07-07-2022 GECORRIGEERD Bijlage 1. Jaarstukken 2021 inclusief controleverklaring accountant.pdf

I

V

43

Overige afwijkingen o.a. subsidieaanvraag, schadekosten, huurbijdragen en vergoeding, projectleiding nieuwbouw de Berk

I

V

103

Onderwijsachterstanden De ontvangen rijksmiddelen Onderwijsachterstanden (OAB) zijn niet volledig besteed (zie ook batenkant).

I

V

50

Leerlingenvervoer Door de coronamaatregelen hebben er dure ritten voor het leerlingenvervoer plaatsgevonden.

I

N

-26

Peuteropvang Het aantal kinderen dat gebruik maakt van gesubsidieerde peuteropvang was minder dan verwacht.

I

V

28

Overige afwijkingen Onder andere minder ritten gymvervoer en leerplicht

I

V

45

Toelichting lasten Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting

Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

27

Structureel/ incidenteel (S/I)

Voordelig/ nadelig (V/N)

Bedrag (x €1.000)

I

N

-21

Onderwijsachterstanden De ontvangen rijksmiddelen Gemeentelijk Onderwijs Achterstanden Beleid (GOAB) en Nationaal Programma Onderwijs (NPO) die niet in 2021 zijn besteed, zijn naar de balans gebracht (zie ook de lastenkant).

I

N

-51

Overige afwijkingen

I

N

-4

Toelichting baten Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting Overige afwijkingen Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

28

Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving van het programma Door middel van het programma Sport, Cultuur en Recreatie willen we als gemeente een bijdrage leveren aan het leefklimaat van de gemeente.

Taakvelden

Verbonden partijen

Programma 5 bestaat uit de volgende taakvelden: 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Aan programma 5 zijn de volgende verbonden partijen (financieel) gerelateerd: - Exploitatie De Werft en De Wetering

Beleidsindicatoren

Peildatum

Loon op Zand

Nederland

2020

50,1%

49,3%

Niet-sporters (%)

Wat wilden we bereiken? -

We behouden de status Nationaal Park voor de Loonse en Drunense Duinen; Een groen- en bomenstructuur in de gemeente die bijdraagt aan een gezonde leefomgeving; Onze inwoners kunnen gebruik blijven maken van de door de Bibliotheek Midden-Brabant aangeboden producten en diensten; We realiseren de ‘nieuwe’ Wetering als het dorpshuis van de kern Loon op Zand; Elke inwoner doet vanuit het oogpunt van gezondheid, ontplooiing en meedoen, op een verantwoorde wijze aan enige vorm van sportbeoefening en/of bewegen.

Kwaliteit openbare ruimte (groen) Wat zouden we doen? We geven uitvoering aan het beheerplan openbaar groen, dat de raad in 2019 vaststelde. Het grootste onderdeel hiervan is het vervangen van groenvoorzieningen die verouderd zijn. Het uitgangspunt daarbij is dat we de technische kwaliteit van de groenvoorziening in stand houden om de afgesproken kwaliteit te borgen (schoon, heel, veilig). Om een kwalitatief en kwantitatief goede groen- en bomenstructuur te hebben en te houden, is vastgesteld dat als er groen of bomen weggaan er ook weer groen of bomen terug moeten komen (de zogenaamde herplantplicht). Dit geldt ook voor gemeentelijke groenvakken en bomen. In 2021 evalueren we het hondenbeleid (dateert van 2015). Op basis van de evaluatie bepalen we het eventueel benodigde vervolg.

Wat hebben we gedaan? We zijn begonnen met groenrenovaties verspreid over onze gemeente. Hierbij zijn groenvakken vervangen of soms grootschalige reconstructies uitgevoerd. Voorbeelden van locaties zijn Crispijnstraat, Ferdinand Bolplein en delen van de Prinsessenbuurt. Hierin heeft ook participatie met de bewoners plaats gevonden. We hebben op verschillende locaties het groen vervangen door groen. Waar mogelijk is gekozen voor andere types groen om de biodiversiteit te verhogen.

Het hondenbeleid is geëvalueerd, het beleid blijft gelijk. Wel is een aantal hekken vervangen.

29

De Wetering Loon op Zand Wat zouden we doen? In samenwerking met de Wetering Plan Groep (WPG/burgerinitiatief) gaan we de ontwikkeling, realisatie en exploitatie van de ‘nieuwe’ Wetering vormgeven. Het college stelde het plan van aanpak voor de ‘nieuwe’ Wetering en het Programma van Eisen (PvE) vast. Dit PvE, dat tot stand kwam in nauwe samenwerking met de WPG en toekomstige gebruikers, hanteren we als uitgangspunt voor de ontwerpfase. Hierbij beoordelen we de kosten en baten voor de realisatie en exploitatie integraal.

Wat hebben we gedaan? De gemeenteraad heeft een krediet verstrekt voor de ontwikkeling en realisatie van de ‘nieuwe’ Wetering, waarbij het middendeel en de sporthal gasloos wordt gerealiseerd. De gemeenteraad besloot om te kiezen voor een beheervereniging met bewoners uit Loon op Zand. De beheervereniging gaat de exploitatie en beheer van het dorpshuis vormgeven op basis van een maatschappelijk ondernemingsplan. Het VO+ ontwerp voor de vernieuwbouw is opgesteld in samenwerking met de toekomstige gebruikers.

Sportbeleid (het inzetten van sport als middel) Wat zouden we doen? We stimuleren sport- en beweegmogelijkheden voor alle inwoners door o.a. de inzet van de buurtsportcoach.

We zorgen voor een kwalitatief goede basisinfrastructuur van sport- en beweegaccommodaties en voorzieningen om het sporten en bewegen voor alle inwoners zo goed mogelijk te faciliteren. We maken daartoe o.a. afspraken met de sportverenigingen over het beheer en onderhoud van de sportcomplexen. We ondersteunen sportverenigingen bij organisatorische en bestuurlijke vraagstukken en we stimuleren de maatschappelijke betrokkenheid door o.a. het oprichten van een sportraad.

Wat hebben we gedaan? Er is ingezet op de uitbreiding van het sociale netwerk. In overleg met maatschappelijke partners is steeds gekeken naar mogelijkheden binnen de coronabeperkingen. Onder andere door de inzet van een Beweegmobiel (sportbus). Bij het opstarten van activiteiten na een lockdown, ging veel aandacht naar het uitnodigen van speciale doelgroepen. De voorbereidingen voor de actualisatie van de meerjarenonderhoudsplannen zijn gedaan, zodat in 2022 alle buitensportverenigingen eenduidig worden meegenomen.

De sportraad is opgericht. Daarnaast zijn er veel contacten geweest met de sportverenigingen in verband met de coronamaatregelen.

Gebouwenbeheer en accommodatiebeleid Wat zouden we doen? Maatregelen treffen in de gebouwgebonden kosten. Dat betekent dat we de bestaande afspraken voor wat betreft schoonmaak, energie, en receptie en beveiliging tegen het licht houden en waar mogelijk aanscherpen.

Najaar 2020 start een onderzoek naar de wijze waarop we het beheer van onze gebouwen hebben georganiseerd en hoe we daar efficiencyslagen in kunnen maken. Daarbij nemen we ook de afweging mee van een gewijzigde keuze in het onderhoudsniveau dat we nastreven. Er start een onderzoek naar het (gewenst) gebruik van onze accommodaties.

Wat hebben we gedaan? Bestaande afspraken voor receptie en beveiliging zijn verwerkt in de overeenkomst met Bijzonder Bruisend B.V. (BBbv). Over het schoonmaakcontract zijn wij in gesprek met WML. Energie-inkoop vindt plaats in samenwerking met gemeente Waalwijk, momenteel zien wij geen voordeligere mogelijkheid om energie in te kopen. In 2021 zijn Duurzame MJOP’s opgesteld. Daarnaast is ook een aanbesteding gestart voor onderhoud Elektrotechnische- en Werktuigbouwkundige installaties voor De Werft, Het Klavier, Brandweerkazerne Loon op Zand en Brandweerkazerne Kaatsheuvel. Met de komst van de beleidsmedewerker accommodatie, het onderzoek naar het voorliggend veld en het opstellen van de visie op het Sociaal Domein is de basis gelegd voor dit onderzoek.

30

Wat heeft het gekost? Taakveld 5.1 SPORTBELEID EN ACTIVERING 5.2 SPORTACCOMODATIES 5.3 CULTUURPRES,-PROD,-PARTICIPA 5.5 CULTUREEL ERFGOED 5.6 MEDIA 5.7 OPENB GR EN (OPENL) RECREAT Totaal lasten programma 5 5.1 SPORTBELEID EN ACTIVERING 5.2 SPORTACCOMODATIES 5.3 CULTUURPRES,-PROD,-PARTICIPA 5.5 CULTUREEL ERFGOED 5.7 OPENB GR EN (OPENL) RECREAT Totaal baten programma 5 Saldo programma 5

Begroting Begroting na primitief wijziging 676 711 1.576 1.166 100 100 32 57 506 538 2.264 2.116 5.154 4.688

Realisatie

Saldo

V/N

669 1.205 92 31 538 2.078 4.613

42 -38 8 26 -0 37 75

V N V V N V V

21 417 14 0 452

41 387 14 0 14 455

41 555 14 44 653

-0 168 0 -0 30 198

N V V N V V

-4.702

-4.232

-3.960

273

V

Structureel/ incidenteel (S/I)

Voordelig/ nadelig (V/N)

Bedrag (x €1.000)

Gezonde leefstijlinterventies Bij nader onderzoek is gebleken dat er twee bedragen dubbel zijn geraamd, het gaat om een raming op het Sportakkoord en Buurtsport.

I

V

40

Overige afwijkingen

I

V

2

Exploitatiekosten accommodaties De hogere kosten voor de accommodaties De Werft en De Wetering zijn in rekening gebracht bij EWW. Daarnaast een voordeel op niet begrote indexaties van de huurinkomsten.

I

N

-154

Overige afwijkingen Onder andere voorziening groot onderhoud en kapitaallasten

I

V

116

I

V

8

I

V

26

Toelichting lasten Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering

Taakveld 5.2 Sportaccommodaties

Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Overige afwijkingen Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed Kerkenvisie We verleenden de opdracht om de kerkenvisie op te stellen. Omdat de kosten in 2022 vallen, wordt voorgesteld dit budget over te hevelen naar 2022

31

Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Openbaar groen Bij de bomen is een achterstand in onderhoud geconstateerd. Er zijn kosten gemaakt om deze achterstanden weg te werken.

I

N

-34

Bermen en sloten Het reguliere onderhoud heeft plaats gevonden. Naar aanleiding van inspecties, waren er geen aanvullende werkzaamheden nodig, waardoor er middelen over zijn.

I

V

31

Speelvoorzieningen De speelvoorzieningen zijn geïnspecteerd en er is gewerkt aan een aanpak voor verdere renovaties. Ook is een aantal participatie trajecten anders uitgevoerd door Covid-19, waardoor de kosten lager zijn.

I

V

31

Strategisch vastgoed Extra inzet was nodig vanwege contractuele besprekingen met de exploitant van het klavier, geluidsproblematiek inzake De Werft, contracteren tijdelijke exploitant De Wetering en tijdelijke exploitatie van De Wetering.

I

N

-44

Natuurbehoud en ontwikkeling De eindafrekening STIKA van vorige jaren is teruggestort en Van Gogh Nationaal park is dit jaar niet gedaan.

I

V

48

Overige afwijkingen

I

V

5

Structureel/ incidenteel (S/I)

Voordelig/ nadelig (V/N)

Bedrag (x €1.000)

I

V

168

I

V

30

Toelichting baten Taakveld 5.2 Sportaccommodaties Opbrengsten accommodaties De hogere kosten voor de accommodaties De Werft en De Wetering zijn in rekening gebracht bij EWW. Daarnaast is er een voordeel op huurinkomsten. Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Overige afwijkingen Onder andere opbrengsten snippergroen

32

Programma 6. Sociaal domein Omschrijving van het programma Als gemeente hebben we de plicht kwetsbare inwoners te ondersteunen. Die verantwoordelijkheid is verankerd in de Wmo, de Jeugdwet en de Participatiewet. Er komen in 2021 nieuwe verantwoordelijkheden bij door de Wet op de Schuldhulpverlening (vroegsignalering) en de Wet Inburgering (maatschappelijke begeleiding en toeleiding naar werk). De kosten in het sociaal domein zijn de afgelopen jaren sterk gestegen: meer inwoners doen een Taakvelden beroep op door de gemeente gefinancierde Programma 6 bestaat uit de volgende taakvelden: voorzieningen. In programma 6 werken we aan de balans 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie tussen toegankelijkheid (voor inwoners), betaalbaarheid 6.2 Wijkteams (voor de gemeente) en kwaliteit (van de voorzieningen). 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6.7 Maatwerkdienstverlening Jeugd en Wmo 6.8 Geëscaleerde zorg Jeugd en Wmo

Verbonden partijen Aan programma 6 zijn de volgende verbonden partijen (financieel) gerelateerd: - Baanbrekers - Hart van Brabant – Bestuurscommissie jeugd.

Beleidsindicatoren Banen (per 1.000 inwoners van 15 tot en met 64 jaar) Jongeren met een delict voor de rechter (% 12 t/m 21 jaar) Kinderen in uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar) Netto arbeidsparticipatie (% werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking) Werkloze jongeren (% 16 tot en met 22 jaar) Personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners) Lopende reintegratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van 15 tot en met 64 jaar) Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar) Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar) Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar) Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (per 10.000 inwoners).

Peildatum

Loon op Zand

Nederland

2020 2020

712,9 1%

795,9 1%

2020 2020

3% 70,9%

6% 68,4%

2020 Q1 2021

1% 165,9

2% 381,4

2020

74,7

202,0

1e helft 2021

10,1%

10,5%

1e helft 2021

0,8%

1,1%

1e helft 2021

0,3%

0,3%

1e helft 2021

760

649

Wat wilden we bereiken? -

Een passend voorzieningenniveau voor kwetsbare volwassenen, ouderen en jeugdigen; Een stabilisering van het gebruik van maatwerktrajecten jeugdhulp (normalisering en vroegtijdige interventie) en maatschappelijke ondersteuning (meer gebruik van algemene voorzieningen); Vroegtijdige signalering van (problematische) schulden en het vergroten van de financiële zelfredzaamheid van kwetsbare inwoners.

33

Grip op het sociaal domein Wat zouden we doen? Grip op het sociaal domein is nauw verbonden met de monitor sociaal domein; één van de belangrijke producten uit 2020. Door zicht en inzicht in ontwikkelingen in de (lokale) samenleving, maar ook bijvoorbeeld het verloop van het zorgaanbod, kunnen we keuzes maken voor het gericht inzetten van beheers- en verbetermaatregelen en de effectiviteit daarvan beoordelen. Inzetten van beheersmaatregelen, die moeten leiden tot een afvlakking van de groei van de zorgkosten.We werken aan een totaalpakket van maatregelen op basis van de volgende kernbegrippen: - Vroegsignalering en preventie (denk hierbij aan de inzet van schuldhulpverlening, wijk ggz-er, screener dyslexie en de praktijkondersteuner huisartsen GGZ jeugd); - Effectieve en efficiënte inzet van algemene voorzieningen, als passend alternatief voor de inzet van maatwerkvoorzieningen (denk hierbij aan jeugd- en opvoedondersteuning, recreatieve dagbesteding, huishoudelijke hulp); - Zakelijke empathie bij indicatiestelling: komen tot een sobere, doch doelmatige oplossing voor de zorgbehoefte. Dit kan zijn: sneller doorverwijzen naar de juiste regelingen en instanties, herindicatie op basis van evaluatie, indicatiestelling op basis van noodzaak, benutten van voorliggende voorzieningen; - Versterking opdrachtgeverschap in relatie tot onze partners in het voorliggend veld en Baanbrekers.

Wat hebben we gedaan? De gemeenteraad is tweemaal geïnformeerd over de stand van zaken in het sociaal domein via de raadsmonitor sociaal domein. Daarnaast startten we met het ontwikkelen van een beleidsmonitor ( dashboards) voor jeugd en Wmo. De eerste concepten zijn opgeleverd.

Binnen de opgave grip op het Sociaal domein is een aantal kansrijke projecten en initiatieven genoemd. De projecten zijn verder uitgewerkt om te bepalen of zij ook uitvoerbaar zijn en kwalitatief en kwantitatief resultaat opleveren. Dit heeft geleid tot een verdere verscherping van het aantal projecten. Sommige zijn geïmplementeerd, andere zitten nog in de voorbereidingsfase en enkele zijn gestopt omdat zij bij een verdere verdieping minder kansrijk of niet rijp genoeg waren om uitvoering aan te geven. Ook zijn er nieuwe kansrijke projecten benoemd en geïmplementeerd. Er zijn financieel en werkinhoudelijke successen geboekt. Dit zijn onder meer de kwaliteitsslag binnen het PGB-beleid en de inzet van de praktijkondersteuners jeugd-GGZ bij de huisartsen. Ook zijn er aandachtspunten waar we op moeten investeren. De belangrijkste zijn het datagedreven werken, waaronder het op voorhand benoemen van resultaat en indicatoren, en het positioneren van Grip in de P&C cyclus.

Schuldhulpverlening Wat zouden we doen? Uitvoering geven aan het beleidsplan integrale schuldhulpverlening volgens de lijnen preventie, vroegsignalering, curatie en nazorg.

Uitvoering geven aan de nieuwe wettelijke taak vroegsignalering.

Wat hebben we gedaan? We hebben aan alle punten uitvoering gegeven: - Preventie: voorlichtingsmateriaal op papier en digitaal is ontwikkeld, er is een geldloket in twee wijken opgezet, er is een regionaal mobiliteitsteam Midden-Brabant ivm Covid-19 opgezet, er is samenwerking met vrijwilligers gezocht voor laagdrempelige ondersteuning en er is inzet van onafhankelijke clientondersteuning. - Curatie; de beleidsregels zijn aangepast aan de wet, het proces voor ondernemers is ingericht en er is een convenant afgesloten met Baanbrekers en bewindvoerders. - Nazorg; We hebben voortgezet wat we al deden, zoals met de klant afspraken maken op welke momenten en op welke manier contact onderhouden wordt over hoe het gaat met de financiën. Er is gestart met de uitvoering van de wettelijke taak. In 2021 zijn 267 signalen binnengekomen. Alle meldingen zijn opgepakt met als doel grote financiële problemen te voorkomen. Gedurende het jaar bleek dat er nog meer geregeld moest worden om te voldoen aan alle wetgeving die van toepassing is. De

34

uitvoering en verbetering van het werkproces van vroegsignalering is een continu proces die doorlopen in 2022. Er is gestart met de uitvoering van deze wettelijke taak. Er is gestart met het optimaliseren van de werkprocessen en instructies. Door deze optimalisering is het mogelijk om de praktijk te vertalen naar de ICT, waardoor we een beter gevuld dashboard creëren. Hierdoor kunnen we beter monitoren en streven naar verdere kwaliteitsverbetering van de dienstverlening.

Een aanbod inrichten voor ondernemers. Alle lijnen gefaseerd goed inrichten zodat het maatschappelijk rendement groot is.

Inburgering Wat zouden we doen? Op het moment dat de nieuwe Wet inburgering per 1 juli 2021 van kracht wordt en de gemeente de (financiële) verantwoordelijkheid voor inburgering krijgt, is onze organisatie (cq. het Servicepunt) hierop ingericht. We werken het projectplan Veranderopgave inburgering 2019 – 2020 verder uit. Capaciteit, (werk)processen, instrumenten en de financiële omgeving richten we vervolgens gefaseerd in.

Wat hebben we gedaan? De nieuwe Wet inburgering is uitgesteld naar januari 2022. De reden: problemen binnen informatieuitwisseling binnen de landelijke keten (oa DUO, IND, COA) en er bestond landelijk nog onduidelijkheid over de beschikbare middelen. De samenwerking met Baanbrekers op het gebied van participatie voor inburgeraars hebben we stopgezet. Oorzaak was verschil in visie en financiële overwegingen. We gaan nu zelf steviger de regie pakken op het participatiecomponent naast het inburgeringscomponent dat we al deden. In 2022 gaan we de ondersteuning die daarbij noodzakelijk is inkopen bij Refugee Team en Werkvloer Taal.

Wat heeft het gekost? Taakveld 6.1 SAMENKR EN BURGERPARTICIP 6.2 WIJKTEAMS 6.3 INKOMENSREGELINGEN 6.4 BEGELEIDE PARTICIPATIE 6.5 ARBEIDSPARTICIPATIE 6.6 MAATWERKVZ (WMO) 6.71 MAATWERKDIENSTVERLENING 18+ 6.72 MAATWERKDIENSTVERLENING 186.81 GEËSCALEERDE ZORG 18+ 6.82 GEËSCALEERDE ZORG 18Totaal lasten programma 6 6.1 SAMENKR EN BURGERPARTICIP 6.2 WIJKTEAMS 6.3 INKOMENSREGELINGEN 6.81 GEËSCALEERDE ZORG 18+ Totaal baten programma 6 Saldo programma 6

Begroting Begroting na primitief wijziging 2.113 2.167 458 460 5.846 6.893 2.765 2.765 363 361 1.792 1.575 3.581 3.678 5.857 5.596 106 114 646 646 23.529 24.254

Realisatie

Saldo

V/N

2.165 414 7.045 2.915 329 1.715 3.526 6.299 125 -130 24.403

1 46 -152 -149 33 -140 152 -703 -12 776 -148

V V N N V N V N N V N

195 3.779 3.974

195 62 4.715 4.972

210 61 4.886 12 5.168

15 -1 171 12 196

V N V V V

-19.555

-19.282

-19.234

48

V

35

Structureel/ incidenteel (S/I)

Voordelig/ nadelig (V/N)

Bedrag (x €1.000)

I

V

1

I

V

46

BUIG en TOZO Het BUIG-budget is een gebundelde uitkering van het rijk voor de bekostiging van uitkeringen op grond van de Participatiewet, de IOAW, de IOAZ en het BBZ 2004. De ramingen zijn gebaseerd op voorlopige beschikkingen. De BUIG inkomsten waren lager dan geraamd. De middelen worden doorbetaald aan Baanbrekers. (zie ook bij de baten). Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) De ramingen zijn gebaseerd op voorlopige beschikkingen. De TOZO middelen waren hoger dan geraamd. De middelen worden doorbetaald aan Baanbrekers. (zie ook bij de baten).

I

N

-171

Bijdrage aan Heusden Voor de bijdrage aan Heusden was nog geen raming opgenomen in afwachting van de definitieve overeenkomst.

I

N

-70

Bijzondere bijstand en TONK Zowel bijzondere bijstand als TONK worden uitgevoerd door Baanbrekers. TONK betreft de tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten. Op basis van de eerste bestuursrapporrage 2021 van Baanbrekers zijn over de eerste 8 maanden 2021, 8 dossiers TONK in behandeling genomen. Dit is beduidend minder dan aanvankelijk was ingeschat. De kosten voor bijzondere bijstand komen op basis van de prognose over eerste 8 maanden hoger uit dan geraamd. De uitvoeringskosten voor TONK zijn nog niet bekend en een afrekening volgt bij de jaarrekening 2021 Baanbrekers

S

V

77

Samen-Loont Pas Vanwege corona hebben mensen minder mee kunnen doen aan sport en cultuuracticiteiten en hierdoor minder kosten gemaakt.

I

V

30

Overig afwijkingen

I

N

-18

I

N

-149

Toelichting lasten Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Overige afwijkingen Taakveld 6.2 Wijkteams Overige afwijkingen Onder andere minder inhuur wijkgericht werken, externe diagnostiek Jeugd/Wmo en minder wijkactiviteiten Taakveld 6.3 Inkomensregelingen

Taakveld 6.4 Begeleide participatie Wet Sociale Werkvoorziening De Wet Sociale Werkvoorziening is onderdeel van het budget Participatie van de algemene uitkering gemeentefonds (programma 0). De raming is gebaseerd op de meicirculaire 2021.De werkelijke bijdrage zoals opgenomen in de decembercirculaire was hoger. De definitieve uitkering is doorbetaald aan Baanbrekers

36

Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie Inburgering nieuwkomers Vanwege Covid-19 waren er minder persoonlijke gesprekken. Hierdoor is minder beroep gedaan op tolken. Vanaf 2015 is er een dalende instroom van nieuwkomers. Het is lastig in te schatten hoeveel nieuwkomers zich gaan huisvesten in de gemeente. De verwachting is, dat dit aantal de komende jaren zal gaan stijgen.

I

V

33

ZIN immaterieel Wmo De werkelijke aanvragen die wij hebben ontvangen en toegekend is hoger dan verwacht. Een verklaring voor de hogere toename is een toename in het verzilveringspercentage ten opzichte van 2020. De oorzaak hiervoor is onzeker, mogelijk dat corona hier van invloed op is. Tijdens de coronaperiode konden aanbieders gebruik maken van de corona-compensatie en doorbetalingsregelingen.

S

N

-148

Overige afwijkingen Onder andere minder rolstoelen en meer woonvoorzieningen.

I

V

8

S

N

-142

PGB Wmo (hulp bij huishouden en begeleiding) Het voordelig resultaat is grotendeels te verklaren door de maatregelen in het kader van GRIP. Zo is onder meer het tarief verlaagd en zijn we gaan sturen op de aanwezigheid van PGB vaardigheden. Daarnaast heeft Covid-19 een rol gespeeld, de grootte daarvan is onduidelijk.

I

V

182

PGB WRV Er zijn minder PGB aanvragen gedaan en dus minder verstrekkingen geweest dan verwacht. De uitgaven op dit budget fluctueert door de jaren heen. Er zijn weinig woningaanpassingen uitgevoerd.

I

V

31

Immaterieel vervoersvoorzieningen Wmo Door de coronamaatregelen heeft het aantal ritten niet het niveau van eerdere jaren gehaald, de ritten die wel zijn uitgevoerd zijn door de coronamaatregelen niet efficiënt gereden. Waardoor het dure ritten zijn geweest.

I

N

-49

Schuldhulpverlening De verwachting was dat de covid-19 pandemie voor grote financiële problemen zou gaan zorgen bij zowel particulieren als ondernemers. Doordat de overheid ook in 2021 door is gegaan met financiële steunpakketten is het aantal meldingen als gevolg van Covid-19 uitgebleven. Voor het restantbudget voor Strategisch communicatieplan SHV wordt een voorstel ingediend voor een budgetoverheveling van €19.000

I

V

142

Overig afwijkingen

I

N

-12

Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

Taakveld 6.71 Maatwerk dienstverlening 18+ Hulp bij huishouden We groeien harder in aanvragen dan eerder verwacht. Verklaringen zijn de dubbele vergrijzing en het gewijzigde abonnementstarief.

37

Taakveld 6.81 geëscaleerde zorg 18+ Overige afwijkingen

I

N

-12

PGB jeugd (lokaal) Dit overschot kan grotendeels worden verklaard door dezelfde maatregelen grip op het Sociaal Domein als bij PGB Wmo. De (grootte van) de effecten van corona zijn nog ongewis.

I

V

209

Jeugdzorg regionaal Er is rekening gehouden met Prognose III 2021 per 03-12-2021 HvB Jeugdzorg. Daarnaast is rekening gehouden met diverse nagekomen kosten, waarmee in de regionale begroting 2021 HvB jeugdzorg nog geen rekening is gehouden.

I

N

-193

Overige afwijkingen

I

V

57

Structureel/ incidenteel (S/I)

Voordelig/ nadelig (V/N)

Bedrag (x €1.000)

I

V

15

I

N

-1

I

V

171

I

V

12

Taakveld 6.72 en 6.82 Geëscaleerde zorg Jeugd en Wmo 18-

Toelichting baten Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Overige afwijkingen Onder andere innovatie sociaal domein Taakveld 6.2 Wijkteams Overige afwijkingen Taakveld 6.3 Inkomensregelingen BUIG en TOZO Het BUIG-budget is een gebundelde uitkering van het rijk voor de bekostiging van uitkeringen op grond van de Participatiewet, de IOAW, de IOAZ en het BBZ 2004. De ramingen zijn gebaseerd op voorlopige beschikkingen. De BUIG inkomsten waren lager dan geraamd. De middelen worden doorbetaald aan Baanbrekers. (zie ook bij de lasten). Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) De ramingen zijn gebaseerd op voorlopige beschikkingen. De TOZO middelen waren hoger dan geraamd. De middelen worden doorbetaald aan Baanbrekers. (zie ook bij de lasten). Taakveld 6.81 Geëscaleerde zorg Jeugd en Wmo 18+ Overige afwijkingen

38

Programma 7. Volksgezondheid en milieu Omschrijving van het programma Met dit programma wordt beoogd een schone, milieuvriendelijke en gezonde woonomgeving te creëren.

Taakvelden

Verbonden partijen

Programma 7 bestaat uit de volgende taakvelden: 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer

Aan programma 7 zijn de volgende verbonden partijen (financieel) gerelateerd: - OMWB - GGD

Beleidsindicatoren

Peildatum

Loon op Zand

Nederland

2020 2019

129,9 7,6%

n.b. 8,6%

Omvang huishoudelijk restafval (Kg per inwoner) Hernieuwbare elektriciteit (%)

Wat wilden we bereiken? -

Elke inwoner kan een goed en gezond leven leiden en heeft het vermogen om zelf regie te voeren op zijn of haar leven; We richten ons op een duurzame bescherming van de volksgezondheid, het milieu, de natuur en het handhaven van een goede leefomgeving (schoon, heel en veilig); We dragen bij aan een schoon en duurzaam milieu; We behalen de landelijke doelstellingen en normen op het gebied van scheiden en hergebruiken van afvalstoffen.

Inzet volksgezondheidsbeleid als preventiemiddel Wat zouden we doen? We willen vooral kwetsbare groepen inwoners bereiken. De lokale GGD-inzet sluit aan op de beleidsambities en zijn doorvertaald in concrete activiteiten. Voortgang hiervan wordt gemonitord in jaarlijkse accountgesprekken, die in ieder geval in het voor- en najaar worden gehouden. Daarnaast vinden er ook op andere momenten, zowel lokaal als in regionaal verband, overleggen met de GGD plaats. Op hoofdlijnen gaat het gezondheidsbeleid zich de komende jaren richten op de thema’s: - Gezonde Start, gericht op de zwangerschapsperiode en de daarop volgende eerste 1000 dagen van een kind; - Gezonde Leefstijl: hierbij streven we naar een verdere afname van het aantal rokers, een vermindering van het alcoholgebruik bij zowel jongeren als volwassenen en een stabilisatie of afname van het aantal mensen met overgewicht of obesitas; - Gezonde Geest: gericht op het terugdringen en voorkómen van psychische problematiek onder jongeren; - Gezonde Omgeving: inzet op een meer toegankelijke en uitnodigende omgeving die stimuleert tot ontmoeten en bewegen.

Wat hebben we gedaan? In overleg met de GGD is gekeken welke en op welke wijze activiteiten in het 2e coronajaar door konden gaan. De GGD maakt onderdeel uit van het sociale wijkteam.

Afspraken over deze onderwerpen zijn gemaakt. Er is steeds gekeken naar wat er met de beperkende maatregelen door corona mogelijk was. Deze doelstellingen vragen om een langdurige aanpak en blijven onderdeel van de afspraken met de GGD. Er is een plan gemaakt voor de uitbreiding van het aantal watertappunten in de gemeente.

39

Afval Wat zouden we doen? Om ‘in control’ te blijven, werken we aan een stabiel systeem voor het afvalbeheer. We krijgen meer inzicht in de resultaten van de genomen maatregelen en pilots, ingevolge het afvalbeleidsplan 2017 – 2021. Dit is mede input voor het nieuwe afval beleidsplan. Dit blijft zich richten op het terugbrengen van de hoeveelheid restafval door het stimuleren van gewenst afvalgedrag. De vervolgstappen zijn gericht op ‘reparatie’: waar zijn nog extra voorzieningen nodig en welke (groepen van) bewoners of wijken vragen extra aandacht of maatwerk. Dit doen we om het draagvlak te vergroten en hiermee het effect van de genomen maatregelen te maximaliseren. Zo kunnen we de kwaliteit van deelstromen verbeteren en borgen. We willen meer dan 30% reductie van het restafval ten opzichte van 2017 en we zijn op weg om de ‘Van Afval Naar Grondstof’ (VANG) doelstelling van 100 kg restafval, per inwoner per jaar te behalen. Deze hoeveelheid stabiliseert zich nu rond de 120 kg, per inwoner per jaar (buiten het aanbod van restafval op de milieustraat). De gemeente moet nog de nodige stappen zetten om de (aangescherpte) VANG-doelstelling in 2025 te behalen.

Wat hebben we gedaan? De resultaten van de genomen maatregelen en pilots uit het afvalbeleidsplan zijn geanalyseerd. De resultaten zijn input voor het grondstoffenbeleid 2022-2027 (nieuw afvalbeleidsplan). Hierin staat het terugdringen van de hoeveelheid restafval centraal.

De sorteeranalyses uit 2021 laten zien dat inwoners nog veel grondstoffen aanbieden als restafval. Om deze grondstoffen apart in te zamelen ligt er een opzet klaar, om te werken aan bewustwording bij onze inwoners en gaan we ook de inzamelvoorzieningen uitbreiden. Daarom gaan we op korte termijn extra glas-, papier en textielcontainers plaatsen om de inwoners te stimuleren hun afval beter te scheiden. In 2021 hebben we een reductie behaald van 19% ten opzichte van 2017. We hebben veel thuis gewerkt i.v.m. corona hierdoor hebben we ook meer restafval, waardoor de reductie lager is uitgevallen. Om de doelstelling van 100 kg restafval per inwoner te behalen moeten we een volgende stap zetten in het afvalbeleid. Die stap is uitgewerkt in drie verschillende scenario’s in het grondstoffenbeleid 2022-2027 en leggen we voor aan de nieuwe gemeenteraad.

Wat heeft het gekost? Taakveld 7.1 VOLKSGEZONDHEID 7.2 RIOLERING 7.3 AFVAL 7.4 MILIEUBEHEER Totaal lasten programma 7 7.1 VOLKSGEZONDHEID 7.2 RIOLERING 7.3 AFVAL 7.4 MILIEUBEHEER Totaal baten programma 7 Saldo programma 7

Begroting Begroting na primitief wijziging 872 890 1.985 1.979 2.739 2.662 503 478 6.099 6.010

Realisatie

Saldo

V/N

868 2.065 2.812 529 6.274

22 -86 -149 -52 -265

V N N N N

4 2.492 3.546 6.042

14 2.492 3.486 5.991

7 2.491 3.500 57 6.055

-7 -1 14 57 64

N N V V V

-57

-18

-219

-201

N

40

Structureel/ incidenteel (S/I)

Voordelig/ nadelig (V/N)

Bedrag (x €1.000)

I

V

22

Storting voorziening riolering In de voorziening riolering is een totale storting gedaan van € 630.000. In de tweede bestuursrapportage 2021 was een storting voorzien van € 119.000.

I

N

-511

Vrijverval riool (hoofdriool) Minder personeelskosten en minderen goederen aangeschaft. Dit door latere invulling van de vacatures en de inwerkperiode door corona is langer.

I

V

83

Drukriool Het maatregelenplan is niet uitgevoerd door te weinig capaciteit bij de aannemer en schuift door naar 2022.

I

V

112

Hoofdgemalen Het maatregelenplan is niet uitgevoerd door te weinig capaciteit bij de aannemer en schuift door naar 2022. De energiekosten zijn afgenomen.

I

V

95

Hemelwater Minder kapitaallasten doordat de investeringen minder waren in de voorgaande jaren, projecten later zijn uitgevoerd/opgeleverd, en minder uitgevoerde werkzaamheden door latere invulling van vacatures en langere inwerkperiode door corona.

I

V

123

Overige afwijkingen

I

V

11

Storting voorziening reiniging In de voorziening reiniging is een totale storting gedaan van € 381.000. In de tweede bestuursrapportage was een storting voorzien van € 94.000

I

N

-287

Lagere verwerkingskosten Afval We hielden rekening met een flinke stijging van de verbrandingsbelasting. Door corona heeft het Rijk besloten de verbrandingsbelasting minimaal te laten stijgen.

I

V

66

Lagere verwerkingskosten Milieustraat We hielden rekening met een flinke stijging van de verbrandingsbelasting. Door corona heeft het Rijk besloten de verbrandingsbelasting minimaal te laten stijgen.

I

V

80

Hogere personeelskosten Milieustraat Er is extra ingezet op de milieustraat en ondersteuning milieupassen.

I

N

-45

Overige afwijkingen Onder andere minder inhuur en lagere inzamelkosten kunststof verpakkingsmateriaal.

I

V

37

Toelichting lasten Taakveld 7.1 Volksgezondheid Overige afwijkingen Taakveld 7.2 Riolering

Taakveld 7.3 Afval

41

Taakveld 7.4 Milieubeheer Hondenuitlaatplaats Uit de evaluatie van het hondenbeleid is naar voren gekomen dat een aantal hekken vervangen moesten worden. Ook is naar aanleiding van meldingen het onderhoud geïntensiveerd.

I

N

-36

Overige afwijkingen

I

N

-16

Structureel/ incidenteel (S/I)

Voordelig/ nadelig (V/N)

Bedrag (x €1.000)

I

N

-7

I

N

-1

I

V

14

I

V

57

Toelichting baten Taakveld 7.1 Volksgezondheid Overige afwijkingen Taakveld 7.2 Riolering Overige afwijkingen Taakveld 7.3 Afval Overige afwijkingen Taakveld 7.4 Milieubeheer Doorbelasting kosten Kosten zijn doorbelast aan ruimtelijke projecten en -plannen.

42

Programma 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening, stedelijke vernieuwing Omschrijving van het programma Onze gemeente biedt een aantrekkelijk woonklimaat met gevarieerde woonwijken en levensloopbestendige huizen in een groene en veilige omgeving. We stimuleren duurzaamheid van bouwen en wonen. Kleinschalige zorg- en basisvoorzieningen zijn goed bereikbaar, dicht bij huis. Buurtzorg en nabuurschap stellen onze inwoners in staat om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen. Voor fysieke en sociale veiligheid hebben we maximale aandacht. Onze inwoners laten zien dat, op basis van eigen verantwoordelijkheid, de leefbaarheid van wijken en buurten optimaal is. Samenwerking met woningcorporaties, maatschappelijke organisaties en ondernemers draagt bij aan deze goede leefbaarheid in buurt en wijk. We zijn een schone, groene en milieuvriendelijke gemeente die duurzaam en leefbaar is.

Taakvelden Programma 8 bestaat uit de volgende taakvelden: 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitaties (niet bedrijventerrein) 8.3 Wonen en bouwen

Verbonden partijen Geen van de verbonden partijen is (financieel) gerelateerd aan programma 8.

Beleidsindicatoren Gemiddelde WOZ-waarde (x € 1.000) Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen) Demografische druk (%) Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€) Gemeentelijke woonlasten meerpers.huishouden (€)

Peildatum

Loon op Zand

Nederland

2021 2019 2021 2021 2021

286 9,0 76,7% 840 935

290 9,2 70,1% 733 810

Wat wilden we bereiken? -

We realiseren betaalbare, goede en duurzame huisvesting; We creëren voldoende woningaanbod voor al onze inwoners; Met ingang van 1 januari 2022 kunnen wij uitvoering geven aan de Omgevingswet.

Omgevingswet Wat zouden we doen? Op 1 januari 2022 treedt de Omgevingswet in werking. We moeten technisch en organisatorisch voorbereid zijn om hier vanaf die datum, conform de eisen van het ingrijpend wijzigende stelsel Omgevingswet, uitvoering aan te geven. Dit betekent onder andere aansluiten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), aanvragen voor omgevingsvergunningen beoordelen conform de eisen van de Omgevingswet en aanpassen van werkprocessen. We voeren het implementatietraject uit volgens de conservatieve

Wat hebben we gedaan? De inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2023. We zijn inmiddels technisch aangesloten op het DSO wat betreft VTH-software, RO-software en software voor Toepasbare Regels. Met het uitstel van de Omgevingswet is het inrichten en oefenen verschoven naar begin 2022. De organisatie is grotendeels opgeleid wat betreft de basisprincipes en impact van de Omgevingswet.

43

ambitie van college en raad. We gebruiken hiervoor de Roadmap Omgevingswet van de VNG, het programma ‘Aan de slag met de Omgevingswet’. We sluiten hierbij aan bij producten uit de regio in de verwachting dat kosten hierdoor beperkt worden. We volgen de stapsgewijze aanpak voor de omgevingsvisie (gereed in 2023) en het omgevingsplan (gereed in 2028). De volledige transitie van de Omgevingswet strekt zich uit tot 2029. De inbedding van de Omgevingswet binnen onze organisatie vereist een totale herijking van de processen en procedures, respectievelijk inzet van mensen, middelen en systemen binnen met name het ruimtelijk domein (inclusief vergunningverlening, toezicht en handhaving). We zien optimalisatiekansen binnen onze eigen organisatie, mogelijkheden voor het verminderen van eventuele kwetsbaarheden in de kwaliteit van dienstverlening respectievelijk digitalisering van de dienstverlening en putten kracht uit de samenwerking met onze partners. We moeten daarbij ook keuzes maken over (financiële) investeringen in nieuwe systemen. Het uitgangspunt voor de borging van de Omgevingswet is slimmer, eenvoudiger en beter, en met een expliciete afweging van kosten en baten.

Daarbij is aandacht besteed aan de vakinhoudelijke aspecten, werkwijze, houding en gedrag. Er is een traject gestart om de werkprocessen te beschrijven. Dit traject koppelen we aan de inrichting van de software voor het DSO. Dit traject ronden we in april 2022 af. Daarna starten we met oefenen in de praktijk. De gemeenteraad stelde voor de Omgevingsvisie een plan van aanpak vast. De eerste fase hiervan is gestart. Om te kunnen werken met het Omgevingsplan stelde de gemeenteraad de gevallen van bindend advies, verplichte participatie, uitgebreide procedure en delegatie vast. De participatie verordening en het hierop aansluitende participatiebeleid Omgevingswet is doorgeschoven naar 2022, met een beoogde vaststelling in juni 2022. Een groot knelpunt voor de implementatie is de werkdruk en de samenhang van de diverse trajecten die benodigd zijn voor de implementatie van de Omgevingswet.

Meerjarenprogramma grondexploitaties (MPG) Wat zouden we doen? Het MPG is als het ware een begroting van specifieke projecten in het grondbedrijf. We richten ons daarbij op het voortzetten van de huidige en werkbare koers, waarbij een extra belasting van het grondbedrijf op de algemene middelen zoveel mogelijk wordt voorkomen. Dat betekent dat we investeringen (dan wel uitgaven) in de grondexploitaties met extra aandacht beoordelen. Zo komen we tot een aanscherping van de risicoprofielen en gaan we de grondexploitaties waarderen tegen hun eindwaarde (in plaats van contante waarde). Deze maatregelen leiden naar verwachting tot een aanpassing in de opzet van de grondexploitaties. We komen hier bij de eerstvolgende actualisatie van het MPG (voorjaar 2021) op terug. Situatieafhankelijk kiezen we voor een actief grondbeleid. Hierbij betrachten we terughoudendheid, maar als een kans zich voordoet dan zullen we die overwegen.

Wat hebben we gedaan? In 2021 kende de gemeente Loon op Zand zowel winstgevende als verlieslatende grondexploitaties. Om een extra belasting van de verlieslatende grondexploitaties op de algemene middelen te beperken zijn per project zoveel mogelijk risicobeperkende maatregelen getroffen. De paragraaf risico’s en weerstandsvermogen geeft daarnaast een inzicht in de risico’s die niet zijn ingerekend binnen de grondexploitaties en faciliterende projecten om zo een inschatting te maken van de middelen waarover de gemeente moet beschikken om eventuele tegenvallers te kunnen opvangen.

Momenteel zijn we op twee locaties de mogelijkheden tot actief grondbeleid aan onderzoeken.

Bouwen in alle kernen Wat zouden we doen? We blijven de komende jaren voortdurend bouwen voor alle doelgroepen in onze kernen Kaatsheuvel, Loon op Zand en de Moer.

Wat hebben we gedaan? We bouwden voor alle doelgroepen aan de hand van de kwantitatieve- en kwalitatieve woningbehoefte die er is in onze gemeente. Concreet betekent dat verschillende soorten type woningen in verschillende segmenten met het accent op betaalbaar wonen. We bouwden circa 90 nieuwbouwwoningen in 2021, onder andere: - 19 sociale huur eengezinswoningen binnen project Westwaard;

44

-

Voor de kernen Loon op Zand en de Moer baseren we onze plannen op de realistische haalbaarheidsonderzoeken die zijn opgestart in 2020. De resultaten van deze studies zullen ingezet worden bij toekomstige (woningbouw) ontwikkelingen. Ook conclusies die voortvloeien uit het kleine kernenbeleid, die woningcorporatie Casade in samenspraak met de gemeenten Dongen, Waalwijk en Loon op Zand en de huurdersbelangen-vereniging(en) in 2020 heeft laten opstellen, worden meegenomen bij toekomstige (woningbouw) ontwikkelingen in de kernen de Moer en Loon op Zand.

We gaan aan initiatiefnemers de mogelijkheid bieden om naast bouwen, ook de transformaties van bestaande woningen mogelijk te maken. Dit doen we om een gelijkmatige bevolkingsontwikkeling mogelijk te maken in onze gemeente.

50 duurzame eengezinswoningen (koop) binnen project Westwaard; - 6 woningen binnen ELS II; - 4 woningen aan de Hoofdstraat 49 – 51; - 3 appartementen aan de Marktstraat 3a. In Loon op Zand zijn woningbouwplannen in voorbereiding voor het Van Lierpark, een CPOproject aan de Ecliptica en het project Salmrijck. In De Moer is er, nu de locatie Hooivork II zo goed als gerealiseerd is, behoefte aan uitbreiding van het woningaanbod voor starters en doorstromers in De Moer. Om richting te geven aan de verdere woningbouwontwikkelingen stelden we een koersbeeld vast voor een ontwikkeling aan de oostzijde van het dorp. Met de grondeigenaren zijn we in gesprek over de verdere planuitwerking, het woningbouwprogramma en de fasering. Ten aanzien van het kleine kernenbeleid, bepaalden we samen met Casade, de gemeenten Dongen en Waalwijk en de huurdersbelangenvereniging welke conclusies van belang zijn. Dit betekent praktisch dat Casade in de kleine kernen geen woningen verkoopt in 2022. We honoreerden initiatieven om het bouwen van woningen en transformaties van bestaande woningen mogelijk te maken. Met inachtneming van het uitgangspunt dat de te bouwen woningen of te transformeren (bestaande) woningen, aansluiten op de kwalitatieve woningbehoefte van onze inwoners. Dit geldt voor al onze drie kernen: Kaatsheuvel, Loon op Zand en de Moer.

Woon(zorg)visie Wat zouden we doen? In 2020 wordt op verzoek van Casade onderzocht om, over de periode 2021-2025, gezamenlijke prestatieafspraken te maken. Dit betekent dat de prestatieafspraken over de periode 2021 en verder gezamenlijk worden gemaakt met de gemeenten Dongen, Waalwijk, Loon op Zand, de huurdersbelangenverenigingen van de desbetreffende gemeenten en woningcorporatie Casade. Verder wordt de monitor (QuickScan)woningbouwinitiatieven opgesteld, waarbij de regionale woningbouwafspraken en het kwalitatief onderzoek als onderleggers dienen. Bij het opstellen van de monitor woningbouwinitiatieven in 2021 wordt voor de invulling van de kwantiteit (woningvoorraad) rekening gehouden met de nieuwe prognoses van de provincie Noord-Brabant. Daarnaast ondersteunen we als gemeente projecten, waarbij bijzondere en tijdelijke woonvormen, particulier opdrachtgeverschap en collectief particulier opdrachtgeverschap, centraal staan.

Wat hebben we gedaan? We maakten voor het eerst gezamenlijke prestatieafspraken 2021 – 2025 met de gemeenten Dongen, Waalwijk, Loon op Zand, Casade en de lokale huurdersbelangenvereniging. De afspraken hebben betrekking op de thema’s beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen, huisvesting urgente doelgroepen, nieuwbouw en verkoop van woningen, duurzaamheid en leefbaarheid. Tevens gaven we uitvoering aan de gezamenlijke prestatieafspraken en monitorden we de voortgang. We stelden de QuickScan 2021 op. Hierin verwerkten we de nieuwe bevolkings- en woningbehoefteprognoses van de provincie NoordBrabant. De QuickScan gebruikten we in 2021 als een van de onderleggers bij het toetsen van nieuwe woningbouwplannen voor onze dorpen: Kaatsheuvel, Loon op Zand en de Moer.

We ondersteunden projecten waarbij nieuwe- en bijzondere woonvormen, particulier opdrachtgeverschap en collectief particulier opdrachtprojecten centraal stonden. Denk aan de bouw van project Parelmoer, de oplevering van CPO

45

project Ik Woon Betaalbaar in Westwaard en de planvoorbereidingen voor CPO de Hoge Mast. We stimuleerden woningaanpassingen en transformaties van bestaande panden naar woningen. We startten met stichting statiegeld op jeugd en de gemeenten Dongen en Waalwijk verkennende gesprekken over het concept DUOwonen. Dit concept maakt het mogelijk dat bestaande woningen worden gesplitst om te voorzien in de woonbehoefte van senioren en jongeren.

Ook stimuleren we woningaanpassingen en transformaties van bestaande panden naar woningen, om in de woningbehoefte te kunnen voorzien.

Wat heeft het gekost? Taakveld 8.1 RUIMTELIJKE ORDENING 8.2 GRONDEXPL (NIET-BEDR TERR) 8.3 WONEN EN BOUWEN Totaal lasten programma 0

Begroting Begroting na primitief wijziging 790 854 82 387 1.036 1.136 1.908 2.376

8.1 RUIMTELIJKE ORDENING 8.2 GRONDEXPL (NIET-BEDR TERR) 8.3 WONEN EN BOUWEN Totaal baten programma 0 Saldo programma 0

Realisatie

Saldo

V/N

849 1.800 1.232 3.880

6 -1.413 -96 -1.504

V N N N

321 27 376 725

321 44 376 742

297 1.669 614 2.579

-24 1.624 238 1.838

N V V V

-1.184

-1.635

-1.301

334

V

Structureel/ incidenteel (S/I)

Voordelig/ nadelig (V/N)

Bedrag (x €1.000)

I

V

6

I

N

-1.425

I

V

12

Bouw en woningtoezicht Door openstaande vacatures heeft inhuur moeten plaatsvinden.

I

N

-71

Overige afwijkingen

I

N

-25

Toelichting lasten Taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening Overige afwijkingen Taakveld 8.2 Grondexploitaties (niet bedrijventerrein) Grondexploitaties Dit betreft de uitgaven die zijn gedaan voor onder andere bouwen woonrijp maken van grondexploitatieprojecten. Deze kosten zijn overgeboekt naar de balans. Overige afwijkingen Onder andere verliesvoorziening grondexploitaties Taakveld 8.3 Wonen en bouwen

46

Structureel/ incidenteel (S/I)

Voordelig/ nadelig (V/N)

Bedrag (x €1.000)

I

N

-24

Grondexploitaties Dit betreft de opbrengsten vanuit onder andere grondverkopen. Hierop is in mindering gebracht de overboeking van kosten en opbrengsten naar de balans.

I

V

1.509

Verliesvoorziening Op een aantal grondexploitaties is de verliesvoorziening verlaagd als gevolg van het verwachte project resultaat.

I

V

66

Overige afwijkingen

I

V

49

Leges omgevingsvergunningen De opbrengsten zijn hoger dan verwacht. Het aantal aanvragen voor een omgevingsvergunning is vraaggestuurd en afhankelijk van externe factoren.

I

V

89

Dwangsommen Voordeel wordt veroorzaakt door opgelegde dwangsommen.

I

V

152

Overige afwijkingen

I

N

-3

Toelichting baten Taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening Overige afwijkingen Taakveld 8.2 Grondexploitaties (niet bedrijventerrein)

Taakveld 8.3 Wonen en bouwen

47

Paragrafen

48

Paragraaf 1. Lokale heffingen De paragraaf lokale heffingen bevat beleidsvoornemens voor de lokale lasten en een overzicht op hoofdlijnen van de diverse belastingen en heffingen. De gemeentelijke belastingen en heffingen vormden in 2021 met ruim 20% een belangrijk onderdeel van de inkomsten van de gemeente.

Beleidsuitgangspunten Tariefbeleid In de gemeente Loon op Zand zijn voor de lokale belastingen en heffingen de volgende uitgangspunten gehanteerd in 2021: • In de coalitieafspraak van 2018 is afgesproken de OZB te corrigeren met het inflatiepercentage. Voor 2021 is een inflatiepercentage van 2,5% gehanteerd; • De tarieven afvalstoffenheffing en reinigingsrecht zijn gebaseerd op 100% structurele kostendekkendheid. Om ongewenste fluctuaties in het tarief te voorkomen worden voor- of nadelige saldi verrekend met de voorziening reiniging; • Het tarief voor rioolheffing is gebaseerd op 100% structurele kostendekkendheid. Om ongewenste fluctuaties in het tarief te voorkomen worden voor- of nadelige saldi verrekend met de voorziening riolering; • De tarieven toeristenbelasting zijn gelijk aan die van 2020; • De vermakelijkhedenretributie is sinds 2017 ingestoken vanuit het beleidsuitgangspunt “het profijtbeginsel”. Kwijtschelding Kwijtschelding is vastgelegd in een gemeentelijke regeling. Particuliere belastingplichtigen kunnen een aanvraag indienen voor de volgende belastingen: • Afvalstoffenheffing tot maximaal 75%; • Rioolheffing tot maximaal 75%; • Hondenbelasting tot maximaal 75% van de eerste hond. Vergelijking lokale lasten Gemeente Bernheze Dalfsen Dongen Heusden Loon op Zand Oisterwijk Oldebroek Tilburg Waalwijk

Rangorde 153 59 267 44 316 252 117 1 14

Totale lokale lasten € 802 € 741 € 882 € 718 € 935 € 874 € 786 € 598 € 660

Voor een vergelijking van de lokale lasten in 2021 is de gemeente Loon op Zand vergeleken met een aantal andere gemeenten met een vergelijkbaar karakter. Hierbij is uitgegaan van een gemiddelde WOZ-waarde van € 305.000 voor de gemeente Loon op Zand. De lokale lasten in de tabel zijn voor een meerpersoonshuishouden. De hoogte van deze woonlasten zegt, zonder nader onderzoek, niets over het voorzieningenniveau van een gemeente. Vandaar dat er geen harde conclusies aan deze uitkomst kunnen worden verbonden.

Gemeentelijke belastingen Verzameloverzicht opbrengsten lokale heffingen TV

Omschrijving

0.61 0.62 7.3 7.3 7.2 0.64 3.4 3.4 0.64

OZB gebruikers OZB eigenaren Afvalstoffenheffing Reinigingsrechten Rioolheffing Hondenbelasting Toeristenbelasting Vermakelijkhedenretributie Reclamebelasting Totaal

Begroting primitief 838 5.097 3.115 48 2.440 127 2.166 565 140 14.536

49

Begroting na wijziging 838 5.097 3.115 48 2.440 127 2.166 565 140 14.536

Werkelijk 781 5135 3.082 56 2.481 131 2.231 581 107 14.585

Saldo

V/N -57 38 -33 8 41 4 65 16 -33 49

N V N V V V V V N V

OZB % WOZ-waarde Woningen Eigenaar Gebruiker Totaal Niet woningen Eigenaar Gebruiker Totaal

2019

2020

2021

0,1343

0,1334

0,1301

0,1343

0,1334

0,1301

0,2274 0,1806 0,4040

0,2389 0,1896 0,4285

0,2449 0,1943 0,4392

2019 153,00 231,96 280,68

2020 247,20 342.48 418,48

2021 247,20 342,48 418,48

Ten opzichte van 2020 is de OZB-opbrengst in 2021 gecorrigeerd met 2,5% inflatiepercentage. Het tarief voor de OZB wordt bepaald als percentage van de WOZ-waarde. De gemiddelde WOZ-waarde steeg afgelopen jaar met zo’n 16% ten opzichte van 2020. In de tabel staan de percentages voor 2019-2021 vermeld. Deze zijn gebaseerd op de huidige WOZwaarden en de besluitvorming over de afgelopen jaren.

Afvalstoffenheffing Tarief (in €) Eenpersoons Meerpersoons Bedrijven (incl. BTW)

Het jaarlijkse resultaat op het product reiniging wordt verrekend met de voorziening reiniging. Deze voorziening is bedoeld om fluctuaties in de tarieven op te vangen. Als uitgangspunt geldt 100% kostendekkendheid. De tarieven zijn in 2021 gelijk gebleven met de tarieven van 2020.

Bij deze tarieven waren de totale baten en lasten op het product reiniging: Begroting Begroting primitief na wijziging Baten 3.163 3.163 Lasten (inclusief overhead) 3.163 3.163 Extra storting egalisatievoorizening Totale storting egalisatievoorziening 0 0

Werkelijk 3.139 2.758 381 0

Saldo

V/N

24 405 -381 -381

N V N N

Het resultaat op het product reiniging wordt gestort in de voorziening reiniging. Daarmee komt het saldo van deze voorziening ultimo 2021 op € 954.000. De baten op het product reiniging worden niet alleen bepaald door de opbrengsten uit afvalstoffenheffing en reinigingsrecht maar ook door opbrengsten uit afvalstromen zoals papier en PMD. Rioolheffing Tarief (in €) Minimumtarief (tot 250m3)

2019

2020

2021

241,80

247,92

220,00

In 2017 is het Water-en Rioleringsplan (WRP) 20172020 vastgesteld. Voor 2021 is het tarief rioolheffing gecorrigeerd.

Bij dit tarief waren de totale baten en lasten op het product riolering: Begroting Begroting primitief na wijziging Baten 2.440 2.440 Lasten (inclusief overhead) 2.440 2.440 Extra storting egalisatievoorizening Totale storting egalisatievoorziening 0 0

Werkelijk

Saldo

V/N

2.481 1.851

41 589 -630 -630

V V N N

630

Het resultaat op het product riolering wordt gestort in de voorziening riolering. Daarmee komt het saldo van deze voorziening ultimo 2021 op € 6.775.000. De baten op het product riolering worden primair bepaald door de opbrengsten rioolheffing. Hondenbelasting

Baten Lasten Totaal

Begroting primitief 127 82 45

50

Begroting na wijziging 127 82 45

Werkelijk

Saldo

V/N

131 112 19

4 -30 -26

V N N

Tarief (in €) 1e hond 2e en volgende hond Kennel

2019 44,10 66,00 242,15

2020 44,10 66,00 242,15

2021 45,20 67,65 248,20

2019 1,96 1,47 1,12 130.63 144,17 74,60

2020

2021

3,00 250,00 200,00 100,00 2,00 1,25 2,00 1,25

3,00 250,00 200,00 100,00 2,00 1,25 2,00 1,25

In de Verordening toeristenbelasting 2020 zijn de verschillende categorieën gedefinieerd. Ten opzichte van 2019 is de categorie ‘overige accommodaties’ gewijzigd. Vanaf 2020 zijn alleen kampeerterreinen, groepsaccommodaties en kampeerplaatsen apart beschreven. Alle andere accommodaties worden onder ‘overig’ geschaard. Hierbij kan worden gedacht aan hotels, recreatiebungalows en ruimten die worden verhuurd als bed & breakfast, of via platforms zoals Airbnb. De werkelijke inkomsten toeristenbelasting als gevolg van de coronacrisis vielen viel minder laag uit dan verwacht.

2020 553

2021 581

Voor 2021 is een tarief gehanteerd van € 0,13 per betalende bezoeker.

Toeristenbelasting Tarief (in €) Hotels Recreatiebungalows Overige accommodaties Jaarplaats Seizoensplaats Voorseizoensplaats Kampeerterrein Mini-kampeerterrein Bed & Breakfast Groepsaccommodatie Vermakelijkhedenretributie

Baten

2019 583

Vanaf 1 januari 2018 is de maatstaf van heffing voor de vermakelijkhedenretributie gewijzigd. De onderliggende methodiek is gewijzigd naar het aantal betalende bezoekers van de vermakelijkheid in peiljaar T-2 dat de 50.000 te boven gaat. Voor het berekenen van de retributie wordt gebruik gemaakt van het profijtbeginsel. De heffingsgrondslag is afhankelijk van parameters die bestaan uit de lasten die de gemeente heeft ten behoeve van de dagrecreant. Door gebruik te maken van een peiljaar in het verleden (T-2), is voor alle belastingplichtigen direct de hoogte bekend van het te betalen recht.

51

Paragraaf 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is de mate waarin een gemeente in staat is om risico’s op te vangen. Voldoende weerstandscapaciteit zorgt ervoor dat de uitvoering van taken en het voorzieningenniveau bij financiële tegenslagen gegarandeerd blijven. In het coalitieakkoord 2018-2022 is bepaald dat de ratio van het weerstandsvermogen minimaal 1,0 moet zijn.

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit Ratio

Jaarrekening 2019 9.157 5.673 1,61

Begroting 2021 7.128 4.660 1.53

Jaarrekening 2020 7.936 5.266 1,51

Begroting 2022 8.423 4.022 2,09

Jaarrekening 2021 8.793 4.282 2.05

Risico’s De oorlog in de Oekraïne (maar ook andere ontwikkelingen in het brede vluchtelingenvraagstuk), de wereldwijde naweeën van de pandemie en de huidige inzichten over de uitwerking van het Regeerakkoord zorgen voor nog niet nader te duiden onzekerheden. Deze onzekerheden laten zich veelal financieel lastiger duiden dan risico’s in bijvoorbeeld het grondbedrijf, zeker in de fase waarin we ons nu bevinden.

3,00 2,50 2,00 1,50 1,00

We monitoren de ontwikkelingen op de voet en 0,50 gaan over tot waardering van de onzekerheden zodra hier betere schattingen van te maken zijn. We moeten ons ook realiseren dat deze JR 2019 ontwikkelingen in 2022 mogelijk leiden tot andere en grotere uitgaven dan we bij de begroting 2021 hadden voorgenomen. Dit leidt tot een beeld dat de ratio weerstandsvermogen ruim boven de minimale norm zit, terwijl het risicoprofiel gevoelsmatig verslechtert.

B 2021

JR 2020

B 2022

Ratio

Norm (ondergrens)

JR 2021

De volgende uitgangspunten worden gehanteerd bij de risico-inschatting: • Risico’s waarvoor beheersingsmaatregelen zijn getroffen welke het risico afdekken worden niet financieel vertaald in het risicoprofiel. • Risico’s met een omvang (kans x impact) kleiner dan € 100.000 worden alleen opgenomen indien de impact groter dan € 500.000 is. De volgende risico’s zijn geactualiseerd (bedragen x €1.000): Onderwerp

Algemene uitkering gemeentefonds

Sportvrijstelling BTW

Projecten "grondbedrijf"

Omschrijving In augustus 2021 zijn de voorlopige effecten van de herverdeling gemeentefonds bekend gemaakt. Dit is financieel volledig verwerkt in de meerjarenbegroting 2022-2025. De omvang van de algemene uitkering blijft schommelen. Hiervoor is een risico opgenomen dat er 25% kans is dat de algemene uitkering 5% afwijkt (€ 1,8 miljoen). De fiscale positie van EWW B.V. ligt ter beoordeling voor bij de Belastingdienst. Daarna is duidelijk of de btw-aftrek op de investering van onder andere De Werft in stand blijft. Impact is € 1 miljoen, kans is 50%. Uit MPG 2020 volgt een risico inschatting van ruim € 1,8 miljoen.

I/S

Risico Begroting 2022

Actualisatie

Risico Jaarrekenin g 2021

S

466

Dit risico is ongewijzigd.

466

I

500

Ongewijzigd, nog geen uitspraak belastingdienst

500

1.836

Uit MPG 2021 volgt een risico inschatting van bijna € 1,2 miljoen. Zie ook paragraaf grondbeleid.

1.186

I

52

Impact corona op opbrengst toeristenbelasting

Extra middelen jeugdzorg

Onderwijshuisvesting

Door de coronamaatregelen overnachten er minder toeristen in onze gemeente. Dit heeft een negatief effect op de opbrengsten uit toeristenbelasting. Risico is ingeschat op 25% van de begrote jaaropbrengst. Het is onze inschatting dat de middelen in ieder geval over 2023 tot en met 2025 door het nieuwe kabinet worden toegekend. We schatten in dat er een kans is van 25% dat er door het nieuwe kabinet na 2025 geen extra structurele middelen worden toegekend. Impact is € 1,1 miljoen (omvang in 2025). De gemeente is verantwoordelijk voor onderwijshuisvesting. De komende jaren wordt duidelijk of meer nieuwbouw noodzakelijk is. Het risico is ingeschat op de omvang van de kapitaallasten van één schoolgebouw.

I

650

S

270

S

300

Totaal

Risico neemt af nu de maatregelen zijn ingetrokken. Er blijft onzekerheid over het verdere verloop van corona. Risico ingeschat op 5% van de begrote jaaropbrengst Uit het Regeerakkoord blijkt dat de jeugdgelden voor de periode 2022 – 2025 worden doorgevoerd. Na 2025 moet rekening gehouden worden met een daling. Tot 2026 waarderen we dit risico vooralsnog op 0.

Dit risico is ongewijzigd.

4.022

130

0

300

2.582

De volgende risico’s zijn nieuw: Onderwerp

BTW De Wetering

Inflatie

Omschrijving

I/S

Voor de Wetering wordt ingezet op het volledig verrekenen van de BTW op de investeringskosten. Hierover bestaat vooraf echter geen zekerheid. In het worst-case scenario blijkt achteraf dat een groot deel van de BTW niet verrekenbaar is. Dit gaat om € 1,2 miljoen. Door toenemende materiaalkosten en beschikbaarheid van mensen en materialen worden hogere indexeringen toegepast in contracten door leveranciers.

Actualisatie

Risico Jaarrekening 2021

I

1.200

S

500

Totaal

1.700

Onzekerheden (nog niet financieel te kwantificeren): Onderwerp

Omschrijving

I/S

Regeerakkoord

Fondsen voor mobiliteit en duurzaamheid

I

Opvang vluchtelingen Oekraïne

Op dit moment werkt het kabinet aan financiering van de opvanglocaties in gemeenten. Uitgangspunt daarbij is dat het kabinet de kosten die gemaakt zullen worden door gemeenten integraal worden vergoed. De opvang van vluchtelingen kan op vele fronten consequenties hebben (Bijvoorbeeld: woningmarkt, zorg, onderwijs, werk, sociale voorzieningen).

I

Eenmalige compensatie energie

Vanuit het Rijk is een compensatie per huishouden toegezegd voor de oplopende energiekosten. Voor huishoudens met een inkomen tot maximaal 120% van de bijstandsnorm is er een aanvullende vergoeding van € 800,- toegezegd. Deze regeling moet worden uitgevoerd door Baanbrekers.

I/S

Actualisatie Voor enkele grote maatschappelijke opgaven vormt het Rijk fondsen gedurende deze kabinetsperiode. Bijvoorbeeld een fonds voor de duurzaamheidsopgave. Echter, voor deze opgave zijn langdurig en ook structurele middelen nodig. Het effect van de opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne heeft voordelige en nadelige effecten. De vraag is hoe hoog de vergoedingen vanuit het Rijk zullen zijn, hoe lang de opvangvoorzieningen nodig zijn en uiteindelijk ook wat de structurele effecten van deze ontwikkeling zullen zijn. De minister heeft toegezegd dat de gemeenten volledig gecompenseerd worden voor de aanvullende vergoeding. Echter, dit is nog niet bekrachtigd en er zijn geen uitspraken over de bijbehorende uitvoeringskosten. Daarnaast is nu sprake van een eenmalige compensatie, maar wat gebeurt er als de energiekosten hoog blijven.