
€ 1.500.000
€ 1.000.000
€ 500.000
€-
€ -500.000 Eigen vermogen
Vreemd vermogen
Paragraaf 7. Grondbeleid Inleiding De paragraaf Grondbeleid geeft inzicht in het grondbeleid van de gemeente Loon op Zand in relatie tot de doelstellingen van de programma’s die zijn opgenomen in de jaarrekening. Ten opzichte van de programmabegroting zijn alle grondexploitaties geactualiseerd en waar nodig herzien.
Grondbeleid Het beleid van de gemeente Loon op Zand op het gebied van grondzaken is vastgelegd in de Nota Grondbeleid 2017. Met het grondbeleid wordt nagestreefd de ruimtelijke opgave met betrekking tot de verschillende beleidsprogramma’s te realiseren of te faciliteren. Daarnaast is in het grondbeleid vastgelegd hoe er op een verstandige manier omgegaan dient te worden met de beschikbare financiële middelen. Naast de Nota Grondbeleid zijn in tabel 1 ook de overige vigerende beleidsdocumenten weergegeven die betrekking hebben op het grondbeleid van de gemeente. Dit jaar wordt gestart met het opstellen van een nieuwe Nota Kostenverhaal die aansluit bij de Omgevingswet. Tabel 7.1: Overzicht grondbeleid gemeente Loon op Zand beleid omschrijving
vastgesteld actualisatie/ herziening
Nota Grondbeleid
Richtinggevend en kaderspellen bij gebiedsontwikkeling met een faciliterend grondbeleid als primaire beleidsrichting.
2017
2022
Notitie Grondprijzen
Jaarlijkse vaststelling van grondprijzen.
2020
2022
Nota Kostenverhaal
Beleid met betrekking tot het kostenverhaal van bovenplanse kosten en ruimtelijke ontwikkelingen.
2016
2022
Beleid uitgifte reststroken en handhaving gemeentelijke eigendommen
Beleid met betrekking tot verkoop snippergroen en handhaving gemeentelijke eigendommen.
2013
n.t.b.
Exploitatieverordening
Bevat de voorwaarden waaronder de gemeente medewerking zal verlenen aan het in exploitatie brengen van gronden. Alleen van toepassing op overeen-komsten gesloten voor 1 juli 2008.
2005
n.v.t.
Per 31 december 2021 telde het grondbedrijf 27 projecten. Deze projecten dragen bij aan de ruimtelijke doelstellingen van de gemeente. De meeste projecten dragen daarnaast ook bij aan het beleid op het gebied van wonen en/of economie. Een kleiner aantal projecten dragen bij aan maatschappelijke voorzieningen op het vlak van onderwijs, sport, cultuur, recreatie en infrastructuur.
Ontwikkelingen De markt voor koopwoningen werd ook in 2021 gekenmerkt door stijgende prijzen een beperkt aanbod. De geprognosticeerde uitgifte van woningbouwkavels is in 2021 niet behaald. In Westwaard is in 2021 voor ca. 880 m 2 aan woningbouwkavels uitgegeven, dit is minder dan geprognosticeerd. Binnen de overige grondexploitaties zijn alle woningbouwkavels reeds verkocht. Het aantal nieuwe woningbouwinitiatieven blijft op peil. De nieuwe prognoses van de provincie laten ook nog iets meer ruimte zien om de woningvoorraad de komende tien jaar verder uit te breiden. De Woonvisie uit 2016 en een duidelijke prioritering van de projecten moet zorgen dat er kwantitatief en kwalitatief aangesloten wordt op de vraag naar (nieuwbouw)woningen. De locaties waar de gemeente zelf woningbouwkavels kan uitgeven en maximaal kan sturen op de vastgestelde beleidsdoelen worden minder. Op dit moment zijn er alleen nog maar kavels beschikbaar binnen het project Westwaard. Om ook op de middellange- en lange termijn meer te kunnen sturen op de verschillende beleidsdoelen worden verschillende mogelijkheden onderzocht om op nieuwe locaties gemeentelijke bouwkavels te kunnen uitgeven. Daarnaast wordt ook gekeken naar de mogelijkheden om projectontwikkelaars scherpere kaders mee te geven bij de ontwikkeling van woongebieden.
De marktomstandigheden voor bedrijventerreinen zijn in 2021 uiterst gunstig gebleken. Dit heeft zich in 2021 vertaald in een gronduitgifte van ca. 1,57 ha (2020: 0,95 ha). Begin 2022 zijn er diverse bedrijfskavels in optie uitgegeven. Op dit moment resteert nog één direct beschikbare kavel van ca. 2500 m². Hiermee is de huidige
73
voorraad bouwrijpe bedrijfskavels zo goed als uitgeput. Om ook voor de middellange en lange termijn kavels beschikbaar te houden voor onze ondernemers is het essentieel dat er wordt gestart met de voorbereiding van de volgende fase van Bedrijvenpark Kaatsheuvel. Ondanks positieve ontwikkelingen op de vastgoedmarkt is het nog steeds een uitdaging om het geprognosticeerde aantal kavelverkopen jaarlijks te halen. Dit heeft te maken met een grotere vraag vanuit de markt ten opzichte van de beschikbare ambtelijke capaciteit die nodig is bij de planvorming, de uitvoering en de realisatie van nieuwe plannen. Dit zorgt voor stijgende investeringskosten en voor langere doorlooptijden. In sommige gevallen wordt gedurende de planvorming uiteindelijk toch afgezien van realisatie.
Resultaten grondexploitatie Bouwgronden in exploitatie De grondexploitaties zijn begin 2022 geactualiseerd en waar nodig herzien. In tabel 2 worden de resultaten samengevat. Onder tabel 2 volgt een beknopte technische toelichting op de cijfers. Tabel 7.2: Resultaten en verliesvoorzieningen bouwgronden in exploitatie (bedragen x € 1.000) nr.
Project
1102 1145 1176 1185 1107
2e fase ''De Els'' Molenwijck fase 3 en 4** De Hooivork II Westwaard (Sweensstraat West) Bedrijvenpark Kaatsheuvel Totaal
boekwaarde 31-12-2021 -367 18 -73 1.788 -2.399 -967
verwacht eindsaldo -501 18 -88 801 -768 -461
eindjaar 2023 2021 2022 2028 2026
verlies voorziening* -501 0 -88 0 -768 -1.357
* De bedragen in deze kolom betreffen de totale verliesvoorziening die getroffen is per project. In de laatste alinea van pagina 3 worden de verschillen ten opzichte van vorig jaar toegelicht. ** Grondexploitatie Molenwijck fase 3 en 4 is per 31-12-2021 afgesloten.
De boekwaarden geven aan in welke mate er in projecten is geïnvesteerd. Het ‘’verwacht eindsaldo’’ betreft het verwachte resultaat op eindwaarde in het jaar dat het project naar verwachting afgesloten wordt. Een verliesvoorziening is noodzakelijk wanneer het te verwachten eindsaldo negatief is. Voor de bouwgronden in exploitatie wordt gerekend met eenduidige parameters. Hieronder zijn de gehanteerde parameters in de grondexploitaties weergegeven: Rente Kostenstijging Opbrengstenstijging woningbouw Opbrengstenstijging bedrijventerrein
2,28% 4,00% 2,00% 2,00%
Met betrekking tot de toerekening van rente wordt een percentage gehanteerd van 2,28%. Ten opzichte van vorig jaar is het percentage met ca. 0,22% afgenomen. De CBS-cijfers met betrekking tot inflatie en BDB-cijfers voor de prijsindex van grond-, weg- en waterbouw (GWW) over het afgelopen jaar zijn geraadpleegd om de ramingen van prijspeil 1-1-2021 naar prijspeil 1-1-2022 te brengen. De algemene inflatie over 2021 bedroeg ca. 2,7%. De prijsindex van grond-, weg- en waterbouw (GWW) bedroeg 5,57%. Om te komen tot een redelijke parameter voor de gemiddelde kostenstijging op langere termijn is de ‘’Outlook grondexploitaties 2022’’ gepubliceerd door adviesbureau in de ruimtelijke ontwikkeling Metafoor geraadpleegd. Een gemiddelde kostenstijging van 4% past binnen de aangegeven bandbreedtes voor de korte, middellange en lange termijn. Met betrekking tot de opbrengstenstijging is een onderscheid gemaakt tussen woningbouw en bedrijventerreinen. De gehanteerde parameters voor opbrengstenstijging zitten aan de onderkant van de bandbreedtes aangeven in de ‘’Outlook grondexploitatie 2022’’. Hiermee is gekozen voor een behoudende insteek. Bij projecten waar de opbrengsten en de opbrengstenstijging contractueel zijn vastgelegd wordt de parameter aan de contractuele afspraken aangepast. Bij bouwgronden in exploitatie is prijspeil 1 januari 2022 gehanteerd.
Prijsstijgingen worden doorberekend vanaf 1 januari 2022.