Ontwerp programmabegroting 2026 - 2029

Uit de vele veiligheidsthema's zoals jeugdoverlast, veilig uitgaan, handhaving, aanpak van ondermijning, evenementen, veilige buurten, coffeeshop- en prostitutiebeleid, huiselijk geweld, radicalisering, milieucriminaliteit, crisisbeheersing et cetera. zijn de volgende thema's geprioriteerd: 1. Cybercriminaliteit, 2. Jeugd en Veiligheid. 3. Ondermijning en 4. Zorg en Veiligheid. Bij het onderdeel Cybercriminaliteit geven wij uitvoering aan het meerjarig uitvoeringsplan Digitale Veiligheid en richten wij ons op het weerbaar maken van de Lelystadse samenleving. Interventies die worden uitgevoerd zijn trainingen, informatie bijeenkomsten, campagnes, escaperooms ed. voor de verschillende doelgroepen: Kinderen jongeren en ouder, ondernemers en ouderen. Dit doen wij samen met onze partners zoals het onderwijs, PVO, KVO's en Bedrijfskring, ouderenbonden bibliotheek welzijn ed. Ook worden er verschillende spreekuren georganiseerd. Bij het onderdeel Jeugd en Veiligheid geven we o.a. uitvoering aan het programma Preventie met gezag. Dit programma maakt onderdeel uit van de integrale gebiedsaanpak Samen Lelystad Oost en sluit aan op de Maatschappelijke agenda en het Integraal Veiligheidsplan. Met dit meerjarig programma wil de gemeente voorkomen dat jongeren in Lelystad Oost in de criminaliteit terechtkomen of verder afglijden.

De interventies worden uitgevoerd door diverse lokale en regionale partners en de gemeente zelf. Het Rijk stelt via een specifieke uitkering (Spuk) middelen beschikbaar. De eerste programmaperiode 2023-2025 is reeds geevalueerd, de oorspronkelijke koers wordt voortgezet in de periode 2026-2029 (onder voorbehoud van goedkeuring Ministerie JenV), met enkele aanscherpingen en nieuwe accenten. Bij de aanpak van Ondermijning zetten we enerzijds in op preventie, door inwoners en ondernemers bewust te maken van ondermijning en de signalen. Dit doen we aan de hand van communicatie- en social media campagnes en in gesprek te gaan met inwoners en ondernemers over ondermijning. Anderzijds zetten we in op repressie door controles uit te voeren en bestuurlijk op te treden tegen overtredingen. We geven bestuurlijke waarschuwingen, leggen lasten onder dwangsom op, sluiten panden en trekken vergunningen in. Bij het onderdeel Zorg en Veiligheid wordt de verbinding gelegd met het project Preventie met gezag en is er o.a. aandacht voor multi-problem gezinnen. Verder worden er acties uitgevoerd van het Uitvoeringsplan mensenhandel. Andere onderwerpen waarvoor aandacht is, zijn huiselijk geweld en de inzet van de lokale PGA (persoonsgerichte aanpak).

Gerelateerde beleidsnota's Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 Beleidsplannen rond Vergunningen Toezicht en Handhaving (VTH) Regionale Veiligheidsstrategie tussen 39 gemeenten, politie en OM Evenementenbeleid Nota prostitutie en seksbranche

Gerelateerde verbonden partijen -

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 21

2. Verkeer, vervoer en waterstaat De taakvelden binnen het cluster ‘2. Verkeer, vervoer en waterstaat’ hebben betrekking op verkeer en vervoer, parkeren, recreatieve havens en openbaar vervoer. In de overzichten hieronder wordt per taakveld inzicht geboden in de bijbehorende lasten en baten. Vervolgens wordt per taakveld aanvullende informatie geboden, bijvoorbeeld over de aard van de activiteiten, de beïnvloedbaarheid van de budgetten en de verantwoordelijke portefeuillehouder(s). Indien van toepassing wordt er ingegaan op de concrete doelstellingen voor 2026 en de bij het taakveld betrokken verbonden partijen.

2. Verkeer, vervoer en waterstaat (bedragen x €1.000) Lasten 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer Totaal Lasten Baten 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 2.4 Economische havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer Totaal Baten Eindtotaal

2026

2027

2028

2029

-21.867 -3.096 -246 -136 -25.346

-21.973 -3.078 -246 -36 -25.333

-21.971 -3.077 -246 -36 -25.330

-21.970 -3.075 -246 -36 -25.327

532 536 130 1.198 -24.147

532 536 130 1.198 -24.135

532 536 130 1.198 -24.132

532 536 130 1.198 -24.129

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 22

2.1

Verkeer en vervoer

Hoofdopgave raadsakkoord: 1. Bereikbaarheid Portefeuillehouder(s): P. van Dijk Portefeuillehouder(s): Onderdeel begrotingsmonitor 2026:

Lasten Baten

Nee

2026 -21.867 532

2027 -21.973 532

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

Bedragen x €1.000

2028 -21.971 532

2029 -21.970 532

Wettelijk [ 0 % - 20 %] [0%]

Context Op basis van de Nationale Omgevingsvisie, Wegenwet, de Wegenverkeerswet, het reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990, de Planwet verkeer en vervoer, het Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer en het Burgerlijk Wetboek is de gemeente verantwoordelijk voor de uitvoering van een verscheidenheid aan wettelijke taken op het gebied van verkeer en vervoer. Wat willen we bereiken? Om de gewenste economische ontwikkeling van Lelystad te realiseren en de bereikbaarheid te versterken, passend bij het realiseren van de inwonersgroei, intensiveert Lelystad de gemeentelijke lobby inspanningen om in ieder geval de volgende infrastructurele verbeteringen te realiseren: - Station Lelystad Zuid, mits Lelystad centrum een intercitystation blijft; - Lelystad Airport; - Lelylijn. Daarnaast is het doel om de bereikbaarheid en leefbaarheid van Lelystad op niveau te houden en daar waar mogelijk te verbeteren. Zowel wat verkeersveiligheid betreft, alsook op het gebied van sociale veiligheid en de lokale en (boven)regionale doorstroming. Conform bindende landelijke afspraken is het beleid gericht op terugdringing van het aantal doden en ernstig gewonden door gedragsbeïnvloeding en fysieke aanpassingen. In 2018 - 2020 heeft er kaderstellend afstemming plaatsgevonden met de raad om de besluiten over de ICL-evaluatie, die een relatie hebben met dit taakveld, te verwerken.

Deze nieuwe kaders vormen de basis voor de actualisatie van de MJR in 2025. Wat gaan we daarvoor doen? In dit taakveld zijn de lasten en baten opgenomen die verband houden met de taken op het gebied van verkeer en het onderhouden van de bijbehorende infrastructuur: - Weginfrastructuur verhardingen (inspectie, dagelijks- en groot onderhoud van wegen) - Civiele kunstwerken (inspectie en beheer van bruggen, tunnels, keermuren langs rijbanen en paden) - Openbare verlichting (inspectie, onderhoud en vervanging, elektriciteit, lichtmastreclames) - Reiniging verhardingen (machinaal en handmatig verwijderen van (zwerf)vuil en onkruid) - Gladheidbestrijding (preventief/ curatief strooien, machinaal- en handmatig sneeuwschuiven) - Verkeerstekens en wegmeubilair (onderhouden van verkeersregelinstallaties, verkeersborden, verkeerstekens en markeringen op het wegdek, bewegwijzering, straatnaamborden, fietsenrekken, zitbanken en dergelijke) - Advies en onderzoek verkeer (verkeersplannen en -besluiten, tellingen, afhandeling bewonersreacties en dergelijke) - Uitvoering verkeersprojecten (verkeerseducatie en gedragsbeïnvloeding, uitvoering visie fietsen in Lelystad, opstellen nieuw parkeerbeleidsplan, infra- aanpassingen ten behoeve van verkeersveiligheid en doorstroming, bereikbaarheid Lelystad Airport en LAB). - Ambities uit het raadsakkoord nader uitwerken en vertalen naar planvorming.

De beïnvloedbaarheid van de lasten en baten is vrij beperkt, omdat het hoofdzakelijk de uitvoering van wettelijke taken betreft. Wanneer het kwaliteitsniveau van onderhoud verlaagd wordt naar een minimumniveau dient de instandhouding en de sociale- en verkeersveiligheid gewaarborgd te blijven. Gerelateerde beleidsnota's Herijking kwaliteitskaders KSP; 28 april 2020 Beleidsplan Openbare verlichting 2005 Bewegwijzering in Lelystad 2016 Gladheidbestrijdingsplan Mobiliteitsvisie en Visie Fietsen in Lelystad

Gerelateerde verbonden partijen -

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 23

2.2

Parkeren

Hoofdopgave raadsakkoord: Portefeuillehouder(s): P. van Dijk Portefeuillehouder(s): Onderdeel begrotingsmonitor 2026:

Lasten Baten

Nee

2026 -3.096 536

2027 -3.078 536

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

Bedragen x €1.000

2028 -3.077 536

2029 -3.075 536

Gemeentelijk [ 0 % - 20 %] [ 0 % - 20 %]

Context In het kader van parkeerregulering biedt artikel 225 van de Gemeentewet gemeenten de ruimte om parkeerbelasting te heffen, zie daarvoor taakveld 0.63. Deze opbrengsten moeten in samenhang worden gezien met de lasten die onderdeel uitmaken van dit taakveld 2.2 Parkeren. Daarnaast valt ook fietsparkeren en gehandicaptenparkeren onder dit taakveld. Wat willen we bereiken? In dit taakveld zijn de lasten met betrekking tot het parkeerbeleid en de parkeerdrukregulering door exploitatie en beheer van parkeervoorzieningen opgenomen. Het gaat hierbij naast de kapitaallasten van parkeergarages/-terreinen om een verscheidenheid van andere kosten, zoals het dagelijks en groot onderhoud van parkeergarages/-terreinen, schoonmaakkosten, kosten voor parkeerapparatuur en geldgaring, parkeerverwijsborden, elektriciteit, waterschapsbelasting en OZB. We zorgen ervoor dat het parkeren in het Stadshart goed functioneert voor zowel de automobilist als de fietser. Wat gaan we daarvoor doen? In dit taakveld zijn de lasten met betrekking tot het parkeerbeleid en de parkeerdrukregulering door exploitatie en beheer van parkeervoorzieningen opgenomen.

Het gaat hierbij naast de kapitaallasten van parkeergarages/-terreinen om een verscheidenheid van andere kosten, zoals het dagelijks en groot onderhoud van parkeergarages/-terreinen, schoonmaakkosten, kosten voor parkeerapparatuur en geldgaring, parkeerverwijsborden, elektriciteit, waterschapsbelasting en OZB. Coöperatie ParkeerService voert in opdracht van de gemeente Lelystad diverse parkeertaken uit, waaronder de uitgifte van parkeervergunningen en abonnementen, het onderhoud van straatparkeerapparatuur en het beheer van de parkeergarages Zilverpark, De Waag, Neringweg, Agoradek en Bataviahaven (P6). De baten van de parkeerbelasting maken onderdeel uit van taakveld 0.63 (parkeerbelasting). De parkeertoezichthouders en fietsparkeerhandhavers maken onderdeel uit van taakveld 1.2 (openbare orde en veiligheid). Het aanleggen en onderhoud van 'gewone' parkeerplaatsen en -terreinen in gebieden zonder parkeerdrukregulering, zoals woonwijken, maken onderdeel uit van taakveld 2.1 (verkeer en vervoer), en bij nieuwe wijken/bedrijventerreinen van de grondexploitatie. Onder dit taakveld 2.2 vallen verder de baten en lasten van de wettelijke verplichting voor de verstrekking van gehandicaptenparkeerkaarten (GPK) en het gemeentelijk beleid voor het afhandelen van aanvragen en realiseren van gehandicaptenparkeerplaatsen op kenteken (GPP) en algemene gehandicaptenparkeerplaatsen.

Verder ook de exploitatiekosten en andere lasten van de fietsenstallingen in het stadshart. Gerelateerde beleidsnota's Parkeerverordening Lelystad Nota Parkeernormen 2023 Mobiliteitsvisie

Gerelateerde verbonden partijen Coöperatie - ParkeerService

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 24

2.3

Recreatieve havens

Hoofdopgave raadsakkoord: Portefeuillehouder(s): P. van Dijk Portefeuillehouder(s): Onderdeel begrotingsmonitor 2026:

Lasten Baten

Nee

2026 -246 130

2027 -246 130

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

Bedragen x €1.000

2028 -246 130

2029 -246 130

Gemeentelijk [ 0 % - 20 %] [ 0 % - 20 %]

Context Het faciliteren van recreatieve scheepvaart is geen wettelijke taak, maar draagt bij aan gemeentelijke speerpunten zoals de ontwikkeling van de kust. Wat willen we bereiken? Bataviahaven is een goed gefaciliteerde passanten- en evenementenhaven in Lelystad die een belangrijke bijdrage levert aan de gemeentelijke beleidsdoelstellingen op het gebied van toerisme en recreatie, alsmede aan de gebiedsontwikkeling van de kust. Wat gaan we daarvoor doen? In dit taakveld zijn de lasten en baten opgenomen met betrekking tot de recreatieve havens. In het geval van Lelystad gaat het om de Bataviahaven, waarbij geldt dat er voor de exploitatie van deze haven een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) is afgesloten met de stichting Bataviahaven. Daarnaast staan er tegenover deze gemeentelijke bijdrage ook huurinkomsten, voor de verhuur van de haven en het havenkantoor. Bij het in stand houden van deze voorziening is de beïnvloedbaarheid van de baten en lasten zeer beperkt. In 2024 is een instandhoudingsinspectie van de haven uitgevoerd. Hieruit is naar voren gekomen dat de C-steiger en drijvende steigers eerder vervangen dienen te worden dan waar in het beheerplan vanuit is gegegaan. Vervanging van deze steigers is opgenomen in de programmering van het IGOR in 2026 en 2027. Gerelateerde beleidsnota's Beheerplan Bataviahaven

2.4

Gerelateerde verbonden partijen Stichting - Bataviahaven

Economische havens en waterwegen

Hoofdopgave raadsakkoord: Portefeuillehouder(s): P. van Dijk Portefeuillehouder(s): Onderdeel begrotingsmonitor 2026:

Nee

Lasten Baten

2026 -

2027 -

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

Bedragen x €1.000

2028 -

2029 -

Gemeentelijk [0%] [0%]

Context De gemeente Lelystad exploiteert zelf geen economische havens en vaarwegen, wat maakt dat er aan dit taakveld op dit moment geen lasten en baten zijn gekoppeld. De economische hoofdvaarwegen in Lelystad (Lage Vaart, Lage Dwarsvaart, Havendiep, Larservaart, Oostervaart met bijgehorende insteekhavens) en de Noordersluis vallen onder beheer van de provincie Flevoland. Het Markermeer, IJsselmeer, Oostvaardersdiep en de Houtribsluizen vallen onder de verantwoordelijkheid van Rijkswaterstaat. Wel stemt de gemeente met de vaarwegbeheerders af hoe de bereikbaarheid van Lelystad voor de beroepsvaart gewaarborgd blijft. Gerelateerde beleidsnota's -

Gerelateerde verbonden partijen -

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 25

2.5

Openbaar vervoer

Hoofdopgave raadsakkoord: 1. Bereikbaarheid Portefeuillehouder(s): P. van Dijk Portefeuillehouder(s): Onderdeel begrotingsmonitor 2026:

Lasten Baten

Nee

2026 -136 -

2027 -36 -

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

Bedragen x €1.000

2028 -36 -

2029 -36 -

Wettelijk [ 0 % - 20 %] [0%]

Context De gemeente Lelystad is sinds 4 september 2021 niet meer gedelegeerd bevoegd concessieverlener voor het openbaar busvervoer (inclusief de buurtbus) in de gemeente. Deze bevoegdheid ligt bij de provincie Flevoland. De gemeente heeft wel een zwaarwegende adviesrol als het gaat om de jaarlijkse wijzigingen in de dienstregeling. We zijn daarnaast bevoegd gezag voor de wegbeheerderstaken met betrekking tot het openbaar vervoer, zoals het aanwijzen, realiseren en toegankelijk maken van haltes, busstation, het aanwijzen van (mogelijke) laadlocaties in de openbare ruimte en doorstromingsmaatregelen. Hiervoor zijn de bestuurlijke overeenkomsten en afspraken met betrekking tot de landzijdige bereikbaarheid Lelystad Airport, de concessie Airport Express, de concessie IJssel-Vecht (vanaf december 2023) en dynamische reisinformatiepanelen bepalend. Wat willen we bereiken? Doel is de wijken, economische kerngebieden en andere voorzieningen in Lelystad en omliggende grotere kernen goed met het openbaar vervoer bereikbaar te houden en de haltes toegankelijk te maken voor met name reizigers met een beperking. Ten aanzien van de toegankelijkheid van de haltes is een opgave in het raadsakkoord opgenomen.

Wat gaan we daarvoor doen? We hebben structureel overleg met de Provincie en EBS waarbij we op basis van signalen vanuit politiek/bewoners/bedrijfsleven bespreken welke verbeteringen in de OV ontsluiting mogelijk zijn. We adviseren de provincie/EBS als het gaat om de structurele jaarlijkse wijzigingen in de dienstregeling van het busvervoer en informeren de gemeenteraad over relevante wijzigingen. We geven uitvoering aan het besluit van de gemeenteraad voor het samen met de gemeente Almere uitvoeren van een pilot van twee jaar voor het rijden van een nachttrein in de weekenddagen tussen Lelystad en Schiphol via Amsterdam Centraal. Deze pilot is gestart in 2025 en zal definitief worden geëvalueerd in 2026. Met het nog beschikbare budget vanuit het raadsakkoord voor haltetoegankelijkheid maken we in 2026 een aantal haltes toegankelijk(er). We kijken ook in hoeverre dit mee kan liften met groot onderhoud aan wegen. Daarbovenop wordt aan het toegankelijk maken van haltes een extra impuls gegeven door een extra subsidieregeling van de provincie Flevoland die in de tweede helft van 2025 wordt verwacht. We zorgen ervoor dat bij nieuwbouwplannen vroegtijdig is nagedacht over een goede openbaar vervoer ontsluiting. Gerelateerde beleidsnota's Mobiliteitsvisie Lelystad

Gerelateerde verbonden partijen -

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 26

3. Economie De taakvelden binnen het cluster ‘3. Economie’ hebben betrekking op economische ontwikkeling, fysieke bedrijfsinfrastructuur, bedrijvenloket en bedrijfsregelingen en economische promotie. In de overzichten hieronder wordt per taakveld inzicht geboden in de bijbehorende lasten en baten. Vervolgens wordt per taakveld aanvullende informatie geboden, bijvoorbeeld over de aard van de activiteiten, de beïnvloedbaarheid van de budgetten en de verantwoordelijke portefeuillehouder(s). Indien van toepassing wordt er ingegaan op de concrete doelstellingen voor 2026 en de bij het taakveld betrokken verbonden partijen.

3. Economie (bedragen x €1.000) Lasten 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Totaal Lasten Baten 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Totaal Baten Eindtotaal

2026

2027

2028

2029

-1.372 -48.602 -708 -1.607 -52.289

-1.355 -32.562 -548 -1.142 -35.607

-1.355 -31.720 -548 -1.142 -34.765

-939 -10.772 -548 -1.142 -13.400

25 47.277 263 400 47.965 -4.324

25 32.315 263 400 33.003 -2.604

25 31.473 263 400 32.161 -2.603

25 10.525 263 400 11.213 -2.187

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 27

3.1

Economische ontwikkeling

Hoofdopgave raadsakkoord: 4. Economie Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Portefeuillehouder(s): Onderdeel begrotingsmonitor 2026:

Lasten Baten

Nee

2026 -1.372 25

2027 -1.355 25

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

Bedragen x €1.000

2028 -1.355 25

2029 -939 25

Gemeentelijk [ 100 % ] [0%]

Context De inzet op het gebied van economische ontwikkeling kent geen wettelijke basis, maar is van wezenlijk belang voor de ontwikkeling van de stad. Deze stevige ambitie maakt onderdeel uit van het raadsakkoord. Wat willen we bereiken? In december 2022 is het Economisch Perspectief Lelystad 2030 (EPL) unaniem door uw raad vastgesteld. Hierbij zijn 10 opgaven gesanctioneerd. Een en ander is inmiddels vervat in het Uitvoeringsprogramma Economisch Perspectief Lelystad (UPL). Daaraan gaan we de komende jaren werken, wat zich uit door aan de slag te gaan met de volgende voor dit taakveld relevante opgaven: “Aantrekkelijke werklocaties” (Opgave 1), “Werken aan een goed functionerend en aantrekkelijk centrum van de stad”(Opgave 5), "Kansen op het gebied van transitiesectoren"(Opgave 7), “Inzet op de op goederengerichte sectoren maak- en hoogwaardige groothandel” (Opgave 9) & “Groei van de vrijetijdseconomie” (Opgave 10). Door aan deze opgaven te werken willen we bijdragen aan de doorontwikkeling van de stedelijke economie van Lelystad. Wat gaan we daarvoor doen? Gebaseerd op het Economisch Perspectief Lelystad 2030 en bijbehorend Uitvoeringsprogamma (UPL) gaan we het komend jaar en de jaren daarna aan de slag met de door de raad eind 2022 gesanctioneerde opgaven.

Aantrekkelijke werklocaties (Opgave 1) Door de omvangrijke uitgiften in de afgelopen jaren raakt gemeente Lelystad versneld door haar voorraad bedrijventerreinen heen. In de komende periode zal ruimte worden gezocht om op termijn nieuw aanbod te kunnen toevoegen. De gemeente heeft de ambitie om samen met partners vanuit een meer integrale aanpak te werken aan de toekomstbestendigheid van het bestaande aanbod bedrijventerreinen in de gemeente. Een aanpak die wordt vormgegeven langs vier lijnen: vergroenen (klimaatadaptatie/hittestress en biodiversiteit); circulair (bevorderen circulaire productie op bedrijventerreinen); energie/verduurzaming, ruimtelijke kwaliteit (tegengaan veroudering, evt herstructurering). Werken aan een goed functionerend en aantrekkelijk centrum van de stad (Opgave 5) Om te komen tot een goed functionerend centrum is een breed gedragen (zowel intern als extern) actieplan Stadshart (leefbaarheidsprogramma) opgesteld. De komende jaren wordt dit actieplan uitgevoerd. Kansen op het gebied van transitiesectoren (Opgave 7) In beeld brengen hoe de doorontwikkeling van de stedelijke economie gestalte zou kunnen krijgen. Steeds meer bedrijven produceren zaken om de transities die nodig zijn mogelijk te maken. Een deel van die productie kan uitstekend in Lelystad plaatsvinden.

Deze kunnen uitgroeien tot nieuwe verdikkingen in de productiestructuur van Lelystad die we gaan aangrijpen om een innovatief ecosysteem te bouwen. Meer in het bijzonder kijken we hierbij naar elektrisch vliegen en circulair en biobased bouwen. Inzet op de op goederengerichte sectoren: maakindustrie en hoogwaardige groothandel (Opgave 9) De afgelopen jaren is ingezet om de kritische massa van deze sectoren te vergroten.Om te kunnen profiteren van de extra’s die dit cluster voor de stedelijke economie kan opleveren, zijn aanvullende inspanningen nodig. Hierbij denken we aan acties op het gebied van onderwijs en opleidingen, stageplekken, toeleveranties met de maakbedrijven, multimodale bereikbaarheid, een uitbreiding van waardenketens (ondersteunende diensten, services, aanverwante bedrijven en dergelijke) te bereiken. Groei van de vrijetijdseconomie (Opgave 10) Binnen dit taakveld zijn eveneens de incidentele budgetten opgenomen die bedoeld zijn voor het uitvoeren van het Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie 2016-2026. In 2026 vindt een herijking van het Uitvoeringsprogramma plaats. Daarnaast geven we onder dit taakveld ook uitvoering aan het horecabeleid de komende jaren.

Gerelateerde beleidsnota's Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie Lelystad 2016-2026 Beleidsplan toerisme en recreatie Provincie Flevoland Economisch Perspectief Lelystad 2030 Perspectief Bestemming Flevoland 2030 Strategische agenda toerisme in de MRA 2025

Gerelateerde verbonden partijen B.V. - Technofonds Flevoland

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 28

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Hoofdopgave raadsakkoord: 5. Wonen Portefeuillehouder(s): S. Kruis Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Onderdeel begrotingsmonitor 2026:

Lasten Baten

Nee

2026 -48.602 47.277

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

2027 -32.562 32.315

Bedragen x €1.000

2028 -31.720 31.473

2029 -10.772 10.525

Gemeentelijk [0%] [0%]

Context Activiteiten die gericht zijn op het scheppen van fysieke condities voor alle vormen van bedrijvigheid zijn geen wettelijke taak, maar dragen wel bij aan de (verdere) ontwikkeling van de stad. Dit taakveld heeft betrekking op de grondexploitaties bedrijventerreinen, daar waar taakveld 8.2 betrekking heeft op de grondexploitatie van de niet-bedrijventerreinen. Voor beide typen grondexploitaties geldt overigens dat ze zijn gebaseerd op een door de raad vastgesteld inhoudelijk programma. De baten en lasten die in de jaarschijven van dit taakveld zijn weergegeven, hebben betrekking op de jaarschijven van de meerjarige projectbegroting die door de raad zijn vastgesteld. Het zijn daarom ook niet de resultaten van de grondexploitaties. Over de financiële resultaten van de grondexploitaties wordt gerapporteerd in de paragraaf grondbeleid. Een eventuele versnelling in de uitgifte werkt positief door in het tempo van de te realiseren opbrengst. In het geval van gunstige marktomstandigheden kan door positieve indexatie een (iets) hogere opbrengst worden gerealiseerd. Wat willen we bereiken? De gemeentelijke grondexploitatie bedrijventerreinen is in essentie gericht op de verwerving, productie en levering van bouwrijpe grond als ondersteuning van de economische ontwikkeling van Lelystad en de ruimtelijke doelen op het gebied van bedrijvigheid.

Het draagt zorg voor bedrijfseconomische optimalisatie bij het ontwikkelen van plannen en advisering over de financieeleconomische gevolgen. Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente draagt zorg voor de beschikbaarheid van voldoende bouwgrond door het voeren van actief grondbeleid, waarbij er verantwoord wordt omgegaan met de risico’s die samenhangen met het exploiteren van gronden. In het bijzonder gaat het hierbij om de realisatie van voldoende bedrijventerreinen ten behoeve van de economische ontwikkeling van de stad. Het grondbeleid ondersteunt de ruimtelijke doelen die de gemeenteraad heeft gesteld. Gerelateerde beleidsnota's MPG Nota grondbeleid gecombineerd met uitgifte en grondprijsbeleid Verordening grond- en grondontwikkeling

Gerelateerde verbonden partijen C.V. - Ontwikkelingsmaatschappij Airport Garden City (OMAGC) N.V. - Omala

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 29

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Hoofdopgave raadsakkoord: 4. Economie Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Portefeuillehouder(s): Onderdeel begrotingsmonitor 2026:

Lasten Baten

Nee

2026 -708 263

2027 -548 263

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

Bedragen x €1.000

2028 -548 263

2029 -548 263

Gemeentelijk [ 100 % ] [0%]

Context De op bedrijven en ondernemers gerichte ondersteuning en dienstverlening vanuit de gemeente is geen wettelijke taak, maar draagt bij aan de ontwikkeling van de stad. Dit taakveld heeft een overlap met het volgende taakveld '3.4 Economische promotie' en taakveld 3.1 Economische ontwikkeling. Dit taakveld betreft de facilitering van de markten, centrummanagement en/of bedrijfsinvesteringzones en dienstverlening aan het Lelystadse bedrijfsleven. Wat willen we bereiken? Gemeentelijk accountmanagement fungeert als ogen en oren in de stedelijke economie van de gemeente Lelystad. Zij zetten in op de ondersteuning van ons bestaande bedrijfsleven zodat zij optimaal kunnen ondernemen. Ze zijn onmisbaar in de ontsluiting van beschikbare kennis en ondersteuningsfaciliteiten voor ondernemers. Daar waar acquisitie zorgt voor het binnenhalen van nieuwe bedrijvigheid, zorgt accountmanagement met haar activiteiten voor doorgroei en behoud van bestaande bedrijvigheid. Wat gaan we daarvoor doen? Accountmanagement De accountmanagers zijn een spil in de communicatie en verbinding op de dossiers lokale inkoop, netcongestie, Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen, stimuleren organisatiegraad bedrijventerreinen, toekomstbestendigheid bedrijfsleven en toekomstbestendige bedrijventerreinen.

Zij zullen zich de komende jaren op bovenstaande dossiers inzetten (Opgave 1: Aantrekkelijke werklocaties, Opgave 3: Versterken ondernemersklimaat, Uitvoeringsprogramma Economisch Perspectief Lelystad). Om deze activiteiten goed uit te kunnen voeren zijn voldoende toereikende middelen noodzakelijk. Accountmanagement Stadshart Daarnaast wordt vanuit het Actieplan Stadshart vanuit de gemeente gewerkt aan de ontwikkeling van een bruisend en economisch sterk Stadshart door vanuit dit taakveld middels centrummanagement in te zetten op de organisatiegraad binnen het centrum. (Opgave 5: Aantrekkelijk centrum van de stad, Uitvoeringsprogramma Economisch Perspectief Lelystad). Gerelateerde beleidsnota's Verordening marktgelden Lelystad 2021 Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen Uitvoeringsprogramma Economisch Perspectief Lelystad Actieplan Stadshart Lelystad Masterplan Stadshart 3.0

Gerelateerde verbonden partijen -

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 30

3.4

Economische promotie

Hoofdopgave raadsakkoord: 4. Economie Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Portefeuillehouder(s): A. Messelink-Dijkstra Onderdeel begrotingsmonitor 2026: Nee

Lasten Baten

2026 -1.607 400

2027 -1.142 400

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

Bedragen x €1.000

2028 -1.142 400

2029 -1.142 400

Gemeentelijk [ 100 % ] [0%]

Context Activiteiten die gericht zijn op het 'op de kaart zetten' van de gemeente zijn geen wettelijke taak, maar dragen wel bij aan de (verdere) ontwikkeling van de stad. Dit taakveld heeft een overlap met het vorige taakveld '3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen' en taakveld '3.1 Economische ontwikkeling' en bevat de activiteiten die gericht zijn op promotie en acquisitie. Een hoofdopgave uit het raadsakkoord is dat Lelystad in 2040 een aantrekkelijke, economisch gezonde stad is met 100.000 inwoners. Dit betekent dat we extra inwoners moeten aantrekken en dat er 1400 extra woningen per jaar gebouwd moeten worden. Lelystad werkt aan versterking van haar reputatie en aantrekkingskracht. De vastgestelde Marketingvisie Lelystad vormt hiervoor het strategisch kader. Deze positioneert de stad als “Grond voor vooruitgang” (geen slogan), met drie merkwaarden (gedurfd, groei, genieten) en vijf positioneringspijlers (Wonen, Natuur, Ondernemen, Beleven en Samenleven). Het bijbehorende stadsmarketingplan ligt ter besluitvorming bij directie en college en vertaalt de visie naar een samenhangende en gefaseerde aanpak. Wat willen we bereiken? In dit taakveld zijn de lasten opgenomen die verband houden met promotionele en acquisitieactiviteiten, gericht op de groei van Lelystad - in het aantrekken van zowel nieuwe bedrijvigheid als nieuwe inwoners.

Op het vlak van bedrijfsacquisitie kan op basis van de ontwikkelingen van de voorbije jaren worden geconcludeerd, dat de vestiging van bedrijven uit de sectoren Maak, Logistiek en Handel uitermate succesvol is geweest. Daarbij worden ontwikkelingen van regionaal en nationaal belang als Lelystad Airport en Flevokust Haven optimaal benut. Dit is het resultaat van doorlopende marktbewerking. De vertegenwoordiging door acquisitiemensen van Lelystad binnen de relevante netwerken en op beurzen en events in binnen- en buitenland maakt hiervan onderdeel uit. De komende jaren worden vanuit acquisitie de eerste stappen gezet om bedrijvigheid aan te trekken passend bij de doorontwikkeling van de economie naar meer Tech en Transitie (Opgave 6: Uitbouwen en verzilveren propositie, Opgave 7: Kansen op het gebied van transitiesectoren, Uitvoeringsprogramma Economisch Perspectief Lelystad). Daarnaast bevat dit taakveld capaciteit op het vlak van economische ontwikkeling (gerelateerd aan taakveld 3.1) en bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (gerelateerd aan taakveld 3.3). Het evenementenbeleid dat in 2024 is door uw raad is vastgesteld heeft tot doel om van Lelystad een evenementenstad te maken. Toeristenbelasting In de gemeente Lelystad is de toeristenbelasting van toepassing.

De heffing van toeristenbelasting (€ 400.000) is gemeentelijk beleid en de baten vallen onder de vrij te besteden algemene dekkingsmiddelen. De twee vormen van toeristenbelasting zijn: 1. Een ‘gewone’ toeristenbelasting voor het verblijf in hotels, pensions, (recreatie)woningen, tenten en caravans 2. Een watertoeristenbelasting voor het verblijf op vaartuigen in het gemeentelijk watergebied Stadsmarketing Met stadsmarketing versterken we de trots en verbinding in Lelystad. We laten zien wat onze stad uniek maakt en brengen dat tot leven met een gedeeld en herkenbaar verhaal. Zo dragen we bij aan een stad waar mensen zich thuis voelen en willen (blijven) wonen, ondernemers bloeien en bezoekers verrast worden. Daarmee dragen we, samen met de partners in de stad, bij aan een sterke toekomst.

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 31

3.4

Economische promotie (vervolg)

Lasten Baten

2026 -1.607 400

2027 -1.142 400

Bedragen x €1.000

2028 -1.142 400

2029 -1.142 400

Wat gaan we daarvoor doen? De gemeentelijke inzet is gericht op het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid en inwoners - en levert daarmee een belangrijke bijdrage in de verdere groei van de stad. Acquisitie bedrijvigheid De komende jaren worden vanuit acquisitie de eerste stappen gezet om bedrijvigheid aan te trekken passend bij de doorontwikkeling van de economie naar meer Tech en Transitie. Acquisitie zal zich meer gaan richten op economische activiteiten rond Biobased en circulair bouwen alsmede duurzame luchtvaart. Om binnen deze nieuwe netwerken positie te verkrijgen, maar ook om in te kunnen spelen op kansen die zich voordoen (zoals KNVB, Defensie) zijn toereikende middelen nodig. Evenementen In 2024 is het evenementenbeleid vastgesteld. De voorliggende jaren zal aan dit beleid uitvoering worden gegeven, door zowel bestaande evenementen te ondersteunen en nieuwe evenementen naar Lelystad te halen. Toeristenbelasting Artikel 224 van de Gemeentewet biedt ruimte om toeristenbelasting te heffen. Stadsmarketing In 2026 staat het uitvoeren van het stadsmarketingplan centraal. Dat betekent: het formaliseren en implementeren van het plan, het op orde brengen van de basis (kaders, werkwijzen en merkuitstraling) en het starten met eerste merkversterkende activiteiten. Daarnaast richten we monitoring en rapportage in, zodat effecten op imago en reputatie inzichtelijk worden.

De uitvoering verloopt gefaseerd: in 2026 ligt de nadruk op basis en merk laden, in de jaren daarna op opschaling en verankering. Gerelateerde beleidsnota's Economisch Perspectief Lelystad 2030 Uitvoeringsprogramma Economisch Perspectief Lelystad 2030

Gerelateerde verbonden partijen -

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 32

4. Onderwijs De taakvelden binnen het cluster ‘4. Onderwijs’ hebben betrekking op onderwijshuisvesting, onderwijsbeleid en leerlingzaken. In de overzichten hieronder wordt per taakveld inzicht geboden in de bijbehorende lasten en baten. Vervolgens wordt per taakveld aanvullende informatie geboden, bijvoorbeeld over de aard van de activiteiten, de beïnvloedbaarheid van de budgetten en de verantwoordelijke portefeuillehouder(s). Indien van toepassing wordt er ingegaan op de concrete doelstellingen voor 2026 en de bij het taakveld betrokken verbonden partijen.

4. Onderwijs (bedragen x €1.000) Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal Lasten Baten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal Baten Eindtotaal

2026

2027

2028

2029

-18.411 -11.014 -29.424

-19.285 -4.168 -23.453

-19.400 -4.168 -23.568

-19.656 -4.168 -23.824

3.354 6.561 9.915 -19.509

3.449 146 3.595 -19.858

3.422 146 3.568 -20.000

3.368 146 3.515 -20.309

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 33

4.1

Openbaar basisonderwijs

Hoofdopgave raadsakkoord: Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Portefeuillehouder(s): Onderdeel begrotingsmonitor 2026:

Lasten Baten

Nee

2026 -

2027 -

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

Bedragen x €1.000

2028 -

2029 -

-

Context Sinds de verzelfstandiging van dat het openbaar onderwijs, inmiddels reeds jaren geleden, resteren de gemeente nog slechts enkele wettelijke taken/bevoegdheden. Te denken valt aan het beoordelen van de financiële stukken, het benoemen van leden van de Raad van Toezicht en het ultiem kunnen ingrijpen bij wanbeleid. Evenwel heeft dit geen financiële vertaling in de begroting. Gerelateerde beleidsnota's -

Gerelateerde verbonden partijen -

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 34

4.2

Onderwijshuisvesting

Hoofdopgave raadsakkoord: 2. Onderwijs Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Portefeuillehouder(s): A. Messelink-Dijkstra Onderdeel begrotingsmonitor 2026: Nee

Lasten Baten

2026 -18.411 3.354

2027 -19.285 3.449

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

Bedragen x €1.000

2028 -19.400 3.422

2029 -19.656 3.368

Wettelijk [ 0 % - 20 %] [ 0 % - 20 %]

Context Gemeenten hebben een wettelijke zorgplicht voor de onderwijshuisvesting van het primair, (voortgezet) speciaal en voortgezet onderwijs. Deze zorgplicht omvat (de bekostiging van) nieuwbouw, uitbreiding(en), ingebruikname van gebouwen, huur tijdelijke huisvesting, herstel van constructiefouten, terreinen en de bekostiging van eerste inrichting. Daarnaast zijn gemeenten verantwoordelijk voor de instandhouding van gymzalen van het primair en speciaal onderwijs. Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor de exploitatie van schoolgebouwen, het binnen- en buitenonderhoud, schoonmaak en aanpassingen. Wat willen we bereiken? De doelstellingen binnen dit taakveld vloeien grotendeels voort uit de wettelijke zorgplicht die de gemeente heeft voor onderwijshuisvesting. In hoofdlijn omvat deze zorgplicht: het zorgen voor voldoende en ‘adequate’ schoolgebouwen en gymvoorzieningen voor het onderwijs. De wijze waarop in Lelystad invulling wordt gegeven aan deze zorgplicht is vastgelegd in het Beleidskader onderwijshuisvesting. Op basis van dit kader zijn de investeringen die we doen gericht op het realiseren van schoolgebouwen die groen en onderscheidend zijn, toekomstbestendig en passend bij het onderwijs dat er wordt geven. De planning van onderwijshuisvestingsvoorzieningen verloopt via het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) Jaarprogramma en het IHP meerjarenperspectief.

Via het IHP Jaarprogramma kunnen schoolbesturen aanvragen indienen voor huisvestingsvoorzieningen die nodig of gewenst zijn voor het onderwijs voor de korte(re) termijn. Het betreft voorzieningen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is of waarvoor de gemeente beleid heeft vastgesteld. Het IHP meerjarenperspectief betreft de meerjarige investeringsagenda voor de (fasegewijze) vernieuwing van de verouderde schoolgebouwen in de stad. Naast vernieuwing, richt de opgave binnen dit taakveld zich ook steeds meer op uitbreiding van de ruimte voor onderwijs als gevolg van de groei van de stad. Wat gaan we daarvoor doen? Het opstellen en actualiseren van het IHP Jaarprogramma is een jaarlijks terugkerende taak, waaraan in 2026 uitvoering wordt gegeven met het IHP Jaarprogramma 2026-2027. In het kader van het IHP Meerjarenperspectief 2019-2026 wordt verder gewerkt aan de vernieuwing van het gebouwenbestand voor het onderwijs in de stad. IKC De Tjalk en MFA De Botter zijn inmiddels gereed en in gebruik genomen. Dit najaar vindt nog de oplevering van het gerenoveerde schoolgebouw van basisschool Timotheüs plaats. In 2026 worden de nieuwe gebouwen voor basisscholen de Regenboog en Wingerd (KC Voorhof) en De Kring verwacht. Daarnaast wordt gewerkt aan nog 5 nieuwbouwprojecten die zich in verschillende stadia van uitvoering bevinden.

Daarmee zijn alle projecten uit het IHP Meerjarenperspectief 2019-2026 voltooid of in uitvoering. Samen met de schoolbesturen wordt ondertussen gewerkt aan de zgn ‘tweede tranche’ van het IHP – Meerjarenperspectief, ofwel de investeringsagenda voor de periode 2027-2034. Met dit traject wordt verdere invulling gegeven aan de vernieuwing van de schoolgebouwen uit de jaren 60,70 en 80. Het traject wordt ook aangegrepen op het onderwijshuisvestingsbeleid opnieuw tegen het licht te houden. Beoogd is om zowel het herijkte beleidskader als de tweede tranche van het IHP Meerjarenperspectief in het eerste kwartaal van 2026 aan uw raad voor te leggen Gerelateerde beleidsnota's Beleidskader onderwijshuisvesting Integraal Huisvestingsplan (IHP) - Jaarprogramma 2025-2026 IHP - Meerjarenperspectief 2019-2026

Gerelateerde verbonden partijen -

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 35

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Hoofdopgave raadsakkoord: 2. Onderwijs Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Portefeuillehouder(s): Onderdeel begrotingsmonitor 2026:

Lasten Baten

Nee

2026 -11.014 6.561

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

2027 -4.168 146

Bedragen x €1.000

2028 -4.168 146

2029 -4.168 146

Wettelijk [ 0 % - 20 %] [0%]

Context Naast de wettelijke taak op het gebied van onderwijshuisvesting, die staat beschreven in taakveld 4.2 heeft de gemeente eveneens een verscheidenheid aan wettelijke taken op het gebied van onderwijsbeleid en leerlingzaken. Daarnaast is er een relatie met diverse andere taakvelden zoals jeugd, gezondheid, vrijetijdsbesteding en armoede. Ten aanzien van Doorstroompunt (voorheen RMC-functie) is er een nauwe relatie met Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie (reintegratie, toeleiding naar werk van inwoners die een beroep kunnen doen op ondersteuning, begeleiding en arbeidstoeleiding in kader van de Participatiewet). Vanuit het door de Rijksoverheid ingestelde NPO-programma om opgelopen vertraging/achterstanden van leerlingen door Corona in te halen zijn ter beschikking gesteld tot 1 juli 2025. De middelen zijn vanaf 2026 niet meer beschikbaar. Verwachting is dat de impact van de opgelopen vertraging en/of achterstanden van leerlingen als gevolg van de corona-periode nog wel merkbaar blijft. Wat willen we bereiken? Binnen dit taakveld zijn de lasten en baten opgenomen die samenhangen met het lokale onderwijsbeleid en leerlingzaken. Het gaat hierbij om de volgende zaken: Lokaal Educatieve Agenda (LEA) De gemeente vindt goed onderwijs voor de kinderen en jongeren belangrijk.

Daar waar mogelijk en/of nodig wordt ingezet op het stimuleren en/of faciliteren van de kwaliteit in het onderwijs, zoals ook besproken in het raadsakkoord. In nauwe samenwerking met onder andere onderwijspartners en kinderopvang zijn er focuspunten geformuleerd, gericht op aanjagen van innovatie en verbetering ten behoeve van kinderopvang en onderwijs. Er wordt gewerkt aan een meerjarige werkagenda 2026-2032 waar aandacht is voor het tekort aan professionals in de kinderopvang en het onderwijs, de maatschappelijke opdracht van het onderwijs en de kinderopvang, samenwerking van onderwijs, maatschappelijke partners en jeugdhulp en prettige werk- en leeromgevingen. Onderwijskansenbeleid Afgelopen jaar is er hard gewerkt aan een stedelijke visie rondom het jonge kind en zijn er afspraken gemaakt ten behoeve van de samenwerking. Het komende jaar zal dit verder uitgewerkt en geëvalueerd worden. De gemeente ontvangt rijksmiddelen voor het onderwijsachterstandenbeleid en heeft vanuit daar het doel om segregatie te voorkomen, integratie te bevorderen, ouderbetrokkenheid te verhogen en (ontwikkel- en taal)achterstanden bij kinderen te voorkomen en te verminderen. Hiervoor moeten voldoende voorschoolse plekken binnen de kinderopvang worden gefaciliteerd.

Op deze voorschoolse plekken, ook wel VVE-plekken genoemd, wordt gestructureerd gewerkt aan het voorkomen van taal- en ontwikkelachterstanden van doelgroeppeuters door spelend te leren. Hierin wordt verwacht dat er een goede verdeling tussen doelgroep- en nietdoelgroepkinderen is. Daarnaast kent Lelystad verschillende basisscholen met in meer of mindere mate het risico op onderwijsachterstanden op basis van de schoolpopulatie. Alle scholen kunnen worden ondersteund in de aanpak van achterstanden op basis van een projectplan met resultaatafspraken. Het beleid bestrijkt de periode 2024-2026, tot die tijd zijn de gelden vanuit het rijk geborgd. De middelen van het onderwijsachterstandenbeleid worden ieder jaar door het Rijk beschikt. Ten tijde van dit schrijven zijn de middelen voor 2027 tot en met 2029 nog niet bekend. De huidige politieke situatie biedt onvoldoende inzicht om hier verdere uitspraken over te doen. Peuteropvang In de gemeente Lelystad is er voor peuters vanaf twee jaar peuteropvang. Vanuit de wettelijke taak en om peuteropvang te stimuleren betaalt de gemeente een bijdrage van maximaal 320 uur per jaar per peuter. De ouder betaalt hiervoor een eigen bijdrage. Voor ouders die deze ouderbijdrage niet kunnen bekostigen vergoedt de gemeente de ouderbijdrage zodat financiën geen reden zijn in het niet deelnemen aan peuteropvang.

Dit voorkomt segregatie tussen verschillende groepen peuters. Monitoring kwaliteit peuteropvang en VVE De gemeente heeft de wettelijke taak om de globale ontwikkeling van doelgroepkinderen, vanuit het onderwijskansenbeleid, te volgen. Hiervoor zijn afspraken gemaakt met stichting SchOOL, die logopedisten in dienst heeft genomen, om kleuters in de stad logopedisch te screenen. We ronden in het eerste kwartaal het onderzoek naar de inzet van logopedie in Lelystad in vergelijking tot andere gemeenten af. Er komt een advies voor de doorontwikkeling van logopedie. Passend onderwijs en de aansluiting van onderwijs en jeugdhulp De gemeente voert op overeenstemming gerichte overleggen (OOGO) met de samenwerkingsverbanden over de aansluiting van onderwijs op het jeugdbeleid en de aansluting van onderwijsbeleid in het ondersteuningsplan op jeugdbeleid. Onderdeel van deze gesprekken is onder andere het creeëren van gedeeld referentiekader en de maatregelen benoemd in het uitvoeringsprogramma Samen voor de Jeugd.

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 36

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken (vervolg)

Lasten Baten

2026 -11.014 6.561

2027 -4.168 146

Bedragen x €1.000

2028 -4.168 146

2029 -4.168 146

Wat willen we bereiken? (vervolg) Stimuleren van schooldeelname en het voorkomen van voortijdig schoolverlaten Schoolaanwezigheid draagt bij aan de ontwikkeling van jeugdigen in onze stad. Binnen het team Leerlingzaken (leerplicht en Doorstroompunt) wordt er ingezet op preventief en outreachend werken, en de daarbij behorende kwaliteitscultuur. We onderzoeken samenwerking met de onderwijsinspectie en zijn bezig om extra kwaliteitsslagen te maken. In aanloop naar de implementatie van de nieuwe wet Van school naar duurzaam werk willen we meer inzetten op passende routes voor de jongeren, gericht op school, werken, of een combinatie daarvan (praktijkleren). Vanaf 2026 wordt de leeftijd van jongeren die begeleid worden door het Doorstroompunt (voorheen RMC) verhoogd naar 27 jaar. Hieraan wordt in nauwe samenwerking met de teams Werk & Inkomen en verschillende maatschappelijke partners en onderwijsinstellingen. Voor de aanpak vsv wordt op basis van de regionale en lokale analyse een nieuw regionaal programma vsv en lokaal plan opgesteld. Voor de wettelijke taken leerplicht en Doorstroompunt worden vanaf 2026 enkele aanpassingen in beleid en uitvoering gefaseerd geïmplementeerd. Leerlingenvervoer De gemeente is financieel verantwoordelijk voor de bekostiging van het leerlingenvervoer.

Het gaat hierbij om een vergoeding voor passend vervoer naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school, die aansluit op de levensovertuiging van de ouders en/of de leerling en om passende vergoedingen voor kinderen die door ziekte/handicap of gedragsproblemen niet zelfstandig naar school kunnen. Op deze manier is vervoer geen belemmering voor een kind om mee te doen aan het onderwijs en dragen we bij aan een inclusieve samenleving. Wat gaan we daarvoor doen? Allereerst wordt vanzelfsprekend uitvoering gegeven aan alle bovengenoemde activiteiten en ambities. We spelen onze rol in het bijdragen aan het vergroten van keuzevrijheid, verbetering van de kwaliteit en het creëren van een breder aanbod in het onderwijs. Gesprekken met initiatiefnemers van nieuw onderwijs in onze stad worden gevoerd. We maken een verschuiving van terugdringen VSV naar het bevorderen van schoolaanwezigheid. Dit doen we in nauwe samenwerking met het onderwijs, lokale partners en regionale partners. Voor de ongediplomeerde jongeren 16-27 jaar, die niet meer op school ingeschreven staan of aan het werk zijn, de zogenaamde NEET-jongeren, ontwikkelen we een gerichte aanpak in nauwe samenwerking met de uitvoeringsteams en -organisaties. Binnen de onderwijsregio is er significant aandacht voor het lerarentekort. Als bestuurlijk partner sluiten we aan bij de onderwijsbesturen.

We gaan pilots draaien waarbij integraal werken aan maatschappelijke opgaven vorm krijgt in de scholen, vanuit de Maatschappelijke Agenda (MAG, waardoor de onderwijskwaliteit wordt verhoogd en de samenwerking met maatschappelijke partners wordt versterkt. Tot slot wordt de inzet, op basis van het raadsakkoord, voor schoolconciërges geëvalueerd en het hoger onderwijs in de stad HBO/WO-opleiding voortgezet en geïntensiveerd. Gerelateerde beleidsnota's Maatschappelijke Agenda Beleidskader Onderwijsachterstandenbeleid 2024-2026 Uitvoeringsprogramma Samen voor de Jeugd

Gerelateerde verbonden partijen -

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 37

5. Sport, cultuur en recreatie De taakvelden binnen het cluster ‘5. Sport, cultuur en recreatie’ hebben betrekking op sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, -productie en –participatie, media en openbaar groen en (openlucht) recreatie. In de overzichten hieronder wordt per taakveld inzicht geboden in de bijbehorende lasten en baten. Vervolgens wordt per taakveld aanvullende informatie geboden, bijvoorbeeld over de aard van de activiteiten, de beïnvloedbaarheid van de budgetten en de verantwoordelijke portefeuillehouder(s). Indien van toepassing wordt er ingegaan op de concrete doelstellingen voor 2026 en de bij het taakveld betrokken verbonden partijen.

5. Sport, cultuur en recreatie (bedragen x €1.000) Lasten 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Lasten Baten 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Baten Eindtotaal

2026

2027

2028

2029

-958 -5.407 -5.637 -206 -3.112 -11.803 -27.123

-393 -5.051 -5.965 -206 -2.865 -11.777 -26.258

-393 -5.051 -5.914 -206 -2.865 -11.776 -26.205

-393 -5.051 -5.913 -206 -2.865 -11.776 -26.204

478 293 247 1.018 -26.105

293 247 540 -25.718

293 247 540 -25.665

293 247 540 -25.663

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 38

5.1

Sportbeleid en activering

Hoofdopgave raadsakkoord: 6. Voorzieningen Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Portefeuillehouder(s): Onderdeel begrotingsmonitor 2026:

Lasten Baten

Nee

2026 -958 478

2027 -393 -

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

Bedragen x €1.000

2028 -393 -

2029 -393 -

Gemeentelijk [ 100 % ] [0%]

Context Sinds het vervallen van de Welzijnswet in 2007 is er geen wettelijk kader voor het sportbeleid van gemeenten. Sport- en beweegbeleid is een beleidsterrein waarmee gemeenten zich kunnen onderscheiden als een vitale, veerkrachtige en aantrekkelijke woon- en leefstad. Het voorzieningenniveau op het gebied van sport en bewegen levert een bijdrage aan de ontwikkeling van Lelystad tot een vitale, inclusieve en gezonde stad. Wat willen we bereiken? We gaan voor een Lelystad met gezonde, actieve en betrokken inwoners en een stad die een gezonde leefstijl uitademt. Een stad die gezien wordt als vitale stad. Sporten en bewegen zijn een dagelijks onderdeel van het leven van onze inwoners. In de Sport- en beweegvisie 2023 - 2030 is uitgewerkt hoe we dat willen bereiken. De belangrijkste ambities zijn: 1. Bewegen en sporten zorgen ervoor dat steeds meer van onze inwoners zich fit voelen en gezond zijn. Voor iedereen is er passend, aantrekkelijk en toegankelijk sport- en beweegaanbod. 2. Vitale sportverenigingen versterken de sociale cohesie in de wijken van onze stad. 3. Onze groeiende stad biedt voor iedereen voldoende ruimte om te bewegen en sporten. 4. Lelystedelingen zijn van jongs af aan vaardig in bewegen en ontwikkelen hun talenten. 5. Sportevenementen inspireren onze inwoners en onze sportaanbieders.

Deze ambities dragen bij aan de doelstelling in het raadsakkoord om 8300 meer Lelystedelingen in beweging de brengen. Wat gaan we daarvoor doen? We gaan meer aandacht besteden aan monitoring om op die manier beter zicht te krijgen op de effectiviteit en interventies en activiteiten op het gebied van sportstimulering. Daarnaast blijven we inzetten op laagdrempelig beweegaanbod voor alle doelgroepen met inzet van de uitvoerende buurtsportcoaches bij Sportbedrijf Lelystad. Verenigingsondersteuning blijft een belangrijk onderwerp, waarbij extra aandacht uitgaat naar het thema Sociale Veiligheid. Gerelateerde beleidsnota's Sport- en beweegvisie 2023-2030

Gerelateerde verbonden partijen N.V. - Sportbedrijf Lelystad

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 39

5.2

Sportaccommodaties

Hoofdopgave raadsakkoord: 6. Voorzieningen Portefeuillehouder(s): D. Grimbergen Portefeuillehouder(s): Onderdeel begrotingsmonitor 2026:

Lasten Baten

Nee

2026 -5.407 -

2027 -5.051 -

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

Bedragen x €1.000

2028 -5.051 -

2029 -5.051 -

Gemeentelijk [ 100 % ] [0%]

Context Sinds het vervallen van de Welzijnswet in 2007 is er geen specifiek wettelijk kader voor het sportbeleid van gemeenten. Wel is er een grondwettelijke opgave voor overheden om voorwaarden te scheppen voor o.a. vrijetijdsbesteding (Art 22 lid 3). Sport- en beweegbeleid is een beleidsterrein waarmee gemeenten zich kunnen onderscheiden als een vitale, veerkrachtige en aantrekkelijke woon- en leefstad. Het voorzieningenniveau op het gebied van sport en bewegen, met een accent op breedtesport levert een bijdrage aan de ontwikkeling van Lelystad tot een vitale, inclusieve en gezonde stad. Wat willen we bereiken? Binnen dit taakveld zijn de lasten opgenomen die verband houden met de subsidie die de gemeente verstrekt aan de N.V. Sportbedrijf Lelystad, als een bijdrage voor de exploitatie en beheer van de maatschappelijke sportaccommodaties en sportvelden. Met het realiseren van een kwalitatief, bereikbaar en betaalbaar voorzieningenniveau bieden we alle inwoners van de stad de mogelijkheid om op hun eigen niveau deel te nemen aan lokale beweeg- en sportactiviteiten. Wat gaan we daarvoor doen? De N.V. Sportbedrijf Lelystad zorgt voor de exploitatie van diverse binnensportaccommodaties en zwembad De Koploper. Daarnaast vervullen zij een adviserende rol in relatie tot sportaccommodatievraagstukken.

Voor 2026 zal dit onder andere betrekking hebben op uitvoering van het Intgraal Huisvestingsplan Sport (IHP Sport) dat in juli 2024 door de raad is vastgesteld. Daarnaast vervult de N.V. Sportbedrijf Lelystad ook een grote rol in voorbereiding van nieuwe ontwikkelingen zoals sportpark ZuiderC, de nieuwe sporthal Rietlanden III en de komst van een blaashal. Gerelateerde beleidsnota's Sport- en beweegvisie 2023-2030

Gerelateerde verbonden partijen -

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 40

5.3

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

Hoofdopgave raadsakkoord: 6. Voorzieningen Portefeuillehouder(s): S. Kruis Portefeuillehouder(s): Onderdeel begrotingsmonitor 2026:

Nee

Lasten Baten

2026 -5.637 293

2027 -5.965 293

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

Bedragen x €1.000

2028 -5.914 293

2029 -5.913 293

Gemeentelijk [ 100 % ] [0%]

Context De gemeente heeft geen specifieke wettelijke verplichting met betrekking tot het lokale cultuurbeleid. Wel is er een grondwettelijke taak voor de overheid om voorwaarden te scheppen voor maatschappelijke en culturele ontplooing en voor vrijetijdsbesteding. Op 25 april 2023 heeft de raad met het vaststellen van de Cultuurvisie, het gemeentelijk cultuurbeleid tot aan 2030 vastgesteld. Daarmee heeft de gemeenteraad aangegeven wat zij als de belangrijke beleidslijnen ziet voor het gemeentelijk cultuurbeleid voor de komende jaren. De komende jaren wil het cultuurbeleid inspelen op de verwacht biedt voor de groei van de stad, op een breder bereik van culturele activiteiten en vooral ook op de verbindende kracht van kunst en cultuur. En de mogelijkheden die kunst en cultuur biedt voor persoonlijke ontwikkeling. Naast de professionele culturele instellingen, maken ook andere culturele organisaties en initiatieven en amateurkunstorganisaties deel uit van het lokale culturele voorzieningenniveau. Wat willen we bereiken? Met het cultuurbeleid willen we bijdragen aan aan de kernopgaven van de stad. Enerzijds omdat goede culturele voorzieningen zorgen voor de aantrekkelijkheid van stad.

Maar ook omdat veel waarde wordt gehecht aan de ontwikkel- en ontmoetingsfunctie die kunst en cultuur inwoners bieden, en aan de diversiteit van het culturele aanbod zodat verschillende inwoners zich hiermee verbonden voelen. Lelystad wil zo een stad zijn die inspireert, prikkelt en uitdaagt met culturele programma’s voor alle leeftijden, leefstijlen en interesses en met culturele activiteiten voor en door inwoners in elke wijk van de stad. Wat gaan we daarvoor doen? Om zo veel mogelijk inwoners te bereiken, wordt ingezet op het betrekken van nieuwe doelgroepen bij het culturele leven in Lelystad, meer samenwerking tussen cultuurorganisaties en andere maatschappelijke sectoren en op een verbreding van het cultuuraanbod voor jongeren. Ook wordt ingezet op meer cultuuraanbod in de wijken, afgestemd op de behoefte per wijk. Daarnaast komt er meer ruimte voor cultureel ondernemerschap. De subsidieverlening wordt beter afgestemd op de cultuursector, zodat er meer mogelijkheden komen om in te springen op culturele ontwikkelingen. De culturele infrastructuur wordt afgestemd op de verwachte groei van de stad, ondermeer met een volwaardig poppodium. Daarnaast worden in 2026 begrotingssubsidies verleend aan diverse culturele organisaties waaronder de stichting Agora, de stichting Corneel en de stichting CKC De Kubus.

Tevens worden er projectsubsidies verleend ten behoeve van verschillende culturele initatieven zoals festivals, tentoonstellingen en voor amateurkunstpresentaties. Gerelateerde beleidsnota's Beleidsvisie cultuur 2024 - 2030

Gerelateerde verbonden partijen -

Ontwerp programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 – 2029 (vóór raadsbehandeling) 41

5.4

Musea

Hoofdopgave raadsakkoord: Portefeuillehouder(s): S. Kruis Portefeuillehouder(s): Onderdeel begrotingsmonitor 2026:

Lasten Baten

Nee

2026 -

2027 -

Aard activiteiten: Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten:

Bedragen x €1.000

2028 -

2029 -

-

Context Tot dit taakveld behoren de lasten en baten die te maken hebben met musea, exposities, archeologie, heemkunde of historische archieven. De gemeente Lelystad exploiteert of subsidieert op dit moment niet dit soort activiteiten, wat maakt dat dit taakveld niet van toepassing is. Binnen dit taakveld is er wel sprake van een verbonden partij, zijnde de stichting Uiver Constellation. Met de deelname in deze stichting heeft de gemeente samen met andere partners het recht op de exploitatie van de vliegtuigen Uiver en Constellation verkregen, waarmee de stichting destijds heeft bijgedragen aan het behoud van het Aviodrome voor Lelystad. Batavialand valt primair niet onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Dit is een verantwoordelijkheid van de provincie en het rijk. Vanuit de relatie met de stad is op onderdelen projectmatige samenwerking mogelijk. Wat willen we bereiken? Er zijn in Lelystad geen door de gemeente gesubsidieerde musea of presentatieinstellingen op het gebied van beeldende kunst, archeologie, heemkunde of historische archieven. Er worden wel incidentele subsidies verleend voor tijdelijke presentaties en manifestaties op het gebied van beeldende kunst en vormgeving, maar die vallen buiten het kader van museaal beleid.

Bij de evaluatie van het culturele klimaat in de stad is geconcludeerd dat het huidige voorzieningenniveau op gebied van beeldende kunst beperkt is. Er zijn weinig expositiemogelijkheden en er is een summier aanbod aan ateliers en werkruimten. Daardoor zijn er niet veel kunstenaars die Lelystad als uitvalsbasis of vestigingsplaats kiezen. De stad mist een goed podium voor de beeldende kunst en vormgeving. In het licht van de groeiambitie van de stad zal worden onderzocht of een (museale) kunstvoorziening/podium of kunsthal voor beeldende kunst een adequate bijdrage kan leveren aan het culturele klimaat en de ontwikkeling van de stad als toeristische bestemming. Wat gaan we daarvoor doen? Er is in 2024 onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor een adequate presentatievoorziening voor de beeldende kunst. Op grond van de uitkomsten van dit onderzoek wordt in 2025 gekeken op welke wijze een presentatieinstelling kan worden ingericht die goed aansluit bij het culturele ecosysteem van de stad. Op basis van de uitkomsten van dit vervolgonderzoek wordt gekeken in welke mate de voorgestelde opzet voor zo'n voorziening kan worden gerealiseerd. Met Batavialand vindt afstemming plaats over het informatiepunt op het Werkeiland en de collectie Lely. Er wordt deelgenomen in de de stichting Uiver Constellation. Gerelateerde beleidsnota's