1421218 Bijlage 1 - Ruimtelijke motivering TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22f, Zandsestraat Bemmel
Tekst van het document
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22f, Zandsestraat Bemmel Motivering TAM-omgevingsplan Gemeente Lingewaard
sab adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling
1 juli 2025, projectnummer 200256_04
sab adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling info@sab.nl - www.sab.nl Disclaimer tekst Bij het samenstellen is de grootst mogelijke zorgvuldigheid nagestreefd. Toch kan de informatie in deze uitgave niet juist of onvolledig zijn. De Opdrachtgever is hiervoor niet aansprakelijk. Als u van mening bent dat er beeldmateriaal is gebruikt waarover u het beeldrecht heeft, neem dan contact op met de opdrachtgever via onze website of bovengenoemde adres. Copyright Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen, in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt worden in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch door fotokopieën of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever.
Inhoudsopgave 1
2
3
4
Inleiding
3
1.1
Aanleiding
3
1.2
Ligging en begrenzing besluitgebied
3
1.3
Leeswijzer
5
Planbeschrijving
6
2.1
Huidige ruimtelijke situatie
6
2.2
Huidige juridisch-planologische situatie
10
2.3
Toekomstige situatie
13
2.4
Strijdigheden met het (tijdelijke) omgevingsplan
18
Beleidskader
19
3.1
Rijksbeleid
19
3.2
Provinciaal beleid
21
3.3
Regionaal beleid
26
3.4
Gemeentelijk beleid
27
Gevolgen fysieke leefomgeving
31
4.1
Milieueffectrapportage
31
4.2
Bodem
33
4.3
Geluid
38
4.4
Luchtkwaliteit
42
4.5
Geur
44
4.6
Ontplofbare oorlogsresten
46
4.7
Spuitzonering
47
4.8
Kabels en leidingen
48
4.9
Omgevingsveiligheid
50
4.10
Veiligheid
52
4.11
Gezondheid
53
4.12
Water
55
4.13
Klimaatadaptatie
61
4.14
Duurzaamheid
70
4.15
Natuur
71
4.16
Archeologie
75
4.17
Cultuurhistorie
78
4.18
Mobiliteit en parkeren
78
5
6
4.19
Ladder voor duurzame verstedelijking
83
4.20
Omgevingskwaliteit
84
Juridische toelichting
86
5.1
Inleiding
86
5.2
Opzet van de regels
86
5.3
Verantwoording van de regels
88
Uitvoerbaarheid
92
6.1
Economische uitvoerbaarheid
92
6.2
Participatie en overleg
92
Bijlagen Bijlage 1:
stedenbouwkundig plan
Bijlage 2:
ontwerp ‘Beleidsregel Beeldkwaliteit Zandsestraat Bemmel’
Bijlage 3:
m.e.r.-beoordeling
Bijlage 4:
bodemonderzoek
Bijlage 5:
akoestisch onderzoek
Bijlage 6:
quick scan milieubelastende activiteiten
Bijlage 7:
berekening magneetveldzones
Bijlage 8:
waterhuishoudkundig onderzoek
Bijlage 9:
memo afweging inrichting fysieke leefomgeving en groepsrisico
Bijlage 10:
actualisatie quick scan natuur
Bijlage 11:
onderzoek stikstofdepositie
Bijlage 12:
archeologisch onderzoek
Bijlage 13:
verkeersonderzoek
Bijlage 14:
toets ladder voor duurzame verstedelijking
1 Inleiding 1.1
Aanleiding De behoefte aan woningen in Bemmel is groot. Uit onderzoek blijkt dat er in Bemmel zo’n 450 woningen nodig zijn tot en met 2030. Dit kan niet alleen worden opgelost met woningbouw binnen Bemmel. Daarom bestaat het voornemen om ten oosten van de Zandsestraat ten zuiden van de kern Bemmel ca. 146 nieuwbouwwoningen te realiseren. De ontwikkeling past niet binnen de juridisch-planologische kaders die ter plaatse gelden op grond van het tijdelijk omgevingsplan. Om de ontwikkeling mogelijk te maken moet een TAM-omgevingsplan worden opgesteld. Het voorliggend document voorziet in de motivering behorende bij de wijziging van het omgevingsplan.
1.2
Ligging en begrenzing besluitgebied Het besluitgebied maakt onderdeel uit van het buitengebied van de gemeente Lingewaard en grenst aan de kern Bemmel in het zuidwesten van de gemeente. De kern Bemmel ligt ten noorden van het besluitgebied. Het besluitgebied bestaat uit drie deelgebieden. Het grootste deelgebied wordt aan de westzijde begrensd door de Zandsestraat. De noordelijke en zuidelijke grens van dit deelgebied worden grotendeels opgemaakt door bestaande woningen en bijbehorende landerijen en in het zuiden deels door de aan te houden spuitvrije zone van 50 m (zie ook paragraaf 4.7). De oostelijke grens wordt bepaald door de Waaldijk. De twee kleine deelgebieden ten westen van de Zandsestraat worden aan de oostzijde begrensd door de Zandsestraat en de overige grenzen worden opgemaakt door bestaande woon- of bedrijfsbestemmingen, of de aan te houden spuitvrije zone van 50 m (zie ook paragraaf 4.7). Kadastraal gezien maakt het besluitgebied deel uit van het kadastrale perceel Bemmel, sectie L en nummers 137 (gedeeltelijk), 139 (gedeeltelijk), 140 (gedeeltelijk), 148, 149, 177, 179, 181, 183 (gedeeltelijk), 184, 878 (gedeeltelijk), 1137 (gedeeltelijk), 1138 (gedeeltelijk), 1142 t/m 1150, 1161 (gedeeltelijk) en sectie H, nummers 3635 (gedeeltelijk), 3902 (gedeeltelijk) en 2429 (gedeeltelijk). De oppervlakte van het besluitgebied is circa 12,5 hectare.
In navolgende afbeelding is de ligging van het besluitgebied met een rode cirkel weergegeven ten opzichte van de kern Bemmel en haar omgeving. De daaropvolgende afbeelding geeft de globale begrenzing van het besluitgebied weer.
3
Projectlocatie, globaal weergegeven met de rode cirkel, t.o.v. de kern Bemmel (bron: arcgis.com/mapviewer)
Globale begrenzing besluitgebied weergegeven met het rode kader (bron: arcgis.com/mapviewer)
4
1.3
Leeswijzer De voorliggende motivering bij het TAM-omgevingsplan is opgebouwd uit zeven hoofdstukken. Na het inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de huidige situatie in het besluitgebied, waarbij zowel de ruimtelijke, juridisch-planologische, als functionele aspecten aan de orde komen. Vervolgens wordt kort ingegaan op de nieuwe ontwikkeling en de strijdigheden met het (tijdelijke) omgevingsplan. Het derde hoofdstuk gaat in op de relevante geldende beleidskaders die van invloed zijn op de ontwikkeling. Hoofdstuk 4 geeft inzicht in hoeverre de ontwikkeling gevolgen heeft voor de fysieke leefomgeving. In het vijfde hoofdstuk wordt een juridische toelichting op het TAM-omgevingsplan gegeven en hoofdstuk 6 gaat in op de economische uitvoerbaarheid van de ontwikkeling en de participatie en het overleg dat heeft plaatsgevonden.
5
2 Planbeschrijving 2.1
Huidige ruimtelijke situatie
2.1.1
Historische ontwikkeling De oudst bewoonde delen van het dorp Bemmel zijn twee tot woonheuvels verhoogde delen van de oeverwallen, genaamd 'De Plak' en 'Bemele'. Beide woonheuvels waren grote terreinverhogingen, waar het veilig wonen was in de tijd dat de rivier de Waal nog niet bedijkt was en met haar vele zijarmen vrij spel had. Rond het jaar 1000 is er concreet een eerste vorm van waterbeheersing toegepast. Bemmel wordt gekarakteriseerd als kerkdorp. Dit houdt in dat een dergelijk dorp naast de kerk en boerderijen nog een aantal andere functies te vervullen had en derhalve ook andere bebouwing kende. In de verdere loop van de 19e en 20e eeuw bleven de geschetste hoofdlijnen van de structuur ongewijzigd. De bebouwing bestond oorspronkelijk voornamelijk uit agrarische bebouwing afgewisseld met woonbebouwing. Tot 1940 werd er alleen langs de linten gebouwd. In de jaren '70 werd het centrum verplaatst naar de kruising Loostraat / Dorpsstraat. Hierna volgden in de jaren '50 en '60 de eerste uitbreidingen. De eerste was de Boswei, gevolgd door de wijk Klappenburg/Leemkuil. Vanaf 1972 werd de wijk Oostervelden gebouwd, gevolgd in 1978 door de wijk Het Hoog. Vanaf 1988 werd de Plakse Wei ontwikkeld. In de jaren '90 en '00 zijn in het kader van de Vinex aan de west en zuidoostzijde van Bemmel twee nieuwbouwwijken gerealiseerd Klaverkamp en Klein Rome.
Deze wijken kennen een heldere stedenbouwkundige opbouw en mix van woningtypen. In het begin van de nieuwe eeuw is vervolgens de wijk Essenpas tot ontwikkeling gekomen.
1850
1900
6
1950
1975
2000
2020
Ontwikkeling Bemmel (bron: topotijdreis.nl)
2.1.2
Ruimtelijke en functionele structuur Op basis van een bepaalde ruimtelijke, functionele of historische karakteristiek kunnen deelgebieden onderscheiden worden die een bepaalde mate van samenhang vertonen. Logischerwijs vertoont het ene gebied daarin een grotere mate van eenheid dan het andere. Voor de kern Bemmel zijn dan ook de volgende deelgebieden te onderscheiden: − dijklint; − dorpscentrum; − oeverwal lint- uitloper/buurtschap; − het Bosch e.o. (Rationalisme); − bosweistraat & Cuperstraat e.o. (Traditionalisme): Cuperstraat, Bosweistraat en zuidelijk deel Van Bronkhorststraat; − planmatig aangelegde woongebieden: − modernisme: Klaverkamp, Klein Rome en Essenpas en een klein gebied aan de Loostraat; − overige woongebieden; − industrieterrein De Houtakker; − de Ward; − zuidelijk buurtschap De Pas.
7
Het besluitgebied maakt nog geen onderdeel uit van de kom van Bemmel, maar valt onder het buitengebied van de gemeente en grenst aan de oeverwallinten. De oeverwallinten bestaan uit Papenstraat, Vossenhol, Teselaar, een deel van de Ressensestraat, Groenestraat, Karstraat, Oostervelden, een deel van de Loostraat, De Plak en een deel van de Dorpsstraat. De oeverwallinten zijn van oudsher dicht bebouwd. Naar de randen van de kern wordt de verdichting steeds minder en gaan de linten over in landelijke oeverwallinten. De uitlopers van de buurtschappen in Bemmel zijn direct gelegen aan de kern. De uitlopers hebben een gesloten karakter en worden gedomineerd door een woonfunctie. De bebouwing in de linten is niet alleen historisch. Er komen een flink aantal moderne, vrijstaande woningen voor. Het oeverwallint Vossenhol loopt over in het landelijke overwallint van de Zandsestraat. Het besluitgebied is gelegen tussen de Zandsestraat en de Waaldijk aan de zuidelijke rand van de kom van Bemmel. De locatie markeert de overgang van de kern naar het buitengebied. Het buurtschap De Pas ligt ten zuiden van het besluitgebied, op zo’n 1,5 kilometer ten zuidwesten van Bemmel. De gronden van het besluitgebied worden gebruikt voor agrarische doeleinden. Zo was een deel van het besluitgebied in gebruik voor glastuinbouw.
De overige gronden betreffen onverharde agrarische percelen die worden gescheiden door een enkele bomenrij of sloot. Daarnaast ligt in het midden van het besluitgebied een hoogspanningstracé. De onderstaande afbeeldingen geven een impressie van het besluitgebied.
Uitsnede van een luchtfoto met besluitgebied rood omkaderd (bron: PDOK)
8
Uitzicht op besluitgebied met een drone vanaf de Waaldijk (bron: SAB)
Uitzicht op het zuidelijke deel van het besluitgebied vanaf de Zandsestraat en uitzicht op de dijk (bron: SAB)
2.1.3
Groenstructuur De groenstructuur van Bemmel wordt enerzijds bepaald door de bufferzone langs de A15, anderzijds door de groenzone langs de Waaldijk. De historische kern ligt direct tegen de dijk aan. De overige delen van de kern houden meer afstand tot de dijk, waardoor een groene lob richting het centrum ontstaat. In het centrum krijgt deze zone een vervolg in de groene omgeving van kasteel De Kinkelenburg.
9
Huidige groenstructuur Bemmel (bron: Groenstructuurplan Lingewaard)
2.2
Huidige juridisch-planologische situatie Dit omgevingsplan vervangt de geldende bestemmingsplannen die zijn opgenomen in het tijdelijke omgevingsplan, voor zover van toepassing op dit besluitgebied. Op de planlocatie komt een deel van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Lingewaard’ van de gemeente Lingewaard te vervallen en een deel van het bestemmingsplan ‘Tweede herziening Park Lingezegen’. Bestemmingsplan ‘Buitengebied Lingewaard’ Het bestemmingsplan ‘Buitengebied Lingewaard’ is vastgesteld op 31 oktober 2013 door de gemeenteraad. Vanwege de constatering van een aantal (kleine) onvolkomenheden is op 18 mei 2017 een 1e herziening vastgesteld. Op 13 december 2018 is een 2e herziening vastgesteld en de 3e herziening is vastgesteld op 24 mei 2022. Ook toen zijn een aantal geconstateerde omissies gerepareerd. Binnen dit plan is aan de locatie de bestemming ‘Agrarisch met waarden - Dijkzone’ toegekend. Ook kent het gehele besluitgebied de dubbelbestemming ‘Waarde - Archeologie 4’. Ter plaatse van het hoogspanningstracé kennen de gronden tevens de dubbelbestemming ‘Leiding - Hoogspanningsverbinding’. Ook is er een rioolleiding binnen het besluitgebied aanwezig met de dubbelbestemming ‘Leiding - Riool’.
Daarnaast zijn de gronden naast de dijk voorzien van de gebiedsaanduiding ‘vrijwaringszone - dijk’ en is het kassencomplex voorzien van een bouwvlak met de functieaanduiding ‘glastuinbouw’. In de navolgende afbeelding is de verbeelding van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Lingewaard’ opgenomen voor het besluitgebied.
10
Verbeelding geldende bestemmingsplannen met besluitgebied rood omkaderd (bron: PDOK)
De op basis van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Lingewaard’ agrarisch bestemde gronden zijn bestemd voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf, met dien verstande dat glastuinbouwbedrijven niet zijn toegestaan, met uitzondering van de bestaande glastuinbouwbedrijven ter plaatse van de aanduiding 'glastuinbouw'. De op basis van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Lingewaard’ als ‘Agrarisch met waarden - Dijkzone’ aangewezen gronden, zijn bestemd voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf, agrarisch grondgebruik en nevenactiviteiten. Per aanduiding 'bouwvlak' is maximaal één bedrijfswoning toegestaan, tenzij anders is aangeduid. Gebouwen zijn uitsluitend toegestaan ter plaatse van een ‘bouwvlak’. Ook zijn de gronden bestemd voor het behoud en de bescherming van landschappelijke, cultuurhistorische en monumentale waarden en extensieve dagrecreatie. Inwoning, mantelzorg, (bestaande) verblijfsrecreatie en evenementen zijn onder voorwaarden toegestaan. Ook mogen de gronden worden gebruikt voor nuts-, waterhuishoudkundige-, ontsluitings-, parkeer- en groenvoorzieningen met de bijbehorende gebouwen, bouwwerken, geen gebouwen zijnde, tuinen en erven. Tevens geldt ter plaatse van het besluitgebied de dubbelbestemming ‘Waarde - Archeologie 4’.
De voor ‘Waarde - Archeologie 4’ aangewezen gronden zijn mede bestemd voor het behoud en de bescherming van te verwachten archeologische resten in de bodem. Bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor het bouwen van een bouwwerk groter dan 200 m2 dient de aanvrager een rapport te overleggen, 11
waarin de archeologische waarden van de gronden waarop de aanvraag betrekking heeft in voldoende mate is vastgesteld. Aan een strook in het midden van het besluitgebied is de dubbelbestemming ‘Leiding - Hoogspanningsverbinding’ toegekend. Deze gronden zijn mede bestemd voor aanleg en instandhouding van een bovengrondse hoogspanningsverbinding en uitsluitend in het bestaande type met de bestaande hoeveelheid kV's. Op de gronden mogen uitsluitend bouwwerken ten behoeve van de hoogspanningsverbinding worden gebouwd. Ten behoeve van andere bestemmingen mag uitsluitend worden gebouwd, indien het bouwplan betrekking heeft op vervanging, vernieuwing of verandering van bestaande bouwwerken, waarbij de oppervlakte en bouwhoogte niet worden vergroot en gebruik wordt gemaakt van de bestaande fundering. Daarnaast is aan een deel van het besluitgebied tevens de dubbelbestemming ‘Leiding - Riool’ toegekend. Deze gronden zijn mede bestemd voor de aanleg en instandhouding van een riooltransportleiding. Al hetgeen in deze regels omtrent de ondergeschikte bestemmingen is toegestaan, is uitsluitend toelaatbaar indien het voor zover zulks, gehoord de leidingbeheerder, verenigbaar is met het belang van de leiding. Zo mag er niet worden gebouwd, anders dan ten behoeve van deze bestemming.
Ten slotte kent het gedeelte van het besluitgebied rondom de Waaldijk de gebiedsaanduiding ‘Vrijwaringszone - dijk’. Deze gronden zijn mede bestemd voor de bescherming, het onderhoud en de verbetering van de beschermingszone van de waterkering, met bijbehorende bouwwerken, geen gebouwen zijnde. De bouwhoogte van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, is maximaal 3 m. Het bevoegd gezag kan door middel van een omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde voor het bouwen overeenkomstig deze dubbelbestemming en de andere bestemmingen, mits advies is verkregen van de beheerder van de beschermingszone van de waterkering. Bestemmingsplan ‘Tweede herziening Park Lingezegen’ Het bestemmingsplan ‘Tweede herziening Park Lingezegen’ is vastgesteld op 11 mei 2023 door de gemeenteraad. Binnen dit plan is aan de locatie de bestemming ‘Agrarisch - de Woerd’ toegekend. Ook kent het gehele besluitgebied de dubbelbestemming ‘Waarde - Archeologie 4’. De agrarisch bestemde gronden zijn bestemd voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf, met dien verstande dat glastuinbouwbedrijven, een viskwekerij en nietgrondgebonden agrarische bedrijven niet zijn toegestaan.
Daarnaast zijn extensieve dagrecreatie met bijbehorende wegen en paden en water en voorzieningen voor de waterhuishouding ten behoeve van de waterhuishoudkundige situatie toegestaan en de bij de bovengenoemde functies behorende gebouwen, bouwwerken, geen gebouwen zijnde, ontsluitingsvoorzieningen, parkeervoorzieningen binnen het bouwvlak, groenvoorzieningen, tuinen en erven.
12
De voor ‘Waarde - Archeologie 4’ aangewezen gronden zijn mede bestemd voor het behoud en de bescherming van te verwachten archeologische resten in de bodem. Bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor het bouwen van een bouwwerk groter dan 200 m2 dient de aanvrager een rapport te overleggen, waarin de archeologische waarden van de gronden waarop de aanvraag betrekking heeft in voldoende mate is vastgesteld. Bruidsschat Ter plaatse van het besluitgebied gelden tevens de regels uit de bruidsschat, welke onderdeel uitmaken van het tijdelijk omgevingsplan. Het voorliggende plan maakt geen nieuwe milieubelastende activiteiten mogelijk, waardoor er geen strijd ontstaat met de instructieregels uit het Bkl. De regels uit de bruidsschat voor bouwwerken, open erven en terreinen zijn wel van toepassing voor een woningbouwplan. Deze regels staan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties niet in de weg. De gemeente heeft geen lokale verordeningen die van belang zijn voor het besluitgebied.
2.3
Toekomstige situatie
2.3.1
Stedenbouwkundig ontwerp Het voornemen is om ter plaatse van het besluitgebied een woonwijk te realiseren met maximaal 146 woningen. Het stedenbouwkundig ontwerp is uitgewerkt in een stedenbouwkundig plan1. In de volgende afbeelding is het stedenbouwkundig plan weergegeven.
Stedenbouwkundig ontwerp (bron: SAB)
1
SAB (2023). Zandsestraat, Bemmel, stedenbouwkundig plan. 14 december 2023. Vastgesteld door het college van B&W van de gemeente Lingewaard op 7 mei 2024.
13
De hoofdopzet voor de Zandsestraat bestaat uit twee woningbouwgebieden met een landschappelijke groenzone daartussen. In de uitwerking van deze hoofdopzet zijn juist de ingrediënten die betekenis geven aan de plek als aanleiding gebruikt. Dit sluit ook bij de wensen van de klankbordgroep die betrokken is geweest gedurende het proces; een groene en ruim opgezette woonomgeving, maar tevens ook voldoende woningen in verschillende typologieën, aansluitend bij de behoefte. Er worden twee deelgebieden onderscheiden, deelgebied Bemmel (noord) en deelgebied de Pas (zuid). Deelgebied Bemmel biedt ruimte aan 131 woningen. Er is ruimte voor verschillende woningtypologieën zoals BEBO-woningen (beneden-boven-woningen), rijwoningen (ook levensloopbestendig), twee-onder-een-kapwoningen, vrijstaande woningen en appartementen. De woningen krijgen een dorps karakter. De zandkleurige gevels in verschillende tinten en de afwisselende kappen dragen hieraan bij. De groene hagen versterken het groene karakter en dragen bij aan het versterken van de biodiversiteit. De woningen parkeren op eigen terrein en voor een groot deel in parkeerkoffers of op binnenterreinen uit het zicht. Aanvullend zijn er parkeerplaatsen op straat. De noordelijke rand van het plan krijgt een afwisselend groen karakter. In samenspraak met de aangrenzende eigenaren zal dit verder worden uitgewerkt.
De woningen aan de groene wiggen grenzen direct met een stoepje aan het groen, waardoor het gebruik van de wiggen wordt gestimuleerd. De wiggen spelen ook een rol in de waterhuishouding, doordat water vanuit de wiggen kan afstromen naar de landschappelijke groenzone. Ter plaatse van de wiggen krijgt de ontsluiting een smaller profiel, wat niet alleen verkeersremmend werkt maar ook de attentiewaarde van het groen verhoogt. Kleine kinderen vinden speelgelegenheid in de groene wiggen, grotere kinderen kunnen in de landschappelijke groenzone terecht. In geval van calamiteiten op de Zandsestraat, biedt de verbinding met de Pas een alternatieve route voor de hulpdiensten zodat de veiligheid gewaarborgd is. Deelgebied De Pas biedt een onderscheidend woonmilieu in de regio. Hier kunnen bewoners een woning realiseren op één van de 15 kavels, die variëren in grootte. Overal zal het groen op de voorgrond staan, door de ruime en met landschappelijke hagen omgeven kavels. De smalle ontsluitingsweg slingert door het gebied en biedt verrassende doorkijkjes naar de omgeving. De woningen krijgen een uitgesproken landschappelijk karakter met de eenvoudige massa’s met dominante kappen. Binnen deze kaders is het mogelijk om uitgesproken duurzame, energie neutrale, circulaire en natuurinclusieve woningen te realiseren. 2.3.2
Programma Het stedenbouwkundig plan biedt ruimte aan maximaal 146 woningen en voldoet aan de uitgangspunten van de Woondeal 2.0 regio Arnhem Nijmegen. Hieronder is indicatief een verdeling van het programma over het besluitgebied weergegeven. De situering van woningtypes binnen het plan kan in de planuitwerking nog wijzigen.
14
De Woondeal 2.0. gaat uit van de realisatie van minimaal 30% sociale huurwoningen. Het stedenbouwkundig plan gaat uit van de realisatie van levensloopbestendige appartementen en sociale huur rijwoningen. Daarnaast is ca. 37% van het programma te karakteriseren als een betaalbare woning (conform de landelijk gehanteerde definities). Dit omvat goedkope en betaalbare koopwoningen en middenhuur woningen. Het plan biedt ruimte aan een aantal beneden-bovenwoningen en daarnaast hoofdzakelijk rijwoningen. Een aantal van deze rijwoningen zal als levensloopbestendige rijwoning worden uitgevoerd. Tot slot zal ca. 33% van de woningen in de vrije sector koop vallen. Dit is een mix van hoekwoningen, twee-onderéénkap woningen en vrijstaande woningen (waaronder zelfbouw). 2.3.3
Ontsluiting en parkeren Ontsluiting: − Ontsluiting en inrichting Zandsestraat: De Zandsestraat vormt de belangrijkste ontsluiting van het plan. Voor gemotoriseerd verkeer komen er twee aansluitingen op de Zandsestraat: één ter plaatse van deelgebied Bemmel en één ter plaatse van deelgebied De Pas. De grens van de bebouwde kom zal in zuidelijke richting worden verplaatst, zodat zowel Deelgebied Bemmel als De Pas binnen de bebouwde kom komt te liggen. De bushaltes die nu nog net ten zuiden van de Pas liggen komen ter hoogte van de hoogspanningsmast te liggen tussen de beide deelgebieden in. Vanaf de bushaltes komen er voetpaden naar de deelgebieden, zodat zij goed aangesloten zijn op het openbaar vervoer. De bestaande woning aan De Pas krijgen zo tevens een betere aansluiting op het openbaar vervoer en een betere verbinding met het centrum. Bij de entree naar deelgebied Bemmel komen middengeleiders in de Zandsestraat die ervoor zorgen dat fietsers in twee stappen kunnen oversteken 15
naar de vrijliggende fietspaden. Tevens wordt aan één zijde een voetpad gerealiseerd, zodat ook voetgangers een goede verbinding hebben richting het centrum van Bemmel. − Route voor hulpdiensten en erfdienstbaarheid: In de centrale groenzone is een halfverhard pad gesitueerd om een alternatieve ontsluiting (voor hulpdiensten) te bieden naar de deelgebieden. Vanuit Deelgebied Bemmel biedt een halfverhard pad (karrespoor) tevens toegang tot de agrarische percelen aan de zuidwestzijde voor onderhoud. − Opgang Waaldijk: Er worden twee nieuwe opgangen voor langzaam verkeer toegevoegd naar de Waaldijk toe. Zo wordt een goede verbinding tussen de groenzone en de Waaldijk gerealiseerd. Tevens ontstaat zo een aantrekkelijke fietsroute via de Waaldijk naar het centrum van Bemmel en richting Nijmegen. De aansluiting kan tevens worden gebruikt als fietsverbinding naar Park Lingezegen. − Kerkepad: Het Kerkepad krijgt in de groenzone een vervolg in noordelijke richting. Vervolgens is het met de nieuwe dijkopgang voor langzaam verkeer mogelijk om de route te vervolgen naar het kerkje aan de dijk. Hoewel de route niet volledig het historische tracé volgt, wordt het Kerkepad hiermee wel hersteld als route. Parkeren In totaal worden in het besluitgebied ca. 250 parkeerplaatsen gerealiseerd. Het overgrote deel van de parkeerplaatsen (198) wordt gerealiseerd in de openbare ruimte.
Het overige deel wordt gerealiseerd op eigen terrein (52), waarbij de woningen worden voorzien van een oprit en/of garage. In deelgebied De Pas wordt ca. 80% van de parkeerplaatsen voorzien op eigen terrein. Het onderdeel parkeren wordt nader toegelicht in paragraaf 4.18.1.2. 2.3.4
Inrichting centrale groenzone De groenzone wordt ingericht als een afwisselend en kleinschalig landschap met ruimte voor nieuwe landschapselementen zoals boomgaarden, waterretentie, natuurontwikkeling en ruimte om te spelen. De groenzone vormt de verbinding tussen de dijk met uiterwaarden en park Lingezegen in het komgebied en is daarmee een belangrijke schakel die de overgang van oeverwal naar komgebied zichtbaar maakt. De inrichting van het gebied sluit aan bij de karakteristieken van de stroomrug: een halfopen landschap met verschillende landschapselementen zoals fruitboomgaarden, struweel en (solitaire) bomen. Voor toekomstige bewoners en de huidige bewoners uit de omgeving heeft de groenzone ook een belangrijke recreatieve functie. Zij kunnen straks, vanuit hun woonbuurt, direct via de groenzone richting de dijk of richting Park Lingezegen lopen. Zitbanken en speelvoorzieningen zorgen ervoor dat de groenzone ook een aangename verblijfsplek is.
16
Er bevindt zich één waterspeelplaats aan de zijde van deelgebied Bemmel en één speelplek aan de zijde van de Pas, tussen de fruitbomen. Voor hondenbezitters is er een met een haag omzoomd hondenuitlaatveld aanwezig. Het gebied is kwelgevoelig, wat betekent dat er soms, met name aan de oostzijde bij de dijk, water blijft staan. Een robuuste toekomstbestendige waterhuishouding is daarom essentieel. Regen- en kwelwater wordt daarvoor zichtbaar in plasdraszones opgeslagen waar het vervolgens vertraagd kan infiltreren.
2.3.5
Beeldkwaliteit De beeldkwaliteitseisen die in het besluitgebied gelden worden vastgelegd in een beleidsregel2. Hieronder zijn per deelgebied de beeldkwaliteitseisen benoemd die hier naar verwachting in worden opgenomen. deelgebied Bemmel Bij dijkdoorbraken in vroegere tijden spoelden zand en grind het gebied binnen, waardoor er vruchtbare grond voor tuinbouw en kassen ontstond in het achterland. Dit waren de overslaggronden. De historie van het gebied vormt de inspiratie voor de sfeer en uitstraling van de beeldkwaliteit van de bebouwing. Met het gebruik van materialen in gedekte zand- en grindtinten (zoals baksteen), natuurlijk hout en veel
2
SAB (2025) Ontwerp ‘Beleidsregel Beeldkwaliteit Zandsestraat Bemmel’. Projectnummer 200256.02. 18 juni 2025
17
glas maken we een knipoog naar de overslaggronden, tuinbouw en kassen in het gebied. Daarnaast vormt het bestaande dorpse karakter van Bemmel een uitgangspunt. Grondgebonden woningen van 2 bouwlagen met kap zijn het uitgangspunt. Variatie in kapvorm en gevel zorgt voren een dorpse schaal en maat. De ingetogen architectuur zorgt ervoor dat de groene omgeving optimaal tot z’n recht komt en vormt daarmee een aangenaam woonmilieu. Het appartementengebouw is gesitueerd aan één van de groene wiggen en voegt zich in de stedenbouwkundige structuur van de woonbuurt. Ook het appartementengebouw heeft een ingetogen architectuur, passend bij het beoogde dorpse karakter. deelgebied De Pas Deelgebied De Pas biedt een onderscheidend woonmilieu in de regio. Hier kunnen bewoners een woning realiseren op één van de 15 kavels, die variëren in grootte. Overal zal het groen op de voorgrond staan, door de ruime en met landschappelijke hagen omgeven kavels. De smalle ontsluitingsweg slingert door het gebied en biedt verrassende doorkijkjes naar de omgeving. De woningen krijgen een uitgesproken landschappelijk karakter met eenvoudige massa’s en dominante kappen. Binnen deze kaders is het de ambitie om uitgesproken duurzame, energieneutrale, circulaire en natuurinclusieve woningen te realiseren.
2.4
Strijdigheden met het (tijdelijke) omgevingsplan De bouw en het gebruik van de woningen is niet toegestaan op basis van de opgenomen regels in het tijdelijke omgevingsplan van de gemeente Lingewaard. In het bestemmingsplan ‘Buitengebied Lingewaard’ is ter plaatse van de agrarische bestemming wonen slechts toegestaan in de vorm van een bedrijfswoning. Daarnaast is het bouwen van (hoofd)gebouwen uitsluitend toegestaan ter plaatse van de aanduiding 'bouwvlak'. Naast het feit dat de nieuwbouwwoningen geen bedrijfswoningen ten behoeve van een agrarisch bedrijf zijn, is deze aanduiding niet opgenomen op de juiste locaties binnen het besluitgebied. De ontwikkeling past derhalve niet binnen de juridisch-planologische kaders die ter plaatse gelden op grond van het tijdelijke omgevingsplan. Om de ontwikkeling mogelijk te maken moet een TAM-omgevingsplan worden opgesteld.
18
3 Beleidskader In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het algemene beleid en regelgeving van de drie overheidslagen (Rijk, provincie en gemeente) ten aanzien van de fysieke leefomgeving.
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
De Nationale omgevingsvisie De NOVI biedt een duurzaam perspectief voor de leefomgeving met ambities. In deze NOVI worden de nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven beschreven. Er worden vier prioriteiten voor Nederland geformuleerd: − ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; − duurzaam economisch groeipotentieel; − sterke en gezonde steden en regio's; − toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om beleidskeuzes op een heldere en voorspelbare manier te maken, hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes, die helpen bij het prioriteren en afwegen van de verschillende belangen en opgaven: 1 Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Er wordt weer gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van ruimte. 2 Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: er moet altijd gekeken worden naar de context van het gebied. Keuzes in verschillende gebieden kunnen daarom verschillen. 3 Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties. Toetsing Voorliggend plan voorziet in de realisatie van maximaal 146 woningen.
Binnen het plan worden verschillende woningbouwcategorieën mogelijk gemaakt. Hiermee wordt ingespeeld op een ruime verscheidenheid in woningbehoeftes. Daarnaast is in het stedenbouwkundig plan aandacht besteed aan de kenmerken en identiteit van de landelijke omgeving en de al bestaande woningen in de directe omgeving van het besluitgebied. De inrichting van de openbare ruimte heeft een zo groen mogelijk karakter, met in het midden van het besluitgebied een grote landschappelijk groenzone met ruimte voor waterretentie, landschapselementen, zoals boomgaarden en ruimte om te spelen. Derhalve is er ruimte behouden voor klimaatadaptieve maatregelen. Verder worden de woningen toekomstbestendig en duurzaam gebouwd. De voorliggende ontwikkeling is daarmee in lijn met de doelstellingen van de NOVI. 19
3.1.2
Besluit kwaliteit leefomgeving Het Besluit kwaliteit leefomgeving stelt de inhoudelijke normen voor gemeenten, provincies, waterschappen en het Rijk met het oog op het realiseren van de nationale doelstellingen en het voldoen aan internationale verplichtingen. Het Besluit kwaliteit leefomgeving is één van de vier AMvB’s die invulling geven aan de Omgevingswet. In het besluit staan: − instructieregels voor programma’s, omgevingsplannen, omgevingsverordeningen, waterschapsverordeningen en projectbesluiten: het betreft onder meer normen en regels voor geluid en geur van bedrijfsmatige activiteiten, externe veiligheid en erfgoed, maar ook inhoudelijke randvoorwaarden voor de programma’s voor de kwaliteit van de buitenlucht, de waterprogramma’s, de actieplannen geluid en de beheerplannen voor Natura 2000-gebieden; − omgevingswaarden: het Bkl bevat o.a.
omgevingswaarden voor luchtkwaliteit en de kwaliteit van oppervlaktewater, grondwater en zwemwater; − regels voor omgevingsvergunningen: dit betreft de regels die het bevoegd gezag hanteert bij het beoordelen van een aanvraag voor een omgevingsvergunning, het opnemen van voorschriften in een omgevingsvergunning en het wijzigen van voorschriften of intrekken van een omgevingsvergunning; − monitoring en informatie: dit gaat over de regels over monitoring, gegevensverzameling, gegevensbeheer, toegang tot gegevens, kaarten en verslagen over de toestand van de fysieke leefomgeving. Toetsing Het project raakt geen van de nationale belangen en is niet in strijd met het gestelde in het Bkl.
3.1.3
Overige themagerichte structuurvisies en programma’s van het Rijk Met de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) speelt het Rijk in op de grote uitdagingen die er voor Nederland liggen. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Naast de NOVI zijn er vanuit het Rijk nog themagerichte structuurvisies en programma’s: − Nationaal Water Programma 2022-2027; − Structuurvisie buisleidingen 2012-2035; − Structuurvisie Ondergrond; − Structuurvisie buisleidingen 2012-2035; − Programma Noordzee 2022-2027; − Structuurvisie Windenergie op land; − Programma Energiehoofdstructuur. Toetsing In paragraaf 4.12.2 wordt het project getoetst aan het Nationaal Water Programma. Ten aanzien van de overige themagerichte structuurvisies en programma’s raakt het project geen van de nationale belangen en is het niet in strijd met de bovengenoemde structuurvisies en programma’s.
20
3.2
Provinciaal beleid
3.2.1
Omgevingsvisie Op 19 december 2018 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld. Sinds 1 maart 2019 is deze Omgevingsvisie van kracht. De provincie heeft in de Omgevingsvisie een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal gesteld. − Gezond en veilig. Dat = een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig (drink)water, bescherming van onze flora en fauna. Dat = voorbereid zijn op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. En, dat = aandacht hebben voor verkeersveiligheid en veilige bedrijvigheid. − Schoon en welvarend. Dat = een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen. Maar dat = ook: het tegengaan van schadelijke uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen. En: het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie.
Onderdeel van de Omgevingsvisie zijn diverse thematische visieschetsen met de volgende thema’s: − energietransitie: van fossiel naar duurzaam; − klimaatadaptie: omgaan met veranderend weer; − circulaire economie: sluiten van kringlopen; − biodiversiteit: werken met de natuur; − bereikbaarheid: duurzaam verbonden; − vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio; − woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam. Toetsing Met betrekking tot de woon- en leefomgeving streeft de provincie naar een duurzaam en divers woon- en leefklimaat, dat steeds weet te anticiperen op ontwikkelingen. Hierbij sluit het aanbod aan woningtypen en woonmilieus aan bij de diversiteit van de woningvraag. Dit betekent voor iedereen een duurzame passende woning, waarbij de bestaande bebouwde omgeving optimaal wordt benut met voldoende ruimte voor klimaatadaptieve maatregelen. Daarnaast wordt alle nieuwbouw aardgasloos aangelegd en zoveel mogelijk circulair gebouwd. Het voorliggende plan voorziet in de realisatie van maximaal 146 nieuwbouwwoningen aansluitend op de kern Bemmel. Het project kent een gevarieerd aanbod aan woningtypen en sluit aan op de lokale behoefte. De woningen worden gasloos en volgens de nieuwste BENG-normen gerealiseerd.
Daarnaast wordt er binnen het project uitgebreid aandacht besteed aan het landschap en het klimaat met de realisatie van een landschappelijke groenzone centraal in het besluitgebied. Binnen de zone is onder andere ruimte voor waterretentie, landschapselementen, zoals boomgaarden en ruimte om te spelen. De voorgenomen ontwikkeling is daarmee in lijn met de uitgangspunten van de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland.
21
3.2.2
Omgevingsverordening De Omgevingsvisie bevat de strategische ambities voor de lange termijn. De Omgevingsverordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de Provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, mobiliteit en bodem. De verwachting is dat de Omgevingsverordening op termijn alle regels zal gaan bevatten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving.
22
Toetsing Beschermen van landschap De provincie wil de landschappelijke waarden binnen de provincie behouden, beschermen en in stand houden. Daarom moet de toelichting van een omgevingsplan een beschrijving van de wijze waarop rekening is gehouden met de in het besluitgebied aanwezige kernkwaliteiten bevatten, als een omgevingsplan een activiteit of ontwikkeling toelaat. Het besluitgebied is gelegen binnen de Gelderse streek OverBetuwe. Voor zover een omgevingsplan van toepassing is op locaties binnen de Gelderse streek Over-Betuwe, wordt bij een nieuwe activiteit of ontwikkeling rekening gehouden met de voor die streek vastgestelde kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen van het landschap als bedoeld in bijlage Kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen landschap Gelderse streek Over-Betuwe. Dit wordt weergegeven in de onderstaande tabel: Kernkwaliteiten 1
Ontwikkeldoelen
Verstedelijkt rivierengebied (als “Gelderse
Ruimtelijke ontwikkelingen houden rekening
poort van de delta”) tussen Pannerdens Ka-
met en dragen zo mogelijk bij aan de kernkwali-
naal, Nederrijn en Waal, met een afwisseling
teiten van Over-Betuwe. De ontwikkeling van
van enkele nog relatief open (vrij van bebou-
het landschap van Over-Betuwe richten op de
wing) overwegend agrarische landschappen. versterking van de identiteit als ‘poort van de delta’. Creëren van een robuust landschap als groene basis voor het verstedelijkende landschap van Arnhem-Nijmegen. Dijkversterking met versterking van de ruimtelijke kwaliteit en de dijk als scenic route. 2
Van oudsher wringt de Rijn zich tussen de
De aantrekkingskracht van de landschappelijk
stuwwallen van Montferland, Nijmegen en
unieke splitsingspunten van rivieren meer toe-
Veluwe. Met indrukwekkende en unieke split- ristisch-recreatief benutten. singspunten van rivieren: Rijn-Waal en RijnIJssel. Ruimtelijke ensembles waarin de combinatie van landschap en historie, afzijdige ligging, barrièrewerking en grens tot uitdrukking komt. 3
Rivierengebied met klassieke opbouw van ri-
Accentueren van de landschappelijke opbouw
vier, brede en smalle uiterwaarden, dijktrajec- van het rivierengebied: rivieren met natuurrijke ten, fijnmazige (hoger gelegen) oeverwallen
uiterwaarden, kleinschalige diversiteit op de oe-
en min of meer open (lager gelegen) kom-
verwal met veel historische waarden en een ri-
gronden. Landschap mede gevormd door
vierkomlandschap met rationele verkaveling en
continue strijd tegen het water en de klei-,
grote maten. In contrast met de hoge, droge en
zand- en grindwinning van de laatste decen-
bosrijke (en zichtbare) stuwwallen Veluwe en
nia. Dorpspolderstructuren met (dwars)dij-
Nijmegen.
ken, kaden, weteringen, sluizen etc. 4
Vrij uitzicht vanaf dijken over het binnen-
Zichtlijnen behoeden voor verstorende elemen-
dijkse landschap, over de rivieren en naar de
ten.
stuwwallen van de Veluwe en van Nijmegen. 23
5
Verstedelijking vanuit Arnhem en Nijmegen
Voorkomen dat het verstedelijkte gebied door
via ‘riviersprongen’, aangevuld met land-
mogelijk conflicterende, ruimtelijke ontwikkelin-
schapspark Lingezegen als buffergebied.
gen verrommelt, door te sturen op ruimtelijke
Grote variatie in grondgebruik, infrastructuur
kwaliteit en adequaat in te zetten op aantrekke-
en bebouwing.
lijke landschapsbouw: door inrichting van een robuuste groene dooradering van het hele landschap met Park Lingezegen als belangrijke kern, gekoppeld aan verbeterde recreatieve toegankelijkheid, goed aangesloten op de steden en dorpen. Zorgvuldige ruimtelijke ordening van ontwikkelingen langs de snelwegen (inclusief doortrekking van A15), gekoppeld aan landschappelijke investeringen, om ecologische barrièrewerking en landschappelijk kwaliteitsverlies te voorkomen.
6
Gegraven Linge als structurerend land-
Versterken van de Linge als landschapsstruc-
schapselement.
tuur, gekoppeld aan kansen voor natuur, waterbeheer en recreatie.
7
Waardevol open komgebied Hollanderbroek:
Behoud van de open weidsheid door zeer terug-
uitgestrekt grootschalig open landschap en
houdendheid te zijn ten aanzien van ruimtelijke
rustig en stil gebied met oud ontwaterings-
ontwikkelingen. Blijvend benutten voor grond-
systeem met de Linge. Zicht op de stuwwal-
gebonden en duurzame veehouderij en moge-
len van het Veluwemassief.
lijk voor klimaatadaptatie. Zoveel mogelijk de karakteristieke verkaveling en zichtlijnen respecteren.
8
IJssellinie: (relicten van) een historische ver-
De IJssellinie behouden en markante onderde-
dedigingslinie uit de jaren 50 van de 20e
len herstellen en recreatief toegankelijk maken,
eeuw.
mogelijk in combinatie met klimaatadaptatie in de voormalige inundatievlakten.
9
Ecologische waarden met name langs de ri-
Intensief inzetten op het verder aanleggen van
vieren en zegen en in weidevogelgebieden.
ecologische verbindingszones en behoud en
Natura 2000 waarden in Rijntakken en Huis-
ontwikkeling van weidevogelgebieden. Be-
sense waarden.
schermen Natura 2000 waarden. In de uiterwaarden is, naast de functie voor de doorstroming van het rivierwater en voor landbouw, natuur- en landschapsontwikkeling van belang, evenals benutting als recreatief uitloopgebied voor de steden en dorpen en voor klimaatadaptatie.
10
Overblijfselen en verwijzingen naar de Hol-
Bijzondere aandacht geven aan de beleefbaar-
landse Waterlinie (Fort Pannerden) en Limes
heid van de cultuurhistorische linies als uniek
(UNESCO-waarde).
deel van het rivierenlandschap.
24
11
Relatieve stilte en rust als contrast met de
Verschillende recreatievormen afstemmen op
stedelijke zones, zoals in omgeving van Door- rust en stilte, eventueel werken met zonering. nenburg, in de brede uiterwaarden en in de nog relatief ‘lege’ gebieden zoals het Hollanderbroek. De omgeving van de kern Bemmel bestaat nog steeds uit een relatief open en overwegend agrarisch landschap. Door de woningen te realiseren tegen de bestaande dorpsrand blijft dit landschap zo veel mogelijk behouden. Er wordt aangesloten op bestaand stedelijk gebied. De groenzone binnen het besluitgebied vormt de verbinding tussen de dijk met uiterwaarden en park Lingezegen in het komgebied en is daarmee een belangrijke schakel die de overgang van oeverwal naar komgebied zichtbaar maakt. De inrichting van het gebied sluit aan bij de karakteristieken van de stroomrug: een halfopen landschap met verschillende landschapselementen, zoals fruitboomgaarden, struweel en (solitaire) bomen. Hiermee wordt eer gedaan aan de klassieke opbouw van het rivierengebied en blijft het vrije uitzicht vanaf de dijk grotendeels behouden. De verbinding voorziet tevens in de gewenste robuuste groene dooradering van het landschap rondom Park Lingezegen. Tevens vormt de groenzone een goede ecologische verbindingszone. De projectlocatie ligt niet nabij de Linge, het komgebied Hollanderbroek, de IJssellinie, de omgeving van Doornenburg, de brede uiterwaarden en de Nieuw Hollandse Waterlinie of de Limes.
De genoemde kernkwaliteiten en ontwikkelingsdoelen gerelateerd aan deze locaties zijn daarom niet relevant voor het besluitgebied. Wonen In artikel 5.64 van de Omgevingsverordening Gelderland is vastgelegd dat een omgevingsplan alleen nieuwe woningen mogelijk maakt als die ontwikkeling past binnen de regionale woonagenda. In paragraaf 3.3.1 wordt getoetst aan de woondeal 2.0 regio Arnhem Nijmegen. Geconcludeerd wordt dat het plan past binnen de afspraken uit deze woondeal. Hiermee wordt voldaan aan artikel 5.46 uit de Omgevingsverordening. Klimaatadaptatie In artikel 5.85 van de provinciale omgevingsverordening is vastgesteld dat in de toelichting op het omgevingsplan een beschrijving dient te worden gegeven van de maatregelen die worden genomen om de risico’s van klimaatverandering te voorkomen of te beperken. In de beschrijving worden in ieder geval de aspecten waterveiligheid, wateroverlast, droogte en hitte betrokken. Daarnaast moet de opgestelde beschrijving worden opgesteld na overleg met in ieder geval het dagelijks bestuur van het waterschap. Het aspect klimaatadaptatie wordt nader besproken in paragraaf 4.13, waarbij ingegaan wordt op de genoemde aspecten. Het plan voldoet hiermee aan artikel 5.85 van de omgevingsverordening. Intrekgebied Het plangebied ligt gedeeltelijk in intrekgebied.
Op basis van artikel 4.35 van de provinciale omgevingsverordening is het verboden om in een intrekgebied een 25
mijnbouwwerk aan te leggen en te exploiteren, behalve voor het opsporen of winnen van aardwarmte. Het voorliggende besluit ziet niet op de aanleg en/of exploitatie van een mijnbouwwerk en voldoet hiermee aan artikel 4.35 van de provinciale omgevingsverordening.
3.3
Regionaal beleid
3.3.1
Woondeal 2.0 regio Arnhem-Nijmegen Het Rijk, de provincie Gelderland en de gemeenten uit de regio Arnhem-Nijmegen hebben gezamenlijk een woondeal gesloten. De woondeal regio Arnhem-Nijmegen bevat afspraken over onderwerpen en thema’s die van belang zijn voor de gehele regio, zoals de woningbouwopgave, het betaalbaar houden van de woningvoorraad, het versterken van het groene profiel van de regio en de bereikbaarheids- en leefbaarheidsvraagstukken. Dit heeft geleid tot kernafspraken op het gebied van: 1 Woningbouwopgave en versnelling 2 Betaalbaarheid 3 Groen en circulair 4 Leefbaarheid 5 Verstedelijking en gebiedsontwikkeling 6 Specifieke doelgroepen en overige thema’s In de woondeal wordt aangegeven dat de regio te maken heeft met een autonome groeiopgave, een bestaand woningtekort en een hoge binnenkomende migratie uit binnen- en buitenland. Geconstateerd wordt dat tot 2030 een minimale bouwproductie van 33.000 nieuwe woningen nodig is. Dit betekent een ophoging van de realisatie van nu 3.300 woningen per jaar naar zo’n 3.700 woningen per jaar in de regio Arnhem-Nijmegen. Op dit moment is er voor de periode tot en met 2030 voldoende plancapaciteit van minimaal 48.000 woningen, waarvan 13.800 woningen harde plancapaciteit. Deze plancapaciteit ligt boven 130% van de geambieerde nieuwbouw van 33.000 woningen.
Daarmee is er in theorie voldoende plancapaciteit en zijn er mogelijkheden om eventueel een grotere productie te realiseren ten behoeve van een toenemende woningbehoefte. Daarnaast heeft de regio afgesproken om 50% van de zachte plancapaciteit te realiseren in het betaalbare segment (sociale en middeldure huur en betaalbare koop tot de NHG-grens, conform landelijke definities) en in de nieuwe woningbouwplannen spannen partijen zich in om minimaal 25% circulair te laten ontwikkelen. Ook leefbaarheid speelt een belangrijke rol, de regio spant zich in om sterke, toekomstbestendige en gemengde/gedifferentieerde wijken te realiseren. Daarnaast zijn afspraken gemaakt over de huisvesting van speciale doelgroepen als kwetsbare groepen, ouderen, dak- en thuislozen, arbeidsmigranten, woonwagenbewoners, studenten en jongeren.
26
Toetsing Voorliggend plan is gedeeltelijk opgenomen in de zachte plancapaciteit van de regio Arnhem-Nijmegen met 85 woningen. In werkelijkheid worden er maximaal 146 wooneenheden gerealiseerd. Als alle zachte plannen hard worden dan is er in de regio voldoende plancapaciteit. Dit project levert daar een bijdrage aan, maar heeft ook nog extra woningen waar in de woondeal in eerste instantie geen rekening mee is gehouden. Er wordt daarmee nog een extra stapje gezet om de ambitie van 130% plancapaciteit waar te kunnen maken. Daarom wordt geacht dat met voorliggend plan concreet een bijdrage geleverd kan worden aan de ambities zoals gesteld in de Woondeal. In de planmonitor van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is de plancapaciteit per gemeente opgenomen. De gemeente Lingewaard kent een harde plancapaciteit van 26% en een zachte plancapaciteit van 74%. De gemeente kent een restopgave van 3.713 woningen als alle harde en zachte plannen gerealiseerd worden. Het voorliggend plan levert daarom ook een bijdrage aan de restopgave. Binnen het besluitgebied wordt een gevarieerd programma gerealiseerd bestaande uit 30% sociale huurwoningen, 37% goedkope en betaalbare koopwoningen en middeldure huur en 33% koopwoningen voor de vrije sector. De woningen worden duurzaam en gasloos ontwikkeld en er is veel aandacht voor natuur en klimaatadaptatie.
Een deel van de woningen is zeer geschikt voor ouderen en starters. Het plan voldoet daarom aan de uitgangspunten van de woondeal regio Arnhem-Nijmegen.
3.4
Gemeentelijk beleid
3.4.1
Omgevingsvisie Lingewaard 2023-2035 De omgevingsvisie van Lingewaard is op 11 mei 2023 vastgesteld. De visie schetst een algemeen beeld van de gewenste fysieke leefomgeving. Dat betekent dat er op hoofdlijnen wordt gekeken naar de gemeente als geheel waarbij bij verschillende onderwerpen en uitdagingen de samenhang wordt bekeken. De omgevingsvisie vervangt de structuurvisie uit 2012. In de omgevingsvisie worden twee vergezichten benoemd die de ambities van de gemeente Lingewaard beschrijven in 2035: 1. Een toekomstbestendige leefomgeving voor jong en oud, waarin alle ontwikkelingen bijdragen aan gezonde, duurzame en leefbare kernen waar fijn en groen wonen de norm is. Saamhorigheid, identiteit en leefbaarheid staan centraal in de Lingewaards kernen. 2. Lingewaard als onderdeel van de Groene Metropoolregio, waarbij Lingewaard zich inzet op: − het versterken van de economische kracht van het tuinbouwgebied NEXTgarden (duurzame voedselproductie) en de lokale bedrijvigheid; − het versterken van een landschap dat uitnodigt om dicht bij de eigen woonomgeving buiten te ontspannen. Daarnaast wordt er binnen de visie ook specifiek gekeken naar de verschillende kernen binnen het gebied, waarin de ambities worden opgedeeld per deelgebied: − versterken en ontwikkelen van de historische kernen; 27
− gezonde en leefbare wijken; − veilige en bereikbare kernen; − buitengebied: lokaal en regionaal groen middengebied; − binnenstedelijk ontwikkelen; − park Lingezegen; − werkgebieden; − aantrekkelijk en hoogwaardige dorpsrand.
Visiekaart kern Bemmel (bron: Omgevingsvisie Lingewaard)
De ambities voor de voor voorliggend besluit meest relevante deelgebieden worden hieronder nader toegelicht: Gezonde en leefbare wijken: − toekomstbestendige woonwijken door 3 generaties wonen, met een gevarieerd woningaanbod voor verschillende doelgroepen en ruimte voor ontmoeting; − klimaatbestendige en - adaptieve (hittestress, stedelijk water en groen) woonwijken; − verduurzamen van de bestaande woningvoorraad. Aantrekkelijke en hoogwaardige dorpsrand: − versterken van de landschappelijke identiteit; − integrale aanpak voor wonen, werken, natuur, water en recreatie. Mee-koppelkansen voor natuur, recreatie en landschap bij de ontwikkelingen van wonen, energie en landbouw.
28
Toetsing Het onderhavig woningproject staat op de visiekaart met een rode stip ingetekend als geplande woningbouw-ontwikkeling. Het project voorziet in de realisatie van maximaal 146 nieuwbouwwoningen, waarbij groen een belangrijke rol heeft gespeeld in het stedenbouwkundig ontwerp. Met de realisatie van een groenzone centraal in het besluitgebied en een gevarieerd woningaanbod wordt invulling gegeven aan de ambitie voor een toekomstbestendige leefomgeving voor jong en oud. Daarnaast wordt het landschap met groenzone versterkt en nodigt deze uit om dicht bij de eigen woonomgeving buiten te ontspannen. Ook biedt de groenzone ruimte voor klimaatadaptieve maatregelen, die tevens ook op andere locaties binnen het plan worden toegepast. Het plan is derhalve geheel in lijn met de ambities van de gemeente Lingewaard. 3.4.2
Nota Wonen 2020 - 2025 gemeente Lingewaard Wat wil de gemeente bereiken? Met deze woonvisie wil de gemeente de huidige en nieuwe inwoners de kans geven binnen de gemeente een wooncarrière te doorlopen. Lingewaard ziet het als haar taak om naar vermogen al hun inwoners passend en goed te huisvesten in een aantrekkelijk woonmilieu. Passend huisvesten houdt in dat het woningaanbod is afgestemd op de financiële mogelijkheden die mensen hebben. Goede huisvesting betekent dat ook in het betaalbare segment sprake is van een goede kwaliteit en toekomstwaarde van de woningen. Focus ligt op versneld bouwen, flexibel nieuwbouwprogramma, actiever regisseren, doelgroepen senioren en starters, ook kleinere woningen en meer (particuliere) woningen mogelijk maken. Wat doet de gemeente daarvoor? In de nota wordt een groot aantal acties genoemd om dit doel te bereiken. Samen met bewoners, zorginstellingen, ontwikkelaars en andere overheden zal de gemeente de samenwerking moeten zoeken om tot resultaten te komen. Met de corporaties en huurdersorganisaties legt de gemeente dit vast in nieuwe prestatieafspraken. Wat mag het kosten? De nota Wonen heeft geen directe financiële gevolgen. Wel zijn er verschillende gewenste acties genoemd waar uiteindelijk budget voor nodig is. Op dit moment is de hoogte van het aanvullende budget nog niet in te schatten.
Hiervoor zullen voorstellen volgen die aan de raad voorgelegd worden bij de kadernota en/of begroting (zoals bijvoorbeeld een wijziging van de starterslening). De doelstellingen van de nota zijn weergegeven in de onderstaande afbeelding:
29
Overzicht van de doelstellingen van de Nota wonen 2020 - 2025 (bron: Nota Wonen 2020 - 2025)
Toetsing Met de onderhavige ontwikkeling worden maximaal 146 nieuwbouwwoningen mogelijk gemaakt aan de rand van de kern Bemmel. In totaal bestaat 67% van het programma uit sociale huur, middenhuur en betaalbare koop. De overige 33% procent van de woningen is bestemd voor de vrije sector. Er worden zowel levensloopbestendige appartementen als rijwoningen gerealiseerd die geschikt zijn voor starters, ouderen en middeninkomers. Het plan sluit derhalve naadloos aan op de Nota wonen van de gemeente Lingewaard.
30
4 Gevolgen fysieke leefomgeving 4.1
Milieueffectrapportage
4.1.1
Algemeen De wetgeving over de milieueffectrapportage (m.e.r) is opgenomen in afdeling 16.4 van de Omgevingswet en in hoofdstuk 11 en bijlage V bij het Omgevingsbesluit. Daarin is bepaald dat het bevoegd gezag bij de voorbereiding van een plan of programma een milieueffectrapport opstelt, als dat plan of programma het kader vormt voor te nemen besluiten voor projecten die zijn aangewezen in artikel 16.43 van de Omgevingswet. Onder een plan of programma, als bedoeld in artikel 2, onder a, van de SMB-richtlijn (EU-richtlijn voor strategische milieubeoordeling), wordt in ieder geval verstaan een omgevingsvisie, programma, omgevingsplan en voorkeursbeslissing. Voor de plannen en programma’s waarvoor een plan-milieueffectrapport moet worden opgesteld is in de Omgevingswet een generieke aanwijzing opgenomen. Hiervoor is aansluiting gezocht bij de SMB-richtlijn. In Bijlage V bij het Omgevingsbesluit staan de aangewezen categorieën van projecten waarvoor een m.e.r.-procedure verplicht is. Voor plannen en programma’s die betrekking hebben op kleine gebieden op lokaal niveau en/of kleine wijzigingen heeft de Omgevingswet de plan-m.e.r.-beoordeling geïntroduceerd. Voor deze ontwikkelingen is een plan-m.e.r. alleen verplicht als voor de activiteit aanzienlijke milieugevolgen worden verwacht.
Een plan-m.e.r.-beoordeling is ook van toepassing op plannen of programma’s die een kader vormen voor m.e.r.-(beoordelings)plichtige projecten en besluiten die niet in het Omgevingsbesluit zijn genoemd. De plan-m.e.r.-beoordeling betreft een toets om na te gaan of sprake is van een plan met grote milieugevolgen. Deze toets dient plaats te vinden aan de hand van de criteria van Bijlage III, van de EU-richtlijn m.e.r. De hoofdcriteria waaraan moet worden getoetst zijn: kenmerken van het project, plaats van het project en kenmerken van het potentiële effect.
4.1.2
Toetsing Met de onderhavige ontwikkeling worden maximaal 146 nieuwbouwwoningen mogelijk gemaakt aan de rand van de kern Bemmel. Uit toetsing van de ontwikkeling aan de m.e.r.-wetgeving, blijkt dat de beoogde ontwikkeling is aan te merken als een activiteit als bedoeld in categorie J11, kolom 3 in samenhang met kolom 1, in bijlage 5 van het Omgevingsbesluit, namelijk ‘de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen’. Voor dit type project gelden geen drempelwaarden voor een m.e.r.plicht, maar geldt wel dat bij de aanleg, wijziging of uitbreiding van een dergelijk project sprake is van een mer-beoordelingsplicht. Daarom is een mer-beoordeling
31
uitgevoerd3. Hierin is beoordeeld of als gevolg van de beoogde woningbouw-ontwikkeling nadelige effecten op het milieu zijn te verwachten. De navolgende tabel geeft een overzicht van de beoordeelde milieuaspecten en de daarbij behorende conclusies weer. Aspect
Beoordeling milieueffecten
Natuur
Nabij het besluitgebied bestaat een Natura 2000-gebied, waar door de ontwikkeling
(gebiedsbescherming)
volgens de stikstof voortoets geen toename van stikstofdepositie plaatsvindt. Hier is ter toetsing van de haalbaarheid rekening gehouden met intern salderen van de agrarische percelen. Wanneer dit voor de omgevingsvergunning wordt toegepast dient hiertoe een passende beoordeling uitgevoerd te worden om een Natura 2000-vergunning aan te vragen. Van een negatief milieueffect op dit aspect is dan geen sprake.
Mogelijk dient nader onderzoek te worden verricht voor wat betreft de overige gebiedsbescherming, verstoring van instandhoudingsdoelstellingen door geluid, trillingen en licht. Waarschijnlijk wordt het Natura 2000-gebied hier door de Waaldijk van afgeschermd. Ervan uitgaande dat het onderzoek plaats zal vinden indien benodigd, en eventueel daaruit volgende maatregelen zullen worden genomen in de verdere planvorming, zijn hiermee de negatieve effecten op zijn hoogst beperkt. Dit effect kan zeker niet als een belangrijk nadelig gevolg voor het Natura 2000-gebied Rijntakken worden gekwalificeerd. Natuur
Op grond van het verrichte natuuronderzoek volgt dat er mogelijk (leefgebied of ver-
(soortenbescherming)
blijfplaatsen van) meerdere beschermde soorten in het besluitgebied aanwezig zijn, alsook algemeen beschermde soorten. Er is vervolgonderzoek benodigd om te bepalen of er maatregelen genomen moeten worden. Bij de verdere uitwerking van de ontwikkeling is het noodzakelijk om de voorgeschreven maatregelen te volgen, om het vestigen van beschermde soorten te voorkomen en het schaden van algemene soorten te voorkomen. Als deze werkwijze wordt opgevolgd zijn er wat betreft soortenbescherming geen belangrijke negatieve effecten te verwachten.
Verkeer
De nieuwe woonontwikkeling zorgt voor een verkeersaantrekkende werking. Deze toename aan verkeersbewegingen kan zonder afwikkelingsproblemen worden aangesloten op de bestaande infrastructuur. Het planverkeer van de ontwikkeling maakt slechts enkele procenten uit van de bestaande verkeersstroom. Door de snelheidsverlaging en oversteekplaats met gescheiden rijstroken kan alle verkeer veilig doorstromen. Gezien voorgaande worden wat betreft verkeer geen negatieve milieueffecten verwacht.