CConstaterende datLochem
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2024

Raadsvergadering 10 juni 2025, gemeente LochemBij agendapunt: Jaarstukken 202426.898 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

32

Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? Uitbreiding activiteiten leerplichtconsulenten Uitgevoerd In Lochem zetten we sterk in op een preventieve aanpak om schoolverzuim te voorkomen en schoolaanwezigheid te bevorderen. De focus verschuift hierin meer naar ondersteuning en het creëren van kansen voor jongeren. In 2024 en 2025 breiden we de formatie voor leerplicht uit om intensiever in te zetten op het ontwikkelen en uitvoeren van preventieve maatregelen, zoals vroegsignalering. Zo hebben we ouders en leerlingen vooraf geïnformeerd over leerplicht. Daarnaast hielden we preventiespreekuren op middelbare scholen en werken we aan een betere samenwerking en contact met scholen. Niet uitgevoerd Doorontwikkelen leerlingenvervoer Uitgevoerd Er is ingezet op het vergroten van zelfredzaamheid van leerlingen. Leerlingen die naar het speciaal onderwijs gaan hebben nu, naast het reizen met een taxi, meer vervoersmogelijkheden om naar school te gaan. Deze mogelijkheden zijn opgenomen in de vernieuwde beleidsregels leerlingenvervoer. Er wordt al gebruik gemaakt van de extra mogelijkheden, zoals een OVtrajectabonnement. De komende jaren staan in het teken van meer communicatie richting ouders en leerlingen over de opties die er zijn. Dit stimuleert het gebruik van de alternatieven zoals het OV of een e-bike.

Niet uitgevoerd Actualisatie beleidsnota Leerplicht Uitgevoerd In 2024 voerden we voorbereidende werkzaamheden uit en is gestart met de actualisatie. Niet uitgevoerd De actualisatie van de nota is niet in 2024 afgerond. In Q1 2025 bieden we de raad de geactualiseerde beleidsnota aan. Beleidsnota's Het beleid voor dit programma is onder andere vastgelegd in de beleidsnota’s:  Onderwijs Achterstanden Beleid 2006-2010  Overlegregeling Lokale Educatieve Agenda gemeente Lochem 2020  Beleidsnota Leerplicht 2011 – 2014 (2011)  Visie op de brede school ontwikkeling in de gemeente Lochem (2011)  Algemene subsidieverordening Lochem (2013) 33

    

Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs (2017) Integraal Huisvestingsplan 2018-2028 (2017) Beleidsregel bekostiging gymnastiekonderwijs 2017 Handhavingsbeleid Wet Kinderopvang Gemeente Lochem (2018) Regionaal programma VSV 2020-2024

Wat heeft het gekost?

Overzicht baten en lasten Taak-

- = nadeel, bedragen x € 1.000 Werkelijk

Begroting

Werkelijk

Saldo

veld

2023

2024

2024

2024

Baten

379

502

503

1

Omschrijving taakveld

4.1

Openbaar basisonderwijs

4

6

6

0

4.2

Onderwijshuisvesting

5

0

0

0

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

370

496

496

0

3.053

3.558

3.556

2

151

149

155

-6

Belangrijkste afwijkingen: n.v.t. Lasten 4.1

Openbaar basisonderwijs

4.2

Onderwijshuisvesting

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

335

382

379

3

1.388

1.467

1.547

-79

Kapitaallasten

818

976

816

160

Loonkosten

361

583

659

-76

Belangrijkste afwijkingen: 4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Leerlingenvervoer: nadeel € 91.000

Er zijn meer leerlingen naar het speciaal onderwijs vervoerd en tevens zijn er meer ritten uitgevoerd. Incidenteel nadeel. Totaal programma 4

-2.674

-3.056

-3.053

3

34

5. SPORT, CULTUUR EN RECREATIE 5.1 Sportbeleid en activering Wat willen we bereiken? Het aanmoedigen van een leven lang plezierig sporten en bewegen voor iedereen. We doen dit met een aantrekkelijke openbare ruimte en toekomstbestendige sportverenigingen. Hierdoor bevorderen we de ontmoeting tussen bewoners. Sport zetten we in om probleemgedrag en gezondheidsproblemen te voorkomen. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? Stimuleren sport en bewegen Uitgevoerd In januari 2024 voerden we een onderzoek uit om de wensen en behoefte van onze inwoners op het gebied van sport en bewegen in kaart te brengen. De resultaten van dit onderzoek zijn gebruikt als input voor ons sport- en beweeg aanbod. We startten met het project Wijk in Beweging waarbij Welzijn Lochem zorgt voor passende ondersteuning om sporten en bewegen in de wijk te stimuleren. Daarnaast startten we samen met Welzijn Lochem het proces om een online sportaanbod platform om te zetten. Niet uitgevoerd Het implementeren van het sportaanbod platform moet nog plaatsvinden. Dit zal naar verwachting in 2025 gebeuren. We continueren het project Wijk in Beweging. Daarnaast gaan we in 2025 aan de slag met het verder ondersteunen van inwonersinitiatieven op het gebied van sport en bewegen. Hiervoor kunnen inwoners in het voorjaar van 2025 een bijdrage aanvragen via de website van de gemeente Lochem. 5.2 Sportaccommodaties Wat willen we bereiken? De sportaccommodaties zijn een onderdeel van het maatschappelijk vastgoed. De spelregels van het accommodatiebeleid gelden ook voor de sportaccommodaties. Dat betekent dat wij alleen verantwoordelijk zijn voor de instandhouding van accommodaties voor bewegingsonderwijs (gymzalen).

Dit betekent niet dat we afwijzend staan tegenover accommodaties met een breder palet aan voorzieningen (sporthallen, dorps-/kulturhus, etc.). Het initiatief daarvoor ligt bij het maatschappelijk veld. Om die reden moedigen wij de betrokkenen in alle kernen (o.a. accommodatiebesturen en dorpsraden) aan, om toekomstbestendige accommodatieplannen te ontwikkelen. De insteek hierbij is om het voorzieningenniveau minimaal gelijk te houden tegen lagere exploitatiekosten. Door de exploitatiekosten te verminderen, kunnen wij gemeentelijke subsidies verder afbouwen. Verduurzaming van vastgoed is in dit proces een belangrijk hulpmiddel. In dit proces faciliteren of regisseren wij.

35

Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? Multifunctionele accommodatie (MFA) Gorssel Uitgevoerd Na het raadsbesluit op 18-12-2023 hebben wij de ontwikkeling van de Multifunctionele accommodatie (MFA) verder opgepakt. Na een uitgebreide Europese aanbesteding hebben wij, in samenspraak met deelnemende partijen in de ontwikkeling, een architect geselecteerd. Het proces om te komen tot een voorlopig ontwerp voor het multifunctionele gebouw is daarna in gang gezet. Voor aanwonenden van de toekomstige locatie van de MFA (de huidige kavel van de Vullerschool) is in het najaar een informatieavond gehouden. Participatie zal gedurende het (ontwerp)proces een belangrijke plek blijven innemen. Het proces loopt op dit moment volgens planning. Niet uitgevoerd Toekomst zwembaden Almen en Gorssel Uitgevoerd Binnen het door u vastgestelde financiële kader (maximaal € 400.000 aan jaarlijkse lasten) hebben wij het onderzoek naar vernieuwing van de zwembaden in Almen en Gorssel verder opgepakt. Dit doen wij in samenwerking met het bestuur van de Gorsselse Zwembaden (SGZ). Wij hebben opdracht gegeven aan een architect om een voorlopig ontwerp te maken. Een eerste voorlopig ontwerp is opgeleverd, maar dit bleek nog niet exploitabel binnen het vastgesteld financieel kader. Daarna hebben intensieve besprekingen tussen SGZ en gemeente tot bijstelling (versobering) van het voorlopig ontwerp geleid.

Partijen zien kans om de vernieuwing van de zwembaden binnen het financieel kader te brengen. Besluitvorming om tot realisatie over te kunnen gaan, staat in 2025 gepland. Niet uitgevoerd 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Wat willen we bereiken? We dragen bij aan een levendige samenleving met een sterk, afwisselend, toegankelijk cultureel aanbod van hoge kwaliteit. De uitgangspunten staan in de Lochemse cultuurvisie ‘Kijk op Cultuur’ en het bijbehorend uitvoeringsplan. Door cultuur bevorderen we de persoonlijke ontwikkeling en de vitaliteit van onze inwoners. Behalve Schouwburg Lochem, Bibliotheek Berkel & IJssel en Muzehof Centrum voor de Kunsten, zijn er tal van culturele instellingen en initiatieven die deel uitmaken van -en samenwerken in het rijke culturele veld.

36

Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? Uitvoeren Kijk op cultuur uitvoeringsplan 2023 en verder Uitgevoerd Er is subsidie verstrekt aan 38 culturele organisaties. Deze subsidie is bestemd voor zowel eenmalige activiteiten, als voor activiteiten die jaarlijks terugkeren. De cultureel contactpersoon zorgt voor een goede samenwerking tussen en met de vele culturele organisaties. Zij organiseert netwerkbijeenkomsten en cultuurprojecten. Met haar hulp is een korennetwerk ontstaan en is de Muziekgolf versterkt (het muzikale platform van de gemeente Lochem). In het kader van het Cultuur en Erfgoedpact werkten jongeren van het Staringcollege aan ideeën voor kunst in de openbare ruimte. Niet uitgevoerd 5.4 Musea Wat willen we bereiken? We verbinden kunst en cultuur met onze inwoners en daarmee bevorderen we bewustzijn van ons cultureel erfgoed. Ook vormen onze musea een belangrijke aantrekkingskracht voor de vrijetijdseconomie. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? We voerden onze reguliere werkzaamheden uit. 5.5 Cultureel erfgoed Wat willen we bereiken? We behouden, beheren en promoten ons cultureel erfgoed. Cultureel erfgoed maakt onze gemeente aantrekkelijk om te wonen, te leven en te recreëren. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

37

Wat hebben we ervoor gedaan? We voerden onze reguliere werkzaamheden uit. 5.6 Media Wat willen we bereiken? We hechten belang aan mediawijsheid van burgers en instellingen in onze gemeente. Dit om een bewuste, kritische en actieve houding te bevorderen in een samenleving waarin media volop aanwezig is. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? Lokale publieke omroep Uitgevoerd Op 3 juli 2023 nam de raad een motie aan om de lokale publieke omroep (Radio Ideaal) financieel te versterken, vooruitlopend op de vorming van een Regionale omroep. De middelen, € 1,50 per inwoner zijn in 2024 aan de omroep toegekend. De helft van deze bijdrage is besteed aan de inhuur van professionele journalist(en) in samenwerking met Regio8. De bijdrage maakt de gemeente Lochem een gelijkwaardige partner. Radio Ideaal werkt samen met Regio8 en een aantal andere omroepen om te komen tot een streekomroep. Niet uitgevoerd Radio Ideaal huurt een studio in Het Stadshuus Lochem om onder andere ook in Lochem programma's te kunnen maken. Echter een programma als het politiek café is meer dan een jaar niet uitgezonden. De bekendheid met Radio Ideaal in onze gemeente is beperkt. De intentie voor een Regionale Omroep in de West-Achterhoek is er nog steeds maar de nieuwe wetgeving die de realisatie en financiële ondersteuning daarvan moet borgen laat nog op zich wachten. Uitvoeren van het programma Digivaardige Achterhoekers Uitgevoerd Niet uitgevoerd Het regionale project Digivaardige Achterhoekers is door 8RHK ambassadeurs stopgezet voordat Lochem aangehaakt is.

Er bestond twijfel over het bereik van inwoners en aan het effect van de aanpak op het daadwerkelijk verbeteren van de digitale vaardigheden van inwoners in de regio. Ook was het intellectueel eigendom van het project niet geborgd. Bibliotheek Berkel & IJssel maakte in 2024 gebruik van de landelijke SPUK-regeling (versterken bibliotheekwerk) om de (digitale) basisvaardigheden van onze inwoners te versterken waar nodig en gewenst.

38

5.7 Openbaar groen en openlucht recreatie Wat willen we bereiken? We behouden en versterken de kwaliteit van de natuur en het landschap. Een aantrekkelijk en veilig landschap, gevormd door onderhouden laanbomen in diverse soorten, leeftijden en structuren. Wij zorgen voor een basisniveau van onderhoud van het openbaar groen. De openbare ruimte blijft aantrekkelijk om te verblijven. Dit geldt ook voor de speelruimten en trapvelden waar kinderen kunnen spelen. Via speeltuinverenigingen willen we het beheer en onderhoud van deze speelruimten verbeteren en de contacten in de buurt versterken. Bovendien willen we actief de biodiversiteit binnen de gemeente behouden en vergroten. Belangrijke basisvoorwaarden vormen daarbij het duurzaam behouden van groene landschapselementen in ons buitengebied. Maar ook het lokaal terugvorderen en weer in beheer nemen van onze eigendommen. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? Duurzame voortzetting beheer laanbomen buitengebied Uitgevoerd Samen met Circulus Buitenruimte continueerden we het beheer aan de laanbomen buitengebied. We snoeiden conform het reguliere beheer circa 10.000 bomen en controleerden deze op boomveiligheid. Tevens voerden wij risicokap uit, en herplantten we de bomen die we in de voorafgaande winter hebben moeten kappen. De nieuw aangeplante bomen (ook van de afgelopen jaren) gaven we water. Niet uitgevoerd In de winter 2024-2025 liep trajectenkap vertraging op, door tekort aan capaciteit voor werkvoorbereiding (Circulus) en natuuronderzoek. Ook hoefden we door het natte jaar de jonge bomen van minder watergiften te voorzien. Evaluatie IBOR Uitgevoerd Niet uitgevoerd Bij de meerjarenbegroting 2024 is er budget aangevraagd voor het evalueren van het IBOR in het jaar 2025. Evaluatie is gepland voor 2025. Actualisatie Speelruimtebeleid Uitgevoerd In 2024 startten we met het proces voor het nieuwe speelruimtebeleid. Hiervoor huurden we een adviesbureau in die onderdelen van de actualisatie oppakt. Ook vond in 2024 de pilot Deep Democracy met de raad plaats. Het speelruimtebeleid was het onderwerp voor deze pilot. Niet uitgevoerd In 2025 ronden we het nieuwe speelruimtebeleid af.

39

Overige activiteiten

Kerkenvisie ‘Geloof in Lochem’ Het primaire doel van een kerkenvisie is het behoud van monumentale kerkgebouwen. Om dat doel te bereiken is het noodzakelijk om alle kerkgebouwen in samenhang te bezien en in gesprek te komen met eigenaren, inwoners en andere belanghebbenden. De gemeente Lochem heeft gekozen voor een bijzondere manier om die dialoog te openen, in de vorm van het magazine: ‘Geloof in Lochem’. Het magazine is gepresenteerd tijdens een openbare bijeenkomst en is een uitnodiging om elkaar op te zoeken en verbinding te maken. Het magazine is gratis beschikbaar voor iedereen en te raadplegen op de gemeentelijke website.

Beleidsnota's Het beleid voor dit programma is onder andere vastgelegd in de beleidsnota’s:  Notitie afstoten snippergroen (2006)  Subsidieregeling incidentele culturele activiteiten  Groenvisie (2006)  Renovatieplan groen (2007)  Landschapsontwikkelingsplan (2009)  Accommodatieplan per kern (2014)  Strategische visie beheer en onderhoud openbare ruimte gemeente Lochem (2012)  Algemene subsidieverordening (2013)  Herijking Erfgoedbeleid Gemeente Lochem (2016)  Evaluatie speelruimtebeleid (2016)  Subsidieregeling Speelruimtebeleid 2016 - 2020 (2016)  Organisatie- en bedrijfsplan 2e fase BuitenRuimte (2016)  Integraal beheer openbare ruimte (IBOR) (2019)  Cultuurhistorische waardenkaart (2019)  Erfgoedvisie Gemeente Lochem 2020 – 2030; Erfgoed in verbinding (2020)  Sport- en beweegakkoord Lochem (2020)  Subsidieregeling Sportvoorziening 2022  Biodiversiteitsplan Lochem Natuurlijk (2021)  Beleidsplan Beheer laanbomen buitengebied (2021)  "Kijk op Cultuur" - cultuurvisie (2016)  "Kijk op Cultuur" - Uitvoeringsplan 2023 en verder (2023) Wat heeft het gekost?

40

Overzicht baten en lasten Taak-

- = nadeel, bedragen x € 1.000

Omschrijving taakveld

Werkelijk

Begroting

Werkelijk

Saldo

2023

2024

2024

2024

1.443

1.105

1.055

-51

234

193

194

1

1.054

526

602

76

veld Baten 5.1

Sportbeleid en activering

5.2

Sportaccommodaties

5.5

Cultureel erfgoed

16

18

16

-2

5.6

Media

121

315

223

-92

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

17

54

21

-33

Belangrijkste afwijkingen: 5.2

Sportaccommodaties

Overdekt zwembad De Beemd: voordeel € 71.000

Wij ontvangen van het Rijk financiële compensatie voor de btw-lasten die betrekking hebben op sport. In heel Nederland hebben gemeenten in 2023 minder gebruik gemaakt van de SPUK Sport, daarom keert het Rijk de resterende middelen uit in 2024. Incidenteel voordeel. 5.6

Media

Openbare Bibliotheek: nadeel € 111.000

In 2024 is de bibliotheek begonnen met projecten in het kader van het verruimen van de openingstijden en het stimuleren van het bibliotheekwerk in de kernen. Deze projecten zijn in 2024 nog niet afgerond en zullen in 2025 worden voortgezet. De lasten worden gedekt door een specifieke uitkering van het Rijk die daardoor ook lager is in 2024. We stellen voor het restant budget over te hevelen naar 2025. Incidenteel nadeel. 5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Duurzaam beheer bomen buitengebied: nadeel € 49.000

De opbrengsten van de houtopbrengsten zitten in de kostprijzen van de aannemers verrekend. Dit nadeel is tegelijkertijd een voordeel aan de lastenkant, per saldo nihil, zie de lastenzijde. Structureel nadeel. In de Bestuursrapportage 2025 doen we een voorstel om het budget bij te stellen. Lasten

8.751

5.1

Sportbeleid en activering

5.2

Sportaccommodaties

5.3

9.458

8.734

724

517

597

528

69

2.090

1.745

1.647

98

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

831

948

935

14

5.4

Musea

110

119

113

7

5.5

Cultureel erfgoed

67

224

217

8

5.6

Media

785

1.039

925

114

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

3.236

3.765

3.351

414

Kapitaallasten

287

306

297

9

Loonkosten

828

714

722

-8

Belangrijkste afwijkingen: 5.2

Sportaccommodaties

Begeleiden accommodatieplannen: nadeel € 53.000

De evaluatie accommodatie beleid is grotendeels in 2024 uitgevoerd. De kosten voor de inzet van deskundige ondersteuning en begeleiding is ten onrechte niet opgenomen in de Bestuursrapportage 2024. Incidenteel nadeel. 5.2

Sportaccommodaties

Zwembad de Beemd: nadeel € 52.000

Er waren meerdere onvoorziene werkzaamheden nodig rondom het onderhoud van het zwembad. Waaronder het repareren van de rolluik tussen het binnen- en buitenbad, het vervangen van de drukmeter en het verhelpen van diverse storingen. Incidenteel nadeel. 5.2

Sportaccommodaties

Zwembad de Berkel en de Boskoele: nadeel € 83.000

Er zijn plannen om de buitenbaden in Gorssel en Almen te vernieuwen. Hierdoor is gekozen om alleen noodzakelijke werkzaamheden uit te voeren. Wegens de verouderde staat van de baden zijn meerdere onvoorziene werkzaamheden uitgevoerd. Incidenteel nadeel. 5.2

Sportaccommodaties

Sportvoorzieningen: voordeel € 304.000

De beoogde investeringen van de Lochemse Hockeyclub, Lochemse Tennisclub, LTC Gorssel en de Lochemse IJsclub liepen vertraging op en zijn nog niet gereed. Zodoende is de toegekende subsidie Sportvoorziening nog niet definitief vastgesteld en niet uitbetaald. We stellen voor om het restant budget over te hevelen naar 2025. Incidenteel voordeel. 5.2

Sportaccommodaties

Gebouw 't Trefpunt: nadeel € 30.000

Vanwege de komst van de MFA Gorssel is gekozen om alleen het noodzakelijke onderhoud te doen. Door de verouderde staat van de sporthal zorgde dit voor verschillende niet begrote werkzaamheden zoals het verhelpen van een daklekkage. Incidenteel nadeel. 5.6

Media

Openbare Bibliotheek: voordeel € 111.000

In 2024 is de bibliotheek begonnen met projecten in het kader van het verruimen van de openingstijden en het stimuleren van het bibliotheekwerk in de kernen. Deze projecten zijn in 2024 nog niet afgerond en zullen in 2025 worden voortgezet. We

41

stellen voor om het restant budget over te hevelen naar 2025. Incidenteel voordeel. 5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Incidentele renovatie groen en bomen: voordeel € 43.000

We legden minder recreatieve routenetwerken aan door andere prioriteiten. We ontvingen minder subsidieaanvragen biodiversiteit. Ook het aantal incidentele groenrenovaties viel in 2024 wat lager uit. Incidenteel voordeel. 5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Duurzaam beheer bomen buitengebied: voordeel € 49.000

De opbrengsten van de houtopbrengsten zitten in de kostprijzen van de aannemers verrekend. Dit voordeel is tegelijkertijd een nadeel aan de lastenkant, per saldo nihil, zie de batenzijde. Structureel voordeel. In de Bestuursrapportage 2025 doen we een voorstel om het budget bij te stellen. 5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Duurzaam beheer bomen buitengebied: voordeel € 243.000

Door het natte jaar waren er aanzienlijk minder watergiften nodig dan geraamd. Bovendien liepen we vertraging op bij het flora- en faunaonderzoek met als gevolg vertraging op de trajectenkap. Deze voerden we slechts beperkt uit. Incidenteel voordeel. Totaal programma 5

-7.308

-8.353

-7.680

673

42

6. SOCIAAL DOMEIN 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat willen we bereiken? Inwoners helpen zichzelf en elkaar, iedereen doet mee, kan veilig leven en zich ontwikkelen. Mensen voelen zich nuttig en gewaardeerd en nemen zoveel mogelijk deel aan de samenleving. Voorzieningen sluiten aan bij de behoefte van de samenleving en stellen mensen in staat om deel te nemen aan de samenleving, elkaar te ontmoeten en elkaar te helpen. Inwoners doen dit samen, als het kan. We hebben al een krachtige samenleving, maar we willen versterken dat mensen blijven meedoen aan het gewone leven. Inwoners nemen samen verantwoordelijkheid voor hun omgeving, hun buurt en de mensen om zich heen. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? Aanjager Inclusie en diversiteit Uitgevoerd De uitvoering van de Lochemse Inclusie en Diversiteitsagenda (LIDA) is gecontinueerd. In december 2024 is de regenboogbank opgeleverd. Hiermee is uitvoering gegeven aan de motie Kleurrijk Lochem uit 2023. Daarnaast heeft Lochem in juni 2024 voor het eerst meegedaan aan de Achterhoek Pride. Tijdens de Europese Verkiezingen in juni 2024 konden blinden en slechtzienden voor het eerst stemmen via een stemmal. Daarnaast is er aandacht geweest aan actiedagen als Coming Out Day, Paarse Vrijdag. Ook is er aandacht geweest voor de campagne Orange the world waarin aandacht is voor geweld tegen vrouwen en meisjes. In oktober 2024 heeft de gemeenteraad een raadsmemo en infographic ontvangen met de belangrijkste resultaten. Niet uitgevoerd Uitvoering inburgering Uitgevoerd Statushouders in de gemeente Lochem hebben inburgeringstrajecten gevolgd. De hogere taakstelling voor het huisvesten van statushouders hebben we niet gerealiseerd. Dit komt door een tekort aan passende woonruimte voor veel alleengaande (wachtend op gezinshereniging) en alleenstaande statushouders. We beginnen 2025 met een achterstand van 46. De functie van inkomensconsulent bij 't Baken is vervuld en zorgt voor passende begeleiding voor de doelgroep. Daarnaast verzorgt het Budgetadviescentrum de financiële ondersteuning van de statushouders.

Hierdoor kan de groeiende groep statushouders goed financieel wegwijs worden gemaakt in Lochem. Het busvervoer naar de inburgeringslessen draagt bij aan een hoog aanwezigheidspercentage in de lessen. Door de huur van de fysieke ruimtes voor de lessen en inburgeringsconsulenten zijn er korte lijnen tussen de inburgeraars, consulenten en de taalschool. Niet uitgevoerd 43

Opvang Ontheemden Oekraïners Uitgevoerd We hebben 305 plekken gerealiseerd voor het opvangen van ontheemden uit Oekraïne. We zien en horen dat de ontheemden steeds meer deelnemen aan de samenleving. Oekraïense kinderen volgen (basis)onderwijs, veel Oekraïners werken en doen mee in het verenigingsleven. Voor hen die willen bieden we Nederlandse taalonderwijs, daarnaast voeren we nog steeds de motie ‘Werk en Taal’ uit. Oekraïners leren de Nederlandse taal terwijl ze aan het werk zijn. Niet uitgevoerd Verlenging extra inzet mantelzorgconsulent Uitgevoerd We hebben in 2024 uitvoering gegeven aan de extra inzet mantelzorgconsulent bij Welzijn Lochem volgens de genoemde doelen in de Begroting 2024. Dit draagt bij aan de verdere ondersteuning van (jonge) mantelzorgers in de gemeente Lochem. Niet uitgevoerd 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wat willen we bereiken? De gemeente Lochem streeft naar dienstverlening van hoge kwaliteit. We hebben de verschillende 'loketten' in het sociaal domein ondergebracht bij 't Baken. Zo bieden we een betere kwaliteit van dienstverlening aan inwoners. Ook krijgt hiermee het inzetten van de eigen kracht van inwoners meer aandacht. Voor ’t Baken gelden vijf uitgangspunten: perspectief van de inwoner, eigen kracht, dichtbij, samenhang en effectiviteit. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? We voerden onze reguliere werkzaamheden uit. 6.3 Inkomensregelingen Wat willen we bereiken? De meeste inwoners kunnen zelfstandig meedoen in de samenleving. Door betaald werk en in andere vormen. Een deel van onze inwoners kan dat niet. Wij ondersteunen hen (tijdelijk) met een inkomensregeling. Daarmee kunnen ze de stap naar meedoen maken.

44

Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? Uitvoering geven aan hernieuwde schuldhulpverlening Uitgevoerd Vanaf 1 juni 2024 is de regisseur armoede en schulden actief in Lochem. De regisseur speelt een belangrijke rol in het krijgen van meer regie op het proces schuldhulpverlening. Aan de ene kant investeert de regisseur in netwerken in de samenleving door actief aandacht te vragen voor preventie en het signaleren van armoede. Nieuwe en bestaande partijen leveren een actieve bijdrage aan bijvoorbeeld de Week van het Geld. Aan de andere kant zorgt de regisseur voor verbetering van de werkprocessen en is een start gemaakt met het Adviesteam schuldhulpverlening. Lochem is aangesloten op de Nederlandse Schuldhulproute en het Schuldenknooppunt. De middelen van de landelijke Geldfit campagnes nemen we op in onze periodieke communicatie uitingen. Niet uitgevoerd Implementeren modules voor Iparticipatie Uitgevoerd De ICT-module iParticipatie is geïmplementeerd. Inwoners kunnen aanvragen voor een uitkering en andere regelingen van de Participatiewet, zoals minimaregelingen, online doen. Ook hebben ze inzage in hun betalingen en specificaties. De mogelijkheid om fysiek aanvragen te doen blijft bestaan.

Niet uitgevoerd Implementeren impulsregeling parttime werken Uitgevoerd Het verder stimuleren van parttime werken vanuit een uitkeringssituatie is structureel vormgegeven binnen de kaders van de Participatiewet. Dit hebben we onder andere gedaan door de mogelijkheden van inkomensvrijlating meer onder de aandacht te brengen en te benutten. Hiermee is invulling gegeven aan motie 6.2 Impulsregeling parttime werken van 3 juli 2023 van de gemeenteraad. Niet uitgevoerd 6.4 WSW en beschut werk Wat willen we bereiken? We willen dat elke Lochemse inwoner zich nuttig en gewaardeerd voelt.

45

Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? We voerden onze reguliere werkzaamheden uit. 6.5 Arbeidsparticipatie Wat willen we bereiken? Werk is de beste sociale zekerheid. Daarom willen we zoveel mogelijk inwoners (duurzaam) aan het werk helpen op de reguliere arbeidsmarkt. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? We voerden onze reguliere werkzaamheden uit. 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Wat willen we bereiken? Inwoners van Lochem kunnen hun woning normaal gebruiken en zich in de woning of directe omgeving verplaatsen. Hierdoor blijven zij zelfredzaam en kunnen meedoen in de samenleving. Wij hebben voldoende hulpmiddelen. Deze hulpmiddelen zijn van goede kwaliteit. En ze passen bij de vraag en ondersteuningsbehoefte. De inwoner is tevreden over de aanpassingen, levering en service van de hulpmiddelen. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen

Wat hebben we ervoor gedaan? Optie werkgeverschap zorg coördinatoren Uitgevoerd De welzijnscoördinatoren (voorheen zorgcoördinatoren) hebben inwoners ook in 2024 kunnen ondersteunen. Eind 2024 is ook gestart met de voorbereidingen van de uitvoering van de motie goed werkgeverschap voor de welzijnscoördinatoren.

46

Niet uitgevoerd Evaluatie inzet zorgcoördinatoren Uitgevoerd De inzet van de welzijnscoördinatoren is geëvalueerd. In oktober 2024 is de evaluatie van de welzijnscoördinatoren ter kennisname aangenomen door de raad. Via de Begroting 2025 is structureel meerjarige financiering beschikbaar gesteld voor de inzet van de welzijnscoördinatoren. Er is uitvoering gegeven aan de evaluatie en de doorontwikkeling van de welzijnscoördinatoren. Niet uitgevoerd 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Wat willen we bereiken Mensen in een kwetsbare situatie kunnen zich zoveel mogelijk zelf redden en meedoen aan onze samenleving. Zij krijgen op tijd passende ondersteuning. Zoveel mogelijk in hun eigen leefomgeving en aansluitend op hun eigen behoefte. De Lochemse jeugd groeit gezond en veilig op. Zo kunnen jongeren zich optimaal ontwikkelen. Als inwoners hulp op maat nodig hebben, krijgen zij die hulp vanuit hun perspectief en eigen kracht. Dichtbij, samenhangend en gericht op effectiviteit voor individu en samenleving. Er is een samenhangend en toegankelijk netwerk van voorzieningen voor alle inwoners, professionals en andere betrokkenen. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? We voerden onze reguliere werkzaamheden uit. 6.72 Maatwerkdienstverlening 18Wat willen we bereiken? Mensen in een kwetsbare situatie zijn zoveel mogelijk zelfredzaam en kunnen deelnemen aan onze samenleving. Lochemse jeugd groeit gezond en veilig op, zodat zij zich zo optimaal mogelijk kunnen ontwikkelen. Er is een samenhangend en toegankelijk netwerk van voorzieningen voor alle inwoners, professionals en andere betrokkenen. Als zij hulp op maat nodig hebben krijgen zij deze vanuit hun perspectief en eigen kracht, dichtbij, samenhangend en gericht op effectiviteit voor individu en samenleving. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? 47

Relatieloket uitvoeren Uitgevoerd Het relatieloket is actief. Het actieplan 'Relatieloket gemeente Lochem' is uitgevoerd:  In mei 2024 is het relatieloket gestart. Een wekelijks spreekuur, afgewisseld in Lochem of Gorssel;  Er is een website gebouwd;  Na een evaluatie in zomer 2024 is afgesproken de training 'Kinderen in echtscheiding' (KIES) structureel voort te zetten;  In september 2024 is gestart met de pilot scheidingscafé in het Stadshuus;  Er is een Relatiekamer gestart. Hieraan nemen partners deel die ook betrokken zijn bij de opstart van het relatieloket. Niet uitgevoerd  Onderzoek naar mogelijkheden en kansen voor Parentshouses. Bestendigen preventieve inzet jeugdhulp Uitgevoerd We hebben uitvoering gegeven aan verschillende preventieve jeugdhulp projecten. Het gaat hierbij onder andere om de uitvoering van #Opladers, de uitvoering van twee trainingsgroepen sociale vaardigheden (pleinverhalen) en de inzet van de jeugdarts op het Staring College. Deze projecten dragen bij aan de lokale doelstellingen jeugdhulp en verminderen de inzet van geïndiceerde zorg. Niet uitgevoerd 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Wat willen we bereiken? Soms is hulp op maat niet voldoende. Er is dan tijdelijk een vangnet nodig voor de meest kwetsbare inwoners. Daarbij werken we vooral regionaal samen. Dit kan zijn op het gebied van financiën of een andere woonsituatie.

Een vangnet organiseren wij vanuit het perspectief van de inwoner en eigen kracht. Dichtbij, samenhangend en met effectiviteit voor individu en samenleving. Soms met een dwingend karakter. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? We voerden onze reguliere werkzaamheden uit. 6.82 Geëscaleerde zorg 18Wat willen we bereiken? Soms is hulp op maat niet voldoende voor de meest kwetsbare inwoners. Er is dan tijdelijk een vangnet nodig. Daarbij werken we meestal regionaal samen. Financiële hulp kan nodig zijn of hulp bij een andere woonsituatie of het ouderlijk gezag. Een vangnet organiseren wij vanuit het perspectief 48

van de inwoner en eigen kracht. Dichtbij, samenhangend en met effectiviteit voor individu en samenleving. Soms met een dwingend karakter. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? We voerden onze reguliere werkzaamheden uit. Overige activiteiten

Gezond en Actief Leven Akkoord In 2024 hebben we, op basis van het regioplan Integraal Zorg Akkoord (IZA), een werkagenda opgesteld en zijn we begonnen met de uitvoering daarvan. Dit doen we samen met regionale en lokale partners uit het medisch domein, zorgdomein, sociaal domein en de regiogemeenten. In 2024 is in samenwerking met partners ook uitvoering gegeven aan het plan van aanpak van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het GALA bevat afspraken over het bereiken van een gezonde generatie in 2040: weerbare, gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Het plan van aanpak zorgt voor het terugdringen van gezondheidsachterstanden, het vergroten van mentale gezondheid, ondersteuning van mantelzorgers en activiteiten op het vlak van sporten en bewegen voor onze Lochemse inwoners. Ook zijn er specifieke ketenaanpakken die bijdragen aan de gezonde generatie, namelijk één tegen eenzaamheid, welzijn op recept, aanpak overgewicht & obesitas, kansrijke start en valpreventie. Inkoop en samenwerking zorgregio Verplichte regionale samenwerking Jeugd Samen met de regiogemeenten in de zorgregio Midden-IJssel Oost-Veluwe (MIJOV) is gestart met het proces om te komen tot een verplichte regionale samenwerking in de vorm van een Gemeenschappelijke Regeling (GR). Begin 2026 is de nieuwe GR operationeel.

Kostprijsonderzoek Wmo en Jeugdhulp Er heeft een onafhankelijk kostprijsonderzoek naar tarieven voor maatwerk Wmo en Jeugdhulp plaatsgevonden, waarbij we streven naar kwalitatief goede en passende zorgverlening tegen reële tarieven. Aanbesteding hulpmiddelen en trapliften In 2024 hebben we samen met gemeenten uit de zorgregio MIJOV en een aantal andere gemeenten de aanbesteding voor hulpmiddelen Wmo afgerond. Daarnaast zijn we gestart met de aanbesteding voor trapliften. Deze aanbesteding loopt nog door in het jaar 2025. Nieuwkomers Amv’ers Uitgevoerd In hotel de Paasberg zijn 65 plekken beschikbaar voor het opvangen van alleengaande minderjarige vreemdelingen (amv’ers). Zij gaan naar school in Borculo. Deze school heet een Internationale 49

Taalschakel Klas (ISK). De jongeren leren hier de Nederlandse taal en gebruiken. In samenwerking met GGNET bieden we een preventief hulpprogramma voor jongeren die getraumatiseerd zijn. Niet uitgevoerd Visie Uitgevoerd De visie een thuis in de gemeente Lochem voor nieuwkomers is samengesteld en vastgesteld. De gemeenteraad stelde met het amendement ‘Wet COA is duidelijk’ (24-09-2024) achteraf middelen beschikbaar voor het samenstellen van de visie. Het college voert de wettelijke taak uit, namelijk het huisvesten en opvangen van nieuwkomers. Niet uitgevoerd In de vastgestelde visie staat dat er een maatschappelijke opgave ligt ten aanzien van meedoen in de samenleving door middel van participatie. Ook is in de visie opgenomen dat basisvoorzieningen beschikbaar en toegankelijk worden gehouden. Hier kon geen uitvoering aangegeven worden, omdat er alleen middelen beschikbaar zijn gesteld voor het samenstellen van de visie en niet voor het uitvoeren van de visie. AZC Ampsenseweg Uitgevoerd Het college wees de Ampsenseweg aan als opvanglocatie voor asielzoekers. De gemeenteraad stelde vast dat het college als uitgangspunt in gesprekken met het COA 250 asielzoekers kon nemen. Het college bereidt besluitvorming voor het realiseren van de asiel opvanglocatie voor. De risicoanalyse is uitgevoerd en wordt begin 2025 afgerond.

Niet uitgevoerd Realisatie flexwoningen Zutphenseweg In oktober 2024 hadden we een feestelijke opening aan de Zutphenseweg 106/106a. Hier zijn 22 flexibele woonunits gerealiseerd voor het opvangen van Oekraïense ontheemden. In november zijn ontheemden van EuroParcs de Achterhoek verhuisd naar de Zutphenseweg. Zo konden zij in hun eigen omgeving van werk, onderwijs, verenigingsleven en vriendschappen blijven. Het voormalige kantoor op perceel 106a is begin 2024 bewoond door een groot gezin met een status. Het achterste kantoorpand van perceel 106a en de bungalow op perceel 106 worden verbouwd naar appartementen. Deze appartementen komen beschikbaar voor spoedzoekers. Beleidsnota's Het beleid voor dit programma ligt onder andere vast in de beleidsnota’s:  

Regiovisie beschermd wonen en maatschappelijk opvang 2024 - 2026 regio Midden IJssel 'Kracht in kwetsbaarheid' Regiovisie Samen tegen huiselijk geweld, aanpak huiselijk geweld 2020-2023 (2020)

Lokale visies  “Dichtbij zijn en voorkomen” visie op preventie gemeente Lochem (2020)  Algemeen beleidskader sociaal domein (2019)  “Met de samenleving werken naar een toereikend geheel aan ontmoetingsinitiatieven”, visie op ontmoetingsinitiatieven in de gemeente Lochem (2018)  Nota Verbonden Partijen (2019)  Verordening Sociaal Domein 2024 50

Beleidskaders:  Beleidskader Schuldhulpverlening 2023-2026  Lokaal gezondheidsbeleid (2020)  Handhavingsbeleid Wet kinderopvang Gemeente Lochem (2018)  “Veerkrachtig ouder worden in gemeente Lochem”, beleids- en actieplan ouderen (2019)  “Omzien naar elkaar”, beleidsplan informele hulp in de gemeente Lochem (2020)  Minimabeleid Perspectief! (2017) Uitvoeringsplannen:  Lokaal uitvoeringsplan Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen 2024 - 2026 gemeente Lochem  Subsidieregeling algemene oplossingen in het sociaal domein Gemeente Lochem 2015  Preventie- en handhavingsplan alcohol (2020)  Sport en beweegakkoord gemeente Lochem (2020)  "Dichtbij zijn en voorkomen", Uitvoeringsagenda preventie (2020)  Uitvoeringsagenda Samen tegen Huiselijk geweld, aanpak huiselijk geweld 2020-2023 (2020)  Korte termijn aanpak Armoede "Direct aan de slag!" (2022)  Lange termijn aanpak "Bestrijding oorzaken van armoede" (2022)  De Participatieladder in Lochem  Beleidsregels Sociaal Domein (2024)  Lochemse Inclusie en Diversiteitsagenda 2023 – 2026  Uitvoeringsagenda Wet Inburgering (2022)  Beleidsplan Jeugdhulp en Wmo (2020) Wat heeft het gekost?

51

Overzicht baten en lasten Taak-

Omschrijving taakveld

veld Baten

- = nadeel, bedragen x € 1.000 Werkelijk

Begroting

Werkelijk

Saldo

2023

2024

2024

2024

15.710

14.817

16.654

1.837

7.459

6.278

7.507

1.229

9

15

23

8

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

6.2

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

6.3

Inkomensregelingen

6.936

7.100

7.658

558

6.4

WSW en beschut werk

735

566

576

10

6.5

Arbeidsparticipatie

0

25

25

0

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

57

59

61

3

6.71

Maatwerkdienstverlening 18+

244

275

269

-6

6.81

Geëscaleerde zorg 18+

271

500

534

34

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Belangrijkste afwijkingen: Ontheemden: voordeel € 1.424.000

In 2024 realiseerde we een hoger aantal opvangplaatsen voor Oekraïense vluchtelingen. Daarnaast is er een hogere transitievergoeding ontvangen voor de realisatie van de flexwoningen aan de Zuphenseweg 106 te Lochem dan begroot. Dit heeft geresulteerd in een hogere baat van € 1.424.000. Incidenteel voordeel. 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Ontheemden: nadeel € 130.000

In de begroting is rekening gehouden met een te ontvangen subsidie van € 130.000 voor de opvang Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen(AMV). De subsidie wordt pas in 2025 beschikbaar gesteld. Incidenteel nadeel. 6.3

Inkomensregelingen

BUIG: voordeel € 588.000

In oktober 2024 heeft er door het Rijk een forse bijstelling van het macrobudget plaatsgevonden. Oorzaak van deze bijstelling is stijging van het minimumloon. Hier staan ook deels hogere uitgaven tegenover. Zie toelichting bij de lasten. Het structurele voordeel van de baten en de lasten nemen we mee bij de Kadernota 2026. Lasten

40.609

43.350

42.732

617

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

5.134

6.227

5.576

650

6.2

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

440

629

556

72

6.3

Inkomensregelingen

10.407

9.223

9.450

-227

6.4

WSW en beschut werk

3.095

3.257

3.113

144

6.5

Arbeidsparticipatie

421

480

520

-40

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

2.002

2.179

2.042

137

6.71

Maatwerkdienstverlening 18+

5.322

6.369

6.449

-79

6.72

Maatwerkdienstverlening 18-

6.380

7.198

7.530

-331

6.81

Geëscaleerde zorg 18+

85

307

216

91

6.82

Geëscaleerde zorg 18-

253

299

303

-4

Kapitaallasten

47

73

69

4

Loonkosten

7.025

7.110

6.910

200

Belangrijkste afwijkingen: 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Burgerparticipatie: voordeel € 51.000

De ontwikkeling van dorpsplannen en dorpsinitiatieven lopen achter bij de verwachting. In 2024 is een aanzet gemaakt om te komen tot een stadsraad Lochem. Incidenteel voordeel. 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Kinderopvang: voordeel € 73.000

Door capaciteitsproblemen bij de GGD zijn er minder inspecties uitgevoerd dan begroot. Incidenteel voordeel van € 30.000 Daarnaast is de mogelijkheid om kinderopvang deels te vergoeden voor de doelgroep (inwoners met jonge kinderen die in een re-integratietraject naar werk zitten) minder ingezet. De doelgroep is minder groot. Structureel voordeel. 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Visie asielopvang: voordeel € 243.000

Voor het opstellen van de Visie Asielopvang is door de Raad € 250.000 beschikbaar gesteld. Het opstellen van deze visie is hoofdzakelijk door eigen medewerkers uitgevoerd wat zorgt voor een voordeel van € 243.000. De gemaakte ambtelijke uren voor het opstellen van de visie asielopvang ad € 108.000 wordt als dekking ingezet bij de salarislasten deze wordt toegelicht bij salarislasten. 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Oekraïne: voordeel € 201.000

Bij het opstellen van de begroting is een inschatting gemaakt van de verwachtte woonlasten. De uitgaven voor energielasten, kwijtscheldingen en de was- en afvalkosten vallen lager uit dan begroot. Incidenteel voordeel. 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Onderzoekskosten Flexwoningen: nadeel € 277.000

52

Er zijn onderzoekskosten voor de realisatie van flexwoningen ad € 277.000 gemaakt voor de locatie de Smitskamp en een locatie Eefde. Hiervoor is een aanvullende transitievergoeding van het Rijk ontvangen. Incidenteel nadeel. 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Preventie eenzaamheid mentaal en mantelzorg : voordeel € 100.000

De onderschrijding komt doordat de incidentele brede specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) middelen beschikbaar zijn gekomen. Subsidies die bij dragen aan de doelen van de GALA worden zoveel mogelijk betaald vanuit deze GALA middelen. Incidenteel voordeel. 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Inburgering: voordeel € 153.000

We hebben minder uitgegeven dan begroot. Dit komt omdat we minder statushouders hebben gehuisvest dan onze taakstelling. Hierdoor hadden we minder kosten. Incidenteel nadeel. 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Wmo mantelzorg: voordeel € 35.000

We hebben minder uitgegeven dan begroot. Dit komt omdat een aantal subsidies aan Welzijn Lochem betaald konden worden uit de incidentele brede specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord. Incidenteel voordeel. 6.3

Inkomensregelingen

BUIG: nadeel € 148.000

De overschrijding wordt veroorzaakt door een stijging van het minimumloon (en daarmee de hoogte van de uitkeringen) en door meer ingezette loonkostensubsidies. Het structurele voordeel van de baten en lasten nemen we mee bij de Kadernota 2026. 6.3

Inkomensregelingen

Bijzondere bijstand: nadeel € 37.000

De stijging van de uitgaven wordt veroorzaakt door een stijging in het gebruik van de regeling tegemoetkoming zorgkosten, door de indexatie van de bedragen en een lichte stijging van het aantal aanvragen. Structureel nadeel. 6.3

Inkomensregelingen

Individuele studietoeslag: nadeel € 56.000

In 2024 is de groei in het aantal aanvragen (en toekenningen) sterk gestegen. Dit komt onder andere door toegenomen bekendheid als gevolg van een landelijke lobby van de belangenvereniging. Structureel nadeel. 6.4

WSW en beschut werk

WSW: voordeel € 101.000

Uitbetaalde vergoedingen voor woon-werkverkeer zijn verantwoord op Overhead (taakveld 0.4). Incidenteel voordeel. 6.5

Arbeidsparticipatie

Participatie: nadeel € 40.000

Er is een extra groep oud-inburgeraars gestart met een reïntegratietraject. Incidenteel nadeel. 6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

WRV rolstoelen: voordeel € 36.000

Door de nieuwe overeenkomst is vanaf oktober 2024 gestart met huur in plaats van koop van rolstoelen. Doordat de aanschafkosten wegvallen en de huur nog maar 3 maanden betaald is zijn er lagere uitgaven. Incidenteel voordeel. 6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

WRV wonen: voordeel € 117.000

Een grote woningaanpassing die was voorzien voor 2024 is doorgeschoven naar 2025 en brengen we ten laste van 2025. Incidenteel voordeel. 6.72

Maatwerkdienstverlening 18-

Jeugdhulp lokaal: voordeel € 68.000

Binnen het budget 'jeugdhulp lokaal beleid' zijn kosten geraamd voor procesbegeleiding (€ 55.000), ten behoeve van deskundigheidsbevordering van consulenten van 't Baken bij jeugdbeschermingsmaatregelen casuïstiek. Dit bleek in 2024 niet nodig te zijn. Incidenteel voordeel. 6.72

Maatwerkdienstverlening 18-

Jeugdhulp maatwerkcontracten: nadeel € 185.000

We zien in 2024 een toename van complexe jeugdproblematiek. Daarnaast zien we een toename van gezinnen die in Lochem komen wonen waarbij al sprake is van inzet jeugdzorg. Een deel van deze casuïstiek vraagt om buitencontractuele inzet van zorg. We zijn wettelijk verplicht deze zorg te leveren en dat leidt tot een toename van kosten. 6.72

Maatwerkdienstverlening 18-

Jeugdhulp zin: nadeel € 254.000

Naast de stijgende tarieven is er een toename van het aantal crisissen bij jeugdigen. Dit leidt vaak tot de inzet van relatief dure, specialistische ondersteuning zoals het verblijf op een crisisplek of behandeling in een GGZ instelling of specialistische jeugdkliniek. 6.81

Geëscaleerde zorg 18+

Beschermd wonen: voordeel € 91.000

Omdat de activiteiten uit het lokaal uitvoeringsprogramma Maatschappelijke Opvang Beschermd Wonen (MOBW) deels overeenkomen met de doelen van het Gezond en Actief Leven Akkoord, is eenmalig een beroep gedaan op de brede specifieke uitkering (SPUK) in plaats van lokale middelen maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Incidenteel voordeel. Totaal programma 6

-24.898

-28.533

-26.079

2.454

53

7. VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU 7.1 Volksgezondheid Wat willen we bereiken? Wij hebben de taak om de gezondheid van onze inwoners te beschermen, te bewaken en te bevorderen. Deze taak hebben wij vanuit de wet publieke gezondheid. Daarvoor is er een samenhangend en toegankelijk netwerk van voorzieningen voor alle inwoners, professionals en andere betrokkenen. Hierdoor kan de Lochemse jeugd gezond en veilig opgroeien en zich zo optimaal mogelijk ontwikkelen. Hierdoor kunnen volwassenen gezond en zoveel mogelijk zelfredzaam, deelnemen aan de samenleving. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? We voerden onze reguliere werkzaamheden uit. 7.2 Riolering Wat willen we bereiken? Het beheer van het rioolstelsel voldoet aan het Bestuursakkoord Water en aan het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 (GRP). Regen- en afvalwater wordt op een duurzame, effectieve en efficiënte manier verwerkt. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? We voerden onze reguliere werkzaamheden uit. 7.3 Afval Wat willen we bereiken? Eind 2020 stelde de gemeenteraad het Afval- en Grondstoffenplan 2021-2025 vast. En daarmee het ambitieniveau voor de komende jaren.

54

Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? Pilot containertuintje Uitgevoerd Niet uitgevoerd De pilot is niet uitgevoerd in 2024. In 2025 is de pilot opgestart. 7.4 Milieubeheer Wat willen we bereiken? We sluiten ons aan bij de landelijke doelstelling klimaatneutraal in 2050. We zetten ons volledig in en gaan uit van draagvlak en samenwerking. We zien veel kansen in de samenwerking tussen de inwoners binnen de verschillende kernen zoals bij de BuurtEnergieStrategie. We bieden hierbij ondersteuning en stimuleren kennisoverdracht. In de gebouwde omgeving staan we op de lange termijn voor de warmtetransitie op weg naar een aardgasvrije toekomst. Op de korte termijn betekent dit dat we inzetten op energiebesparing ter voorbereiding op de uiteindelijke warmtetransitie. Binnen onze gemeentegrenzen gaan we uit van duurzame opwek. We sluiten op voorhand niet uit dat we gebruik gaan maken van voorzieningen buiten onze gemeente (qua opwek). Ook binnen het bedrijfsleven en de industrie spelen de vragen rondom energiebesparing, circulair materiaalgebruik, de warmtetransitie en het beperken van de uitstoot van broeikasgassen. Bij al deze initiatieven gaan we uit van het principe van de trias-energetica; 1. Besparen 2. Gebruik maken van zuinige apparatuur en innovatieve technieken 3. Duurzame opwek Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

55

Wat hebben we ervoor gedaan? We voerden onze reguliere werkzaamheden uit. 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Wat willen we bereiken? Het basisniveau van onderhoud en de veiligheid van het openbaar groen op begraafplaatsen garanderen. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? We voerden onze reguliere werkzaamheden uit. Beleidsnota's Het beleid voor dit programma is onder andere vastgelegd in de beleidsnota’s: Nationale en provinciale nota’s:  Klimaatakkoord  Gelders Energie Akkoord  Nationaal isolatieprogramma 2022-2024  Green Deals Ministerie I en M  Landelijk Afvalbeheerplan (LAP3)  Uitvoeringsprogramma VANG-HHA 2021-2025 Nota's van de regio:  Agenda Cleantechregio  Regionale Energie Strategie Cleantechregio, november 2021 Nota’s van de gemeente:  Nota Begraafplaatsen deel 1 (2011)  Nota Begraafplaatsen deel 2 (2012)  Toekomstvisie gemeentelijke begraafplaatsen Lochem (2022)  Regiovisie Samen tegen huiselijk geweld, aanpak huiselijk geweld 2020-2023 (2020)  Uitvoeringsagenda Samen tegen huiselijk geweld, aanpak huiselijk geweld 2020-2023 (2020)  Investeren in gezondheid - lokaal Gezondheidsbeleid (2020)  Preventie en handhavingsplan alcoholmatiging (2021)  “Dichtbij zijn en voorkomen” visie op preventie gemeente Lochem (2020)  "Dichtbij zijn en voorkomen", Uitvoeringsagenda preventie (2020)  Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 (2021)  Grondstoffenplan 2021-2025 (2021)  Uitvoeringsprogramma Klimaat en Energie 2021-2023 (2021)  Energieloket Lochem (2023)  Regionaal energieloket (2021-2024)  Monitoringsrapportage 2017 Klimaat en energie (2018)  Beleidskader kleinschalig wind (2019 – aanpassing

2022) 56

  

Klimaatadaptatieplan Lochem 2021-2025 Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatieplan gemeente Lochem 2021-2025 Omgevingsvisie 2040

Wat heeft het gekost?

57

Overzicht baten en lasten Taak-

Omschrijving taakveld

veld Baten

- = nadeel, bedragen x € 1.000 Werkelijk

Begroting

Werkelijk

Saldo

2023

2024

2024

2024

11.214

12.059

12.090

31

137

209

122

-87

7.1

Volksgezondheid

7.2

Riolering

6.522

6.442

6.591

149

7.3

Afval

3.892

4.364

4.595

231

7.4

Milieubeheer

327

698

470

-227

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

335

347

312

-35

Belangrijkste afwijkingen: 7.1

Volksgezondheid

Valpreventie: nadeel € 76.000

Vanuit het rijk ontvangen wij middelen voor de uitvoering van valpreventie. De samenwerkingsafspraken zijn nog niet definitief daarom is er nog niet gestart met de uitvoering. Voor 2024 hebben we geen aanspraak kunnen maken op deze rijksmiddelen. Naast dit incidentele nadeel is er een incidenteel voordeel op de lasten. 7.2

Riolering

Opbrengst rioolheffing: voordeel € 149.000

We realiseerden een hogere opbrengst door met name een hoger waterverbruik bij woningen. Incidenteel voordeel. 7.3

Afval

SUP vergoeding: nadeel € 200.000

Bij de Bestuursrapportage 2024 voerden we twee keer € 100.000 op aan opbrengst SUP-vergoeding over zowel 2023 als 2024. Naar nu blijkt wordt deze Single-use plastic (SUP) vergoeding in 2025 zonder oormerk uitgekeerd via de Algemene Uitkering. De SUP is een vergoeding in het kader van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor de opruimkosten voor zwerfafval, vanaf 1 januari 2023. Deze uitkeringen zouden ten gunste van de reserve afvalstoffenheffing komen. Resulterend in een incidenteel nadeel. 7.3

Afval

Afvalstoffenheffing: voordeel € 344.000

Vanaf 2024 is er een nieuwe BTW-gerelateerde verrekenwijze van kracht voor de door Circulus gerealiseerde opbrengsten van papier, glas, etc. Dit leidt tot een structureel voordeel van € 340.000 aan de batenkant en een structureel nadeel van € 340.000 aan de lastenkant, per saldo nihil. Bij de Bestuursrapportage 2025 doen wij een voorstel om deze wijziging in de begroting te verankeren. 7.4

Milieubeheer

CDOKE subsidie: nadeel € 143.000

Aan de batenkant is er een nadeel van € 143.000 en aan de lastenkant een voordeel van € 450.000. Per saldo een incidenteel voordeel van € 307.000. Wij konden meer lasten, overstijgend ten opzichte van dit taakveld, ten laste van de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) brengen dan ingeschat bij de Bestuursrapportage 2024. 7.4

Milieubeheer

VBT subsidie: nadeel € 80.000

Aan de batenkant is er een nadeel van € 80.000 en aan de lastenkant een voordeel van € 73.000. Per saldo een incidenteel nadeel van € 7.000. Wij konden minder lasten ten laste van de subsidie Voorbereiding, begeleiding en toezicht Geluidsanering (VBT) brengen dan ingeschat bij de Bestuursrapportage 2024. Lasten

13.286

14.429

14.319

110

7.1

Volksgezondheid

1.415

1.615

1.456

159

7.2

Riolering

4.940

4.969

5.181

-212

7.3

Afval

3.292

3.249

3.688

-439

7.4

Milieubeheer

1.467

2.117

1.589

529

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

445

470

452

18

Kapitaallasten

885

967

882

86

Loonkosten

841

1.040

1.071

-31

Belangrijkste afwijkingen: 7.1

Volksgezondheid

Valpreventie: voordeel € 76.000

De samenwerkingsafspraken zijn nog niet definitief daarom is er nog niet gestart met de uitvoering. Naast dit incidentele voordeel is er een incidenteel nadeel op de baten. 7.2

Riolering

Dotatie voorziening Egalisatie riolering binnen GRP: nadeel € 190.000

Jaarlijks rekenen wij via deze voorziening het rekeningresultaat op de riolering af. In 2024 is het positieve resultaat van € 304.000 in de voorziening gestort, terwijl een bedrag van € 114.000 geraamd was. Dit positieve resultaat komt met name door hogere opbrengsten rioolheffing (€ 149.000). Zie de toelichting bij de batenkant van dit taakveld. De hogere dotatie aan de voorziening is een incidenteel nadeel. 7.3

Afval

DVO Circulus: nadeel € 344.000

Zie de toelichting bij de batenkant hierboven. Een structureel voordeel van € 340.000 aan de batenkant en een structureel nadeel van € 340.000 aan de lastenkant, per saldo nihil. Bij de Bestuursrapportage 2025 doen wij een voorstel om deze wijziging in de begroting te verankeren.

58

7.4

Milieubeheer

CDOKE subsidie: voordeel € 450.000

Zie de toelichting hierboven aan de batenkant. Aan de batenkant is er een nadeel van € 143.000 en aan de lastenkant een voordeel van € 450.000. Per saldo een incidenteel voordeel van € 307.000. 7.4

Milieubeheer

VBT subsidie: voordeel € 73.000

Aan de batenkant is er een nadeel van € 80.000 en aan de lastenkant een voordeel van € 73.000. Per saldo een incidenteel nadeel van € 7.000. Het betreft een incidenteel nadeel. 7.4

Milieubeheer

Subsidieregeling sterk maken voor zon op dak: voordeel € 97.000

We hebben in 2024 weinig subsidieaanvragen ontvangen. Het knelpunt van netcongestie hangt hiermee samen. Incidenteel voordeel. 7.4

Milieubeheer

Energie-adviseurs inzet en opleiding: voordeel € 30.000

Ondanks herhaalde oproepen hebben wij in 2024 weinig subsidieaanvragen ontvangen. Incidenteel voordeel. 7.4

Milieubeheer

ODA: nadeel € 139.000

Een hogere bijdrage aan de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) vanwege het toegenomen aantal aanvragen voor specialistische adviezen, onder meer met betrekking tot de in werking treding van de Omgevingswet. Structureel nadeel. In de Bestuursrapportage 2025 doen we een voorstel om het budget bij te stellen. Totaal programma 7

-2.072

-2.370

-2.229

141

59

8. VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN STEDELIJKE VERNIEUWING 8.1 Ruimte en leefomgeving Wat willen we bereiken? We verhogen de kwaliteit van onze leefomgeving door het maken van nieuw beleid en het doen van investeringen. We houden oog voor persoonlijke wensen en geven snel duidelijkheid over wat mogelijk is. We zorgen voor invoering van de Omgevingswet in de gemeente Lochem. Aanvragen van vergunningen, het maken van beleid en besluitvorming sluiten aan bij de nieuwe landelijke wetgeving. De komende jaren blijven we werken aan verdere verbetering van onze dienstverlening. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan?

Omgevingswet - inhuur juridische expertise Uitgevoerd In 2024 is er extra juridische expertise ingehuurd. In 2024 hebben we ervaring opgedaan met werken onder de omgevingswet. Dit leidde soms tot complexe juridische vraagstukken, waarbij extra kennis is ingehuurd. Ook voor de komende jaren zal dit nog nodig zijn, bijvoorbeeld bij begeleiden van Buitenplanse Omgevingsplan Activiteiten (BOPA). Niet uitgevoerd Omgevingswet - Inhuur projectleider opstellen permanent omgevingsplan Uitgevoerd Niet uitgevoerd Het opstellen van het permanent omgevingsplan met bijbehorend participatieproces vraagt veel ambtelijke inzet. In de begroting 2024 is budget opgenomen voor de inhuur van een tijdelijk projectleider vanaf Q4 2024 na vaststellen omgevingsvisie. Gelet op een goede borging in de organisatie en verwachte doorlooptijd is in de kadernota en begroting 2025 besloten dit om te zetten in een structurele formatie vanaf 2025. De structurele formatie moet zorgen voor aansturing en begeleiding van het permanent omgevingsplan. Start vanaf medio 2025 Vitaal landschap Uitgevoerd In totaal zijn op 17 locaties in het buitengebied op terrein van particulieren landschapsprojecten uitgevoerd. Daarbij is gerealiseerd: 1,2 km struweelhaag, bijna 3 km geschoren haag, 26 hoogstamfruitboomgaardjes (totaal 85 bomen), 106 laanbomen, 69 knotbomen en 2 amfibiepoelen.

60

Verder: de ondersteuning van het Netwerk Groene Vrijwilligersgroepen Lochem door de Stichting Landschapsbeheer Gelderland (o.a. organisatie en secretariaat jaarlijkse bijeenkomsten (2 x / jaar), nieuwsberichten, coördinatie natuurwerkdag, ondersteuning enkele vrijwilligersgroepen (materiaal, advies)) Niet uitgevoerd Vanwege de natte eerste helft van het jaar kon er minder worden uitgevoerd en zijn sommige landschapsprojecten doorgeschoven naar 2025. 8.2 Grondexploitatie Wat willen we bereiken? We proberen tot een evenwichtig aanbod van nieuwe en toekomstbestendige woonlocaties te komen. Waar het goed wonen en leven is met bij voorkeur een sluitende grondexploitatie. Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen:

Wat hebben we ervoor gedaan? Reserve grondexploitaties Uitgevoerd Met het vaststellen van de Nota grondbeleid 2022 is besloten een reserve grondexploitaties in te stellen. Vanaf 2024 komen de mutaties in de verliesvoorziening en de winstneming van de grondexploitaties niet meer ten gunste of ten laste van de algemene reserve, maar van de reserve grondexploitatie. De mutaties en de stand van de reserve staan in de paragraaf grondbeleid van deze jaarrekening. Niet uitgevoerd 8.3 Wonen en bouwen Wat willen we bereiken? We willen een aantrekkelijke gemeente blijven om in te wonen. Voor de huidige inwoners die in hun woning willen blijven wonen. En voor nieuwe inwoners die Lochem als een aantrekkelijke woonplaats zien. Dit betekent dat we een breed aanbod van woningen hebben: in verschillende prijsklassen en typen. Daarbij richten we ons op woningbouw in alle kernen. Samen met de kernen geven we vorm aan vraaggerichte woningbouwplannen. Dit doen we door met maatwerk aan te sluiten op de vraag naar woningen. In de uitvoering van het woonbeleid gaat aandacht uit naar:    

de beschikbaarheid en betaalbaarheid van wonen leefbare kernen wonen met zorg woningverbetering en duurzaamheid.

61

Dit heeft bijgedragen aan de volgende werelddoelen

Wat hebben we ervoor gedaan? BGT-BAG-BOR beheer Uitgevoerd Volgens wettelijke kaders zijn de digitale data die behoren bij de BGT (Basiskaart Grootschalige Topografie), BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) en de BOR (Beheer Openbare Ruimte) op orde gehouden. Niet uitgevoerd Voorbereidingskrediet nieuwe woningbouwlocaties Uitgevoerd We startten met de voorbereidingen voor de ontwikkeling van nieuwe woningbouwlocaties uit de kernvisies. We maakten kosten voor onderzoeken, ambtelijke uren, voorbereiding voor de planologische procedure en de grondexploitaties. De uitgaven binnen dit krediet brengen we in bij nieuwe grondexploitaties. Niet uitgevoerd Projectleider woningbouwlocaties Uitgevoerd In 2024 huurden wij een extra projectleider woningbouwlocaties in. We startten intensief met de uitvoering van de nieuwe woningbouwplannen uit de kernvisies. Maar ook voor de pilot tiny houses en enkele projecten van de woningcorporaties. Voor de voorbereiding en uitvoering van deze woningbouwplannen zetten wij extra capaciteit in. Voor een aantal woningbouwplannen legden wij in 2024 startnotities voor aan de gemeenteraad, deze plannen gaan nu een volgende fase van het proces in.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15493884/1