Jaarverslag en Jaarrekening 2020.pdf

We willen er graag samen voor zorgen dat honderd mensen hun bijstandsuitkering achter zich kunnen laten voor een betaalde baan. Ambitie beperken van (verborgen) armoede. We nemen samen met onze partners verantwoordelijkheid voor de aanpak van armoede en schulden. Door het signaleren te versterken en (financiële) ondersteuning laagdrempeliger en breder bekend te maken, willen we ervoor zorgen dat inwoners de weg weten. Een grotere bekendheid met de mogelijkheden voor (financiële) ondersteuning moet leiden tot een toename van het aantal financiële advies-, informatie- en ondersteuningsvragen (met 5%) en een toename van het gebruik van de minimaregelingen (met 10%). Ambitie goed omgaan met mensen met verward gedrag Een sluitende aanpak voor alle inwoners met verward gedrag leidt tot een afname van het aantal meldingen (afname van politiemeldingen met 15%) en een afname van 25% van het aantal persoonsgerichte aanpakken ten opzichte van 2018. De samenleving weet beter om te gaan met mensen met verward gedrag en weet hoe ze melding maakt. Ambitie Leusden is een dementievriendelijke samenleving Een dementievriendelijke samenleving waarin het dagelijks leven van mensen met dementie zo makkelijk mogelijk wordt gemaakt en zij zo lang als mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. De directe omgeving krijgt ondersteuning op maat.

De gemeente Leusden heeft het keurmerk dementievriendelijke gemeente.

1. Leusden is toegankelijk voor iedereen en iedereen doet mee Wat hebben we bereikt? 1. Toegankelijkheid voor alle inwoners We hebben toegankelijkheid verbeterd door het vaststellen en uitvoeren van een Leusdense inclusieagenda. Wat hebben we daarvoor gedaan? S1.1.1. We stellen een lokale inclusie agenda op, vooral gericht op het vergroten van de sociale en fysieke toegang tot openbare ruimtes, gebouwen en voorzieningen. Er is een Leusdense inclusieagenda opgesteld en vastgesteld: "Kleurrijk Leusden - lokale inclusie agenda 20202022". Daar zijn de onderwerpen openbare ruimte, vervoer, vrije tijd, toegankelijke informatie en anti-discriminatie gekozen om op in te zetten. Deze onderwerpen zijn uitgewerkt in concrete maatregelen die door werkgroepjes uitgevoerd worden. Portefeuillehouder: Erik van Beurden 2. Organiseren van voldoende passende woningen voor mensen met een beperking Uitspraak vanuit en afspraak met de samenleving/ervaringsdeskundigen dat we hier niet specifiek voor mensen met een beperking, op in zullen zetten. Wat hebben we daarvoor gedaan?

21

S1.2.1. Als onderdeel van de lokale inclusie agenda, brengen we in beeld of er voldoende passende woningen in Leusden zijn en welke instrumenten de gemeente gaat inzetten om te werken aan de doelstelling van voldoende passende woningen Er is een Leusdense inclusieagenda opgesteld en vastgesteld met,- en vanuit ervaringsdeskundigen. Hier is het onderwerp wonen; voldoende passende woningen voor mensen met een beperking in Leusden, besproken, maar niet gekozen als onderwerp waarop we in zouden moeten zetten. Conclusie was dat het probleem niet is of er voldoende passende woningen voor mensen met een beperking in Leusden zijn, maar vooral het aanbod van woningen in het algemeen. Dit wordt opgepakt vanuit ons woonbeleid. Portefeuillehouder: Erik van Beurden

2. Terugdringen van eenzaamheid Wat hebben we bereikt? 1. We faciliteren een actiegerichte coalitie: Samen sterk tegen eenzaamheid Het faciliteren van de brede actiegerichte coalitie is in een gewijzigde vorm voortgezet. Wat hebben we daarvoor gedaan? S2.1.1 We gaan aan de slag om eenzaamheid te verminderen en/of vroegtijdig eenzaamheid te signaleren. We zijn blijvend aan de slag gebleven om eenzaamheid te verminderen. Door Corona hebben we versneld zicht gekregen op welke interventies helpen bij het verminderen/ signaleren van eenzaamheid. Door Corona heeft de actiegerichte coalitie wel een andere richting gekregen omdat diverse activiteiten geen doorgang konden vinden. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. S2.1.2. We vergroten het signalerend vermogen door herkenning en bewustwording van eenzaamheid. Het signalerend vermogen is vergroot door aan partners te vragen om via gerichte vragen meer zicht op eenzaamheid te krijgen. Ook de wijkverenigingen hebben dit opgepakt. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. S2.1.3 We ontwikkelen trainingen/vaardigheden om het gesprek over eenzaamheid aan te gaan gericht op inwoners en professionals. De trainingen zijn ontwikkeld. Ook vanwege Corona heeft dit stilgelegen. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. S2.1.4.

We brengen verbindingen aan tussen vraag en aanbod Ten tijde van Corona is het ‘Platform Leusden voor Elkaar’ opgestart, dit digitale platform brengt vraag en aanbod bij elkaar. Portefeuillehouder: Erik van Beurden.

3. Versterken van de voorliggende voorzieningen voor jeugdhulp Wat hebben we bereikt? 1. Alle kinderen en jongeren maken gebruik van de (voorliggende) voorzieningen binnen de basisstructuur op het terrein van onderwijs, sport, cultuur en ontmoeting, zodat ze gezond en veilig opgroeien. Door de Coronasituatie stond de uitvoering van de voorliggende voorzieningen (deels) on hold, deze werden afhankelijk van de geldende COVID-maatregelen opgepakt waar mogelijk. Wat hebben we daarvoor gedaan? S3.1.1. We versterken de mentale weerbaarheid van kinderen en jongeren. Dit doen we vooral door afspraken te maken met scholen en sportverenigingen. Door de Coronasituatie stond de mentale weerbaarheid van de jeugd (nog) meer onder druk en de uitvoering van de preventieve weerbaarheidstrainingen en sporten grotendeels on hold. De mentale weerbaarheidstrainingen en sportactiviteiten werden afhankelijk van de geldende COVID-maatregelen opgepakt waar mogelijk. Er zijn afspraken gemaakt over informatievoorziening en doorverwijzen. Portefeuillehouder: Patrick Kiel. 2. Er is een samenhangend aanbod van preventieve voorzieningen voor kinderen en jongeren met een risicofactor. Het college heeft een totaaloverzicht gemaakt van het reeds bestaande aanbod van preventieve voorzieningen voor kinderen en jongeren met een risicofactor.

Het bestaande aanbod wordt meer onder de aandacht gebracht bij samenwerkende partijen als onderwijs, kinderopvang en huisartsen. Er is gekeken naar dubbellingen en hiaten in het aanbod voor kwetsbare doelgroepen. Wat hebben we daarvoor gedaan?

22

S3.2.1. We versterken het aanbod aan voorliggende voorzieningen Het college heeft het aanbod aan voorliggende voorzieningen versterkt. Zo is bijvoorbeeld de 'Hier ben ik' training uitgebreid en zijn we gestart met de training 'Get Stronger'. Portefeuillehouder: Patrick Kiel. S3.2.2. We voeren het hernieuwde beleid rond voorschoolse educatie bij onderwijsachterstand uit. Het college heeft in 2020 uitvoering gegeven aan het beleid Peuteropvang en voor- en vroegschoolse educatie. Portefeuillehouder: Patrick Kiel. S3.2.3. We organiseren nauwere samenwerking tussen kinderopvang, scholen en Lariks. Het college werkt met de partners uit de kinderopvang, scholen, GGD, verloskundigen, Samenwerkingsverband de Eem en Lariks aan nauwere samenwerking. Er is gestart met het herijken van het bestaande convenant met samenwerkingsafspraken. Dit convenant is gericht op de leeftijd van 0-4 jarigen en 4-12 jarigen. Portefeuillehouder: Patrick Kiel. S3.2.4. We versterken het jeugd- en jongerenwerk in Fort33 door te investeren in aanbod dat aansluit bij de vraag en verbreden de doelgroep. Het jongerenwerk is versterkt en de focus ligt op preventie, talentontwikkeling, meedoen en informatievoorziening. Lariks richtte zich op kinderen en jongeren, alsook op hun ouders met als doel om hen in hun opvoedingskracht te versterken.

Het college heeft rijkssubsidie aangevraagd en toegekend gekregen vanuit het programma 'Jongeren aan zet in de Coronacrisis'. Hiermee kwam 10.000 euro extra beschikbaar voor jeugdactiviteiten tijdens de coronacrisis. Portefeuillehouder: Patrick Kiel. 3. We versterken de rol van ouders/opvoeders en professionals bij opvoeden en opgroeien. Met de meer gestructureerde inzet van POH-Jeugd worden naast begeleiding bij psychosociale problematiek ook ondersteunende gesprekken in het kader van opvoedingsondersteuning en bemiddeling gevoerd. Wat hebben we daarvoor gedaan? S3.3.1. Bij de toegang tot zorg- en ondersteuning sturen we op veerkracht en het normaliseren van problemen bij opvoeden en opgroeien. We zetten in op trainingen voor ouders bij echtscheidingen, stresssituatie thuis en ASS. Er wordt gewerkt met een triageteam op normaliseren door de werkwijze Lariks 2.0. vanaf juli 2020. Portefeuillehouder: Patrick Kiel. S3.3.2. De gemeente Leusden start in regionaal verband een campagne om normaliseren van gedrag te bevorderen. Er is geen regionale communicatiecampagne uitgevoerd. (Noot ML: ik neem aan dat er in algemene zin iets over COVID-gevolgen wordt opgenomen) Lokaal is in de algemene communicatie door de gemeente en door Lariks voortgezet op de ingezette lijn (We staan voor een samenleving waar iedereen naar vermogen kan meedoen.

We gaan daarbij uit van de eigen kracht, stimuleren zingeving en vitaliteit.) Portefeuillehouder: Patrick Kiel. 4. We organiseren kostenbewustzijn in de hele (jeugdhulp)keten. We willen een afvlakking van de zorgkosten realiseren door het nemen van kosten beheersende en kostenverlagende maatregelen. Dit totaalpakket zal moeten leiden tot een daling van de zorg Ieder kind/jongere ontvangt de ondersteuning die nodig is. Bij gelijke geschiktheid van verschillende voorzieningen zetten we in op de goedkoopst-adequate voorziening. Zorgvuldig wordt bekeken waar ondersteuning kan worden afgeschaald. Wat hebben we daarvoor gedaan? S3.4.1. Gemeente en verwijzers monitoren het proces van de inzet van geïndiceerde zorg door regie te nemen. Daarbij hebben we vooral aandacht voor afschalen en gerichte inzet van zorg zodat ieder kind/jongere de juiste ondersteuning ontvangt. Invoering triageteam bij Lariks. De SOH JGGZ is gestart in augustus 2020 naast de POH’s, zodat er minder jeugdigen worden doorverwezen naar gespecialiseerde zorg. Poortwachter dyslexie wordt gecontinueerd. Portefeuillehouder: Patrick Kiel. S3.4.2. We versterken de triage bij Lariks en huisartsen (belangrijkste verwijzers naar de geïndiceerde zorg). De triage bij zowel Lariks als de huisartsen, als belangrijkste verwijzers naar de geïndiceerde zorg, is versterkt.

Lariks heeft binnen de interne wijzingen de triagefunctie versterkt. Bij de huisartsen is de SOH-JGGZ gestart in de zomer. Portefeuillehouder: Patrick Kiel.

23

4. Versterken van arbeidsparticipatie Wat hebben we bereikt? 1. Vanuit een nauwe samenwerking met ons lokale bedrijfsleven verbeteren we de match tussen werkzoekende en werkgever. Ondanks dat het een lastig jaar was voor ondernemers is in 2020 het aantal mensen dat vanuit de bijstand een baan hebben gekregen met behulp van lokale matching tussen werkzoekenden en werkgevers in Leusden toegenomen. Het enthousiasme voor inclusief ondernemen is onverminderd. In december hebben alle partners van het samenlevingsakkoord "Leusden werkt samen" aangegeven door te willen met de aanpak. Wat hebben we daarvoor gedaan? S4.1.1. We zorgen voor persoonlijke en lokale matching tussen werkzoekende en werkgevers in Leusden 2020 was voor ondernemers een lastig jaar. Desondanks is het aantal mensen dat vanuit de bijstand een baan hebben gekregen met behulp van lokale matching tussen werkzoekenden en werkgevers in Leusden toegenomen. Het enthousiasme voor inclusief ondernemen is onverminderd. In december hebben alle partners van het samenlevingsakkoord "Leusden werkt samen" aangegeven door te willen met de aanpak. Portefeuillehouder: Patrick Kiel. 2. We ontwikkelen een integrale aanpak voor statushouders richting integratie en werk. Stichting Integratiewerk biedt statushouders een integraal pakket aan begeleiding, taalonderwijs en begeleiding naar werk.

Binnen de begeleiding van Integratiewerk is specifiek aandacht voor kennismaken met buren, buurt en het opbouwen van een sociaal Netwerk. Wat hebben we daarvoor gedaan? S4.2.1. We richten de trajecten naar werk en integratie integraal in De taakstelling voor het huisvesten van statushouders in Leusden is in 2020 op 1 persoon na gehaald (er was een voorsprong van 5 personen, 15 personen zijn gehuisvest, de taakstelling was 21). De taakstelling voor 2021 zal meer dan verdubbelen. Alle Leusdense statushouders zijn intensief begeleid door Stichting Integratiewerk. Integratiewerk biedt een combinatie van maatschappelijke begeleiding, begeleiding naar werk en/of participatie en NT2 taalonderwijs. Zoveel mogelijk wordt al tijdens de inburgering gestart met werkervaringsplekken of vrijwilligerswerk. De coördinator werkbemiddeling van Integratiewerk biedt in nauwe samenwerking met het Werkgevers Servicepunt specifieke begeleiding aan statushouders. Portefeuillehouder: Patrick Kiel. S4.2.2. We versterken het sociale netwerk van statushouders in Leusden De Leusdense statushouders zijn in 2020 ondersteund door de maatschappelijke begeleider van Integratiewerk. Zij werkt vanuit het Huis van Leusden, en heeft daar een wekelijks inloopspreekuur. Er wordt intensief samengewerkt met Lariks en andere Leusdense organisaties zoals het Gilde (taalcoaching van Samenspraak).

Door Corona heeft het spreekuur soms telefonisch en via WhatsApp plaatsgevonden, als het mogelijk was wel fysiek op afspraak. Belangrijk onderdeel van de maatschappelijke begeleiding is het kennis laten maken van de statushouders met de buren en buurt en de Leusdense voorzieningen, zodat zij een sociaal netwerk opbouwen. Portefeuillehouder: Patrick Kiel.

5. Beperken van (verborgen) armoede Wat hebben we bereikt? 1. We zorgen ervoor dat (financiële) ondersteuning laagdrempelig en breder bekend is en we versterken het signaleren van (verborgen) armoede. Leusden kent laagdrempelige goede financiële hulp dankzij de inzet van SMS en het Geldloket. Leusden heeft zich aangesloten op het landelijk convenant vroegsignalering en is klaar voor het ontvangen van signalen van andere aangesloten partijen. Wat hebben we daarvoor gedaan? S5.1.1. We maken met een campagne de mogelijkheden voor (financiële) ondersteuning breed bekend 2020 stond in het teken van de coronamaatregelen en de aandacht voor de mogelijkheden voor financiële hulp als gevolg van deze maatregelen. Het Geldloket heeft een belangrijke rol gespeeld bij het in beeld brengen van de mogelijkheden. Er is ondanks corona, of wellicht dankzij, goed gebruik gemaakt van de regelingen binnen het kindpakket, in het bijzonder van de fashioncheque. Portefeuillehouder: Patrick Kiel. S5.1.2. We versterken het signaleren van armoede rondom dit thema bij professionals en vrijwilligers In 2020 is ingezet op het aansluiten op de nieuwe wetten in het schuldendomein waarbij vroegsignalering een

24

grote rol speelt. Hiermee kunnen we signalen koppelen en inwoners sneller een helpende hand bieden. Portefeuillehouder: Patrick Kiel.

2. We verbeteren de aanpak op het terrein van schulden. De mogelijkheden tot het afkopen van schulden van inwoners zijn bekend en in Q2 van 2021 volgt een voorstel voor een Leusdens saneringskrediet. Wat hebben we daarvoor gedaan? S5.2.1. We onderzoeken de mogelijkheden om (complexe) schulden van inwoners af te kopen. De mogelijkheden tot het afkopen van schulden van inwoners zijn bekend en in Q2 van 2021 volgt een voorstel voor een Leusdens saneringskrediet. Portefeuillehouder: Patrick Kiel.

6. Goed omgaan met mensen met verward gedrag Wat hebben we bereikt? 1. We zetten in op de afname van meldingen van incidenten van verwarde inwoners en het aantal persoonsgerichte aanpakken. Er is een sluitende aanpak voor alle inwoners met verward gedrag. De doorontwikkeling in deze sluitende aanpak is een continu gegeven. Steeds meer finetuning is noodzakelijk. Zijn nu bezig vervolgstappen te maken om nog beter aan te sluiten bij de vraag hoe betrokkenen langer en veilig in hun eigen omgeving kunnen functioneren Wat hebben we daarvoor gedaan? S6.1.1. We voeren een bewustwordingscampagne uit. De bewustwordingscampagne was wel voorbereid, maar is niet geheel uitgevoerd i.v.m. covid-19. Het was niet mogelijk grote bijeenkomsten te houden, daarom is het klein gehouden. Toch is vastgesteld dat bewoners het meldpunt weten te vinden Portefeuillehouder: Erik van Beurden. S6.1.2. We organiseren een meldpunt “Bezorgd” Na de organisatie van het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB) is besloten om dit met de invoering WvGGZ, voor de aanpak personen met verward gedrag te continueren, geïntegreerd met de meldmogelijkheid WvGGZ. Het MAB vervult voor gemeente Leusden een vangnetfunctie in de avonduren, nachten en weekends. Meldfunctie is nu belegd bij de GGDrU in het kader van een pilot van 2 jaar, waarin meer inzicht in de aantallen meldingen kan worden verkregen.

Portefeuillehouder: Erik van Beurden. 2. We hebben een sluitende aanpak voor alle inwoners met verward gedrag. De meldingen van verward gedrag zijn na een enorme daling in 2019 in 2020 weer behoorlijk gestegen. Dit is niet alleen in Leusden maar landelijk. Mede oorzaak hiervan betreft de genomen maatregelen i.v.m. covid-19 en de langdurigheid hiervan. Cliënten krijgen op een andere manier zorg en veel minder persoonlijk contact met hun hulpverleners. Ook kunnen mensen die zorg nodig hebben niet meer bij hun vrienden en kennissen terecht i.v.m. covid-19. In geval van crisis (bijv. bij de samenloop van WvGGz en Wzd) kan langer wachten al leiden tot gevaarlijke, risicovolle situaties. Hier speelt ook de beperkte beschikbaarheid van opnameplaatsen een rol. We zien dat de casussen ernstiger worden en langduriger. Wat hebben we daarvoor gedaan? S6.2.1. We organiseren een sluitende aanpak voor inwoners met verward gedrag. De (basis) sluitende aanpak voor inwoners met verward gedrag is georganiseerd. Dit is echter een dynamisch aanpak welke doorontwikkeld moet blijven worden. Steeds meer finetuning is noodzakelijk. Zijn nu bezig om (noodzakelijke) vervolgstappen te maken om nog beter aan te sluiten bij de vraag hoe betrokkenen langer en veilig in hun eigen omgeving kunnen functioneren. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. S6.2.2.

Uitvoering sluitende aanpak De uitvoering van de sluitende aanpak is complex en constant in ontwikkeling. Na een aanvankelijke (grote) daling van het aantal casussen in de PGA en MOT is er in 2020 een behoorlijke stijging van het aantal casussen te zien. Dit is niet alleen lokaal maar landelijk. Mede oorzaak betreft de genomen (noodzakelijke) maatregelen i.v.m. covid19 en de langdurigheid hiervan. Cliënten krijgen op een heel andere manier zorg en hebben veel minder persoonlijk contact met hun hulpverleners. In geval van crisis (bijv. bij de samenloop van WvGGZ en WZD) kan langer wachten al leiden tot gevaarlijke, risicovolle situaties. Hier speelt ook de beperkte beschikbaarheid van

25

opnameplaatsen een rol. Buiten de toename in casussen zien we dus nu ook risicovollere zaken. Dit vergt veel van de betrokken hulpverleners. Portefeuillehouder: Erik van Beurden.

7. Leusden is een dementievriendelijke samenleving Wat hebben we bereikt? 1. De gemeente Leusden draagt het keurmerk dementievriendelijke gemeente van Alzheimer Nederland. Het college heeft het uitvoeringsplan Dementievriendelijk Leusden vastgesteld. Medewerkers van het KCC hebben online training gevolgd Signaleren van dementie. Alle voorbereidingen zijn getroffen om het ‘Keurmerk Dementie’ te ontvangen. Vanwege Corona is dit uitgesteld naar januari 2021. Wat hebben we daarvoor gedaan? S7.1.1. We behalen het keurmerk dementievriendelijke gemeente Alle voorbereidingen voor het keurmerk dementie vriendelijke gemeente zijn gedaan in 2020. Op 19 januari 2021 hebben we het Keurmerk dementievriendelijke gemeente ontvangen. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. S7.1.2. We ontwikkelen een kennisplatform dementie De gemeente heeft een kennisplatform opgezet met partners die expertise hebben op het gebied van dementie. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. S7.1.3. We leiden toe naar begeleiding op maat: afstemming informele en formele zorg. Dit wordt uitgevoerd conform afspraak. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. S7.1.4. We ontwikkelen ondersteuning op maat: respijtzorg Ondersteuning in de vorm van respijtzorg is geboden, ook ten tijde van Corona. Beeldbellen en facetimen zijn in een versneld tempo uitgerold en gaf ondersteuning. Portefeuillehouder: Erik van Beurden.

26

Wat heeft het gekost 2020 Lasten en baten Domein 3 - Samenleving b edragen x € 1.000 Lasten Baten Resultaat voor bestemming Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

Begroting Rekening Primitief Na wijziging 26.551 33.308 31.669 5.046 10.204 9.583 -21.505 -23.104 -22.086 0 543 543 87 1.016 1.004 -21.418 -22.631 -21.625

Saldo taakvelden b edragen x € 1.000 4.3 5.1 5.3 5.6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71 6.72 6.81 6.82 7.1 0.10

Lasten Baten Begroting Rekening Begroting Rekening Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 1.015 966 96 102 Sportbeleid en activering 390 322 20 20 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie 358 257 10 10 Media 458 460 0 0 Samenkracht en burgerparticipatie 1.403 1.318 22 16 Wijkteams 2.818 2.803 0 0 Inkomensregelingen 11.006 10.170 9.834 9.303 Begeleide participatie 1.897 1.809 0 0 Arbeidsparticipatie 439 328 5 5 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 849 798 86 35 Maatwerkdienstverlening 18+ 4.683 4.621 82 36 Maatwerkdienstverlening 185.744 5.415 0 0 Geëscaleerde zorg 18+ 65 65 0 0 Geëscaleerde zorg 181.026 1.204 0 0 Volksgezondheid 1.157 1.135 50 59 Domein Samenleving 33.308 31.671 10.205 9.586 Mutaties reserves 543 543 1.016 1.004 Resultaat na bestemming 33.851 32.214 11.221 10.590

Saldo 1.639 -621 1.018 0 -12 1.006

Saldo 55 68 101 -2 79 15 305 88 111 0 16 329 0 -178 31 1.018 -12 1.006

Verschillenanalyse Verschillenanalyse taakvelden Hieronder is een analyse opgenomen van de verschillen tussen de begroting en de jaarrekening 2020. Alleen de taakvelden waar het verschil groter is dan € 50.000 nemen we mee in de analyse. Daarbij worden alleen de belangrijkste afwijkingen benoemd. 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken € 55.000 (voordeel) Mede vanwege corona werd in 2020 minder gebruik gemaakt van het leerlingenvervoer. Dit geeft een voordeel van € 42.000. 5.1 Sportbeleid en activering € 68.000 (voordeel) De vacature sportmakelaar is later in het jaar ingevuld. Dit geeft een voordeel van € 25.000. Lagere lasten sportbeleid geeft een voordeel van € 36.000. 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie € 101.000 (voordeel) Door de coronacrisis zijn veel activiteiten, die ondersteund zouden worden uit het Fonds Samenlevingsinitiatieven, afgelast. Dit geeft een voordeel van € 87.000. Van dit voordeel wordt bij de resultaatbestemming een bedrag van € 50.000 gereserveerd ten gunste van 2021. Dit is volgens de regels van het fonds. Om de in 2020 uitgestelde activiteiten alsnog uit te kunnen voeren wordt een bedrag van € 28.200 via de resultaatbestemming overgeheveld naar 2021.

Tenslotte wordt om amateurverenigingen die in moeilijkheden zijn gekomen door de corona financieel te kunnen ondersteunen een bedrag van € 36.800 ook via de resultaatbestemming meegenomen naar 2021.

27

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie € 79.000 (voordeel) Lagere uitvoeringkosten voor het Implementatieplan Sociaal domein geeft € 44.000 voordeel. Lager kosten inspecties GGD inzake kinderopvangorganisaties geeft een voordeel van € 20.000. 6.3 Inkomensregelingen € 305.000 (voordeel) In 2020 is er minder gebruik van de regeling Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) wat een voordeel geeft van € 97.000. In 2020 is er meer gebruik gemaakt van loonkostensubsidies waarmee werkgevers gestimuleerd worden een werknemer met een ziekte of handicap vanuit de Participatiewet in dienst te nemen. Dit gaf een nadeel van € 61.000. De lasten van de algemene bijstand vielen hoger uit wat een nadeel van € 49.000 geeft. De geraamde dotatie aan de voorziening dubieuze bijstandsdebiteuren viel bij het opstellen van de jaarrekening lager uit wat een voordeel geeft van € 60.000. In 2020 zijn er geen kapitaalverstrekkingen inzake het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) geweest. Dit geeft een voordeel van € 50.000. In 2020 is de financieringssystematiek van het Bbz vernieuwd wat een voordeel geeft van € 72.000. Door het tijdelijk inzetten van eigen ambtenaren voor de toekenning van de TOZO regeling gaf dat een voordeel van € 86.000 op de uiteindelijk afrekening van de uitvoeringkosten van de gemeente Amersfoort.

6.4 Begeleide participatie € 88.000 (voordeel) Hogere uitstroom en lagere kosten RWA zorgt voor een lagere gemeentelijke bijdrage aan de RWA wat een voordeel geeft van € 67.000. 6.5 Arbeidsparticipatie € 111.000 (voordeel) De (verwachte) inwerkingtreding van de Wet inburgering is opgeschoven naar 1 januari 2022. Als gevolg hiervan zijn de rijksmiddelen die beschikbaar zijn gesteld voor de voorbereiding op de invoering van deze nieuwe wet nog niet benut. Dit geeft een voordeel van € 99.000. Deze incidentele middelen worden via resultaatbestemming overgeheveld naar 2021. 6.72 Maatwerkdienstverlening 18- € 329.000 (voordeel) In 2020 heeft een toename plaatsgevonden van het gebruik van Persoonsgebonden Budget (PGB) bij de Jeugd ten opzichte van 2019. Dit zorg voor een nadeel van € 33.000. Nagekomen declaraties van zorgaanbieder en correcties van declaraties op grond van het juist toepassen van het woonplaatsbeginsel met betrekking tot voorgaande jaren zorgen voor een voordeel van € 43.000. Op de regionale inkoop zorg in natura (ZIN) voor jeugdzorg blijft € 307.000 over. De werkelijke kosten zijn gebaseerd op door de Gemeente Amersfoort verstrekte voorlopige rekeningcijfers. De raming is gebaseerd op het vastgestelde regionale inkoopkader 2020. Dit budget is bij de najaarsnota verhoogd met de in de begroting beschikbare budgetten voor volume- en prijsstijgingen.

Ten opzichte van deze geactualiseerde raming vallen de werkelijke zorgkosten in natura voor jeugd lager uit. De stijging van de kosten voor jeugdzorg lijken daarmee net als voorgaand jaar verder af te vlakken. 6.82 Geëscaleerde zorg 18- € 178.000 (nadeel) Landelijk is bij de invoering van de Jeugdwet het besluit genomen dat enkele zeer specialistische voorzieningen landelijk beschikbaar moet blijven. De Vereniging voor Nederlandse Gemeenten (VNG) sluit deze contracten af met aanbieders waarbinnen gemeenten naar rato van gebruik afrekenen. Er is een grote complexiteit bij kinderen die in het Landelijk Transitiearrangement (LTA) zitten met relatief lage aantallen cliënten en relatief hoge tarieven waardoor de kosten toenemen. Met onze regiogemeenten verevenen wij de risico’s van deze kosten wat de laatste jaren voor Leusden een dempend effect had op deze kosten. Bijstellingen in de vereveningssystematiek gecombineerd met een doorzettende trend van hogere inzet van LTA, SAVE en Veilig Thuis voor Jeugd in 2020 zorgen voor een nadeel van € 174.000.

BBV indicatoren De verplichte beleidsindicatoren worden per domein weergegeven. De indicatoren staan op waarstaatjegemeente.nl en zijn daar ook te raadplegen. In onderstaande indicatoren wordt Leusden vergeleken met gemeenten van 25.000-50.000 inwoners. Op de website kunnen ook andere vergelijkingen worden gemaakt.

28

BBV-indicatoren

29

30

31

32

33

34

35

Domein Ruimte Het Domein Ruimte is onderverdeeld in de onderdelen ruimte, wonen, verkeer & vervoer, economie, buitengebied, cultuurhistorie en de implementatie van de omgevingswet. Voor al deze programmaonderdelen hebben we ambities opgesteld en doelstellingen geformuleerd. Ze dragen stuk voor stuk bij aan onze overall ambitie: Leusden is een vitale, dynamische, groene gemeente die, met behoud van haar identiteit, ruimte biedt aan nieuwe opgaven zoals energietransitie, klimaatadaptatie en groei. Het domein Ruimte is niet los te zien van de andere domeinen. Er bestaan over en weer raakvlakken. Bijvoorbeeld met het domein Leefomgeving, waar duurzame mobiliteit raakt aan verkeer en vervoer. Of met het Domein Samenleving, waar de inzet op arbeidsparticipatie raakt aan economische zaken. Ambitie ruimte Leusden profileert zich sterker op haar kwaliteiten voor wonen, werken en recreëren: met behoud van het dorpse en groene karakter van Leusden ruimte geven aan woningbouw, bedrijvigheid en voorzieningen. Ambitie wonen Leusden bouwt door op de kracht van Leusden: dorpse kwaliteiten en regionale dynamiek. Ambitie verkeer en vervoer Leusden is goed bereikbaar en veilig voor automobilist, fietser, reiziger openbaar vervoer en voetganger. We benadrukken zoveel mogelijk de positieve gevolgen van fietsen, lopen en OV op de gezondheid van mensen en hun leefmilieu.

Ambitie economie Bedrijven zijn van belang voor de werkgelegenheid, vitaliteit en identiteit van Leusden. Wij creëren kansen voor en bieden ruimte aan de ontwikkeling van ondernemers. Ambitie buitengebied Een mooi en vitaal buitengebied met ruimte voor economisch vitale en duurzame landbouw, natuur- en landschapsontwikkeling en recreatief medegebruik. Het buitengebied biedt kansen voor energietransitie en speelt in op het vraagstuk van klimaatverandering en de groene ontwikkelstrategie voor wonen. Ambitie cultuurhistorie Cultuurhistorische waarden worden in Leusden gewaardeerd, erkend en gezien. Ambitie omgevingswet Leusden is op tijd klaar voor de stelselwijziging van de Omgevingswet. We benutten de potentie van deze wet voor de realisatie van onze ambities met betrekking tot samenleving voorop, werken vanuit de bedoeling, opgavegestuurd werken én ten behoeve van inhoudelijke doelen zoals de energietransitie.

36

1. Ruimte Wat hebben we bereikt? 1. Behouden en versterken van de kernkwaliteiten van de gemeente Leusden. De gemeenteraad is, mede gebaseerd op de inschatting van de binnenstedelijke bouwmogelijkheden, in oktober 2020 een voorstel voor drie zoeklocaties voor woningbouw voorgelegd. Wat hebben we daarvoor gedaan? R1.1.1 We brengen mogelijke binnenstedelijke woningbouwlocaties voor na 2025 in beeld Met betrokken interne disciplines zijn de mogelijk herontwikkelingslocaties in beeld gebracht. Portefeuillehouder: Wim Vos. R1.1.2 We brengen mogelijke buitenstedelijke ontwikkellocaties in beeld Met betrokken interne disciplines zijn de mogelijke locaties voor uitleg in beeld gebracht. Portefeuillehouder: Wim Vos.

2. Wonen Wat hebben we bereikt? 1. Door nieuwe woningbouwprojecten en mogelijke herprogrammering van bestaande woningbouwprojecten voldoen we kwantitatief en kwalitatief aan de Leusdense woningbehoefte. Inzicht in de vraag naar sociale huurwoningen. Wat hebben we daarvoor gedaan? R2.1.1 We monitoren de vraag naar en het aanbod aan woningen in Leusden In 2019 is de behoefte aan woningen inzichtelijk gemaakt. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. R2.1.2 We maken concrete afspraken over het te realiseren woningbouwprogramma bij nieuwbouwprojecten en herprogrammering van bestaande bouwprojecten In projecten afspraken gemaakt over woningaantallen en differentiatie. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. R2.1.3 We analyseren de beschikbaarheid van de voorraad sociale huurwoningen Overleg met WSL. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. R2.1.4 We bevorderen nieuwe en vernieuwende woonconcepten en –vormen die de druk op de woningmarkt verlichten We hebben intensief overleg gevoerd met initiatiefnemers en interne disciplines. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. 2. We bereiken onze woondoelen ‘doorstroming’ en ‘diversificatie van het woningaanbod’ door beschikbare middelen en instrumenten efficiënt en effectief in te zetten. Inzicht in de vraag naar sociale huurwoningen. Daarnaast worden in Maanwijk 8 (blijvend) goedkope koopwoning aan de woningvoorraad toegevoegd.

Wat hebben we daarvoor gedaan? R2.2.1 We brengen de noodzakelijke omvang van de voorraad sociale huurwoningen in beeld In 2019 is de behoefte aan woningen inzichtelijk gemaakt. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. R2.2.2 We heroverwegen de inzet van bestaande instrumenten en overwegen de inzet van nieuwe, aanvullende instrumenten om doorstroming op de woningmarkt te bevorderen en meer diversificatie van de woningvoorraad te realiseren In aanvulling op het bestande instrumentarium is eenmalig een bijdrage van €10.000 per woning gedaan aan de realisatie van 8 goedkope koopwoningen in Maanwijk. Portefeuillehouder: Erik van Beurden.

37

3. Verkeer en vervoer Wat hebben we bereikt? 1. Afname van het aantal (letsel)ongevallen en het verhogen van het verkeersveiligheidsgevoel. In 2020 zijn er 102 verkeersongevallen geregistreerd. Dat waren er 33 minder dan in 2019. Desondanks is het aantal gewonden gelijk gebleven (24 gewonden) in beide jaren. Wat hebben we daarvoor gedaan? R3.1.1 We treffen aanvullende maatregelen op locaties waar de inrichting niet duidelijk is, conform de huidige richtlijnen van de CROW Dit is een doorgaand gebeuren. Meestal gaat het om kleine weinig opvallende ingrepen Portefeuillehouder: Wim Vos. R3.1.2 We nemen maatregelen op plaatsen waar ongevallen gebeuren en/of die als onveilig te boek staan De kruising Zwarteweg - Olmenlaan -Ruige Velddreef is heringericht. Portefeuillehouder: Wim Vos. R3.1.3 Het kruispunt Zwarteweg-Olmenlaan-Ruigevelddreef vormen we om tot rotonde De rotonde is aangelegd. Ook het kruispunt Randweg-Zwarteweg is heringericht. Fietsverkeer wordt langs de westkant Zwarteweg naar Flankement geleid. Hierdoor is situatie overzichtelijker geworden. Ook zijn de wachttijden voor zowel de fietsers als automobilisten verkort. Portefeuillehouder: Wim Vos. R3.1.4 We intensiveren de samenwerking met Veilig Verkeer Nederland (VVN) VVN wordt regelmatig door verontruste bewoners ingeschakeld voor buurtacties. Wij zorgen dat partijen met elkaar in contact komen.

Vaak verwijzen wij door naar VVN. Portefeuillehouder: Wim Vos. 2. Meer mensen op de fiets en uit de auto krijgen Door de corona-crisis is het aantal autokilometers fors afgenomen (minder woon-werkverkeer). In 2020 hebben echter wel veel ov-reizigers de overstap gemaakt naar de (elektrische) fiets en de auto. Wat hebben we daarvoor gedaan? R3.2.1 We haken, samen met “033 op de fiets”, aan op een brede gedragscampagne die namens de provincie Utrecht wordt opgezet: Ik fiets Door de corona-crisis is deze campagne minder goed uit de verf gekomen. Corona heeft er overigens wel aan bijgedragen dat veel ov-reizigers naar de (e)fiets zijn 'overgestapt'. Portefeuillehouder: Wim Vos. R3.2.2 We onderzoeken de haalbaarheid van een fietspad langs/naast de Pon-lijn Op korte termijn is de aanleg van een fietspad tussen de Groene Zoom en de Lockhorsterweg niet haalbaar. Daarnaast staan de kosten niet in verhouding tot rendement van deze investering. Het verwachte aantal extra fietsers is te klein. Portefeuillehouder: Wim Vos. 3. Doorstroming op het hoofdwegennet verbeteren. Door het sterk verminderde verkeersaanbod was de doorstroming in 2020 geen enkel probleem. Van filedruk was nagenoeg geen sprake. Wat hebben we daarvoor gedaan? R3.3.1 We verruimen de capaciteit op de Randweg in twee fases Is uitgevoerd. Uitvoegstroken op westelijk deel Randweg zijn verlengd.

Door herinrichting kruispunt RandwegZwarteweg kan de hier geplaatste verkeersregelinstallatie efficiënter worden afgesteld. Hierdoor hoeft hier minder lang op groen licht te worden gewacht. Portefeuillehouder: Wim Vos.

4. Economie Wat hebben we bereikt? 1. Realiseren van duurzame vitale werklocaties. We hebben ondernemers ruimte geboden om te ondernemen (bijv. verkoop bedrijfskavels, meewerken aan transformatie, faciliteren bij uitbreidingsvraagstukken, voorzien van gewenste informatie).

38

Wat hebben we daarvoor gedaan? R4.1.1 We geven uitvoering aan de in 2019 opgestelde transformatiestrategie. Doel hiervan is het behouden van toekomstbestendige werklocaties én het creëren van ruimte voor gemengde locaties (wonen / werken) De transformatiestrategie geeft richting aan de mogelijke transformatie van verouderde kantoorpanden. Voor een initiatiefnemer is vooraf helder, welke voorwaarden wij verbinden aan transformatie. Intern gebruiken wij de strategie bij de beoordeling van verzoeken. Portefeuillehouder: Patrick Kiel. R4.1.2 We versterken De Horst als dé kantorenlocatie van Leusden We hebben een transformatiestrategie vastgesteld, die toekomstperspectief geeft aan de Horst: dit blijft een belangrijke werklocatie waar geen transformatie naar wonen plaatsvindt. Daarnaast werken we met de Bedrijvenvereniging Leusden Noord en enkele bedrijven business cases uit voor realisatie van zonnepanelen op daken en parkeerplaatsen. Portefeuillehouder: Patrick Kiel. R4.1.3 We bieden bedrijfskavels aan in Noord-West Leusden Zowel gemeente als projectontwikkelaar Van Wijnen hebben in 2020 een flink aantal bedrijfskavels verkocht. Op dit moment resteert nog een aanbod van 1,5 hectare in Leusden Noord (Buitenplaats, Plantage en Larikslaan). Portefeuillehouder: Patrick Kiel. 2. Behoud van stabiele werkgelegenheid in Leusden. De werkgelegenheid is stabiel gebleven.

Dit is afhankelijk van autonome groei van bedrijven en verhuisbewegingen van en naar Leusden. De cijfers van 2020 - 2021 zijn nog niet bekend en kunnen een ander beeld laten zien als gevolg van corona. Wat hebben we daarvoor gedaan? R4.2.1 We monitoren de ontwikkelingen in Leusdense economie We hebben de Monitor Werklocaties geactualiseerd (o.a. de ontwikkeling van werkgelegenheid en vastgoedontwikkelingen op de bedrijven- en kantorenmarkt). Portefeuillehouder: Patrick Kiel. 3. Versterken economische positie en ondernemerscultuur. We werken samen in de regio Amersfoort en Utrecht + aan een vitaal ondernemingsklimaat en voldoende vestigingsmogelijkheden. We zijn gestart met het maken van regionale programmeringsafspraken ten aanzien van de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen. Wat hebben we daarvoor gedaan? R4.3.1 We intensiveren het accountmanagement bedrijven In plaats van een Ondernemerscongres, de Stimuleringsprijs Ondernemend Leusden (i.s.m. de Rabobank), is sterk ingezet op frequente overleggen met ondernemersnetwerken, het bezoeken van ondernemers die zwaar getroffen zijn door corona en het gezamenlijk zoeken naar mogelijkheden ter ondersteuning / kansen. Actieve verwijzing naar ondersteuningsmogelijkheden speelden ook een belangrijke rol. Portefeuillehouder: Patrick Kiel.

R4.3.2 Evaluatie convenant Regio Amersfoort en Economic Board Utrecht (EBU) De evaluatie van het convenant, de herontwikkeling van de Economic Board Utrecht en de oprichting van de Regionale Ontwikkelings Maatschappij zijn kansen voor een toekomstige vernieuwde samenwerking. Door de herontwikkeling EBU/ROM zijn er in 2021 geen middelen in de begroting opgenomen om financieel bij te dragen aan de EBU/ROM. Portefeuillehouder: Patrick Kiel. 4. Winkelgebieden ontwikkelen we verder tot compacte dorpsharten en ontmoetingsplekken met ruimte voor verschillende functies. We hebben gewerkt aan sterke, levendige centrumgebieden waar naast winkelen ook verblijf en ontmoeting een belangrijke rol spelen. De focus heeft het afgelopen jaar gelegen op het onderhouden van contacten, het creëren van kansen en mogelijkheden voor winkeliers en horecaondernemers (binnen de geldende coronaregels) en ondersteunen waar nodig. Dit zijn de dragers van onze centra en daarmee van belang voor het voorzieningenniveau van Leusden. Wat hebben we daarvoor gedaan? R4.4.1 We gaan verder met het project Hart van Leusden (revitalisering Hamershof) De herinrichting van het openbaar gebied is in 2020 afgerond. Samen met vastgoedeigenaren en winkeliers hebben we een feestelijke opening georganiseerd in september. Portefeuillehouder: Patrick Kiel.

39

R4.4.2 We maken samen met ondernemers en vastgoedeigenaren (de betrokken gebiedspartijen) een visie over de ontwikkeling van de Hamershof In onze samenwerking hebben de winkeliers in 2020 een marketingplan opgesteld. Samen met vastgoedeigenaren en ondernemers zijn we gestart met het opstellen van een ruimtelijke visie op de Hamershof (waar en welke functies mengen) en een brancheringsvisie (welke branches zijn realistisch voor de omvang van Leusden). Vertraging is hierin opgetreden als gevolg van corona en daardoor andere prioriteiten. Portefeuillehouder: Patrick Kiel. 5. We zetten Leusden op de kaart. We intensiveren recreatie en toerisme en maken van Leusden een aantrekkelijke verblijfplaats voor (recreatie)ondernemers, recreanten / toeristen en bewoners van de gemeente. Promotie van wandelen en fietsen is daarbij een belangrijk onderdeel, waar mogelijk gekoppeld aan cultureel erfgoed, evenementen en bezienswaardigheden (CUP-opdracht 9.5). Wat hebben we daarvoor gedaan? R4.5.1 We maken samen met onze partners een visie voor recreatie en toerisme en voeren deze uit We zijn bezig met de uitvoering van de visie. Het belangrijkste waarmee we gestart zijn, is verwoord onder R 4.5.2 (verbeteren van de toeristische informatievoorziening). De gemeente Leusden heeft in 2019 meegedaan met de landelijke verkiezing “Fietsstad van het jaar 2020”, georganiseerd door de Fietsersbond.

Dankzij een intensieve campagne in samenwerking met de toeristische sector én het bedrijfsleven, eindigden wij met bijna 1400 enquêteformulieren op een eervolle 9e plaats (van de ruim 300 deelnemende gemeenten). Portefeuillehouder: Patrick Kiel. R4.5.2 Verbeteren toeristische informatievoorziening We hebben de VVV losgekoppeld van de STIA en tijdelijk ondergebracht bij de gemeente zelf. Intussen is gezocht naar een definitieve organisatievorm, die de toeristische informatieverstrekking voor de komende decennia professioneel gaat oppakken. Eind december is besloten om de VVV onder te brengen in een eigen stichting. Deze is in januari 2021 gestart. De samenwerking met STIA blijft overigens wel bestaan op projectbasis. Eind 2020 is besloten om gezamenlijk een online platform te ontwikkelen, het ‘Digitaal Gastheerschap’, waarmee we de online vraag naar informatie, arrangementen en logies beter kunnen beantwoorden. Portefeuillehouder: Patrick Kiel.

5. Buitengebied Wat hebben we bereikt? 1. Behoud en de versterking van de kernkwaliteiten van ons buitengebied. De omgevingsvisie buitengebied zet in op het behoud en de versterking van de groene kernkwaliteiten van ons buitengebied. Dit werkt door in de plannen die wij maken voor het buitengebied en de beoordeling van plannen van initiatiefnemers. Natuur en landschap zijn sturend bij ruimtelijke ontwikkelingen. Dit is in het belang van ons agrarisch cultuurlandschap, de bos- en natuurgebieden en cultuurhistorische elementen zoals de Grebbelinie. Wat hebben we daarvoor gedaan? R5.1.1 We geven samen met betrokken partijen uitvoering aan de omgevingsvisie landelijk gebied en passen deze visie waar nodig aan. We hebben samen met betrokken partijen de uitvoering van de omgevingsvisie landelijk gebied voortgezet. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. R5.1.2 We laten het watersysteem en het landschap sturend zijn bij het realiseren of uitbreiden van functies. Het watersysteem en landschap zijn sturend bij het realiseren en uitbreiden van functies, bijvoorbeeld bij de door de raad aangewezen zoekgebieden voor woningbouw. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. R5.1.3 We bieden ruimere mogelijkheden voor hergebruik van vrijkomende agrarische bebouwing We bieden meer mogelijkheden voor hergebruik van stallen die leeg komen te staan.

In het beleid voor Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB) willen we meer sturen op de bijdrage van nieuwe functies aan de groene kernkwaliteiten van ons buitengebied. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. R5.1.4 We voeren het uitvoeringsprogramma voor het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) uit We voeren het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) uit met diverse partijen. Via het project Kleine Landschaps Elementen zijn in samenwerking met de Agrarische Natuurverenigingen (Vallei Horstee) kleine landschapselementen aangelegd zoals poelen, lanen en houtwallen. Het LOP heeft een bijdrage geleverd aan het voedselbos Leusden. Er is een project voor ringslangen en ijsvogels uitgevoerd. De museumbunker van de Grebbelinie is voorzien van Engelse teksten voor internationale bezoekers.

40

Portefeuillehouder: Erik van Beurden / Wim Vos. R5.1.5 We leveren onze kennis aan en adviseren Stichting “De Boom” over een inrichtingsplan voor het Langesteeggebied en toetsen de plannen op haalbaarheid aan draagvlak, gemeentelijk en ander beleid en regelgeving We leveren kennis aan en adviseren stichting De Boom over een groen inrichtingsplan voor het Langesteeggebied, en toetsen de plannen op haalbaarheid aan draagvlak, gemeentelijk en ander beleid en regelgeving. Het opstellen van het groen inrichtingsplan wordt in 2021 voortgezet. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. R5.1.6 We geven samen met onze partners uitvoering aan de samenwerkingsagenda voor het Nationaal Park Heuvelrug We geven samen met onze partners uitvoering aan de samenwerkingsagenda van het Nationaal Park Heuvelrug. Er is een zoneringskaart gemaakt voor recreatie en natuur. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. 2. Werken aan duurzaam economisch perspectief voor de Leusdense landbouw. De omgevingsvisie buitengebied zet in op toekomstbestendige en duurzame landbouw. Vitale landbouw vormt de voorwaarde voor het behoud van ons waardevolle cultuurlandschap. Wat hebben we daarvoor gedaan? R5.2.2 We ondersteunen de landbouw door in het nieuwe omgevingsplan Buitengebied ruimte te houden en te bieden voor een duurzaam economisch perspectief.

We ondersteunen de landbouw door in onze plannen ruimte te houden en te bieden voor een duurzaam economisch perspectief. De agrarische gronden behouden zoveel mogelijk een agrarische functie en we gaan meer ruimte bieden voor nevenactiviteiten in vrijkomende stallen. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. R5.2.1 We geven samen met de betrokken partijen uitvoering aan de omgevingsvisie landelijk gebied voor een duurzame en toekomstbestendige landbouw. We hebben samen met betrokken partijen de uitvoering van de omgevingsvisie buitengebied voortgezet voor een duurzame en toekomstbestendige landbouw. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. 3. Behouden en versterken van natuur en ecologie. De omgevingsvisie buitengebied zet in op het behoud en de versterking van de groene kernkwaliteiten van ons buitengebied, waaronder het Natuurnetwerk Nederland. Dit komt de kwaliteit, aantrekkelijkheid en biodiversiteit van ons buitengebied ten goede. Wat hebben we daarvoor gedaan? R5.3.1 We geven samen met betrokken partijen uitvoering aan het uitvoeringsprogramma van de omgevingsvisie landelijk gebied. We hebben samen met betrokken partijen de uitvoering van de omgevingsvisie buitengebied voortgezet. Portefeuillehouder: Erik van Beurden.

R5.3.2 We adviseren stichting De Boom over het planologisch mogelijk maken van de omzetting van 55 hectare grond in nieuwe natuur De gemeente adviseert Stichting De Boom voor het planologisch mogelijk maken van de omzetting van 55 ha (landbouw-)grond naar nieuwe natuur. Meer dan de helft van de 55 ha is gerealiseerd of in voorbereiding. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. R5.3.3 We leveren onze kennis aan en adviseren Stichting “De Boom” over een inrichtingsplan voor het Langesteeggebied en toetsen de plannen op haalbaarheid aan draagvlak, gemeentelijk en ander beleid en regelgeving We leveren kennis aan en adviseren Stichting De Boom over een groen inrichtingsplan voor het Langesteeggebied, en toetsen de plannen op draagvlak, gemeentelijk en ander beleid en regelgeving. Het opstellen van het groen inrichtingsplan wordt in 2021 voortgezet. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. 4. Benutten en versterken van de mogelijkheden voor recreatie en toerisme in het buitengebied De visie voor recreatie en toerisme zet in op het benutten van de kansen van een prachtig en afwisselend buitengebied. Met deze visie hebben we aangesloten bij de ambities in CUP 9.5 (Leusden op de kaart) en CUP 7.3 (Omgevingsvisie landelijk gebied). Wat hebben we daarvoor gedaan? R5.4.1 We maken samen met onze partners een visie voor recreatie en toerisme en voeren deze uit

41

We geven samen met onze partners uitvoering aan de visie op recreatie en toerisme door intensieve samenwerking in de regio, door de toeristische informatievoorziening verder te professionaliseren zowel (offline en online) en meer ruimte te geven aan initiatieven op het gebied van voorzieningen, accommodatie, wandel- en fietsmogelijkheden. Portefeuillehouder: Patrick Kiel. R5.4.2 We bedenken samen met partners een aansprekend lobby-strategie voor gedeeltelijke openstelling van de Leusderheide We verkennen met Defensie of delen van de Leusderheide beperkt kunnen worden opengesteld/beter beleefbaar kunnen worden gemaakt, rekening houdend met de natuurwaarden. Portefeuillehouder: Erik van Beurden.

6. Cultuurhistorie Wat hebben we bereikt? 1. Leusden werkt aan behoud en instandhouding van boven- en ondergronds cultuurhistorisch erfgoed In 2020 is het parapluplan Cultureel Erfgoed onherroepelijk gemaakt. Wat hebben we daarvoor gedaan? R6.1.1 Opstellen paraplubestemmingsplan Cultuurhistorie om cultuurhistorische waarden en landschappelijke structuren te beschermen Het paraplubestemmingsplan Cultureel Erfgoed is opgesteld, in mei 2020 goedgekeurd door de raad en op 1 december onherroepelijk geworden. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. R6.1.2 Inbedden cultureel erfgoed in het omgevingsplan Door uitstel van het omgevingsplan en de omgevingswet is van inbedden cultureel erfgoed nog geen sprake geweest. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. R6.1.3 Implementatie cultuurhistorische waardenkaart bij ruimtelijke initiatieven Bij ruimtelijke initiatieven wordt inmiddels in bijna alle gevallen gebruik gemaakt van de cultuurhistorische waardenkaart. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. 2. De (her)kenbaarheid en zichtbaarheid van monumenten vergroten. In 2020 is een publieksvriendelijke versie van de cultuurhistorische waardenkaart gereedgekomen. Hierdoor kunnen belangstellenden via de gemeentepagina het erfgoed op object en landschappelijk element bekijken. Door de Covid19 maatregelen heeft een officiële 'opening' van deze site nog niet plaatsgevonden.

Wat hebben we daarvoor gedaan? R6.2.1 We organiseren en evalueren de gemeentelijke Open Monumentendag en reiken de Erfgoedprijs uit We hebben in 2020 geen Erfgoedprijs uitgereikt en geen Open Monumentendag georganiseerd. Er is geen structureel budget toegekend voor de organisatie van de Open Monumentendag en door Covid-19 maatregelen was er ook geen alternatief programma mogelijk. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. R6.2.2 We gaan door met het aanwijzen van gemeentelijk monumenten In 2020 zijn geen gemeentelijk monumenten aangewezen. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. R6.2.3 We maken een digitaal ontsloten versie van de cultuurhistorische waardenkaart In december 2020 is een digitale versie van de waardenkaart gereedgekomen. Portefeuillehouder: Erik van Beurden. R6.2.4 We organiseren een avond voor gemeentelijk monumenteneigenaren In 2020 is de avond voor monumenteigenaren niet georganiseerd in verband met de geldende maatregelen rondom Corona. Portefeuillehouder: Erik van Beurden.

42

7. Omgevingswet Wat hebben we bereikt? 1. Een succesvolle implementatie van de omgevingswet. De minister van BZK maakte in mei 2020 bekend de invoeringsdatum van de Omgevingswet met een jaar op te gaan schuiven van 1 januari 2021 naar 1 januari 2022. De implementatie van de omgevingswet wordt voorbereid. Wat hebben we daarvoor gedaan? R7.1.1 Programmamanagement + deelprojecten invoering Omgevingswet In 2020 zijn verschillende projecten voorbereid en uitgevoerd voor de implementatie van de Omgevingswet. Portefeuillehouder: Wim Vos.

Wat heeft het gekost 2020 Lasten en baten Domein 4 - Ruimte b edragen x € 1.000 Lasten Baten Resultaat voor bestemming Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming Saldo taakvelden b edragen x € 1.000 0.3 2.1 2.2 2.5 3.1 3.2 3.3 3.4 5.4 5.5 5.7 8.1 8.2 8.3 0.10

Beheer overige gebouwen en gronden Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Musea Cultureel erfgoed Openbaar groen en (openlucht) recreatie Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Domein Ruimte Mutaties reserves Resultaat na bestemming

Begroting Rekening Primitief Na wijziging 5.033 11.571 12.093 3.262 9.338 11.033 -1.771 -2.233 -1.060 375 1.267 1.548 215 1.308 1.187 -1.931 -2.192 -1.421

Lasten Baten Begroting Rekening Begroting Rekening 0 0 0 1 213 142 7 7 80 90 10 10 28 28 0 0 20 20 0 0 603 179 4.687 4.180 83 88 7 7 89 77 48 88 20 22 0 0 123 66 0 0 550 541 20 20 2.321 1.943 1.750 1.950 6.420 7.974 2.087 3.530 1.020 922 723 1.239 11.570 12.092 9.339 11.032 1.267 1.548 1.308 1.187 12.837 13.640 10.647 12.220

Saldo -522 1.695 1.173 -281 -121 771

Saldo 1 71 -10 0 0 -83 -5 52 -2 57 9 578 -111 614 1.171 -401 771

Verschillenanalyse taakvelden Hieronder is een analyse opgenomen van de verschillen tussen de begroting en de jaarrekening 2020. Alleen de taakvelden waar het verschil groter is dan € 50.000 nemen we mee in de analyse. Daarbij worden alleen de belangrijkste afwijkingen benoemd. 2.1 Verkeer en vervoer € 71.000 (voordeel) De onderzoekskosten voor het Fietsplan vielen mee. Dit geeft een voordeel van € 37.000. Het tijdelijk niet invullen van formatieruimte levert een voordeel op van € 30.000. 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur € 83.000 (nadeel) Het verplaatsen van de vrachtwagen parkeerplaats voor het project Larikslaan is vertraagd wat in 2020 een voordeel geeft van € 192.000. De grondverkoop inzake het project Hamersveldseweg 136 e.o. wordt waarschijnlijk in 2021 gerealiseerd wat in 2020 een nadeel geeft van € 586.000. Hieraan gerelateerde kosten voor dit project verschuiven ook naar 2021 wat een voordeel geeft van € 57.000.

43

Fasering van het project De Buitenplaats geeft in 2020 een voordeel van € 266.000. De genoemde faseringen hebben geen impact op het uiteindelijke totale voorziene projectresultaat van de betreffende projecten. 3.4 Economische promotie € 52.000 (voordeel) Hogere inkomsten reclamegelden geeft een voordeel van € 33.000. 5.5 Cultureel erfgoed € 57.000 (voordeel) Van de incidentele middelen voor het parapluplan Cultureel Erfgoed is in 2020 € 20.000 nog niet uitgegeven. Het parapluplan is een bestemmingsplan voor het hele gemeentelijke grondgebied. Dit beschermt gebouwde objecten met cultuurhistorische waarde via het sloopvergunningenstelsel. Het plan is in december 2020 onherroepelijk en er zullen daarom geen kosten meer worden gemaakt op dit project. Er is door eigenaren van gemeentelijke monumenten nauwelijks gebruik gemaakt van de voor onderhoud beschikbare subsidieregeling. In 2020 is hierdoor op het budget € 37.000 overgebleven. 8.1 Ruimtelijke ordening € 578.000 (voordeel) De afwikkeling van grondexploitatie Tankstation Groene Zoom geeft een incidenteel voordeel van € 126.000. Hogere opbrengsten uit leges voor structuur- en bestemmingsplannen en opbrengsten uit anterieure opbrengsten geeft een voordeel van € 63.000. Overige mutaties inzake het grondbedrijf geven een voordeel van € 264.000. Lagere loonkosten op het taakveld ruimtelijk ordening geeft een voordeel van € 70.000.

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) €111.000 (nadeel) De definitieve inrichting van de openbare ruimte voor de locatie Leusden-zuid geeft een voordeel van € 50.000. De post onvoorzien locatie Leusden-zuid komt te vervallen. Dit levert een voordeel op van € 40.000. Fasering van het project Valleipark geeft in 2020 een nadeel van € 371.000. Deze fasering heeft geen impact op het uiteindelijke totale voorziene projectresultaat. De post onvoorzien Biezenkamp (GREX-deel) komt bij het afsluiten van het project te vervallen wat een voordeel geeft van € 62.000. Eind 2020 sluit de exploitatie Biezenkamp met een negatieve eindwaarde van € 2.157.000 Dit negatieve resultaat is onttrokken aan de bestaande verliesvoorziening wat een voordeel geeft van € 2.167.000 ten opzichte van de gewijzigde begroting 2020. Mutaties met betrekking van het afsluiten van het boekjaar 2020 voor de grondexploitaties op de overboekingsrekening onderhandenwerk grondbedrijf geeft een nadeel van € 1.928.000 ten opzichte van de gewijzigde begroting 2020. De gevelrenovatie van het U-Blok Biezenkamp en correcties met betrekking tot de BTW inzake het U-Blok geeft een nadeel van € 122.000. 8.3 Wonen en bouwen € 614.000 (voordeel) Hogere baten uit leges omgevingsvergunningen geeft een voordeel van € 568.000.

Daarnaast vallen de kosten voor uitbesteed werk en overige goederen en diensten met betrekking tot de omgevingsvergunningen € 35.000 lager uit. Lagere loonkosten met betrekking tot het taakveld wonen en bouwen en lagere inhuur geeft een voordeel van € 57.000. 0.10 Mutaties reserves € 401.000 (nadeel) De hogere baten uit leges omgevingsvergunningen worden toegevoegd aan de algemene bedrijfsreserve wat een nadeel geeft van € 568.000. Lagere onttrekking uit de algemene bedrijfsreserve wordt grotendeels veroorzaakt door geraamde onttrekkingen voor CUP project 10.2 Onderzoek entree van Leusden ad. € 40.000 en CUP 10.3 Snelle fietsroutes ad. € 10.000 die niet gedaan zijn. Geraamde storting tussentijdse winstneming grondexploitatie aan de algemene reserve grondbedrijf heeft niet plaatsgevonden wat een voordeel geeft € 298.000.

44

BBV indicatoren De verplichte beleidsindicatoren worden per domein weergegeven. De indicatoren staan op waarstaatjegemeente.nl en zijn daar ook te raadplegen. In onderstaande indicatoren wordt Leusden vergeleken met gemeenten van 25.000-50.000 inwoners. Op de website kunnen ook andere vergelijkingen worden gemaakt. BBV-indicatoren

45

46

47

Overhead Algemeen De kosten van overhead worden niet onder de beleidsprogramma's (domeinen) verantwoord maar onder een afzonderlijk taakveld overhead. Het BBV geeft de definitie van overhead die de gemeenten moeten hanteren: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.

Wat heeft het gekost 2020 Lasten en baten Overhead b edragen x € 1.000 Lasten Baten Resultaat voor bestemming Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming Saldo taakvelden b edragen x € 1.000 0.4 0.10

Overhead Overhead Mutaties reserves Resultaat na bestemming

Begroting Rekening Primitief Na wijziging 7.668 8.604 8.577 545 1.001 1.246 -7.123 -7.603 -7.331 0 60 60 0 226 229 -7.123 -7.437 -7.162

Lasten Baten Begroting Rekening Begroting Rekening 8.604 8.577 1.001 1.246 8.604 8.577 1.001 1.246 60 60 226 229 8.664 8.637 1.227 1.475

Saldo 27 245 271 0 3 275

Saldo 271 271 3 275

Verschillenanalyse Verschillenanalyse taakvelden Hieronder is een analyse opgenomen van de verschillen tussen de begroting en de jaarrekening 2020. Alleen de taakvelden waar het verschil groter is dan € 50.000 nemen we mee in de analyse. Daarbij worden alleen de belangrijkste afwijkingen benoemd. 0.4 Overhead € 271.000 (voordeel) Het niet invullen van formatieruimte in het taakveld Overhead geeft een voordeel van € 100.000. De onderlinge verrekening 2020 met de BLNP resulteert in een nadelig saldo van € 25.000. In de raming voor salarissen en sociale lasten van het taakveld Overhead zijn bedragen opgenomen voor o.a. overuren die in de realisatie over een groot aantal andere taakvelden (41 ramingen) wegvallen, dit geeft een voordeel van € 100.000. Door corona zijn er minder opleidingen gevolgd. Voor de organisatieontwikkeling kost het onderdeel basis op orde meer tijd waardoor de hieraan gerelateerde opleidingen nog niet gevolgd zijn. Dit geeft een voordeel van € 91.000.

48

Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien Algemeen In de vier programma’s van deze jaarstukken zijn de specifieke lasten en baten per programma opgenomen. Daarnaast heeft de gemeente ook lasten en baten die niet aan een programma zijn toe te rekenen. Het betreft de algemene uitkering, de algemene belastingen, de financiering, de onvoorziene uitgaven, de stelposten en de vennootschapsbelasting. Deze nemen we op bij de Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien.

Wat heeft het gekost 2020 Lasten en baten Algemene dekkingsmiddelen b edragen x € 1.000 Lasten Baten Resultaat voor bestemming Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming Saldo taakvelden b edragen x € 1.000 0.5 0.61 0.62 0.64 0.7 0.8 0.9 3.4 6.3 0.10