Jaarstukken 2024 Gemeente Leusden.pdf

Uitgaven groot onderhoud In onderstaande tabel geven wij een overzicht van de uitgaven voor het grootonderhoud van de kapitaalgoederen in het jaar 2024. In de begroting na wijziging zijn ook de tussentijdse budgetmutaties verwerkt vanuit de voorjaars- en de najaarsnota. De bedragen zijn inclusief de toerekening van ‘VAT’ (kosten

65

van voorbereiding- administratie en toezicht). Met die toerekening worden jaarlijks loonkosten en indirecte kosten toegerekend aan de onderhoudsvoorzieningen. Tabel C.1 Uitgaven groot onderhoud Begroting 2024 Primitief

Realisatie 2024

Saldo 2024

na wijziging

Budget inclusief VAT, pp 2024 groot onderhoud - wegen - civiele kunstwerken inclusief parkeerdekken - verkeersregelinstallaties

253.406

2.761.406

991.224

1.770.182

110.600

110.600

342.422

-231.822

14.145

14.145

14.145

0

- waterbeheer

24.604

58.804

71.087

-12.283

- openbaar groen

14.842

74.142

54.376

19.766

-

16.236

26.536

16.986

9.550

27.193

175.393

154.136

21.257

speelvoorzieningen

- buitensportaccommodaties - verhuurde panden

5.100

5.100

13.182

-8.082

- panden algemeen gebruik

337.127

337.127

112.360

224.767

- binnensportaccommodaties

312.454

312.454

104.073

208.381

- cultureel / sociaal

207.054

207.054

184.582

22.472

- onderhoud zwembad

664.600

664.600

109.253

555.347

Totaal groot onderhoud

1.987.361

4.747.361

2.167.826

2.579.535

Zoals uit de tabel blijkt komen de voor 2024 in de begroting opgenomen- en gedurende het jaar 2024 bijgestelde budgetten neer op totale uitgave van ca. € 4,7 mln. De feitelijke uitgaven in 2024 bedroegen in totaal circa € 2,2 mln. De voornaamste financiële afwijkingen ten opzichte van de bijgestelde begroting worden hierna kort toegelicht. Afwijkingen uitgaven groot onderhoud 2024 Groot onderhoud wegen, per saldo. € 1.770.182 lager dan geplande uitgaven. Een deel van de voor het jaar 2024 geplande groot onderhoudswerkzaamheden zijn doorgeschoven naar het jaar 2025. Groot onderhoud civiele kunstwerken en parkeerdekken, per saldo. € 231.822 hoger dan geplande uitgaven In 2024 is uitgesteld onderhoud uitgevoerd omdat er in de eerdere jaren geen capaciteit was. Er is onder andere groot onderhoud gepleegd aan de bruggen in Park Princenhof en diverse betonnen verkeersbruggen en onderdoorgangen. Groot onderhoud aan panden algemeen gebruik, per saldo. € 224.767 lager dan geplande uitgaven. De begroting is gebaseerd op het MJOP. In eerdere jaren hebben we onderhoud naar voren gehaald waardoor er in 2024 minder is uitgegeven ten opzichte van de oorspronkelijke onderhoudsplanning. Groot onderhoud aan zwembad, per saldo € 555.347 lager dan geplande uitgaven. Het bedrag in begroting is gebaseerd op de opgave van SRO. De werkelijke uitgaven zijn door SRO via facturen in rekening gebracht.

Verloop van de onderhoudsegalisatievoorzieningen De uitgaven aan groot onderhoud (excl. de uitgaven vanuit het GRP) worden gedekt vanuit diverse onderhoudsegalisatievoorzieningen. De uitgaven voor groot onderhoud in 2024 passen binnen het door de raad in december 2021 vastgestelde raadsvoorstel L286969 ‘actualisatie beheerplan IBOR – uitgaven groot onderhoud en vervanging kapitaalgoederen’. Het verloop van de onderhoudsvoorzieningen in het jaar 2024 66

wordt in Tabel C2 weergegeven. Het totale saldo van de onderhoudsvoorzieningen exclusief de voorziening egalisatie rioolbeheer neemt met circa € 0,9 mln. toe ten opzichte van de stand per 1 januari 2024. Per eind 2024 bevindt er zich een bedrag van € 5,1 mln. in de onderhoudsegalisatievoorzieningen (excl. het GRP). De onderhoudsvoorzieningen kennen naar huidige inzichten per eind 2024 een dusdanige hoogte dat de in Leusden aanwezige kapitaalgoederen voor een periode van 12 jaar in stand gehouden kunnen worden (periode onderhoudsactualisatie 2021-2032). Er wordt naar gestreefd om per eind 2025 een herziening van de beheerplannen ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad. Zich mogelijk voordoende financiële effecten zullen op dat moment in de gemeentebegroting worden verwerkt. Voorziening egalisatie rioolbeheer De instandhouding van de gemeentelijke riolering wordt bekostigd vanuit de rioolheffing. De vanuit de rioolheffing ontvangen- maar nog niet bestede bedragen zijn ondergebracht in de voorziening egalisatie rioolbeheer. Deze voorziening is een voorziening voor van derden ontvangen middelen met een specifiek bestedingsdoeleinde (BBV art. 44 lid 2).

Op aangeven van de gemeentelijk accountant worden investeringen op het vlak van de riolering met ingang van het verslagleggingsjaar 2024 niet meer direct gedekt door in het jaar van investeren een beroep te doen middelen vanuit de voorziening egalisatie rioolbeheer. In de werkwijze die over het verslagleggingsjaar 2024 is toegepast worden investeringen in de riolering geactiveerd en in het jaar na ingebruikname over een periode van 60 jaar afgeschreven. De afschrijvingslasten worden gedurende die afschrijvingstermijn gedekt vanuit de voorziening egalisatie rioolbeheer. Door deze nieuwe manier van verslaglegging vindt er in het verslagleggingsjaar 2024 geen uitname plaats vanuit de voorziening egalisatie rioolbeheer. Tabel C.2 Saldi onderhoudsvoorzieningen

(bedragen x € 1.000)

stand 1-12024

Vermeerdering

wegbeheer, deklagen wegbeheer, elementen Waterbeheer Gebouwenbeheer Groenbeheer Sportterreinen

1.383 487 486 1.120 125 551

1.501 275 150 934 65 251

1.061 357 71 536 71 154

1.823 405 565 1.518 119 648

440 -82 79 398 -6 97

Onderhoudsvoorzieningen Voorziening rioolbeheer

4.152 2.471

3.176 2.025

2.250 0

5.078 4.496

926 2.025

totaal

6.623

5.201

2.250

9.574

2.951

Begroting 2024 Primitief na wijziging

Realisatie 2024

Saldo 2024

Onderhoudsvoorzieningen

Vermindering stand 31-12-2024

mutatie in 2024

Uitgaven vervanging kapitaalgoederen Tabel C.3 Uitgaven vervanging kapitaalgoederen

Budget inclusief VAT, pp 2024 vervangingsinvesteringen - vervangen wegen - vervangen civiele kunstwerken - vervangen verkeersregelinstallaties - vervangen groenvoorzieningen - vervangen speelvoorzieningen - vervangen buitensportaccommodaties - masten / armaturen openbare verlichting - riolering (GRP) Totaal vervangingsinvesteringen

401.300 0 0 211.100 279.300 0

401.300 260.000 0 223.400 279.300 0

422.896 239.165 0 199.733 197.844 0

-21.596 20.835 0 23.667 81.456 0

0

0

0

0

247.000 1.138.700

247.000 1.411.000

456.805 1.516.443

-209.805

67

-105.443

Afwijkingen vervangingsinvesteringen buitenruimte 2024 Vervanging speelvoorzieningen, € 81.456 lager dan geplande uitgaven Een aantal in 2024 begrote werkzaamheden zijn verschoven naar het jaar 2025. De werkzaamheden konden niet eerder uitgevoerd worden door de aannemer. Vervanging en renovatie gemeentelijke riolering, € 209.805 hogere uitgaven De actualisatie van het GRP stond voor 2023/2024 gepland. Omdat onder andere de projecten Leusden Zuid en Burgemeester Beaufortweg nog niet gestart waren is besloten om het GRP met twee jaar te verlengen. In 2024 zijn de werkzaamheden aan de riolering van onder andere de Kerkdijk en de Eikenlaan uitgevoerd. Ontwikkeling reserve voor vervangingsinvesteringen buitenruimte 2024 Tabel C.4 Saldi reserve vervangingsinvesteringen excl. GRP

Totaal

(bedragen x € 1.000)

stand 1-12024

Vermeerdering

Vermindering

902

828

837

stand 31-12-2024 893

mutatie in 2024 -9

68

Paragraaf D Financiering Treasury-functie De gemeentelijke treasury-functie heeft als doel het financieren van het gemeentelijk beleid (zorgen voor tijdige beschikbaarheid van voldoende geldmiddelen) en het uitzetten van overtollige geldmiddelen. De risico’s en kosten worden daarbij geminimaliseerd en het renteresultaat geoptimaliseerd. De functie wordt uitgevoerd binnen de normen van de Wet FIDO, de ministeriële regeling Ruddo en de Treasury verordening 2016.

Financieringsbeleid De (tijdelijke) overtollige liquide middelen worden aangehouden bij het Rijk (schatkist). Dit gebeurt in een rekening courant-verhouding. De vergoeding hierop was lange tijd 0%. Vanaf Q3-2022 wordt weer rente vergoed. In 2024 was de door het Rijk vergoede rente 3,88% aflopend naar 2,91% per einde jaar. Om het renteresultaat te optimaliseren wordt financiering van investeringen met externe middelen beperkt door eerst de eigen liquide financieringsmiddelen te gebruiken. Als deze laatste ontoereikend zijn kunnen er externe middelen in de vorm van projectfinanciering worden aangetrokken, mede op basis van de liquiditeitsprognose en rentevisie. In 2024 zijn geen langlopende leningen aangetrokken.

Indicatoren Om vooral de financieringsrisico’s (renterisico’s) te beperken, staan in de Wet FIDO twee instrumenten: renterisiconorm en de kasgeldlimiet. Daarnaast is met het schatkistbankieren een drempelbedrag bepaald. De provincie toetst of de gemeente aan deze normen voldoet. Renterisiconorm Onze verplichte jaarlijkse aflossingen langlopende leningenportefeuille zijn € 1.051.000 en vallen daarmee ruimschoots binnen de norm 2024 van € 17.584.000. Ook meerjarig blijven we binnen de norm:

Kasgeldlimiet Er zijn in 2024 geen kasgeldleningen aangetrokken. Drempelbedrag schatkistbankieren Alle (tijdelijke) overtollige middelen moeten verplicht in de schatkist aangehouden worden. Om het dagelijkse kasbeheer te vereenvoudigen is er een drempelbedrag dat buiten de schatkist mag worden gehouden. Het drempelbedrag is in 2024 niet overschreden.

69

Rente en beleggingsvolume Ontvangen rente uitgezette leningen en liquide middelen In de programmabegroting is uitgegaan van een gewijzigde opbrengst van € 1.119.000 (primitief € 427.000). De gerealiseerde opbrengst is € 1.140.000. Overzicht resultaat uitgezette leningen en liquide middelen

bedragen x €1.000 Rekening 2023

Rekening 2024

Opbrengst per saldo

707

1.140

Gemiddeld volume

25.103

29.897

Gemiddeld rendement

2,82%

3,81%

Betaalde rente leningenportefeuille (externe projectfinanciering) In 2024 zijn geen langlopende leningen aangetrokken. Leningenportefeuille 2024: (bedragen x € 1.000)

70

De totale restant schuld per ultimo boekjaar is € 20.260.000. De verplichte aflos voor 2025 is € 1.051.000 De rentelast 2024 voor de totale leningenportefeuille is € 211.000 Renteschema In onderstaand schema wordt uiteengezet hoe de rentetoerekening in 2024 heeft plaatsgevonden:

Volume leningen en liquide middelen Het volume aan uitgezette langlopende leningen en liquide middelen per ultimo boekjaar is als volgt:

EMU SALDO In het volgende overzicht berekenen we het EMU-saldo. Het EMU-saldo drukt uit welk financieringstekort we hebben. Het EMU-saldo van een land is gelijk aan het saldo van alle inkomsten en uitgaven van de rijksoverheid en de decentrale overheden. De Europese Unie heeft bepaald dat het EMU-tekort van een land niet hoger mag zijn dan 3% van het bruto binnenlands product. De begroting van een gemeente wordt opgesteld conform een stelsel van baten en lasten. Bij de berekening van het EMU-saldo wordt uitgegaan van ontvangsten en uitgaven (het kasstelsel). Dit betekent bijvoorbeeld dat investeringen volledig ten laste komen van het EMU-saldo in het jaar van aanschaf, terwijl bij een stelsel van baten en lasten de investering wordt afgeschreven over de gebruiksduur. Ook bijdragen en onttrekkingen aan voorzieningen worden niet meegenomen in de berekening van het EMU-saldo. Een positief begrotingssaldo hoeft dus niet te betekenen dat het EMU-saldo ook positief is. 71

Gemeentegaranties Garantstelling geldleningen Het totaal van door de gemeente geborgde geldleningen bedraagt per eind 2024 € 2,54 miljoen (per eind 2023: €2,50 miljoen). Het betreft in totaal 12 gemeentegaranties. In 2024 is één nieuwe gemeentegaranties verstrekt.

72

Paragraaf E Bedrijfsvoering Doel en Inleiding We werken er hard aan om de gemeente Leusden een fijne plek te laten zijn om te wonen, te werken en te leven. Om alle taken uit te voeren en onze plannen en ambities te realiseren is het van belang dat de organisatie goed is uitgerust. Daarvoor is een goede bedrijfsvoering nodig. Bedrijfsvoering gaat over mensen, middelen en mogelijkheden om de gemeente goed te laten functioneren en over de randvoorwaarden die onze plannen helpen realiseren. Met een gezonde werkbalans voor alle medewerkers van de gemeente Leusden.

Robuuste en slagvaardige dienstverlening aan samenleving en politiek Na een periode van bezuinigingen was de omvang van de organisatie gedaald tot 170 fte. Na Corona veranderde de arbeidsmarkt en nam het verloop toe. Daardoor is ook veel kennis verloren gegaan. Via het CUP en de kadernota van juni 2023 zijn middelen beschikbaar gesteld voor 27,15 fte. Met recruiters, preferred suppliers en een onboardingprogramma vindt een inhaalslag plaats. We verbeteren onze processen en pakken organisatieontwikkeling op. De basis komt meer en meer op orde. We werken aan een robuuste organisatie en verbeteren de kwaliteit van de dienstverlening. Zo is er een dienstverleningsvisie opgesteld en krijgt burgerparticipatie vorm. Het We zijn meer en meer in staat de basisopgaven te vervullen, ambities waar te maken en het voorzieningenniveau in stand te houden. Overeenkomstig het besluit van de raad van januari 2020 is de span of control vergroot. Hiermee wordt de afspraak met de gemeenteraad ingelost om twee formatieplaatsen in te leveren waarmee destijds voor een periode van drie jaar twee extra leidinggevenden waren aangesteld.

Intergemeentelijke samenwerking bedrijfsvoering Na een startdocument in 2014 zijn de gemeente Bunschoten, Leusden, Nijkerk en Putten vanaf 2017 gaan samenwerken op het gebied van bedrijfsvoering. De samenwerking is aangegaan om voordelen te behalen op de 4K’s: kosten verlagen, kwetsbaarheid verminderen, kwaliteit verbeteren en kansen voor medewerkers creëren. Medio 2023 hebben betrokken partijen de samenwerking geëvalueerd. De resultaten bleven achter bij de verwachtingen. Binnen BLNP is onderzocht op welke wijze de samenwerking kon worden voortgezet om toch de eerder geformuleerde doelstellingen te kunnen behalen. In Q2 2024 heeft de stuurgroep de conclusie getrokken dat de meningen hierover te ver uiteen lagen. Op 25 september 2024 heeft de stuurgroep besloten de samenwerking te beëindigen. Voor de ontmanteling is een extern adviesbureau in de arm genomen. Begin december is een adviesrapport opgeleverd. De materiële beëindiging vond plaats op 1 januari 2025. De formele beëindiging vindt plaats op 1 juli 2025. De tussenliggende periode wordt gebruikt om de samenwerking zorgvuldig te ontmantelen. De medewerkers van de vier clusters JZ, HRM, Fin en ICT zijn inmiddels onder de aansturing gebracht van hun eigen gemeente. Op onderdelen waar de meerwaarde aantoonbaar is, zal de samenwerking zo mogelijk worden voortgezet met behulp van DVO’s.

Een voorbeeld daarvan is de salarisadministratie. Contracten die voortvloeien uit gezamenlijke aanbestedingen, worden uitgediend en waar voortzetting meerwaarde heeft, verlengd.

Informatieveiligheid Dreiging Informatiebeveiliging gaat over het beschermen van informatie en informatiesystemen tegen ongeautoriseerde toegang, gebruik, openbaarmaking, verstoring, wijziging of vernietiging, om beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid te waarborgen. Informatiebeveiligingsrisico’s zijn daarmee gebeurtenissen die negatieve gevolgen kunnen hebben voor de beschikbaarheid, integriteit en/of vertrouwelijkheid van informatie(systemen). Als een beveiligingsincident van een bepaalde impact is, kan dit gevolgen hebben voor de dienstverlening aan de inwoners. Er kunnen bijvoorbeeld geen paspoorten, rijbewijzen of uitkeringen worden uitgegeven.

73

De landelijke dreigingsthema’s zijn:  Cybercrime (financieel gewin)  Sabotage (vitale infra)  Hacktivisme (maatschappelijke kwesties)  Spionage (geopolitiek) De grootste risico’s op dit moment zijn in te delen in 3 categorieën:  Ongeautoriseerde toegang tot informatie(systemen)  Grootschalige uitval van informatie(systemen)  Fouten in dienstverlening met informatie(systemen) Verder zijn er nieuwe dreigingen zoals het gebruik en de mogelijkheden van generatieve AI. De impact op de samenleving kent nog vele onduidelijkheden, maar gebruikers kunnen (onbedoeld en onbewust) toegang geven tot zoekvragen en/of gevoelige informatie door de vragen die ze stellen, de informatie die ze invoeren of de informatie waarmee ze de applicaties voeden. Generatieve AI kan ook worden gebruikt voor cyberaanvallen. Zo kunnen met behulp van AI meer op een ontvanger toegesneden phishing-mails worden gemaakt. Verder kunnen kwaadwillenden generatieve AI gebruiken om snel en automatisch interessante doelwitten te detecteren en informatie daarover te verzamelen. Ook kan laagdrempeliger malware worden ontwikkeld. Daarentegen kan generatieve AI ook worden ingezet ter verdediging tegen cyberaanvallen door bijvoorbeeld onregelmatigheden te detecteren in data.

Wetgeving Daarnaast wordt de Europese Network and Information Security directive (NIS)2 op dit moment omgezet in de Nederlandse Cyberbeveiligingswet. Het doel van de NIS2-richtlijn is de digitale weerbaarheid van essentiële diensten binnen de EU-lidstaten te verbeteren. Nederlandse gemeenten worden door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ook aangewezen als essentiële entiteit. De Cyberbeveiligingswet zal in de zomer van 2025 in werking gaan en brengt aanvullende zorgplicht, meldplicht, toezicht en recht op hulp met zich mee. Beheersmaatregelen Hiervoor zijn de volgende beheersmaatregelen genomen in 2024:  Aanschaf en inrichting van een Information Security Management System (ISMS)  Opstelling en invoering van een loggingbeleid  Opstelling van een logisch toegangsbeleid  In kaart brengen van het applicatielandschap  Onderzoek naar Security Incident & Event Management (SIEM) en Security Operations Center (SOC)  Pishingcampagne  Inventarisatie NIS2 en Cyberbeveiligingswet ENSIA Elk jaar leggen gemeenten verantwoording af over de kwaliteit van informatieveiligheid van diverse informatiesystemen. Dit gebeurt volgens de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA). Deze verplichte zelfevaluatie is gebaseerd op het normenkader van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO).

Het college geeft met de ENSIA-collegeverklaring aan in hoeverre aan de beveiligingsnormen voor het gebruik van DigiD en Suwinet wordt voldaan. De collegeverklaring wordt inclusief bijlagen bij het jaarverslag aangeboden aan de raad. Daarnaast legt het college in een aparte rapportage verantwoording af over de kwaliteit van de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) en de Basisregistratie Ondergrond (BRO). Het resultaat van de audit in 2024 is dat de gemeente Leusden aan alle beveiligingseisen voldoet. DigiD

Suwinet

Reisdocumente n

BRP

BAG

BGT

BRO

74

Incidenten In 2024 hebben zich 15 beveiligingsincidenten voorgedaan binnen de gemeente Leusden. Daarvan zijn bij 5 incidenten gegevens in handen gekomen van onbevoegden. Bij elk van die 5 datalekken zijn de gegevens terecht gekomen bij een zogeheten verkeerde vertrouwde ontvanger, volgens de AVG. Daarnaast zijn inschattingen gemaakt van de risico’s voor de rechten en vrijheden van de betrokkenen op basis van kans x impact. Daaruit blijkt een zeer lage score. Daarom zijn de gevolgen voor de betrokkenen en organisatie verwaarloosbaar. De incidenten worden voornamelijk veroorzaakt door het niet naleven van werkinstructies en onzorgvuldigheid. Verder zijn er phishingaanvallen geweest en een technische storing. Op basis van deze uitkomsten wordt geadviseerd de medewerkers beter te trainen door een professioneler trainingsplatform met gerichte cybersecuritymodules beschikbaar te stellen, om zo het volwassenheids- en bewustwordingsniveau omhoog te halen. Begin 2025 wordt hiervoor een nieuw trainingsplatform aangeschaft, met modules die gericht zijn op het werk in een gemeente.

Fraude Wij hebben in 2024 een frauderisicoanalyse opgesteld om een goed beeld te krijgen van de risico’s die wij op het gebied van fraude lopen. In de frauderisicoanalyse worden de onderwerpen genoemd, waarin het risico van fraude het grootst is. Voor de geïdentificeerde risico’s hebben we vervolgens beoordeeld in hoeverre er beheersmaatregelen bestaan binnen de organisatie die deze risico’s verminderen. Ook is er gemeentebreed beleid omtrent misbruik en oneigenlijk gebruik vastgesteld. De inrichting van onze administratieve organisatie en de getroffen beheersmaatregelen zijn erop gericht om fraude en corruptie te voorkomen dan wel te ontdekken. Hierbij gaat het om: Maatregelen gericht op houding en gedrag van onze medewerkers. Deze richten zich op motivatie, loyaliteit, integriteit, inspiratie en normen en waarden van medewerkers. Concreet gaat het dan om een verklaring omtrent gedrag (VOG) voor alle nieuwe medewerkers, het afleggen van de ambtseed of ambtsbelofte, en de aanwezigheid van vertrouwenspersonen. Maatregelen in processen en systemen die gewenst gedrag direct of indirect afdwingen dan wel er op gericht zijn ongewenst gedrag te voorkomen. Voorbeelden hiervan zijn het werken met functiescheidingen en het 4 ogen principe, een duidelijke besluitvormings- en verantwoordingsstructuur en het vastleggen van besluitvorming.

Ook is er aandacht voor informatieveiligheid onder meer door het aanbieden van online leermodules en het stimuleren deze te volgen. Er hebben zich in 2024 geen incidenten voorgedaan.

Rechtmatigheidsverantwoording Met ingang van het verslagjaar 2023 is de rechtmatigheidsverantwoording ingevoerd. In de rechtmatigheidsverantwoording gaat het college van burgemeester en wethouders via de jaarrekening 2024 verantwoording afleggen over de rechtmatigheid. Alsvolgt; De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders, zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op 12 december 2024 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht.

Deze verantwoording hanteert een grensbedrag, omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 3.273.300. De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV van oktober 2024.

75

De rapportagegrens is € 50.000,-. Dit betekent dat bevindingen beneden de rapportagegrens niet zijn opgenomen in de monitor rechtmatigheidsverantwoording. De uitkomst van de bevindingen worden vormgegeven door een overzicht te geven van de onrechtmatigheden in onderstaande tabel ‘Monitor Rechtmatigheidsverantwoording’. Monitor Rechtm atigheidsverantw oording

Afw ijkingen

Onduidelijkheden

Begrotingscriterium 1A 1B 2 3

Overschrijding lasten programma’s begroot versus w erkelijk Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten) Ongeautoriseerde reserve mutaties Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten, investeringen en baten die niet tijdig tot een begrotingsw ijziging hebben geleid of niet tijdig aan de raad zijn gemeld.

€ € €

1.367.031 € 221.397 € €

€ Subtotaal A. Begrotingsonrechtmatigheden (bruto) 4

Acceptabele begrotingsafw ijkingen w aarvan de raad heeft besloten dat ze niet onrechtmatig zijn. Niet-acceptabele begrotingsonrechtmatigheden. Deze w orden inhoudelijk toegelicht in de rechtmatigheidsverantw oording en in de paragraaf bedrijfsvoering .

€

6.353.000 -

0 € 1.588.428

-

€

6.353.000

€

871.700 €

-

€

716.728 €

-

€

498.282 €

73.575

€

-

-

Voorw aardencriterium 5

Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed. Deze w orden inhoudelijk toegelicht in de rechtmatigheidsverantw oording en in de paragraaf bedrijfsvoering .

Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium 6

Geen bevindingen

Totaal rechtm atigheidsfouten (= Begrotingscriterium + Voorw aardencriterium )

Evaluatie rechtm atigheid Totaal rechtm atigheidsfouten G. Verantw oordingsgrens Verantw oordingsgrens vastgesteld door de raad Totaal lasten inclusief toevoegingen aan de reserves Verantw oordingsgrens in euro Ruimte

€

2.086.710

6.426.575

Afw ijkingen €

2.086.710

3% € 109.110.000 3.273.300 1.186.590

Onduidelijkheden €

€

6.426.575 3% 109.110.000 3.273.300 -3.153.275

De geconstateerde rechtmatigheidsfouten overstijgen de verantw ordingsgrens.

Conclusie Het college heeft niet kunnen vaststellen dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen als gevolg van materiële onduidelijkheden op het voorwaardencriterium binnen de Jeugdwet. Onduidelijkheden MetMaya kon ten tijde van de jaarrekeningcontrole geen controleverklaring aanleveren aan de gemeente Amersfoort over de getrouwheid en rechtmatigheid van de bestedingen in 2024. Als gevolg hiervan kan de gemeente Amersfoort geen zekerheid geven over de bestedingen voor Leusden voor het integraal zorgbudget MetMaya en de opstartkosten MetMaya. Dit betreft een bedrag van € 6.353.000 (5,8%). Omdat de rechtmatigheid hiervan niet aantoonbaar is, wordt dit bedrag als onduidelijkheid opgenomen in onze rechtmatigheidsverantwoording. Door deze onduidelijkheid wordt de verantwoordingsgrens van € 3.273.300. (3%) overschreden. Afwijkingen Het bedrag van afwijkingen betreft € € 2.086.710 (1,9%) en is lager dan de daarvoor gestelde grens van € 3.273.300 (3%). Hiervan is een bedrag van € 871.700 acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken. 76

Paragraaf F Verbonden Partijen Visie op verbonden partijen in relatie tot de doelstellingen van de gemeente De gemeente wil beoogde doelen zoals opgenomen in de begroting realiseren. Een optimale borging van het publieke belang is daarbij essentieel. Soms zoeken we daarbij naar samenwerking met derden of beleggen we de uitvoering extern via subsidiëring of inkoop. Een specifieke vorm van externe uitvoering is de verbonden partij. Soms volgt dit uit wetgeving, bijvoorbeeld bij de veiligheidsregio’s en regionale omgevingsdiensten. Soms nopen de ontwikkelingen van schaalvergroting en nieuwe gemeentelijke taken tot regionale samenwerking voor de uitvoering van deze taken.

Kenmerken van Verbonden Partijen Verbonden partijen zijn rechtspersonen waarin de gemeente een bestuurlijk belang en financieel belang heeft. Dit betreft enerzijds de publiekrechtelijke gemeenschappelijke regelingen en anderzijds privaatrechtelijke deelnemingen in vennootschappen, verenigingen en stichtingen. Onder een bestuurlijk belang wordt verstaan: een zetel in het bestuur van de verbonden partij, of het hebben van stemrecht. Met een financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt is in geval van faillissement van de verbonden partij of wanneer financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente. Als de financiële relatie alleen bestaat uit gemeentelijke bijdragen in de vorm van inkomens- of vermogensoverdrachten zoals een subsidie, dan is er geen sprake van een financieel belang. Deze relaties zijn daarom niet in deze paragraaf opgenomen. Verbonden partijen dienen een publiek, openbaar belang. De raad heeft een kaderstellende en controlerende taak en ziet erop toe dat de verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen in de (beleids)programma’s.

Lokale en regionale sturing op Verbonden Partijen Het laten uitvoeren van taken door Verbonden Partijen heeft het risico dat de democratische controle niet optimaal is. Bij de realisering van beoogde gemeentelijke doelen is een optimale borging van het publieke belang echter essentieel. Sinds 2015 is (op initiatief van de Leusdense raad) daarom een regionale werkwijze voor de sturing en controle op verbonden partijen van kracht. De werkwijze is in 2014 regionaal opgenomen in het Manifest Verbonden Partijen, dat is ondertekend door 10 gemeenteraden uit de regio Zuid-Oost Utrecht. Krachtens de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (Wgr) moeten verbonden partijen jaarlijks vóór 30 april een kadernota met algemene financiële en beleidsmatige kaders voor het volgende begrotingsjaar en de voorlopige jaarrekening aan de deelnemende gemeenteraden aanbieden. De kadernota is vooral van belang bij voorgenomen inhoudelijke of financiële wijzigingen. In de regionale werkwijze worden de verbonden partijen verzocht hun kadernota uiterlijk op 31 januari in te dienen, zodat de raad nog een zienswijze op voorgestelde wijzigingen kan indienen vóórdat het algemeen bestuur van de verbonden partij de conceptbegroting vaststelt. Zo wordt het zwaartepunt van sturing door de raad meer vooraan in de beleids- en begrotingscyclus geplaatst. De raad heeft per verbonden partij twee rapporteurs benoemd.

Zij volgen namens de hele raad de ontwikkelingen bij de verbonden partij nauwgezet en informeren de raadsfracties.

Beheersingsmethodiek voor verbonden partijen De gemeente monitort de verbonden partijen door het beoordelen van management- en bestuursrapportages en de begrotingen en jaarrekeningen van de betreffende instellingen. Het college rapporteert de raad gedurende het jaar in de P&C-documenten over relevante ontwikkelingen zoals het aangaan of beëindigen van verbonden partijen, wijzigingen in de doelstellingen, nieuwe financiële risico’s en beleidswijzigingen in de uitvoering van de taken.

Overzicht verbonden partijen en deelnemersbijdragen 2024 Naam 1

Veiligheidsregio Utrecht (VRU)

Programma begroting Bestuur

Juridische rechtsvorm

Bijdrage 2024

Gemeenschappelijke regeling

€ 1.902.000

77

2

GGD regio Utrecht (GGDrU)

Bestuur en Samenleving

Gemeenschappelijke regeling

€ 1.364.400

3

Afval Verwijdering Utrecht (AVU)

Leefomgeving

Gemeenschappelijke regeling

€ 777.900

4

GBLT (belastingen)

Bestuur

Gemeenschappelijke regeling

€ 490.500

5

Regionale Uitvoeringsdienst (RUD)

Bestuur en Leefomgeving

Gemeenschappelijke regeling

€ 467.100

6

Regionale Werkvoorziening Amersfoort e.o. (RWA)

Samenleving

Gemeenschappelijke regeling

€ 8.000

7

Amfors Holding BV

Samenleving

Vennootschap (BV)

€0

8

Vitens

Bestuur

Vennootschap (BV)

€0

9

Centrumregeling afvalwaterketen en grondwater

Leefomgeving

Centrumregeling

€ 14.100

10

VvE Atlas

Leefomgeving

Vereniging

€ 13.100

11

VvE Antares

Leefomgeving

Vereniging

€ 20.900

12

VvE Huis van Leusden

Leefomgeving

Vereniging

€ 8.600

13

Inkoopbureau Midden Nederland (IBMN)

Bestuur

Stichting

€ 108.600

14

Samenwerking Bedrijfsvoering BLNP

Bestuur

Regeling zonder meer

-

TOTAAL BIJDRAGEN 2024

€ 5.175.200

Financieel belang In totaal is in 2024 door Leusden een deelnemersbijdrage aan de verbonden partijen van afgerond € 5,2 miljoen betaald. Dit is circa 5,5% van de totale gemeentebegroting. Het grootste deel van deze bijdrage is gekoppeld aan afgenomen producten en diensten. Het resterende deel betreft een bijdrage naar rato van het aantal inwoners of woningen.

Gegevens per verbonden partij 1.

Veiligheidsregio Utrecht (VRU) Vestigingsplaats:

Utrecht

Juridische rechtsvorm:

Gemeenschappelijke regeling

Deelnemers:

Alle gemeenten in de provincie Utrecht en de Meldkamer Ambulancezorg (MKA). De politie Eenheid Midden Nederland is aan de veiligheidsregio verbonden door een convenant.

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Burgemeester G.J. Bouwmeester

Doel deelname:

Uitvoering brandweerzorg, organisatie van de rampenbestrijding en crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening bij rampen. Noodhulpverlening in de regio Utrecht.

Openbaar belang:

Adequate brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Bestuurlijk belang:

Alle burgemeesters van de 26 Utrechtse gemeenten hebben zitting in het algemeen bestuur.

78

2.

Programma in jaarrekening:

Domein Bestuur – programma veiligheid

Gemeentelijke bijdrage in 2024:

€ 1.902.000

Financieel belang:

Jaarlijkse inwonersbijdrage op basis van verhoudingen van budgetten binnen het gemeentefonds, de zgn. ijkpuntscores.

Financieel belang in %:

ca. 1,6%

Resultaat over 2024:

€ 303.600

Eigen vermogen eind 2024:

€0

Vreemd vermogen eind 2024:

€ 16.545.000

Risico’s voor financiële positie gemeente:

Formatie- en/of frictiekosten door de Omgevingswet Implementatie programma ‘Toekomstbestendige Brandweer’ Overige (onvoorziene) exploitatierisico’s

GGD regio Utrecht (GGDrU)

Vestigingsplaats:

Zeist

Juridische rechtsvorm:

Gemeenschappelijke Regeling

Deelnemers:

Alle gemeenten in de provincie Utrecht

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder M. Treep

Doel deelname:

Het behartigen van de belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van openbare gezondheidszorg. De dienst voert wettelijke basistaken en op lokaal beleid gebaseerde keuzetaken uit.

Openbaar belang:

- Invulling geven aan de wettelijke rol bij crises en rampen; - Bevorderen van een goede basisgezondheid en gelijke kansen op gezondheid voor de inwoners, onder meer door preventie.

Bestuurlijk belang:

Elke gemeente is met een lid vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur (met uitzondering van gemeente Utrecht) en ook in de bestuurscommissie.

Programma in jaarrekening:

Domein Bestuur – programma Veiligheid Domein Samenleving – programma Sociaal Domein

Gemeentelijke bijdrage in 2024:

€ 1.364.400

Financieel belang:

De kosten van de wettelijke basistaken worden bij alle deelnemers in rekening gebracht; keuzetaken alleen bij de gemeenten waarvoor de taken zijn uitgevoerd.

Financieel belang in %:

ca. 2,7%

Resultaat over 2024:

€ 2.477.000

Eigen vermogen eind 2024:

€ 6.217.000

79

Vreemd vermogen eind 2024:

€ 7.897.000

Risico’s voor financiële positie gemeente:

De verhouding tussen de vaste (inwoner)bijdrage en de maatwerkopbrengsten moet zodanig zijn, dat de GGDrU in de financieringsstructuur een eventuele daling van maatwerkinkomsten zelf kan opvangen.

3.

Afvalverwijdering Utrecht (AVU)

Vestigingsplaats:

Soest

Juridische rechtsvorm:

Gemeenschappelijke regeling

Deelnemers:

De Utrechtse gemeenten

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder W. Vos

Doel deelname:

Zorgdragen voor een goede, reguliere en milieuverantwoorde verwijdering van door de Utrechtse gemeenten ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen.

Openbaar belang:

Zorgen voor overslag, transport en hoogwaardige verwerking van huishoudelijk afval en grondstoffen; de contractvorming en het -beheer hiertoe; monitoring van de samenstelling van het huishoudelijk restafval; advisering en communicatieve (campagnes) en beleidsmatige ondersteuning van de deelnemende gemeenten.

Bestuurlijk belang:

Elke deelnemer heeft een zetel in het Algemeen Bestuur.

Programma in jaarrekening:

Domein Leefomgeving – programma Duurzaamheid

Gemeentelijke bijdrage in 2024:

€ 777.900

Financieel belang:

Baten en lasten worden 100% aan de deelnemers doorberekend. Dat gebeurt pro rata op basis van de hoeveelheid ingezameld afval per gemeente. De GR heeft een beperkt aantal aandelen in de BV Afvaloverslag.

Financieel belang in %:

ca. 1,6%

Resultaat over 2024:

€ 303.600

Eigen vermogen eind 2024:

€0

Vreemd vermogen eind 2024:

€ 16.545.000

Risico’s voor financiële positie gemeente:

Normale bedrijfsrisico's zoals rente-, krediet, debiteuren- en investeringsrisico's.

4.

GBLT (Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus – Tricijn)

Vestigingsplaats:

Zwolle

Juridische rechtsvorm:

Gemeenschappelijke regeling

Deelnemers:

Vijf waterschappen en zeven gemeenten, te weten Bunschoten, Dalfsen, Dronten, Nijkerk, Leusden, Ommen en Zwolle.

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder F.M. de Wit

80

Doel deelname:

Een efficiënte en effectieve heffing en invordering van gemeentelijke belastingen (en waterschap belastingen) en uitvoering van WOZ-taken op een hoog kwaliteitsniveau tegen zo laag mogelijke kosten.

Openbaar belang:

Juiste en klantgerichte uitvoering van gemeentelijke belastingverordeningen en kwijtscheldingsregels en waardering onroerende zaken.

Bestuurlijk belang:

Elke deelnemer heeft met één bestuurslid zitting in het Algemeen Bestuur.

Programma in jaarrekening:

Domein Bestuur – programma Samenwerking

Gemeentelijke bijdrage in 2024:

€ 490.500

Financieel belang:

De grondslagen voor de gemeentelijke bijdrage zijn ontleend aan de Basisregistratie Personen en Woz-basisregistratie (aantallen inwoners en Woz-objecten).

Financieel belang in %:

ca. 2,5%

Resultaat over 2024:

€ 0 (sluitende exploitatie na bijdragen deelnemers)

Eigen vermogen eind 2024:

€0

Vreemd vermogen eind 2024:

€ 5.736.000

Risico’s voor financiële positie gemeente:

GBLT beschikt in principe niet over eigen (weerstand)vermogen; financiële resultaten worden verrekend met de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling.

5.

Regionale Uitvoeringsdienst (RUD)

Vestigingsplaats:

Utrecht

Juridische rechtsvorm:

Gemeenschappelijke regeling

Deelnemers:

De gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Houten, Leusden, Lopik, Nieuwegein, Soest, Utrecht, Woudenberg, en de provincie Utrecht.

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder W. Vos

Doel deelname:

Uitvoeren van milieutaken op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving voor de deelnemende gemeenten.

Openbaar belang:

Het behartigen van de belangen van de deelnemers tezamen en van iedere deelnemer afzonderlijk op het gebied van de fysieke leefomgeving. Het zorgdragen van een goede, klantvriendelijke en efficiënte uitvoering van de opgedragen milieutaken.

Bestuurlijk belang:

Elke deelnemer heeft een zetel in het Algemeen Bestuur.

Programma in jaarrekening:

Domein Bestuur - programma Veiligheid Domein Leefomgeving – programma Duurzaamheid

Gemeentelijke bijdrage in 2024:

€ 467.100

Financieel belang:

ca. 2,7%

Resultaat over 2024:

€ 302.000 (2023)

81

Eigen vermogen eind 2024:

€ 1.517.000 (eind 2023)

Vreemd vermogen eind 2024:

€ 1.120.000 (eind 2023)

Risico’s voor financiële positie gemeente:

Ziekteverzuim, krappe arbeidsmarkt, loon- en prijsstijgingen, overdracht bodemtaken, wijzigingen door de Omgevingswet, vorming 1 omgevingsdienst in de provincie Utrecht.

6.

Regionaal Sociaal Werkvoorzieningsschap Amersfoort en Omstreken (RWA)

Vestigingsplaats:

Amersfoort

Juridische rechtsvorm:

Gemeenschappelijke regeling

Deelnemers:

De gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Leusden, Soest en Woudenberg

Bestuurlijk vertegenwoordiger:

Wethouder M. Treep

Doel deelname:

Het uitvoeren van alle gemeentelijke taken die voortvloeien uit de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) en de daarmee verband houdende voorschriften en regelingen.

Openbaar belang:

Het realiseren van voldoende passend werk voor mensen met een WSWindicatie.

Bestuurlijk belang:

Elke deelnemende gemeente is in het Algemeen Bestuur vertegenwoordigd door de portefeuillehouder Werk en Inkomen.

Programma in jaarrekening:

Domein Samenleving – programma Sociaal Domein

Gemeentelijke bijdrage in 2024:

€ 8.000

Financieel belang:

De gemeente stelt de ontvangen rijksbijdrage WSW volledig ter beschikking aan RWA. Daarnaast draagt elke gemeente naar rato bij in een eventueel negatief exploitatiesaldo.

Financieel belang in %:

ca. 6%

Resultaat over 2024:

-/- € 2.734.000 Dit wordt aangezuiverd met het bedrijfsresultaat van Amfors ad € 2.600.000. Het per saldo negatieve resultaat is door de gemeenten aangezuiverd met € 134.000 (waarvan Leusden € 8.000).

Eigen vermogen eind 2024:

€ 939.000

Vreemd vermogen eind 2024:

€ 4.850.000

Risico’s voor financiële positie gemeente:

Het resultaat van RWA is enerzijds afhankelijk van de Rijkssubsidie. Het macrobudget waarop deze Rijkssubsidie is gebaseerd, gaat uit van een hogere uitstroom van het aantal SW-ers dan in werkelijkheid plaatsvindt, waardoor de Rijkssubsidie eerder afneemt dan wenselijk. Het resultaat van RWA is anderzijds afhankelijk van de opbrengst van Amfors. Amfors heeft te maken met afnemende productiviteit door vergrijzing van medewerkers. Amfors moet daarop voldoende (kunnen) anticiperen om de opbrengsten op niveau te houden.

82

7.

Amfors Holding

Vestigingsplaats:

Amersfoort

Juridische rechtsvorm:

Besloten Vennootschap (met gemeentelijke deelneming)

Deelnemers:

De gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Leusden, Soest en Woudenberg.

Gemeentelijk aandeelhouder

Wethouder M. Treep

Doel deelname:

Instandhouding van werkbedrijven waarheen werknemers van RWA gedetacheerd worden om te (leren) werken.

Openbaar belang:

Het realiseren van voldoende passend werk voor mensen met een WSWindicatie.

Bestuurlijk belang:

De portefeuillehouders Financiën uit de deelnemende gemeenten zijn aandeelhouder van Amfors Holding. Zij controleren begroting, jaarrekening en beleidsplannen. Daarnaast is er een Raad van Commissarissen bestaande uit personen zonder bestuurlijke binding met de gemeenten.

Programma in jaarrekening:

Domein Samenleving – programma Sociaal Domein

Gemeentelijke bijdrage in 2024:

€0

Financieel belang:

De gemeente Leusden bezit aandelen Amfors.

Financieel belang in %:

ca. 6%

Resultaat over 2024:

€0 Betreft resultaat na aanzuivering tekort aan RWA

Eigen vermogen eind 2024:

€ 2.500.000

Vreemd vermogen eind 2024:

€ 7.775.000

Risico’s voor financiële positie gemeente:

Door het dalende aantal SW-ers bij RWA en een afnemende rijksbijdrage moeten de toenemende kosten bij RWA worden opgevangen door een hoger netto resultaat van Amfors. De gemeente is erg afhankelijk van het behalen van de operationele resultaten van Amfors, die ter aanvulling van het negatief subsidieresultaat RWA nodig is om zodoende de gemeente niet meer te laten bijdragen.

8.

Vitens

Vestigingsplaats: Juridische rechtsvorm: Deelnemers: Bestuurlijke vertegenwoordiger: Doel deelname: Openbaar belang:

Bestuurlijk belang:

Zwolle Naamloze vennootschap. Vitens heeft 97 aandeelhouders, die gezamenlijk 5.777.247 aandelen bezitten. Wethouder J. Kramer Zeggenschap op basis van het aantal aandelen in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Vitens is het grootste drinkwaterbedrijf in Nederland en verzorgt de levering van drinkwater aan haar circa 6 miljoen klanten waaronder de inwoners van gemeente Leusden. Vitens wil daarbij op duurzame basis een uitstekende kwaliteit drinkwater leveren met de daarbij behorende dienstverlening. De gemeente is aandeelhouder. De wethouder is aandeelhouder namens de gemeente Leusden.

83

Programma in jaarrekening:

Gemeentelijke bijdrage in 2024: Financieel belang in %: Resultaat over 2024: Eigen vermogen eind 2024: Vreemd vermogen eind 2024: Risico’s voor financiële positie gemeente:

Domein Bestuur – programma Samenwerking Gemeente Leusden heeft sinds 2006 een aandelenportefeuille van 25.902 aandelen € 1,00 Vitens. €0 Ongeveer 0,5% i.c.€ 25.902. Gemeente Leusden heeft sinds 2006 een aandelenportefeuille van 25.902 aandelen Vitens met een nominale waarde van € 1,00 per stuk. € 34.500.000. Over het jaar 2024 zal geen dividend worden uitgekeerd. € 713.600.000 € 1.202.300.000 De financiële risico’s zijn zeer beperkt. Er is geen verplichte afdekking van een eventueel tekort; aandeelhouders van een NV zijn niet aansprakelijk voor de schulden van een NV.

9. Centrumregeling meten en monitoren afvalwaterketen en grondwater Vallei en Veluwe Vestigingsplaats:

Apeldoorn

Juridische rechtsvorm: Deelnemers:

Regeling zonder meer College van burgemeester en wethouders van de gemeenten Amersfoort, Baarn, Barneveld, Brummen, Bunschoten, Ede, Epe, Ermelo, Leusden, Nijkerk, Putten, Renkum, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel, Soest, Veenendaal, Woudenberg. En het College van dijkgraaf en heemraden van Waterschap Vallei en Veluwe.

Bestuurlijk vertegenwoordiger: Doel deelname:

Wethouder J. Kramer Meten en monitoren van het functioneren van gemeentelijk rioolstelsel, het stedelijk oppervlaktewatersysteem en grondwater is een relatief beperkte taak die specialistische kennis, vaardigheden en systemen vraagt. Deze taak is belegd bij de centrumorganisatie. Deze centrumorganisatie heeft een Uitvoeringsteam (UVT) opgericht, dat deze taken efficient uitvoert. Het UVT helpt ons bij het op peil houden van onze kennis, het zicht houden op ons eigen stelsel met complexe technieken en analyses en houdt onze kosten en de belasting van onze organisatie laag.

Algemeen belang:

De gemeente is verplicht om het functioneren van ons rioolstelsel, oppervlaktewater en grondwater te monitoren. Inzicht in het systeem is ook belangrijk om onderbouwde keuzen te maken voor maatregelenpakketten/strategiën om de conditie van deze systemen op orde te houden, ook als de omstandigheden wijzigen (denk aan klimaatveranderingen).

Bestuurlijk belang:

De deelnemende gemeenten en het waterschap behouden hun eigen bestuurlijke structuur, bevoegdheden en verantwoordelijkheden (Art 2 lid 6 van de Centrumregeling).

Programma in jaarrekening:

Domein Leefomgeving – programma Water, riolering en klimaatadaptatie

Gemeentelijke bijdrage 2024:

€ 14.100

Financieel belang:

Financieel belang in % Leusden:

Het Waterschap betaalt 1/3 deel en de deelnemende gemeenten betalen 2/3 deel, waarbij van de centrumregeling worden verdeeld naar rato van inwoneraantallen. De bijdrage van Leusden aan de kosten van het basispakket bedraagt ca. 3%

Financieel resultaat VP:

In 2024 wordt € 318.000 uitgegeven (begroting 2024).

Eigen vermogen VP:

€0

Vreemd Vermogen VP:

€0

Risico’s voor financiële positie gemeente: De financiële gevolgen zijn beperkt. Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) dekt de bijdrage aan deze centrumregeling.

84

10. VvE Atlas Programma in jaarrekening: Doel: Betrokkenen: Openbaar belang: Bestuurlijk belang:

Aandelen belang: Financieel belang: Gemeentelijke bijdrage 2024: Ambtelijke benoemingen:

Domein Leefomgeving, accommodaties De gemeente Leusden is eigenaar van de scholen, de gymzaal en de BSO ruimte in MFC Atlas. De Vereniging van Eigenaren is opgericht voor het beheer en onderhoud van de gemeenschappelijke delen. Gemeente Leusden, Stichting Omthuis en gebruikers waaronder Voila, Cordeo en Human Kind. Het beheren en exploiteren van de gemeenschappelijke delen van VvE Atlas. Het behartigen van de belangen van de gemeente Leusden als gedeeltelijke eigenaar van het complex. De VvE wordt bestuurd door stichting Omthuis. De concerncontroller is door het college van B&W gemachtigd om namens de gemeente het stemrecht in de VvE uit te oefenen. In de splitsingsakte is vastgelegd dat de gemeente voor 52% eigenaar is (appartementsindex 1: onderwijs, gymzaal en BSO) en stichting Omthuis 48% (appartementsindex 2: woningen). Jaarlijks wordt de begroting van de VvE besproken en vastgesteld door de Algemene Leden Vergadering. € 13.100 De concerncontroller vertegenwoordigt de gemeente tijdens de ledenvergaderingen. Twee financieel medewerkers van de gemeente Leusden vormen de kascommissie van de VvE.

11. VvE MFC Antares Programma in jaarrekening: Doel Betrokkenen: Openbaar belang: Bestuurlijk belang: Aandelen belang: Financieel belang: Gemeentelijke bijdrage 2024: Ambtelijke benoemingen:

Domein Leefomgeving, accommodaties De gemeente Leusden is eigenaar van de sportzaal in MFC Antares. De Vereniging van Eigenaren is opgericht voor het beheer en onderhoud van de gemeenschappelijke delen. Stichting Omthuis en gemeente Leusden. Als gebruikers Voila, Real-gym, Leusden ZET, horeca exploitant. Het beheren en exploiteren van de gemeenschappelijk delen van VvE Antares. Het behartigen van de belangen van de gemeente Leusden als gedeeltelijke eigenaar van het complex. De VvE wordt bestuurd door Stichting Omthuis. In de splitsingsakte is vastgelegd dat de gemeente voor 12,5% eigenaar is (appartementsindex 5: sportzaal) en de stichting Omthuis voor 87,5% (Onderwijs, Horeca, kinderopvang, commercieel en woningen). Jaarlijks wordt de begroting van de VvE besproken en vastgesteld door de Algemene Leden Vergadering. € 20.900 De beleidsadviseur vastgoed vertegenwoordigt de gemeente tijdens de ledenvergaderingen. Twee financiële adviseurs van de gemeente Leusden vormen de kascommissie van de VvE.

12. VvE Huis van Leusden Programma in jaarrekening: Doel: Betrokkenen:

Domein Bestuur, dienstverlening De gemeente is eigenaar van kantoorruimte op de begane grond en de 1e en 2e verdieping van het Huis van Leusden. De Vereniging van Eigenaren is opgericht voor het beheer en onderhoud van de gemeenschappelijke delen. Gooi & Eemland VvE Beheer en Advies (bestuurder en beheerder), Gemeente Leusden (appartementsrecht 1: eigenaar van kantoorruimte op de begane grond, 1e en 2e verdieping. Stichting Omthuis: eigenaar van de stallingsruimten en bergingen in het souterrain van gebouw, (zorg)woonruimten op de 1e tot en met de 5e verdieping van het gebouw.

85

Openbaar belang: Bestuurlijk belang: Aandelen belang: Financieel belang: Gemeentelijke bijdrage 2024: Ambtelijke benoemingen:

Het beheren en exploiteren van de gemeenschappelijk delen van VvE Huis van Leusden. Het behartigen van de belangen van de gemeente Leusden als gedeeltelijke eigenaar van het complex. De VvE wordt bestuurd door Gooi & Eemland VvE Beheer en Advies. In de splitsingsakte is vastgelegd dat de gemeente voor 27,7% eigenaar is. Jaarlijks wordt de begroting van de VvE besproken en vastgesteld door de Algemene Leden Vergadering. € 8.600 De beleidsadviseur vastgoed vertegenwoordigt de gemeente tijdens de ledenvergaderingen.

13. Inkoopbureau Midden Nederland Vestigingsplaats:

Vianen

Juridische rechtsvorm:

Stichting

Deelnemers:

De gemeenten De Bilt, IJsselstein, Leusden, Molenlanden, Montfoort, Scherpenzeel, Woudenberg en Vijfheerenlanden. En daarnaast drie gemeenschappelijke regelingen; Reinigingsbedrijf Midden Nederland, RSDKRH en Avres.

Doel deelname:

Het behalen van financiële, kwalitatieve en procesmatige voordelen voor de leden door inkoop in te zetten als strategisch en tactisch instrument voor waarde creatie.

Openbaar belang:

Professionalisering inkoopproces voor deelnemende gemeenten.

Bestuurlijk belang:

In het bestuur van de stichting wordt de gemeente vertegenwoordigd door de gemeentesecretaris.

Programma in jaarrekening:

Domein Bestuur – programma Samenwerking

Gemeentelijke bijdrage in 2024:

De gemeente heeft zich contractueel vastgelegd tot een minimale dienstenafname. In totaal werd in 2024 voor € 108.600 aan diensten afgenomen van het IBMN. Op basis van de afgesloten dienstverleningsovereenkomst worden rekening houdend met de minimale afnameverplichting – uren op basis van feitelijke afname vergoed aan het IBMN.

Financieel belang:

Financieel belang in %

De gemeente Leusden draagt met haar bijdrage voor circa 10% bij in de totale opbrengsten van het IBMN.

Resultaat over 2024:

€ 13.000 (in 2023)

Eigen vermogen eind 2024:

€ 213.300 (eind 2023)

Vreemd vermogen eind 2024:

€ 118.700 (eind 2023)

Risico’s voor financiële positie gemeente:

Niet realiseren van doelstelling van kostendekkendheid organisatie IBMN (regulier bedrijfsvoeringsrisico IBMN).

14. Samenwerking Bedrijfsvoering BLNP Vestigingsplaats:

Bij gastgemeente (Bunschoten, Leusden, Nijkerk en Putten), dit is wisselend afhankelijk van het onderwerp.

86

Juridische rechtsvorm:

Regeling zonder meer

Deelnemers:

De gemeenten Bunschoten, Leusden, Nijkerk en Putten.

Gemeentelijk aandeelhouder

Burgemeester G. Bouwmeester

Doel deelname:

Samenvoegen van werkzaamheden en gezamenlijk inzetten van de ambtelijke capaciteit. Daardoor kunnen we elkaar versterken. We zetten met de samenwerking in op 4 K’s zijnde: minder (meer)kosten, kwaliteit, kwetsbaarheid verminderen en kansen voor medewerkers.

Openbaar belang:

Doel is om op een aantal bedrijfsvoeringgebieden (Financiën, Juridische Zaken, HRM en ICT) samen te werken.

Bestuurlijk belang:

De Regeling zonder meer heeft geen eigen rechtspersoonlijkheid, bestuur en begroting. Wel kent de organisatie een stuurgroep waarin de burgemeesters zitting hebben een regiegroep waarin de gemeentesecretarissen deelnemen.

Programma in jaarrekening:

Domein Bestuur – programma Samenwerken

Gemeentelijke bijdrage in 2024:

-

Financieel belang:

De verdeelsleutel voor de BLNP-samenwerking is de verhouding van de optelsom van de omvang van het begrotingsdeel in hun huidige gemeentelijke begroting op de vier samenwerkingstaken ten aanzien van personeelskosten, kosten inhuur derden en ICT-kosten. Deze verhouding is: Bunschoten 16,33%, Leusden 28,95%, Nijkerk 35,54%, Putten 19,19%. Deze verhouding wordt toegepast op enerzijds gezamenlijke investeringen en anderzijds op te realiseren besparingen binnen de samenwerking.

Financieel belang in %:

28,95%

Resultaat over 2024:

De samenwerking is in de vorm van een Regeling zonder meer. Deze vorm kent geen eigen begroting en rekening. Daarom is er geen sprake van een financieel resultaat zoals dat wordt bedoeld bij verbonden partijen.

Eigen vermogen eind 2024:

De samenwerking heeft geen eigen vermogen, hiervoor dient het eigen vermogen van de afzonderlijke gemeenten.

Vreemd vermogen eind 2024:

De samenwerking heeft geen rechtspersoonlijk, kan daarom geen geldleningen sluiten en er is geen sprake van vreemd vermogen.

Risico’s voor financiële positie gemeente:

87

Paragraaf G Grondbeleid Belang en doelstelling paragraaf De paragraaf grondbeleid heeft tot doel te informeren over het beleid rondom de ontwikkeling van grond binnen de gemeente. Met grondbeleid wordt bedoeld de beleidsafweging aangaande de grondproductie en de keuze in het daarbij wettelijke en gemeentelijke instrumentarium. Daarbij wil de gemeente transparant zijn over haar handelen en de juiste instrumenten bieden voor de realisatie van de ruimtelijke programma’s die al zijn vastgesteld. Hoe de gemeente invulling geeft aan het grondbeleid is verder uitgewerkt in de Nota Grondbeleid 2020.

Grondbedrijf en planning- en controlcyclus In de planning- en controlcyclus wordt de gemeenteraad jaarlijks drie keer geïnformeerd over de exploitatie van grond in de gemeente Leusden. Dat is op de volgende momenten: 1. In november via de paragraaf grondbeleid in de programmabegroting 2. In mei/juni via de Actualisatie Grondexploitaties 3. In juli via de paragraaf grondbeleid in de jaarrekening

Beleidskaders De Nota Grondbeleid 2020 geeft kaders die moeten bijdragen aan een voldoende adequaat grondbeleid. Dit gelet op de ontwikkeling van Leusden en de rol en positieneming van de gemeente Leusden in de samenleving, in het bijzonder het ruimtelijk domein. De financiële beleidskaders zijn geactualiseerd en in het najaar 2020 vastgesteld door de Raad. Deze is als onderdeel toegevoegd aan de Nota Grondbeleid 2020. Hierdoor beschikken we voor zowel het beleid als de financiële sturing over actuele beleidskaders. In onderstaand model is aangegeven in welke nota’s de kaders rondom het grondbeleid zijn vastgelegd en in welke documenten de wijze van uitvoering van het grondbeleid naar voren komt. Sturing Grondbeleid

Kaders

Nota grondbeleid 2020

Nota financiële beleidskaders grondbeleid 2020

Kaderbrief Grondprijsbeleid

Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen (2010)

Nota Kostenverhaal 2019

Uitvoering

Paragraaf Grondbeleid / Weerstandsvermogen

Begroting en jaarrekening

Actualisatie grondexploitaties

Prijzenbrief Kostenverhaal 2019

Notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken, Commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording)

Grondprijzenbrief

Ontwikkelingen Omgevingswet In relatie tot de ontwikkelingen in het kader van de Omgevingswet wordt verwezen naar domein ‘Ruimte’ in het jaarverslag. Inflatie Bij het herijken van de ramingen voor 2025 zijn de gewijzigde marktomstandigheden die in 2024 zowel aan de kosten- als opbrengstenkant zijn ontstaan in de ramingen per 1 januari 2025 verwerkt.

88

Financieel resultaat Grondbedrijf 2024

Het resultaat van het Grondbedrijf over het jaar 2024 bedraagt € 1.796.000 positief. Dit resultaat bestaat o.a. uit het saldo van: - Tussentijdse winstneming grondexploitatie Mastenbroek II voor totaal € 857.000 (voordeel) - Afsluiting faciliterende exploitatie Groot Agteveld € 414.000 (voordeel) - Herwaardering faciliterende exploitatie De Plantage € 476.000 (voordeel) Tussentijdse winstnemingen Het BBV stelt gemeenten verplicht om op basis van de zogeheten PoC-methode (Percentage of Completion) tussentijdse winsten te nemen bij grondexploitaties met een voorzien positief resultaat. In 2024 is bij het project Mastenbroek II tussentijdse winst genomen voor een totaalbedrag van € 857.000. Periodiek zal bij de vaststelling van de ‘Actualisatie Grondexploitaties’ worden voorgesteld om tot tussentijdse winstnemingen over te gaan. Tussentijdse winstnemingen

Type

Actualisatie 2025

(x € 1.000) Mastenbroek II

Actieve grondexploitatie

Totale tussentijdse winstneming

857 857

Verliesvoorzieningen Conform het BBV dient de gemeente een verliesvoorziening te treffen voor negatieve grondexploitaties ter grootte van het geprognosticeerde verlies op netto contante waarde. Op dit moment is geen sprake van verlieslatende grondexploitaties met als gevolg dat er geen verliesvoorzieningen zijn getroffen. Voorziening afgesloten complexen Voor het in 2024 afgesloten project Groot Agteveld is een bedrag van € 5.000 toegevoegd aan de voorziening afgesloten complexen, om de naar verwachting in 2025 en latere jaren nog te maken kosten op te kunnen vangen. Voor het project De Biezenkamp is € 22.500 vrijgevallen uit de voorziening, aangezien er geen planschadeclaims zijn ingediend.

Bestemming Resultaat Grondbedrijf 2024

Wij stellen voor het, per saldo, positieve resultaat ad. € 1.869.000 als volgt te bestemmen: - € 1.232.900 aan resultaat is conform de begroting in het boekjaar 2024 al gestort in de reserve grondbedrijf. - Aanvullend wordt voorgesteld om € 617.000 te storten in de Algemene Reserve Grondbedrijf Het besluit van de raad tot toevoeging/storting algemene reserve is opgenomen in het raadsvoorstel tot vaststelling van de jaarrekening 2024.

Reserves grondexploitaties en weerstandsvermogen (x € 1.000) Algemene Reserve Grondbedrijf Totaal Reserves Grondbedrijf

Stand 01-01-2024 204

Toevoegingen 1.495

Onttrekkingen 218

Stand 31-12-2024 1.481 1.481

Naast de aanvullende storting van € 617.000 wordt ook voorgesteld € 752.000 aan nog te betalen vennootschapsbelasting ten laste van de reserve grondbedrijf te brengen. Hierdoor zal de algemene reserve grondbedrijf per saldo afnemen met € 135.000 en na besluitvorming door de raad € 1.346.000 bedragen. Om eventuele risico’s op te vangen dient de gemeente, alsmede het grondbedrijf, te beschikken over een weerstandsvermogen. Voor een toelichting op de actuele ratio weerstandsvermogen wordt verwezen naar de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en Risicobeheersing’ in deze jaarrekening.

89

Actuele prognose te verwachten resultaten In deze paragraaf Grondbeleid is de uitkomst van de projecten gebaseerd op de intern geactualiseerde grondexploitaties per 1 januari 2025. Dit om een reëel beeld te geven van de huidige stand van zaken. Te verwachten resultaten actief grondbeleid De gemeentelijke activiteiten inzake grondexploitatie zijn te onderscheiden in zogenoemd actief en faciliterend grondbeleid. Bij actief grondbeleid voert de gemeente zelf alle fasen van de grondexploitatie uit: van de aankoop van de gronden en eventuele opstallen, sloop, bouwrijp en woonrijp maken tot en met de uitgifte/verkoop van de bouwkavel. De gemeente heeft de te ontwikkelen grond in eigen bezit. Tabel - Verwachte resultaten actieve grondexploitaties (bouwgronden in exploitatie) Complex

Boekwaarde 31-12-2024

Buitenplaats Larikslaan Hamersveldseweg Mastenbroek II Totaal

Geraamde nog te maken kosten

468 402 954 -2.429 - 605

49 16 10 4.837 4.912

(bedrag x € 1.000)

Geraamde nog te Geraamd resultaat Geraamd resultaat realiseren (eindwaarde) (netto contante opbrengsten waarde) 583 66 77 481 63 62 1.113 148 146 5.234 2.825 3.586 7.411 3.102 3.871

Boekwaarde 31-12-2024 Nog te verwachten opbrengsten actieve grondexploitaties Nog te verwachten kosten actieve grondexploitaties

-605 7.411 4.912

Te verwachten winstsaldo (nominale waarde 1-1-2025) (negatief = verlies)

3.102

Reeds verwerkte verliesvoorzieningen 31-12-2024 Te verwachten te nemen winst 2025 en verder

0 3.102

Afsluiting per 31-12-2025 31-12-2025 31-12-2025 31-12-2027

Te verwachten resultaten faciliterend grondbeleid Bij faciliterend grondbeleid is de bouwkavel in het bezit van een private partij (ontwikkelaar, particulier, etc.) en wordt deze door die partij ontwikkeld. De gemeente treedt enkel c.q. vooral op als overheid, die de plannen van private partijen faciliteert als daarvoor een bestemmingswijziging noodzakelijk is. Complex

Geraamde nog te maken kosten

Plantage Mastenbroek II

Geraamde nog te Geraamd resultaat realiseren (eindwaarde) opbrengsten 27 151 124 61 61 0 88

212

Afsluiting per 31-12-2025 31-12-2027