CConstaterende datLingewaard
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Jaarstukken 2024 OUDE Versie 12-6

Raadsvergadering 3 juli 2025, gemeente LingewaardBij agendapunt: Jaarstukken 2024 (bespreekstuk)30.707 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

-134

-134

-2.366

-2.245

-2.124

60401 Openbaar basisonderwijs 4.2

Onderwijshuisvesting

60402 Bijzonder basisonderwijs 60403 Onderwijshuisvesting 4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-2.457

-2.576

-2.412

60404 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-1.154

-1.175

-1.023

60405 Leerlingenvervoer

-1.245

-1.370

-1.359

60406 Volwasseneducatie

-58

-31

-30

-5.005

-5.004

-4.719

253

3

3

253

3

3

466

484

327

60404 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

455

484

327

60406 Volwasseneducatie

11

0

0

719

487

330

-4.285

-4.516

-4.389

Onttrekkingen reserves

0

0

0

69804 Toevoegingen reserves

0

0

0

-4.285

-4.516

-4.389

Totaal lasten 4.2

Onderwijshuisvesting

60403 Onderwijshuisvesting 4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Totaal baten Saldo baten en lasten

Saldo inclusief mutaties reserves

32

Hieronder lichten wij afwijkingen op kostenplaatsen vanaf € 50.000 toe. Daarbij noemen we alleen de significante wijzigingen. Hierdoor is de optelsom van de toelichtingen niet altijd gelijk aan het totaal van de afwijkingen. 4.1 Openbaar basisonderwijs bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

I/S

bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

I/S

Geen significante afwijkingen op deze budgetten. 4.2 Onderwijshuisvesting

60403 Onderwijshuisvesting In 2024 was in totaal € 88.000 beschikbaar voor onderwijspakketten en meubilair voor basisscholen. Dit betreft € 50.000 voor IKC Binnenstebuiten en IKC Het Sterrenbos uit 2023 en € 38.000 voor Daltonbasisschool De Borgwal uit 2024. Deze bedragen zijn beschikbaar gesteld op basis van aanvragen door de schoolbesturen. Zij hebben op basis van de leerlingenaantallen recht op deze vergoedingen. In 2024 is er voor IKC Binnenstebuiten een bedrag gedeclareerd van € 25.000. Dit betekent dat € 63.000 nog niet is gedeclareerd in 2024. Wij stellen voor om deze € 63.000 via resultaatbestemming in 2025 beschikbaar te houden voor de declaraties vanuit de schoolbesturen voor deze onderwijsleerpakketten en meubilair. In 2024 startten we het actualiseren van het IHP, met ondersteuning van een extern adviesbureau. Deze ondersteuning konden we niet volledig betalen uit het beschikbare budget, wat leidt tot een nadeel van € 22.500. Daarnaast rondden we het onderzoek af voor de vestiging van IKC De Doornick in de St. Martinuskerk in Doornenburg. De kosten hiervoor bedroegen € 12.500. Tot slot maakten we € 27.000 voorbereidingskosten voor andere IHP projecten. Volgens de regelgeving mogen we deze niet activeren. Daarom zijn ze direct als last geboekt.

63 V

I

62 N

I

246 V Er is een incidenteel voor- en nadeel ontstaan door de toekenning van de SUVIS-subsidie aan verschillende schoolbesturen. Het Rijk kent deze subsidie toe aan de schoolbesturen. De gemeente ontvangt de subsidie van het Rijk en betaalt deze door aan de schoolbesturen. De gemeente fungeert hierbij alleen als doorgeefluik.

246 N

I

Door de wijziging van de omslagrente zijn de kapitaallasten naar beneden bijgesteld met € 124.000.

124 V

I

33

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken bedragen x € 1.000 60405 Leerlingenvervoer In 2024 stimuleerden we gebruik van eigen vervoer. Dit is goedkoper dan de inzet van aangepast vervoer en leidt daarmee tot een voordeel.

Lasten 109 V

Baten

I/S I

Lasten

Baten

I/S

Mutaties in de reserves bedragen x € 1.000 Geen significante afwijkingen op deze budgetten.

Beleidsnota's Beleidsnotitie Visie Integraal Kind Centrum gemeente Lingewaard (2015) Beleidsnota leerlingenvervoer ‘Samen kom je verder’ (2014, aangepast in 2018) Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (2019) Beleidsplan sociaal domein 'Iedereen hoort erbij!' (2021) Uitvoeringsplan Onderwijskansenbeleid Lingewaard (2021)

34

5. Sport, cultuurproductie en cultuurparticipatie Onder dit programma vallen taken op het gebied van sport, bibliotheek, cultuur, kunst, cultureel erfgoed, monumenten en archeologie, groen & openluchtrecreatie.

Wat hebben we bereikt? Doel 1. Gezonde inwoners in een samenleving waarin jong tot oud mee kan doen doordat we een passend aanbod aan sportieve, culturele en recreatieve activiteiten bieden in de directe leefomgeving van onze inwoners. Samen met Lingewaard Sport, Stichting Sportservice Lingewaard, Cultureel platform Clink!, sport- en cultuurcoaches, de themagroepen die uitwerking geven aan het lokale sport- en beweegakkoord en cultuurakkoord en de sport- en cultuuraanbieders, gaven we een impuls aan het sportieve en culturele leven in Lingewaard. Doel 2. Duurzame, aantrekkelijke, betaalbare en toegankelijke sportaccommodaties in Lingewaard. Met onze verrichte activiteiten vergrootten wij de aantrekkelijkheid en betaalbaarheid van onze accommodaties. Doel 3. Natuur, biodiversiteit en landbouw verbinden en versterken. We hebben diverse maatregelen getroffen voor het behoud en versterking van het landschap en de biodiversiteit. Dat deden we zoveel mogelijk samen met agrariërs, inwoners, natuurorganisaties en vrijwilligers. Maatschappelijke betrokkenheid vinden we belangrijk. Daarom besteedden we ook aandacht aan educatie. Doel 4. Zorgen voor een openbare ruimte die uitnodigt tot (samen) bewegen met voldoende uitdagende speelmogelijkheden voor kinderen in alle kernen.

Mede vanuit de uitvoering van de Speelruimtevisie Lingewaard zorgden we voor een openbare ruimte die uitnodigt tot voldoende uitdagend spelen en bewegen voor kinderen in alle kernen.

Wat hebben we gedaan? Gezonde inwoners in een samenleving waarin jong tot oud mee kan doen doordat we een passend aanbod aan sportieve, culturele en recreatieve activiteiten bieden in de directe leefomgeving van onze inwoners. (doel 1) • We verbonden het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) met het sport- en beweegakkoord en het cultuurakkoord en voerden dit in samenwerking met alle betrokken partners uit. Vanuit het sport- en beweegakkoord leidde dit onder andere tot:  Beweegtesten voor senioren in alle kernen.  Opstart dynamic tennis in Bemmel en borging walking handbal.  Realisatie van beweegboxen voor het primair onderwijs.  Nieuwe uitgaven van het boekje ‘Sjors sportief en creatief’ met kennismakingsaanbod voor kinderen en ‘Max Vitaal’ met kennismakingsaanbod voor senioren. Uit het cultuurakkoord volgden deze activiteiten en projecten voor inwoners:  Verschillende culturele partners uit Lingewaard organiseerden in september een succesvolle UIT in Bemmel Markt. Dit bood een vol en gevarieerd programma met onder andere kunstexposities, muziek en marktkramen van culturele organisaties.  Een inspiratiesessie met inwoners voor de ontwikkeling van een app om historische plekken in Huissen te leren kennen.  Clink! zette het kunstmenu en erfgoedmenu voor alle basisschoolleerlingen in Lingewaard voort in het schooljaar 2024-2025.

35

•

•

•

•

• •

Het project ‘Is dit nu wat ik wil’. Hierbij gingen leerlingen uit groep 8 op zoek naar banen binnen de culturele sector en kregen zij een beter beeld van wat werken in de culturele sector vraagt. De bibliotheek in Gendt kreeg een nieuwe locatie en verhuisde naar Sociaal Kultureel Centrum De Leemhof. De nieuwe locatie droeg bij aan het huiskamergevoel en vormde een plek waar mensen kennis opdeden, aan activiteiten deelnamen en elkaar ontmoetten. De evaluatie van de inzet van de cultuurcoaches vanuit de uitvoering van het cultuurakkoord leverde een positief beeld op. Zowel de ambtelijke organisatie als de culturele partners in het veld zijn blij met de inzet van de cultuurcoaches. We actualiseerden de nota Cultureel Erfgoed samen met inwoners en erfgoedorganisaties. In gesprekken met het veld bepaalden we de belangrijkste thema's, zodat de nota goed aansluit bij lokale waarden en behoeften. In februari 2025 ligt de nota aan u ter besluitvorming voor. Fort Pannerden werd genomineerd voor de Erfgoedvrijwilligersprijs 2024 en was één van de twaalf finalisten van de in totaal 76 inzendingen. Dit trok in combinatie met de eerder verkozen titel ‘Mooiste Fort van Nederland', de museumjaarkaart en de eerder verworven status van Unesco werelderfgoed veel extra bezoekers.

De coördinatie van Open Monumentendag besteedden we uit aan Clink! We bereidden ons, samen met tien gemeenten in de Betuwe, voor op het vieren van 80 jaar vrijheid in 2025.

Duurzame, aantrekkelijke, betaalbare en toegankelijke sportaccommodaties in Lingewaard. (doel 2) • In Huissen realiseerden we twee kunstgras voetbalvelden en besteedden we de bouw van de sporthal aan bij sportpark de Blauwenburcht. De verduurzaming van de gymzalen De Abacus en Het Sterrenbos stelden we uit omdat:  gymzaal de Abacus vorm krijgt vanuit het nieuwe IHP.  de gymzaal van IKC Het Sterrenbos onderdeel is van de nieuwbouw van IKC Het Sterrenbos. • De Design & Build-opdracht met de aannemer leverde eind 2024 een uitvoeringsplan op voor de bouw van een nieuwe sporthal bij het OBC in Bemmel. De bouw start in 2025. • Na afronding van de noodzakelijke onderzoeken stelden we het definitief ontwerp op dat de basis vormt voor de aanbesteding van de verduurzaming van accommodaties op het sportpark Walburgen in Gendt. Natuur, biodiversiteit en landbouw verbinden en versterken. (doel 3) • Ter versterking van de biodiversiteit en de verbinding tussen landbouw zaaiden we, samen met de gemeente Overbetuwe, de Agrarische Natuurvereniging Lingestreek en de Vlinderstichting, binnen het project ‘Vlinderrijke akkerranden’ zes hectare akkerranden in. Verder plaatsten we een informatiebord voor herkenbaarheid en kleine informatieborden bij de ingezaaide akkerranden.

Daarnaast maakten we agrariërs uit Overbetuwe en Lingewaard enthousiast om als nieuwe deelnemers mee te doen, wat leidt tot 19 hectare nieuw in te zaaien akkerranden voor 2025. • Om de ruimtelijke kwaliteit te versterken en de biodiversiteit in het buitengebied te verhogen, verzorgde Stichting Landschapsbeheer Gelderland vanuit het project ‘Dorpen in het Groen’ een cursusprogramma ‘Snoeien van Hoogstamfruit’ voor grondeigenaren in de gemeente. Daarnaast maakten we samen met de provincie Gelderland mogelijk dat voor de dorpen Gendt en Doornenburg 21 beplantingsplannen werden uitgewerkt en gerealiseerd. • We startten met het opstellen van het omgevingsprogramma Natuur, Landschap en Biodiversiteit. We maakten daarbij voor het buitengebied inzichtelijk wat de minimale ecologische voorwaarden zijn die nodig zijn om biodiversiteit duurzaam te behouden en te versterken.

36

•

•

•

Samen met stichting Steenbreek stelden we een communicatiekalender voor biodiversiteit en het jaarplan Steenbreek 2025 op. Op 10 oktober vierden we de uitreiking van de Steenbreektrofee voor schooltuin inclusief onderwijs in Lingewaard. Om de bewustwording over biodiversiteit bij inwoners te vergroten, organiseerden we in samenwerking met Stichting Lingewaard Natuurlijk op zaterdag 22 juni een inspiratieochtend biodiversiteit. We droegen bij aan de natuurontwikkeling op de locatie Plaksche Veld in Bemmel voor bevordering van de biodiversiteit, verbetering van de leefomgeving voor onze inwoners en verruiming van de waardevolle recreatiemogelijkheden.

Zorgen voor een openbare ruimte die uitnodigt tot (samen) bewegen met voldoende uitdagende speelmogelijkheden voor kinderen in alle kernen. (doel 4) • We voerden de Speelruimtevisie Lingewaard uit door in onze kernen bomen te planten waardoor we schaduwrijke speelplekken maakten.

Wat heeft het gekost? Tabel baten en lasten Per taakveld zijn de lasten (-) en baten (+) van de producten (afgerond op € 1.000) opgenomen. 5

Sport, cultuurproductie en -participatie

Rekening 2024

Begroot 2024 na wijz.

Begroot 2024 primitief

5.1

Sportbeleid en activering

-676

-752

-611

60501 Sportbeleid en activering

-366

-434

-340

60507 Brede SPUK sport, bewegen en cultuur

-310

-318

-271

Sportaccommodaties

-4.095

-3.960

-4.849

60502 Binnensportaccommodaties

-802

-828

-768

60503 Buitensportaccommodaties

-385

-399

-451

60504 Zwembaden

-524

-530

-530

60505 Binnensportacc. - Beheer & Onderh.

-1.310

-1.067

-1.067

60506 Buitensportacc. - Beheer & Onderh.

-1.074

-1.136

-2.033

-532

-549

-535

60508 Vormings- en ontwikkelingswerk

-258

-253

-245

60509 Cultuur

-235

-260

-254

60510 Kunst in de openbare ruimte

-39

-36

-36

Cultureel erfgoed

-116

-106

-90

60511 Monumenten & Archeologie

-96

-88

-72

60512 Oudheidkunde

-20

-18

-18

Media

-959

-948

-900

60513 Bibliotheken

-959

-948

-900

5.2

5.3

5.5

5.6

5.7

Cultuurpresentatie en cultuurproductie

Openbaar groen en (openlucht)recreatie

-4.593

-4.573

-4.345

60514 Natuur en landschap

-339

-371

-251

60515 Recreatieve voorzieningen

-118

-126

-125

37

60516 Speelvoorzieningen

-343

-353

-350

60517 Dierenparken

-67

-59

-56

60518 Groen- en reststroken

-154

-154

-152

60519 Hondenuitlaatstroken

-208

-201

-193

-2.579

-2.535

-2.508

60521 Evenementen

-250

-263

-200

60522 Park Lingezegen

-317

-327

-326

60523 Watergangen / onderhoud

-218

-184

-184

-10.971

-10.888

-11.330

353

377

271

60501 Sportbeleid en activering

41

90

0

60507 Brede SPUK sport, bewegen en cultuur

312

287

271

Sportaccommodaties

2.071

2.117

1.316

60502 Binnensportaccommodaties

635

637

576

60503 Buitensportaccommodaties

206

206

258

60504 Zwembaden

210

196

196

60505 Binnensportacc. - Beheer & Onderh.

139

162

162

60506 Buitensportacc. - Beheer & Onderh.

881

916

124

60520 Onderhoud openbaar groen

Totaal lasten 5.1

5.2

5.3

Sportbeleid en activering

Cultuurpresentatie en cultuurproductie

3

2

2

60508 Vormings- en ontwikkelingswerk

3

2

2

Cultureel erfgoed

12

19

4

60511 Monumenten & Archeologie

12

19

4

Media

50

52

6

60513 Bibliotheken

50

52

6

374

274

160

60514 Natuur en landschap

233

191

77

60515 Recreatieve voorzieningen

30

27

27

60518 Groen- en reststroken

111

43

43

0

13

13

Totaal baten

2.863

2.841

1.759

Saldo baten en lasten

-8.107

-8.043

-9.573

69805 Onttrekkingen reserves

1.570

1.581

136

69805 Toevoegingen reserves

-3.884

-3.795

-8

-10.421

-10.257

-9.445

5.5

5.6

5.7

Openbaar groen en (openlucht)recreatie

60521 Evenementen

Saldo inclusief mutaties reserves

Hieronder lichten wij afwijkingen op kostenplaatsen vanaf € 50.000 toe. Daarbij noemen we alleen de significante wijzigingen. Hierdoor is de optelsom van de toelichtingen niet altijd gelijk aan het totaal van de afwijkingen.

38

5.1 Sportbeleid en activering bedragen x € 1.000 60501 Sportbeleid en activering De acties van de subsidie die we ontvingen van ZonMw in het kader van de Gezonde leefomgeving integrale aanpak, voeren we grotendeels in 2025 uit. Ook de subsidie voor Maatschappelijke Diensttijd (MDT) hebben we niet volledig ingezet. Dit levert een budgetneutraal verschil op in 2024. Reguliere uitgaven zijn incidenteel verschoven naar het budget voor de specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord om hiermee de SPUK zo optimaal mogelijk in te zetten.

Lasten

Baten

I/S

46 V

46 N

I

17 V

I

5.2 Sportaccommodaties bedragen x € 1.000 60505 Binnensportaccommodaties Beheer & Onderhoud In november sloten we ’t Koelhuis in Huissen tijdelijk omdat er uit inspectie bleek dat er aanvullende onderhoudsmaatregelen nodig waren om een veiligheid gebruik te waarborgen.

Lasten

De totale verwachte extra kosten voor deze onderhoudsmaatregelen bedragen € 230.000. Daarnaast zijn er kosten voor de tijdelijke huisvesting van de verenigingen van € 35.000, zie ook de informatienota’s van 17 december 2024 en 19 maart 2025. De onderhoudsmaatregelen voeren we uit in 2024 en 2025. Hiervoor is een voorziening getroffen van € 230.000 in 2024 wat leidt tot een eenzelfde nadeel.

230 N

I

Daarnaast is er een nadeel van € 13.000 voor de gemaakte kosten voor de tijdelijke huisvesting in 2024.

13 N

I

52 V

I

60506 Buitensportaccommodaties Beheer & Onderhoud Door de wijziging van de omslagrente zijn de kapitaallasten naar beneden bijgesteld met € 52.000

Baten

I/S

5.3 Cult.-presentatie,-productie en -participatie bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

I/S

bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

I/S

Geen significante afwijkingen op deze budgetten. 5.5 Cultureel erfgoed

Geen significante afwijkingen op deze budgetten.

39

5.6 Media bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

I/S

bedragen x € 1.000

Lasten

Baten 67 V

I/S I

Lasten 88 N

Baten

I/S

Geen significante afwijkingen op deze budgetten. 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie

60518 Groen- en reststroken We hadden hogere opbrengsten uit de verkoop van reststroken. Daarnaast sloten we een aantal nieuwe overeenkomsten voor recht van opstal en verhuur af. Een aantal overeenkomsten kwam in de plaats van oude overeenkomsten en werd afgesloten tegen een hogere huurprijs of retributie.

Mutaties in de reserves bedragen x € 1.000 Er zijn bijdragen ontvangen ten behoeve van het landschapsfonds (€ 62.000) en het fonds ruimtelijke ontwikkeling (€ 26.000). De bijdragen worden toegevoegd aan de betreffende bestemmingsreserve. Er was niets begroot waardoor een nadeel van € 88.000 op de lasten ontstaat.

Beleidsnota's Groenfonds 2015 Evaluatie sociaal-cultureel en maatschappelijk accommodatiebeleid (2016) 83130 Contourennota Accommodatie- en Vastgoedbeleid 2019.pdf Nota recreatie en toerisme: "Betuwe in verbinding: een dijk van een landschap" Lingewaard en Overbetuwe 2023 - 2028 (2023) Bomenlijst 2018 Uitvoeringsprogramma Landschap en Biodiversiteit 2019-2023 (2018) Contourennota accommodatie- en vastgoedbeleid (2019) Beleidsplan spelen (2019) Cultuurnota 'Beleef kunst en cultuur in Lingewaard' (2022) Sportbeleid gemeente Lingewaard 'Goed in beweging' (2021) Sport- & Beweegakkoord, ontmoeten door bewegen 2023-2026 (2023) Beleidsplan sociaal domein 'Iedereen hoort erbij' (2021)'

40

6. Sociaal domein Dit programma richt zich op alle inspanningen op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Participatiewet, de Wet inburgering en de Jeugdwet. Welzijn, preventie, armoedebeleid en schuldhulpverlening maken ook deel uit van dit programma. Daarnaast richt het zich op het faciliteren van inwonersinitiatieven.

Wat hebben we bereikt? Doel 1. De versterking van de sociale basis We werkten de opdracht voor de nieuwe welzijnspartner uit en besteedden deze aan. We rondden de selectiefase af en twee partijen gingen door naar de gunningsfase. We bereidden ons voor op de implementatiefase die na de gunning in april 2025 start. Het accent lag daarbij op elementen van de nieuwe werkwijze, zoals systemen, privacy en organisatie. Maar ook op het afbouwen van de bestaande situatie. We borgden daarbij de continuïteit van zorg voor inwoners en de bedrijfsvoering van onze huidige partners. Doel 2. Duurzame, aantrekkelijke, betaalbare en toegankelijke maatschappelijke accommodaties in Lingewaard. Waarin voldoende ruimte is voor onze verenigingen en maatschappelijke organisaties. En waar door multifunctioneel gebruik een goede bezetting is. In Huissen, Bemmel, Haalderen, Gendt, Doornenburg en Angeren verrichtten we verscheidene activiteiten die een bijdrage leverden aan duurzame, aantrekkelijke, betaalbare en toegankelijke maatschappelijke accommodaties voor multifunctioneel gebruik. Doel 3. Inwoners worden gezond en gelukkig ouder. Door zelfstandig te blijven wonen, veilig over straat te kunnen gaan, in de buurt hulp te hebben en anderen te kunnen ontmoeten. Met de inzet van preventieve voorzieningen droegen wij bij aan het langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen van onze inwoners.

Vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord ondersteunden we inwoners bij het vitaal ouder worden. Doel 4. Inwoners met soms onbegrepen gedrag bieden we mogelijkheden om ook mee te doen. We vormen een kring om hen heen, als dat (even) nodig is. Zo helpen we inwoners 'uit de verwarring te komen'. Samen met onze netwerkpartners vanuit Lokaal Zorg- en Veiligheidsnetwerk ondersteunden wij gericht inwoners met soms onbegrepen gedrag om hen te helpen 'uit de verwarring te komen'. Doel 5. Inwoners met een uitkering helpen wij aan het werk. Inwoners die hun baan verliezen helpen we werk te vinden als hen dat zelf niet lukt. Samen met onze netwerkpartners - waaronder het Werkgeversservicepunt Midden-Gelderland (WSP) hielpen we inwoners (vanuit een uitkering) aan het werk. We leverden zoveel mogelijk maatwerk aan onze inwoners én aan werkgevers om inwoners effectief en duurzaam aan het werk te helpen en te houden. Doel 6. Ieder kind krijgt de kans om zich te ontwikkelen en zijn talenten te benutten. Dit doen we samen: ouders, kinderen en jongeren zelf, onderwijs en kinderopvang, vrijwilligers en professionals. Met vallen en opstaan. We bouwden samen met alle contacten, sociale relaties en leefomgevingen van kinderen aan het fundament voor opgroeien: een sterke pedagogische basis. Doel 7. Alle inwoners die nieuw in Lingewaard komen wonen zijn welkom.

Wij willen dat zij zich snel thuis voelen en mee kunnen doen in onze samenleving.

41

Samen met de woningcorporaties regelden we huisvesting voor nieuwkomers. Samen met Vluchtelingenwerk zorgden we voor een warm welkom van nieuwkomers in onze gemeente. Doel 8. Inwoners kunnen rekenen op leefbare wijken, buurten en dorpen. In Lingewaard hebben we bruisende, vitale kernen. De wijkplatforms droegen hieraan bij door initiatieven op te pakken en uit te werken. Ook gaven zij mede vorm aan een dorps- of wijkontwikkelingsplan. Dat vinden wij belangrijk. Inwoners zijn immers de experts wanneer het gaat om hun eigen leefomgeving. Inwonersinitiatieven Indicator

Meetbaar resultaat 2024

Lingewaard Doet Inwonersinitiatieven

Aantal gerealiseerde ideeën Aantal maatschappelijke initiatieven

Verwacht resultaat 30 14

Behaald resultaat 20 17

Wat hebben we gedaan? De versterking van de sociale basis (doel 1) • We zetten de aanbestedingsprocedure voor de opdracht Versterking van de sociale basis in gang. We bereidden ons voor op de implementatiefase die start na de definitieve gunning, verwacht in april 2025. • We stelden de Lokale Agenda Inclusie en Diversiteit Lingewaard 2025-2028 vast. Hiermee bepaalden we welke stappen we nemen om sociale en fysieke drempels weg te nemen of te verlagen. Zo zetten we ons in voor een samenleving waarin iedereen mee kan doen. Duurzame, aantrekkelijke, betaalbare en toegankelijke maatschappelijke accommodaties in Lingewaard waarin voldoende ruimte is voor onze verenigingen en maatschappelijke organisaties en waar door multifunctioneel gebruik een goede bezetting is. (doel 2) • Samen met de toekomstige gebruikers van de multifunctionele accommodatie (MFA) in Huissencentrum stelden we een programma van eisen op. • We droegen maximaal € 100.000 bij aan het herstel en verduurzaming van het dak en maakten een nieuwe erfpachtovereenkomst met stichting scouting Dannenburcht. • Uit onderzoek bleek dat de winkelpassage De Assenburg ongeschikt is om activiteiten van Cultureel Centrum de Kinkel, bibliotheek en gebruikers van Cuperstraat 19 te laten plaatsvinden. Door beperkingen in de gebruikswaarde van het gebouw, de hoge kosten en een laag draagvlak zagen we hiervan af.

• Samen met alle betrokkenen startten we de voorbereidingen om te komen tot één multifunctionele cultuur- en sportaccommodatie (MFSCA) op het terrein van voetbalvereniging HAVO. • In maart vond de oplevering en feestelijke ingebruikname plaats van de uitbreiding en verduurzaming van SKC de Leemhof. • Met het uitvoeren van alle benodigde onderzoeken, voor zowel de verduurzaming van het Ontmoetingscentrum als het accommodatieplan in Doornenburg, legden we de basis voor de uitvoering in 2025. • Met het uitvoeren van alle benodigde onderzoeken, voor zowel de verduurzaming van het Dorpshuis als het accommodatieplan in Angeren, legden we de basis voor de uitvoering in 2025.

42

Inwoners worden gezond en gelukkig ouder. Door zelfstandig te blijven wonen, veilig over straat te kunnen gaan, in de buurt hulp te hebben en anderen te kunnen ontmoeten. (doel 3) • We maakten een plan voor de uitwerking van het thema "ontmoeting en huiskamers" met als doel het bevorderen van ontmoeting. Dit draagt bij aan het versterken van de sociale basis. We maakten de ontmoetingsactiviteiten en accommodaties inzichtelijk en gingen in gesprek met de stakeholders. • We zetten een netwerk op voor (in)formele aanbieders van ontmoeting en dagbesteding voor thuiswonende inwoners met dementie ter versterking van de samenwerking en het aanbod. • We informeerden uw raad over het onderwerp "dubbele vergrijzing" in een ROA. • Alle 65+-ers ontvingen een brief met informatie en ondersteuningsmogelijkheden. • We bereidden regionaal de aanbesteding Wmo voor. Hierbij is het streven dat nieuwe contracten ingaan op 1 juli 2025. Inwoners met soms onbegrepen gedrag bieden we mogelijkheden om ook mee te doen. We vormen een kring om hen heen, als dat (even) nodig is. Zo helpen we inwoners 'uit de verwarring te komen'. (doel 4) • Regionaal gezamenlijk en lokaal bereidden we ons voor op de doordecentralisatie naar 'beschermd thuis' per 2025. Het rijk stelde echter de doordecentralisatie beschermd wonen opnieuw uit tot 1 januari 2026.

Dat betekende ook uitstel van de invoering van het hybride toegangsmodel. Inwoners met een uitkering helpen wij aan het werk en inwoners die hun baan verliezen helpen we werk te vinden als hen dat zelf niet lukt. (doel 5) • We voerden de participatierotonde volledig in. Daaruit kwam nog duidelijker de behoefte naar voren naar onderzoek naar de effectiviteit van ons re-integratie-instrumentarium per afslag. In totaal stroomden 125 inwoners volledig uit de bijstandsuitkering, waarvan 38 inwoners naar werk. De overige 87 stroomden om een andere reden uit (verhuizing, andere uitkering, studie, arbeidsongeschiktheid of overlijden). • We maakten nieuwe afspraken voor de werkplekken van 105 Lingewaardse Sociale Werkvoorziening medewerkers bij of via Scalabor en informeerden uw raad hierover met een raadsinformatienota. • Via de Meedoenregeling, het Kindpakket en subsidies aan Stichting Leergeld Oost Betuwe en de Voedselbank vergoedden we kosten voor inwoners met een laag inkomen. Deze kosten werden bijvoorbeeld gemaakt voor voedselpakketten, lidmaatschap van een sportvereniging, bioscoopvoorstellingen en zwemlessen. Wij informeerden uw raad periodiek over het bereik van deze regelingen. • We bereidden ons voor op een nieuw beleidskader voor bestaanszekerheid in 2025. Ieder kind krijgt de kans om zich te ontwikkelen en zijn talenten te benutten.

Dit doen we samen: ouders, kinderen en jongeren zelf, onderwijs en kinderopvang, vrijwilligers en professionals. Met vallen en opstaan. (doel 6) • Vanuit de Hervormingsagenda jeugd en het toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming voerden we een inventarisatie uit naar de robuustheid van onze regio en onze eigen lokale toegang. Beiden leverden aandachtspunten op waar we mee aan de slag gaan in 2025. We pasten (lokaal) de verordening Sociaal Domein aan en scherpten aan wat bij “gebruikelijke zorg” hoort. Tot slot zorgden we ervoor dat belangrijke elementen uit de Hervormingsagenda Jeugd een plek kregen in de aanbestedingsdocumenten voor de sociale basis. • We startten in september met pilots voor Zorg Binnen Onderwijs op vijf basisscholen in Lingewaard. Hiermee verbeterden we de samenwerking met huisartsen en breidden we ons zorgaanbod uit zodat deze beter passend is bij de zorgvragen die er leven. • Regionaal verlengden we diverse contracten met zorgaanbieders van jeugdhulp. Daarnaast kochten we bovenregionaal (met 56 gemeenten) zogenoemde Essentiële Functies in. Dit betreft hoog-

43

specialistische jeugdzorg, vaak inclusief verblijf. Doel hiervan is om te voorkomen dat er kinderen tussen wal en schip raken. Daarnaast kochten we regionaal verblijf opnieuw in, waarbij we inzetten op meer kleinschalige gezinsgerichte verblijfsplekken en het afbouwen van terreinvoorzieningen. Alle inwoners die nieuw in Lingewaard komen wonen zijn welkom. We willen dat zij zich snel thuis voelen en mee kunnen doen in onze samenleving. (doel 7) • In 2022 kochten we regionaal gezamenlijk inburgeringsaanbod in voor de verschillende leerroutes. Vanuit deze verschillende leerroutes konden we niet voor iedereen een passend inburgeringsaanbod bieden. Dit omdat niet alle ingekochte aanbieders in staat waren om de gevraagde dienstverlening te verrichtten. Wij besteedden daarom de leerroutes – met uitzondering van de onderwijsroutes – opnieuw aan. Samen met Vluchtelingenwerk en onze integratiecoach boden we nieuwkomers maatschappelijke begeleiding. • In samenwerking met de woningcorporaties huisvestten wij 99 statushouders en liepen wij de achterstand van de taakstelling van 2023 in tot 29. • We voerden onze richtlijn voor huisvesting voor Oekraïense vluchtelingen uit (247 in gemeentelijke opvang en 52 in particuliere opvang) en begeleidden hen intensief met het meedoen in onze gemeente.

De ondersteuning vond plaats in de vorm van taalonderwijs, zorg, onderwijs, kinderopvang, werk, integratie en participatie. We voerden de Eigen Bijdrage in waarbij Oekraïners met eigen inkomsten vanaf 1 juli 2024 maandelijks meebetalen aan de opvang in onze gemeente. Inwoners kunnen rekenen op leefbare wijken, buurten en dorpen. (doel 8) • Uw raad stelde het Participatiebeleid op 1 juni vast waarmee inwonersgroepen een wezenlijk onderdeel van het participatiebeleid zijn geworden. • Met 'Lingewaard Doet' richtten we ons op de kernen Doornenburg en Huissen. Vanuit deze kernen zijn 20 nieuwe ideeën ingediend en nagenoeg allemaal uitgevoerd. Enkele plannen worden nog in 2025 uitgevoerd. 'Lingewaard Doet' was hiermee weer een gewaardeerd hulpmiddel voor veel initiatiefnemers om hun idee te realiseren.

Wat heeft het gekost? Tabel baten en lasten Per taakveld zijn de lasten (-) en baten (+) van de producten (afgerond op € 1.000) opgenomen. 6

Sociaal domein

Rekening 2024

Begroot 2024 na wijz.

Begroot 2024 primitief

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

-14.750

-13.873

-7.577

60601 Sociaal en cultureel werk

-125

-142

-136

60602 Algemeen maatschappelijk werk

-431

-434

-413

-2.517

-2.550

-2.581

60604 Algemene voorzieningen jeugd

-302

-300

-296

60605 Jeugd- en jongerenwerk

-390

-415

-411

-7

-6

-6

60607 Dorpshuizen

-534

-549

-449

60608 Dorpshuizen - Beheer & Onderhoud

-869

-977

-972

60609 Wijkplatforms

-339

-446

-344

60610 Inwonerparticipatie

-195

-218

-212

60611 Kinderdagverblijven

-114

-130

-129

60603 Jeugd uitvoeringskosten

60606 Jeugd- en jongerenwerk - B&O

44

60612 Kinderdagverblijven-Beheer/Onderh.

-233

-195

-195

60613 Ouderenwerk

-358

-358

-357

60614 Opvang ontheemden Oekraïne

-2.251

-2.378

-2

60625 Huisvesting ontheemden Oekraïne

-4.892

-3.621

0

60669 Algemene voorzieningen Wmo

-1.047

-1.070

-1.056

-146

-84

-18

60670 Europees project dRural 6.2

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

-1.254

-1.208

-950

60623 Gem. hulp toeslagen problematiek

-75

0

0

60624 Brede SPUK Gezondheid en sociale basis

-601

-601

-507

60671 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

-578

-607

-443

-12.871

-13.058

-12.062

-1.226

-1.250

-1.201

-86

-67

-283

60617 BUIG

-9.751

-9.798

-8.867

60618 Gem. armoede en schuldenbeleid

-1.607

-1.695

-1.463

-201

-248

-248

6.3

Inkomensregelingen

60615 Bijstandsverlening algemeen 60616 BBZ 2004

60619 Kwijtscheldingen 6.4

WSW en beschut werk

-3.923

-3.923

-4.392

60620 Sociale werkvoorziening

-3.923

-3.923

-4.392

Arbeidsparticipatie

-2.144

-2.093

-1.222

60621 Inburgering nieuwkomers

-974

-836

-348

60622 Re-integratie en participatie

-1.170

-1.257

-874

-3.969

-4.392

-4.403

60660 Wmo Uitvoeringskosten

-1.947

-2.282

-1.797

60662 Hulpmiddelen Wmo

-2.022

-2.110

-2.606

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

-147

-200

-89

60661 Begeleiding Wmo

-147

-200

-89

6.5

6.6

Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

6.713 Dagbesteding (WMO)

2

60631 Dagbesteding (WMO)

2

0

0

6.71A Hulp bij het huishouden (Wmo)

-5.598

-5.678

-5.418

60675 Hulp bij huishouden (Wmo)

-5.598

-5.678

-5.418

6.71B Begeleiding (Wmo)

-2.528

-2.432

-2.129

60676 Begeleiding (Wmo)

-2.528

-2.432

-2.129

6.71C Dagbesteding (Wmo)

-768

-800

-865

60677 Dagbesteding (Wmo)

-768

-800

-865

6.72A Jeugdhulp begeleiding

-3.482

-3.425

-2.788

60679 Jeugdhulp begeleiding

-3.482

-3.425

-2.788

6.72B Jeugdhulp behandeling

-3.488

-3.247

-3.063

60680 Jeugdhulp behandeling

-3.488

-3.247

-3.063

-544

-550

-438

6.72C Jeugdhulp dagbesteding

45

60681 Jeugdhulp dagbesteding

-544

-550

-438

6.73A Pleegzorg

-445

-356

-370

60683 Pleegzorg

-445

-356

-370

6.73B Gezinsgericht

-1.029

-893

-580

60684 Gezinsgericht

-1.029

-893

-580

6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

-2.524

-2.991

-1.661

60685 Jeugdhulp met verblijf overig

-2.524

-2.991

-1.661

6.74A Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

-4.749

-4.919

-4.157

60686 Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

-4.749

-4.919

-4.157

6.74B Jeugdhulp Crisis/LTA/GGZ-verblijf

-674

-901

-714

60687 Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

-674

-901

-714

6.74C Gesloten plaatsing

-27

-401

-358

60688 Gesloten plaatsing

-27

-401

-358

6.82B Jeugdreclassering

-81

-54

-35

60692 Jeugdreclassering

-81

-54

-35

6.82C Jeugdbescherming

-496

-467

-422

60691 Jeugdbescherming

-496

-467

-422

-65.489

-65.861

-53.693

8.345

7.211

566

60603 Jeugd uitvoeringskosten

99

0

0

60608 Dorpshuizen - Beheer & Onderhoud

84

71

71

60609 Wijkplatforms

11

0

0

60610 Inwonerparticipatie

37

37

37

60611 Kinderdagverblijven

294

217

217

7.390

2.378

2

9

4.160

0

60669 Algemene voorzieningen Wmo

275

264

221

60670 Europees project dRural

146

84

18

772

601

507

60623 Gem. hulp toeslagen problematiek

171

0

0

60624 Brede SPUK Gezondheid en sociale basis

601

601

507

9.169

8.537

8.873

60615 Bijstandsverlening algemeen

11

0

0

60616 BBZ 2004

-45

16

241

9.178

8.507

8.602

60618 Gem. armoede en schuldenbeleid

25

14

30

Arbeidsparticipatie

591

393

60621 Inburgering nieuwkomers

591

393

0

82

80

107

Totaal lasten 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

60614 Opvang ontheemden Oekraïne 60625 Huisvesting ontheemden Oekraïne

6.2

6.3

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

Inkomensregelingen

60617 BUIG

6.5

6.6

Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

46

60662 Hulpmiddelen Wmo

82

80

107

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

477

477

88

60661 Begeleiding Wmo

477

477

88

6.71C Dagbesteding (Wmo)

4

4

60677 Dagbesteding (Wmo)

4

4

0

Totaal baten

19.440

17.303

10.141

Saldo baten en lasten

-46.050

-48.559

-43.549

69806 Onttrekkingen reserves

1.051

1.419

152

69806 Toevoegingen reserves

-640

-910

0

-45.639

-48.050

-43.397

Saldo inclusief mutaties reserves

Hieronder lichten wij afwijkingen op kostenplaatsen vanaf € 50.000 toe. Daarbij noemen we alleen de significante wijzigingen. Hierdoor is de optelsom van de toelichtingen niet altijd gelijk aan het totaal van de afwijkingen. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie bedragen x € 1.000

Lasten

60603 Jeugd Uitvoeringskosten We ontvingen in 2024 een extra regionale subsidie via de IZA voor de inzet van de praktijkondersteuners Jeugd bij de huisartsen. Daarnaast ontvingen we een nabetaling over 2023 voor de inzet van de zorgmakelaar en voor het versterken van onze lokale toegang. 60608 Dorpshuizen Beheer & Onderhoud In 2023 en 2024 stelden we voor de Dorpshuizen nieuwe huur- en exploitatieovereenkomsten op, om te komen tot eensluidende (basis)overeenkomsten waarin de onderhoudsplicht duidelijk is vastgelegd tussen eigenaar en huurder/ gebruiker. Dit resulteerde in lagere onderhoudskosten voor ons als gemeente en verklaart daarmee het verschil tussen begroot en gerealiseerd. Door de wijziging van de omslagrente zijn de kapitaallasten naar beneden bijgesteld met € 59.000. 60609 Wijkplatforms Niet alle plannen voerden we in 2024 uit. Bij een aantal plannen wachten we tot er duidelijkheid is over wat er in dat gebied gebeurt voordat de plannen worden uitgevoerd. Een gedeelte van het restantbudget € 71.000 nemen wij mee in de resultaatbestemming waarmee dit overgeheveld wordt naar 2025. Dit conform uw raadsbesluit van 2017. 60611 Kinderdagverblijven Begin 2024 verhuurden we de ruimte Kinderopvang in Kulturhus Angeren en medio 2024 het Ot- en Sienpad 3 Huissen aan kinderdagopvangorganisaties. Er was in de begroting geen rekening 47

Baten

I/S

98 V

I

49 V

I

59 V

I

107 V

I

47 V 30 V

S I

gehouden met deze huurinkomsten en dit leidde tot een voordeel van € 77.000. Hiervan is € 30.000 incidenteel aangezien we het gebouw aan het Ot- en Sienpad 3 naar verwachting in 2025 overdragen aan het schoolbestuur. 60670 Europees project dRural Van 2021 tot en met 2024 ontvingen we als gemeente een Europese subsidie voor het project dRural. dRural is een EU-project dat een online platform ontwikkelt om mensen en dienstverleners op het platteland met elkaar te verbinden. Hierbinnen bouwden we samen met Rijnstate ziekenhuis, SWL en Health Valley aan een integrale sociale kaart om zorg en welzijn beter met elkaar te verbinden en op die manier de levenskwaliteit van inwoners te verbeteren.In 2024 zetten wij € 62.000 van deze subsidie in voor dit project.

62 N

60614-60625 Opvang en huisvesting Ontheemden Oekraïne Voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne ontvingen wij van het ministerie van Justitie en Veiligheid een specifieke uitkering (normkostenvergoeding). Uit deze uitkering betaalden wij de gemaakte kosten voor opvang van Oekraïense ontheemden en de huisvesting van hen. Wij betaalden hieruit in 2024 ook de kosten van de projectleider/ strategisch adviseur migratie en integratie. De eigen bijdragen die wij vanaf 1 juli 2024 ontvingen, verrekenden we met de uitkering van het ministerie. Voor de verbouwingskosten (transitiekosten) ontvingen we een voorschot. De daadwerkelijke kosten (Gendt, Bemmel, Huissen) waren hoger als gevolg van vervolgwerkzaamheden die niet in de bevoorschotting waren zijn aangevraagd. Deze lasten namen we in SiSa-verantwoording 2024 op en kent door de (nog te ontvangen) uitkering een budgettair neutraal effect. Afwikkeling SPUK 2023 In 2024 gaf het ministerie ook de definitieve beschikking op de uitgaven 2023 af. In de jaarstukken 2023 gingen we uit van een hogere vergoeding dan die waarop beschikt is (€ 391.400). Hierover informeerden wij u in februari 2025 met een informatienota (1182048). Saldo 2024 In 2024 hadden we niet het hele bedrag vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid nodig voor de opvang en begeleiding van Oekraïense ontheemden.

Het overgebleven bedrag (€ 647.000) storten we daarom in de bestemmingsreserve om toekomstige verplichtingen voortvloeiend uit de opvang te kunnen bekostigen. Dit sluit aan bij het eerdere besluit van uw raad om ook het voordeel over 2022 en 2023 in deze bestemmingsreserve te storten.

48

1.103 N

62 V

I

140 V

I

1.103 V

I

391 N

I

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen bedragen x € 1.000 60623 Gemeentelijke Hulp toeslagenproblematiek Vanuit het rijk ontvangen we een Specifieke Uitkering om de gemeentelijke hulp voor gedupeerden van de toeslagenproblematiek te financieren. We leggen hierover achteraf verantwoording af. Het nadeel van € 75.000 bij de lasten betreft de brede ondersteuning die we in 2024 boden. Het voordeel bij de baten bestaat uit de afrekening van onze inzet van 2023 (€ 68.000) en de nog te ontvangen uitkering over 2024 (€ 103.000).

Lasten 75 N

Baten 171 V

I/S I

Lasten

Baten

I/S

61 N

I

672 V

I

6.3 Inkomensregelingen bedragen x € 1.000 60616 BBZ 2004 Op de baten van de uitvoering van de BBZ (Besluit bijstandsverlening zelfstandigen) en op de baten van de uitvoering van TOZO (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers) hebben we een nadeel van in totaal € 61.000. Deze regelingen zijn sterk vraag afhankelijk, waardoor dit lastig te begroten is. De omvang van de aflossingen zijn afhankelijk van de betalingscapaciteit van de betreffende zelfstandigen. 60617 BUIG De definitieve BUIG-uitkering 2024 is hoger vastgesteld dan begroot. De hoogte van het BUIG budget wordt bepaald door een objectief verdeelmodel op basis van een aantal kenmerken (onder andere leeftijd, arbeidsmarktkansen, gezondheid, veiligheid) en daarnaast een prijscomponent en de inzet van Loonkostensubsidie. Er zijn jaarlijks drie momenten waarop we als gemeente worden geïnformeerd door het Rijk over de hoogte van het BUIG budget: het voorlopige budget in het najaar (oktober 2023), het nader voorlopige budget in het voorjaar (mei 2024) en het definitieve budget in het volgend najaar (oktober 2024). Het voorlopige budget wordt in de loop van het jaar in de nader voorlopige- en definitieve beschikkingen bijgesteld op basis van actuele informatie over de effecten van beleid, conjunctuur en prijs.

60618 Armoede en schuldenbeleid In de tweede Turap namen we, op basis van de ontwikkelingen, extra budget op voor inrichting/huisraad, reiskosten voor arbeid/scholing, en aanvullende bijstand voor inwoners jonger dan 21. De kostenstijging viel lager uit dan verwacht. Daarnaast was er sprake van onderbesteding op de Meedoenregeling. Door verhuizing, overlijden of een te hoog inkomen waren er meer inactieve gebruikers die niet meer in aanmerking kwamen voor deze regeling dan verwacht. Dit leidde in totaal tot een incidenteel voordeel van € 88.000.

49

88 V

I

6.4 Begeleide participatie bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

I/S

bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

I/S I

Geen significante afwijkingen op deze budgetten. 6.5 Arbeidsparticipatie

60621 Inburgering nieuwkomers Het nadeel op de uitvoeringskosten voor inburgering kent drie redenen. We startten met de inzet van een integratiecoach en ontvingen van Waardwonen een bijdrage van 50% in de kosten voor de inzet hiervoor. We maakten extra kosten ter uitvoering van de HotelAccommodatieregeling (HAR). Ook kochten wij regionaal voor inburgering de B1-route en de Zelfredzaamheidsroute in waarvoor wij extra kosten maakten.

138 N

I We vulden onze taakstelling huisvesting statushouders in en brachten onze achterstand terug van 33 naar 29. Vanwege deze achterstand en de wachtlijsten van de leveranciers van de inburgeringstrajecten benutten we onze SPUK-middelen voor inburgering niet volledig. Deze middelen blijven beschikbaar in 2025 voor de uitvoering van de Wet Inburgering. 60622 Re-integratie en participatie Inwoners komen minder makkelijk (duurzaam) aan het werk. De groep inwoners die zich bevinden op de afslagen 2 (voorbereiding op werk) en 3 (bemiddeling naar werk) van de participatierotonde is groeiende. We hadden daarom bij de tweede Turap rekening gehouden met een toename van de re-integratiekosten. Deze toename is uitgebleven, onder andere omdat we minder activerend werk-trajecten inzetten dan begroot, de training 'Op Eigen Kracht' niet organiseerden en minder doorleidden naar beschut werk.

165 V

I 79 V

6.6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) bedragen x € 1.000 60660 Wmo uitvoeringskosten Deze post bestaat uit verschillende onderdelen. In totaal hebben we binnen deze post € 335.000 niet besteed. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn dat er minder gebruik werd gemaakt van het Maatwerkfonds. Daarnaast kenden we mantelzorgcomplimenten toe (737 in totaal ten opzichte van 840 in 2023). Tot slot maakten we minder kosten voor het project Versterken sociale basis. Omdat we minder gebruikmaakten van juridisch advies dan vooraf gedacht en ook de projectleider declareerde minder uren dan verwacht. Deze middelen vanuit de strategische agenda vloeien terug in de reserve Sociaal Domein conform uw raadsbesluit.

50

Lasten

Baten

I/S

137 V

I

198 V

I

60662 Hulpmiddelen Wmo Er waren geen grote woningaanpassingen waardoor de kosten lager uitvielen. Ook het aantal indicaties voor vraagafhankelijk vervoer daalde licht.

82 V

I

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ bedragen x € 1.000 60661 Begeleiding Wmo Vanwege het uitstel van de doordecentralisatie van beschermd wonen maakten we in 2024 niet alle begrootte kosten . Deze middelen vloeien vanuit de strategische agenda terug in de reserve Beschermd Wonen/ Beschermd Thuis conform uw raadsbesluit. 60675 Hulp bij het Huishouden De toename van het aantal inwoners cliënten is lager dan te verwachten viel op basis van de demografische groei. Door krapte op de arbeidsmarkt ontstonden er in de zomerperiode wachtlijsten bij het leveren van Hulp in het Huishouden. Dit kan (mede) een verklaring zijn van het minder aantal gedeclareerde uren. 60676 Begeleiding Wmo Regionaal is er een onderzoek uitgevoerd naar de tarieven begeleiding voor Jeugd en Wmo. Naar aanleiding van dit onderzoek verhoogden we de tarieven per 1 april. Daarnaast nam het aantal personen dat gebruik maakt van begeleiding Wmo toe waardoor we een stijging in gebruik zagen van 18,9% bij ambulante begeleiding basis en 4,3% bij ambulante begeleiding specialistisch.

Lasten

Baten

I/S

35 V

I

79 V

I

96 N

I

6.72 Maatwerkdienstverlening 18bedragen x € 1.000 60679 Jeugdhulp Begeleiding We zien een (blijvende) stijging van het aantal kinderen dat gebruikmaakte van jeugdzorg-voorzieningen. Daarnaast vond in 2024 een prijsverhoging plaats naar aanleiding van een tariefonderzoek dat regionaal is uitgevoerd. Binnen dit product zien we met name een stijging van ambulante begeleiding basis en Zorg binnen Onderwijs. 60680 Jeugdhulp behandeling We zien een (blijvende) stijging van het aantal kinderen dat gebruikmaakte van jeugdzorg-voorzieningen. Daarnaast vond in 2024 een prijsverhoging plaats naar aanleiding van een tariefonderzoek dat regionaal is uitgevoerd. 60683 Pleegzorg We konden – in vergelijking tot 2023 – meer jeugdigen in een pleegzorgzetting plaatsen. Dit is een positieve beweging. Indien een

51

Lasten

Baten

I/S

57 N

I

241 N

I

89 N I

kind uit huis geplaatst moet worden, doen we dit het liefst in een zo’n huiselijk mogelijke setting en zo dicht bij huis als mogelijk. 60684, 60685, 60686, 60687, 60688 Jeugdhulp verblijf Het aantal jeugdigen in verblijf laat een forse daling zien. Er zaten minder jongeren in verblijf dan in 2023. Daarnaast zien we een positieve beweging naar een zo’n huiselijk mogelijke verblijfssetting. Zo hebben we momenteel geen residentiële jeugdzorg en zien we de gezinsgerichte verblijfsplekken toenemen. In 2024 vond een nieuwe aanbesteding plaats op verblijf, inclusief het bovenregionaal aanbesteden van zeer specialistische verblijfsplekken (Essentiële Functies). Ondanks deze kostenstijgingen zien we een positief resultaat.

1.102 V I

6.82 Geëscaleerde zorg 18bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

I/S

bedragen x € 1.000 We hebben voor de opvang en begeleiding van de Oekraïense ontheemden de van het ministerie van Justitie en Veiligheid in 2024 ontvangen uitkering niet volledig hoeven inzetten. Een bedrag van € 647.000 is nog niet besteed. Op basis van de definitieve beschikking op de uitgaven 2023 ontvingen we € 391.000 minder dan was verwacht. Het saldo van € 256.000 voegen we toe aan de bestemmingsreserve Opvang ontheemden Oekraïne. Omdat € 539.000 aan lasten was begroot, betekent dit een voordeel van € 283.000. Zie ook de toelichting op taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie.

Lasten 283 V

Baten

I/S I

Geen significante afwijkingen op deze budgetten. Mutaties in de reserves

Er was begroot om € 971.000 als dekking voor de gemaakte kosten te onttrekken aan de reserve Sociaal domein. We maakten minder kosten voor het project Versterken sociale basis waardoor slechts € 638.000 hoeft te worden onttrokken. Dit betekent een nadeel van € 333.000 op de baten uit reserves.

333 N

We onttrokken € 35.000 aan de reserve Van beschermd wonen naar beschermd thuis als dekking voor de gemaakte kosten. Omdat € 70.000 was begroot, ontstaat een nadeel van € 35.000.

35 N

Beleidsnota's Beleidsnota cultureel erfgoed Lingewaard (2015) Notitie mantelzorg, vrijwilligers en ouderen (MVO) (2018) Contourennota accommodatie- en vastgoedbeleid (2019) Taskforce Strategische Agenda SD 2023-2026 52

Beleidsplan sociaal domein 'Iedereen hoort erbij' 2021 Participatiebeleid Lingewaard (2024)

53

7. Volksgezondheid en milieu Dit programma bevat taken met betrekking tot bescherming van de volksgezondheid, afvalwater en waterhuishouding, huishoudelijk afval, bescherming van het milieu, begraafplaatsen, klimaat en duurzaamheid.

Wat hebben we bereikt? Doel 1. We beogen een goede gezondheid voor al onze inwoners, van jong tot oud. Bij de uitvoering van het plan van aanpak GALA werken we samen met onze partners in het sociaal en (para)medisch domein. We besteden daarbij specifiek aandacht aan de ondersteuning van inwoners bij gezond én gelukkig opgroeien en vitaal ouder worden. Met het project Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) richten we ons op het welbevinden van jongeren en het voorkomen van middelengebruik. Daarvoor startten we de voorbereidingen. In de regio Gelderland Midden legden we de basis voor de versterking van de regionale preventieinfrastructuur. In het kader van het Integraal Zorg akkoord (IZA) stelden we het regioplan met opgaven voor de komende jaren vast. Doel 2. De gemeente is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht. Alle nieuw gebouwde wijken en nieuwe ruimtelijke initiatieven richtten we klimaatadaptief in. Dit deden we ook bij reconstructies en grootschalige werkzaamheden in bestaande straten en wijken. Ook voerden we diverse maatregelen uit die staan in onze lokale en regionale uitvoeringsagenda’s (RAS en LAS). Daarmee liggen we op schema voor een klimaatbestendig en waterrobuust Lingewaard in 2050. Doel 3. De hoeveelheid restafval per inwoner daalt en er is maximaal hergebruik van de ingezamelde grondstoffen.

Ondanks alle inspanningen nam de hoeveelheid restafval voor het eerst sinds 2021 toe. Wel zagen we dat de aangeboden hoeveelheid afval die als grondstof gebruikt kan worden, toenam. Doel 4. Energiebesparing, duurzame opwekking en warmte-transitie. We willen een energieneutrale gemeente zijn in 2050. We stelden een apart programma Klimaat, Energie en Circulariteit op. Daarmee ontstaat er meer focus om op een effectieve manier de energieneutrale gemeente te bereiken.

Wat hebben we gedaan? Doel 1. We beogen een goede gezondheid voor al onze inwoners, van jong tot oud. • Vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA):  Versterkten we de samenwerking tussen welzijns-, sport- en cultuurcoaches en daarmee de sociale basis voor het stimuleren van het activiteitenaanbod voor jong en oud.  Versterkte de welzijnscoach het netwerk rondom Welzijn Op Recept (WOR). Dit is er voor inwoners met licht psychosociale problematiek die bij de huisarts (of een andere medische specialist) niet op de juiste plek zijn. Naast verwijzingen vanuit huisartsen en praktijkondersteuners is dit nu ook mogelijk vanuit de wijkverpleging en de casemanagers dementie. Het aantal aanvragen voor WOR was 93 (in 2023 waren dit er 23).  Gingen we verder met de geïndiceerde aanpak Gezond Onderweg! bij overgewicht en obesitas bij kinderen en startten we met de Jongeren op Gezond Gewicht aanpak (JOGG). Samen met onder meer sportcoaches, basisscholen en consultatiebureaus zette de JOGG regisseur activiteiten op om de JOGG doelen te behalen: gezonde voeding en genoeg bewegen. 54

•

Gaven we voorlichting aan inwoners over valpreventie en de mogelijkheid om deel te nemen aan valpreventieve beweeginterventies. Voor de interventie Otago (verbetering spierkracht en balans), voor mensen met een verhoogd valrisico, rondden twaalf therapeuten in de gemeente de training succesvol af. Voor fietsvalpreventie boden we een trainingsprogramma aan en is er de werkgroep Doortrappen ('Veiliger fietsen tot je 100ste').  Boden we, in samenwerking met Vluchtelingenwerk, een training Preventieve ouderschapsondersteuning aan anderstalige ouders aan. Vanuit toekomstbestendige jeugdgezondheidszorg (JGZ) en algemene gezondheidszorg (AGZ):  Stemde het Algemeen Bestuur van de VGGM in januari 2024 in met het plan voor de toekomstbestendige GGD.  Focuste de GGD zich voor de JGZ op het op orde krijgen van haar wettelijke basistakenpakket, de bedrijfsvoering en op werkdrukverlaging.  Zette de GGD voor de AGZ stappen in het versterken van haar taken op het gebied van: • Gezonde leefomgeving. • Werken aan gezondheid van inwoners. • Gezondheidsbescherming tijdens rampen en crises. • Voorbereiding op gezondheidsdreigingen.  Konden kwetsbare inwoners in het najaar elke vrijdag in de Tabakschuur in Bemmel terecht voor een coronavaccinatie van de GGD.

Doel 2. De gemeente is klimaatbestendig en waterrobuust ingericht. • We voerden volgens planning de maatregelen uit die zijn opgenomen in de uitvoeringsagenda van de Lokale Adaptatiestrategie (LAS). Dit betrof onder andere voortzetting van de actie Steenbreek Lingewaard en het uitdiepen van natuurzwembad Walburgen in Gendt. • Volgens planning werkten we verder aan de samenwerkingsagenda van het regionale traject. De implementatie van het onderwerp ‘klimaatadaptieve normen voor nieuwbouw en bestaande bouw' lukte niet als gevolg van capaciteitsproblemen in de regio. Dit pakken we in 2025 verder op. • We voerden het programma van het Gemeentelijk Watertakenplan (GWP) volgens planning uit. Daarmee zijn we op de goede weg met de invulling van de ambities zoals verwoordt in het GWP. • We vervingen en verbeterden de riolering in de Hofsteestraat in Haalderen en Wijngaarden in Huissen. In de Gochsestraat in Huissen startten we met de uitvoering. We bereidden de volgende rioleringsprojecten voor:  Vleumingen in Gendt.  Deken dr. Mulderstraat in Bemmel.  De wijk Klappenburg in Bemmel. Doel 3. De hoeveelheid restafval per inwoner daalt en er is maximaal hergebruik van de ingezamelde grondstoffen. • We vroegen regelmatig aandacht voor het beter scheiden van afval.

We organiseerden vier inloopavonden en ook via sociale media en Het Gemeentenieuws brachten we dit onderwerp onder de aandacht. We deelden eetmaatjes (maatbekers voor o.a. rijst en pasta) uit om voedselverspilling te voorkomen en de hoeveelheid GFT te verminderen. • We deden een aantal proeven met verschillende prullenbakken en inzamelsystemen. We gebruiken de uitkomsten voor het toekomstig plaatsen en/of vervangen van prullenbakken. Ook onderzochten we welk inzamelsysteem ons het best past. • We draaiden negen projecten binnen het zwerfafvalprogramma. Ook dit jaar ruimden verenigingen, scholen en onze zwerfafvalbrigades zwerfafval op. Er waren gastlessen op basisscholen en middelbare scholen gericht op het voorkomen van zwerfafval. In de jeugdraad kreeg het onderwerp zwerfafval ook aandacht.

55

•

De gemeenteraad stelde het geactualiseerde grondstoffenbeleid 'Samen werken aan een circulair Lingewaard’ op 10 oktober 2024 vast.

Doel 4. Energiebesparing, duurzame opwekking en warmte-transitie. We willen een energieneutrale gemeente zijn in 2050. • We startten de 'Operatie Isolatie en Energiesteun' die energiebesparing beoogd. • We stelden de Energievisie A15 - Betuweroute op (vastgesteld door uw raad op 30 januari 2025) en we zetten stappen in procedures voor zon-projecten. • Ter uitvoering van de Transitievisie Warmte rondden we onderzoeken naar mogelijkheden voor warmte in Doornenburg en in de Zilverkamp in Huissen af.

Wat heeft het gekost? Tabel baten en lasten Per taakveld zijn de lasten (-) en baten (+) van de producten (afgerond op € 1.000) opgenomen. 7

Volksgezondheid en milieu

Rekening 2024

Begroot 2024 na wijz.

Begroot 2024 primitief

7.1

Volksgezondheid

-2.271

-2.364

-2.295

60701 Openbare gezondheidszorg

-1.160

-1.215

-1.199

60702 Jeugdgezondheidszorg

-1.079

-1.117

-1.070

-32

-32

-26

-3.546

-3.363

-3.204

60720 Algemeen rioolbeheer

-2.120

-2.032

-1.880

60721 Riolering en waterzuiv. / Onderhoud

-1.426

-1.331

-1.324

Afval

-4.718

-4.629

-4.312

60723 Afval algemeen

-103

-99

-89

60724 Huishoudafval

-3.945

-3.785

-3.565

60725 Overige afvalstoffen

-658

-722

-635

60733 Reinigingsheffing

-12

-23

-23

Milieubeheer

60703 Brede SPUK Ondersteunende onderdelen 7.2

7.3

7.4

Riolering

-3.115

-4.936

-3.118

60727 Milieubeheer

-1.305

-1.284

-1.281

60728 Duurzaamheid

-474

-937

-890

60729 Plaagdierbestrijding

-86

-90

-86

60732 Proeftuinen Aardgasvrije wijken

-227

-215

0

60734 Klimaat- en energiebeleid

-792

-965

-791

60735 SPUK Duurzaamheid

-231

-1.445

-70

-295

-291

-286

60730 Algemene begraafplaatsen

-251

-276

-271

60731 Begraven

-44

-15

-15

-13.945

-15.583

-13.215

32

32

26

32

32

26

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

Totaal lasten 7.1

Volksgezondheid

60703 Brede SPUK Ondersteunende onderdelen

56

7.2

Riolering

4.784

4.780

4.676

60720 Algemeen rioolbeheer

11

30

0

60721 Riolering en waterzuiv. / Onderhoud

30

30

30

60722 Rioolheffing

4.743

4.720

4.646

Afval

6.004

5.989

5.931

60724 Huishoudafval

693

660

660

60725 Overige afvalstoffen

101

124

66

60726 Afvalstoffenheffing

5.210

5.169

5.169

60733 Reinigingsheffing

0

36

36

Milieubeheer

7.3

7.4

1.525

2.872

1.070

60727 Milieubeheer

26

102

102

60728 Duurzaamheid

249

145

107

60732 Proeftuinen Aardgasvrije wijken

227

215

0

60734 Klimaat- en energiebeleid

792

965

791

60735 SPUK Duurzaamheid

231

1.445

70

181

165

165

181

165

165

Totaal baten

12.526

13.838

11.868

Saldo baten en lasten

-1.418

-1.746

-1.347

69807 Onttrekkingen reserves

0

365

350

69807 Toevoegingen reserves

-224

-149

-149

-1.642

-1.530

-1.146

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

60730 Algemene begraafplaatsen

Saldo inclusief mutaties reserves

Hieronder lichten wij afwijkingen op kostenplaatsen vanaf € 50.000 toe. Daarbij noemen we alleen de significante wijzigingen. Hierdoor is de optelsom van de toelichtingen niet altijd gelijk aan het totaal van de afwijkingen. 7.1 Volksgezondheid bedragen x € 1.000 60701 Openbare gezondheidszorg De reguliere uitgaven zijn verschoven naar het budget voor de specifieke uitkering (SPUK) Gezond en Actief Leven Akkoord. Daarmee zetten we de SPUK zo optimaal mogelijk in. Het gaat om uitgaven voor de interventie overgewicht kinderen GO! en de inzet op mentale gezondheid via de subsidie aan Pro Persona Connect.

Lasten 44 V

Baten

I/S I

Lasten

Baten

I/S

7.2 Riolering bedragen x € 1.000 Riolering Het verschil tussen de lasten en baten voor riolering wordt jaarlijks via de voorziening geleid. In 2024 rekenden we op basis van de realisatie

57

234 N

I

minder overhead aan riolering toe dan eerder in de begroting was geraamd. Daarnaast stelden we de toerekening van de kosten voor straatvegen bij waardoor een kleiner deel aan riolering is toegerekend. Deze lagere toerekening leidt tot een nadeel op het rekeningresultaat van de gemeente. Klimaatadaptatie Met name de kosten voor het uitdiepen van de zwemplas Gendt vielen door een andere uitvoeringsmethode lager uit. Door lagere uitvoeringskosten valt ook de ontvangen subsidie lager uit.

51 V

19 N

I

Lasten 160 N

Baten

I/S I

7.3 Afval bedragen x € 1.000 60724 Huishoudafval De prijzen de afvalsector stegen flink. Dit komt voornamelijk door de toegenomen loonkosten, energieprijzen en voertuigkosten bij externe partners. Dit betreft met name: • Verpakkingsmateriaal (PMD). • Oud papier en karton (OPK). 60725 Overige afvalstoffen Door een geringere deelname aan het zwerfafvalprogramma besteedden we het budget niet volledig. Vooral de scholen en zwerfafvalbrigades maakten minder aanspraak op de beschikbare middelen. Wij stellen voor om dit voordeel via resultaatbestemming in 2025 beschikbaar te houden voor het zwerfafvalprogramma (zie ook: informatienota 27 februari 2025).

45 V

I

7.4 Milieubeheer bedragen x € 1.000 60727 Milieubeheer De opbrengsten uit leges en grondexploitatie zijn lager dan geraamd doordat: • De opbrengst voor een heel groot deel samenhangt met het aantal aanvragen omgevingsvergunning bouw. Hiervan zijn er minder ingediend dan geraamd. Deels veroorzaakt door het in werking treden van de Omgevingswet, deels doordat de uitvoering van projecten is vertraagd als gevolg van (beroeps)procedures • Er nog geen opbrengsten uit omgevingsvergunningen milieu zijn omdat ingediende aanvragen/verzoek nog niet leidden tot besluitvorming. 60728 Duurzaamheid Uitgaven voor inhuur van personeel en onderzoeken zoals voor de Energievisie, dekten we uit de CDOKE-subsidie in plaats van de verwachte uitname uit de bestemmingsreserve energietransitiefonds.

58

Lasten

350 V

Baten

I/S

75 N

I

I

Hierdoor hebben we € 350.000 van het budget duurzaamheid niet ingezet. 69 V

I

We ontvingen geen aanvragen voor de subsidieregeling “Regeling ondersteuning energiebesparing ondernemingen 2024”. Daarnaast zette we de geraamde onderzoekskosten voor het Soortenmanagementplan nog niet in omdat we het aanbestedingstraject nog niet hadden afgerond in 2024. 140 V

I

We ontvingen een extra aflossing van het Gietwaterbedrijf Bergerden. 38 V

38 N

De werkzaamheden ten aanzien van het project Wijk van de toekomst Doornenburg worden in 2025 verricht. In 2024 liep het participatietraject nog. De verkregen subsidie wordt dus in 2025 ingezet. 60734 Klimaat- en energiebeleid In oktober 2024 ontvingen we een herziene beschikking voor de CDOKE-gelden. Daarvoor deden we in 2024 nog geen uitgaven. Deze aanvullende middelen worden in 2025 en 2026 ingezet.

I

174 V

174 N

I

136 V

136 N

I

De subsidie Lokale Aanpak Isolatie is ingezet voor Operatie Isolatie. De actie Operatie Isolatie startte in september. Hierdoor hebben we nog relatief weinig aanvragen ontvangen. De subsidie die we overhouden, gebruiken we in 2025 en 2026.

590 V

590 N

I

Als kassier van de subsidieregeling regionale structuur Nationaal Programma Lokale Warmte transitie voor de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, gaven we minder uit dan het beschikte bedrag. Dit is in lijn met het projectplan en wordt besteed in 2025.

487 V

487 N

I

Lasten

Baten

I/S

17 N

17 V

I

60735 SPUK duurzaamheid Het aantal aanvragen voor Operatie Isolatie was gering. Hierdoor hadden we niet de volledige SPUK Energiearmoede nodig om dit te bekostigen. Dit bedrag gaan we inzetten in 2025, 2026 en 2027.

7.5 Begraafplaatsen en crematoria bedragen x € 1.000 60730 Algemene begraafplaatsen De restitutie van lijkbezorgingsrechten voor graven van KNIL-militairen, en/of hun partner en/of vóór 1952 geboren kinderen van hen betekent een eenmalig nadeel van € 17.000. Dit nadeel wordt eenmalig uit de voorziening grafrechten bekostigd, waardoor het per saldo budgetneutraal is.

59

Mutaties in de reserves bedragen x € 1.000 De activiteiten met betrekking tot het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval worden gedekt door de opbrengst uit de afvalstoffenheffing. Het gerealiseerde saldo is € 299.000 negatief, terwijl € 50.000 positief is begroot. Omdat het saldo van de reserve nihil is, komt het nadeel van € 299.000 volledig ten laste van de exploitatie. Daardoor ontstaat per saldo een voordeel van € 50.000 op de mutatie in de reserve. Een specificatie is opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lingewaard&id=c1dfd199-65b2-45ac-8e7c-6a72d8e52186