Document · PDF

Programmabegroting 2025-2028- aanpassing bijlage D pagina 119 .pdf

BOB-avond beeld- en oordeelsvormende sessies 24 oktober 2024, gemeente LeusdenBij agendapunt: 2: RV Programmabegroting gemeente Leusden 2025-202837.705 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

182,0

2026

2027

2028

162,0

2025 Structureel

2026

2027

2028

730,0

76,0

34,0 24,0 20,0

34,0 150,0 24,0 20,0

370,0 1,0

542,0 1,0

1.255,0

1.405,0

1.577,0

21,0 125,0 57,0 15,0

125,0 5,0 10,0

20,0 25,0 100,0

20,0 100,0

545,0

422,0

20,0

0,0

BBV indicatoren De verplichte beleidsindicatoren worden per domein weergegeven. De indicatoren staan op waarstaatjegemeente.nl en zijn daar ook te raadplegen. Op de website kunnen ook vergelijkingen worden gemaakt met andere gemeenten.

Omschrijving

2020

2021

2022

2023

Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner)

67,2

63,8

55,9

% Hernieuwbare elektriciteit

17,6

17,3

27,6

Indicator: Toelichting:

Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner)

Bron:

De hoeveelheid niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval (kg) per inwoner. Centraal Bureau voor de Statistiek - Statistiek Huishoudelijk afval

Indicator:

% Hernieuwbare elektriciteit

Toelichting:

Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. Rijkswaterstaat Klimaatmonitor

Bron:

4. Domein Samenleving Het Sociaal Domein gaat over jeugd en onderwijs, zorg en welzijn, werk en inkomen en sport en cultuur. Bij jeugd en onderwijs richten we ons op preventieve ondersteuning voor de jeugd, de samenwerking met het onderwijs, inclusief passend onderwijs, de inzet van leerlingenvervoer en leerplicht, en de inzet van ingekochte Jeugdhulp. Bij zorg en welzijn richten we ons op preventieve ondersteuning voor m.n. volwassenen, volksgezondheid, de inzet van vrijwilligers, mantelzorgondersteuning, initiatieven vanuit de samenleving, vervoer, en de inzet van ingekochte maatschappelijke ondersteuning en zorg. Bij werk en inkomen richten we ons op arbeidsintegratie, integratie van statushouders, armoedebeleid en schuldhulpverlening. Binnen deze terreinen zijn doelen geformuleerd in ons integrale Beleidskader Sociaal Domein. Met het Beleidskader Sociaal Domein maart 2023 - 2027 bouwen we, samen met onze partners, aan een thuis voor iedere inwoner. Daarbij gaan we uit van de visie dat rondkomen, wonen en veiligheid het fundament van het leven vormen. Vanuit die vaste basis is er ruimte voor ontmoeting en verbinding in netwerken met anderen, zodat we elkaar zien en om hulp kunnen vragen.

Daarmee ontstaan er ook kansen om - waar het kan - een vitaal en gezond leven op te bouwen: gezonde voeding, bewegen of sporten en meedoen in de samenleving houden ons lichamelijk en mentaal fit – dit is de kern van preventie. Voor wie dat nodig heeft, is er passende ondersteuning en zorg door de gemeente, onder andere op het terrein van Wet maatschappelijke ondersteuning, Jeugdwet en Participatiewet.

De programmaonderdelen binnen domein Samenleving bestaan hiermee uit: 1. Vaste basis, met doelen rondom Rondkomen, Wonen en zorg, en Opvang vluchtelingen 2. Verbindend netwerk, met doelen rondom Netwerken en Vrijwilligers 3. Vitaal leven, met doelen rondom Leefstijl, sport, bewegen en Opvoeden en opgroeien 4. Passende ondersteuning, met Toekomstbestendige ondersteuning als doel

Relevante beleidsnotities domein Samenleving • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Beleidskader Sociaal Domein, Thuis in Leusden, samen bouwen aan nu en later, maart 2023-2027 Verordening Jeugdhulp Leusden 2024 Verordening maatschappelijke ondersteuning Leusden 2024 Verordening Participatieraad 2018 Algemene subsidieverordening 2024 Criteria fonds samenlevingsinitiatieven 2019 Verordening Maatregelen Participatiewet, IOAW en IOAZ 2018 Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive Leusden 2015 Verordening re-integratie Participatiewet Leusden 2015 Verordening Individuele inkomenstoeslag Leusden 2015 Verordening Individuele studietoeslag Leusden 2015 Verordening tegenprestatie 2015 Verordening Cliëntenparticipatie Wet sociale werkvoorziening Leusden 2017 Verordening Persoonsgebonden budget begeleid werken Wet sociale werkvoorziening 2008 Verordening beslistermijn schuldhulpverlening 2021 Beleid Peuteropvang en vve 2022 Handhavingsbeleid kinderopvang 2016 Woonvisie Leusden 2016-2025 Cultuurnota: Cultuur dichtbij, kiezen voor cultuur in Leusden 2024-2028 Leusdens Sport- en beweegakkoord 2.0 2023 Visie op (overdekt) zwemmen in Leusden Toekomstscenario’s zwembad Octopus, 2024 Sportaccommodatiebeleid, 2024

1. Vaste basis Ambitie, context en achtergrond Een vaste basis is het eerste onderdeel van onze visie. Ieder mens, en iedere inwoner van Leusden, heeft in het leven een vaste basis nodig. Een fundament waarop je kunt bouwen. Zo hebben inwoners zekerheid nodig dat zij voldoende inkomen hebben om te kunnen leven, dat zij kunnen rondkomen. Maar een vaste basis is meer dan deze veel besproken ‘bestaanszekerheid’. Het gaat ook om wonen, passend kunnen wonen, een plek hebben van waaruit je je leven kunt opbouwen. Zelfstandig of met ondersteuning. En dat in een veilige leefomgeving - mensen hebben veiligheid nodig om te wonen en te leven, een veilig bestaan. Rondkomen, wonen en veiligheid vormen een fundament in het leven. Inwoners hebben hier zelf een verantwoordelijkheid in – de overheid, de gemeente ook. • Bij dit onderdeel Vaste basis hebben we gekozen voor het speerpunt Rondkomen, waarmee we ernaar toe willen werken dat inwoners zich in een gezonde financiële situatie bevinden en mee kunnen doen in de samenleving. • Met het speerpunt Wonen en Zorg willen we ernaar toe werken dat inwoners passend kunnen wonen in een veilige leefomgeving. Dat is een randvoorwaarde om mee te kunnen doen in de samenleving. We zetten in op een betere aansluiting van het aanbod aan woningen op de behoefte die er in Leusden is.

• Ook de opvang van vluchtelingen in Leusden is een opgave die we in dit onderdeel omschrijven.

Wat willen we bereiken? S.1.1 Inwoners bevinden zich in een gezonde financiële situatie en kunnen meedoen in de samenleving Goed met geld omgaan is een thema waar iedereen mee te maken heeft. We richten ons op preventie en bewustwording. Als het inwoners zelf niet lukt om rond te komen, ondersteunen we inwoners zo vroeg mogelijk om erger te voorkomen. Weinig financiële ruimte mag geen belemmering vormen om mee te doen in de samenleving. We spelen in op actuele ontwikkelingen en passen onze minima-regelingen waar nodig aan.

Wat gaan we daarvoor doen? S.1.1.1: We stimuleren gezonde bestedingspatronen onder volwassenen en jongeren. We dragen uit dat iedereen in financiële problemen kan komen, door stijgende prijzen of verlies van een partner, baan, of een scheiding (life events). Met een communicatiecampagne willen we inwoners met een modaal inkomen die door onvoldoende buffer bij tegenslag in financiële problemen zouden kunnen komen, wijzen op de mogelijkheid om grip te krijgen en houden door hun bestedingspatronen aan te passen. S.1.1.2: We hebben een passend aanbod aan regelingen voor inwoners met een minimuminkomen. Uit de minima-effectrapportage (2022) bleek dat de gemeentelijke regelingen bijdragen aan het meedoen van inwoners met een minimum inkomen. We monitoren het bereik van onze regelingen en versterken het lokale netwerk rondom Rondkomen. We starten een onderzoek naar de mogelijkheid van een minimapas. En we evalueren in 2025 onze regelingen en die van partners als het gaat om kinderen uit minima-gezinnen (kindpakket). We monitoren het bereik van onze regelingen en versterken het lokale netwerk rondom Rondkomen. S.1.1.3: We helpen jongeren snel schulden oplossen In 2024 zijn we gestart met het aanbieden van een 'snel schuldvrij traject’ waarbij jongeren snel en duurzaam uit de schulden komen. Voor jongeren met een kleine schuld bieden we 'turbo-schuldregelen’ aan.

Door jongeren binnen een week te helpen voorkomen we bij 'turbo-schuldregelen' ervoor dat schulden groter worden. Het gaat om een vierjarige pilot die tot 2028 zal lopen. S.1.1.4: We helpen inwoners in de bijstand met persoonlijke ontwikkeling en meedoen in de samenleving We starten met een pilot van twee jaar voor een groep inwoners die langdurig gebruik maakt van een bijstandsuitkering. In het project halen we op wat de brede behoeften zijn van de deelnemers, met als doel deze inwoners (maatschappelijk) te activeren en mee te laten doen. We maken daarbij gebruik van de nieuwe Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams). Wat we leren uit de pilot verwerken we in onze dienstverlening.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partijen

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Stadsring, Gemeente Amersfoort, Lariks, Werkgeversservicepunt (WSP), Voedselbank Leusden, Integratiewerk, Omthuis, fondsen als Stichting De Boom, Noodfonds. RWA RWA-Amfors biedt werk en begeleiding aan SW-medewerkers uit de arbeidsmarkt regio Amersfoort.

Wat willen we bereiken? S.1.2: Inwoners kunnen zoveel mogelijk zelfstandig en passend wonen in een veilige leefomgeving Passend kunnen wonen in een veilige leefomgeving is een randvoorwaarde om mee te kunnen doen in de samenleving. Een tekort aan woningen en gestegen woningprijzen maken het ook in Leusden lastiger om een passende plek te vinden. Niet iedereen heeft hier last van. We zien wel dat het ontbreken of moeilijk kunnen vinden van een passende woonplek negatieve gevolgen kan hebben voor iemands leven.

Wat gaan we daarvoor doen? S.1.2.1: We implementeren het uitvoeringsplan van de Woonzorgvisie Voor veel mensen is het moeilijk passende huisvesting te vinden. Sommige mensen hebben nog minder kansen, omdat ze zich in een kwetsbare situatie bevinden of omdat zij naast een woning ook extra zorg of begeleiding nodig hebben. In de Woonzorgvisie, een onderdeel van het volkshuisvestingsprogramma als uitwerking van de Omgevingsvisie, is een visie en de lokale opgave opgenomen die zich richt op deze aandachtgroepen. In 2024 wordt de concept woonzorgvisie opgesteld en in de inspraak gebracht. In 2025 wordt deze aan de raad voorgelegd om vast te stellen. Parallel aan het inspraaktraject voor de Woonzorgvisie wordt in 2024 ook een uitvoeringsprogramma opgesteld gericht op realisatie van de Woonzorgvisie. We pakken die onderwerpen op die gepland staan voor 2025. In 2025 gaan we aan de slag met dit uitvoeringsplan met als doel om een passende plek voor deze aandachtgroepen te organiseren. S.1.2.2: We stimuleren het levensloopbestendig maken van bestaande woningen. Mensen hebben een eigen verantwoordelijkheid om een passende woning te vinden en te kunnen bekostigen. Oudere inwoners bereiden zich voor op een mogelijk veranderde woonbehoefte als zij ouder zijn.

De gemeente biedt inzicht in en stimuleert gebruik van mogelijkheden, activiteiten en regelingen door: • Een campagne te voeren over ‘bewust wonen’; • Voorlichting te geven over valpreventie als onderdeel van het uitvoeringsprogramma Samen Sterker Eemland (SSE); • Stimuleringsmiddelen in te zetten om het gebruik van hulpmiddelen, domotica of woningaanpassingen (financieel) toegankelijker te maken.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partijen Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Omthuis, Lariks, belangenbehartigers en vrijwilligers vanuit onze maatschappelijke partners, Partners regionaal Zorgakkoord “Samen Sterker Eemland”

Wat willen we bereiken? S.1.3: Opvangen van vluchtelingen in Leusden Ook in Leusden hebben we een verantwoordelijkheid voor de opvang van diverse groepen vluchtelingen. We vangen zowel Oekraïense ontheemden op als alleenstaande minderjarige vreemdelingen. We willen ons aandeel van de benodigde opvangplekken van asielzoekers realiseren.

Wat gaan we daarvoor doen? S.1.3.1: We zoeken een nieuwe passende huisvesting voor de 240 Oekraïense ontheemden die tot 1 juni 2025 aan de Storkstraat 8-10 verblijven. In 2024 is een projectleider aangenomen die de opdracht heeft huisvesting te vinden voor 240 personen. De projectleider brengt verschillende opties in kaart, weegt verschillende belangen en stelt B&W, de Raad en de organisatie regelmatig op de hoogte. S.1.3.2: We vangen in Leusden 60 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’ers) op. De amv’ers worden opgevangen op de locatie Speelkamp 22. In de bestuursovereenkomst met het COA is onder andere afgesproken om na 10 maanden vanaf het moment dat er sprake is van volledige bezetting van het opvangcentrum te evalueren. We monitoren en evalueren de opvang en begeleiding van de alleenstaande minderjarige vreemdelingen die in het opvangcentrum verblijven. S.1.3.3: We vangen asielzoekers op in het kader van de spreidingswet. In het kader van de spreidingswet moet gemeente Leusden in totaal 207 opvangplekken realiseren. We ronden het strategisch locatieonderzoek in 2024 af. Na dit locatieonderzoek moet blijken welke mogelijkheden er zijn of kunnen ontstaan. Hiermee gaan we bepalen of er beleid moet veranderen om deze locaties als opvang of woonlocatie te kunnen gebruiken. We passen indien nodig de omgevingsvisie aan.

We voeren gesprekken met inwoners, ondernemers, apart en als groep, om te kijken hoe de beste toekomst voor iedereen eruit kan zien.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partijen Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Lokale bedrijven, zorg- en onderwijsinstellingen, vrijwilligersgroepen VRU, Kansmakersteam Provincie Utrecht

2. Verbindend netwerk Ambitie, context en achtergrond Een verbindend netwerk is het tweede onderdeel van onze visie. Aanvullend op een vaste basis, heeft ieder mens verbinding nodig met mensen om zich heen. Verbinding is meer dan elkaar af en toe ontmoeten, meer dan het ondernemen van activiteiten buiten de deur. Hoewel dat belangrijk is en blijft, betekent ontmoeten van mensen tijdens een activiteit nog niet dat iemand zich ook verbonden voelt met anderen, dat iemand onderdeel is van een betekenisvol netwerk. Een structuur van verbindende netwerken zorgt voor een sterke samenleving van inwoners, die een uitdaging aan kan. • Met het speerpunt Netwerken willen we ernaar toe werken dat inwoners onderdeel zijn van een (sociaal) netwerk. Ruim 25 procent van de volwassenen in Leusden voelt zich sociaal eenzaam. Niet iedereen heeft het gevoel in verbinding te staan met anderen. We stimuleren dat inwoners zelf actief kunnen bouwen aan netwerken, dat huidige netwerken worden versterkt en dat inwoners die dat nodig hebben, worden ondersteund bij het aansluiten bij een sociaal netwerk.

• Met het speerpunt Vrijwilligers willen we ernaar toe werken dat we het potentieel van vrijwilligers behouden of laten groeien. Leusden kent heel veel betrokken vrijwilligers, maar er is een noodzaak om ook op de lange termijn voldoende vrijwilligers te behouden.

Wat willen we bereiken? S.2.1 We willen dat elke inwoner van Leusden onderdeel is van een (sociaal) netwerk Een sociaal netwerk is een verzamelnaam voor het geheel aan betekenisvolle personen dat functioneert als een ondersteuningsbron voor het eigen welzijn en dat van andere personen in het netwerk. Het sociale netwerk draagt bij aan persoonlijke ontwikkeling en geeft in de nabije toegang tot persoonlijke steun, diensten, en materiële steun. Voor inwoners waar dit een brug te ver voor is, is er de mogelijkheid voor één op één ondersteuning.

Wat gaan we daarvoor doen? S.2.1.1: We werken samen met onze (subsidie)partners in het zorgen voor een netwerkstructuur in Leusden. Met onze (subsidie)partners maken we afspraken over op welke wijze zij een rol kunnen nemen in het stimuleren of bieden van netwerken en de toeleiding van inwoners naar een netwerk. Dit is een onderdeel van de (subsidie) afspraken met hen. De criteria van het fonds Samenlevingsinitiatieven en het Platform Sport en Bewegen worden hierop aangepast. S.2.1.2: We stimuleren de wijkverenigingen om een netwerk te zijn van en voor inwoners. De wijkverenigingen zijn een laagdrempelige ontmoetingsplek voor inwoners. Ook kunnen zij voor inwoners een netwerk zijn waarop ze kunnen terugvallen. Ook bieden zij aan inwoners, die dat nodig hebben, ondersteuning bij het opbouwen van een netwerk. We bieden hiervoor handvaten aan de vrijwilligers.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partijen

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Wijkverenigingen, Lariks en partijen waar we een subsidierelatie mee hebben.

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

Wat willen we bereiken? S.2.2 Behouden en waar mogelijk vergroten van het potentieel van vrijwilligers in Leusden Organisaties hebben te kampen met minder vrijwilligers. Ook hebben beschikbare vrijwilligers minder tijd door toegenomen andere taken zoals werk of mantelzorg. Dit is een landelijk probleem. In Leusden zijn wij voor een groot deel afhankelijk van de inzet van vrijwilligers voor veel activiteiten en voorzieningen op het gebied van sport, welzijn en cultuur. Daarom vinden wij het belangrijk om zoveel mogelijk vrijwilligers te behouden en waar mogelijk meer inwoners in Leusden in staat te stellen om vrijwilligerswerk te doen

Wat gaan we daarvoor doen? S.2.2.1: We versterken samenwerking en kennisuitwisseling tussen vrijwilligersorganisaties. Daarom richten we samen met vrijwilligersorganisaties een vrijwilligersplatform op. Enerzijds is het platform een middel voor organisaties om elkaar te ontmoeten, kennis te delen en samen te werken, anderzijds is het platform een klankbord om verbeteringen op het gebied van vrijwilligersondersteuning te bespreken, zoals het verbeteren van de vacaturebank.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partijen

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Vrijwilligersorganisaties op het gebied van sport, welzijn en cultuur, Lariks

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

3. Vitaal leven Ambitie, context en achtergrond Een vitaal leven is het derde onderdeel van onze visie. Op de fundering van een vaste basis, en verbonden in een netwerk, kunnen inwoners een vitaal leven opbouwen. Een vitaal leven is een gezond leven. Gezondheid is niet vanzelfsprekend, maar een gezonde leefstijl is een keuze. Gezonde voeding, sporten en bewegen, ontmoeten en het opdoen van inspiratie door bijvoorbeeld cultuur, zijn bij uitstek manieren om te werken aan het verbeteren van fysieke en mentale gezondheid. Vitaliteit en veerkracht van inwoners en van de samenleving kan problematiek voorkomen of helpen verminderen. Hierin ligt de kern van preventie. • Met het speerpunt Leefstijl, sport en bewegen willen we toewerken naar een betere fysieke en mentale gezondheid - en veerkracht - van onze inwoners. Veel inwoners van Leusden zijn of voelen zich relatief gezond. Onder de jongeren en jongvolwassenen zien we wel dat deze groep te maken heeft met toenemende stress en meer risico hebben op mentale problemen. Ook gezien de dubbele vergrijzing in Leusden is het van belang om deze groter wordende doelgroep fit en vitaal te houden. • Met het speerpunt Opvoeden en opgroeien willen we er naartoe werken dat jeugdigen kansrijk kunnen opgroeien en zich gezond en veilig ontwikkelen. Met het grootste deel van de Leusdense jeugd gaat het goed.

Tegelijkertijd heeft ruim 35 procent van de ouders in Leusden zorgen over opvoeding, gedrag en ontwikkeling van hun kind. Landelijk zien we dat mentale gezondheid onder jongeren verslechtert.

Wat willen we bereiken? S.3.1 We willen een betere fysieke en mentale gezondheid - en veerkracht - van onze inwoners. Hiermee zijn de inwoners vitaal genoeg om hun eigen leven vorm te geven, ervaren zij een goede kwaliteit van leven en zijn zij weerbaar genoeg om fysieke, sociale en emotionele uitdagingen in het leven aan te kunnen. Inwoners hebben zich informatie, kennis en vaardigheden in het leven eigen gemaakt om gezond te leven en het dagelijks leven betekenisvol in te vullen.

Wat gaan we daarvoor doen? S.3.1.1: Bewustwording vergroten van het belang van een vitaal leven voor inwoners van 0 tot 100 jaar. Met speciale aandacht voor de mentale gezondheid van jeugdigen en jongvolwassenen (12-25 jaar). Dit doen we met een campagne waarin we informatie en voorlichting geven over belangrijke thema’s van een gezond en vitaal leven. Dit zijn onder andere cultuuraanbod, sport en bewegen, gezonde voeding en gewicht, middelen- en beeldschermgebruik, mentale gezondheid (waaronder stress, slapen en netwerken).

S.3.1.2: We voeren de nieuwe Uitvoeringsagenda cultuur uit. Dit is een uitwerking van de Cultuurnota 2024-2028. In de Uitvoeringsagenda cultuur staan de acties die we gaan uitvoeren. Onderdelen van de uitvoeringsagenda zijn bijvoorbeeld het aanstellen van een cultuurmakelaar. S.3.1.3: We stimuleren laagdrempelig bewegen in de wijk We zetten wandel- of beweeggroepen op in meerdere wijken in Leusden. De wandelgroepen zijn laagdrempelig en stimuleren mensen in beweging te komen, helpen vitaal te blijven en eventueel overgewicht tegen te gaan, en dragen bij aan het vormen van een sociaal netwerk in de wijk. Hiervoor werken wijkverenigingen en buurtsportcoaches samen. De Wandelbond verzorgt trainingen van vrijwilligers. Daarnaast onderzoeken we de inzet van de beweegcarrousel, om mensen kennis te laten maken met verschillende sportmogelijkheden in Leusden. S.3.1.4: We stimuleren Gezonde Scholen op de basisscholen in Leusden. We willen dat meer scholen in Leusden de mogelijkheid hebben om aan de slag te gaan met de Gezonde Schoolaanpak. Doel van de aanpak is een gezonde leefstijl vanzelfsprekend te maken voor leerlingen en studenten. Dit lukt door met een stappenplan te werken aan een gezondheidsthema dat de school zelf kiest.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partijen

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Partners eerstelijnsgezondheidszorg, (SEL) Partners sport en beweegnetwerk: sport- en beweegaanbieders, inclusief Platform Sport en Bewegen, buurtsportcoaches Lariks Culturele organisaties Onderwijs Culturele organisaties GGD

Wat willen we bereiken? S.3.2: Jeugdigen in Leusden groeien kansrijk op en ontwikkelen zich gezond en veilig. Meer jeugdigen krijgen een kansrijke start. Jeugdigen en ouders weten activiteiten, ondersteuning en bestaande basisvoorzieningen beter te vinden. Ouders krijgen meer ruimte om hun opvoedvragen en –knelpunten te bespreken om hun ouderschap en relaties te versterken.

Wat gaan we daarvoor doen? S.3.2.1: We ondersteunen ouders en kinderen met preventieve, vroegtijdige en passende ondersteuning. We gebruiken kennis van ervaringsdeskundigen om ouders en professionals te informeren en adviseren. S.3.2.2: We versterken de samenwerking tussen partners in de doorgaande ontwikkelingslijn van de jeugd. We bespreken met partners hoe we jongeren in de overgang van basisschool naar het voortgezet onderwijs beter kunnen ondersteunen. Vertrouwde netwerken om jeugdigen heen vinden we daarbij belangrijk. We voeren daarnaast laagdrempelige preventieve interventies uit in aansluiting op het basisonderwijs.

S.3.2.3: We onderzoeken welke behoefte er is aan aanvullende activiteiten, ontmoeting, voorlichting en (lichte) ondersteuning voor middelbare scholieren en jongvolwassenen (12-25 jarigen) We willen specifiek voor middelbare scholieren en jongvolwassenen tussen de 12 en 25 jaar onderzoeken of er aanvullend aanbod nodig is om hun mentale gezondheid te versterken. Daarbij gaat het om specifiek om aanbod ter versterking van de sociale zelfredzaamheid en het verminderen van eenzaamheid. Hiervoor staan de gemeente Leusden aan de lat in nauwe samenwerking met Lariks en hun jongerenwerkers. S.3.2.4: We breiden indien nodig het aanbod voor middelbare scholieren en jongvolwassenen (12-25 jarigen) uit om hun mentale gezondheid te versterken Naar aanleiding van het onderzoek wat onder activiteit 3 is uitgevoerd willen we indien nodig het aanvullend aanbod aanbieden om jongeren te versterken in hun sociale zelfredzaamheid en om eenzaamheid te verminderen. Hiervoor staan de gemeente Leusden aan de lat in nauwe samenwerking met Lariks en hun jongerenwerkers. S.3.2.5: We zorgen dat alle kinderen in Leusden zwemvaardig zijn. We implementeren het uitvoeringsplan Zwemvaardigheid.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partijen

Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Ouders, Vrijwilligersorganisaties, Kinderopvang, Onderwijs en Samenwerkingsverbanden Jeugdhulp Ervaringsdeskundigen, SRO (zwembad Octopus), buurtsportcoaches, Lariks POH’s Jeugd/Huisartsen/SEL GGD

4.Toekomstbestendig ondersteunen Ambitie, context en achtergrond Passende ondersteuning is het vierde en laatste onderdeel van onze visie. Inwoners die de grenzen van hun mogelijkheden en netwerk bereiken, en ondersteuning of (specialistische) hulp nodig hebben, kunnen daar bij gemeenten een beroep op doen. Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om een uitkering vanuit de bijstand, jeugdhulp door begeleiding thuis bij problemen in het gezin, praktische ondersteuning bij het (langer) thuis blijven wonen, of behandeling van psychische klachten. Het betaalbaar en toegankelijk houden van deze ondersteuning staat onder druk, onder andere als gevolg van een stijging in het zorggebruik, personeelskrapte, en financiële kaders vanuit het Rijk. Met het speerpunt Toekomstbestendige ondersteuning werken we aan gemeentelijke ondersteuning die ook op langere termijn toegankelijk, betaalbaar en passend is. Dit doen we onder andere via de regionale inkoop van zorg en ondersteuning op basis van de Jeugdwet en Wmo.

Wat willen we bereiken? S.4.1 Bieden van passende zorg en ondersteuning aan inwoners van Leusden die dat nodig hebben en zorgen ervoor dat dit toekomstbestendig is. Passende zorg is zorg die is afgestemd op de behoeften en omstandigheden van de zorgvrager, met aandacht voor toegankelijkheid, betaalbaarheid en zelf- en/of samenredzaamheid.

Wat gaan we daarvoor doen? S.4.1.1: We verwijzen minder naar gespecialiseerde aanbieders en doen meer zelf. In 2023 is gestart met het project 'Minder beschikken’. Via Lariks bieden we ondersteuning en begeleiding aan inwoners. We doen wat nodig is voor de inwoner voor wie Lariks dichtbij en toegankelijk is. Hiermee verhogen we de kwaliteit van de inzet en verwijzen minder door naar specialistische zorgaanbieders. Deze beweging, naar sterke en robuuste Lokale teams is geheel in lijn met de Hervormingsagenda Jeugd en veranderingen in de jeugdbeschermingsketen. S.4.1.2: We sturen op de kwaliteit van de taakgerichte inkoop Jeugd In 2024 is MetMaya haar dienstverlening gestart als aanbieder voor specialistische jeugdhulp. Een goede samenwerking tussen Lariks, huisartsen, onderwijs en MetMaya is essentieel voor goede jeugdhulp. In 2025 werken we verder aan deze samenwerking. We monitoren de inzet op een aantal belangrijke onderdelen als in- en uitstroom, beschikbaarheid van zorg en ervaring van de inwoners. We gebruiken signalen vanuit genoemde partijen om de kwaliteit te bestendigen of te verbeteren. S.4.1.3: We bereiden ons voor op het nieuwe taakgerichte Wmo contract begeleiding, beschermd thuis en beschermd wonen.

In lijn met de vastgestelde regiovisie 'Samen in de wijk’ streven we er naar om hulp en ondersteuning dichtbij inwoners te organiseren met een beperkt aantal aanbieders met langlopende contracten. In 2025 zal er aanbesteed en gegund gaan worden en worden voorbereidingen getroffen om per januari 2026 goed van start te kunnen gaan. S.4.1.4: We versterken de inbreng van ervaringsdeskundigen De inbreng van ervaringsdeskundigen bij de advisering aan het college wordt geborgd in een nieuwe adviesstructuur c.q. nieuwe adviesraad Sociaal Domein. S.4.1.5: We gaan ons waar mogelijk meer richten op collectief aanbod in plaats van individuele ondersteuning. De focus ligt op het ontwikkelen van programma's en activiteiten die voor een grotere groep tegelijk geschikt zijn. Het doel is om efficiënter en effectiever hulp en ondersteuning te verlenen door gebruik te maken van gezamenlijke middelen en gedeelde oplossingen. Collectieve hulp draagt tevens bij aan het creëren van een ondersteunend netwerk en een gevoel van gemeenschap onder de deelnemers, wat de motivatie en welzijn kan bevorderen. S.4.1.6: We zetten in op normaliseren Ook in 2025 voeren we samen met onze maatschappelijke partners het gesprek over normaliseren. Tegenslagen horen bij het leven, professionele ondersteuning is niet altijd nodig. Normaliseren is een vanzelfsprekendheid in de werkwijze van onze (uitvoerings-)partners.

In onze communicatiecampagne rondom de thema’s ‘Gezonde bestedingspatronen’, ‘Vitaal Leven’ en ‘Bewust Wonen’ komt het gedachtegoed van normaliseren ook terug.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partijen Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partij

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving MetMaya, Regionale- en lokale Wmo-aanbieders, Lariks, huisartsen, onderwijs, adviesraden. GGD

Wat mag het Domein Samenleving kosten? In onderstaande tabel worden alle uitgaven en inkomsten van alle taken die vallen onder dit domein inzichtelijk gemaakt. Bedragen x € 1.000 Exploitatie

Werkelijk 2023 -39.707 15.014

Begroting 2024 -42.079 12.459

Begroting 2025 -42.509 11.216

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-24.693

-29.620

Toevoeging aan reserves

-3.649

-1.064

Onttrekking aan reserves

775

1.216

Lasten Baten

MJR 2026

MJR 2027

MJR 2028

-37.656 6.679

-37.773 6.575

-38.053 6.575

-31.293

-30.978

-31.199

-31.479

-100

-77

273

Mutaties reserves

-2.874

152

173

-14

-63

-55

Gerealiseerd resultaat

-27.567

-29.467

-31.120

-30.992

-31.262

-31.534

Saldo taakvelden Bedragen x € 1.000 Exploitatie 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.6 Media 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71c Dagbesteding (WMO) 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.72a Jeugdhulp begeleiding 6.72b Jeugdhulp behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73b Gezinsgericht 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81a Beschermd wonen (WMO) 6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82a Jeugdbescherming 7.1 Volksgezondheid 0.10 Toevoeging/onttrekking reserves Resultaat

Werkelijk Begroting Begroting MJR 2026 MJR 2027 MJR 2028 2023 2024 2025 -993 -1.219 -1.106 -1.107 -1.092 -1.092 -352 -501 -404 -344 -329 -329 -327 -572 -397 -397 -397 -397 -489 -541 -583 -583 -577 -577 2.414 -738 -1.580 -1.421 -1.406 -1.406 -4.057 -5.384 -5.900 -5.898 -5.892 -5.892 -3.669 -1.744 -1.831 -1.788 -1.788 -1.788 -1.503 -1.384 -1.410 -1.388 -1.388 -1.388 -254 -624 -391 -391 -391 -391 -1.061 -1.009 -1.053 -871 -871 -871 0 0 0 0 0 0 -1.969 -2.215 -2.453 -2.383 -2.382 -2.382 -1.466 -1.585 -1.680 -1.680 -1.680 -1.680 -597 -607 -656 -656 -656 -656 -284 -213 -136 -116 -116 -116 0 0 0 0 -280 -560 -1.310 -1.297 -1.376 -1.376 -1.376 -1.376 -4.079 -4.474 -4.572 -4.812 -4.812 -4.812 -236 -228 -242 -242 -242 -242 -86 -161 -171 -171 -171 -171 -1.459 -1.485 -1.574 -1.574 -1.574 -1.574 -535 -605 -641 -641 -641 -641 -439 -537 -569 -569 -569 -569 0 0 0 0 0 0 -22 -24 -25 -25 -25 -25 -62 -49 -49 -49 -49 -49 -506 -819 -899 -899 -899 -899 -1.351 -1.606 -1.598 -1.598 -1.598 -1.598 -2.874 152 173 -14 -63 -55 -27.567 -29.467 -31.120 -30.992 -31.262 -31.534

CUP en Nieuw beleid bedragen x € 1.000 2025 Incidenteel CUP 2022-2026: 3.1 Beleidskader Sociaal Domein Dekking: Bestemmingsreserve jeugdmiddelen

2026

150,0 -150,0

Addendum CUP 2022-2026: Zwemveiligheid en zwemles

2027

2028

2025 Structureel

2027

2028

35,0 -35,0

7,0

Nieuw beleid 2025: 1. Uitvoering Cultuurnota (t/m 2028) 2. Participatieregeling minima, sportpas 3. Herstel financiële knelpunten Lariks 4. Uitvoeringskosten wet inburgering 5. Uitbreiding formatie voor opvang asielzoekers 7,0

2026

0,0

p.m.

50,0 40,0 340,0 49,0 0,0

479,0

2020

2021

2022

2023

Cliënten met een maatwerk-arrangement Wmo per 10.000 inwoners

640

560

530

Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners

338,9

221,6

170,8

170,2

Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners 15-64 jr.

144,3

150,3

150,2

151,8

1,8

Absoluut verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen Relatief verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen

Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren 12-17 jaar

% Voortijdig schoolverlaters (vsv-ers) totaal

1,4

2,0

2,1

% Jongeren (12-21 jaar) met een delict voor de rechter

% Jongeren (12-22 jaar) met jeugdreclassering

0,2

% Kinderen (tot 18 jaar) in uitkeringsgezin

% Werkloze jongeren (16-22 jr)

% Jongeren met jeugdhulp (van alle jongeren tot 18 jaar)

10,0

11,4

13,6

14,4

% Jongeren met jeugdbescherming (van alle jongeren tot 18 jaar)

1,0

0,9

0,6

% Niet-sporters

39,5

71,8

72,1

73,9

74,7

% Netto arbeidsparticipatie Indicator:

Cliënten met een maatwerk-arrangement Wmo per 10.000 inwoners

Toelichting:

Een maatwerk-arrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. Centraal Bureau voor de Statistiek - Monitor Sociaal Domein WMO

Bron:

Indicator:

Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners

Bron:

Het aantal personen met een uitkering WWB (t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015) per 10.000 inwoners. Centraal Bureau voor de Statistiek - Participatiewet

Indicator:

Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners 15-64 jr

Toelichting: Bron:

Het aantal re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. Centraal Bureau voor de Statistiek - Participatiewet

Indicator:

Absoluut verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen (gegevens niet beschikbaar)

Toelichting: Bron:

Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 leerlingen. DUO/Ingrado

Indicator:

Relatief verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen

Toelichting: Bron:

Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen. DUO/Ingrado

Indicator:

Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren 12-17 jaar

Toelichting:

Het aantal verwijzingen naar Halt per 1.000 inwoners in de leeftijd van 12 tot en met 17 jaar. Stichting Halt

Toelichting:

Bron: Indicator:

% Voortijdig schoolverlaters (vsv-ers) totaal

Bron:

Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 tot 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Het betreft zowel deelnemers aan VO als MBO onderwijs. DUO/Ingrado

Indicator:

% Jongeren (12-21 jaar) met een delict voor de rechter

Toelichting:

Het percentage jongeren 12 tot en met 21 jaar dat met een delict voor de rechter is verschenen.

Toelichting:

Bron:

CBS Jeugd

Indicator:

% Jongeren (12-22 jaar) met jeugdreclassering

Toelichting:

Het percentage jongeren (12 tot en met 22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12 tot en met 22 jaar). CBS Jeugd

Bron:

Indicator:

% Kinderen (tot 18 jaar) in uitkeringsgezin

Toelichting: Bron:

Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. CBS Jeugd

Indicator:

% Werkloze jongeren (16-22 jr)

Toelichting: Bron:

Het percentage werkloze jongeren van 16 tot en met 22 jaar. CBS Jeugd

Indicator:

% Jongeren met jeugdhulp (van alle jongeren tot 18 jaar)

Toelichting:

Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar.

Bron:

CBS Jeugd

Indicator:

% Jongeren met jeugdbescherming (van alle jongeren tot 18 jaar)

Toelichting: Bron:

Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. CBS Jeugd

Indicator:

% Niet-sporters (gegevens niet beschikbaar)

Toelichting: Bron:

Het percentage niet-wekelijkse sporters ten opzichte van de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Gezondheidsmonitor volwassenen GGD, CBS en RIVM

Indicator:

% Netto arbeidsparticipatie

Toelichting: Bron:

Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking. CBS– Arbeidsdeelname

5. Domein Ruimte Leusden is een vitale, dynamische en groene gemeente die ruimte biedt aan nieuwe opgaven en initiatieven die bijdragen aan haar identiteit. De werkzaamheden in het Domein Ruimte richten zich erop dat Leusden een interessante plek blijft om te wonen, werken en recreëren. Door de verschillende opgaven die de gemeente heeft, is de druk op de ruimte toegenomen; zowel in het stedelijk gebied als in het buitengebied. Hierdoor is het niet meer vanzelfsprekend dat al deze ruimtevragers gefaciliteerd kunnen worden. Alle belangen moeten zorgvuldig worden afgewogen zodat er een gezonde en vitale balans blijft tussen de diverse functies. De gemeente bepaalt niet geheel zelf haar beleid. Dit gebeurt (in toenemende mate) binnen de door Rijk en provincie geschetste ruimtelijke kaders. Daarbij wordt in toenemende mate gestuurd op regionale afstemming of samenwerking. Onder de Omgevingswet (die op 1 januari 2024 in werking is getreden) hebben we nieuwe instrumenten om te sturen op onze ruimtelijke ambities, en het benutten en beschermen van de kwaliteiten van de leefomgeving. Met als uitgangspunt het beleidshuis (waarin we de werking en samenhang van de omgevingsvisie, omgevingsprogramma’s en omgevingsplan beschrijven) werken we de komende jaren, domein overstijgend, aan een meer integrale sturing op het beleid op de fysieke leefomgeving. O.a.

het actualiseren van de omgevingsvisie en het inrichten van omgevingsprogramma’s zijn daarin belangrijke stappen. In het domein Ruimte zijn de beleidsterreinen Omgevingswet, Wonen, Economische zaken, Buitengebied (w.o. natuur en landschap), Verkeer en Vervoer, Recreatie en Toerisme en Cultureel Erfgoed en archeologie opgenomen. De ambities en accenten in de beleidsterreinen Wonen, Recreatie en Toerisme en Buitengebied zijn afzonderlijk opgenomen. Economische zaken richt zich op een toekomstbestendige economie passend bij onze ligging en regionale positie met daarin het behouden en versterken van de werkgelegenheid in Leusden. In 2025 wordt vooral gewerkt aan het voorzien in voldoende toekomstbestendige bedrijfslocaties; enerzijds door (onderzoek naar) zorgvuldiger en intensiever gebruik van bestaande locaties, anderzijds door (regionaal) onderzoek naar uitbreidingsbehoefte en mogelijkheden. Daarnaast een actief accountmanagement met aandacht voor verbinding, kennisuitwisseling en samenwerking op diverse thema’s. Cultureel erfgoed en archeologie richt zich op behoud, zichtbaarheid en bekendheid van het (on)zichtbare verleden en borgt dit door actief bij te dragen aan andere beleidsterreinen zoals het buitengebied en recreatie en toerisme. Hierdoor wordt de meerwaarde van het Leusdense cultureel erfgoed en archeologie in diverse beleidsterreinen meegenomen.

Verkeer en vervoer richt zich enerzijds op behoud van de bereikbaarheid van Leusden en anderzijds op het stimuleren van duurzame mobiliteit met een accent op het fietsen. Het Mobiliteitsprogramma waarin de kaders zijn opgenomen wordt op basis van het Uitvoeringsprogramma gerealiseerd. De negen geprioriteerde uitvoeringsprojecten worden in 2025 verder voorbereid. Het Domein Ruimte is niet los te zien van andere domeinen. De integratie met alle onderdelen van het domein Leefomgeving is intensief, maar specifiek in 2025 ook voor de implementatie van het programmaplan Energie. Voor het overzicht zijn alle doelen en activiteiten in dit plan in het Domein Leefomgeving verwoord, maar hebben deels ook betrekking op beleidsterreinen in het domein Ruimte. Op het terrein van Wonen is er een intensieve afstemming met het domein Samenleving, bijvoorbeeld op het onderdeel wonen en zorg.

Relevante beleidsnotities domein Ruimte • Omgevingsvisie Gemeente Leusden (2023) • Update Woonvisie • Woondeal 2022 t/m 2030 Regio Amersfoort • Ontwikkelbeeld regio Amersfoort 2030-2040

• Alliantieverklaring gebiedssamenwerking van A(mersfoort) tot Z(eist) (2023) • Bestuurlijk Akkoord gebiedssamenwerking A tot Z voor opstellen gebiedsperspectief (medio 2024 vast te stellen) • Handelingsperspectief buitengebied Regio Amersfoort (2024) • Concept-Uitvoeringsprogramma Landelijk Gebied van de provincie Utrecht (juli 2023) • Provinciale Omgevingsvisie c.a. • Omgevingsverordening van de provincie Utrecht • Mobiliteitsprogramma provincie Utrecht 2019-2023 • Mobiliteitsprogramma ‘Leusden kijkt vooruit (2021) • Uitvoeringsprogramma mobiliteit (2023) • Visie werklocaties Leusden 2030 (2014) • Thematische structuurvisie kantoren, provincie Utrecht (2015) (Tussentijdse evaluatie 2024) • Provinciaal Inpassingsplan Kantoren’ (2018) (Tussentijdse evaluatie in 2024) • Behoefteraming Kantoren provincie Utrecht (2023) • Bedrijventerreinenstrategie regio Amersfoort (2024 STEC Groep) • Nota detailhandel (2015) • Retail Visie, provincie Utrecht (2018) • Regionale Economische Agenda (2020-2027) • Afwegingskader transformatie kantoorlocaties (2021) • Urgentieverordening huisvesting Leusden 2023 • Omgevingsplan Buitengebied 2009 • Landschapsontwikkelingsplan Gelderse Vallei gemeente Leusden, aangepaste versie 2017 • Intentieverklaring Green & Social Deal voor Defensieterreinen (2022) • Erfgoedverordening 2023 • Welstandsnota 2018 • Beleidsnota Archeologie 2018 • Beleidsregels

Subsidieregeling gemeentelijke monumenten Leusden 2015 • Paraplubestemmingsplan Cultureel Erfgoed 2020 • Kader Provinciale Programmering Wonen en Werken 2024 – 2027 (april 2024) • Regionaal programma wonen en werken regio Amersfoort (2023) • Parapluplan Kamergewijze verhuur en woningsplitsing • Verordening Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit Leusden 2022 • Regionale Economische Agenda (2020-2027) • Afwegingskader transformatie kantoorlocaties (2021) • Urgentieverordening huisvesting Leusden 2023 • Landschapsontwikkelingsplan Gelderse Vallei gemeente Leusden, aangepaste versie 2017 • Intentieverklaring Green & Social Deal voor Defensieterreinen (2022) • Erfgoedverordening 2023 • Welstandsnota 2018 • Beleidsnota Archeologie 2018 • Beleidsregels Subsidieregeling gemeentelijke monumenten Leusden 2015 • Paraplubestemmingsplan Cultureel Erfgoed 2020 • Regionaal programma wonen en werken regio Amersfoort (2023) • Visie recreatie en toerisme (2020)

1. Wonen Ambitie, context en achtergrond Leusden heeft de ambitie een dynamische gemeente te blijven met kwalitatief goede woningen voor starters, gezinnen en senioren en een goed voorzieningenniveau. Door nieuwbouw en transformatie vergroten we de mogelijkheden voor doelgroepen die moeilijk aan een woning kunnen komen, zowel voor senioren als voor huishoudens die zijn aangewezen op betaalbare woningen en zorg. Dit alles doen we binnen een context van een woningmarkt die onder druk staat en waarbij het realiseren van sociale en middeldure huurwoningen en betaalbare koopwoningen bemoeilijkt wordt door de hoge bouwkosten en tekorten op de arbeidsmarkt. Dit bemoeilijkt ook een gedifferentieerd nieuwbouwprogramma.

Dit speelt in heel Nederland en heeft geleid tot meer sturing/regie vanuit de rijksoverheid. Het wetsvoorstel Versterking regie op de volkshuisvesting legt dit vast. Als deze wet onveranderd wordt vastgelegd, beperkt dit de beleidsvrijheid van de gemeenten. Zo legt de wet vast welk deel van de nieuwbouw sociaal huurwoningen, middeldure huurwoningen en/of betaalbare koopwoningen moet bevatten, welke groepen woningzoekenden verplicht urgent zijn en welke onderdelen verplicht in beleid moeten worden uitgewerkt. Ook stuurt de wet op meer afstemming in woningmarktregio’s en gelijkwaardige verdeling van opgaven (fair share).

Wat willen we bereiken? R.1.1 Bevorderen voor alle inwoners van Leusden van het van zo veel mogelijk zelfstandig en passend wonen in een veilige omgeving. De komende jaren breiden we de woningvoorraad uit met woningen in stedelijk gebied en op de locaties Tabaksteegzuid en Achterveld Noord-Oost. We spelen daarbij zoveel mogelijk in op de (toekomstige) woningvraag uit Leusden. Nadrukkelijke aandacht is er ook voor de aandachtsgroepen van beleid: woningzoekenden die een urgente woningvraag hebben eventueel in combinatie met aanvullende (zorg)voorzieningen, zodat zij zo lang mogelijk en zo zelfstandig mogelijk kunnen wonen.

Wat gaan we daarvoor doen? R.1.1.1: We stellen de Woonzorgvisie vast. In 2024 wordt de concept woonzorgvisie opgesteld en in de inspraak gebracht. In 2025 wordt deze aan de raad voorgelegd om vast te stellen. R.1.1.2: We voeren het uitvoeringsprogramma Wonen en Zorg uit voor het jaar 2025 Parallel aan het inspraaktraject voor de Woonzorgvisie wordt in 2024 ook een uitvoeringsprogramma opgesteld gericht op realisatie van de Woonzorgvisie. We pakken die onderwerpen op die gepland staan voor 2025. R.1.1.3: We stimuleren het levensloopbestendig maken van bestaande woningen. Mensen hebben een eigen verantwoordelijkheid om een passende woning te vinden en te kunnen bekostigen. Oudere inwoners bereiden zich voor op een mogelijk veranderde woonbehoefte als zij ouder zijn. De gemeente biedt inzicht in en stimuleert gebruik van mogelijkheden, activiteiten en regelingen door: -

een campagne te voeren over ‘bewust wonen’; voorlichting te geven over valpreventie als onderdeel van het uitvoeringsprogramma Samen Sterker Eemland SSE) stimuleringsmiddelen in te zetten om het gebruik van hulpmiddelen, domotica of woningaanpassingen (financieel) toegankelijker te maken.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partijen Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partijen

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Omthuis, HLVE, diverse zorgaanbieders, Duwgroep

Wat willen we bereiken? R.1.2. Meer huishoudens helpen aan een betaalbare woning Wonen en dan ook betaalbaar wonen is voor iedereen een belangrijke basisvoorwaarde om het leven goed te kunnen opbouwen. Die betaalbaarheid staat momenteel echter onder druk door de grote vraag naar woningen in de betaalbare huur- en koopsector en de hoge bouwkosten. Ook de forse opgaven voor de woningcorporaties stellen grenzen aan de mogelijkheden voor betaalbaarheid.

Wat gaan we daarvoor doen? R.1.2.1: We stellen de Woonvisie vast In 2024 wordt de Woonvisie opgesteld en in de inspraak gebracht. In 2025 wordt deze aan de raad voorgelegd voor besluitvorming. R.1.2.2: We voeren het uitvoeringsprogramma Wonen uit voor het jaar 2025 Parallel aan het inspraaktraject voor de Woonvisie wordt in 2024 ook een uitvoeringsprogramma opgesteld gericht op realisatie van de Woonvisie. We pakken die onderwerpen op die gepland staan in 2025. R.1.2.3: We ronden de stedenbouwkundige plannen voor Tabaksteeg-zuid en Achterveld Noord-oost af als dit nog niet in 2024 is gebeurd. Daarnaast stellen we voor beide projecten het Omgevingsplan op. Gelet op de diverse te verwachten ruimtelijke ontwikkelingen stellen we ook een ruimtelijke visie Achterveld op om daarmee inzicht te krijgen in de mogelijkheid voor aanvullende woningbouwlocaties. Hierin worden ook de woningbouwmogelijkheden voor Stoutenburg opgenomen. In Mastenbroek 2 leveren we fase 2 op en brengen fase 3 in de verkoop. In 2025 worden de grotere nieuwbouwprojecten Matenbroek 2, Tabaksteeg-zuid en Achterveld verder ontwikkeld afhankelijk van de planvormings- en realisatiefase van de betreffende projecten. In Mastenbroek 2 worden 21 sociale huurwoningen en 10 koopgarantwoningen opgeleverd.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale Partijen Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partijen

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Omthuis, HLVE, diverse projectontwikkelaars

Wat willen we bereiken? R.1.3 Mogelijk maken van nieuwe woonconcepten. De ontwikkeling in het wonen vraagt om meer ruimte voor nieuwe woonconcepten. Dit heeft onder meer te maken met de ontwikkeling dat minder kwetsbare mensen intramuraal kunnen en willen wonen. Het betreft echter ook reguliere woningzoekenden die op een niet-traditionele manier willen gaan wonen. Denk hierbij aan hofjeswonen, intergenerationeel wonen of tiny houses.

Wat gaan we daarvoor doen? R.1.3.1: Afhankelijk van de prioritering binnen de uitvoeringsprogramma’s Woonvisie en woonzorgvisies onderzoeken we wat nodig is om nieuwe woonconcepten mogelijk te maken. In 2024/2025 worden de uitvoeringsprogramma’s voor de Woonvisie en de Woonzorgvisie vastgesteld. Uit de agendering in deze uitvoeringsprogramma’s moet duidelijk worden of deze activiteit in 2025 wordt uitgevoerd.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale Partijen Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partijen

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Zorgaanbieders, Omthuis, projectontwikkelaars

Wat willen we bereiken? R.1.4. We willen de inzet van de bestaande woningvoorraad verhogen door de mogelijkheden van optoppen en splitsen te benutten We kunnen het aanbod van woningen ook vergroten door de mogelijkheden van optoppen en splitsen in de bestaande woningvoorraad te benutten. Behoud van een goed en fijn woonklimaat is daarbij wel een randvoorwaarde.

Wat gaan we daarvoor doen? R.1.4.1: Afhankelijk van de prioritering binnen de uitvoeringsprogramma’s Woonvisie en woonzorgvisies onderzoeken we de mogelijkheden van optoppen en splitsen. In 2024/2025 worden de uitvoeringsprogramma’s voor de Woonvisie en de Woonzorgvisie vastgesteld. Uit de agendering in deze uitvoeringsprogramma’s moet duidelijk worden of deze activiteit in 2025 wordt uitgevoerd. Zoals in de ambitie aangegeven, kan deze activiteit verbreed worden met het meer efficiënt inzetten van de bestaande woningvoorraad en instrumenten die daarbij kunnen worden ingezet.

Met wie werken we samen? Rol gemeente

Lokale partijen Verbonden Partijen Inbreng Verbonden Partijen

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Omthuis, HLVE, diverse projectontwikkelaars

2. Leusden op de kaart Ambitie, context en achtergrond De ambitie is Leusden lokaal, regionaal, landelijk en in onze buurlanden op de kaart te zetten als aantrekkelijke locatie om te wonen, recreëren en/of meerdere dagen te verblijven. Leusden heeft enorm veel te bieden van prachtige fietsen wandelroutes tot cultuurhistorisch erfgoed. Dat willen we zo houden en versterken.

Wat willen we bereiken? R.2.1. De kwaliteiten van Leusden nadrukkelijker op de kaart zetten Het is belangrijk om het moois dat Leusden te bieden heeft op de kaart te zetten bij zowel de eigen inwoners als bij mensen buiten Leusden. Door ervoor te zorgen dat meer mensen weten wat Leusden te bieden heeft en recreatieondernemers met elkaar te verbinden, nemen het aantal recreatieve bezoeken en de bestedingen in Leusden toe. Hierdoor wordt en blijft Leusden een aantrekkelijke vestigingslocatie voor ondernemers, blijven de recreatieve voorzieningen op peil en is het voor ondernemers aantrekkelijk om in hun bedrijf te blijven investeren. Voor de inwoners van Leusden creëert dit werkgelegenheid en een vitale leefomgeving. Een goed toeristisch, recreatief voorzieningenniveau zorgt ervoor dat Leusden een aantrekkelijke plaats is en blijft om te wonen, recreëren en te besteden. Trotse en enthousiaste Leusdenaren zijn de beste ambassadeurs van de gemeente.

Wat gaan we daarvoor doen? R.2.1.1: We geven uitvoering aan de visie recreatie en toerisme van Leusden. In 2020 is de visie recreatie en toerisme vastgesteld. In deze visie is een planning opgenomen voor de korte (20192020) en middellange (2021-2023) termijn. In 2025 gaan we de planning voor de lange termijn (2024-2030) uitwerken. We zetten een uitvoeringsprogramma op waarvan we de activiteiten voor 2025 gaan uitvoeren. R.2.1.2: We versterken de samenwerking met de Stichting Toeristische Informatieverstrekking Leusden (STIL). In 2022 is de Stichting Toeristische Informatieverstrekking Leusden (STIL) opgericht, voorheen was dit VVV Leusden. In winkelcentrum de Hamershof heeft STIL een eigen toeristische winkel waar zij toeristische informatie verstrekken en cadeauartikelen met een verhaal verkopen. De stap van VVV naar STIL met een eigen winkel en website is nog volop in ontwikkeling. Samen met STIL onderzoeken we onder andere hoe we de toeristische informatieverstrekking optimaal vorm kunnen geven. R.2.1.3: We zetten het verhaal en de identiteit van Leusden in en versterken deze. Leusden heeft een rijk en interessant verleden. Er is veel cultuurhistorisch erfgoed aanwezig. Daarnaast heeft Leusden een prachtig buitengebied. Met verschillende partijen onderzoeken we hoe we het verhaal en de identiteit van Leusden in kunnen zetten en versterken.

Zo wordt er samen met de Grebbeliniegemeenten de Stichting Regionaal Bureau voor Toerisme Heuvelrug en Vallei gewerkt aan merkversterking van de Grebbelinie.

Met wie werken we samen? Leusden op de kaart

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving

Lokale Partijen Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partijen

3. Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort Ambitie, context en achtergrond De ambitie is een vitaal, mooi en toekomstbestendig buitengebied. Dit vormt een uitdaging omdat functies en opgaven in het buitengebied in totaal meer ruimte vragen dan beschikbaar is. En daarnaast eist het Rijk dat water en bodem meer sturend worden voor de inrichting van het buitengebied en moet er aan Europese wet- en regelgeving worden voldaan (waterkwaliteit, stikstofaanpak).

Wat willen we bereiken? R.3.1. Realiseren van een vitaal, mooi en toekomstbestendig buitengebied. Het buitengebied is van grote waarde voor Leusden maar staat onder grote ruimtelijke druk. Het bieden van perspectief vraagt om het maken van keuzes.

Wat gaan we daarvoor doen? R.3.1.1: We geven uitvoering aan Handelingsperspectief Buitengebied van de Regio Amersfoort en het Utrechts Programma Landelijk Gebied. We geven samen met betrokken partijen uitvoering aan het Handelingsperspectief en het concept-Utrechts Programma Landelijk Gebied. Dit via een gebiedsgerichte aanpak die in 2024 wordt voorbereid en in 2025 opgepakt. Binnen deze gebiedsprocessen moeten keuzes worden gemaakt voor een vitaal, mooi en toekomstbestendig buitengebied in het belang van onder andere de landbouw, natuur en recreatie. Voor de toekomst van de landbouw is het van groot belang dat er duurzaam economisch perspectief wordt geboden. De voortgang wordt beïnvloed door de snelheid waarmee de overheid duidelijkheid biedt in het belang van een aantrekkelijk investeringsklimaat. R.3.1.2: We stellen een gebiedsperspectief op voor Utrechtse Heuvelrug van A(mersfoort) tot Z(eist) met Defensie. Defensie concentreert zich voor logistieke en operationele activiteiten rondom de voormalige vliegbasis Soesterberg. De ruimte in dit gebied staat onder druk en die wordt hiermee verder opgevoerd. Betrokken partijen gaan een gebiedsperspectief opstellen voor het laten samengaan van maatschappelijke opgaven (schoon drinkwater, bevorderen recreatie, duurzame opwek energie) met de plannen van Defensie.

De betrokken partijen gaan een Bestuursakkoord ondertekenen waarin de afspraken voor het in 2024 en 2025 opstellen van het gebiedsperspectief zijn vastgelegd.

Met wie werken we samen? Leusden op de kaart

Lokale Partijen Verbonden Partijen Bijdrage Verbonden Partijen

De gemeente regelt het Partner en gemeente staan samen aan de lat De gemeente draagt haar steentje bij De gemeente laat het over aan de samenleving Veel overheidspartijen, stakeholders en betrokkenen.

Wat mag het Domein Ruimte kosten? In onderstaande tabel worden alle uitgaven en inkomsten van alle taken die vallen onder dit domein inzichtelijk gemaakt. Bedragen x € 1.000 Exploitatie Lasten Baten Gerealiseerd saldo van baten en lasten

Werkelijk 2023 -5.512 3.140

Begroting 2024 -15.414 12.217

Begroting 2025 -8.498 4.825

MJR 2026

MJR 2027

MJR 2028

-6.716 5.847

-4.463 1.149

-4.409 1.149 -3.260

-2.372

-3.197

-3.673

-869

-3.314

Toevoeging aan reserves

-427

-1.952

-3.012

Onttrekking aan reserves

829

1.510

428

688

178

Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

402

-442

428

-2.324

178

-1.970

-3.639

-3.245

-3.193

-3.136

-3.081

Saldo taakvelden Bedragen x € 1.000 Exploitatie 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.5 Openbaar vervoer 3.1 Economische ontwikkelingen 3.2 Fysieke bedrijfs - infrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerrein) 8.3 Wonen en bouwen 0.10 Toevoeging/onttrekking reserves Resultaat0

Werkelijk Begroting Begroting MJR 2026 MJR 2027 MJR 2028 2023 2024 2025 10 0 0 0 0 0 -261 -284 -228 -253 -306 -288 -107 -113 -110 -110 -110 -110 -26 -33 -33 -33 -33 -33 -22 -24 -23 -23 -23 -23 -44 2.042 -23 -23 -23 -23 -135 -132 -131 -131 -131 -131 18 4 9 -7 -7 -7 -20 -20 -20 -20 -20 -20 -89 -95 -91 -91 -91 -91 -463 -649 -588 -588 -588 -588 -1.124 -2.137 -1.758 -1.700 -1.572 -1.537 -81 -845 -21 2.667 0 0 -27 -911 -657 -557 -409 -408 402 -442 428 -2.324 178 178 -1.970 -3.639 -3.245 -3.193 -3.136 -3.081

CUP en Nieuw beleid bedragen x € 1.000 2025 Incidenteel CUP 2022-2026: 4.1 Programma Bouwen en wonen* 4.1.1 Woonzorgvisie (was) Dekking: Alg.reserve aangewezen best. volkshuisvesting 4.1.2 Wooninnovatie (was) 4.1.3 Optoppen en splitsen bestaande woningen (was) 4.1.4 Transformeren kantoren/bedrijven naar woningen (was) 4.2 Leusden op de kaart

2026

-20,0 20,0

2027

2028

2025 Structureel

-20,0 20,0

-80,0

2026

2027

2028

-50,0

-8,0 -20,0

71,0

-80,0

Addendum CUP 2022-2026: 4.1 Programma Bouwen en wonen* 4.1.1 Woonzorgvisie (wordt) Dekking: Alg.reserve aangewezen best. volkshuisvesting 4.1.2 Extra aandacht betaalbare woningen; aanp. woonvisie 4.1.3 Wooninnovatie (wordt) 4.1.4 Optoppen en splitsen woningen (wordt) 4.1.5 Transformeren kantoren/bedrijven naar woningen (wordt) Dekking: Alg.reserve aangewezen best. Volkshuisvesting

20,0 -20,0

50,0

50,0 75,0 105,0 -25,0

40,0 55,0 105,0 -25,0

8,0

16,0 8,0 20,0

Nieuw beleid 2025: 1. Uitwerking omgevingsvisie 2. Gebiedssamenwerking A tot Z (defensie) 3. Integrale visie en ontwikkelingsstrategie Achterveld

35,0 15,0 126,0

35,0

301,0

155,0

51,0

87,0

35,0

25,0 35,0

0,0

2020

2021

2022

2023

Banen per 1.000 inwoners 15-64 jaar

825

872,4

889,2

889,4

Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inwoners

182,2

190,6

201,1

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.leusden.nl/api/v1/meetings/3937/documents/43730