1421218 Bijlage 1 - Ruimtelijke motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22f, Zandsestraat Bemmel
Tekst van het document
Geluid
Als gevolg van de nieuwe woonontwikkeling zal er sprake zijn van een toename aan het aantal verkeersbewegingen. Hiermee zou sprake kunnen zijn van een toename van geluidshinder op bestaande omringende woningen. De toename van het verkeer op de Zandsestraat is echter ruim minder dan 40% (licht verkeer) ten opzichte van de huidige verkeersintensiteit. Hierdoor is geen sprake van negatieve milieueffecten.
3
SAB (2025). Mer-beoordeling Bemmel, Zandsestraat. Projectnummer 200256. 17 juni 2025.
32
Luchtkwaliteit
Het project draagt Niet in Betekenende Mate bij aan een verslechtering van de luchtkwaliteit en gezien de bestaande achtergrondconcentraties en de planbijdrage is geen kans op een wezenlijke verslechtering. Hierdoor is geen sprake van negatieve milieueffecten.
Water
Als gevolg van de nieuwe woonontwikkeling zal er sprake zijn van een toename aan verhard oppervlak. Ook worden enkele watergangen gewijzigd en ligt de rivier Waal nabij. Hiermee zou sprake kunnen zijn van een toename van wateroverlast of overstroming. Er worden voldoende wadi’s aangelegd om het afstromende water op te vangen, waarbij rekening wordt gehouden met de kleilaag die kwelwater tegenhoudt. Er worden geen wijzigingen aan de dijk aangebracht. Hierdoor is geen sprake van negatieve milieueffecten.
Archeologie
Op grond van vooronderzoek volgt dat er mogelijk archeologische waarden in het besluitgebied aanwezig zijn. Bij vervolgonderzoek zijn sporen uit de bronstijd gevonden en is nauwkeuriger bepaald waar resten verstoord kunnen worden door de ontwikkeling. Er is op enkele plaatsen vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven benodigd om te bepalen of de waarden in situ beschermd kunnen worden of opgegraven dienen te worden. Bij de verdere uitwerking van de ontwikkeling is het noodzakelijk om plaatselijk vervolgonderzoek uit te voeren, en onverhoopte vondsten hierbuiten te melden. Als deze werkwijze wordt opgevolgd zijn er wat betreft archeologie geen belangrijke negatieve effecten te verwachten.
4.1.3
Conclusie Gelet op de kenmerken van de ontwikkeling en de kenmerken van de potentiële effecten, zijn er geen belangrijke negatieve milieugevolgen te verwachten. Het opstellen van een milieueffectrapport is niet nodig.
4.2
Bodem
4.2.1
Algemeen Om een bouwactiviteit op een bodemgevoelige locatie toe te staan, dient op grond van het Besluit kwaliteit leefomgeving (artikel 5.89i en 5.89j) aangetoond te worden dat de bodemkwaliteit geschikt is voor het beoogde gebruik. Een locatie is bodemgevoelig als hier een bodemgevoelig gebouw is toegelaten op grond van een omgevingsplan of omgevingsvergunning. Tot een bodemgevoelige locatie hoort ook een aaneengesloten terrein direct grenzend of toebehorend aan een bodemgevoelig gebouw, zoals een tuin of terrein. Onder een bodemgevoelig gebouw wordt verstaan; een gebouw of een gedeelte van een gebouw dat de bodem raakt en waar personen meer dan twee uur per dag aaneengesloten aanwezig zijn. Om aan te tonen of de bodemkwaliteit geschikt is voor het beoogde gebruik is het uitvoeren van een verkennend bodemonderzoek als bedoeld in artikel 5.7b van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) noodzakelijk. Dit onderzoek moet uitwijzen of de locatie mag worden aangewend voor de beoogde ontwikkeling. Waarden voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie zijn (op grond van artikel 5.89i Bkl) 33
opgenomen in het omgevingsplan. Bij een overschrijding van een vastgestelde waarde is het bouwen van een bodemgevoelig gebouw alleen toegelaten als sanerende of andere beschermende maatregelen worden getroffen. 4.2.2
Toetsing Vanwege de realisatie van bodemgevoelige objecten in de vorm van een woningen zijn er verscheidene onderzoeken4 uitgevoerd om te bepalen of de milieu hygiënische kwaliteit van de bodem geschikt is voor het beoogde gebruik. De conclusies van de verschillende onderzoeken worden hieronder weergegeven.
4.2.2.1
Historisch onderzoek Uit het historisch onderzoek komen de volgende aandachtspunten naar voren: − Van de onderzoekslocatie zijn 3 bodemonderzoeken bekend. Tijdens de onderzoeken zijn maximaal licht verhoogde gehalten voor zink, nikkel en minerale olie aangetoond in de grond. In het grondwater zijn maximaal licht verhoogde gehalten voor tolueen en xylenen aangetoond. De eindsituatie bij de opslag bestrijdingsmiddelen en meststoffen alsmede bij de bovengrondse tank, is recentelijk in voldoende mate vastgelegd; − Uit www.topotijdreis.nl blijkt dat op de locatie geen voormalige watergangen aanwezig zijn. De locatie is deels omringd door boomgaarden en in het verleden is ter plaatse van de kas ook een boomgaard aanwezig geweest; − Uit de historische kaarten van www.topotijdreis.nl en de luchtfoto’s van de provincie Gelderland blijkt dat op de locatie mogelijk een weg aanwezig is geweest. De weg lijkt nu een zandpad te zijn. Het is niet bekend of hier mogelijk (asbestverdacht) puin aanwezig is in de bodem; − Uit www.bagviewer.kadaster.nl blijkt dat de kas omstreeks 1985 is gebouwd. De kas is derhalve verdacht op het voorkomen van asbest. Ten behoeve van de toekomstige herontwikkeling dient ter plaatse van de onderzoekslocatie een verkennend (water)bodemonderzoek te worden uitgevoerd conform de NEN 5740 en de NEN 5720.
Indien bij de herontwikkelingswerkzaamheden tevens grond wordt afgevoerd van de locatie, is geadviseerd om aanvullend PFAS onderzoek te laten uitvoeren. Tevens zijn de kas en de voormalige weg verdacht op het voorkomen van asbest en dient een verkennend onderzoek naar asbest conform de NEN 5707 en/of NEN 5897 te worden uitgevoerd. Het overig bouwland/grasland is vooralsnog onverdacht op het voorkomen van asbest.
4.2.2.2
Verkennend bodemonderzoek Algemene kwaliteit Voor de algemene kwaliteit van de onderzoekslocatie werd de hypothese gesteld van een onverdachte locatie met betrekking tot het voorkomen van een 4
Verhoeven Milieutechniek B.V. (2020). Diverse (water)bodemonderzoeken, Zandsestraat 1 e.o. te Bemmel. Projectnummer: B20.7909. 25 november 2020.
34
bodemverontreiniging met de standaard NEN-parameters. Op basis van de onderzoeksresultaten wordt de gestelde hypothese verworpen. Op de locatie zijn sterk verhoogde gehalten voor PAK aangetoond in de onderzochte bovengrond ter plaatse van de voormalige weg. In de overige grond en in het grondwater zijn maximaal licht verhoogde gehalten voor de onderzochte NEN-parameters aangetoond. Op basis van de aangetroffen verhoogde gehalten voor PAK in de bovengrond van boringen B39 en PB41 is, in het kader van de voorgenomen herontwikkeling, direct een nader onderzoek uitgevoerd om de ernst en omvang van de grondverontreiniging in beeld te brengen. Teeltlaag onderzoek Voor de teeltlaag was de hypothese gesteld van een verdachte locatie met betrekking tot het voorkomen van een bodemverontreiniging met organochloorbestrijdingsmiddelen (OCB). Op basis van de onderzoeksresultaten wordt de gestelde hypothese aangenomen, aangezien in de teeltlaag in de kas (vooralsnog achterste deel) licht tot sterk verhoogde gehalten voor DDE zijn aangetoond. Buiten de kas zijn vooralsnog geen noemenswaardige verontreinigingen met OCB aangetoond in de teeltlaag. Om de omvang van de grondverontreiniging van OCB in de kas in beeld te brengen is direct nader onderzoek uitgevoerd. 4.2.2.3
Nader grondonderzoek Nader onderzoek naar PAK Op basis van de resultaten van het nader grondonderzoek naar PAK zijn volgens het onderzoeksbureau de verontreinigingen ter plaatse van boringen B39 en PB41 in voldoende mate onderzocht. De sterke verontreiniging met PAK ter plaatse van boring B39 is enkel aangetroffen in de bovengrond (0,0-0,5 m-mv). In de ondergrond en in de afperkende boringen zijn geen verhoogde gehalten voor PAK meer aangetoond. De omvang van de verontreiniging wordt (uitgaande van maximaal 30 m2 en een laagdikte van 0,5 meter) geschat op circa 15 m3. De sterke verontreiniging met PAK ter plaatse van boring PB41 is enkel aangetroffen in de bovengrond (0,0-0,5 m-mv). In de ondergrond zijn geen sterk verhoogde gehalten voor PAK meer aangetoond. Wel is in de bovengrond van afperkende boring B205, richting de openbare weg) nog een sterk verhoogd gehalte voor PAK aangetoond. In de overige afperkende boringen zijn maximaal licht verhoogde gehalten PAK aangetoond. De omvang van de verontreiniging wordt (uitgaande van maximaal 170 m2 en een laagdikte van 0,5 meter) geschat op circa 85 m3. De verontreiniging met PAK is vermoedelijk te relateren aan de voormalige weg en wordt ondergeschikt bevonden aan de verontreiniging met OCB, welke op hetzelfde kadastrale perceel aanwezig is. Nader onderzoek naar OCB
35
Op basis van de resultaten van het nader grondonderzoek naar OCB zijn volgens het onderzoeksbureau de verontreinigingen ter plaatse van kas in voldoende mate onderzocht. De verontreiniging bevindt zich voornamelijk op het achterste deel van de kas, waar over een oppervlakte van circa 7.200 m 2 heterogeen verdeeld licht (index > 0,5) tot sterk verhoogde gehalten voor DDE voorkomen in de teeltlaag (0,0-0,3 m-mv). De omvang van de niet toepasbare licht tot sterk met DDE verontreinigde grond wordt derhalve geschat op circa 2.330 m3. Hiervan betreft circa 900 m3 sterk (> interventiewaarde) verontreinigde grond. De verontreiniging wordt gerelateerd aan de voormalige boomgaard ter plaatse van de huidige kas. Ernst en spoedeisendheid Om van een geval van ernstige bodemverontreiniging te spreken dient voor ten minste één stof de gemiddelde concentratie van minimaal 25 m3 grond of 100 m3 bodemvolume grondwater hoger te zijn dan de interventiewaarde. Op basis van de resultaten van de voorliggende onderzoeken is voor de locatie sprake van een geval van een ernstige grondverontreiniging met DDE en PAK (> 25 m 3 sterk verontreinigde grond). Middels Sanscrit toetsing (V. 2.7.0) is bepaald dat bij het huidig gebruik (landbouw/ ander groen, infrastructuur en industrie) geen onaanvaardbare risico’s voor de mens en ecologie aanwezig zijn.
Tevens zijn er geen verspreidingsrisico’s aanwezig aangezien sprake is van een immobiele verontreiniging in de bovengrond. Op basis hiervan is er geen sprake van een spoedeisend geval van bodemverontreiniging. De Sanscrit rapportages (PAK en DDE) voor de huidige situatie zijn opgenomen in bijlage 9. 4.2.2.4
Verkennend onderzoek naar asbest Voor het verkennend onderzoek naar asbest is voor de huidige kas en de voormalige weg de hypothese gesteld van een verdachte locatie met betrekking tot het voorkomen van een verontreiniging met asbest in de bodem. Op basis van de onderzoeksresultaten kan de gestelde hypothese worden verworpen. Zowel zintuiglijk als analytisch is geen asbest aangetoond. Over het eventueel voorkomen van asbesthoudende materialen in de aanwezige kas is geen uitspraak te doen. Indien uit een asbestinventarisatierapport blijkt dat geen asbesthoudende materialen zijn toegepast in de kas, wordt volgens het onderzoeksbureau een onderzoek naar asbest na de sloop niet noodzakelijk geacht.
4.2.2.5
Verkennend waterbodemonderzoek Voor het waterbodemonderzoek is de hypothese gesteld van een verspreidbare waterbodem. Op basis van de onderzoeksresultaten dient de gestelde hypothese verworpen te worden, aangezien op basis van de T5 toetsing de vaste waterbodem als ‘niet verspreidbaar’ geclassificeerd voor verspreiding op het aangrenzende perceel. Verder is de vaste waterbodem als klasse ‘industrie’ geclassificeerd voor toepassing op de landbodem (T1) en ‘niet toepasbaar’ voor toepassing in zoet oppervlaktewater (T3). 36
4.2.2.6
Algehele conclusies en aanbevelingen Middels de voorliggende onderzoeken is de milieuhygiënische kwaliteit van de (water)bodem ter plaatse van de onderzoekslocatie aan de Zandsestraat 1 en omgeving te Bemmel (percelen L178 en L179) in voldoende mate vastgesteld. Tevens is de verontreinigingssituatie met betrekking tot de grondverontreinigingen met PAK en OCB binnen de perceelsgrenzen in voldoende mate in beeld. Verontreinigingssituatie In onderstaande tabel is de verontreinigingssituatie met omvang schematisch weergegeven.
Deellocatie
Stof
PAK-verontreiniging B39
PAK
PAK-verontreiniging PB41
OCB-verontreiniging KAS
PAK
DDE
NT > IND
>I
Oppervlakte (m2)
± 30
± 30
Traject (m - mv)
± 0,00 - 0,50
± 0,00 - 0,50
Gemiddelde dikte (m)
± 0,50
± 0,50
Omvang (m3)
± 15
± 15
Oppervlakte (m2)
± 170
± 170
Traject (m - mv)
± 0,00 - 0,50
± 0,00 - 0,50
Gemiddelde dikte (m)
± 0,50
± 0,50
Omvang (m3)
± 85
± 85
Oppervlakte (m2)
± 7.200
± 7.200
Traject (m - mv)
± 0,00 - 0,50
± 0,00 - 0,50
Gemiddelde dikte (m)
± 0,32
± 0,32
Omvang (m3)
± 2.330
± 2.330
NT > IND Niet toepasbaar > Industrie; I: Interventiewaarde.
De aangetroffen verontreinigingen zijn, gezien de historie (voormalige weg sinds circa 1972 en voormalige boomgaard sinds 1960) ontstaan voor 1987, waardoor geen sprake is van Zorgplicht. Tevens is vastgesteld dat er geen sprake is van spoedeisendheid. Op basis van de omvangsbepaling dient rekening gehouden te worden met circa 2.430 m3 niet toepasbare/sterk verontreinigde grond met verhoogde gehalten voor PAK en OCB (DDE). Daarnaast dient rekening gehouden te worden gehouden met circa 4.480 m3 industriegrond welke, bij een sanering ten behoeve van de herontwikkeling, eveneens dient te worden ontgraven, afgevoerd en verwerkt. 37
Aanbevelingen Voor de voorgenomen herontwikkeling zijn sanerende maatregelen noodzakelijk met betrekking tot de sterk verhoogde gehalten met PAK en DDE in de bovengrond in verband met de voorgenomen herontwikkeling. Alle sanerende maatregelen dienen plaats te vinden conform de beoordelingsrichtlijnen SIKB 6000 “Milieukundige begeleiding van (water)bodemsanering en nazorg” en SIKB 7000 “Uitvoering van (water)bodemsaneringen en ingrepen in de waterbodem”. Voorafgaand dien een BUS-melding/saneringsplan opgesteld en ingediend te worden bij het bevoegd gezag. Geadviseerd wordt de verontreiniging geheel te verwijderen middels ontgraving om de locatie geschikt te maken voor woningbouw. Hierbij dient rekening gehouden met de beoogde bestemming van de locatie en daarbij behorende terugsaneerwaarden (waarde Wonen). Verhoeven Milieutechniek B.V. heeft enkel een adviserende rol. Het bevoegd gezag dient uiteindelijk een definitieve uitspraak te doen over eventueel te nemen vervolgstappen. Voor wat betreft de overige onderzochte grond (NEN en PFAS), grondwater, asbest in grond en vaste waterbodem, is op basis van voorgaand en voorliggend onderzoek de milieuhygiënische kwaliteit in voldoende mate onderzocht. Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat de vaste waterbodem uit de watergang niet over het aangrenzend perceel mag worden verspreid (T5).
Bij ontgraving dient rekening te worden gehouden met klasse industriegrond uit de watergang, welke op basis van de PFAS-gehalten niet mag worden toegepast in een oppervlaktewaterlichaam. Daarnaast dient, buiten de bekende verontreinigingen, bij ontgraven, afvoeren en toepassen elders altijd de regels van de Regeling en het Besluit bodemkwaliteit te worde gevolgd. 4.2.3
Conclusie Indien de verontreinigde grond wordt gesaneerd tot de terugsaneerwaarden van functieklasse Wonen, vormt het aspect bodem geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit TAM-omgevingsplan. In de regels bij dit plan is gewaarborgd dat gronden niet gebruikt mogen worden voor de functie wonen wanneer de gronden nog niet zijn gesaneerd tot de terugsaneerwaarden van functieklasse Wonen.
4.3
Geluid
4.3.1
Algemeen Veel activiteiten in de fysieke leefomgeving hebben te maken met geluid; ze veroorzaken geluid(hinder) of worden eraan blootgesteld. Daarom worden er regels gesteld aan geluid. Deze regels gaan over het beheersen van geluid door wegen, 38
spoorwegen en industrieterreinen enerzijds en de bescherming van geluidgevoelige gebouwen en locaties anderzijds. Geluid door (spoor)wegen en industrieterreinen De mate waarin het geluid van (spoor)wegen en industrieterreinen omliggende geluidgevoelige functies mag belasten is geregeld in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Daarin zijn instructieregels opgenomen die erop zijn gericht het geluid door een weg, spoorweg of industrieterrein te beheersen (artikel 3.18 lid 1 Bkl). De wetgever maakt daarbij onderscheid tussen geluidbronnen met een geluidproductieplafond als omgevingswaarde (GPP) en bronnen met een basisgeluidemissie (BGE). Geluid afkomstig van wegen, spoorwegen en industrieterreinen heeft invloed op de omgeving. Daarom moet bij nieuwe ontwikkelingen gelegen binnen het geluidaandachtsgebied van de voornoemde bronnen, het geluid van deze bronnen op geluidgevoelige gebouwen altijd beoordeeld worden (artikel 3.20 Bkl). Daarbij wordt getoetst aan de onderstaande waarden uit het Besluit kwaliteit leefomgeving. Grenswaarde in Lden (dB) Geluidbronsoorten
Standaardwaarde in Lden (dB)
Nieuwe geluidgevoelige gebouwen
aanpassing bron
50
60
65
53
70
70
55
65
70
50
55
60
40 Lnight
45 Lnight
50 Lnight
Rijks- en provinciale wegen Gemeente- en
Aanleg of
waterschapswegen Hoofd- en lokale spoorwegen Industrieterreinen
Als de (gezamenlijke) geluidbelasting niet voldoet aan de standaardwaarde kunnen geluidbeperkende maatregelen worden getroffen om het geluid te verminderen tot de standaardwaarde. Het Bkl biedt de mogelijkheid om een hogere geluidbelasting op de gevel van een geluidgevoelig gebouw toe te staan tot de grenswaarde, ook voor de geluidbelasting op bestaande geluidgevoelige gebouwen. Het bevoegd gezag kan dit alleen toestaan als met geluidbeperkende maatregelen niet aan de standaardwaarde voldaan kan worden. In dat geval moet gemotiveerd worden dat de maatregelen niet getroffen worden vanwege overwegende bezwaren van landschappelijke, stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, technische of financiële aard. Bovendien moet de binnenwaarde van 33 dB (artikel 4.30 Bbl) te allen tijde gewaarborgd zijn. Een geluidgevoelig gebouw kan binnen meer dan één geluidaandachtsgebied liggen. In dat geval moet bij de vaststelling van een hogere waarde, onderzoek worden gedaan naar de effecten van de cumulatie van alle geluidbronnen tezamen.
39
Geluid door activiteiten Met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, dient – naast het geluid afkomstig van (spoor)wegen en industrieterreinen – ook het geluid van overige activiteiten in de fysieke leefomgeving beoordeeld te worden. Bij een aanpassing van het omgevingsplan houdt de gemeente rekening met het geluid door activiteiten met gebruiksruimte op geluidgevoelige gebouwen. Het gaat hierbij om het geluid van alle activiteiten tezamen. In de afweging betrekt de gemeente de specifieke plaatselijke situatie en de (cumulatieve) gevolgen van activiteiten voor de gezondheid van haar burgers en het milieu. Rekening houden met geluid werkt twee kanten op, het gaat om het toelaten van: 1. activiteiten met gebruiksruimte nabij geluidgevoelige gebouwen; 2. geluidgevoelige gebouwen nabij bestaande activiteiten met gebruiksruimte. Dit TAM-omgevingsplan maakt de realisatie van geluidgevoelige gebouwen mogelijk, op korte afstand van een locatie met activiteiten die geluid(hinder) veroorzaken. Hierbij geldt dat getoetst moet worden aan de standaard- en grenswaarden zoals omschreven in het permanente omgevingsplan of - indien dat nog niet aanwezig is - de standaard- en grenswaarden uit het Bkl (artikel 5.65 en 5.66). Voorafgaand de inwerkingtreding van de Omgevingswet werd gewerkt met de VNG-publicatie 'Bedrijven en milieuzonering 2009'.
Hierin is een lijst van inrichtingen opgenomen waarbij de inrichtingen op grond van de hinder die zij veroorzaken, zijn opgedeeld in 6 categorieën. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat een inrichting uit categorie 1 relatief weinig hinder veroorzaakt en een inrichting uit categorie 6 bijzonder veel hinder veroorzaakt. In de Omgevingswet wordt niet langer gewerkt met de term inrichting en wordt gesproken over milieubelastende activiteiten. Omdat in voorliggende situatie het gemeentebrede omgevingsplan nog niet gereed is en daarmee de bestemmingsplannen nog onderdeel uitmaken van omgevingsplan, is het kader van de VNG-publicatie nog wel relevant. Onder de Omgevingswet worden echter alleen nog de aspecten geluid en geur meegenomen in de afweging evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 4.3.2
Toetsing Geluid door (spoor)wegen en industrieterreinen Met voorliggend project is sprake van de realisatie van nieuwe geluidgevoelige gebouwen binnen de onderzoekszone van verschillende wegen. Daarom is een akoestisch onderzoek geluid wegverkeer5 verricht. Hierin zijn de omliggende gemeentewegen beoordeeld. Op basis van dit onderzoek, waarbij is getoetst op de randen van de bouwvlakken, kunnen de volgende conclusies worden getrokken. Als gevolg van de omliggende gemeente- en waterschapswegen tezamen wordt de standaardwaarde (Bkl) en de ambitiewaarde (gemeentelijk beleid) van 53 dB Lden overschreden voor de twee geprojecteerde bouwvlakken, welke aan de
5
SAB (2025). Akoestisch onderzoek geluid wegverkeer. Bemmel, Zandsestraat. Projectnummer: 200256.04. 17 april 2025.
40
Zandsestraat liggen. Uit onderzoek is gebleken dat de Zandsestraat maatgevend is, dus deze weg is nader onderzocht. De grenswaarde van het Bkl en de bovengrens van het gemeentelijke beleid wordt niet overschreden. Bron- en overdrachtsmaatregelen zijn onderzocht, maar om tot onder de standaardwaarde te komen, stuiten op bezwaren van landschappelijke, civieltechnische, stedenbouwkundige en mogelijk financiële aard. Voor onderhavig plan is een hoogste gecumuleerde en hoogste gezamenlijke waarde van 60 dB Lden geconstateerd. Bij de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen dient in ieder geval door middel van een aanvullend bouwakoestisch onderzoek te worden aangetoond dat de binnenwaarde uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) wordt gehaald voor de nieuwe woningen. Geluid door activiteiten Om te bepalen of de woning geluidshinder ondervinden door omliggende milieubelastende activiteiten is een QuickScan milieubelastende activiteiten 6 opgesteld. De voorgenomen ontwikkeling betreft de realisatie van maximaal 146 woningen. ‘Wonen’ betreft geen hinderveroorzakende activiteit. Dit betekent dat er geen nadere toetsing naar de woningen noodzakelijk is. Naast de hinder die een ontwikkeling zelf kan veroorzaken, dient ook onderzocht te worden of de beoogde ontwikkeling zelf hinder kan ondervinden van hinderveroorzakende functies uit de omgeving.
Woningen moeten worden aangeduid als milieuhindergevoelig. Aangezien er in de omgeving van de ontwikkellocatie op grond van het geldende tijdelijk omgevingsplan hinderveroorzakende functies gevestigd c.q. mogelijk zijn, heeft een inventarisatie plaatsgevonden. De navolgende afbeelding geeft derhalve de nabij gelegen niet-woonfuncties globaal weer. Op het moment van schrijven bestaat er geen VNG-publicatie onder de Omgevingswet. De verschillende functies worden daarom nader beschreven en getoetst aan de richtafstanden uit de VNG-publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering’ van 2009.
6
SAB (2024). QuickScan milieubelastende activiteiten Zandsestraat Bemmel. Projectnummer: 200256.04. 2 mei 2024.
41
Bestemmingen in de omgeving van het besluitgebied (rode vlak) (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
Uit de resultaten van de QuickScan blijkt dat bij de omliggende gronden/functies aan de richtafstanden uit de VNG-brochure wordt voldaan. Voor deze gronden/functies geldt daarom dat deze niet onevenredig worden geschaad in hun ontwikkelingsmogelijkheden en ter plaatse van de ontwikkellocatie een evenwichtige toedeling van functies aan locaties is gewaarborgd. 4.3.3
Conclusie het aspect geluid vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit TAMomgevingsplan.
4.4
Luchtkwaliteit
4.4.1
Algemeen Het Rijk toetst en monitort de luchtkwaliteit vooral in de zogenoemde aandachtsgebieden. Aandachtsgebieden zijn locaties met hogere concentraties stikstofdioxide (NO2) of fijnstof (PM10) dan verwacht mag worden. Soms worden hier de rijksomgevingswaarden overschreden of is de achtergrondconcentratie zo hoog, dat bij toevoeging van een nieuw project een rijksomgevingswaarde overschreden kan worden. Bij een aanvraag voor één of meerdere activiteiten in een aandachtsgebied, dient het effect van de ontwikkeling op de luchtkwaliteit beoordeeld te worden. Als de gemeente activiteiten toelaat, die leiden tot gebruik van wegen, vaarwegen of spoorwegen (verkeersaantrekkende werking) of waarvoor luchtregels staan in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) moet worden voldaan aan de omgevingswaarden. Dit volgt uit artikel 5.51 van het Bkl.
42
Ook voor activiteiten in de buurt van een aandachtsgebied is het toetsen aan de omgevingswaarden van belang. Deze activiteiten kunnen immers zorgen voor een verhoging van de concentraties binnen het nabijgelegen aandachtsgebied. Dit betekent dat een gemeente een initiatief soms moet toetsen aan de omgevingswaarden in een nabijgelegen aandachtsgebied. Het gaat dan om een locatie van een initiatief dat zelf buiten het aandachtsgebied ligt, maar hier mogelijkerwijs wel invloed op kan hebben. Dit kan nodig zijn bij activiteiten die relatief veel luchtvervuiling veroorzaken en over een grotere afstand effect hebben. Denk aan extra verkeer of bedrijfsemissies. Ook in dat geval wordt de beoogde ontwikkeling getoetst aan de omgevingswaarden, tenzij de beoogde activiteit(en) niet in betekenende mate (NIBM) bijdragen aan de stikstofdioxide- (NO2) of fijnstof- (PM10) concentraties. De specifieke beoordelingsregels voor luchtkwaliteit staan in artikel 8.17 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Indien een ontwikkeling niet is gelegen in of in de nabijheid van een aandachtsgebied, hoeft de luchtkwaliteit in de meeste gevallen niet beoordeeld te worden. Net als onder de voormalige Wet milieubeheer is er namelijk een uitzondering voor activiteiten die maar weinig bijdragen aan de luchtvervuiling, oftewel: niet in betekenende mate (NIBM).
In een aantal situaties moet de luchtkwaliteit wel beoordeeld worden: 1. bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit (als bedoeld in het Bal); 2. bij de aanleg van een tunnel langer dan 100 meter of als een tunnel wijzigt en daarbij minimaal 100 meter in lengte toeneemt; 3. bij de aanleg van een auto(snel)weg. 4.4.2
Toetsing De categorie woningbouw is opgenomen in bijlage 3A van de Regeling NIBM. De NIBM-grens voor woningbouwlocaties (voorschrift 3A.2) is ≤ 1.500 (netto) woningen met één ontsluitingsweg. Het voorgenomen plan zal de NIBM-grens uit de regeling niet overschrijden en derhalve niet in betekenende mate bijdragen aan de concentraties luchtverontreinigende stoffen. Met behulp van de Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK) is beoordeeld of er ter hoogte van het plan sprake is van een (dreigende) overschrijding van luchtverontreinigende stoffen. In de volgende tabel zijn voor de jaren 2022 en 2030 voor de relevante stoffen de concentraties en de grenswaarden weergegeven.
Stoffen
EU-Grenswaarde
WHO-advieswaarde
2022
2030
NO2 concentratie
40 µg/m3
10 µg/m3
14,2 µg/m3
10,7 µg/m3
PM10 concentratie
40 µg/m
3
20 µg/m
3
17,2 µg/m
3
13,7 µg/m3
PM2,5 concentratie
25 µg/m3
10 µg/m3
9,7 µg/m3
7,4 µg/m3
Uit de resultaten blijkt dat er geen sprake is van een (dreigende) normoverschrijding. Voor de concentraties verontreinigende stoffen ter plekke van de te realiseren woningen wordt ruim voldaan aan de grenswaarden uit de EU. Ook wordt 43
grotendeels voldaan aan de advieswaarde vanuit het WHO. Geconcludeerd wordt dat er geen belemmeringen zijn voor het aspect luchtkwaliteit. 4.4.3
Conclusie Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit TAM-omgevingsplan.
4.5
Geur
4.5.1
Algemeen Er zijn diverse sectoren waarbij geurhinder een rol kan spelen, zoals onder meer bij veehouderijen en andere landbouwactiviteiten, de mengvoederindustrie, horeca, rioolwaterzuiveringsinstallaties, slachterijen en (andere) milieubelastende activiteiten. De gemeente moet bij de vaststelling van (een wijziging van) het omgevingsplan rekening houden met geur door activiteiten op geurgevoelige gebouwen. Rekening houden met geur werkt twee kanten op: 1. bij het mogelijk maken van activiteiten met gebruiksruimte in de buurt van geurgevoelige gebouwen; 2. bij het toelaten van geurgevoelige gebouwen in de buurt van bestaande activiteiten met gebruiksruimte (geurveroorzakende bedrijven). Aanvaardbare geurhinder De geur van een activiteit (met gebruiksruimte) op een geurgevoelig gebouw moet aanvaardbaar zijn (artikel 5.92 lid 2 Bkl). Dit betekent dat de gemeente moet beoordelen of waarden, afstanden of gebruiksregels in het omgevingsplan leiden tot een aanvaardbaar hinderniveau. Gemeenten bepalen zelf welke mate van geurhinder zij aanvaardbaar vinden. De gemeente legt in het omgevingsplan vast wat de plaats is waar waarden voor geur gelden. Ook kennen sommige activiteiten afstandsregels. Dit zijn minimumafstanden tussen een geurgevoelig gebouw en een geurveroorzakende activiteit. Geur veehouderijen In het Bkl worden twee soorten dieren onderscheiden.
Dieren met een geuremissiefactor en dieren zonder een geuremissiefactor. − Dieren met een geuremissiefactor noemen we Odour Unit-dieren (ou-dieren). Met behulp van de geuremissiefactor kan de geurbelasting van deze dieren op een geurgevoelig object worden berekend. Het totaal aantal dieren en het stalsysteem bepaalt de emissie. − Dieren zonder een geuremissiefactor noemen we vaste afstand dieren (va-dieren). Voor deze dieren geldt een vaste afstand vanaf het emissiepunt van een dierenverblijf tot de gevel van een geurgevoelig object. Deze vaste afstand staat los van het dierenaantal. Een omgevingsplan dat het houden van landbouwhuisdieren met een geuremissiefactor toelaat, bevat als waarde voor de toelaatbare geur door die activiteit op een geurgevoelig gebouw de standaardwaarde. Het omgevingsplan kan een lagere of 44
hogere waarde bevatten dan de standaardwaarde, mits die waarde niet hoger is dan de grenswaarde. In navolgende tabel zijn de standaardwaarde en grenswaarde weergegeven voor een standaard geurgevoelig gebouw (afgeleid uit artikel 5.109 Bkl). Bebouwingscontour en concentratiegebied
Standaardwaarde
Grenswaarde
Binnen bebouwingscontour en buiten concentratiegebied
2,0 ouE/m3
8,0 ouE/m3
Binnen bebouwingscontour en binnen concentratiegebied
3,0 ouE/m3
14,0 ouE/m3
Buiten bebouwingscontour en buiten concentratiegebied
8,0 ouE/m3
20,0 ouE/m3
Buiten bebouwingscontour en binnen concentratiegebied
14,0 ouE/m3
35,0 ouE/m3
Standaard- en grenswaarde toelaatbare ouE/m3 als 98-percentiel door houden landbouwhuisdieren met geuremissie op een standaard geurgevoelig gebouw
In een omgevingsplan dat het houden van landbouwhuisdieren zonder geuremissiefactor toelaat, wordt tot een geurgevoelig gebouw ten minste een vaste afstand aangehouden. In het omgevingsplan kan een afstand worden aangehouden die kleiner is dan de vaste afstand. De ruimte-voor-ruimte-woning is hierop een uitzondering. De afstanden zijn weergegeven in navolgende tabel (afgeleid uit artikelen 5.112 en 5.115 Bkl).
Soort gebouw
Afstand
Ondergrens afstand
Geurgevoelig gebouw gelegen binnen bebouwingscontour
100 m
50 m
Geurgevoelig gebouw gelegen buiten bebouwingscontour
50 m
25 m
Ruimte-voor-ruimte-woning binnen bebouwingscontour
100 m
n.v.t.
Ruimte-voor-ruimte-woning buiten bebouwingscontour
50 m
n.v.t.
Afstand door houden landbouwhuisdieren zonder geuremissie op geurgevoelige gebouwen.
4.5.2
Toetsing De gemeente Lingewaard heeft ten tijde van het opstellen van deze rapportage geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid die de Wet geurhinder en veehouderij bood om, binnen bandbreedtes, af te wijken van wettelijke normen. Derhalve zal voor onderhavige locatie worstcase uitgegaan worden van een locatie binnen een bebouwingscontour voor geur en gelegen in een concentratiegebied. Daarmee gelden de volgende normen en afstanden voor deze locatie: − 3,0 ouE/m3 voor ou-dieren − 100 meter voor va-dieren In het besluitgebied worden geurgevoelige gebouwen (woningen) mogelijk gemaakt. Binnen 100 meter van het besluitgebied zijn geen veehouderijen gelegen. Er worden zodoende geen veehouderijen belemmerd in hun mogelijkheden met het oog op vaste afstanden. Binnen 2.000 meter van het plangebied zijn enkel veehouderijen zonder geuremissiefactor aanwezig (Waaldijk 20, Ressensestraat 7 en Dijkstraat 2 in Bemmel; Hoekhofsestraat 9 in Nijmegen en Vlietberg 10 in Ooij). Dit betekent dat geen voorgrond of achtergrond geurberekening noodzakelijk is. 45
Veehouderijen worden door voorliggende besluit niet belemmerd in hun mogelijkheden en eventuele geur door activiteiten op de geurgevoelige gebouwen is aanvaardbaar. Daarnaast is een QuickScan milieubelastende activiteiten opgesteld om te bepalen of de woning geurhinder kan ondervinden door omliggende milieubelastende activiteiten, deze is toegevoegd aan de bijlage. Uit de resultaten van de QuickScan blijkt dat bij de omliggende gronden/functies aan de richtafstanden uit de VNG-brochure wordt voldaan. Voor deze gronden/functies geldt daarom dat deze niet onevenredig worden geschaad in hun ontwikkelingsmogelijkheden en ter plaatse van de ontwikkellocatie een evenwichtige toedeling van functies aan locaties is gewaarborgd. 4.5.3
Conclusie Het aspect geur vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit TAM-omgevingsplan.
4.6
Ontplofbare oorlogsresten
4.6.1
Algemeen Tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben er oorlogshandelingen plaatsgevonden in en rondom Bemmel. Gezien het voorgaande is de kans aanwezig dat er zich binnen het plangebied nog niet-gesprongen explosieven bevinden. Bij de aanlegwerkzaamheden c.q. grondroerende activiteiten is er een risico dat op resten van explosieven wordt gestuit. Dit aspect verdient om die reden nadere aandacht.
4.6.2
Toetsing Voor de locatie is door de gemeente Lingewaard op basis van de risicokaart CE van de gemeente Lingewaard nagegaan of op de beoogde projectlocatie CE uit de Tweede Wereldoorlog aanwezig kunnen zijn. Op basis van de beschikbare archiefgegevens, literatuur en luchtfotomateriaal wordt gesteld dat binnen het projectgebied, in de niet-naoorlogs geroerde bodem, de volgende (sub)soorten CE kunnen zijn achtergebleven: − geschutmunitie, diverse kalibers, met een maximaal kaliber van 155mm/15 cm (verschoten en achtergelaten) tot een diepte van 2,50 meter minus maaiveld (maaiveld Tweede Wereldoorlog), oftewel tot 7,10m+NAP; − klein-kalibermunitie, hand- en geweergranaten en munitie voor granaatwerpers, tot een diepte van 2,50 meter minus maaiveld (maaiveld Tweede Wereldoorlog), oftewel tot 7,10m+NAP. Om de risico’s met betrekking op CE te minimaliseren wordt geadviseerd om voorafgaande aan de voorgenomen bodemroerende werkzaamheden een opsporingsproces, zoals bedoeld in het WSCS-OCE1, uit te voeren. Dit onderzoek zal worden uitgevoerd in het kader van de omgevingsvergunning.
46
4.6.3
Conclusie Het aspect ontplofbare oorlogsresten vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit TAM-omgevingsplan.
4.7
Spuitzonering
4.7.1
Algemeen Bij ontwikkelingen in de buurt van de teelt van gewassen (akkerbouw, fruitteelt) moet rekening worden gehouden met 'spuitzones'. Dit is een zone, gebaseerd op jurisprudentie van de Raad van State, die moet worden aangehouden tussen gevoelige functies (zoals wonen) en de gronden waarop gewassen worden gehouden waarbij gewasbeschermingsmiddelen (mogen) worden gebruikt. De zone is bedoeld om voor omliggende functies een goed woon- en leefklimaat te kunnen garanderen. Regelgeving Er zijn in Nederland geen wettelijke bepalingen over minimaal aan te houden afstanden tussen gronden waarop gewassen (zoals fruitbomen) in de open lucht worden geteeld en nabijgelegen woningen. Over het algemeen wordt een afstand van 50 meter aanvaardbaar geacht. Echter, deze afstand is niet in regelgeving vastgelegd. Het blootstellingsrisico is afhankelijk van meerdere factoren zoals gebruikte middelen, gebruikte spuittechniek, windsnelheid en windrichting. Daardoor kan er geen globale (of specifieke) richtlijn worden gegeven die wetenschappelijk kan worden onderbouwd. Voor elk geval moet een locatiespecifieke afweging plaatsvinden. De Nederlandse wetgeving met betrekking tot gewasbeschermingsmiddelen is met name gericht op de reductie van de risico's van het gebruik van deze middelen voor het watermilieu.
De Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Wgb) bevat een toelatingsstelsel voor het op de markt brengen en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en biociden. In deze wet zijn ook bepalingen opgenomen die betrekking hebben op de bescherming van de gezondheid van de professionele gebruikers en werknemers. Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) bevat regels om de emissie van bestrijdingsmiddelen naar het water te reduceren.
4.7.2
Toetsing In de omgeving van het projectgebied zijn agrarische gronden aanwezig waarop het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen niet is verboden. Om te voorkomen dat de beoogde woningbouw binnen de spuitzone van deze agrarische gronden komt te liggen is een spuitvrije zone opgenomen. Deze zone geldt voor de agrarische gronden tot een afstand van 50 meter tot de functie ‘Woongebied’. Hiermee wordt gegarandeerd dat geen sprake is van een spuitzone waar ter plaatse van de woonfunctie rekening mee moet worden gehouden. Het uitvoeren van een onderzoek spuitzonering is daarom niet aan de orde.
47
4.7.3
Conclusie Het aspect spuitzonering vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit TAM-omgevingsplan.
4.8
Kabels en leidingen
4.8.1
Algemeen Bij vaststelling van een TAM-omgevingsplan moet rekening worden gehouden met de bescherming van ruimtelijk relevante kabels en leidingen.
4.8.2
Toetsing In het besluitgebied is een aantal ruimtelijk relevante kabels en leidingen aanwezig. Door het midden van het besluitgebied loopt een rioolleiding en een hoogspanningslijn. Binnen het geldende bestemmingsplan, dat onderdeel uitmaakt van het omgevingsplan van rechtswege, zijn de hoogspanningslijn en rioolleiding voorzien van de dubbelbestemmingen ‘Leiding - Hoogspanningsverbinding’ en ‘Leiding - Riool’ voor de aanleg en instandhouding van de leidingen. Bij het mogelijk maken van woningen nabij bovengrondse hoogspanningslijnen moet rekening worden gehouden met de magneetvelden langs de hoogspanningslijnen. Het RIVM heeft indicatieve zones bepaald voor magneetvelden van alle bovengrondse hoogspanningslijnen. De indicatieve zones zijn de meest ruime afstanden waar rekening mee moet worden gehouden. Er kan een kleinere afstand aangehouden worden dan de indicatieve zone. In dat geval moet een berekening worden uitgevoerd naar de omvang van de specifieke zone. De hoogspanningslijn in het besluitgebied betreft de 150kV-hoogspanningslijn Nijmegen – Zevenaar/Langerak. Hiervoor geldt een indicatieve magneetveld zone van 65 m. Daarnaast is een onderzoek7 uitgevoerd naar de specifieke magneetveldzones van de hoogspanningslijn. De specifieke magneetveldzones zijn berekend voor de 150kV-hoogspanningslijn Nijmegen – Zevenaar/Langerak tussen mast 15 en mast 18.
De specifieke magneetveldzone is het gebied rond hoogspanningslijnen waarbinnen de jaargemiddelde magneetveldsterkte hoger is dan 0,4 microtesla op 1 meter boven het maaiveld. Daarnaast is de magneetveldzone ook op hogere hoogtes berekend vanwege het beoogde appartementencomplex, welke wordt voorzien van meerdere verdiepingen. Uit het onderzoek blijkt dat de specifieke magneetveldzones (op 1 meter boven maaiveld) tussen mast 15 en 18 van hoogspanningslijn Nijmegen – Zevenaar een breedte hebben van 60 meter aan beide zijdes. Dit betekent dat de berekende magneetveldzones het beoogde besluitgebied aan beide zijden van de hoogspanningslijn maximaal 60 meter bestrijken. De jaargemiddelde magneetveldsterkte op dit oppervlak is gelijk aan of groter dan 0,4 microtesla op 1 m boven maaiveld.
7
Petersburg Consultants B.V. (2020). Specifieke magneetveldzones bij besluitgebied Zandsestraat, Bemmel. Projectnummer: DB204900-R01. 3 december 2020.
48
Datzelfde geldt voor de magneetveldzones op hogere hoogtes boven maaiveld, ook deze zijn tussen mast 15 en 18, 60 meter breed aan beide zijden van de hoogspanningslijn. Met andere woorden, de magneetveldzone is maximaal 60 meter ongeacht de hoogte boven maaiveld. Vanaf 34 meter en hoger boven maaiveld worden de magneetveldzones weer kleiner en hebben die een breedte van 55 meter of minder. Dat de magneetveldzones niet groter worden op hogere hoogten is te wijten aan de toegepaste tonconfiguratie in de masten, waarbij de hoogspanningsgeleiders vrijwel onder elkaar hangen, waardoor de magneetveldsterkte over de verticale as nabij de hoogspanningslijn ongeveer gelijk blijft. In het beleidsadvies van het toenmalige ministerie van VROM in 2005 wordt aangeraden om zoveel als redelijkerwijs mogelijk is te vermijden dat er nieuwe situaties ontstaan waarbij kinderen langdurig verblijven in het gebied rond bovengrondse hoogspanningslijnen waarbinnen het jaargemiddelde magneetveld hoger is dan 0,4 microtesla (de magneetveldzone). Locaties waar kinderen langdurig verblijven – zogeheten gevoelige bestemmingen – zijn woningen, scholen, crèches en kinderopvangplaatsen. De grens van een gevoelige bestemming omvat zowel het gebouw als het erbij behorende stuk grond. Andere bestemmingen waar kinderen voor (nog) kortere tijd en niet dagelijks verblijven, zijn geen gevoelige bestemmingen.
In april 2023 is het voorzorgbeleid voor magneetvelden bij elektriciteitsvoorzieningen herijkt. De belangrijkste wijzigingen van het advies 2023 ten opzichte van de adviezen uit 2005 en 2008 zijn: − Mogelijk hebben ook volwassenen een verhoogde kans op leukemie in de nabijheid van bovengrondse hoogspanningslijnen. Daarom is het voorzorgbeleid niet langer alleen gericht op het voorkomen van blootstelling van kinderen, maar ook op volwassenen. − Het begrip 'gevoelige bestemmingen' is verbreed. Naast woningen worden nu ook andere woonvormen waar mensen langdurig verblijven (zoals verpleeghuizen en instellingen voor mensen met een beperking) tot het begrip gerekend. − Het voorzorgbeleid omvat naast afstandsmaatregelen ook afspraken over door de netbeheerders te nemen bronmaatregelen. In het TAM-omgevingsplan is rekening gehouden met de indicatieve magneetveldzone van 65 meter en daarmee ook met de specifieke magneetveldzone van 60 meter. Ter plaatse van de magneetveldzone gelden de functies ‘Groen’ en ‘Woongebied’. Ter plaatse van de functie ‘Groen’ is het niet mogelijk om functies te realiseren waar kinderen en volwassenen langdurig verblijven, zoals woningen, scholen, crèches, kinderopvangplaatsen en zorginstellingen. Ter plaatse van de functie ‘Woongebied’ is de indicatieve magneetveldzone voorzien van de aanduiding ‘specifieke vorm van wonen uitgesloten – langdurig verblijf’.
Hier is langdurig menselijk verblijf niet toegestaan.
49
4.8.3
Conclusie Het aspect kabels en leidingen vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit TAM-omgevingsplan.
4.9
Omgevingsveiligheid
4.9.1
Algemeen Omgevingsveiligheid beschrijft de risico’s die ontstaan als gevolg van opslag, productie, gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen en windturbines. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de kans op een ramp en het aantal mogelijke slachtoffers. Ook wordt onderscheid gemaakt in het plaatsgebonden risico en het groepsrisico. Voor omgevingsveiligheid zijn regels opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving. Plaatsgebonden risico Het plaatsgebonden risico mag in principe nergens groter zijn dan 1 op 1 miljoen (ofwel 10-6). Dit is de kans dat een denkbeeldig persoon, die zich een jaar lang permanent op de betreffende plek bevindt (de plek waarvoor het risico is uitgerekend), dodelijk verongelukt door een ongeval. Deze kans mag niet groter zijn dan eens in de miljoen jaar. Grenswaarden en standaardwaarden voor het Plaatsgebonden Risico (PR) ten aanzien van (zeer) (beperkt) kwetsbare gebouwen en (beperkt) kwetsbare locaties zijn opgenomen in artikel 5.6 tot en met artikel 5.11a van het Bkl. Grenswaarden voor kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en kwetsbare locaties (art. 5.7 lid 1 Bkl) worden in een Omgevingsplan in acht genomen. Met standaardwaarden voor beperkt kwetsbare gebouwen en locaties wordt in een omgevingsplan rekening gehouden (art. 5.11 Bkl).
Voor het plaatsgebonden risico gelden, afhankelijk van de activiteit, vastgestelde afstanden of te berekenen afstanden (bijlage VII Bkl). In hoofdstuk 4 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) zijn alle activiteiten opgenomen waarbij een vaste norm van toepassing is en voor welke activiteiten een berekening van PR-contour en aandachtsgebied vereist is. Groepsrisico Het groepsrisico betreft de kans op het overlijden van een groep van tien of meer personen per jaar als gevolg van een ongewoon voorval. Het groepsrisico legt een relatie tussen de kans op een ramp en het aantal mogelijke slachtoffers. Onder de Omgevingswet is gekozen voor een nieuwe benadering van het groepsrisico, met aandachtsgebieden. Aandachtsgebieden laten zien op welke locaties extra aandacht nodig is om aanwezigen te beschermen tegen mogelijke ongevallen bij activiteiten met gevaarlijke stoffen. Aandachtsgebieden laten zien waar mensen binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen, onvoldoende beschermd zijn tegen gevaren uit de omgeving. Voorbeelden van die gevaren zijn warmtestraling (brand), overdruk (explosie) en giftige stoffen in de lucht (gifwolk). Via de aandachtsgebieden worden deze gevaren zichtbaar op de kaart, zodat direct duidelijk is welke 50
gevaren waar op kunnen treden. Daardoor heeft het bevoegd gezag bij het nemen van besluiten over ruimtelijke ordening de risico’s van activiteiten met gevaarlijke stoffen meteen in beeld. Zo kan het bevoegd gezag ze al aan het begin van het planproces meenemen. Aandachtsgebieden zijn er voor brandgevaar, explosiegevaar en gifwolken. 4.9.2
Toetsing De voorgenomen ontwikkeling voorziet niet in risicovolle activiteiten die van invloed kunnen zijn op het aspect omgevingsveiligheid. Wel worden er met dit plan nieuwe kwetsbare gebouwen toegevoegd en dient gekeken te worden of dit eventueel van invloed is op nabijgelegen risicovolle activiteiten. Daarom wordt stilgestaan bij alle risicobronnen in een straal van 1,5 km vanaf de ontwikkellocatie. De navolgende afbeelding bevat een fragment van de digitale risicokaart. De globale ligging van de ontwikkellocatie is rood aangeduid, de 1,5 kilometer grens is in zwart aangeduid.
Uitsnede digitale risicokaart met ontwikkellocatie (rode ster) (bron: Atlas leefomgeving)
1. Buisleiding, A-533 2. Buisleiding, A-524 3. Transportroute weg, wegvak G17 4. Basisnetroute spoor, 64 5. Risicovolle activiteit, BP De Houtakker 6. Transportroute vaarwater, Corridor Rotterdam-Duitsland 7. Risicovolle activiteit, Vlietberg propaantanks Binnen een straal van 1,5 kilometer zijn 2 locaties gevestigd waar risicovolle activiteiten plaatsvinden. Daarnaast worden in de omgeving gevaarlijke stoffen vervoerd 51
over zowel vaar-, spoor- en snelweg. Zoals op kaart is te zien valt het besluitgebied niet binnen het aandachtsgebied plaatsgebonden risico of het aandachtsgebied groepsrisico van een van deze risicovolle objecten. Echter, het voornemen bestaat om de autosnelweg A15 door te trekken richting de autoweg A12 (Tracébesluit ViA15). Dit wegvak zal worden aangewezen voor het transport van gevaarlijke stoffen, waaronder giftige stoffen. Daarmee zal de ontwikkellocatie zeer waarschijnlijk binnen het gifwolkaandachtsgebied van de autosnelweg A15 komen te liggen. Hierop vooruitlopend zullen de inrichting van de fysieke leefomgeving en het groepsrisico worden afgewogen om een gezonde en veilige fysieke leefomgeving te kunnen waarborgen. Daarom is een Memo Afweging inrichting fysieke leefomgeving en groepsrisico8 opgesteld voor de locatie. Er wordt aanbevolen om aandacht te besteden aan vluchtwegen en schuilmogelijkheden. Ook dient extra aandacht aan risicocommunicatie te worden besteed. Indien deze adviezen worden opgevolgd zal er voldoende bescherming bestaan en zal sprake zijn van een veilige fysieke leefomgeving. De VVGM heeft reeds advies gegeven, wat verwerkt is in de memo. 4.9.3
Conclusie Het aspect omgevingsveiligheid vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit TAM-omgevingsplan.
4.10
Veiligheid
4.10.1
Algemeen Het aspect veiligheid wordt onder de omgevingswet hoog aangeslagen. Veiligheid maakt deel uit van de centrale doelstellingen van de omgevingswet (artikel1.3). Veiligheid is een belangrijk thema omdat het bijdraagt aan de volksgezondheid. Het aspect veiligheid valt uiteen in omgevingsveiligheid, hoogwaterveiligheid, brandveiligheid en constructieve veiligheid. Regels over de verschillende veiligheidsaspecten zijn/worden opgenomen in het omgevingsplan. Gemeenten zijn verplicht de risico’s van rampen, crises en branden te adresseren door normen ervoor op te nemen in het omgevingsplan. Er is een zorgplicht voor zowel overheden als initiatiefnemers. De aspecten hoogwaterveiligheid, brandveiligheid en contructieve veiligheid worden daarom in deze paragraaf belicht.
4.10.2
Toetsing Met het onderhavig plan wordt een voormalig agrarisch kassencomplex en omliggende percelen herontwikkeld ten behoeve van woningbouw. Aangezien voorliggend project een sloop-nieuwbouwontwikkeling betreft waarbij een in onbruik geraakt kassencomplex wordt verwijderd ten behoeve van een nieuwe definitieve functie in de vorm van woningbouw, neemt de kans op criminaliteit en het gevoel van onveiligheid af.
8
SAB (2025). Memo Afweging inrichting fysieke leefomgeving en groepsrisico. Projectnummer: 200256.04. 10 juni 2025.
52
Daarnaast is binnen het stedenbouwkundig ontwerp uitgebreid aandacht besteed aan een passende verkeersontsluiting en verscheidene vluchtroutes, zoals is weergegeven in de onderstaande afbeelding. Zo is in de centrale groenzone een halfverhard pad gesitueerd om een alternatieve ontsluiting (voor hulpdiensten) te bieden naar de deelgebieden. Vanuit Deelgebied Bemmel biedt een halfverhard pad (karrespoor) tevens toegang tot de agrarische percelen aan de zuidwestzijde voor onderhoud. Hiermee is de veiligheid binnen het project voldoende gewaarborgd.
Overzicht ontsluiting en calamiteitenroute (bron: SAB)
4.10.3
Conclusie Het aspect veiligheid vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit TAM-omgevingsplan.
4.11
Gezondheid
4.11.1
Algemeen Het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit is een belangrijk maatschappelijk doel van de Omgevingswet (artikel 1.3, sub a, Omgevingswet). Omdat het bereiken en in stand houden van een gezonde fysieke leefomgeving een belangrijk doel is van de Omgevingswet bevat het Bkl een aantal instructieregels die specifiek de bescherming 53
van de gezondheid en het milieu tot doel hebben. De instructieregels hebben onder andere betrekking tot de aspecten geluid, geur, trillingen, luchtkwaliteit en bodem. Deze aspecten zijn in de voorgaande paragrafen gemotiveerd, echter ligt het voor de hand om hier te schetsen op welke wijze het gezondheidsaspect bij de motivering van de besluitvorming omtrent het vaststellen van het TAM-omgevingsplan is meegenomen. Gemeenten kunnen hun gezondheidsambities tevens vastleggen in de omgevingsvisie, een programma en/of omgevingsplan. Samen voor een gezond Lingewaard, Preventieakkoord Lingewaard 2021 - 2023 De gemeente Lingewaard heeft haar gezondheidsambities vastgelegd in het Preventieakkoord Lingewaard 2021 - 2023. Het doel van het preventieakkoord is een gezonder Lingewaard. “Samen naar een gezond Lingewaard” is opgebouwd uit 4 hoofdpijlers. De opbouw van het preventieakkoord is in de onderstaande afbeelding weergegeven.
54
4.11.2
Toetsing In voorgaande paragrafen met betrekking tot de aspecten luchtkwaliteit, geur, spuitzonering, trillingen en geluid is geconcludeerd dat in het besluitgebied sprake is van een gezonde leefomgeving: − In het besluitgebied is geen geluidhinder te verwachten; − In het besluitgebied is geen hinder van omliggende activiteiten te verwachten; − In het besluitgebied is geen trillinghinder te verwachten; − In het besluitgebied wordt ruim voldaan aan grenswaarden voor concentraties verontreinigende stoffen in de lucht, waardoor sprake is van een goede luchtkwaliteit; − In het besluitgebied is geen geurhinder te verwachten; − In het besluitgebied geen hinder van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te verwachten. Verder is in het stedenbouwkundig plan ruimte gereserveerd voor ruime groenstructuren, wandel en fietspaden en een speeltuin. Dit zorgt ervoor dat de toekomstige inwoners kunnen verblijven in een groene omgeving en dat kinderen onbezorgd dicht bij huis buiten kunnen spelen. Daarnaast zijn er in de directe omgeving voldoende voorzieningen om sport- en bewegen te stimuleren, zoals fiets- en wandelpaden en verscheidene sportvelden.
4.11.3
Conclusie Bij de planvorming is rekening gehouden met gezondheid.
4.12
Water
4.12.1
Algemeen Het waterbeleid in Nederland is vastgelegd in verschillende nationale, provinciale en gemeentelijke beleidstukken. Dit zal hieronder nader worden toegelicht. Rijksbeleid - Nationaal Waterprogramma 2022-2027 Het Nationaal Waterprogramma 2022-2027 is op 18 maart 2022 vastgesteld. Het Nationaal Waterplan geeft de hoofdlijnen, principes en richting van het nationale waterbeleid in de planperiode 2022-2027, met een vooruitblik richting 2050. Het kabinet speelt proactief in op de verwachte klimaatveranderingen op lange termijn, om overstromingen te voorkomen. In het Nationaal Waterprogramma 2022-2027 wordt allereerst de nationale belangen opgesomd:
55
1. waarborgen van de waterveiligheid en de klimaatbestendigheid (inclusief vitale infrastructuur voor water en mobiliteit); 2. waarborgen van een goede waterkwaliteit, duurzame drinkwatervoorziening en voldoende beschikbaarheid van zoetwater; 3. waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem; 4. in stand houden en ontwikkelen van de hoofdinfrastructuur voor mobiliteit; 5. realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening die in 2050 CO₂¬arm is, en de daarbij benodigde hoofdinfrastructuur; 6. verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit; 7. behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang. Deze nationale belangen worden aangevuld met drie hoofdambities: 1. een veilige en klimaatbestendige delta; 2. een concurrerende, duurzame en circulaire delta; 3. een schone en gezonde delta met hoogwaardige natuur. De wateropgaven staan niet op zichzelf; een integrale aanpak met andere opgaven in de fysieke leefomgeving, zoals de energietransitie, de woningbouw, herstel natuur en de landbouwtransitie is noodzakelijk. Een integrale aanpak van samenhangende nationale en regionale opgaven vereist een gebiedsgerichte aanpak. Daarom zijn voor de rijkswateren in dit Nationaal Waterprogramma gebiedsgerichte uitwerkingen opgenomen.
Het gaat om de Noordzee, de Zuidwestelijke Delta, de RijnMaasmonding, de grote rivieren, het IJsselmeergebied, de Waddenzee en EemsDollard en de Kanalen in het beheer van het Rijk. Deze zijn verbonden met de diverse gebiedsgerichte programma’s en uitwerkingen onder het Nationaal Waterprogramma, zoals de Gebiedsagenda’s Grote Wateren. Voor de overige wateren van Nederland wordt in andere programma’s de gebiedsgerichte uitwerking van het waterbeleid meegenomen. In de eerste plaats in de Omgevingsagenda’s onder de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). In het coalitieakkoord van eind 2021 is aangegeven dat de komende jaren structureel meer budget wordt uitgetrokken voor instandhouding van wegen, spoor, hoofdwatersysteem en vaarwegen. Het structureel extra budget loopt op via een geleidelijk ingroeimodel. De budgettaire kaders voor instandhouding zijn daarmee verruimd. Voor het Hoofdwatersysteem en het Hoofdvaarwegennet zal IenW binnen deze budgetaire kaders nog aanvullende keuzes moeten maken om de instandhoudingsopgaven op termijn beheersbaar te houden. Provinciaal beleid - Regionaal Waterprogramma Gelderland 2021-2027 Het Regionaal Waterprogramma (RWP) 2021 – 2027 Provincie Gelderland is op 26 februari 2019 vastgesteld.
In het Provinciaal Waterprogramma 2021-2027 zijn de opgaven van de Europese Kaderrichtlijn Water, het Nationaal Bestuursakkoord Water en het Nationaal Waterplan vertaald naar strategische doelstellingen voor Gelderland. 56
Het Waterplan is onderverdeeld in drie deelprogramma’s: 1. Waterveiligheid: het programma ‘Waterveiligheid’ draait om de bescherming tegen overstromingen vanuit het primaire en het regionale watersysteem. 2. Waterkwaliteit: Dit programma draait om het tegengaan van verontreinigingen en kwaliteit van zowel oppervlaktewater als grondwater. De drinkwatervoorzieningen worden ook beschermd. 3. Klimaatadaptatie: de verspilling moet worden aangepakt. De provincie wil een goed functionerend watersysteem in normale én in extreem droge en natte situaties: klimaatbestendig, robuust, veerkrachtig en stuurbaar. Daarbij let het waterschap op de hoeveelheid (goede waterpeilen, het vasthouden van water en het omgaan met wateroverlast en droogte); en op de kwaliteit van het water (chemisch en ecologisch). In het plan zijn deze programma’s verder uitgewerkt in maatregelen, in samenhang met economische, milieu- en maatschappelijke opgaven. Dit heeft geleid tot een integrale visie op de ontwikkeling van de provincie Gelderland. In de Omgevingsverordening is onder andere regelgeving opgenomen voor de regionale en primaire waterkeringen.
Voor bestemmingsplannen zijn randvoorwaarden opgenomen die een onbelemmerde werking, instandhouding en het onderhoud van de primaire en regionale waterkeringen mogelijk maken, Dit geldt voor de beschermingszone en de kernzone die hoort bij de waterkeringen zoals opgenomen in de vastgestelde leggers van de waterschappen. Waterschapsbeleid – Waterbeheerprogramma 2022-2027 Waterschap Rivierenland Op 26 november 2021 is het waterbeheerprogramma (WBP) van waterschap Rivierenland vastgesteld. In dit plan is beschreven welke doelstellingen het waterschap nastreeft in de periode 2022-2027 en hoe zij die doelstellingen wil gaan halen. Het waterbeheerplan is uitgewerkt in de volgende zeven programma’s: − Beschermen tegen overstromingen : Het programma ‘Waterveiligheid’ draait om de bescherming tegen overstromingen (onder andere de versterking van de dijken) vanuit het primaire en het regionale watersysteem. − Water eerlijk verdelen: Dit programma draait om een goed functionerend watersysteem in normale én in extreem droge en natte situaties: klimaatbestendig, robuust, veerkrachtig en stuurbaar. Daarbij let het waterschap op het tegengaan van de bodemdaling, het bevorderen van biodiversiteit en een gezond (grond)water; − Voorbereiden op extreem weer: Dit thema focust zich op de beperking van steeds extremer weer, bijvoorbeeld door hittestress oppakken.
Het waterschap wil verder vroegtijdig meedoen aan projecten en goed samenwerken met partners; − Werken aan schoon water: In het programma ‘Schoon Water’ speelt het zuiveren van afvalwater een centrale rol, alsmede de kwaliteit van het water (chemisch en ecologisch); − Bijdragen aan een fijne leefomgeving voor mens en natuur: het bevorderen van biodiversiteit, het borgen van de waterkwaliteit voor drinkwater of het faciliteren van recreatief medegebruik zijn thema’s die aan bod komen; 57
− Toewerken naar klimaat- en energieneutraliteit: de verduurzaming van de processen en het inspelen op de klimaatadaptativiteit vormen grote uitdagingen voor de komende jaren; − Toewerken naar circulariteit: het waterschap wil onder ander zuinig zijn op de grondstoffen d en het hergebruik stimuleren. Een inzicht in de financiën wordt ook weergegeven. Bijna elk programma is onderverdeeld op dezelfde manier: ambitie op lange termijn, doelen, strategie en maatregelen planperiode. Deze doelstellingen vinden onder andere een doorwerking in de beschikbare instrumenten van het waterschap; verordening, legger, communicatie en stimuleringsmiddelen. 4.12.2
Toetsing Voor het besluitgebied is een waterhuishoudkundig- en rioleringsplan opgesteld9. Hieronder volgt een samenvatting van de resultaten. Bestaande situatie In de huidige situatie is in het noorden van het plangebied een kas aanwezig. De kas zal ten behoeve van de ontwikkeling verwijderd worden. Een overzicht van de oppervlakken in de huidige situatie is weergegeven in onderstaande tabel.