Jaarstukken 2024 def
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
Inhoud Inhoud ..............................................................................................................................3 Aanbiedingsbrief .................................................................................................................5 Leeswijzer ..........................................................................................................................6 1 Bestuurlijke samenvatting .................................................................................................8 1.1 Bestuurlijke hoofdlijn ..................................................................................................9 1.2 Financiële hoofdlijn ...................................................................................................11 1.3 Projecten .................................................................................................................14 2 Programmaplan ..............................................................................................................16 2.1 Bestuur en ondersteuning ..........................................................................................17 2.2 Veiligheid ................................................................................................................31 2.3 Verkeer, vervoer en waterstaat
..................................................................................34 2.4 Economie ................................................................................................................38 2.5 Onderwijs ................................................................................................................43 2.6 Sport, cultuur en recreatie .........................................................................................48 2.7 Sociaal domein .........................................................................................................56 2.8 Volksgezondheid en milieu .........................................................................................69 2.9 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing ..............................................75 3 Paragrafen .....................................................................................................................82 3.1 Lokale heffingen .......................................................................................................83 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................88 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen......................................................................................94 3.4 Financiering
...........................................................................................................101 3.5 Bedrijfsvoering .......................................................................................................108 3.6 Verbonden partijen .................................................................................................113 3.7 Grondbeleid ...........................................................................................................138 3.8 Openbaarheidsparagraaf ..........................................................................................146 3.9 Demografische ontwikkelingen..................................................................................146 4 Jaarrekening ................................................................................................................149 4.1 Balans per 31 december 2024 ..................................................................................149 4.2 Toelichting op de balans per 31 december 2024 ..........................................................154 4.3 Niet in de balans opgenomen ...................................................................................227 4.4 Gebeurtenissen na balansdatum ...............................................................................228 4.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening
...............................229 4.6 Rechtmatigheidsverantwoording ...............................................................................239 4.7 WNT-verantwoording...............................................................................................241 5 Bijlagen .......................................................................................................................243 3
5.1 Overzicht baten en lasten per taakveld ......................................................................244 5.2 Kerngegevens ........................................................................................................248 5.3 Risicobeheermatrix .................................................................................................252 5.4 Overzicht gecommitteerde reserve ............................................................................267 5.5 SiSa bijlage verantwoordingsinformatie .....................................................................271 5.6 Specificatie gemeentefonds ......................................................................................284 5.7 Lijst van begrotingssubsidies ....................................................................................290 5.8 Lijst van gebruikte afkortingen .................................................................................291
4
Aanbiedingsbrief Wij presenteren u de jaarstukken van 2024. Hiermee neemt u kennis van de beleidsmatige en financiële resultaten over het jaar 2024. In 2024 is verder gewerkt aan de drie thema's van de Zomernota 2023-2026. Alle mee- en tegenvallers, maar ook uitdagingen hebben geresulteerd in deze verantwoording. Het verwachte resultaat (begrotingssaldo) in primitieve begroting was geraamd op € 5.877.100 voordelig. Door de diverse begrotingswijzigingen gedurende 2024 was het verwachte begrotingssaldo op 31 december 2024 € 2.300.400 voordelig. Dat is het vertrekpunt van het saldo van de jaarstukken 2024. Na het opstellen van de 2e Raadsrapportage hebben zich nog een aantal positieve incidentele ontwikkelingen voorgedaan waardoor het rekening resultaat € 3.454.750 hoger is dan geraamd. Het rekeningresultaat van baten en lasten over 2024 is € 5.755.150 (€ 2.300.400 + € 3.454.750). In de Jaarstukken wordt in hoofdstuk 1.2 onder het kopje financiële hoofdlijn een gedetailleerde toelichting geven op de diverse onderdelen van het resultaat ten opzichte van de begroting. In de onderstaande tabel staan de vijf grootste meevallers: ( bedrag x 1.000)
pagina nummer
1.192
66
Grondexploitatie en faciliterend grondbeleid
596
139
Wet werk en bijstand/BUIG
492
64
Wet Maatschappelijke Ondersteuning
407
65
Rente-inkomsten schatkistbankieren
324
26
Top 5 meevallers: Opvang ontheemden Oekraïne *
Totaal
3.011
*) Voor de nieuwe opvanglocatie in Heibloem is de aangekochte grond (verplicht) geactiveerd en hiervoor wordt voorgesteld om een dekkingsreserve te vormen van € 454.000 via de resultaatsbestemming 2024. Hierna resteert een voordeel van € 738.000. De gemeente Leudal heeft naast de ambities en doelstellingen ook toekomstige uitdagingen. Het positieve resultaat is nodig om in de toekomst de kosten van grote investeringen en ontwikkelingen op te vangen. Denk hierbij aan het MIP, IHP, duurzaamheidsopgave, onderhoud wegen en rioleringen, etc. en de daarbij horende rentelasten investeringen. Daarnaast zijn er ook onzekerheden in relatie tot de uitkeringen uit het gemeentefonds voor de komende jaren. Wij bedankten onze inwoners, maatschappelijke partners, bedrijven en medewerkers die dit alles samen met ons mogelijk gemaakt hebben. Namens het college van Burgemeester en Wethouders.
5
Leeswijzer In de Zomernota 2023 – 2026 zijn drie thema’s vastgesteld. Deze drie thema’s vormen de komende jaren de hoofdlijn voor de doorontwikkeling van onze gemeente. Het document van Jaarstukken 2024 volgt de (programma)indeling van de Begroting 2024-2027. Dit is de eerste jaarrekening waarbij de programmastructuur gebaseerd is op de taakvelden. Ten opzichte van de Jaarrekening 2023 is de inrichting van dit document veranderd. De informatie uit het hoofdstuk overige uit de jaarrekening 2023 is nu te vinden in programma 1 en de afzonderlijke paragrafen. De heffingen en belastingen zijn terug te vinden in de paragraaf lokale heffingen. De overhead is te vinden in het programma 1 en de Algemene uitkering is terug te vinden in de bijlagen. De Jaarstukken 2024 zijn als volgt opgebouwd: In de bestuurlijke samenvatting worden de belangrijkste gebeurtenissen achtereenvolgens besproken in de bestuurlijke hoofdlijn, de financiële hoofdlijn en de projecten. Vervolgens komen de programma's aan bod. Deze zijn opgesteld aan de hand van de indeling op taakveld niveau. Dit is in lijn met de opzet van de Begroting 2024 – 2027. Per programma wordt ingegaan op de drie W-vragen (Wat hebben we bereikt, Wat hebben we ervoor gedaan? en Wat heeft het gekost). Daarna volgt een overzicht van de reservemutaties, de investeringen, de indicatoren en worden de verbonden partijen benoemd.
De paragrafen gaan in op financiële en bedrijfsmatige onderwerpen die meerdere programma's raken. Vervolgens komt de jaarrekening zelf aan bod. Dit is de financiële verantwoording. Deze bestaat uit de Balans met toelichting, het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de rechtmatigheids- en WNT-verantwoording. Tot slot zijn er nog diverse (verplichte) bijlagen toegevoegd. In de tabellen van de programma's (2), paragrafen (3) en het overzicht baten en lasten per taakveld (5.1) zijn de min-bedragen (-) een voordeel of baat en de plus-bedragen een nadeel of last, tenzij expliciet anders vermeld. Bij de Balans (4) zijn vermeerderingen positieve bedragen en verminderingen negatieve bedragen. Belangrijk bij het lezen van de jaarrekening is dat de thema’s als een rode draad door de programma’s en paragrafen lopen. Hoewel ze niet afzonderlijk terugkomen.
6
7
1 Bestuurlijke samenvatting
8
1.1 Bestuurlijke hoofdlijn Besturen doen we samen én koersvast! Met trots en vastberadenheid hebben we in 2024 de ingezette lijn van de Zomernota 2023-2026 voortgezet. Aan de hand van de thema’s Sociale Basis, Vitaal Buitengebied en Passend Wonen hebben we verder invulling gegeven aan onze lange termijn ambities. Dit met het oog op de huidige én toekomstige behoeften van onze samenleving, zodat we samen verder kunnen bouwen aan een ‘Mooi leven in Leudal’ voor onze inwoners, ondernemers, verenigingen en bezoekers. Sociale basis Wij vinden het belangrijk dat alle inwoners van Leudal zich thuis voelen en kunnen meedoen op een manier die bij hen past. Daarom hebben we in 2024 ingezet op het versterken van de eigen kracht van inwoners en hun sociale omgeving, een goede samenwerking tussen hulpverleners en organisaties voor lichte ondersteuning en het behoud van lokale maatwerkvoorzieningen en specialistische zorg. Maar sociale basis gaat verder dan zorg. Het is het fundament van de samenleving om te zorgen voor fysieke en mentale gezondheid en daarmee ook voor gelijke kansen. We hebben ingezet op het taalniveau van kinderen om onderwijsachterstanden te verkleinen, met een belangrijke rol voor; voor- en vroegschoolse educatie (VVE).
Ook het minima- en armoedebeleid heeft vorig jaar gepaste aandacht gekregen, onder andere op het gebied van vroegsignalering, het project Kansrijke Start, maar ook door samenwerking met de Stichting Urgente Noden. Cultuureducatie en bewegingsonderwijs op scholen hebben leerlingen in aanraking gebracht met sport, kunst en cultuur, met extra ondersteuning voor kinderen met een beweegachterstand. De onderwijshuisvesting is verbeterd door samenwerking met schoolbesturen, inclusief duurzame en groene schoolpleinen. Het Integraal Huisvestingsplan biedt een langetermijnstrategie voor investeringen in onderwijshuisvesting. OBS Buggenum is heropend en uitbreidingen bij De Brink en de Widdonckschool zijn gerealiseerd. De gemeenteraad heeft besloten tot nieuwbouw voor St. Ursula op een unilocatie in Horn. Samen met initiatiefnemers werken we aan toekomstbestendige voorzieningen. In Neeritter werden plannen voor een ontmoetingsplek stap-voor-stap geconcretiseerd en er is een voorbereidingskrediet toegekend voor een multifunctionele accommodatie in Heibloem. Hiermee stimuleren we vitale ontmoetingsplekken en samenwerking in dorpen. Ontmoeting en samenwerking zijn tevens centrale uitgangspunten in de ontwikkeling van de Zorgboulevard. Samen met deelnemende zorg- en maatschappelijke organisaties hebben we verder vorm gegeven aan de visie voor de Zorgboulevard.
Vitaal buitengebied Het buitengebied van Leudal is van grote waarde voor natuur, landbouw, recreatie en leefbaarheid. Met de ontwerp Omgevingsvisie en het strategisch ontwikkelprogramma PIO Weerterland geven we richting aan onze ontwikkelkansen. We stimuleren biodiversiteit met natuurbeheer en nieuwe aanplant. Door de verduurzaming van bedrijventerreinen verbeteren we het vestigingsklimaat. Zo versterken we de balans tussen economische ontwikkeling, beleving, natuur en omgevingskwaliteit. Vitaliteit kan niet zonder veiligheid. Samen met inwoners, ondernemers en ketenpartners hebben we verder invulling gegeven aan het Integraal Veiligheidsbeleidsplan. De focus lag op georganiseerde ondermijnende criminaliteit, jeugd en veiligheid, een veilige leef- en woonomgeving cybercrime.
9
Passend wonen In 2024 is er gepaste aandacht geweest voor de Versnellingsagenda Wonen 2023-2025. Met het Herstructureringsfonds Woningbouw stimuleren we woningbouwprojecten en verruimen we particuliere nieuw- en verbouwmogelijkheden. Hiermee zet Leudal in op een actieve aanpak voor een toekomstbestendig en betaalbaar woningaanbod, ook voor starters. Mede aan de hand van woningen woonkavelsplitsingen houden we onze dorpen nu en in de toekomst leefbaar met voldoende én passende woningen. Binnen onze strategie voor de energietransitie en duurzaamheid hanteren we een brede aanpak die economische, sociale, en milieufactoren integreert. Zo integreren we onze duurzaamheidsinspanningen met de versnellingsagenda wonen, het accommodatiebeleid en het uitvoeringsplan mobiliteit. Tastbare resultaten We hebben oog voor ontwikkelingen en behoeften in onze samenleving. Dit is nodig om onze dienstverlening aan inwoners en bedrijven te blijven verbeteren en aangehaakt te blijven op het gebied van technologie en wetgeving. We hebben geïnvesteerd in ons informatiemanagement en de technische en organisatorische maatregelen rond privacy en informatiebeveiliging zijn geborgd. Zo hebben we verder gebouwd aan een toekomstbestendige en toegankelijke digitale gemeente. Tekenend voor 2024 was de toekenning van de Regio Deal aan Midden-Limburg.
Deze bijdrage vanuit het Rijk maakt het mogelijk dat we in regioverband écht de schouders kunnen zetten onder de grote opgaven die voorliggen en een impuls geven aan juist die kenmerken die onze regio zo uniek en krachtig maken. 2024 gaat ook de boeken in als het jaar dat Schutterij St. Nicolaas uit Heythuysen het OLS naar Leudal heeft gehaald. Een prachtige Limburgse traditie waar wij als schuttersgemeente graag onze medewerking en ondersteuning aan hebben toegekend. Bestuurlijke vernieuwing Aan de hand van drie pijlers hebben we bestuurlijke vernieuwing verder gebracht. Zo hebben we de positie van jongeren verbeterd door verder invulling te geven aan de jongerenraad en we hebben voorbereidingen getroffen om de allereerste kinderburgemeester van Leudal aan te trekken. We hebben tevens stappen gezet om meer inzicht te krijgen in participatie onder meer via de intaketafel. Ook is er voorbereidend werk gedaan voor de Wet Versterking Participatie op decentraal niveau die per 1 januari 2025 in werking is getreden. Terugkijkend op 2024 kunnen we stellen dat we voortvarend hebben bijgedragen aan onze belangrijkste ambitie: het zijn én blijven van een vitale plattelandsgemeente waar we onze identiteit aan ontlenen. Door samen te werken met inwoners, ondernemers en organisaties geven we vorm aan de toekomst van Leudal.
10
1.2 Financiële hoofdlijn Gerealiseerd resultaat Het gerealiseerd resultaat bedraagt € 5.755.150 positief. Het begrotingssaldo in primitieve begroting was geraamd op € 5.877.100. Het begrotingssaldo ten tijde van de 1e Raadsrapportage was € 664.400. Het verwachte begrotingsresultaat per 31 december na de 2e Raadsrapportage en de septembercirculaire bedroeg € 2.300.400 voordelig. Het rekeningresultaat van baten en lasten is € 5.755.150. Per saldo is er een voordeel van € 3.454.750 ten opzichte van de begroting 2024 na wijzigingen. ( bedrag x 1.000)
pagina nummer
1.192
66
Grondexploitatie en faciliterend grondbeleid
596
139
Wet werk en bijstand/BUIG
492
64
Wet Maatschappelijke Ondersteuning
407
65
Rente-inkomsten schatkistbankieren
324
26
Top 5 meevallers: Opvang ontheemden Oekraïne *
3.011
Totaal
*) Voor de nieuwe opvanglocatie in Heibloem is de aangekochte grond (verplicht) geactiveerd en hiervoor wordt voorgesteld om een dekkingsreserve gevormd te vormen van € 454.000 via de resultaatsbestemming 2024. Hierna resteert een voordeel van € 738.000. In de onderstaande tabel zijn de verschillen groter dan € 25.000 van de realisatie 2024 ten opzichte van de begroting 2024-2027 na wijzigingen weergeven. (bedrag x 1.000) Onderwerp
Voordelig Nadelig
Verwacht resultaat 2024(bijgestelde begroting) Realisatie 2024
2.300 5.755
Afwijking t.o.v. verwacht resultaat
3.455
Overzicht belangrijkste verschillen
Voordelig Nadelig Meerjarig Eenmalig Programma
1 Onderhoud gebouwen 2 Energie
166 211
3 KVS - vrn ambtelijke uren investeringen
86 98
4 Extra afschrijving pand in de verkoop 5 Verbetering dienstverlening 6 ICT software 7 Diverse diensten ICT
32 132 60
8 Buitendienst knipen hagen
Uitbesteed werk, deels door minder 9 detachering 10 Regionale samenwerking uitvoering S.D. 11 Rente-inkomsten schatkistbankieren 12 Algemene uitkering gemeentefonds 13 Begrotingssaldo 14 Overig
-166
alle prg
211
alle prg
-86
alle prg
-98
1
32
1
132
1
60
1
73
-73
1
32
-32
1 1
2.300 9
115 324 123 -2.300 -9
115 324 123
1 1 1 1 11
(bedrag x 1.000) Onderwerp
Voordelig Nadelig
15 Preventie criminaliteit 16 Overig
42 110
17 Gladheidbestrijding 18 Projectgerelateerde gedragsbeïnvloeding 19 Openbare verhardingen 20 Civieltechnische kunstwerken
32 46 259 87
21 Overig 22 Bedrijvenloket 23 Grond en pachtzaken 24 Overig 25 Overig
12 26 65 277 73
26 Maaiwerk groene sportterreinen 27 Spuk sport 28 Minder subsidie muziek, toneel en zang 29 Gemeenschaps- en dorpshuizen 30 Monumenten en molens 31 Speelvoorzieningen 32 Openbaar groen 33 Landschapsbescherming 34 Overig 35 Gemeentelijk armoedebeleid 36 Hogere uitkering BUIG 37 Wet Werk en Bijstand
145 248 29 67 49 41 193 90 271 133 203 289
38 Besluit bijstandsverlening zelfstandigen
124 29
39 Loonkostensubsidie 40 Versterken sociale basis 41 Kinderopvang 42 Wet Maatschappelijke Opvang 43 Woningaanpassingen 44 Hulpmiddelen 45 Huishoudelijke hulp Wmo 46 Begeleiding en dagbesteding Wmo 47 Beschermd wonen Wmo 48 Opvang ontheemden uit Oekraïne 49 Centrum voor jeugd en gezin 50 Overig 51 Riolering 52 Overig 53 Ruimtelijke plannen 54 Grondexploitatie 55 Faciliterend grondbeleid 56 Overig 57 Afrondingsverschillen
172 61 56 30 43 108 299 58 1.192 103 261 365 344 69 280 316 1.019 2
Totalen
7.467
Totaal verschil t.o.v. verwachte resultaat
3.455
4.012
-42
2
110
2
-32
3
46 259 87 -12 26 65 277 73 -145 248 29 67 49 41 193 90 271 133 203 289 -124 -29 172 61 -56 -30 43 108 299 58 1.192 103 261 -365 -344 -69 280 316 1.019 2
3 3 3 3 4 4 4 5 6 6 6 6 6 6 6 6 6 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 8 8 9 9 9 9
3.455
In de bovenstaande tabel is + een voordeel en - een nadeel 12
1. Groot onderhoud vastgoed (incidenteel nadeel € 166.000) In 2024 is het DJMOP vastgesteld en vanaf 2025 een voorziening gevormd voor het uitvoeren van groot onderhoud. Tevens is er een bedrag van € 7,5 miljoen vrijgemaakt voor investeringen in het verduurzamen van de portefeuille. Met dit besluit kunnen we de komende jaren planmatig aan de slag. Het programma wordt nog uitgewerkt in een uitvoeringsplanning per jaar vanaf 2025. In het afgelopen jaar zijn de regulier geplande onderhoudswerkzaamheden voor het eerst volledig uitgevoerd dankzij voldoende interne capaciteit en kennis. Daarnaast zijn er in 2024 quick-wins en onderhoudsaanpassingen op het gebied van duurzaamheid bij de gemeenschapshuizen uitgevoerd. Dit leidt tot een incidentele overschrijding van € 166.000. 2. Energie (incidenteel voordeel €211.200) In 2024 zijn de energiekosten € 329.000 lager dan geraamd. Door een defect van de warmtepomp bij BMV Roggel zijn de inkomsten van energie daardoor € 117.800 lager dan geraamd. Dit komt doordat de afrekeningen van voorgaande jaren in 2024 in mindering zijn gebracht op deze inkomsten. Per saldo is er een voordeel op energie van € 211.200. Bijna alle panden laten lagere energiekosten zien. Dit komt deels doordat de energieprijzen niet verder zijn gestegen, de weersomstandigheden door het jaar heen en door bewust om te gaan met energie.
Alleen bij vastgoed in de verkoop en openluchtrecreatie is een overschrijding van energiekosten te zien. 3. Kostenverdeelstaat (incidenteel nadeel €86.500) Bedrijfsposten worden op basis van een vaste verdeelsleutel toegerekend aan producten. De niet toe te rekenen overheadkosten blijven op het taakveld 0.4 overhead van Bestuur en Ondersteuning (programma 1) staan. Door de gehele begroting zijn hier verschillen ontstaan. Enerzijds omdat gedurende het jaar de kostenverdeelstaat begrotingstechnisch deels is aangepast op de formatieve wijzigingen en anderzijds omdat de bezetting (en daarmee samenhangend de doorverdeling) niet altijd gelijk is aan de begroting. Over de gehele begroting bezien heeft dit geen financiële gevolgen, maar zorgt dit alleen voor verschillen per programma. Daarnaast zijn er via de kostenverdeelstaat, conform besluiten, ook voor € 130.000 interne uren naar diverse kredieten geboekt. Dit is minder dan vooraf geraamd. Dit levert een nadeel van € 86.500 op de exploitatie. Verschillen per programma (4 t/m 55) De verklaringen van de verschillen per programma zijn binnen de programma's opgenomen onder de verschilverklaringen in hoofdstuk 2 programmaplan.
13
1.3 Projecten Integraal Kindcentrum Leudal West In 2024 zijn er heel wat stappen gezet om te komen tot start bouw van het Kindcentrum Leudal West in Ittervoort. Met dit nieuwe Kindcentrum willen we de functies 'onderwijs en bewegen' toekomstbestendig maken. In het gebouw is ruimte voor de fusieschool Haler, Hunsel, Ittervoort en Neeritter, Hoera kindercentra, Stichting Bibliocenter en een sportzaal. Na de vaststelling van het bestemmingsplan voor het Kindcentrum in het eerste kwartaal van 2024, is het bestemmingsplan in juli 2024 onherroepelijk geworden en de omgevingsvergunning vergund en onherroepelijk geworden in het vierde kwartaal van 2024. Tegelijkertijd met de afronding van de planologische procedure hebben we in 2024 ook de Europese aanbestedingsprocedure doorlopen. De definitieve opdrachten aan de aannemers zijn verstrekt na het positieve raadsbesluit op 10 december 2024. Aanvullende verkeersmaatregelen integraal kindcentrum Leudal West In mei 2021 nam het college de eindrapportage 'Verkeersmaatregelen Leudal West' voor kennisgeving aan. Vervolgens zijn er financiële middelen toegekend door de gemeenteraad om de maatregelen met de prioriteit 'hoog' en 'normaal' uit te voeren. De werkzaamheden aan de Brigittastraat te Ittervoort die momenteel in uitvoering zijn, zijn één van de werken die specifiek benoemd zijn in het bijbehorende collegebesluit.
De werken zijn in 2024 aanbesteed. De opdracht is verstrekt. Fietspad spoorbrug Buggenum In 2024 zijn de bestuurlijke overleggen tussen provincie Limburg, gemeente Roermond en gemeente Leudal voortgezet. Aangezien er nog steeds geen dekking is voor een groot gedeelte van de kosten ter realisatie van een nieuwe langzaam verkeer verbinding over de Maas ter hoogte van Leeuwen Buggenum, is er in 2024 een studie gedaan naar een alternatieve locatie. Hoewel de overspanning op de alternatieve locatie gehalveerd is, zorgt dit niet voor de gewenste afname van kosten. Daarnaast heeft de Gedeputeerde gevraagd naar een onderzoek waaruit blijkt dat het aantal fietsers op de huidige Louis Raemaekersbrug (N280) vermindert als gevolg van een nieuwe maaskruisende verbinding. De bestaande Louis Raemaekersbrug in Roermond voldoet niet aan de landelijke CROWrichtlijnen en de veiligheid van fietsers staat ter discussie. Een nieuwe maaskruisende verbinding zou dit knelpunt kunnen oplossen. Tijdens het eerstvolgende bestuurlijke overleg wordt besproken of een nieuwe Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (MKBA) een antwoord kan geven op deze vraag. Herinrichting oude kern Baexem Cultuurhistorie, landschap en natuur maken de kern Baexem bijzonder aantrekkelijk om te wonen, te werken of te recreëren. De huidige doorsnijding van de N280 tast echter deze waarden en kwaliteiten in grote mate aan.
Nu het de bedoeling is om de N280 zuidelijker te leggen, is er in 2015 een gebiedsvisie opgesteld voor de dorpsentree Baexem. Het idee is om opnieuw de aandacht te vestigen op de oorspronkelijke kwaliteiten van de kern. De uitvoering van deze herinrichting komt pas aan bod na realisatie van de N280, naar verwachting in 2026 - 2028. Op vrijdag 24 juni 2022 hebben Provinciale Staten het provinciaal inpassingsplan (PIP) voor de N280 Leudal vastgesteld. Tegen dit besluit zijn diverse beroepschriften ingediend bij de Raad van State. Tot op heden is er nog geen hoorzitting gepland bij de Raad van State. Start van de werkzaamheden aan de N280 is afhankelijk van deze beroepsprocedure.
14
Aanvullende verkeersmaatregelen Zevenellen Omwonenden van het bedrijventerrein Zevenellen in Haelen maken zich zorgen over de bedrijven die zich willen vestigen op Zevenellen en over de bijbehorende verkeersstromen. Leudal zet zich in voor een goede woon- en leefomgeving voor bestaande en nieuwe inwoners en neemt verkeerskundige maatregelen. Begin 2024 is een nieuw breed verkeersonderzoek afgerond en openbaar gemaakt. Aanvullend aan dit onderzoek is in 2024 nog gekeken naar de kruising Berikstraat - Roermondseweg ten aanzien van de veiligheid van overstekende fietsers. Tijdens de begrotingsbehandeling zijn er financiële middelen ter beschikking gesteld om te starten met de uitvoering van de maatregelen.
15
2 Programmaplan
16
2.1 Bestuur en ondersteuning Wat hebben we bereikt? In 2024 zijn er verdere stappen gezet om de drie pijlers van bestuurlijke vernieuwing verder te brengen. De positie van jongeren is verder verbeterd. Met de dorpsplatforms is besproken hoe verdere professionalisering vorm kan krijgen. Ten slotte heeft 2024 in het teken gestaan van voorbereidingen op de Wet Versterking Participatie op decentraal niveau, die per 1 januari 2025 in werking is getreden. Wat hebben we ervoor gedaan? Bestuurlijke vernieuwing In 2024 is er gewerkt aan de drie pijlers: 1. Verbeteren positionering jongeren: in 2024 hebben 7 jongeren zich aangemeld voor de jongerenraad. Er zijn hiervoor al een aantal vergaderingen geweest, waarbij de jongeren kennis hebben gemaakt met debatteren en verschillende onderwerpen waar de gemeente zich mee bezig houdt. In 2025 zullen deze jongerenraadsleden officieel worden geïnstalleerd, waarna ze gevraagd en ongevraagd advies mogen geven aan het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad. 2. Professionaliseren werkwijze dorpsplatforms: op 2 na zijn alle dorpsplatforms, bezocht door een wethouder. Geagendeerde onderwerpen zijn zeer divers en specifiek voor het betreffende dorp. Samenwerking met andere dorpsplatforms is minimaal, conform de behoefte van de dorpsplatforms zelf.
Samenwerking met de inhoudelijke medewerkers van de gemeente verloopt meestal naar tevredenheid. Een jaarlijks gesprek met de verantwoordelijk portefeuillehouder wordt gewaardeerd. In 2024 is het onderwerp bestuurlijke vernieuwing ambtelijk en bestuurlijk voorbereid en afgestemd. In de gesprekken met de dorpsplatforms, is nadrukkelijk de wijze van professioneel organiseren (bijv. door werkgroepen) en de mate van draagvlak binnen het dorp besproken. Dit is belangrijk voor het fungeren als professioneel stakeholder m.b.t. de aankomende Wet versterking Participatie op decentraal niveau. 3. Meer inzicht in participatie: de sjablonen van college- en raadvoorstellen zijn aangepast, waardoor er meer aandacht is voor de vorm van participatie en belangrijkste stakeholders. Voorbereidingen zijn getroffen voor training en ontwikkeling van de interne organisatie op het gebied van participatie. De intaketafel, als instrument voor het indienen van initiatieven heeft sinds 2022 meer dan 100 initiatieven behandeld. Medewerkers vanuit de afdeling Samenleving en Ruimte, behandelen de initiatieven, die door de initiatiefnemer zelf gepresenteerd worden. Er volgt een integrale beoordeling op kansrijkheid en de initiatiefnemer weet vroeg in het proces, of het initiatief kansrijk is en wat er nodig is in het vervolgproces.
17
Wet versterking Participatie op decentraal niveau De pijlers van bestuurlijke vernieuwing bieden belangrijke input voor het inwerking treden van de Wet Versterking Participatie op decentraal niveau. De wet verplicht gemeenten participatie toe te passen bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid. Ook het Uitdaagrecht, krijgt hier een plek. In 2024 zijn voorbereidingen getroffen en heeft een afvaardiging van de gemeenteraad, gefungeerd als klankbordgroep. Onderwerpen die als belangrijk zijn aangemerkt zijn: - Bestuurlijke ambities m.b.t. participatie; - Een transparant kader voor participatie in Leudal (insteek is dit in te richten via de initiatieventafel; - Én een helder financieel kader voor participatie en initiatieven. Vanaf 1 januari 2025 heeft de gemeente Leudal twee jaar de tijd om een verordening en aangepaste beleidsregels vast te stellen.
18
Wat heeft dat gekost?
Bestuur en ondersteuning
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2024 2024
Geboekt 2024 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Bestuur
1.842
2.088
2.187
99
Burgerzaken
1.760
1.658
1.738
80
320
1.290
1.037
-253
Overhead
13.325
17.006
15.670
-1.336
Treasury
999
832
810
-22
OZB woningen
198
248
243
-5
OZB niet-woningen
84
106
104
-2
Belastingen overig
31
38
34
-4
Alg.uitkeringen en ov. uitkeringen GF Overige baten en lasten
0
0
0
0
8.383
2.327
-5
-2.332
20
20
24
4
6.198
23.819
28.145
4.326
0
0
5.755
5.755
33.160
49.433
55.742
6.309
-1
0
-4
-4
Burgerzaken
-669
-751
-780
-29
Beheer overige gebouwen en gronden
-19
-1.048
-621
427
Overhead
-1.220
-1.075
-1.151
-76
Treasury
-1.576
-1.538
-1.876
-338
OZB woningen
-4.948
-4.994
-4.999
-5
OZB niet-woningen
-2.183
-2.129
-2.128
1
Belastingen overig
0
-4
-4
0
-67.268
-70.925
-71.194
-269
0
-63
-63
0
0
0
0
0
-7.173
-22.903
-22.775
128
Beheer overige gebouwen en gronden
Vennootschapsbelasting (VpB) Mutaties reserves Res. van de rekening van baten en lasten Totale Lasten Baten Bestuur
Alg.uitkeringen en ov. uitkeringen GF Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (VpB) Mutaties reserves Res. van de rekening van baten en lasten Totale Baten
0
0
0
0
-85.057
-105.430
-105.595
-165
Resultaat
-51.897
-55.997
-49.853
6.144
19
Mutaties reserves programma Bestuur en ondersteuning (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
Begroting 2024 Realisatie 2024
T
Algemene reserve
I
Bestemming rekeningresultaat 2023
11.829
11.829
T
Regiodeal
I
Bestemming rekeningresultaat 2023
800
800
T
Bedrijfsvoering
I
Restant P-budgetten 2024
T
Egalisatiereserve Gemeentefonds
I
Storting tot maximale omvang
T
Egalisatiereserve Gemeentefondstaakmutaties
I/S Taakmutaties
T
Gecommitteerde reserve
I
1.487
-1.487
77
77
323
469
-146
185
-185 -1.819
Overhev. budgetten Totaal toevoegingen
13.030
14.849
-171
-171
O
Algemene reserve
I
Bestemming rekeningresultaat 2023 t.g.v. voorziening APPA
O
Bedrijfsvoering
I
Mutaties P-budgetten
-572
-560
O
Bedrijfsvoering
S
Afschrijvingen
-41
-41
O
Egalisatiereserve Gemeentefondstaakmutaties
I/S Taakmutaties
-86
-86
O
Geblokkeerde reserve (vh. Boekwinst Essent)
S
Afschrijvingen
-106
-106
O
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten
-138
-138
O
Dekkingsreserves
S
Afschrijvingen
-112
-112
O
Verkoop vastgoed
I
Dekking boekverlies verkoop pand
-120
Totaal onttrekkingen
Verschil 2024
-1.346
-12
-120 -1.215
-131
Mutaties reserves programma Veiligheid (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
Begroting 2024 Realisatie 2024
Verschil 2024
T Totaal toevoegingen O
Gecommitteerde reserve
I
Overheveling budget
-245
-245
Totaal onttrekkingen
-245
-245
20
Mutaties reserves programma Verkeer, vervoer en waterstaat (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
T
Onderhoud Jachthaven Hanssum
S
Erfpachtscanon
T
Inpassing fietsvoorziening Leudalweg
I
Begroting 2024 Realisatie 2024 5
5
Inpassing fietsvoorziening Leudalweg
4.500
4.500
Totaal toevoegingen
4.505
4.505
Verschil 2024
O
Dekkingsreserve infrastructuur
I
Afschrijvingen
-225
-225
O
Onderhoud overweg Napoleonsweg
S
Jaarlijkse bijdrage
-37
-38
1
-263
-263
1
Totaal onttrekkingen
Mutaties reserves programma Economie (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
T
Uitvoeringsplan R&T
S
Meeropbrengst toeristenbelasting
T
Grondexploitatie
I
Overige grondverkopen
T
Gecommitteerde reserve
I
Overheveling budgetten
Begroting 2024 Realisatie 2024
Totaal toevoegingen
Verschil 2024
100
100
20
38
-18
233
-233
120
371
-251
O
BMV Roggel
S
Afschrijvingen
-6
-6
O
Uitvoeringsplan R&T
I
Bijdragen diverse projecten
-43
-36
O
Algemene reserve
I
Bestemming rekeningresultaat 2023 t.g.v. projectsubsidie passend wonen
-250
-250
Totaal onttrekkingen
-299
-292
-7
-7
Mutaties reserves programma Onderwijs (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
T
Dekkingsreserve BMV Roggel S
Jaarlijkse toevoeging
T
Gecommitteerde reserve
Overhev. budgetten
I
Begroting 2024 Realisatie 2024 40
Verschil 2024
40 16
-16 -16
Totaal toevoegingen
40
56
O
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten
-56
-56
O
Dekkingsreserves
S
Afschrijvingen
-185
-116
-69
Totaal onttrekkingen
-241
-172
-69
21
Mutaties reserves programma Sport, cultuur en recreatie (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
Begroting 2024 Realisatie 2024
Verschil 2024
T
Accommodatie Beach Sports I Leudal
Vorming nieuwe dekkingsreserve uit begrotingssaldo
175
175
T
Monumentenzorg
I
Niet uitgegeven subsidiegelden
29
38
-9
T
Speeltuinenbeleid
I
Overhev. budgetten
117
-117
T
Speeltuinenbeleid
I
Vorming nieuwe dekkingsreserve uit de Algemene reserve
3.000
3.000
Totaal toevoegingen
3.204
3.330
-3.000
-3.000
-126
O
Algemene reserve
I
Nieuw te vormen dekkingsreserve Speeltuinenbeleid
O
Algemene reserve
I
Budget voor organisatie Oud Limburgs Schuttersfeest 2025
-250
-250
O
Accommodatie Beach Sports I Leudal
Vrijval 2024
-175
-61
-115 -18
Egalisatiereserve Gemeentefondstaakmutaties
I/S Taakmutatie Kerkenvisie
-25
-7
O
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten
-63
-63
O
Groenfonds
S
Afschrijvingen
-11
-11
-2
-2
O
Groenfonds
I
Bijdrage overzwaluwwand Groot Buggenum Grathem
O
Kapitaalverstrekking gemeenschapshuizen
S
Aanwending aflossing
-27
-27
Revolverend duurzaamheidsfonds
S
Afschrijvingen
-5
-5
Dekkingsreserves
S
Afschrijvingen
-286
-286
-3.843
-3.711
O
Totaal onttrekkingen
-132
Mutaties reserves programma Sociaal domein (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
T
I
Gecommitteerde reserve
Begroting 2024 Realisatie 2024
Verschil 2024
Overhev. budgetten
154
-154
Totaal toevoegingen
154
-154
O
Egalisatiereserve Gemeentefondstaakmutaties
I/S
Taakmutatie Energietoeslag
-148
-148
O
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten
-169
-169
Totaal onttrekkingen
-317
-317
22
Mutaties reserves programma Volksgezondheid en milieu (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
Begroting 2024 Realisatie 2024
Verschil 2024
T Totaal toevoegingen O
BMV Roggel
S
Afschrijvingen
-4
-4
Totaal onttrekkingen
-4
-4
Mutaties reserves programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
Begroting 2024
Realisatie 2024
Verschil 2024
130
119
11
1.079
-1.079
182
-81
T
Fondsvorming Wijnaerden I
Gebiedsontwikkeling
T
Gecommitteerde reserve
I
Overheveling budgetten
T
Groenfonds
I
Kwaliteitsbijdragen
T
Grondexploitatie
I
Winstnemingen
281
-281
T
Grondexploitatie
I
Verkoop Vrm. Bevelanden
530
-530
T
Huidige woonwagens
I
Dekkingsreserve
1.155
1.155
T
Overdracht WW locaties
I
Dekkingsreserve
1.000
1.000
T
Uitbr.WW locaties Ell
I
Dekkingsreserve
100
100
T
Uitbr. WW locaties Haelen I
Dekkingsreserve
335
335
T
Uitbr. WW locaties Roggel
Dekkingsreserve
100
100
Totaal toevoegingen
2.921
4.880
I
101
O
Algemene reserve
I
Dekkingsreserve WW
-1.155
-1.155
O
Algemene reserve
I
Dekkingsreserve WW
-1.000
-1.000
O
Algemene reserve
I
Dekkingsreserve WW
-100
-100
O
Algemene reserve
I
Dekkingsreserve WW
-335
-335
O
Algemene reserve
I
Dekkingsreserve WW
-100
-100
O
Gecommiteerde reserve
I
Overheveling budgetten
-946
-946
O
Grondexploitatie
I
Boekwaarde Op den Heuvel Neeritter
O
Grondexploitatie
I
grondwaardering
O
Huidige woonwagens
S
Afschrijvingen Totaal onttrekkingen
-1.959
-214
214
-2
2
-80
-75
-5
-3.716
-3.927
211
23
0.1 - Bestuur Bestuurlijke vernieuwing Het budget van € 25.000 per jaar is in 2024 niet volledig besteed. Dit kan verklaard worden doordat 2024 vooral in het teken heeft gestaan van voorbereidingen op de aankomende wet. In 2025 zal het budget naar verwachting nodig zijn voor training en expertise van de ambtelijke en bestuurlijke organisatie. Organisatie- en dienstverleningsvisie Via gecommitteerde reserve is het restant bedrag van € 14.500 voor organisatie- en dienstverleningsvisie overgeheveld naar 2025. Wet open overheid Om tijdig te voldoen aan de Wet open overheid is een projectplan opgesteld en een interne projectgroep samengesteld. Er is een externe projectleider ingehuurd. Leudal voldoet aan de eisen van de 1e tranche van de Wet open overheid. Daarnaast is de anonimiserings-software Datamask binnen de organisatie uitgerold. Op de beschikbare middelen van de Wet open overheid is er een overschot van € 170.800. Dit bedrag word via gecommitteerde reserve overgeheveld naar 2025. 0.2 - Burgerzaken Legesproducten In verband met de paspoortpiek hebben we extra aandacht besteed aan het tijdig aanschrijven van burgers, waardoor het aantal vernieuwingen hoger is geweest dan geraamd. Hogere legesopbrengsten titel 1 € 43.800 en daardoor ook een hogere afdracht aan het rijk van
€
40.200. 0.3 - Beheer overige gebouwen en gronden Vastgoed algemeen Het nadelige verschil van € 166.000 op onderhoud vastgoed is toegelicht in de financiële hoofdlijn. Vastgoed in de verkoop Per saldo nadeel van € 98.000, voornamelijk veroorzaakt doordat er nog een extra afschrijving van een boekwaarde van het voormalig gemeentehuis Hunsel heeft plaatsgevonden. Verkoop van dit pand was wel reeds verwerkt. 0.4 - Overhead Dienstverlening Om de dienstverlening te verbeteren zijn de sjablonen van standaard documenten herschreven naar meer begrijpelijke taal. Verder zijn voorbereidingen getroffen om de toegankelijkheid van het online landschap van Leudal te verbeteren. De uitwerking daarvan vindt in 2025 plaats. Het budget Dienstverlening is in 2024 niet volledig besteed. Dit resulteert in een onderschrijding van € 32.200.
24
Uitbestede werkzaamheden ICT In het verslagjaar zijn enkele nieuwe softwarepakketten geïmplementeerd. De bijbehorende jaarlijkse kosten voor het implementatiejaar zijn gedekt uit de investeringskredieten van de betreffende projecten. Daarnaast is in 2024 gestart efficiënt reorganiseren van het applicatielandschap ten behoeve van optimalisatie van bedrijfsprocessen. Dit heeft door het gefaseerd uitrollen geresulteerd in kostenbesparingen van diverse softwareoplossingen. Dit resulteert in een voordeel van € 131.800. Overige diensten ICT Door de vervanging van enkele softwarepakketten zijn de bijbehorende consultancy-uren opgenomen binnen de voor deze projecten gereserveerde investeringskredieten. In 2024 zijn niet alle consultancy-uren nodig geweest. Dit resulteert in een voordeel van € 60.200. Verzekeringen Op verzekeringen is er een onderschrijding van € 35.100. Dit komt doordat de taxatie van de brandverzekering gecrediteerd was aangezien dit reeds was opgenomen in het contract. Vergoeding schade Op schadevergoedingen is er een onderschrijding van € 26.500 doordat er minder schades uitbetaald dienden te worden. Verzekeringen P&O Door een verhoging van de premiekosten in 2024 en een naheffing over 2023 zijn er € 35.600 aan extra kosten. Daarnaast zijn er niet geraamde ontvangsten van € 22.000. Per saldo resulteert dit in een overschrijding van € 13.600.
Personele kosten Door moeilijk invulbare vacatures, diverse personeelswijzigingen en dekkingen door diverse SPUKs was er in 2024 een overschot op loonkosten personeel van € 1.446.000. Dit bedrag is gestort in de reserve bedrijfsvoering. Studie en opleiding Op totaalniveau is er in 2024 een overschrijding van € 101.400 op het budget studie en opleiding. Vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn meer studies, opleidingen en trainingen gevolgd. Enerzijds om de kennis op niveau te brengen en te houden. Anderzijds om ervoor te zorgen, dat we aan de kwaliteitseisen blijven voldoen. Naast de reguliere opleidingsbehoefte van de afdeling, zorgt dit voor een overschrijding van € 53.900. Studie en opleiding zijn echter wezenlijk voor de uitvoering van de taken en bevoegdheden én het binden en boeien van werknemers. Daarnaast was er een overschrijding op de studiekosten dienstverlening. Deze overschrijding heeft in belangrijk mate te maken met extra investeringen in opleiding binnen Burgerzaken en team Communicatie. Bij burgerzaken zijn veel nieuwe mensen begonnen die we op een bepaald basis kwaliteitsniveau moeten brengen, naast de noodzakelijke jaarlijkse bijscholingen. Binnen team Communicatie is veel geïnvesteerd in coaching en training. Per saldo is er een overschrijding van € 47.545. Het tekort van € 101.400 is onttrokken uit de reserve bedrijfsvoering.
25
Reiskosten Bij de reiskosten en kosten woon-werk verkeer is er onderschrijding € 41.300 De verhoging van de kosten als gevolg van de CAO wijzigingen (1e raadsrapportage 2024) hebben vooralsnog een lager effect dan verwacht. Het overschot van € 41.300 is gestort in de reserve bedrijfsvoering. Overige personele kosten Bij de overige personele kosten is er een tekort van € 26.500. Dit zijn met name kosten die onder de werkkostenregeling vallen. Het tekort van € 26.500 is onttrokken uit de reserve bedrijfsvoering. Wagenpark Bij Lease auto's is er een onderschrijding van € 26.000 en bij verbruiksgoederen een onderschrijding van € 27.200. De uitbestede werkzaamheden zijn met € 52.900 overschreden. Per saldo is het resultaat een overschrijding van € 5.200. Buitendienst In de gemeentelijke vergoeding van het plantsoenonderhoud zijn taken opgenomen die voorheen door de buitendienst werden uitgevoerd maar die in 2024 zijn uitbesteed en betaald uit het reguliere groenbudget. Het gaat hier om het knippen van de hagen, blokhagen en bodembedekkers. Deze begroting voor 2024 is hierdoor te hoog wat leidt tot lagere baten bij de buitendienst van € 73.000. Er zijn minder detacheringskosten gemaakt voor de WSW, in 2024 zijn minder mensen beschikbaar dan begroot. Hierdoor zijn er taken deels uitbesteed wat leidt tot een overschrijding van de kosten van € 32.000.
Regionale samenwerking uitvoering sociaal domein In de 2e raadsrapportage 2024 is op basis van regionale input een prognose gemaakt van de verwachte uitgaven en inkomsten. De afwijking ten opzichte van de prognose (voor het aandeel van Leudal) van € 115.000 is voornamelijk als volgt te verklaren: 1. kwartiermaker € 33.700 niet benut. De verwachting was dat de kwartiermaker in de 2e helft 2024 zou starten, dit is niet gebeurd. 2. in verband met inkoop en aanbestedingen is rekening gehouden met een stelpost voor inhuur/advies. Uiteindelijk is dit € 28.500 lager uitgevallen. 3. De salarislasten zijn 36.900 lager uitgevallen dan begroot onder andere door (tijdelijke) openstaande vacatures. 0.5 - Treasury Hogere rente schatkistbankieren In 2024 is rente ontvangen op de aangehouden middelen in het schatkistbankieren. De ontvangen rente is hoger dan geraamd door hogere rentepercentages. Dit resulteert in een voordeel van € 324.000. 0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Uitkering uit het gemeentefonds Op basis van de decembercirculaire 2024 ontvangt de gemeente Leudal in totaal € 269.000 meer dan geraamd. Door het tijdstip van publicatie van de circulaire in het jaar, kan de begroting hier niet op aangepast worden. Hiervan is € 146.000 gestort in de reserve voor taakmutaties. Per saldo een voordeel van € 123.000.
26
0.11 - Resultaat van de rekening van baten en lasten Rekeningresultaat Het begrotingssaldo in primitieve begroting was geraamd op € 5.877.100. He begrotingssaldo ten tijde van de 1e Raadsrapportage was € 664.400. De stand per 31 december na de 2e Raadsrapportage en de septembercirculaire bedroeg € 2.300.400 voordelig. Het resultaat van baten en lasten is € 5.755.150. Per saldo is er een voordeel van € 3.454.700.
2.1.1 Reserves (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
T
Algemene reserve
I
Bestemming rekeningresultaat 2023
T
Regiodeal
I
Bestemming rekeningresultaat 2023
T
Bedrijfsvoering
I
Restant P-budgetten 2024
T
Egalisatiereserve Gemeentefonds
I
Storting tot maximale omvang
T
Egalisatiereserve Gemeentefondstaakmutaties
I/S Taakmutaties
T
Gecommitteerde reserve
I
Begroting 2024 Realisatie 2024 11.829
11.829
800
800 1.487
-1.487
77
77
323
469
-146
185
-185 -1.819
Overhev. budgetten Totaal toevoegingen
13.030
14.849
O
Algemene reserve
I
Bestemming rekeningresultaat 2023 t.g.v. voorziening APPA
-171
-171
O
Bedrijfsvoering
I
Mutaties P-budgetten
-572
-560
O
Bedrijfsvoering
S
Afschrijvingen
-41
-41
O
Egalisatiereserve Gemeentefondstaakmutaties
I/S Taakmutaties
-86
-86
O
Geblokkeerde reserve (vh. Boekwinst Essent)
S
Afschrijvingen
-106
-106
O
Gecommitteerde reserve
I
Overhev. budgetten
-138
-138
O
Dekkingsreserves
S
Afschrijvingen
-112
-112
O
Verkoop vastgoed
I
Dekking boekverlies verkoop pand
-120
Totaal onttrekkingen
Verschil 2024
-1.346
-12
-120 -1.215
-131
27
2.1.2 Investeringen (bedrag x 1.000) Investeringen
Begroting Realisatie
Restant
Afvoeren
Zitmeubilair raadzaal
50
40
10
-10
Vergaderinstallatie raadzaal
33
34
-1
1
Digitalisering archieven VTH
200
80
120
9
9
0
Financieel pakket
400
335
65
HRM systeem
150
50
100
Rx Mission (VTH applicatie)
169
169
0
Module Bodem
25
9
16
Document generator
60
29
31
GBI
100
10
90
Koppeling Ibz met Join
34
17
16
APV en evenementen assistent
8
8
0
Project Werken aan Kwaliteit
28
25
3
Bedrijfsmiddelen I&A (software) 2023/2024
61
6
55
Vervanging telefooncentrale
200
1
199
Hybride werken: aanschaf devices 2023
198
198
0
Hybride werken: aanschaf bureaustoelen 2023
13
13
0
Bedrijfsmiddelen I&A (hardware) 2023/2024
73
73
0
Vervanging mobiele telefoontoestellen 2023/2024
42
17
25
Hybride werken: aanschaf devices 2024
10
10
0
Hybride werken: aanschaf bureaustoelen 2024
9
9
0
Aanpassingen overlegruimten
85
85
Aanschaf/implementatie RX.Launch
38
38
Anonimiseertool Datamask
22
17
5
1.123
611
512
Vervanging werkmaterieel 2020-2023
636
174
462
Aanschaf electrische laadpalen
118
100
18
Aanschaf auto's voor de WSW
105
Informatievoorziening 3 Decentralisaties 2022
100
19
81
4.096
2.062
2.034
Vervanging beeldschermen overlegruimten
Vervanging wagenpark 2022-2023
Totaal investeringen
-50
-3
-100
-25
105
-187
HRM systeem De te verwachten kosten in 2025 zijn nog ongeveer € 50.000. Hierdoor kan dit krediet verlaagd worden met € 50.000.
28
Vervanging telefooncentrale Gezien de nog te verwachten uitgaven wordt dit krediet verlaagd naar € 100.000. Vervanging mobiele telefoontoestellen 2023/2024 De daadwerkelijke vervanging van de mobiele telefoontoestellen is € 25.400 lager uitgevallen dan verwacht.
2.1.3 Verplichte indicatoren Indicator
Eenheid
Jaar Waarde Bron
Beschrijving
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
2024
6,56
Eigen gegevens
Het gaat hier om de toegestane formatie in fte voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari. Uitgangspunt is het vastgestelde formatieplan, dus niet de werkelijke bezetting.
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
2024
6,32
Eigen gegevens
Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is, dus niet om de toegestane formatieve omvang uit het formatieplan.
Apparaatskosten
Kosten per 2024 inwoner
777,23 Begroting gemeente
Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken.
Externe inhuur
Kosten 2024 inhuur externen als % van totale loonsom + kosten inhuur externen
11,1
Begroting gemeente
Onder externe inhuur wordt verstaan: het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de gemeente in dienst zijnde opdrachtgever, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt.
Overhead
% van totale lasten
2024
14,3
Begroting gemeente
Overheadkosten: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.
Woonlasten éénpersoons huishouden
euro
2024
766
COELO, Groningen
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
Woonlasten meerpersoons huishouden
euro
2024
843
COELO, Groningen
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
WOZ-waarde woningen
dzd euro
2024
337
CBSStatistiek Waarde Onroerende Zaken
De gemiddelde WOZ waarde van woningen.
29
2.1.4 Verbonden partijen ● Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) ● CSV Amsterdam BV ● Enexis NV ● Publiek Belang Elektriciteitsproductie BV ● Bank Nederlandse Gemeenten ● Waterleidingmaatschappij
30
2.2 Veiligheid Wat hebben we bereikt? In 2024 hebben we verdere invulling gegeven aan de speerpunten uit het Integraal Veiligheidsbeleidsplan (IVP) 2023-2026, met focus op ondermijnende criminaliteit, jeugd en veiligheid, een veilige woon- en leefomgeving en cybercrime. Samen met inwoners, ondernemers en ketenpartners hebben we ingezet op preventie, bewustwording en handhaving om signalering te bevorderen en de weerbaarheid te vergroten. Daarnaast hebben we met diverse partijen samengewerkt om jeugd tijdig te ondersteunen, woninginbraken te voorkomen en digitale veiligheid te versterken. Samen met inwoners, ondernemers en ketenpartners waaronder de politie en de Veiligheidsregio Limburg-Noord hebben we verder uitvoering gegeven aan deze veiligheidsdoelen. Bewustwording en weerbaarheid stonden hierbij centraal. Wat ondermijnende criminaliteit betreft zijn we aan de slag gegaan met preventie, bewustwording en handhaving. Met gerichte acties en voorlichting hebben we ingezet op het belang van signaleren en het vergroten van weerbaarheid van inwoners en ondernemers. Ook op het gebied van jeugd en veiligheid hebben we vooruitgang geboekt. Door nauwe samenwerking met straatcoaches, jongerenwerk en andere ketenpartners hebben we tijdig gepaste ondersteuning kunnen bieden.
Binnen het speerpunt veilige woon- en leefomgeving hebben we ons gericht op een snelle en effectieve aanpak van incidenten en verstoringen van de openbare orde, onder andere door flexcontroles, donkere dagen offensieven en samenwerking met ketenpartners, ondernemers en inwoners. Daarnaast hebben we binnen dit speerpunt intensief ingezet op het voorkomen van woninginbraken (High Impact Crime) onder andere door vroegtijdig signalen op te vangen en gerichte interventies uit te voeren. Tot slot hebben we aandacht besteed aan cybercriminaliteit en digitale veiligheid. Ook op dit onderdeel stond weerbaarheid en bewustwording centraal. In 2024 zijn met name de hogere groepen van basisscholen betrokken. Wat hebben we ervoor gedaan? 1. Georganiseerde ondermijnende criminaliteit • Flexteam: Overlastsituaties zijn aangepakt door eigen casussen en meldingen van externe
•
partners te onderzoeken. En integrale controles zijn uitgevoerd in samenwerking met de brandweer en politie om ondermijning en andere veiligheidsrisico’s te bestrijden. Samen met Platform Veilig Ondernemen werd een voorlichtingsbijeenkomst georganiseerd
•
om ondernemers in het buitengebied bewust(er) te maken van ondermijnende criminaliteit. Limburgse Norm: Stimuleren van integriteit en bewustwording binnen de gemeentelijke
• •
organisatie en bij ketenpartners om misbruik van overheidsdiensten en vastgoed door criminelen tegen te gaan. Onder inwoners en ondernemers is een enquête ‘veilig buitengebied’ gehouden. Een ‘Kiek-Oet’ informatiebijeenkomst werd georganiseerd (samen met Bureau Drugszaken) voor inwoners en ondernemers over ondermijnende criminaliteit.
31
2. Jeugd en veiligheid • Voorlichting en preventie: Jongeren, ouders en verenigingen zijn geïnformeerd over de risico’s van alcoholgebruik aan de hand van het preventie- en handhavingsplan Jeugd en Alcohol. 3. Veilige leef- en woonomgeving • MAST-informatiebijeenkomsten: kennisdelingssessies hebben plaatsgevonden met Limburgse
•
bestuurders en professionals over maatschappelijke onrust. De Leudalse Veiligheidsmiddag werd georganiseerd waarbij inwoners, ondernemers en
•
ketenpartners samenkwamen om kennis en preventieve maatregelen te delen. Brandweer 150-jarig bestaan: er werd voorlichting gegeven over ondermijning in
•
samenwerking met de 'drugslokbus' van OOV Consultancy. Crisisbeheersing: Het hoogwaterplan werd geactualiseerd en een multidisciplinair kernteam
•
is voorbereid om incidenten met impact op inwoners effectief te coördineren. Donkere Dagen Offensief: In samenwerking met de inwoners en politie zijn regelmatig
•
controles en preventieve acties uitgevoerd om woninginbraken te voorkomen, onder andere in Grathem, Kelpen-Oler en Neeritter. WhatsApp-buurtpreventie: Preventiegroepen werden ondersteund en geactualiseerd,
•
waardoor inwoners sneller verdachte situaties kunnen melden en de politie gerichter actie kan ondernemen. Straatcoaches: In samenwerking met Group XL is straatcoaching richting jongeren (en hun
omgeving) ingezet. 4. Cybercrime • HackShield: Basisschoolkinderen werden aan de hand van een online game gestimuleerd om zichzelf en hun omgeving te beschermen tegen online gevaren en risico's.
Wat heeft dat gekost?
Veiligheid
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2024 2024
Geboekt 2024 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Crisisbeheersing en brandweer
3.494
3.538
3.448
-90
Openbare orde en veiligheid
1.222
1.311
1.036
-275
Totale Lasten
4.716
4.849
4.484
-365
Crisisbeheersing en brandweer
-155
-157
-175
-18
Openbare orde en veiligheid
-10
-51
-86
-35
Totale Baten
-165
-208
-261
-53
Resultaat
4.551
4.641
4.223
-418
Baten
Preventie criminaliteit De uitgaven voor Streetcare van € 41.600 zijn eind 2024 gedeclareerd bij de gemeente Venlo vanuit de IZA gelden (Integraal ZorgAkkoord). Tijdens het opstellen van de tweede raadsrapportage was het te declareren bedrag nog niet bekend.
32
2.2.1 Reserves (bedrag x 1.000) T/O Reserve
I/S Omschrijving
Begroting 2024 Realisatie 2024
Verschil 2024
T Totaal toevoegingen O
Gecommitteerde reserve
I
Overheveling budget
-245
-245
Totaal onttrekkingen
-245
-245
2.2.2 Investeringen (bedrag x 1.000) Investeringen
Begroting Realisatie
Restant Afvoeren
Vervanging bluswaterpompen
50
46
4
Totaal investeringen
50
46
4
2.2.3 Verplichte indicatoren Indicator
Eenheid
Jaar Waarde Bron
Winkeldiefstal
aantal per 1.000 inwoners
2023
0,6
CBS Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 Geregistreerde inwoners. criminaliteit & Diefstallen
Geweldsmisdrijven
aantal per 1.000 inwoners
2023
2,9
CBS Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen
Diefstal uit woning
aantal per 1.000 inwoners
2023
1
CBS Het aantal diefstallen uit woningen, per Geregistreerde 1.000 inwoners. criminaliteit & Diefstallen
Vernieling en beschadiging
aantal per 1.000 inwoners
2023
3,9
CBS Het aantal vernielingen en Geregistreerde beschadigingen, per 1.000 inwoners. criminaliteit & Diefstallen
Verwijzingen Halt
per 10.000 2023 inw.
5
Bureau Halt
Het aantal verwijzingen naar Halt, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 1217 jaar.
Jongeren met delict voor rechter
%
1
CBS Jeugd
Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.
2023
Beschrijving
Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).
2.2.4 Verbonden partijen ● Veiligheidsregio Limburg Noord
33
2.3 Verkeer, vervoer en waterstaat Wat hebben we bereikt? Mobiliteit verbindt. In Leudal maken inwoners en ondernemers steeds bewuster de keuze óf zij van A naar B gaan, en zo ja, met welk vervoersmiddel. Inwoners en ondernemers kiezen bewust voor het vervoersmiddel, dat het beste aansluit bij de wensen voor de verkeersbeweging. Ons streven daarbij is, dat dit steeds duurzamere vormen van vervoer zijn. Hiervoor zetten wij ons actief in. De verkeersveiligheid is onze focus en prioriteit. Concreet hebben wij het volgende bereikt. • De verkeersveiligheid en mobiliteit in de gemeente is verbeterd. • Het Uitvoeringsplan Mobiliteit is vastgesteld. • Het project 'Leudelen' is voorbereid (uitvoering in 2025). • Het netwerk voor laadinfrastructuur is versterkt.
Wat hebben we ervoor gedaan? Uitvoering van maatregelen voor verbetering van de verkeersveiligheid en mobiliteit In 2024 zijn verschillende maatregelen genomen om de verkeersveiligheid en mobiliteit in de gemeente te verbeteren. De auto-fietsverbinding bij de Kelperweg is aangepast om de veiligheid en doorstroming te verbeteren. Daarnaast zijn de fietsstroken op de Neerderweg opgewaardeerd, waardoor fietsers meer ruimte en veiligheid ervaren. Ook zijn er concrete maatregelen en acties uitgewerkt binnen het Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid (UVP). Dit programma sluit aan op het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) en richt zich op een structurele aanpak van verkeersveiligheidsknelpunten. Verder is er een aanvraag opgesteld bij de ontwerpregeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen. De beschikking hierover volgt in 2025. Opstellen Uitvoeringsplan Mobiliteit Dit plan vormt de basis voor een goed bereikbare en veilige leefomgeving, met extra aandacht voor duurzame mobiliteit en verkeersveiligheid. In lijn met dit plan is in samenwerking met MLB extra geïnvesteerd in de programma’s Doortrappen 60+ en Posifiets. Doortrappen 60+ richt zich op de verkeersveiligheid van oudere fietsers, terwijl Posifiets bedrijven stimuleert om medewerkers vaker de fiets te laten gebruiken.
Daarnaast is verder ingezet op verkeersactieve scholen, zodat verkeerseducatie en bewustwording bij kinderen structureel aandacht krijgen. Oriëntatie deelmobiliteit Ten aanzien van het actiepunt uit de Zomernota 2023-2026 hebben we ons in 2024 verder georiënteerd op de mogelijkheden voor deelmobiliteit en is er een enquête over deelmobiliteit uitgezet om de behoefte onder inwoners en ondernemers te peilen. Het project Leudelen is verder uitgewerkt en wordt in 2025 gerealiseerd.
34
Uitbreiding aantal laadpalen Ook op het gebied van laadinfrastructuur zijn stappen gezet. Het netwerk van laadpalen is uitgebreid, waarbij ongeveer 200 laadlocaties zijn gevalideerd. Daarnaast heeft een participatieronde plaatsgevonden voor de eerste 21 locaties binnen de nieuwe concessie, zodat inwoners en ondernemers betrokken zijn bij de uitrol van laadinfrastructuur. Wat heeft dat gekost?
Verkeer, vervoer en waterstaat
(bedrag x 1.000) Primitieve Begroting na begroting wijziging 2024 2024
Geboekt 2024 t/m periode
Realisatie begroting
Lasten Verkeer en vervoer
4.389
4.403
4.134
-269
Parkeren
12
12
12
0
Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer
66
66
65
-1
16
16
15
-1
4.482
4.496
4.226
-270
-237
-393
-451
-58
Parkeren
0
0
0
0
Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer
-5
-5
-5
0
0
0
0
0
Totale Baten
-242
-398
-456
-58
Resultaat
4.241
4.099
3.772
-327
Totale Lasten Baten Verkeer en vervoer
Gladheidbestrijding Afgelopen jaar is meer onderhoud uitgevoerd aan het materieel voor uitvoering van de gladheid. Enkele machines zijn toe aan vervanging, dit wordt in nieuwe beleidsplan (vaststelling medio 2025) opgenomen. Extra lasten € 32.000. Reguleren openbare ruimte Inschatting van projectgerelateerde gedragsbeïnvloeding niet haalbaar waardoor € 46.000 minder is uitgegeven. In 2025 nadat ambtelijke capaciteit op orde is wordt hierop wederom projectmatig ingezet. Openbare verhardingen Door weersomstandigheden is deelopdracht aanbrengen slijtlagen tot 2 keer toe uitgesteld. Bij nat wegdek kan een slijtlaag niet worden aangebracht. Werkzaamheden zijn noodzakelijk en budget wordt bij eerste rarap in 2025 bijgeraamd. Minder uitgegeven € 210.000. Hogere degeneratie inkomsten van € 49.000 door extra werkzaamheden nutsbedrijven.
35
Civieltechnische kunstwerken De gemeente Leudal heeft 130 bruggen en duikerbruggen in beheer en onderhoud. Mede als gevolg van een gebrek aan personele capaciteit (ziekte) is het in 2024 niet mogelijk gebleken alle geplande onderhoudswerkzaamheden tot uitvoering te brengen. Per saldo een voordeel van € 87.000.