Jaarstukken 2024 def
Tekst van het document
2.3.1 Reserves (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
T
Onderhoud Jachthaven Hanssum
S
Erfpachtscanon
T
Inpassing fietsvoorziening Leudalweg
I
Begroting 2024 Realisatie 2024 5
5
Inpassing fietsvoorziening Leudalweg
4.500
4.500
Totaal toevoegingen
4.505
4.505
Verschil 2024
O
Dekkingsreserve infrastructuur
I
Afschrijvingen
-225
-225
O
Onderhoud overweg Napoleonsweg
S
Jaarlijkse bijdrage
-37
-38
1
-263
-263
1
Totaal onttrekkingen
2.3.2 Investeringen (bedrag x 1.000) Investeringen
Begroting Realisatie
Restant
Beleidsplan openbare verlichting; MIP 2020
218
218
0
Beleidsplan openbare verlichting; MIP 2021
203
203
0
Gemeentelijk Verkeersveiligheidsplan; MIP 2021
263
263
0
-54
54
Subsidie SPUK Gemeentelijk Verkeersveiligheidsplan; MIP 2021
263
209
54
Beleidsplan openbare verlichting; MIP 2022
204
204
0
GVVP investeringen; MIP 2022
26
26
Aanv. verkeersmaatregelen Kindcentrum Leudal West
500
23
477
Beleidsplan openbare verlichting; MIP 2023
211
136
75
Gemeentelijk verkeersveiligheidsplan; MIP 2023
192
0
192
Beleidsplan openbare verlichting; MIP 2024
215
0
215
Velige schoolomgeving; UVP 2024-2027
200
194
6
Vrachtverkeer weren dorpen; UVP 2024-2027
150
150
Slimme verlichting fietspaden buitengebied;UVP 2024-2027
500
500
Risicolocaties buitengebied; UVP 2024-2027
1.000
1.000
Langzaam veiliger; UVP 2024-2027
2.500
Deelmobiliteit; UVP; 2024-2027
Afvoeren
2
100
2.498 100
Realisatie fietspad N280-N273 ontbr.schakel Horn
1.597
1.455
142
Bijdrage provincie
-608
-608
0
36
(bedrag x 1.000) Investeringen
Begroting Realisatie
Restant
Afvoeren 142
Realisatie fietspad N280-N273 ontbrekende schakel Horn
989
847
142
Reconstructie Molenweg/Maaslandweg Horn
399
399
0
Reconstructie Maasweg-Hanssum Neer
329
334
-5
Subsidie provincie
-59
-59
0
Reconstructie Maasweg-Hanssum Neer
270
275
-5
-5
Voorbereidingskrediet diverse projecten 2023
100
101
-1
-1
Reconstructie Winterstraat e.o. Neer
850
651
199
Voorbereidingskrediet diverse projecten 2024
125
135
-10
1
0
1
300
0
300
Inpassing fietsvoorziening Leudalweg
4.803
28
4.775
Bijdrage SPV subsidie
-303
-303
0
4.500
-275
4.775
340
179
161
Reconstructie Kelperweg Kelpen-Oler
1.144
742
402
Bijdrage SPV subsidie
-212
-212
0
Reconstructie Kelperweg Kelpen-Oler
932
530
402
Reconstructie Kasteellaan, B.v.Broekstraat HAE
900
382
518
Reconstructie Brigittastraat Ittervoort
931
0
931
Onttrekking t.b.v. infrastr.werk Kindcentrum
-168
0
-168
Reconstructie Brigittastraat Ittervoort
763
0
763
Infrastructurele werkzaamheden Kindcentrum Leudal W
915
0
915
Bereikbaarheid Zevenellen biobased Agri
350
125
225
Bijdrage provincie
-175
0
-175
Bereikbaarheid Zevenellen biobased Agri
175
125
50
4.700
66
4.634
Onderzoekskosten fietspad spoorbrug Buggenum
50
105
-55
Bijdrage derden
0
-55
55
50
50
0
22.791
4.654
18.137
Infrastructurele werken; wegen MIP 2024 Infrastructurele werken; civielt. kunstwerken MIP 2024
Inpassing fietsvoorziening Leudalweg Reconstructie Neerderweg Roggel
Realisatie N 280 west
Onderzoekskosten fietspad spoorbrug Buggenum Totaal
-10
126
Realisatie fietspad N 280-N273 ontbrekende schakel Horn Het fietspad is gerealiseerd. De uitgaven zijn lager dan verwacht.
2.3.3 Verplichte indicatoren ●
2.3.4 Verbonden partijen ●
37
2.4 Economie Wat hebben we bereikt? Wij kiezen voor een duurzame ontwikkeling van een toekomstbestendige economie, waarbij omvang niet de belangrijkste drijfveer is. We ondersteunen bedrijven die kansen adopteren en omgaan met toekomstige bedreigingen. We werken samen bij marktontwikkelingen en geven samen antwoord op sociaal-maatschappelijke opgaven. Concreet hebben wij het volgende bereikt. • Het convenant Regio Deal Midden Limburg is tot stand gekomen. • De Bedrijven Investeringszone Bedrijventerrein Ittervoort is verlengd en de samenwerking • •
met ondernemers (in brede zin) is verbeterd. Een strategisch ontwikkelprogramma PIO Weerterland is opgesteld. Meerdere toeristisch-recreatieve projecten zijn gestart en gerealiseerd.
Wat hebben we ervoor gedaan? Regio Deal Midden Limburg Begin 2024 werd een Regio Deal aan Midden Limburg toegekend. In samenwerking met publieke en private partners en belanghebbenden is de aanvraag geconcretiseerd in een convenant met het Rijk en de Provincie Limburg. Na akkoord van het Rijk en de Provincie Limburg hebben vertegenwoordigers van de SML-gemeenten regionale overlegtafels samengesteld en de uitwerking van uitvoeringsprogramma’s, waaronder het uitvoeringsprogramma Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt, opgestart. Versterken dialoog en samenwerking met ondernemers Het Ondernemersteam Leudal heeft tientallen ondernemers geholpen met antwoord te krijgen op uiteenlopende vragen. Enerzijds door deze zelf te beantwoorden en anderzijds door de ondernemer in verbinding te brengen met de juiste in- of externe deskundige(n). Met diverse agrariërs zijn we in gesprek om samen richting te geven aan de transitieopgave van hun onderneming waarbij we de ambities van de agrariër en de gemeente in balans brengen. Ook hebben we in 2024 geïnvesteerd in de communicatie met ondernemend Leudal door actief te participeren in bijeenkomsten van diverse ondernemerscollectieven. Samen met de vertegenwoordigers van deze collectieven zijn gesprekken op gestart om de samenwerking voor de komende jaren te intensiveren: samen meer massa maken om ambities te verbinden en te verwezenlijken.
Een concreet resultaat in de samenwerking met ondernemers is de verlenging van de Bedrijven Investeringszone (BIZ) Bedrijventerrein Ittervoort. Na een verzoek daartoe van het bestuur van de Stichting BIz Bedrijventerrein Ittervoort hebben wij meegewerkt aan de voorbereidingen om de BIZ in 2025 voort te zetten. Uw raad stelde daarvoor de verordening vast. In november 2024 bleek uit het vereiste draagvlakonderzoek dat een ruime meerderheid van de ondernemers de verlenging ondersteunt. De verlenging is op 1 januari 2025 ingegaan. Faciliteren van vernieuwende ontwikkelingen buitengebied In 2024 hebben we de ontwerp Omgevingsvisie ter inzage gelegd. Daarmee bieden we onder andere perspectief aan ontwikkelkansen in het buitengebied. Gelijktijdig hebben we in het samenwerkingsverband PIO Weerterland een strategisch ontwikkelprogramma voor het buitengebied opgesteld. Samen met de (ontwerp) Omgevingsvisie geeft dit richting en kader aan ontwikkelingen waarbij natuur, milieu én economische ontwikkelingen in balans zijn. 38
Ook hebben wij met inzet van Keyport een pilotprogramma opgezet voor agrariërs met een transitiewens/-opgave; 'Mijn Koers'. Met dit programma wordt een eerste groep agrariërs geholpen inzicht te krijgen in vernieuwende ontwikkelkansen passend bij hun persoonlijke ambities en rekening houdend met de mogelijkheden op en rondom de vestigingslocatie. Versterken van het toeristisch profiel In 2024 is in SML-verband een conceptprogramma uitgewerkt (Vitale Toeristische Regio) dat de basis vormt voor Regio Deal projecten vanaf 2025. Vanuit de grensoverschrijdende samenwerking Maas-Schwalm-Nette is het uitvoeringsproject “Buitenrijden” voorbereid. Dit project ziet toe op een kwaliteitsversterking van het grensoverschrijdende ruiternetwerk. Lokaal is de uitvoering van het project Belevingsplekken Buggenumse Veld gestart. Met dit project wordt bijzonder erfgoed op een thematische en belevenisvolle wijze ontsloten voor recreatieve passanten. Daarnaast is geïnvesteerd in de ontwikkeling van twee nieuwe themaroutes “Dorpswandelingen Leudal” en de fietsroute “Het Rijke Roomse Leven”. Ontwikkelen van bedrijventerreinen In 2024 zijn geen nieuwe bedrijventerreinen ontwikkeld. Wel is geïnvesteerd in de kwaliteit van het vestigingsklimaat door: • de voortgang van de BIZ Bedrijventerrein Ittervoort te stimuleren, procesmatig te •
begeleiden en afspraken te maken over de focus en kwaliteit van de samenwerking. mee te werken aan de uitwerking van het Regio Deal project “verduurzaming bedrijventerreinen”.
Wat heeft dat gekost?
Economie
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2024 2024
Geboekt 2024 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Economische ontwikkeling
361
648
378
-270
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
332
2.086
476
-1.610
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie
344
362
344
-18
292
343
306
-37
1.329
3.439
1.504
-1.935
0
0
-1
-1
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
-220
-1.932
-350
1.582
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie
-103
-101
-85
16
-961
-1.718
-1.703
15
-1.284
-3.751
-2.139
1.612
44
-313
-636
-323
Totale Lasten Baten Economische ontwikkeling
Totale Baten Resultaat
39
Nieuwe ontwikkelingen De kostensoort 'overige diensten' betreft een algemeen budget dat in 2024 niet volledig nodig is gebleken. De kostensoort 'inhuur diensten' betreft de inhuur van een projectorganisatie voor het ontwikkelen van nieuwe woningbouwlocaties. In 2024 is dit bedrag niet volledig gebruikt. Dit is de reden waarom het resterende bedrag van € 233. 000 wordt toegevoegd aan de gecommitteerde reserve. Op die manier kunnen ook de komende jaren, via een projectmatige aanpak, nieuwe ontwikkelingen worden gecreëerd. Bedrijvenloket Het verschil van € 26.000 minder uitgaven is voornamelijk te verklaren door een onderbesteding op de afloop van de BIZ, heffing en doorbetalingen, van voorgaande jaren. In 2024 lag de prioriteit bij de Regio deal waardoor de reguliere B2B activiteiten niet volledig zijn uitgevoerd en het budget niet volledig nodig is verbruikt. Promotie Toerisme In 2024 is minder dan verwacht gebruik gemaakt van de mogelijkheid om toeristisch-recreatieve initiatieven te ontplooien met een subsidiebijdrage van de gemeente (kostensoort 'subsidie verordening'), lagere kosten € 14.000. De bijdrage voor het Leudal Magazine en het project communicatie, totaal € 22.000, worden gedekt uit de reserve Recreatie en Toerisme. Grondexploitatie Voor de toelichting grondexploitatie wordt verwezen naar de paragraaf grondbeleid.
Grond- en pachtzaken Aan huren en erfpachtscanon is € 65.000 meer ontvangen dan geraamd. De pachtnota is in 2024 aangepast en de pachtinkomsten fluctueren per jaar.
2.4.1 Reserves (bedrag x 1.000) Begroting 2024
Realisatie 2024
T/O Reserve
I/S Omschrijving
T
Uitvoeringsplan R&T
S
Meeropbrengst toeristenbelasting
100
100
T
Grondexploitatie
I
Overige grondverkopen
20
38
-18
T
Gecommitteerde reserve
I
Overheveling budgetten
233
-233
120
371
-251
Totaal toevoegingen O
BMV Roggel
S
Afschrijvingen
-6
-6
O
Uitvoeringsplan R&T
I
Bijdragen diverse projecten
-43
-36
I
Bestemming rekeningresultaat 2023 t.g.v. projectsubsidie passend wonen
-250
-250
Totaal onttrekkingen
-299
-292
O
Algemene reserve
Verschil 2024
-7
-7
40
2.4.2 Investeringen (bedrag x 1.000) Investeringen
Begroting Realisatie
Restant
Kwaliteitsimpuls routestructuren
159
79
80
Uitvoeringsprogramma Leisure Leudal
77
3
74
Uitvoeringsprogramma Leisure Leudal 2016
103
12
91
Totaal investeringen
339
94
245
Afvoeren
Kwaliteitsimpulsen routestructuren Het restant is gelabeld om in 2025 te investeren in de realisatie van een MTB-route en de kwalitatieve ontsluit van routenetwerken (start- en rustpunten). Dit laatste als onderdeel van een regionaal project Midden Limburg en aansluitend bij het Noord Limburgse project "Eikpunten". In regioverband is afgesproken om te verkennen of het project deels gefinancierd kan worden vanuit de Regio Deal Midden Limburg. Het budget uit dit krediet kan dan dienen als cofinanciering. Uitvoeringsprogramma Leisure Leudal Dit bedrag is gereserveerd om te investeren in de modernisatie en transformatie van Bezoekerscentrum Leudal. In 2024 is het ontwikkelingsperspectief onderzocht en is een plan voor modernisering opgesteld. In 2025 wordt het plan ter besluitvorming in procedure gebracht. Het krediet wordt hiervoor gehandhaafd. Uitvoeringsprogramma Leisure Leudal 2016 In 2020 is het nieuwe beleid recreatie en toerisme vastgesteld. Als vervolg hierop is in 2021 een (gewijzigd) uitvoeringsprogramma uitgewerkt en in uitvoering genomen. Bij de vaststelling van de jaarrekening 2021 is het budget uitvoeringsprogramma 2016 gelabeld voor uitvoering van het nieuwe uitvoeringsprogramma. Het krediet wordt hiervoor gehandhaafd.
2.4.3 Verplichte indicatoren Indicator
Eenheid
Jaar Waarde Bron
Banen
per 1.000 2023 inw 1564jr
688,4
LISA
Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Vestigingen
per 1.000 2023 inw 1564jr
181,8
LISA
Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Functiemenging
%
48,4
LISA
De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
2023
Beschrijving
41
2.4.3 Verbonden partijen ● Grenspark Maas-Schwalm-Nette ● Samenwerking Midden-Limburg ● Keyport ● Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg BV ● Ijzeren Rijn ● Euregio Rijn-Maas-Noord ● Routebureau Midden-Limburg
42
2.5 Onderwijs Wat hebben we bereikt? Elk kind verdient goed onderwijs in een goede onderwijsomgeving. Daarom bevorderen wij de kansengelijkheid en investeren wij in onderwijshuisvesting. Zo stimuleren we kinderen om hun talenten maximaal te ontwikkelen en te benutten. Door in te zetten op het taalniveau van kinderen hebben we onderwijsachterstanden verkleind, door het faciliteren van cultuureducatie en bewegingsonderwijs op scholen zijn leerlingen in aanraking gekomen met sport, kunst & cultuur en hebben we samen met schoolbesturen ervoor gezorgd dat onderwijshuisvesting voldoet aan de huidige tijd. Wat hebben we ervoor gedaan? 1. Onderwijsachterstanden • In 2024 hebben we de samenwerking tussen kinderopvang, basisscholen, middelbare
•
scholen en maatschappelijke partners, zoals het CJG verder versterkt. Dit is mogelijk gemaakt door de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) en de rijksbijdrage van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Ook hebben we in 2024 de werkgroepen rond voor- en vroegschoolse educatie (VVE)
•
inclusief knooppunt-overleggen voortgezet. Door deze samenwerking verbeteren we de kansen van kinderen en jongeren en zetten we in op preventieve interventies. Daarnaast hebben kinderopvangorganisaties via het NPO tijdelijke subsidies aangevraagd
•
voor activiteiten gericht op het verminderen van onderwijsachterstanden, zoals het project taalstimulering en extra ondersteuning van pedagogische coaches. Een belangrijk onderdeel van onze aanpak om onderwijsachterstanden te verkleinen is de inzet op voor- en vroegschoolse educatie (VVE): hebben we ouders gestimuleerd om hun kinderen tussen de 2 en 4 jaar oud deel te laten nemen aan het peuterprogramma en vooren vroegschoolse educatie. Op 1 december 2024 hadden in Leudal minder kinderen een VVEindicatie dan in voorgaande jaren. In 2024 ging het om 62 kinderen, waarvan 54 deelnamen aan het VVE- en peuterprogramma. Acht kinderen maakten hier om verschillende redenen geen gebruik van. Waar in voorgaande jaren wachtlijsten het grootste knelpunt vormden, is de wachttijd inmiddels afgenomen. Momenteel kunnen nog drie kinderen vanwege wachtlijsten niet deelnemen aan het VVE- en peuterprogramma. Met ingang van 2025 is een nieuw beleid en een nieuwe subsidieregeling van kracht, waardoor de wachtlijsten verder worden teruggedrongen en nog meer kinderen toegang krijgen tot de ondersteuning die zij nodig hebben.
2. Sport en bewegen • Op grond van onderwijswetgeving en de gemeentelijke Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Leudal zijn wij verplicht om scholen gelegenheid te bieden voor bewegingsonderwijs. Dit hebben wij gedaan door beschikbaarstelling van de in de dorpen aanwezige gymzalen, sportzalen en sporthallen die eigendom zijn van de gemeente. Waar de gemeente geen eigenaar is van een dergelijke voorziening in het dorp, hebben wij de zaalhuur of een klokurenvergoeding betaald.
43
•
De kennismaking met en de begeleiding naar aanbod van sport, kunst & cultuur is uitgevoerd door de inzet van de combinatiefunctionaris cultuur en de combinatiefunctionaris sport: De combinatiefunctionaris cultuur heeft op alle basisscholen in Leudal cultuuraanbod
•
verzorgd. Voor alle basisscholen is een platform beschikbaar met daarop leerlijnen, tips en
handvaten voor leerkrachten ter bevordering van de kwaliteit van het bewegingsonderwijs. Verder hebben we op twee basisscholen in de gemeente Leudal de Motorisch Quotiënt (MQ)scan voorbereid en afgenomen. Hiermee hebben we de kinderen met een beweegachterstand in beeld gebracht. Deze kinderen worden extra begeleid.
3. Onderwijshuisvesting Gelet op de wettelijke zorgplicht van de gemeente voor huisvesting van onderwijs hebben wij in overleg met de schoolbesturen samengewerkt aan goede onderwijshuisvesting: • In 2024 hebben we het Integraal Huisvestingsplan (IHP) opgesteld. Hierin staat een
•
stappenplan voor onderwijshuisvesting voor de komende 16 jaren. Het biedt een leidraad voor investeringen in de huisvesting. Het IHP is tot stand gekomen in samenwerking met alle schoolbesturen in onze gemeente. Bij taalschool De Brink - AZC Baexem is tijdelijke uitbreiding gerealiseerd in de vorm van een
•
klaslokaal. Bij de Widdonckschool in Heibloem is een grote uitbreiding gerealiseerd. Zowel voor het SO
•
als VSO zijn er meerdere nieuwe lokalen die vanaf schooljaar 2025/2026 in gebruik genomen worden. OBS Buggenum heeft eind augustus de deuren geopend. Daardoor is er weer aanbod van
•
basisonderwijs in de kern Buggenum. De gemeente bekostigt het programma 'groenblauwe revolutie schoolpleinen' die de aanpak op de basisscholen voor de gemeente Leudal uitvoert. In Buggenum en Roggel zijn daarmee groene schoolpleinen gerealiseerd. In Grathem is een ontwerp opgeleverd voor een groen schoolplein. Ook hebben leerlingen kennis opgedaan over het belang van een groene omgeving, klimaatverandering en klimaat adaptieve maatregelen.
4. Huisvesting Sint Ursula In de raadsvergadering van 6 februari 2024 is besloten om over te gaan tot een unilocatie in de vorm van nieuwbouw voor Sint Ursula. Ook is besloten dat in 2024 onderzoek moest worden gedaan naar de mogelijkheid voor een unilocatie in Horn en Heythuysen. Begin oktober heeft een raadsbijeenkomst plaatsgevonden over het locatieonderzoek en is input opgehaald om te komen tot een voorkeurslocatie. Daarover heeft de gemeenteraad op 10 december 2024 een besluit genomen: de voormalige sportvelden in Horn en als alternatief de huidige schoollocatie in Horn. Daarbij is ook een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld zodat de planvoorbereiding voor de nieuwbouw kan starten.
44
Wat heeft dat gekost?
Onderwijs
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2024 2024
Geboekt 2024 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Openbaar basisonderwijs
0
0
0
0
Onderwijshuisvesting
1.402
1.337
1.287
-50
Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totale Lasten
1.517
2.499
2.509
10
2.920
3.835
3.796
-39
Openbaar basisonderwijs
0
0
0
0
Onderwijshuisvesting
0
-3
0
3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totale Baten
-75
-996
-1.099
-103
-75
-999
-1.099
-100
2.845
2.836
2.698
-138
Baten
Resultaat
Onderwijshuisvesting - ondersteuning onderwijsdossiers Via de gecommitteerde reserve is het restant bedrag van € 6.200 voor tijdelijke ondersteuning onderwijsdossiers is overgeheveld via de gecommitteerde reserve. Onderwijsbeleid- en ondersteuning Vanaf 2021 heeft het Rijk niet-structurele middelen opgezet om de gevolgen van de coronacrisis voor leerlingen op te vangen. Naast de incidentele subsidies die door scholen en kinderopvangorganisaties worden aangevraagd, hebben we een extra leerplichtambtenaar ingezet om preventief op verzuim in het voortgezet onderwijs in te spelen. De kosten van de inhuur van de leerplichtambtenaar van € 36.600 staan op de kostenverdeelstaat. Hierdoor ontstaat op het budget voor NPO een onderschrijding die wegvalt tegen de inhuur. De regeling loopt tot en met juli 2025. Het restant van de subsidiegelden is via de balans meegenomen naar 2025. Leerlingenvervoer Via de gecommitteerde reserve is het restant van € 10.000 voor de te verwachten kosten met betrekking tot een juridische procedure aanbesteding leerlingenvervoer in de 2e raadsrapportage 2024 overgeheveld naar 2025. Onderwijsachterstandenbeleid Het onderwijsachterstandenbudget wordt verstrekt als specifieke uitkering met een voorlopige en definitieve beschikking. In 2024 bleek het definitieve bedrag € 25.100 hoger dan het voorlopige bedrag.
Een deel van de uitkering is gebruikt voor kinderopvangdiensten op het AZC in Baexem. Omdat de organisatie vanaf mei 2024 geen diensten heeft geleverd, moest € 10.200 van het voorschot worden terugbetaald. Volgens de regeling mogen de restant middelen worden ingezet in 2025. Het restant van de rijksvergoeding is via de balans meegenomen naar 2025.
45
Schoolstimulatie We ontvangen financiële middelen van het Rijk voor het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC), met als doel voortijdige schoolverlaters (vsv’ers) tot 23 jaar de hoogst haalbare en meest passende plek in het onderwijs of op de arbeidsmarkt te bieden. Daarnaast wordt zoveel mogelijk ingezet op vroegtijdige preventie om vroegtijdig schoolverlaten te voorkomen. In Leudal is een kleine daling zichtbaar in het totaal relatief verzuim. In het schooljaar 2023-2024 ging het om 82 jongeren ten opzichte van 98 jongeren in het vorige schooljaar. In 2024 ontvingen we het totale RMC-bedrag van € 68.700 niet eerder dan november waardoor we dit in de tweede raadsrapportage nog niet hebben begroot. Evenals bij onderwijsachterstandenbeleid is het restant via de balans meegenomen naar 2025.
2.5.1 Reserves (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
T
Dekkingsreserve BMV Roggel
S
Jaarlijkse toevoeging
T
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten
Begroting 2024
Realisatie 2024
40
40
Verschil 2024
16
-16 -16
Totaal toevoegingen
40
56
O
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten
-56
-56
O
Dekkingsreserves
S
Afschrijvingen
-185
-116
-69
Totaal onttrekkingen
-241
-172
-69
2.5.2 Investeringen (bedrag x 1.000) Investeringen 1e Inrichting/onderwijsleerpakket OB Buggenum
Begroting Realisatie
Restant
158
126
32
Kindcentrum Leudal West
9.755
923
8.832
Uitbreiding onderwijshuisvesting De Ortolaan/De Widdonck
1.714
1.824
-110
IHP St Ursula vervangende nieuwbouw
2.074
Totaal investeringen
13.701
Afvoeren
2.074 2.873
10.828
IHP St Ursula vervangende nieuwbouw Gelet op de wettelijke zorgplicht van de gemeente voor de huisvesting van onderwijs is in februari 2024 door de gemeenteraad besloten om over te gaan tot één unilocatie en te kiezen voor een unilocatie in de vorm van nieuwbouw. In de gemeenteraad van 10 december 2024 is over de voorkeurslocatie besloten en is tevens een voorbereidingskrediet van € 2.074.000 beschikbaar gesteld zodat de planvoorbereiding voor de nieuwbouw kan starten.
46
2.5.3 Verplichte indicatoren Indicator
Eenheid
Voortijdige % schoolverlaters totaal (VO + MBO) %
Jaar Waarde Bron
Beschrijving
2023
1,5
DUO - Dienst Het percentage van het totaal aantal Uitvoering leerlingen (12 - 23 jaar) dat Onderwijs voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.
Absoluut verzuim
per 1.000 2023 leerlingen
1,2
DUO - Dienst Het aantal leerplichtigen dat niet Uitvoering staat ingeschreven op een school, Onderwijs per 1.000 leerlingen.
Relatief verzuim
per 1.000 2023 leerlingen
24
DUO - Dienst Het aantal leerplichtigen dat wel Uitvoering staat ingeschreven op een school, Onderwijs maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen.
2.5.4 Verbonden partijen ●
47
2.6 Sport, cultuur en recreatie Wat hebben we bereikt? Sociale basis gaat verder dan zorg. Het is het fundament van de samenleving om te zorgen dat we fysiek, mentaal en sociaal gezond zijn en blijven. Sport, cultuur en recreatie maken deel uit van dit fundament. Het verbindt onze inwoners en vergroot de leefbaarheid in onze dorpen en buitengebied. Daarom zetten wij er op in dat sport, cultuur en recreatie voor iedereen bereikbaar is en aansluit bij de vraag van onze inwoners. Ontmoetingsplekken Ontmoeten, sporten, bewegen, kunst en cultuur beoefenen, vinden doorlopend plaats in onze maatschappelijke accommodaties. In een aantal dorpen hebben we samen met initiatiefnemers stappen gezet naar de realisatie van passende toekomstbestendige maatschappelijke accommodaties. In andere dorpen zijn er stappen gezet in toekomstbestendige samenwerkingen, zoals bijvoorbeeld open clubs waarin de krachten van verenigingen gebundeld worden. Kunst en Cultuur Gefocust is op de kunst- en cultuurbeleving van kinderen en jongeren. Daarbij is een doorlopende culturele leerlijn voor kinderen van 0 tot 18 jaar voor kunstzinnige en culturele educatie gecreëerd. Ook is de mogelijkheid voor jongeren uit Leudal om hun talenten te ontwikkelen, uitgebreid. Door de inzet op cultuur hebben we een bijdrage geleverd aan de verbinding tussen onze inwoners en de leefbaarheid in onze dorpen.
Informeren en betrekken De samenwerking met media zoals kranten, radio, televisie en online kanalen is voortgezet. We hebben zowel onze eigen media als die van onze partners veelvuldig ingezet om onze stakeholders te informeren en te betrekken bij het beleid en de taken van de gemeente. Bibliotheek Het educatieve en culturele aanbod van de bibliotheek is uitgebreid. Binnen dit aanbod komt kennis, ontwikkeling, educatie, contact en cultuur uit de samenleving samen. Daarbij is de dienstverlening aan onze inwoners geprofessionaliseerd. We hebben het aanbod, de hulp en het advies van de bibliotheek beter afgestemd op de wensen, behoeften en (hulp)vraag van onze inwoners. Ook werd de bibliotheek beter beschikbaar en bereikbaar voor onze inwoners. Musea Ook in 2024 waren de musea in de gemeente Leudal plekken voor informatie, beleving, verwondering en prikkeling van nieuwsgierigheid. Natuurbeleving De kwaliteit en kwantiteit van het openbaar groen en de bos- en natuurterreinen is gelijk gebleven, ofwel vergroot. We hebben de beeldkwaliteit van het dagelijks beheer, onderhoud en de technische staat van de openbare ruimte in beeld gebracht. Hieruit bleek dat 93,8% van alle metingen aan het gewenste ambitieniveau voldeed. Door het uitgevoerde beheer en nieuwe aanplant is de biodiversiteit van zowel de bermen als de gemeentelijke bos- en natuurterreinen vergroot.
Daarmee is de toeristisch-recreatieve functie verbeterd.
48
Speelruimtebeleid De kaders en richtlijnen met betrekking tot vergroenen en verduurzamen van de inrichting van speeltuinen in de gemeente Leudal zijn vastgesteld. Hiermee is de basis gelegd voor veilige, toegankelijke en goed onderhouden Speel-, Sport- en Ontmoetingsplaatsen (SSOP) die aansluiten bij de behoeften en wensen van onze inwoners. Sport- en bewegen Binnen verschillende leeftijds- en doelgroepen hebben we stappen gezet. Zo hebben we inwoners met een verhoogd valrisico in Haelen, Grathem en Heythuysen in beeld gebracht en begeleid naar passend aanbod. Basisschoolkinderen hebben kennis gemaakt met het sportaanbod bij verenigingen. Ook hebben we gesproken met inwoners met een afstand tot sporten en bewegen en hun geadviseerd over en begeleid naar passend aanbod. Als gemeente hebben we eveneens bijgedragen aan initiatieven die het aantal Leudalse inwoners die genieten van sporten en bewegen, vergroten. Tenslotte hebben we een bijdrage geleverd aan de vitaliteit van sportverenigingen. Cultureel erfgoed We hebben de beleving van cultureel erfgoed meegenomen in recreatieve plannen. Hiermee maken we cultureel erfgoed bereikbaar voor inwoners en bezoekers van Leudal.
Wat hebben we ervoor gedaan? Ontmoetingsplekken Er is samen met onze inwoners, verenigingen en stichtingen gewerkt aan de ontwikkelopgaven uit het accommodatiebeleid 2020: • In Neeritter is gewerkt aan de concretisering van de plannen voor een ontmoetingsplek. • De gemeenteraad heeft een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor een • •
multifunctionele accommodatie in Heibloem. De realisatie van Open Club ’t Maasveld is voorbereid. Verder hebben we initiatieven als Hart voor Baexem, Open Club Haelen en Open Club Roggel
•
ondersteund. Hiernaast hebben we in 2024 de eerste fase van de beleidsontwikkeling in de bestuursopdracht ‘ontwikkeling ontmoetingsplekken’ afgerond. Er heeft besluitvorming in het college plaatsgevonden over de afronding van deze fase en de invulling van de volgende fase.
Kunst en Cultuur • De subsidieregeling Kunst en Cultuur is aangepast. Hierdoor kunnen vanaf 2025 ook
•
kinderen onder de 4 jaar subsidie ontvangen voor de lesgelden van cultureel en kunstzinnig onderwijs. Daarbij wordt vanaf 2024 verder ingezet op talentontwikkeling van jongeren uit Leudal. Ook worden culturele verenigingen gestimuleerd om zelf activiteiten te organiseren in de dorpen, wat de leefbaarheid bevordert. De basis is gelegd voor de samenwerking tussen Noord- en Midden-Limburgse gemeenten,
•
waarbij de verbinding tussen lokaal cultureel en kunstzinnig aanbod en regionale (talent)ontwikkeling wordt verstevigd. In 2025 wordt dit plan voorgelegd aan alle samenwerkende gemeenten. De inzet van de combinatiefunctionaris cultuur is verankerd tot en met 2026. Door de inzet
•
van de combinatiefunctionaris cultuur hebben we in 2024 op alle basisscholen van Leudal de leerlingen kennis laten maken met verschillende vormen van kunst en cultuur. Om de leefbaarheid in de dorpen te behouden en te vergroten, kenden we in 2024 122
•
evenementensubsidies toe. Het merendeel hiervan betrof culturele evenementen. Ook hebben we een subsidie toegekend voor het Oud Limburgs Schuttersfeest (OLS) en is de gemeente actief betrokken bij de organisatie hiervan. 49
Bibliotheekwerk • Vooruitlopend op de wijziging van de Bibliotheekwet heeft de gemeente Leudal een SPUK
•
uitkering ontvangen. Hiermee zijn de professioneel bemande openingstijden in de vestiging in Heythuysen verruimd van 0 naar 31 uur (voorheen werd deze 26 uur per week bemand door vrijwilligers). Ook is het programma van de bibliotheek verbreed, waarbij ingegaan wordt op de lokale (hulp)vragen van de inwoners. Doordat de wijziging van de Bibliotheekwet is uitgesteld naar 2026 is, is ook de
•
besluitvorming over het bibliotheekbeleid uitgesteld naar 2025. Bij het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) kunnen inwoners terecht met vragen over de digitale wereld. In 2024 zijn de locaties in Ell, Horn, Ittervoort en Neer gesloten, omdat inwoners voornamelijk naar de vestiging in Heythuysen bleken te komen met hun vragen. De openingstijden van het IDO in Heythuysen zijn daarom verruimd in 2024. In 2024 zijn ook 12 cursussen over digitale vaardigheden gegeven.
Speelruimtebeleid De kaders en richtlijnen met betrekking tot vergroenen en verduurzamen voor de inrichting van speeltuinen in de gemeente Leudal zijn vastgesteld. Hierbij is rekening gehouden met de demografische ontwikkelingen bij het inrichten van speeltuinen en zijn de behoeften van de inwoners nadrukkelijk meegenomen. Sport- en bewegen • We hebben aan Bureau Negen de opdracht gegeven om in te zetten op verschillende
•
leeftijdsgroepen. Allereerst hebben we informatie verstrekt aan en inzicht gekregen in het valrisico van inwoners uit Haelen, Grathem en Heythuysen. Inwoners met een midden risico zijn door Negen begeleid en inwoners met een hoog risico zijn begeleid door fysiotherapeuten. Voor de basisschoolkinderen hebben we onder andere een sportkennismaking georganiseerd
•
in samenwerking met sportverenigingen. Het kernteam van het sport- en beweegakkoord Leudal heeft geadviseerd over twaalf
•
aanvragen die zijn ingediend in het kader van het sport-en beweegakkoord. De beweegmakelaar heeft een netwerk opgezet van partners die in direct contact staan met
•
onze inwoners en hen geïnformeerd over de rol en inzet van de beweegmakelaar. Als inwoners vragen hebben op het gebied van sport- en bewegen dan worden zij nu doorverwezen naar de beweegmakelaar. Ook hebben we contact gehad met verenigingen met een ondersteuningsvraag en hen begeleid rondom het thema vitaal en toekomstbestendigheid.
Openbaar groen • Het groen is beheerd en onderhouden op basis van het “Beheerplan Groen en wegen 2023•
2026”. Uitgangspunt (ambitieniveau) hierbij is kwaliteitsniveau B. De Buitendienst heeft in 2024 de eigen bomenploeg verder geprofessionaliseerd. Onder meer
•
is een ETW-er (European Tree Worker) aangenomen. Daarnaast is in 2024 een begin gemaakt met het planmatig beheer van bomen. In het buitengebied zijn de gemeentelijke bermen en sloten onderhouden. Hierbij hebben we
•
rekening gehouden met onder andere de verkeersveiligheid en de ecologische waarde van de bermen. In het najaar en de winterperiode november - december 2024 is de inboet van de bomen en plantsoenen uitgevoerd.
50
•
Samen met de initiatiefnemers zijn de burgerinitiatieven voor het vergroenen van het Herman Meddensplein in Nunhem en het Krekelbergplein in Neeritter verder uitgewerkt tot een schetsontwerp. In 2025 worden deze plannen uitgevoerd.
Natuurbescherming en onderhoud • De gemeentelijke bos- en natuurterreinen zijn onderhouden op basis van het Werkplan •
2024. Er heeft in 2024 geen houtoogst plaatsgevonden. Door de provincie Limburg en Stichting het Limburgs Landschap is in 2023 het Steunpunt
•
Landschapsbeheer opgericht. De gemeente Leudal vindt de binding met de vrijwilligers die actief zijn in de gemeente Leudal, de specifieke gebiedskennis en het ophalen van projecten uit de gemeenschap belangrijke aspecten die geborgd moeten worden bij het landschapsbeheer. In 2024 is de Hakhoutbrigade gemeente Leudal opgericht. Het doel van de Hakhoutbrigade is het duurzaam in stand houden van de gemeentelijke houtopstanden, landschapselementen, bos- en natuurterreinen en het bevorderen van de biodiversiteit. In 2024 is door de Hakhoutbrigade gemeente Leudal onderhoud uitgevoerd aan een gemeentebos aan de Baexemerweg in Horn, langs de N280. In 2024 zijn in het kader van het 37.000 bomenplan (aanplant extra bomen) weer een groot
•
aantal bomen en struiken geplant en plannen voorbereid voor de aanplant in de periode november 2024 - maart 2025. Binnen de Aanplantregeling gemeente Leudal 2022-2024 zijn ruim 35 erven aangeplant. Daarnaast heeft in 2024 de provinciale viering van Boomfeestdag plaatsgevonden in Nunhem. Door de kinderen van de Taalschool in Baexem en de Widdonckschool in Heibloem zijn ruim 2.500 bomen en struiken geplant op de voormalige voetbalvelden in Nunhem.
Het versterken van recreatieve verbindingen in het Maasdal • In 2024 is het project Belevingsplekken Buggenumse Veld gestart. Dit project zet in op het
•
versterken van de belevingswaarde van het voor het Maasdal unieke landschap en natuur. Dit doen we met een themaroute die bijzondere plekken en wetenswaardigheden fysiek en thematisch met elkaar verbindt. (Zie ook programma 1.3.4) Daarnaast zijn in 2024 afspraken gemaakt met een nieuwe ondernemer die vanaf 2025 vanuit de haven in Neer rondvaarten gaat aanbieden. Hiermee versterken we de recreatieve functie van de haven in Neer als toegangspoort tot het aansluitende vrijetijdslandschap Buggenumse Veld.
51
Wat heeft dat gekost?
Sport, cultuur en recreatie
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2024 2024
Geboekt 2024 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Sportbeleid en activering
522
611
568
-43
Sportaccommodaties
2.812
3.196
2.720
-476
Cult.presentatie, -productie en partic.
1.498
1.826
1.634
-192
Musea
49
52
100
48
Cultureel erfgoed
223
212
164
-48
Media
725
836
830
-6
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
3.253
3.424
3.163
-261
Totale Lasten
9.082
10.158
9.179
-979
Sportbeleid en activering
-232
-312
-328
-16
Sportaccommodaties
-270
-249
-536
-287
0
0
-6
-6
Musea
-11
-15
-3
12
Cultureel erfgoed
-16
-16
-16
0
Media
-218
-306
-306
0
-6
-24
-51
-27
Totale Baten
-754
-923
-1.246
-323
Resultaat
8.329
9.235
7.934
-1.301
Baten
Cult.presentatie, -productie en partic.
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Groene sportterreinen Naast het feit dat er in 2024 een inhaalslag heeft plaatsgevonden van achterstallig onderhoud bij de sportaccommodaties is het jaar 2024 een extreem “groeizaam” jaar geweest waardoor er veel extra maaiwerkwerkzaamheden, snoeiwerkzaamheden en extra onkruidbestrijding heeft plaatsgevonden. Dit heeft geleid tot een overschrijding van het budget van € 144.700. Spuk sport Jaarlijks wordt op het einde van het jaar bepaald, op basis van de uitgaven in het jaar, wat de bijdrage van het rijk is met betrekking tot de SPUK sport. Voor de exploitatie met betrekking tot de (groen) sportvelden en de sport- en gymzalen gaat het om een totaal bedrag van € 248.000.
52
Muziek, toneel, zang Doordat in 2023 niet alle activiteiten hebben plaatsgevonden waarvoor muziekverenigingen een subsidie ontvingen, hebben zij in 2024 een deel van de subsidie moeten terugbetalen. Daarbij hebben een tweetal organisaties die cultuureducatie verzorgen een gedeelte van de subsidie van 2023 terugbetaald in 2024. Dit vanwege een lagere instroom van cursisten dan verwacht. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 29.000. Cultuur overig Voor het organiseren van het Oud Limburgs Schuttersfeest (OLS) in 2025 is in 2024 door een raadsbesluit € 250.000 budget beschikbaar gesteld. Het restant bedrag van € 114.200 wordt via de gecommitteerde reserve meegenomen naar 2025. Gemeenschaps- en dorpshuizen In het accommodatiebeleid 2020 staan alle ontwikkelopgaven op het gebied van maatschappelijke accommodaties. We gaan hierbij uit van het initiatief van onze inwoners en verenigingen. Dit betekent dat het lastig in te schatten is hoeveel initiatieven er in een jaar tot ontwikkeling komen en hoeveel budget er dus nodig is om deze initiatieven te begeleiden en te faciliteren. Verder is het budget bedoeld voor de beleidsontwikkeling. Het zwaartepunt van deze beleidsontwikkeling is verschoven van 2024 naar 2025 waardoor hiervoor minder budget is ingezet in 2024 dan ingeschat. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 66.700.
Monumenten en Molens Een deel van het budget is bedoeld voor het op- en vaststellen van de Kerkenvisie. Hiervoor is het voorbereidende werk uitgevoerd (een analyse van de gebouwen en de cultuurhistorie) en wordt dit in 2025 tot een visie uitgewerkt. Het op- en vaststellen van de Kerkenvisie heeft vertraging opgelopen vanwege een gebrek aan deskundige capaciteit voor erfgoed en cultuurhistorie in 2024. He budget voor inhuur en uitbestede werkzaamheden is niet volledig ingezet. De niet uitgegeven subsidiebijdrage is in de 2e raadrapportage 2025 reeds in de reserve gestort. Per saldo is er een overschot van € 49.000. Speelvoorzieningen Door vaststelling van het nieuwe beleidsplan wordt onder andere ingezet op gecentraliseerde speelterreinen. Daarom is in 2024 terughoudend omgegaan met vervanging van speelvoorzieningen. Er is hoofdzakelijk ingezet op noodzakelijke vervangingen vanwege veiligheid. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 41.000. Openbaar groen Vanwege het weer zijn diverse werkzaamheden in 2024 niet volledig uitgevoerd. Het gaat om een deel van de maaiwerkzaamheden van de bermen en sloten, de omvormingen van plantsoenen en de inboet van bomen in het buitengebied. Daarnaast is de geplande aanplant van het voedselbos in Nunhem niet gerealiseerd. Pas in januari 2025 is een deel van het voedselbos in Nunhem aangeplant. Hierdoor zijn de uitgaven € 192.700 lager dan geraamd.
53
Landschapsbescherming In 2022 is de gemeente Leudal terughoudend geweest met projecten die betrekking hebben op landschapsbeheer. Mede door het faillissement van Stichting IKL en de onduidelijkheid hoe de provincie Limburg het landschapsbeheer wilde gaan organiseren. In 2024 is niet het gehele budget nodig geweest voor het oppakken van projecten buiten de aanplantregeling. Dit heeft geleid tot minder uitgaven à € 65.000. Er zijn daarnaast extra, niet begrote baten ontvangen voor de aanplantregeling van € 25.000 (eigen bijdrage deelnemers aanplantregeling).
2.6.1 Reserves (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
Begroting 2024 Realisatie 2024
Verschil 2024
T
Accommodatie Beach Sports I Leudal
Vorming nieuwe dekkingsreserve uit begrotingssaldo
175
175
T
Monumentenzorg
I
Niet uitgegeven subsidiegelden
29
38
-9
T
Speeltuinenbeleid
I
Overhev. budgetten
117
-117
T
Speeltuinenbeleid
I
Vorming nieuwe dekkingsreserve uit de Algemene reserve
3.000
3.000
Totaal toevoegingen
3.204
3.330
-3.000
-3.000
-126
O
Algemene reserve
I
Nieuw te vormen dekkingsreserve Speeltuinenbeleid
O
Algemene reserve
I
Budget voor organisatie Oud Limburgs Schuttersfeest 2025
-250
-250
O
Accommodatie Beach Sports I Leudal
Vrijval 2024
-175
-61
-115 -18
Egalisatiereserve Gemeentefondstaakmutaties
I/S Taakmutatie Kerkenvisie
-25
-7
O
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten
-63
-63
O
Groenfonds
S
Afschrijvingen
-11
-11
O
Groenfonds
I
Bijdrage overzwaluwwand Groot Buggenum Grathem
-2
-2
O
Kapitaalverstrekking gemeenschapshuizen
S
Aanwending aflossing
-27
-27
Revolverend duurzaamheidsfonds
S
Afschrijvingen
-5
-5
Dekkingsreserves
S
Afschrijvingen
-286
-286
-3.843
-3.711
O
Totaal onttrekkingen
-132
54
2.6.2 Investeringen (bedrag x 1.000) Investeringen
Begroting Realisatie
Park Leudal Oost: voorbereidingskrediet
100
Raamkrediet investeringen buitensport
323
109
Restant
Afvoeren
-9 323
Nieuwe voetbalaccommodatie Kelpen-Oler
5.451
5.132
319
-319
Sportpark Maasveld Neer (incl. wieleromgeving)
4.570
1.787
2.783
Subsidie Provincie Limburg
-750
-322
-428
LED-verlichting RKVB Baexem
62
58
3
-3
LED-verlichting KSV Horn
66
63
4
-4
LED-verlichting TC Baexem
39
37
2
-2
Privatisering Accommodatie Beachs Sports Leudal
175
50
125
Dorpshuis Neeritter
180
135
178
DUMAVA-subsidie
-133
MFA Heibloem (DUMAVA-subsidie)
-24
24 -8
8
-4
4
Uitvoering vervanging gemeentebomen 2023
150
158
Reconstructie Winterstraat e.o. Neer
25
25
Vervanging gemeentebomen plantsoen 2024-2025
75
79
Infrastructurele werken: groen MIP 2024
138
Uitvoering vervanging gemeentebomen plantsoen 2024-2025
175
Speelvoorzieningen 2024
300
Totaal investeringen
11.079
138 2
173 300
7.157
3.922
-316
Nieuwe voetbalaccommodatie Kelpen-Oler De ontvangsten van de Specifieke Uitkering Sport waren hoger dan geraamd.
2.6.3 Verplichte indicatoren Indicator
Eenheid
Jaar Waarde Bron
Beschrijving
Niet-sporters
%
2022
Het percentage inwoners dat niet sport ten opzichte van het totaal aantal inwoners.
51,7
RIVM Zorgatlas
2.6.3 Verbonden partijen ●
55
2.7 Sociaal domein Wat hebben we bereikt? In Leudal moet iedereen zich thuis kunnen voelen en meedoen naar vermogen. De behoefte en talent(ontwikkeling) van inwoners staan hierbij centraal. De uitgangspunten die we hierbij hanteren, zijn de eigen kracht en ‘samenkracht’ van de inwoners, een goed samenwerkend voorliggend veld voor lichte ondersteuning, maar daarnaast ook maatwerkvoorzieningen en specialistische zorg. Zo zorgen we ervoor dat iedereen passende ondersteuning krijgt. In 2024 hebben we hier verder uitvoering aan gegeven waarbij we met name oog hebben gehad voor de transformatie van dure geïndiceerde zorg naar lokale vrije toegankelijk zorg. Dat heeft onder andere geleid tot uitbreiding van het aantal activiteiten voor mensen met dementie en hun mantelzorgers, uitbreiding van het aantal praktijkondersteuners bij huisartsen en een woonzorganalyse op Midden-Limburgs niveau vastgesteld die in 2025 zal leiden tot een lokale woonzorgvisie. Wat hebben we ervoor gedaan? Samenwerking (Noord en) Midden-Limburg In 2024 hebben we geïnvesteerd in de samenwerking tussen de gemeente Leudal, Nederweert en Weert (Midden-Limburg West) en in de samenwerking met de gemeenten Midden-Limburg Oost en Noord-Limburg.
Binnen het sociaal domein hebben we gewerkt aan een efficiënter manier van samenwerken en het vergroten van ons zorgaanbod zodat onze inwoners nog betere en passende ondersteuning krijgen. De bestuurders van alle Noord- en Midden-Limburgse gemeenten hebben besloten om een kwartiermaker in te zetten om de mogelijkheid en eventuele uitbreiding van de samenwerking tussen Noord- en Midden-Limburg binnen het gehele sociale domein te verkennen. De kwartiermaker start in 2025 zijn onderzoek en stelt een onderzoeksrapport op. Zorgboulevard Met 14 zorg- en welzijnspartijen is gezamenlijk het manifest zorgboulevard opgesteld. Hierin hebben de samenwerkende partijen afspraken gemaakt over goed bereikbare zorg, dicht bij de inwoner. Uitgangspunten daarbij zijn: Positieve gezondheid, preventie en een zorgzame gemeenschap. Mensontwikkelbedrijf (MOB)/re-integratie Binnen het MOB wordt in het kader van inburgering de Module Arbeid en Participatie (MAP) aangeboden. In totaal zijn in 2024 achttien personen gestart aan MAP. Ook in 2024 zijn bij het MOB taallessen voor inburgeraars en statushouders die al langer in Leudal gevestigd zijn, uitgevoerd. In 2024 hebben 99 mensen een voorziening naar werk of naar participatie gehad. 99 mensen hebben een WSW dienstbetrekking bij Westrom, de Risse of NLW. 27 mensen krijgen begeleiding op de werkplek via een jobcoach.
In 2024 is de bedrijfsvoering van GR Westrom beëïndigd overgenomen door gemeente Roermond onder de nieuwe naam Doon. We hebben daarom onderzocht wat dit betekent voor de doorontwikkeling van ons MOB. In het voorjaar van 2025 wordt de uitkomst hiervan verwacht. Inburgering Achttien personen zijn met inburgering gestart in 2023. Zie MOB voor taallessen en MAP.
56
Levensonderhoud In 2024 is ingezet op verlaging van het aantal te verstrekken uitkeringen. Het uitkeringsbestand is gedaald van 327 in 2023 naar 317 in 2024. Gedurende het jaar zijn uiteraard ook weer mensen ingestroomd. De daling is bewerkstelligd door het verhogen van de uitstroom naar reguliere banen en door het stijgen van het aantal mensen met banen met loonkostensubsidie. Er heeft een uitstroom van 105 personen plaatsgevonden waarvan 41 naar werk. Het aantal banen met een loonkostensubsidie is in 2024 gedaald van 71 in 2023 naar 67 in 2024. Armoedebeleid In 2023 is het uitvoeringsprogramma minima- / armoedebeleid 2023-2025 vastgesteld. In 2024 is hier vervolg aan gegeven. •
In 2024 is gestart met het organiseren van netwerkbijeenkomsten voor professionele lokale
•
en regionale partners die werkzaam zijn op het gebied van armoede, in de vorm van een netwerklunch in het gemeentehuis. Zo willen we kortere lijntjes binnen de hulpverlening bewerkstelligen. Dit netwerk staat bekend als “Samen Werken Leudal” en is een uitwerking van de feedback opgehaald bij de armoedeconferentie van 2023. Het Financieel Informatie Punt (FIP) heeft een nieuwe naam gekregen, namelijk ’t
•
Vraagpunt. Het aantal Vraagpunten is in 2024 uitgebreid met twee, een bij het MensOntwikkelBedrijf en een in Grathem. Omdat er te weinig aanloop was in Ittervoort is ’t Vraagpunt daar beëindigd. In 2024 is vanuit preventief oogpunt gestart met Kwikstart. Kwikstart is een app/website
•
voor jongeren die 18 worden. Hierop kunnen jongeren die 18 worden inzien wat er voor hun verandert vanaf hun 18de verjaardag. Er is een pagina voor Leudal ingericht waarop specifieke informatie staat met betrekking tot regelingen binnen onze gemeente. In 2025 informeren we actief onze jongeren hierover. Stichting Urgente Noden (SUN) is sinds 2024 operationeel binnen gemeente Leudal.
•
Inwoners met urgente noden uit de samenwerkende gemeenten die niet (of niet tijdig) een beroep kunnen doen op een voorliggende voorziening kunnen terecht bij SUN MiddenLimburg. SUN is er voor inwoners die tussen wal en schip zijn geraakt en/of in de armoedeval raken. Door de ondersteuning van SUN wordt de kwaliteit van leven voor inwoners met urgente noden verbeterd. In 2022 is het Leudals Taalakkoord ondertekend door Stichting Lezen en Schrijven,
•
Bibliocenter, Synthese en de gemeente. Net als in 2023 is ook in 2024 het aantal partners verbonden aan het Leudals Taalakkoord uitgebreid. Zo zijn DFO ‘20, Huisartsenpraktijk Baexem, Dorpsraad Kelpen-Oler, Huiskamer Baexem en de Rabobank partners geworden binnen het Leudals Taalakkoord. Zij zetten zich in voor de aanpak van laaggeletterdheid in hun organisatie. Daarnaast zijn 38 personen, waarvan vier NT1’ers en 34 NT2’ers, gestart met het verbeteren van hun taalvaardigheden via Bibliocenter. In 2022 is door de Rijksoverheid de energietoeslag in het leven geroepen voor huishoudens die onder het bestaansminimum vallen. In 2022 is gestart met de uitvoering hiervan, dit is afgerond in 2023. In totaal waren dit 927 uitkeringen. Ook in 2023 konden huishoudens gebruik maken van de energietoeslag. De uitvoering hiervan is gestart in 2023 en liep door in 2024. In totaal zijn er tussen december 2023 en april 2024 130 uitkeringen toegekend.
57
•
In 2024 is de samenwerking tussen de verschillende partijen binnen de vroegsignalering van
•
schulden versterkt. Daarbij zijn de afspraken in het convenant vroegsignalering geëvalueerd en is de samenwerking geïntensiveerd tussen de verschillende partijen. Om meer mensen te bereiken binnen de vroegsignalering van schulden is in 2024 geëxperimenteerd met het gebruik van verschillende contactmethoden: bellen, huisbezoek, e-mail en een kaartje. Dit heeft geleid tot het beter bereiken van de doelgroep. Dit zetten we voort. Samen met het Algemeen Maatschappelijk Werk, Verder, Synthese en de woningcorporaties zijn een aantal verbeterpunten geconstateerd binnen de aanpak van schulden en de vroegsignalering. Deze verbeterpunten worden in 2025 verder uitgewerkt. In 2024 is de Leudalse Geldwijzer huis-aan-huis verspreid bij alle inwoners van de gemeente Leudal. In deze krant staan verschillende tips over omgaan met geld. Ook geeft de krant een breed inzicht in lokale hulpmogelijkheden, regelingen, en zowel professionele als vrijwillige (schuld)hulpverleners die in onze gemeente beschikbaar zijn.
Wmo In 2024 hebben we een vervolg gegeven aan de (nieuwe) contracten voor hulp bij het huishouden en Wmo begeleiding en het inzetten van de structurele overleggen met de grootste aanbieders. Hierdoor hebben we meer sturing kunnen geven aan de inzet voor passende en betere ondersteuning, zo preventief mogelijk, zo kort mogelijk en zo lang als nodig. Het vergroten van de zelfredzaamheid van inwoners bevordert de leefbaarheid en de sociale cohesie in de samenleving. Toegang Wmo De toegang - de klantregisseurs van Uitvoering Sociaal Domein - bepaalt een groot gedeelte van het gebruik aan voorzieningen (indicaties). Daarmee heeft de toegang gestuurd op het terugverwijzen van ondersteuningsvragen die in het voorliggende veld kunnen worden opgepakt alsook op het tijdig afschalen van ondersteuning die door lichtere vormen kan worden vervangen. Daarnaast heeft de toegang zich ook intensief ingezet om de wachtlijsten binnen de Wmo terug te dringen. Eind 2024 was daarmee de wachttijd teruggebracht naar de norm van 2 weken die we hanteren. Mantelzorg en vrijwilligers Als Dementievriendelijk Leudal hebben we samen met onze vrijwilligers en (zorg)partners ingezet op het organiseren van veel (nieuwe) activiteiten voor onze mantelzorgers en vrijwilligers, zoals cursussen, sportactiviteiten bij een sportschool, informatiebijeenkomsten en andere ontmoetingsmomenten.
De jaarlijkse aandacht en waardering voor onze mantelzorgers vond in 2024 weer fysiek plaats en werd opnieuw zeer gewaardeerd. Hulp bij het huishouden en begeleiding volwassenen De invoering van het abonnementstarief die is ingegaan per 1 januari 2019 blijft een aanzuigende werking hebben op maatwerkvoorzieningen in de Wmo. Concreet heeft zich dit vertaald in een toename van het aantal meldingen en aanvragen binnen de Wmo. Met name op het gebied van huishoudelijke hulp zien we een lichte maar blijvende stijging van de aanvragen. Leudal had gemiddeld in 2024 2% meer cliënten (zeven personen) dan in 2023 voor begeleiding zorg in natura. Ook waren er gemiddeld 5% meer cliënten (43 personen) met een indicatie voor hulp bij het huishouden zorg in natura dan het jaar ervoor.
58
Opvang en beschermd wonen volwassenen De samenwerkende gemeenten hebben binnen de voorzieningen voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang een gezamenlijk regionale beleidsagenda opgesteld met daarbij regionale uitvoeringsafspraken die in 2025 verder uitgevoerd zullen worden. Aan de hand van deze vastgestelde beleidsagenda en de uitvoeringsafspraken blijven de kwaliteit en continuïteit van deze dienstverlening gewaarborgd binnen iedere gemeente. Het afgelopen jaar hebben we ook geïnvesteerd in het onderzoeken van nieuwe mogelijkheden voor de inzet van nog betere en passende ondersteuning voor onze jongeren. Hieruit is een succesvolle pilot in Roggel ontstaan voor jongeren met een (zware) ondersteuningsbehoefte in combinatie met het o.a. leren zelfstandig wonen. Deze pilot wordt inmiddels in meerdere gemeenten binnen Noord en Midden Limburg verder uitgezet en wordt uitgevoerd in samenwerking met een aantal van onze gecontracteerde zorgaanbieders. Opvang ontheemden uit Oekraïne Per 15 mei 2024 is de gemeentelijke opvanglocatie voor Oekraïense vluchtelingen in Haelen (80 plekken) gesloten. De daar opgevangen Oekraïense vluchtelingen zijn verhuisd naar de nieuwe gemeentelijke opvanglocatie op het Widdonckterrein in Heibloem (80 plekken). De gemeente huurt twintig woonunits voor een periode van twee jaar van Wonen Zuid.
Na deze periode worden de woningen beschikbaar gesteld aan inwoners van onze gemeente die een huurwoning zoeken. Daarnaast zijn in 2024 143 Oekraïense vluchtelingen opgevangen in de particuliere opvang. Hiervan zijn uiteindelijk 30 personen weer vertrokken uit de gemeente. We zijn in 2024 gestart met de voorbereiding tot het innen van de eigen bijdrage aan Oekraïense vluchtelingen verblijvend op de gemeentelijke opvang. De eerste vordering zal plaatsvinden in 2025. Kansrijke Start Het actieprogramma Kansrijke Start benadrukt het belang van de eerste 1000 dagen voor een gezonde, veilige en kansrijke ontwikkeling van een kind. De wijze waarop de regio Noord- en Midden-Limburg invulling geeft aan Kansrijke Start is uitgewerkt in een regionaal uitvoeringsplan 2020-2026. Deze regionale aanpak is gestoeld op het versterken van de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein. Het doel was om in 2024 zowel voor zorgprofessionals als voor (aanstaande) ouders producten te leveren. Hierbij was de regionale aanpak helpend bij de implementatie. Zo kwam onder meer het aanvragen van babystartpakketten van de Stichting babyspullen sinds 2024 regionaal beschikbaar. Middels een subsidie vanuit het IZA zijn we in 2024 gestart aan een adviesnotitie met betrekking tot de regionale implementatie Gezamenlijk Inschatten Zorg (GIZ).
De GIZ wordt ingezet als instrument binnen het programma Kansrijke Start om zorgbehoefte van kwetsbare (aanstaande) ouders en kinderen op tijd in kaart te brengen en zo bij te dragen aan een goede start voor elk kind.
59
Samenhang jeugdhulp - onderwijs Zowel onderwijs als jeugdhulp staat voor een grote opgave. Het onderwijs wil met inclusief onderwijs het onderwijs passend maken voor elk kind. Jeugdhulp staat voor de uitdaging om nog integraler te werken, kwaliteit te verbeteren en dat tegen een betaalbare prijs. De 7 Midden-Limburgse gemeenten zijn in gezamenlijkheid met Samenwerkingsverbanden en de MBO-instellingen in mei 2024 gestart met het project Samenhang Jeugdhulp Onderwijs Midden- Limburg 2024-2025. Het project bestaat uit verschillende fasen. Fase 1 is in 2024 afgerond en bestaat uit het gezamenlijk opstellen van visie en een samenwerkingsagenda met onderwijs- en jeugdhulppartners. Fase 2, waarin gezamenlijk gewerkt wordt aan de uitvoering van de samenwerkingsagenda, wordt in 2025 aangeboden aan de colleges van Midden-Limburg. Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugdhulp 2023-2028 is na een lang proces van afstemming tussen jongeren, cliëntorganisaties, professionals, aanbieders, gemeenten en het rijk, halverwege 2023 tot stand gekomen. De agenda geeft voor de periode 2023-2028 de koers aan om voor de toekomst te kunnen blijven borgen dat onze meest kwetsbare jongeren de zorg kunnen blijven krijgen die nodig is. De agenda heeft dan ook als doel de knelpunten in de jeugdzorg structureel aan te pakken en het jeugdhulpstelsel financieel houdbaar te houden.
In 2024 hebben we hier met een aantal concrete zaken uitvoering aan gegeven. Denk aan de toepassing van contractstandaarden, het opstellen van de ontwikkelagenda voor de aanbesteding ambulant/wonen en het Project Samenwerking jeugdhulp-onderwijs Midden-Limburg. In de Hervormingsagenda Jeugd zijn ook (financiële) afspraken gemaakt tussen rijk en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Onderdeel van deze afspraken is een deskundigencommissie. Deze commissie is onafhankelijk en onderzoekt hoe het gaat met de uitvoering van de Hervormingsagenda en of de inspanningen worden geleverd die zijn afgesproken. Ook bekijkt zij of dit op de langere termijn het gewenste effect heeft op de uitgaven en zo niet, hoe daarmee om te gaan. Onder leiding van Tamara van Ark, presenteerde de commissie op 30 januari 2025 haar tussentijdse advies2. Bij de voorjaarsbesluitvorming van het kabinet wordt besloten of (en zo ja, hoe) de financiële kant van het advies wordt gevolgd. Vanuit de Hervormingsagenda Jeugd is ook besloten om structureel in te zetten op Praktijkondersteuners Huisartsen Jeugd (POH-J). In 2024 is dit uitgebreid en worden vijf praktijken ondersteund door een POH-J. De bedoeling is om dit in 2025 verder uit te breiden. Bekostiging staat echter onder druk vanwege tekorten in de gespecialiseerde jeugdhulp.
Toekomstscenario Kind en Gezin Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling, dit is opgenomen in de WMO en in de Jeugdwet. Door regionaal samen te werken willen de gemeenten in de regio Noord- en Midden Limburg in nauwe samenwerking met de partners een sluitende en integrale aanpak voor slachtoffers, daders en direct betrokkenen (zoals kinderen) van huiselijk geweld en kindermishandeling realiseren. In 2023 zijn besluiten genomen om de regionale afspraken te verstevigen met een samenwerkingsovereenkomst. De samenwerkingsovereenkomst bevat afspraken over visie- en beleidsvorming, taken en verantwoordelijkheden en financiële solidariteit.
60
In 2024 is door én voor gemeenten en zorg- en veiligheidspartners de regionale visie Samen voor Veilig afgerond. Deze visie borduurt voort op de lijnen van het huidige regionale meerjarenplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties Noord- en Midden-Limburg (2021) en combineert dat met de inzichten en leidende principes van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Het Toekomstscenario (2021) schetst op hoofdlijnen een nieuwe opzet voor de beschermingsketen, los van de bestaande organisatiegrenzen en met een andere manier van samenwerken tussen gezinnen/huishoudens, professionals en organisaties. De basis onder het toekomstscenario bestaat uit vier principes: (1) gezinsgericht, (2) rechtsbeschermend en transparant, (3) eenvoudig en (4) lerend. Daarbij wordt uitgegaan van een centrale rol voor het lokale team. Dat lokale team vormt de constante factor in de hulpverlening aan kind, gezin en huishouden waar geweld speelt en is dat ook in de borging van het herstel. De hulpverlener uit het lokale team kan dat niet altijd alleen en trekt waar nodig samen op met professional(s) met specifieke expertise die vanuit zogenoemde regionale veiligheidsteams (RVT) gaan werken. In 2024 is ook gewerkt aan de uitwerking van de regionale visie Samen voor Veilig in een meerjarig programmaplan.
Met multidisciplinaire werkgroepen is sinds de zomer van 2024 gewerkt aan een praktische vertaling van de visie naar een meerjarig programma. Dit programma biedt duidelijkheid over hoe we van 2025 tot en met 2030 in Noord- en Midden-Limburg in samenwerking uitvoering geven aan de verstevigde aanpak van Geweld in Afhankelijkheidsrelaties. Met het Programma Samen voor Veilig brengen we de basis beter op orde, zodat we nieuwe landelijke ontwikkelingen, zoals het Toekomstscenario als oplossing voor de knelpunten in de jeugdbeschermingsketen, later beter tot uitvoering kunnen brengen. Zowel de visie als het programmaplan worden in 2025 voorgelegd ter besluitvorming. We besteden ambulante hulpverlening opnieuw aan Met het oog op het behouden van de kwaliteit en, gezien de financiële situatie van enkele aanbieders, het beter borgen van de zorgcontinuïteit, is in het najaar 2024 besloten om het segment Wonen mee te nemen in de aanbesteding Ambulant die voorbereid wordt. De twee jeugdhulpregio’s Midden-Limburg Oost en Midden-Limburg West kiezen ervoor om samen te werken, de aanbesteding van ambulante jeugdhulp en wonen als Midden-Limburg uit te voeren en samen een nieuwe overeenkomst per 1 januari 2026 in te laten gaan.
61
Wat heeft dat gekost?
Sociaal domein
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2024 2024
Geboekt 2024 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Coördinatie en beleid WMO
0
0
0
0
Coördinatie en beleid Jeugd
0
0
0
0
Jeugdhulp ambulant regionaal
0
0
0
0
Jeugdhulp met verblijf regionaal
0
0
0
0
PGB Jeugd
0
0
0
0
Jeugdhulp ambulant landelijk
0
0
0
0
Jeugdhulp met verblijf landelijk
0
0
0
0
PGB WMO
0
0
0
0
Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen
4.091
6.885
5.269