CConstaterende datLingewaard
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Jaarstukken 2024 OUDE Versie 12-6

Raadsvergadering 3 juli 2025, gemeente LingewaardBij agendapunt: Jaarstukken 2024 (bespreekstuk)30.707 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Lasten 50 V

We hebben een, niet begrote, extra storting van € 140.000 ontvangen van het Gietwaterbedrijf Bergerden. De middelen worden toegevoegd aan de reserve transitiefonds energie wat zorgt voor een nadeel op het onderdeel reserves. Een soortgelijk voordeel is gemeld op taakveld 7.4 Milieubeheer.

140 N

De uitgaven voor het uitvoeren van maatregelen uit de paragraaf duurzaamheid zijn gedekt uit de CDOKE-subsidie. De begrote dekking van € 350.000 uit de reserve transitiefonds energie kon daarmee achterwege blijven. Dit betekent een nadeel van € 350.000 op de baten uit reserves. Op taakveld 7.4 Milieubeheer is eenzelfde voordeel gemeld.

Beleidsnota's Beleidsplan Sociaal Domein "Iedereen hoort erbij!"(2021) Gemeentelijk Watertakenplan Lingewaard 2023 – 2027 Grondstoffenbeleid Lingewaard Circulair en Duurzaam (2019) Beleidsnota Duurzaamheid 2016 – 2020 Beleidskader energietransitie (2020) Beleidskader wind (2019) Beleidskader zon (2019) Transitievisie Warmte (2021)

60

Baten

I/S I

I

350 N

I

8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Onder dit programma vallen de taken met betrekking tot ruimte en leefomgeving, wonen en bouwen en de exploitatie van woningbouwprojecten. De milieutaken van de Omgevingsdienst vallen onder programma 7, de bouwtaken onder programma 8.

Wat hebben we bereikt? We werken volgens de Omgevingswet (doel 1). Doel van de wet is het beschermen van een veilige gezonde leefomgeving door een meer integrale aanpak in beleid en het behandelen van aanvragen. Met de intake- en omgevingstafel behandelen we aanvragen zoals het bedoeld is. Beleidsmatig werken we met de instrumenten van de Omgevingswet en is nieuw beleid ook het resultaat van een meer integrale afweging. Er is wel sprake van een overgangsperiode, niet alle beleid is direct vernieuwd. Die overgangsperiode (tot 2028) is ook in de wet voorzien. Een ander doel van de wet is dat we minder regels opleggen en inwoners makkelijker met eigen ideeën over hun omgeving aan de slag kunnen, het bekende “ja mits” principe. Die ruimte voor eigen initiatief zien we zeker terug. Echter, een “veilige en gezonde omgeving” leidt vooralsnog vooral tot strengere voorwaarden waardoor het in de praktijk niet “makkelijker” wordt voor initiatiefnemers om eigen ideeën tot uitvoering te brengen. Realisatie van ongeveer 245 nieuwe woningen, verspreid over meerdere woonkernen (doel 2). Dit doel haalden we bijna volledig met de bouw van 238 nieuwe woningen. Daarnaast worden ook nog enkele woningen die in 2024 zijn gebouwd begin 2025 opgeleverd. De nieuwbouw voldoet ook aan de Woondeal 2.0 en het voornemen van ons bouwprogramma 2024. Verduurzaming en vergroening van de woonomgeving (doel 3).

Belangrijk voor het halen van dit doel zijn verbeteringen in de bestaande bebouwde omgeving en het beter in balans brengen van plannen voor nieuwe bebouwing en plannen voor de versterking van groen in de omgeving. Met extra beplanting in de wijk richtten we Het Zand groener in. Met de inhoudelijke start van het opstellen van een omgevingsprogramma natuur, landschap en biodiversiteit komt vergroening meer in evenwicht met bouwplannen. Participatie en betrokkenheid bij de woonomgeving, verbinding met gemeentelijke opgaven (doel 4). Resultaat van de pilot in Doornenburg is dat nu, als basis voor afstemming, het inzicht in wat allemaal in een woonkern aan de orde is aan gemeentelijke en inwonersinitiatieven, is vergroot.

Wat hebben we gedaan? We werken volgens de Omgevingswet (doel 1). • Nieuwe aanvragen in het kader van de Omgevingswet behandelden we volgens deze wet. Voor lopende plannen bleef de Wet Ruimtelijke Ordening gelden. • We werkten aan de transitie van het tijdelijk omgevingsplan naar een definitief omgevingsplan volgens de aanpak die uw raad eind 2022 vaststelde. • We bereidden een eerste deelgebied (Haalderen) voor. Dit leggen we in 2025 als ontwerp ter inzage. • Uw raad gaf bindend advies op plannen voor woningen aan de Sallandstraat in Haalderen en een zonnepark aan de Karstraat. • Uw raad nam de laatste besluiten in verband met het in werking treden van de Omgevingswet: o Het vaststellen van de Verordening commissie Ruimte Lingewaard 2024 die de verkorte werkwijze geeft om te voldoen aan de termijnen van de Omgevingswet.

61

o

•

• •

Het mandateren van het college voor het nemen van mer-beroordelingsbesluiten. Hiervoor pasten wij ook het lokale geluidbeleid aan en stelden wij een participatiebeleid met participatieverordening vast. Deze verordening geeft de werkwijze aan voor participatietrajecten en inwonersinitiatieven. We werkten met de Intaketafel bij binnenkomende aanvragen en initiatieven. Gedurende het jaar leidde dat tot steeds betere integrale adviezen. We hadden actief contact met initiatiefnemers over uitgebrachte adviezen. We bereidden een omgevingsprogramma natuur, landschap en biodiversiteit voor. Na vaststelling van het plan van aanpak startten we met het inhoudelijke programma. We stelden een omgevingsprogramma financiële bijdragen vast. Hierin zetten we de bestaande praktijk voort bij het opnemen van vrijwillige financiële bijdragen in overeenkomsten met initiatiefnemers c.q. ontwikkelaars.

Realisatie van ongeveer 245 nieuwe woningen, verspreid over meerdere woonkernen (doel 2). Hieronder lichten we toe wat we gedaan hebben aan het woonbeleid en aan de uitvoering van woningbouwplannen. Woonbeleid • We werkten overeenkomstig het woningbouwprogramma aan de plannen die zijn aangewezen als prioriteit: Driegaarden II en III, Vleumingen II, Zandsestraat en Hof van Klein Baal. Voor de vorderingen zie hieronder bij uitvoering en voorbereiding plannen. Naar aanleiding van de behoefte aan intensivering in relatie tot de verkeersdruk die dat oplevert, besloten we om het plan Bordbusters / Polseweg door te schuiven naar ná 2030. • Gezien de oplopende getallen in de behoefte aan nieuwe woningen deden we een studie naar de samenhang tussen toekomstige bouwlocaties, intensivering van woningaantallen en het effect op verkeer. Het resultaat daarvan leidde onder andere tot het hierboven genoemde besluit over Bordbusters/Polseweg. • In regionaal verband vertaalden we de Woondeal 2.0 naar afspraken over aandachtsgroepen. Alle gemeenten in de GMR hebben een gezamenlijk kader voor afspraken met corporaties en zorgpartijen over de huisvesting van aandachtsgroepen. De wet noemt specifieke groepen waarvoor de gemeente via afspraken met corporaties voor huisvesting moet zorgen. Veelal betreft dit inwoners die zelfstandig wonen en zorg nodig hebben.

Ook hielp het provinciaal team voor versnelling in de bouwopgave ons met personele bezetting voor realisatie van woonwagen standplaatsen en voor afstemming tussen de bouwprogrammering en verkeer. • We werkten aan de actualisatie van ons woonbeleid: • Gericht op de Wet regie volkshuisvesting die landelijk wordt voorbereid werkten we aan een verplicht onderdeel daarvan: de lokale Woonzorgvisie. Hiervoor stelden we in overleg met zorgpartijen, corporaties, welzijns- in inwonersorganisaties een ontwerp op. In maart 2025 behandelde uw raad dit voorstel. • We richtten, gericht op nieuwe wetgeving, in regionaal verband een meldpunt in voor klachten. • Uw raad stelde een verordening vast voor verhuur van woonruimte aan arbeidsmigranten. • We actualiseerden de prestatieafspraken met corporaties en huurdersorganisaties. Daarin legden we ook de rol van corporaties in lopende en nieuwe woningbouwprojecten vast. • We werkten mee aan de plannen voor herstructurering in de Staatsliedenbuurt in Gendt en Klappenburg in Bemmel. In Gendt zijn de woningen opgeleverd en kregen ook bewoners die zorg behoeven en statushouders een plek. In de wijk de Klappenburg startte de sanering van verouderde woningen. Uitvoering van plannen: • Er zijn 238 nieuwe woningen opgeleverd: 26 in Bemmel, 81 in Huissen en 121 in Gendt.

Omdat in Bemmel (Klappenburg) en Gendt (Staatsliedenbuurt) veel verouderde sociale huurwoningen zijn

62

•

•

•

vervangen door nieuwe, is de toevoeging ten opzichte van de oude woningvoorraad minder, namelijk 128. Daarnaast zijn 110 verouderde sociale huurwoningen vervangen door nieuwe. De sociale huurvoorraad is toegenomen met 8. Voortgang uitvoeringsprojecten: o Herinrichting sportpark de Poel (Angeren): het sportcomplex is opgeleverd, de woningen worden in het voorjaar van 2025 opgeleverd. o Staatsliedenbuurt (Gendt) : 92 sociale huurwoningen zijn vervangen en 29 woningen zijn toegevoegd. o Slingerbos (Huissen): nieuwbouw is gestart (gereed 2026). o Driegaarden fase 1 (Huissen): 66 woningen zijn opgeleverd (is deel van fase 1). o Zaal Wapen van Bemmel (Bemmel): niet meegeteld omdat oplevering (20 appartementen) in 2025 viel. o Markt 20-24 (Gendt) :bouw is gestart, oplevering 16 appartementen in 2025. o Malenborch (Huissen): verhuurder voor sociale huurappartementen is gecontracteerd, bouw start in 2025. o Gochsestraat (Huissen): 15 appartementen zijn opgeleverd. Voortgang planologische procedures: o Zandsestraat (Bemmel): we bereidden het plan met bijhorende overeenkomsten voor. o Vleumingen II (Gendt): er is beroep ingesteld tegen het vastgesteld plan, de beroepsprocedure loopt. o ’t Hof van Klein Baal (Haalderen): we startten de besluitvormingsprocedure op, vaststelling wordt verwacht in 2025. o Blauwe Hoek (Doornenburg): het plan werd onherroepelijk, de bouw is gestart.

o Villa Ganita (Gendt): we rondden het stedenbouwkundig plan af, de besluitvorming start in 2025. o Aloysiuslocatie (Huissen): de bouw van de parkeergarage en appartementen is gestart. Voor het Raadhuisplein is een ontwerp opgesteld. o Ancari (Doornenburg): er is beroep ingesteld tegen het plan en tegen de verleende vergunning. De beroepsprocedure loopt. o Klappenburg fase 2 (Bemmel): we rondden de planologische procedure af. o Dorpstraat bibliotheek (Gendt): we startten de participatie met betrekking tot ontwerp. Dit is nog niet afgerond. De planprocedure volgt daarna. o Op den Winkel: het plan is onherroepelijk geworden. o Holthuizen oude manege (Huissen): er is beroep ingesteld tegen vastgesteld plan. De beroepsprocedure loopt. Planvoorbereiding voorafgaand aan formele procedure: o Driegaarden II en III (Huissen): We bereidden de besluitvorming voor de gebiedsvisie voor. In januari 2025 stelde uw raad deze vast. Planvoorbereiding op basis van circa 650 woningen conform Woondeal (30% sociale huur, 37% betaalbare koop), bouw gepland vanaf 2028. o Bordbusters (Huissen): we stelden de voorbereiding uit tot na 2030, in verband met het cumulatief verkeerseffect van grotere bouwplannen in Huissen. o Sallandstraat (Haalderen): De vergunning voor fase 1 (49 woningen van WaardWonen) is onherroepelijk.

Verduurzaming en vergroening van de woonomgeving (doel 3). • Binnen de Groene Metropoolregio werkten we aan een gebiedsprogramma voor het middengebied tussen Arnhem en Nijmegen. Een dergelijk gebiedsprogramma is een uitwerking van de regionale verstedelijkingsstrategie en geeft aan wat we op het gebied van infrastructuur en groen/landschap nodig hebben om aan de woningbouwopgave te voldoen. Het programma is adaptief en wordt periodiek aangepast. • Voor een eigen omgevingsprogramma natuur, landschap en biodiversiteit stelden we het plan van aanpak vast. Aansluitend startten we met de inhoud van het programma.

63

•

• •

•

Voor het Zeegbos is de intentie dat we het provinciaal grondeigendom overnemen. Hiervoor overleggen we eerst met andere betrokkenen over een goed structureel beheer. Dit overleg heeft nog niet plaatsgehad en volgt in 2025 en verwerkt in een voorstel aan uw raad voor overname van het provinciaal eigendom. In Het Zand (Huissen) richtten we plekken groener in met beplanting en versterkten daarbij ook de biodiversiteit. Na afronding van de werkzaamheden in de Gochsestraat breiden we dit uit. We werkten mee aan plannen van het Waterschap voor de dijkversterking. Het stukje Waaldijk tussen Fort Lent en Sprok is opgeleverd. Over de volgorde en tijdplanning voor de dijken is het volgende besloten: o Rijndijk (Sterreschans – Huissen): voorbereiding vanaf januari 2025, realisatie 2029-2031 o Waaldijk: voorbereiding vanaf juni 2025, realisatie 2030 – 2032. In verband met de voorbereiding deden we in december een verzoek tot formele toetreding tot de samenwerkingsovereenkomst voor de weginrichting volgens “gastvrije Waaldijk”. Die weginrichting is veiliger voor recreatieverkeer. o Rijndijk langs Huissen (en Arnhem): voorbereiding vanaf januari 2026, realisatie 2030 - 2032. De opgave op dit traject (hoogte, stabiliteit, piping) is nog in onderzoek en is mogelijk beperkt. Om die reden wordt dit dijktraject als laatste uitgevoerd.

Voor energiebesparing (woningisolatie) en circulair bouwen: zie paragraaf klimaat & energie.

Participatie en betrokkenheid bij de woonomgeving, verbinding met gemeentelijke opgaven (doel 4) • Naar aanleiding van de pilot van de agenda voor Doornenburg concludeerden we dat deze agenda voor inwonersorganisaties en de gemeentelijke organisatie inzichtelijk maakt wat er in een kern gebeurt. Daarnaast geeft de agenda input voor het gesprek tussen inwoners en gemeente om inwonersinitiatieven en plannen van de gemeente beter met elkaar te verbinden. Hiermee is voorwerk verricht voor agenda's voor andere kernen.

Wat heeft het gekost? Tabel baten en lasten Per taakveld zijn de lasten (-) en baten (+) van de producten (afgerond op € 1.000) opgenomen. 8

Volkshuisv.,Leefomgev., Sted. vernieuw.

Rekening 2024

Begroot 2024 na wijz.

Begroot 2024 primitief

8.1

Ruimte en leefomgeving

-2.377

-2.900

-2.181

60801 Ruimtelijke ontwikkeling

-491

-650

-504

60802 Faciliterend grondbeleid

-898

-1.194

-1.237

60809 Omgevingswet

-988

-1.056

-440

-4.114

-2.250

-2.238

-4.114

-2.250

-2.238

-2.730

-2.899

-2.550

-250

-252

-244

-1.047

-1.206

-1.202

60806 Bouwen - Handhaving

-904

-869

-657

60807 Wonen

-431

-497

-372

60808 Woonwagenzaken

-98

-75

-75

-9.221

-8.049

-6.969

8.2

Grondexploitatie(niet-bedrijventerrein)

60803 Actief grondbeleid 8.3

Wonen en bouwen

60804 Geo-Informatie 60805 Bouwen - Vergunningverlening

Totaal lasten

64

8.1

Ruimte en leefomgeving

724

983

983

60801 Ruimtelijke ontwikkeling

0

7

7

60802 Faciliterend grondbeleid

724

976

976

1.291

2.238

2.238

1.291

2.238

2.238

Wonen en bouwen

953

1.716

1.600

60805 Bouwen - Vergunningverlening

861

1.408

1.408

60806 Bouwen - Handhaving

0

220

10

60807 Wonen

41

36

130

60808 Woonwagenzaken

51

52

52

Totaal baten

2.968

4.937

4.821

Saldo baten en lasten

-6.253

-3.112

-2.148

69808 Onttrekkingen reserves

5.688

2.674

2.100

69808 Toevoegingen reserves

-59

0

0

-624

-438

-48

8.2

Grondexploitatie(niet-bedrijventerrein)

60803 Actief grondbeleid 8.3

Saldo inclusief mutaties reserves

Hieronder lichten wij afwijkingen op kostenplaatsen vanaf € 50.000 toe. Daarbij noemen we alleen de significante wijzigingen. Hierdoor is de optelsom van de toelichtingen niet altijd gelijk aan het totaal van de afwijkingen. 8.1 Ruimte en leefomgeving bedragen x € 1.000 60801 Ruimtelijke ontwikkeling Een reservering voor plannen in het Bemmelse centrum (voorheen: Kinkelvisie) gebruikten we gedeeltelijk voor onderzoek naar verplaatsingsmogelijkheden. Wij stellen voor dit voordeel gedeeltelijk (€ 40.000) via resultaatbestemming in 2025 beschikbaar te houden voor het vervolgonderzoek. Dit vervolgonderzoek omvat een programma van eisen en ruimtebehoefte van maatschappelijke functies.

Lasten 73 V

I

In verband met het in werking treden van de Omgevingswet gebruikten we het budget voor advisering bij bestemmingsplannen en planactualisaties maar gedeeltelijk. Wel adviseerden we zoals gebruikelijk bouwplannen en monumenten en zijn incidentele beleidsadviezen gevraagd.

84 V

I

60802 Faciliterend grondbeleid Op 6 lopende projecten is een nadelig saldo als gevolg van veranderingen in het plan en/of extra inzet op de openbare ruimte. 9 projecten worden afgesloten met een nadeel. 6 projecten kunnen met een voordeel worden afgesloten. Het resultaat hiervan (€ 133.000) onttrekken wij uit de reserve grondexploitatie. Aan de voorziening planschade moet wettelijke rente worden toegevoegd. Door de stijging van deze rente en hoger saldo is deze wettelijke rente hoger dan verwacht. 65

50 N 115 N 32 V

43 N

Baten

I/S

Er is een voordeel van € 220.000 ontstaan doordat er minder uren zijn gemaakt en de gemaakte uren volledig zijn doorbelast naar projecten. In de begroting was rekening gehouden met een deel uren dat niet kan worden doorbelast, bijvoorbeeld omdat een project geen doorgang vindt of zich nog in de voorbereidingsfase bevindt. Dit voordeel is deels een tegenhanger van het nadeel op de doorberekende loonkosten in programma 9.

220 V

I 68 V

60809 Omgevingswet Het budget besteedden we aan de vaste kosten voor het werkpakket ODRA, de voorbereiding van omgevingsprogramma's en het omgevingsplan voor het deelgebied Haalderen. Wij stellen voor het restant van het budget van € 68.000 via resultaatbestemming in beschikbaar te houden voor 2025. Daarmee kunnen programma's die in voorbereiding zijn worden afgerond en het omgevingsplan mede worden bekostigd.

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Bij de bouwgrondexploitatie vindt budgetbeheer plaats op basis van exploitatiebegrotingen over meerdere jaren. Bij verschuiving in de jaarschijven worden de begrotingen daarom niet bijgesteld. Deze verschuivingen kunnen wel leiden tot verschillen ten opzichte van de begrote baten en lasten. Door de verrekening met de toe- of afname van de boekwaarde is er per saldo geen verschil. De hier in de jaarrekening opgenomen toelichting is daarom beperkt tot significante afwijkingen van de bouwgrondexploitaties die geen budgettair neutraal saldo hebben voor 2024. De voortgang van de bouwgrondexploitaties wordt toegelicht in de paragraaf Grondbeleid. bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

I/S

23 V

I

236 V 233 N

I I

87 N

I

60803 Actief grondbeleid Markt 20-24, Gendt Er is een verplichte winstneming verwerkt. De winst komt ten gunste van de reserve grondexploitatie. Fitness Centrum, deelgebied Rietbaan-Zuid, Huissen Het project is in 2024 afgesloten. De getroffen verliesvoorziening valt vrij ter dekking van het verlies. Het verlies wordt gedekt door de verliesvoorzienig. Per saldo een klein voordeel. Dit voordeel komt ten gunste van de reserve grondexploitatie. Voorbereiding flexibele huurwoningen in sociale en middensegment In 2023 is een voorbereidingsbudget beschikbaar gesteld van € 500.000. In 2024 is nog € 87.000 besteed. Dit project is in 2024 afgesloten en is overgegaan in de grondexploitatie Sallandstraat, Haalderen. De uitgaven worden gedekt door onttrekking uit de Algemene reserve. Sallandstraat (vh Flexwoningen), Haalderen

66

Ten opzichte van het raadsbesluit "Mogelijk maken van bouw flexwoningen in Haalderen" van 14 december 2023 wordt de grond verkocht en wordt er geen zakelijk recht van opstal meer gevestigd. Dit houdt in dat de boekwaarde van de gronden niet naar de balans gaan. In september 2024 is een nieuwe grondexploitatie vastgesteld. Die grondexploitatie had een geprognosticeerd tekort op eindwaarde van € 2.440.000. Het verwacht tekort is met € 322.000 toegenomen door realisering ontsluiting, wijziging waterhuishoudkundig plan en toename fasering van kosten bouwen en wonen tot € 2.762.000. Hiervoor wordt een verliesvoorziening getroffen ten last van de reserve grondexploitatie.

2.762 N

I

8.3 Wonen en bouwen bedragen x € 1.000 60805 Bouwen - Vergunningverlening De vergunningverlening door de omgevingsdienst is volledig vraaggestuurd (afhankelijk van aantal en omvang aanvragen). De facturering van de ODRA aan ons is daaraan gekoppeld. In 2024 was het aantal vergunningen lager dan verwacht. Dat zien we ook bij veel andere gemeenten. Een deel betreft vertraagde procedures (lopende beroepszaken) waarbij aanvragen en legesinkomsten pas komen na een uitspraak in beroep. In verband daarmee zijn er ook minder baten vanuit de leges.

Lasten 168 V

60806 Bouwen - Handhaving Toepassing van bestuursdwang in verband met een asbestsanering. Inmiddels zijn noodzakelijke maatregelen genomen om de onveilige situatie van de woning en het perceel te beëindigen. De hieruit voortvloeiende kosten bedragen € 214.000. Deze kosten worden via bestuursdwang verhaald op de eigenaar. De procedure voor het verhalen van de kosten van de bestuursdwang is nog niet afgerond. Tegen de hoogte van voornoemd kostenbedrag staat bezwaar en (hoger) beroep open. Invordering wordt verwacht in 2025. 60807 Wonen De kosten in verband met inhuur op dit onderwerp gelden voor een langere periode. Het voordeel op incidenteel budget is als resultaatbestemming nodig om nog komende kosten te dekken.

Baten 567 N

I/S I

214 N

I

85 V I

Mutaties in de reserves bedragen x € 1.000 Er is een bedrag van € 59.000 toegevoegd aan de reserve Grondexploitatie. Dit bedrag bestaat voor € 32.000 uit de positieve resultaten op afgesloten facilitaire projecten. Ook is tussentijds € 23.000 winst genomen op project Markt 20-24 Gendt en is het restant

67

Lasten 59 N

Baten

I/S I

op de verliesvoorziening Fitness Centrum Huissen afgeboekt. Zie ook de toelichting op de taakveld 8.1 en taakveld 8.2. De voorbereidingskosten voor de bouw van flexibele huurwoningen in sociale en middensegment worden gedekt uit de algemene reserve. In 2024 is niets begroot terwijl in werkelijkheid € 87.000 werd onttrokken. Tegenover het voordeel staat een vergelijkbaar nadeel op taakveld 8.2.

87 V

I

Negatieve resultaten op facilitaire complexen worden gedekt uit de reserve grondexploitatie. Voor 17 complexen onttrokken we in totaal € 165.000 aan de reserve. Op taakveld 8.1 staat een soortgelijk nadeel.

165 V

I

Er is een verliesvoorziening van € 2.762.000 getroffen voor de grondexploitatie Sallandstraat (voorheen Flexwoningen) in Haalderen. De verliesvoorziening komt ten laste van de reserve grondexploitatie. Zie taakveld 8.2 Grondexploitatie voor een vergelijkbaar nadeel.

2.762 V

I

Beleidsnota's Omgevingsvisie Lingewaard (mei 2023) Plan van Aanpak omgevingsprogramma’s (mei 2023) Overzicht categorieën bindend adviesrecht en verplichte participatie (mei 2023) Plan van aanpak transitie omgevingsplan (2022) Nota Wonen (2020), Notitie verruiming mogelijkheden particuliere woningbouw (2020) Nota Cultureel Erfgoed Lingewaard (feb 2025) Gids ruimtelijke kwaliteit (2018)

68

9. Bestuur en ondersteuning Dit programma gaat over het besturen van onze gemeente, een klantgerichte (digitale) dienstverlening en het bijdragen aan en sturen op samenwerkingsverbanden.

Wat hebben we bereikt? Een gemeente die midden in de samenleving staat en zijn dienstverlening daarop afstemt (doel 1). We pasten de nieuwe Lingewaardse participatie-aanpak toe bij diverse projecten en verankerden deze in de organisatie. Inwoners konden terecht bij sociaal raadslieden voor onafhankelijk juridisch advies. Daarnaast verbeterden we onze website voor een aantal producten. Jongeren betrokken we onder andere via de JongerenTop bij de lokale democratie en politiek. Een transparant, professioneel en betrouwbaar bestuur (doel 2). Ter bevordering van de democratische controle publiceerden we openbare collegebesluiten. Flitspeilingen boden waardevolle inzichten, leidend tot het handhaven van de gemeentepagina en een aangepaste aanpak in een participatietraject. Casuïstiekbesprekingen op bestuurlijk vlak versterkten het ethisch besef en nieuwe medewerkers informeerden we over het belang van integriteit. We constateerden geen integriteitsschendingen. Een betrouwbare en sterke partner in de regio (doel 3). We stelden de nieuwe regionale agenda van de Groene Metropoolregio vast met een looptijd van vier jaar. Daarmee kwamen we in een nieuwe fase. Waar we de afgelopen jaren keken naar onze gezamenlijke koers “waar willen we heen”, vroegen we in onze zienswijze aandacht voor de uitvoering “wat gaan we daarvoor doen”.

We verstevigden onze positie in de regio door in verschillende samenwerkingsverbanden een bestuurlijke voortrekkersrol in te nemen. Zo bekleedden we de volgende nieuwe bestuurlijke functies: • Bestuurlijk trekker van de Regionale Energiestrategie (RES); • Lid van de VNG klankbordgroep kabinetsformatie namens de regio; • Voorzitter van de nieuwe module Regionale Facilitering Zorg van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR); • Voorzitter van de bestuurscommissie onderwijs van de MGR. Ons proeflidmaatschap van een jaar bij de M50, de vereniging voor middelgrote gemeenten, zetten we om in een definitief lidmaatschap. De inbreng vanuit de M50 bij de VNG en de politiek in Den Haag vormde een stevige aanvulling op onze regionale lobby. Indicator

Meetbaar resultaat 2024

Klantwaardering dienstverlening • Totaal • Digitaal • Balie • Telefonie

Gemiddeld rapportcijfer Totaalwaardering voor alle drie de kanalen

Gemiddelde wachttijd aan de balie

Percentage balieklanten geholpen binnen de servicenorm van maximaal 10 minuten.

69

Verwacht resultaat

Behaald resultaat

7,6 7,6 8,0 7,0

8,4 8,3 8,7 8,1

93%

93%

Afhandeling meldingen openbare ruimte (MOR) • Groen / openbare verlichting / straatmeubilair • Afval / wegen / verkeer • Acute problemen welke een bedreiging zijn voor de openbare veiligheid

Percentage dat melder is geïnformeerd binnen de servicenorm van 5 werkdagen Idem

Afhandeling melding binnen 24 uur

93%

91%

87%

93%

100%

100%

Wat hebben we gedaan? Een gemeente die midden in de samenleving staat en zijn dienstverlening daarop afstemt (doel 1). Participatie • In de vergadering van 28 maart 2024 stelde uw raad het participatiebeleid en -verordening vast. Om uitvoering te geven aan de Lingewaardse participatieaanpak stelden we een stappenplan op en ontwikkelden we tools zoals het participatieplan en het participatieverslag. Deze tools pasten we onder andere toe bij Zilverkamp aardgasvrij fase 2, opvanglocaties Oekraïners, herinrichting Raadhuisplein en IKC Sterrenbos. Omdat diverse projecten al waren gestart, stelden we alleen een participatieverslag op voor onder andere haalbaarheidsstudie MFA Bemmel en woningbouw Sallandstraat Haalderen. • De nieuwe werkwijze van het participatiebeleid verankerden we in de organisatie. Enkele voorbeelden:  We richtten een groep ambassadeurs op uit alle lagen van de organisatie. Zij stimuleerden participatie, ondersteunden collega’s en evalueerden afgeronde participatietrajecten. Ook bespraken ze tijdens bijeenkomsten de voortgang en nieuwe ontwikkelingen.  Vanaf het vierde kwartaal begeleidde standaard een gespreksleider inwonersavonden. Dit zorgde voor meer structuur en hogere tevredenheid van de aanwezigen.  We organiseerden een eerste training ‘Gespreksleiding en modereren’ in december. Bij de evaluatie waardeerden de deelnemers deze training positief.

 Onze participatieadviseurs ondersteunden twintig projecten, vaak zonder hulp van externe bureaus.  We maakten nieuwe afspraken met wijkplatforms over de samenwerking. • We hebben onze communicatie- en participatiemiddelen zo effectief mogelijk ingezet. Dat deden we op verschillende manieren:  We evalueerden onze participatiewebsite Samen.Lingewaard om te achterhalen waarom deze niet structureel werd ingezet. Het gebrek aan interactie en gebruiksgemak bleek het grootste obstakel. Dit leidde tot een vernieuwde visie.  We breidden de samenwerking met onderzoeksbureau KCM uit door onder andere het behoefte-onderzoek onder inwoners bij hen onder te brengen.  Medewerkers van verschillende teams namen de participatie toolbox in gebruik, met onder andere: een handreiking, een sjabloon voor het participatieverslag en evaluatievragen. • We betrokken jongeren meer bij de lokale democratie en politiek. Denk hierbij aan:  We verlengden de samenwerking, genaamd JongerenTop, met de middelbare scholen en een extern bureau voor het schooljaar 2024/2025 in augustus.  We organiseerden een les maatschappijleer voor VMBO-T leerjaar 4 in de raadszaal. Alle betrokkenen reageerden enthousiast op deze les.

70

Verbetering dienstverlening • Onze inwoners konden kosteloos terecht bij Sociaal raadslieden voor onafhankelijk advies over vragen die te maken hebben met wetten en regels. Zij behandelden in totaal 90 aanvragen. • We maakten de website gebruiksvriendelijker voor onder andere reisdocumenten en rijbewijzen naar aanleiding van de verbeterpunten uit het gebruikersonderzoek. Door het continue webformulieren onderzoek voerden we verbeteringen door in de digitale aanvraagprocessen van het mantelzorgcompliment, ophalen grofvuil en de melding zorg en ondersteuning. • Hoewel het ministerie van BZK de inwerkingtreding van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer uitstelde tot 1 januari 2026, brachten we alvast de digitale contactkanalen van alle producten en diensten in beeld. • We maakten een animatie en gingen daarmee het gesprek met medewerkers aan over een goede telefonische bereikbaarheid in de tweede lijn door specialisten. Op deze wijze bleven we investeren in een goed klantcontact. Dit leidde tot de volgende resultaten:  61,3% van de binnenkomende telefonische oproepen werd binnen 30 seconden beantwoord door het callcenter.  70,3% van de vragen werd direct door het callcenter volledig afgehandeld (meting gestart op 1 juli 2024).  58,7% van de klanten werd binnen drie werkdagen (onze servicenorm) teruggebeld door een specialist uit de tweede lijn.

• Onze website pasten we aan zodat inwoners gemakkelijker digitaal een aanvraag kunnen doen voor reisdocumenten. We stuurden inwoners een brief waarin we aangaven dat het belangrijk was om zo snel mogelijk de aanvraag te doen, vanwege langere wachttijden. We huurden extra personeel in om in de piekmaanden het aantal extra aanvragen te ondervangen. Een transparant, professioneel en betrouwbaar bestuur (doel 2). Transparante besluitvorming • Om de democratische controle te bevorderen, publiceerden we de openbare collegebesluiten actief op onze website. Hiermee voldeden we aan de inspanningsverplichting van de Wet open overheid (Woo). • We voerden twee flitspeilingen uit met de volgende resultaten:  De gemeentepagina heeft een belangrijke functie en vervangen we niet door een online nieuwsbrief.  De inwonersenquête over nieuwbouw Sallandstraat Haalderen toonde aan dat dorpsbewoners andere belangen hadden dan de aanwezigen op inwonersavonden. We pasten onze aanpak aan wat het participatietraject ten goede kwam. Integriteit • Aan de hand van casuïstiek bespraken we regelmatig hoe we integer kunnen handelen in bepaalde situaties. We constateerden geen integriteitsschendingen. Bij het afleggen van de eed en belofte door nieuwe medewerkers hebben we het belang van integriteit toegelicht en benadrukt.

• De raadswerkgroep organiseerde één raadsavond onder meer gericht op het bevorderen van bewustwording rondom het onderwerp integriteit. Een betrouwbare en sterke partner in de regio (doel 3). • We spraken twee keer met de Lingewaardse leden van de Regio Agenda Commissie (RAC). Op verzoek van deze leden beantwoordden we elk kwartaal inhoudelijke vragen over werkzaamheden van de Groene Metropoolregio (GMR). In de aanloop naar de nieuwe regionale agenda van de Groene Metropoolregio stelden we een position paper op met de grote, verbindende uitdagingen voor onze gemeente in de komende vier jaar.

71

•

•

De GMR nam diverse initiatieven om gemeenten te ondersteunen, zoals:  De oprichting van een woonpool. Projectleiders kwamen meerjarig in dienst bij de GMR en konden door gemeenten worden ingehuurd om de woningbouw te versnellen.  De inzet van een decentrale uitkering voor een toekomstbestendig energiesysteem. De GMR gebruikte deze uitkering om gemeenten te ondersteunen bij de uitvoering van het uitvoeringsplan energiesysteem.  De voorbereidingen voor een regionale projectleiderspool. Door enkele knelpunten liep de uitvoering hiervan vertraging op. Na instemming van uw raad wijzigden we alle gemeenschappelijke regelingen van de Verbonden Partijen waar we lid van zijn. Omdat de laatste wijziging plaatsvond in december, hebben we de nota Verbonden partijen niet geactualiseerd. Zoals bepaald in de nota Verbonden Partijen voerden we een evaluatie uit van de samenwerking met de MGR Sociaal Domein.

Wat heeft het gekost? Tabel baten en lasten Per taakveld zijn de lasten (-) en baten (+) van de producten (afgerond op € 1.000) opgenomen. 9

Bestuur en ondersteuning

Rekening 2024

Begroot 2024 na wijz.

Begroot 2024 primitief

9.1

Bestuur

-2.614

-1.966

-1.950

60014 Gemeenteraad

-713

-641

-641

60015 Raadsfracties

-31

-40

-40

60016 Rekenkamercommissie

-57

-61

-61

60017 Griffie

-361

-385

-369

60018 College van B&W

-1.452

-839

-839

Burgerzaken

-1.659

-1.632

-1.553

-1.067

-1.035

-976

60002 Burgerlijke stand

-347

-346

-331

60003 Verkiezingen

-245

-251

-246

9.2

60001 Basis registratie personen (BRP)

9.3

Beheer overige gebouwen en gronden

-686

-791

-779

60004 Eigendommen

-303

-331

-331

60005 Overige gebouwen

-121

-144

-144

60006 Gronden algemeen

-262

-316

-304

-22.927

-21.249

-21.552

60050 Directie

-405

-335

-320

60051 Stafafdeling

-964

-1.005

-962

60052 Team Technisch Wijkbeheer

-272

-436

-419

49

0

0

60054 Team Openbare Ruimte & Vastgoed

-597

-144

-116

60056 Facilitair / voorzieningen

-305

-308

-308

-1.618

-1.608

-1.542

-175

-188

-134

-3.595

-3.597

-3.408

9.4

Overhead

60053 Materieel TWB

60057 Huisvesting gem.kantoor/-werf 60058 Representatie 60059 Team Informatievoorziening

72

60060 Automatisering

-1.263

-1.260

-1.342

-219

-200

-200

60062 Team POCOBO

-2.253

-2.193

-2.025

60063 Personeelsbeheer

-1.012

-363

-1.752

60064 Personeelsontwikkeling

-269

-329

-221

60065 Organisatieontwikkeling

-92

-145

-153

60066 Communicatie

-186

-228

-250

-1.970

-2.018

-1.922

60068 Begroting & verantwoording

-684

-650

-558

60069 Juridische kwaliteitszorg

-325

-292

-292

60070 Team Veiligheid, Toezicht en Handh.

-70

-308

-288

60071 Team Klant Contact Centrum

-718

-828

-784

60072 Team Projectrealisatie

-372

285

210

60073 Team Ruimtelijk Beleid

-911

-129

-35

60074 Team Sociaal Beleid

-177

-134

-141

60075 Team Bedrijfsbureau SD

-591

-620

-562

60076 Team Toegang SD

-526

-403

-381

-1.575

-1.726

-1.721

-155

-165

0

60082 Automatisering Overbetuwe

-1.121

-1.293

-1.293

60083 Versterking dienstverlening

-247

-283

-287

60084 Facilitair / diensten

-306

-338

-338

60079 Ondernemingsraad

-3

-8

-8

-1.021

53

149

-1.021

53

149

9.61 OZB woningen

-518

-525

-525

60008 Waardering Onroerende Zaken

-518

-525

-525

9.64 Belastingen overig

-704

-748

-747

60011 Belastingen

-704

-748

-747

-3.080

-2.802

-3.080

-2.802

-5

0

0

Totaal lasten

-30.134

-29.938

-29.759

Burgerzaken

1.060

932

863

60001 Basis registratie personen (BRP)

970

857

803

60002 Burgerlijke stand

90

75

60

60061 Documentaire informatievoorz.

60067 Team JIF

60080 Informatisering 60081 Automatisering ICT-samenwerking

9.5

Treasury

60007 Treasury

9.8

Overige baten en lasten

60012 Reserveringen en stelposten 9.9

0

Vennootschapsbelasting

-5

60020 Vennootschapsbelasting

9.2

9.3

Beheer overige gebouwen en gronden

349

109

109

60004 Eigendommen

120

109

109

60006 Gronden algemeen

229

0

0

73

9.4

Overhead

3.000

2.173

2.059

60052 Team Technisch Wijkbeheer

13

0

0

60053 Materieel TWB

48

0

0

60054 Team Openbare Ruimte & Vastgoed

73

0

0

60056 Facilitair / voorzieningen

3

0

0

60057 Huisvesting gem.kantoor/-werf

18

0

0

60059 Team Informatievoorziening

889

793

761

60062 Team POCOBO

78

0

0

60063 Personeelsbeheer

278

0

0

60064 Personeelsontwikkeling

43

0

0

60065 Organisatieontwikkeling

17

0

0

60066 Communicatie

6

0

0

60067 Team JIF

27

5

5

60069 Juridische kwaliteitszorg

9

0

0

60070 Team Veiligheid, Toezicht en Handh.

17

0

0

60071 Team Klant Contact Centrum

26

0

0

60072 Team Projectrealisatie

3

0

0

60074 Team Sociaal Beleid

51

0

0

60075 Team Bedrijfsbureau SD

83

0

0

60076 Team Toegang SD

100

0

0

60081 Automatisering ICT-samenwerking

93

82

0

1.121

1.293

1.293

4

0

0

1.024

565

71

1.024

565

71

9.61 OZB woningen

10.297

10.301

10.301

60009 Onr.Zaakbelast. - Woningen

10.297

10.301

10.301

9.62 OZB niet-woningen

3.774

3.764

3.569

60010 Onr.Zaakbelasting - Niet-woningen

3.774

3.764

3.569

9.64 Belastingen overig

504

510

510

60011 Belastingen

504

510

510

85.562

85.435

85.246

60013 Gemeentefonds - Algemene uitkering

81.513

81.386

80.390

60019 Gemeentefonds - Sociaal Domein

4.049

4.049

4.856

Totaal baten

105.570

103.789

102.728

Saldo baten en lasten

75.435

73.851

72.969

69809 Onttrekkingen reserves

4.140

4.243

11.729

69809 Toevoegingen reserves

-2.037

-2.000

-13.500

77.537

76.094

71.198

60082 Automatisering Overbetuwe 60084 Facilitair / diensten 9.5

Treasury

60007 Treasury

9.7

Algemene uitk. en ov. uitk. gem.fonds

Saldo inclusief mutaties reserves

74

Hieronder lichten wij afwijkingen op kostenplaatsen vanaf € 50.000 toe. Daarbij noemen we alleen de significante wijzigingen. Hierdoor is de optelsom van de toelichtingen niet altijd gelijk aan het totaal van de afwijkingen. 9.1 Bestuur bedragen x € 1.000 60014 Gemeenteraad Per 1 januari 2024 is de vergoeding en de onkostenvergoeding voor raadsleden verhoogd. Daarnaast is sprake van een hogere afdracht loonheffing als gevolg van de werkkostenregeling. In de begroting 2024 was hiermee geen rekening gehouden. 60018 College van B&W De rekenrente die we moeten gebruiken om de hoogte van de voorziening voor wethouderspensioenen te bepalen, is op 31 december 2024 2,325%. Eind 2023 was de rekenrente nog 3,16%. Een lagere rekenrente betekent dat de benodigde inleg in de voorzieningen hoger wordt. Omdat de aanspraken op de voorziening jaarlijks wijzigen en ook de rekenrente fluctueert, beschouwen we dit als een incidenteel nadeel.

Lasten

Baten

I/S

72 N

I

598 N

I

9.2 Burgerzaken bedragen x € 1.000 60001 Basisregistratie personen (BRP) Sinds 2014 hebben paspoorten en identiteitskaarten een geldigheidsduur van 10 jaar. Hierdoor zien we in 2024 een aanzienlijke stijging van het aantal aanvragen voor nieuwe documenten. Dit zorgt aan de ene kant voor een hogere legesopbrengst, maar aan de andere kant ook voor een hogere afdracht van een deel van de leges aan het Rijk.

Lasten

Baten

I/S

50 N

118 V

I

Lasten

Baten 94 V

I/S I

9.3 Beheer overige gebouwen en gronden

60006 Gronden algemeen Gronden die wie in eigendom hebben, worden incidenteel verhuurd en verpacht. Met deze opbrengsten (€ 52.000) is geen rekening gehouden in de begroting. Daarnaast is sprake van incidentele verkoopopbrengsten (€ 42.000). We hadden een voordeel op de advieskosten van € 25.000. Dit bestaat uit een voordeel van € 45.000 voor het opstellen van een nieuwe nota grondbeleid. Dit is doorgeschoven naar 2025. Hiervoor komen daarom eventueel extra lasten in 2025. Hierover rapporteren wij in de 2e Tussentijdse rapportage 2025. Daarnaast is er sprake van een nadeel van € 20.000 door kosten voor onderzoek, taxatie en advies voor de mogelijk aankoop van strategische gronden. 75

54 V

I

Door de wijziging van de omslagrente is de doorberekende rente over de boekwaarde naar beneden bijgesteld met € 29.000. In 2023 is de voorziening terugkoop gronden nabij A15 gevormd. Wanneer de doortrekking van de A15 niet zou plaatsvinden, zou de aan Rijkswaterstaat verkochte grond weer teruggekocht moeten worden. Nu duidelijk is dat de doortrekking wordt gerealiseerd, kan de vorig jaar gevormde voorziening vrijvallen.

135 V

I

Baten

I/S

9.4 Overhead bedragen x € 1.000 Bedrijfsvoering (exclusief budget Van Werk Naar Werk) In 2024 is er een voordeel op de bedrijfsvoering van € 788.000. De belangrijkste afwijkingen lichten we hieronder toe. Personeelskosten (lasten) We gaven in 2024 € 31.354.000 uit aan salarissen, inhuur derden, opleidingskosten en overige personeelslasten. Het beschikbare budget bedroeg € 30.783.000. Het nadeel bedraagt € 571.000, maar hierbij is nog geen rekening gehouden met de van het UWV ontvangen bijdragen die we hierna toelichten.

Lasten

571 N

Personeelskosten (baten) Van het UWV ontvingen wij € 462.000 vanwege zwangerschaps- en bevallingsverlof, arbeidsongeschiktheid en/of vertrek van medewerkers. Verder ontvingen we € 95.000 van andere werkgevers waarbij medewerkers zijn gedetacheerd. En tot slot is er een vrijval van € 213.000 uit de voorziening verlofsparen. Verzekeringen en belastingen De premies voor de collectieve ongevallenverzekering voor medewerkers en de arbeidsongeschiktheidsverzekering voor bestuurders steeg sterk (nadeel € 29.000). In 2024 vond voor de CARverzekering een naverrekening plaats over 2022 en 2023 (nadeel € 21.000). Wet open overheid (Woo) Naar aanleiding van het rapport "Ongekend onrecht" van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag heeft het Rijk vanaf 2022 incidentele en structurele financiële middelen vrijgemaakt. Hiermee ondersteunt het Rijk gemeenten bij de implementatie en uitvoering van de Woo. De komende jaren moet alle relevantie informatie uit 12 categorieën actief openbaar gemaakt worden. We stellen voor de niet ingezette middelen via resultaatbestemming in 2025 beschikbaar te houden. Deze middelen zetten wij in voor bijvoorbeeld kosten voor adviezen, beschikkingen, klachtoordelen, subsidiebesluiten, vergunningen en beleidsregels.

76

I

770 V

I

50 N

i

71 V

I

Advieskosten De Europese richtlijn op Informatiebeveiliging (NIS2) is sinds 17-102024 geldig in de Europese Unie. Nederland is het nog niet gelukt om deze EU-richtlijnen op tijd om te zetten in nationale wetgeving. Naar verwachting gebeurt dit in het 3e kwartaal 2025. Hierdoor zijn de in te voeren maatregelen nog niet helemaal duidelijk. Andere redenen waarom we het budget nog niet volledig hebben besteed zijn: • We stelden een geplande bestuurlijke cyber-incident oefening uit naar 2025, aangezien het onderliggende plan in verband met voortschrijdend inzicht nog wordt aangepast. • We bereidden ons voor op de aanbesteding van een effectieve MDR (Monitoring, Detectie en Response) tool door middel van een pilot. We sloten dus nog geen definitief contract met een commerciële partij. De aanbesteding vindt in 2025 plaats. Communicatie Het participatiebudget is in 2024 niet helemaal besteed. Dat wordt onder andere veroorzaakt door het later instromen van nieuwe medewerkers die handen en voeten moeten geven aan de verdere uitvoering van het door de raad vastgestelde participatiebeleid. ICT We gaven in 2024 ongeveer € 150.000 minder uit voor het reguliere onderhoud en up tot date houden van onze ICT-voorzieningen. Oorzaken hiervoor zijn uitgestelde benchmark voor de ICT, beëindiging klantportaal iParticipatie, uitstel Geo-informatie openbare ruimte en lagere consultancykosten.

De lasten voor de automatisering Overbetuwe (in het kader van de ICTsamenwerking) worden volledig doorberekend aan betreffende gemeente. Lagere lasten als gevolg van uitgestelde investeringen (€ 110.000) en niet ingezette frictiekosten (€ 60.000) leiden tot lagere baten. Onderhoud vastgoed We hebben bij het gemeentekantoor te maken gehad met meer storingen aan installaties en noodzakelijke reparaties aan zowel installaties als het gebouw (onder andere lekkages).

62 V

I

54 V

I

150 V

I

172 V

172 N

I

124 N

I

330 V

I

Overige lasten De overige lasten bestaan uit veel verschillende posten. Het gaat dan bijvoorbeeld om energiekosten, algemene kosten, uitbestede diensten (waaronder accountantskosten en regionaal archief), kantoorkosten, schoonmaakkosten en abonnementen. De afwijkingen blijven per kostenplaats onder de verantwoordingsgrens van € 50.000. Tellen we het echter op kostensoortniveau bij elkaar op dan wordt deze grens overschreden. We laten daarom de voor- en nadelen op de overige

77

lasten apart zien, maar omdat het om zoveel verschillende posten gaat lichten we deze niet apart toe.

137 N

Overige baten Ook de overige baten bestaan uit verschillende posten. Bij de baten gaat het om de verkoop van materieel (€ 35.000) en ontvangen subsidies met betrekking tot bedrijfsvoering (waaronder € 43.000 voor het verbeteren van arbeidsomstandigheden en de gezondheid van werknemers). Afschrijving en rente op activa In de jaarrekening 2023 meldden wij een voordeel op afschrijvingslasten van € 340.000. Dit werd met name veroorzaakt door vertraging in de oplevering van ICT-infrastructuur in 2023 en de gewijzigde omslagrente in 2024. Ook in 2024 konden we een aantal investeringen niet volgens planning uitvoeren. Dit heeft verder geen consequenties voor de informatiebeveiliging. Van Werk Naar Werk In 2020 hebben we met uw raad afgesproken hierover te rapporteren in de tussentijdse rapportages, maar de financiële consequenties pas in de jaarrekening te verwerken. Het budget zetten we met name in voor WW-verplichtingen en transitievergoedingen bij (onvrijwillig) ontslag van medewerkers.

100 V

78

I

133 V

I

221 N

I

Doorberekende loonkosten In 2024 belastten we minder interne uren door aan grondexploitaties en faciliterende projecten dan begroot. Dit heeft twee oorzaken. Allereerst lagen enkele projecten stil of liepen vertraging op, waardoor minder inzet nodig was. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de projecten Klein Baal in Haalderen, Vleumingen West fase 2 in Gendt en BordBusters in Huissen. Daarnaast kozen we in de verdeling van de werkzaamheden soms voor externe inhuur op projecten, waar de inzet interne capaciteit was gepland. Deze interne capaciteit zetten we in voor andere werkzaamheden die niet belastbaar zijn aan projecten. Bij de faciliterende projecten houden we in de begroting rekening met een gedeelte van de uren dat niet doorbelast kan worden aan projecten, bijvoorbeeld omdat een project geen doorgang vindt of het zich nog in de voorbereidingsfase bevindt. In programma 8 leidt dit tot een voordeel van € 220.000 dat tegenover dit nadeel staat. Voorziening verlofsparen Vanaf de jaarrekening 2023 zijn wij verplicht om een voorziening verlofsparen te vormen ter hoogte van de omvang van het bovenwettelijk verlof (inclusief verlofsparen) op 31 december. In de jaarrekening 2023 hebben we hiervoor € 727.000 moeten reserveren.

I

888 N

525 N

I

I

Eind 2024 hebben we dit opnieuw beoordeeld. Het aantal uren verlofsparen is verder toegenomen, waardoor de voorziening verder moet worden aangevuld.

9.5 Treasury bedragen x € 1.000 60007 Treasury Het voornemen was om in 2024 in totaal € 15 miljoen aan nieuwe langlopende geldleningen af te sluiten. Door allerlei oorzaken zijn projecten vertraagd. Daardoor was er ook minder financiering nodig. We hebben nadeel door de aanvulling van de voorziening voor dubieuze debiteuren.

Lasten

I/S

32 V

I

54 N

I

Net als in 2023 was in 2024 het gemiddeld saldo in rekening-courant dermate hoog dat we regelmatig kasgeldleningen hebben uitgezet bij andere gemeenten. In de 2e Tussentijdse Rapportage 2024 meldden wij al een extra incidentele renteopbrengst van € 400.000. In totaal hebben we voor het uitzetten van kasgeldleningen ruim € 830.000 ontvangen. Samen met de regulieren rente vanuit het schatkistbankieren leidt dit tot een aanvullend voordeel van € 450.000. Zoals hierboven benoemd, heeft het uitzetten van kasgeldleningen geleid tot een voordeel op de ontvangen rente. Hierdoor wijkt de omslagrente meer dan 25% af van de raming in de begroting. Volgens de richtlijnen hebben we de omslagrente daarom gecorrigeerd. Daardoor rekenen we minder rente door aan de activa. Dit zorgt voor een nadeel van € 1.048.000 op het product treasury. Daar tegenover staan lagere rentelasten op de producten binnen de verschillende programma’s. Het rentecomponent is hiermee budgettair neutraal.

Baten

450 V

I

1.048 N

9.61 OZB woningen bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

I/S

bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

I/S

Geen significante afwijkingen op deze budgetten.

9.62 OZB niet-woningen

Geen significante afwijkingen op deze budgetten.

79

9.64 Belastingen overig bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

I/S

Lasten

Baten 127 V

I/S I

Lasten

Baten

I/S

Geen significante afwijkingen op deze budgetten.

9.7 Algemene uitkering en overige uitk. gemeentefonds bedragen x € 1.000 60013 Gemeentefonds - Algemene uitkering De algemene uitkering uit het gemeentefonds wordt berekend aan de hand van veel verschillende factoren, zogenaamde maatstaven. Aantal inwoners, aantal uitkeringsgerechtigden, aantal ouderen, de WOZwaarde, zijn een paar voorbeelden van die factoren die steeds aan verandering onderhevig zijn. Per saldo is er sprake van een voordeel van € 127.000. Dit voordeel bestaat uit de uitkomst van de decembercirculaire (voordeel € 460.000) en een aantal mutaties over voorgaande jaren (nadeel € 363.000). In het voordeel van de decembercirculaire zijn een aantal taakmutaties opgenomen waarbij we extra geld ontvangen voor specifieke taken. In een aantal gevallen zijn deze gelden in 2025 nodig. Wij stellen daarom voor dit via resultaatbestemming beschikbaar te houden in 2025. Het betreft de volgende onderwerpen: • De aanvullende uitkering voor energietoeslag 2024 is niet volledig benodigd voor deze energietoeslag. We zetten daarom € 21.000 in voor een extra subsidie voor de Stichting Leergeld en Voedselbank Arnhem en omgeving. Meer informatie hierover is opgenomen in deze informatienota. • De aanvullende uitkering van € 45.000 voor de invoering van de spreidingswet is nog niet besteed in 2024.

Deze gelden worden in 2025 ingezet voor de gemeentelijke projectleiding op de Tijdelijke Gemeentelijke Opvang van asielzoekers. 9.8 Overige baten en lasten bedragen x € 1.000 60012 Reserveringen en stelposten We gebruiken deze post voor de reservering van de (kapitaal)lasten die voortvloeien uit het investeringsplan. Door allerlei oorzaken zijn projecten vertraagd (zie investeringsplan 2024-2027). Dat leidt tot een incidenteel voordeel. Het grootste deel hiervan (€ 1.270.000) heeft betrekking op incidentele locatiegebonden kosten onderwijshuisvesting (OBC, IKC 't Sterrenbos en IKC De Vonkenmorgen).Bij het opstellen van de begroting 2024 is ervan uitgegaan dat deze incidentele locatiegebonden kosten voor nieuw te realiseren scholen evenredig over de jaren 2024, 2025 en 2026 zijn verdeeld. Nu de planning bekend is, blijkt dat deze kosten zich in de laatste 2 jaren voor gereedkoming van de scholen voordoen, zijnde 2025 en 2026. We stellen daarom voor om dit voordeel van €1.270.000 via resultaatbestemming in 2025

80

1.431 V

I

beschikbaar te houden voor de incidentele locatiegebonden kosten in 2025 en 2026. Geld dat we via circulaires van het gemeentefonds krijgen tot en met de septembercirculaire 2024 en waarvoor nog beleid moet worden ontwikkeld, reserveren we tot het moment dat wij dat beleid hebben vastgesteld.

191 V

I

In 2022 en 2023 hebben we incidenteel extra middelen ontvangen van het Rijk vanwege de uitzonderlijk hoge inflatie. Het niet-benutte deel van deze incidentele middelen van € 3.000.000 is eind 2023 via de resultaatbestemming overgeheveld naar 2024. Deze middelen waren bedoeld om eventuele prijsstijgingen in 2024 buiten de begroting op te vangen. Omdat de inflatie is afgenomen, hebben we dit budget niet volledig hoeven inzetten. Het grootste deel van de inzet in 2024 betreft de incidentele dekking van prijsstijgingen in het sociaal domein, naar aanleiding van het tarievenonderzoek. Het resterende incidentele budget bedraagt ruim € 1,4 miljoen en levert daarmee een incidenteel voordeel op in de jaarrekening 2024.

1.458 V

I

9.9 Vennootschapsbelasting bedragen x € 1.000

Lasten

Baten

I/S

bedragen x € 1.000 Voor het project Versterking dienstverlening was voor dekking van de uitgaven een onttrekking uit de bestemmingsreserve van € 102.000 begroot. In werkelijkheid is echter een bedrag van € 37.000 toegevoegd aan de reserve. Dit betekent een totaal nadeel van € 139.000.

Lasten 37 N

Baten 102 N

I/S

Geen significante afwijkingen op deze budgetten.

Mutaties in de reserves

Beleidsnota's • • • • •

Nota Verbonden Partijen 2020 Nota Activabeleid Nota reserves en voorzieningen Treasurystatuut gemeente Lingewaard Financiële verordening gemeente Lingewaard

81

Paragrafen

82

Paragraaf 1 Lokale heffingen

De tarieven In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de tarieven van 2020 tot en met 2024 te zien. Omschrijving

2020

2021

2022

2023

2024

Tarieven OZB*: - woningen (eigenaar) - niet-woningen (eigenaar) - niet-woningen (gebruiker)

0,1674% 0,3013% 0,2408%

0,1599% 0,3040% 0,2429%

0,1435% 0,3022% 0,2415%

0,1296% 0,2969% 0,2373%

0,1283% 0,3103% 0,2480%

Afvalstoffenheffing: - vast bedrag - grijze container per lediging - ondergrondse container, per klepopening - hoogbouw, 1-persoons huishouden - hoogbouw, meerpersoons huishouden

€ 145,80 € 8,30 € 2,41 € 172,08 € 206,28

€ 148,44 € 8,45 € 2,45 € 175,20 € 210,00

€ 194,28 € 7,80 € 2,60 € 229,08 € 274,92

€ 198,00 € 7,95 € 2,65 € 233,40 € 280,20

€ 203,88 € 8,19 € 2,73 € 240,36 € 288,60

Rioolheffing Riool- en waterzorgheffing – eigenaar Riool- en waterzorgheffing – gebruiker woning

€ 231,60 -

€ 235,80 -

€ 239,04 -

€ 214,00 -

€ 74,16 € 144,12

Hondenbelasting, per hond

€ 57,24

€ 58,32

€ 59,16

€ 60,24

€ 62,04

Toeristenbelasting, per overnachting

€ 1,00

€ 1,00

€ 1,00

€ 1,00

€ 1,00

Precariobelasting op kabels per m¹ € 4,00 € 4,00 * Het tarief is een percentage van de WOZ-waarde van de woningen en de niet-woningen.

-

-

Geraamde en gerealiseerde inkomsten Onderstaande tabel geeft het verloop van de gerealiseerde inkomsten uit lokale heffingen van 2020 tot en met 2024 weer. Daarnaast is het verschil tussen de geraamde en gerealiseerde inkomsten uit lokale heffingen voor 2024 te zien. Belasting (bedragen x € 1.000)

Realisatie Realisatie Realisatie 2021 2022 2023

Begroot 2024*

Realisatie 2024

Verschil 2024

OZB

12.529

12.634

13.138

14.065

14.071

6

Precariobelasting

3.472

-

-

-

-

-

Afvalstoffenheffing

4.122

4.896

4.987

5.169

5.210

41

Rioolheffing

4.902

4.993

4.484

4.720

4.743

23

83

Hondenbelasting

246

252

252

258

255

-3

Toeristenbelasting

104

111

111

103

111

8

Reclamebelasting

83

95

91

97

97

0

BIZ

28

36

103

95

104

9

25.486

23.017

23.166

24.507

24.591

84

Totaal lokale heffingen

* Raming ná wijzigingen uit tussentijdse rapportages 2024.

OZB Beleidskader Artikelen 220 tot en met 220h van de Gemeentewet Verordening Onroerende-zaakbelastingen 2024. Algemeen Bij de vaststelling van de tarieven 2024 (in december 2023) werd rekening gehouden met een gemiddelde waardestijging bij de woningen en niet-woningen van respectievelijk 5,6% en 0,0%. Het gecorrigeerde tarief werd verhoogd met de inflatiecorrectie van 3% + de in de Begroting 2024 opgenomen stijging van 1,5%. De daadwerkelijke stijging was respectievelijk 6,24% en 4,69% (Bron: Waarderingskamer, “Instemming bekend maken WOZ-waarden 2024” d.d. 06-02-2024). In onderstaande grafiek ziet u de waardeontwikkeling van de woningen in Lingewaard vanaf 2012 (Bron: CBS, regionale kerncijfers Nederland).

De OZB-opbrengst 2024 wijkt 0,04% af van hetgeen was begroot. OZB-opbrengst Realisatie Realisatie Realisatie 2021 2022 2023 Woningen (eigenaar)

9.341

9.384

9.766

84

Begroot 2024

Realisatie 2024

Verschil 2024

10.301

10.297

-4

Niet-woningen (eigenaar)

1.880

1.930

1.998

2.270

2.274

4

Niet-woningen (gebruiker)

1.308

1.320

1.374

1.494

1.500

6

Totaal

12.529

12.634

13.138

14.065

14.071

6

Afvalstoffenheffing Beleidskader / Juridische grondslag - Artikel 15.33 van de Wet milieubeheer - Verordening Reinigingsheffingen 2024 - Afvalstoffenverordening gemeente Lingewaard 2022 - Uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening gemeente Lingewaard 2023 Algemeen Het uitgangspunt voor het tarief van de afvalstoffenheffing is 100% kostendekking. Voor het dekken van de kosten van de afvalinzameling en -verwerking heffen we afvalstoffenheffing. Tarieven Elk huishouden betaalt een vast bedrag aan vastrecht. Daarnaast wordt per lediging van de restafvalcontainer of opening van de ondergrondse container een tarief in rekening gebracht. Voor gebruikers van bovengrondse containers geldt een vast tarief, gebaseerd op de grootte van het huishouden. In de begroting 2024 hielden we rekening met een gemiddeld aantal container ledigingen van 6 per jaar. Over 2024 was het werkelijk aantal ledigingen gemiddeld 7,1 (6,5 in 2023). Kostendekking (bedragen x € 1.000) Overzicht kostendekking afvalinzameling

Taakveld

Begroting 2024

Begroting 2024 na wijziging*

Rekening 2024

Afvalstoffen algemeen

7.3 Afval

-202

-99

-103

Huishoudafval

7.3 Afval

-3.523

-3.785

-3.945

Overige afvalstoffen

7.3 Afval

-645

-722

-658

Straatreiniging

2.1 Verkeer en vervoer

-67

-67

-39

Perceptiekosten afvalstoffenheffing

0.64 Belastingen overig

-210

-221

-152

Overhead

0.4 Overhead

-295

-293

-314

Compensabele BTW

n.v.t.

-804

-942

-961

-5.746

-6.129

-6.172

Lasten

Subtotaal Lasten Baten Huishoudafval

7.3 Afval

660

660

693

Overige afvalstoffen

7.3 Afval

66

124

101

Afvalstoffenheffing

7.3 Afval

5.169

5.169

5.210

Kwijtschelding afvalstoffenheffing

6.3 Inkomensregelingen

-155

-155

-126

5.740

5.798

5.878

Subtotaal Baten

85

Overzicht kostendekking afvalinzameling

Taakveld

Saldo (- is nadelig, + is voordelig) Dekkingspercentage voor egalisatie reserve afval Egalisatie bestemmingsreserve (- is storting, + is onttrekking)

0.10 Mutatie reserves

Dekkingspercentage na egalisatie reserve afval Ten laste van de exploitatie

Begroting 2024

Begroting 2024 na wijziging*

Rekening 2024

-7

-334

-294

99,9%

94,6%

95,2%

-7

0

0

100%

94,6%

95,2%

0

-334

-294

* In de 1e en 2e Tussentijdse rapportage 2024 hebben wij de afwijkingen t.o.v. de Programmabegroting 2024 toegelicht. De afwijkingen in de werkelijke lasten ten opzichte van de begroting hebben wij bij programma 7 toegelicht. Klik hier voor deze toelichting. Per 31 december 2023 had de bestemmingsreserve (#913019) geen saldo. Het nadelige saldo over 2024 komt ten laste van het jaarrekening resultaat. Door het negatieve saldo van € 294.000 over 2024 blijft het saldo per 31 december 2024 € 0.

Riool- en waterzorgheffing Beleidskader / Juridische grondslag - Artikel 228a van de Gemeentewet - Verordening Rioolheffing 2024 Algemeen De riool- en waterzorgheffing wordt geheven voor de bekostiging van de gemeentelijke watertaken. Voor het tarief geldt het uitgangspunt van 100% kostendekking. We gaan uit van het principe ‘de vervuiler betaalt’. De gemeente werkt met een voorziening riolering. Dit is conform artikel 44 lid 2 BBV. Het gaat daarmee om gelden die bij de burger worden opgehaald voor de taak riolering en die weer volledig naar de burger terugvloeien. Zijn de lasten hoger dan de baten, dan onttrekken we deze aan de voorziening en andersom. Deze voorziening zetten we alleen in voor riool- en waterzorgtaken. De middelen blijven beschikbaar voor de taken die in het Gemeentelijk Watertakenplan (GWP) 2023-2027 genoemd zijn. Tarieven Met ingang van 2024 bestaat de nieuwe riool- en waterzorgheffing uit een belasting voor het eigenarendeel. Deze werd geheven naar een vast bedrag per perceel (WOZ-object). Daarnaast was er een belasting voor het gebruikersdeel (vast bedrag voor perceel met woonhuis en overige percelen naar het aantal kubieke meters water dat wordt afgevoerd).

86

Kostendekking (bedragen x € 1.000) Overzicht kostendekking riolering Taakveld

LASTEN Algemeen rioolbeheer Onderhoud Klimaatadaptatie Straatreiniging Perceptiekosten rioolheffing Overhead Compensabele BTW Subtotaal Lasten BATEN Onderhoud Baten riool- en waterzorgheffing Kwijtschelding riool- en waterzorgheffing Subtotaal Baten Saldo (- is nadelig, + is voordelig) Dekkingspercentage

Begroting 2024

Begroting 2024 na wijziging *

Rekening 2024

7.2 Riolering 7.2 Riolering 7.2 Riolering 2.1 Verkeer en vervoer 0.64 Belastingen overig 0.4 Overhead n.v.t.

-1.887 -1.324 -16 -274 -125 -444 -613 -4.683

-1.952 -1.331 -16 -274 -125 -444 -595 -4.737

-1.608 -1.425 -129 -170 -377 -581 -4.291

7.2 Riolering 7.2 Riolering 6.3 Inkomensregelingen

30 4..646

30 4.720

29 4.743

-88 4.588

-88 4.662

-72 4.700

-95 98%

-75 98%

+409 110%

7.2 Riolering

Egalisatievoorziening +96 +75 -409 (- is storting, + is onttrekking) Dekkingspercentage 100% 100% 100% * Wijzigingen t.o.v. de Begroting 2024 zijn het gevolg van de 2e Tussentijdse rapportage 2024. De afwijkingen in de werkelijke lasten ten opzichte van de begroting hebben wij bij programma 7 toegelicht. Klik hier voor deze toelichting. Het saldo ad. € 409.000 is gedoteerd aan de voorziening “Riolering en waterzuivering”. Hierdoor wordt het dekkingspercentage 100%. Per 31 december 2024 bedraagt het saldo € 5.749.800.

Lijkbezorgingsrechten Beleidskader / Juridische grondslag - Artikel 229, eerste lid, aanhef en onderdelen a en b, van de Gemeentewet - Verordening Lijkbezorgingsrechten 2024 Algemeen Voor het gebruik van een algemene begraafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats heffen we rechten. In onze gemeente zijn er vijf algemene begraafplaatsen. Twee van deze begraafplaatsen zijn juridisch gesloten, namelijk Huissen-Stad en Huissen-Zand. De drie open begraafplaatsen bevinden zich in Bemmel, Gendt en Huissen-Hoeve.

87

Baten Het grootste gedeelte van de heffing bestond uit vooruitbetalingen van grafrechten. Aangezien dit een verplichting vormt voor latere jaren, stortten we dit gedeelte in een voorziening. Elk jaar halen we het deel uit de voorziening dat vooruitbetaald is voor dat jaar. Doordat we in 2017 met deze methodiek zijn begonnen viel het dekkingspercentage lager uit. In de komende jaren gaat dit dekkingspercentage weer oplopen. In oktober 2024 nam de gemeenteraad een besluit over de erkenning van leed en onrecht Molukse gemeenschap Bemmel. De restitutie van lijkbezorgingsrechten voor graven van KNIL-militairen, en/of hun partner en/of vóór 1952 geboren kinderen van hen betekende een incidenteel nadeel van € 17.000. Tarieven Vanaf de begroting 2020 zijn de tarieven voor de lijkbezorgingsrechten niet aangepast. Kostendekking (bedragen x € 1.000) Overzicht kostendekking Lijkbezorging LASTEN Lijkbezorging Gemeentelijke uren Overhead Subtotaal Lasten BATEN Opbrengst lijkbezorgingsrechten Opbrengst lijkbezorgingsrechten uit voorgaande jaren Subtotaal Baten

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lingewaard&id=c1dfd199-65b2-45ac-8e7c-6a72d8e52186