LNL_2103_Uitvoeringsprogramma_inclusief praatplaat

7. Marketing (uit doel branden van Lelystad als aantrekkelijke woonstad, subdoel meer bekendheid stad & nieuwe natuur, subdoel cultuurhistorie zichtbaar en beleefbaar maken) 8. Stedelijke vernieuwing (uit doel vergroten van de aantrekkelijkheid, subdoel meer aantrekkelijke woonwijken, fundament versterken maatschappelijke kracht, subdoel meer Lelystedelingen op een gemiddeld sociaal economisch niveau, subdoel vergroten van de leefbaarheid en veiligheid bestaande stad). 9. Financiële onafhankelijkheid in deze opgave brengen we zowel de financiële- en lobby strategie samen om de financiële onafhankelijkheid van Lelystad te bereiken (uit realisatie: financiële onafhankelijkheid)

3. Economie (uit hoofddoel groene urbanisatie 10.000 extra banen, doel vergroten van de aantrekkelijkheid, subdoel meer nieuwe bedrijvigheid)

33

3.2.2 Geografische: Clustering in 3 gebieden De kracht van het programma Lelystad Next Level (LNL) zit in de integraliteit. In lijn met het Programmaplan LNL hebben we de 9 inhoudelijke opgaven uitgewerkt naar inspanningen. Deze inspanningen versterken elkaar en dragen gezamenlijk bij aan het behalen van de doelen uit het Programmaplan LNL. wIn het Uitvoeringsprogramma LNL zijn deze inspanningen weer samengebracht tot een integraal plan en doen we feitelijk de aanbeveling om de bijbehorende inspanningen zo veel mogelijk via drie gebiedsprogramma’s te verwezenlijken, namelijk: 1. Kustontwikkeling: met daarin aandacht voor natuur, wonen, werkgelegenheid, leisure, toerisme en recreatie, inclusief het Nationaal Park Nieuwland in relatie tot regionale ontwikkelingen en Flevokust. 2. Bestaande stad: met daarin Stedelijke Vernieuwing (incl. onderwijs, zorg, cultuur en voorzieningen) en binnenstedelijke projecten zoals Stationsgebied/Stadshart en ‘t Lelycentre. 3. Lelystad Zuid: met daarin de Warande als grote versnellingslocatie voor de opgave wonen gekoppeld aan natuur.

De stap naar gebiedsprogramma’s wordt gemaakt, omdat Lelystad Next Level hiermee interessanter (alle drie de overheden hebben in elk gebied een eigen belang), concreter en meer integraal (tussen de opgaven) is. In de drie focusgebieden liggen mooie kansen om relatief snel stappen te zetten naar de uitvoering. In alle drie de gebieden zijn immers al veel goede ontwikkelingen bezig die een bijdrage leveren aan de Hoofdstad van de Nieuwe Natuur. De ontwikkeling van deze gebieden zijn daarmee de grote ‘gamechangers’ die nodig zijn om de aantrekkelijkheid van de stad te vergroten en versneld te groeien. In deze drie focusgebieden komen de prioritaire inspanningen uit de opgaven, wonen, natuur, economie, bereikbaarheid, voorzieningen, onderwijs en stedelijke vernieuwing grotendeels samen en is er ook kans om relatief snel voortgang te boeken. In de volgende paragraaf beschrijven we kort de ontwikkelingen en de kansen die er in de drie gebieden liggen en geven we de inspanningen die we gaan uitvoeren visueel weer. In paragraaf 3.4 lichten we de belangrijkste inspanningen vanuit de 9 inhoudelijke deelopgaven toe.

34

Marker wadden

Lelystad, hoofdstad van de nieuwe natuur

Noord-Holland

Nationaal park Nieuwland

Bataviakwartier

Warande

Amsterdam / Almere Utrecht

Stationsgebied

Houtbouw projecten Zilverparkkade

Theaterkwartier

Porteum

De hoofdopgaven

lelycentre Flevokust haven

Boerderij van de toekomst

Onderwijs Voorzieningen

Lelystad Airport Businesspark

Drie focusgebieden

Natuur

De wilde wijngaard

Economie Wonen

Kustontwikkeling

Stedelijke vernieuwingen

Bestaande stad

Bereikbaarheid

Lelystad Zuid

Zwolle

1980

2020

warande

porteum

Station/Stadshart

2040

aandeel ppoject

www.lelystadnextlevel.nl/projecten

35

3.3. Gebiedsprogramma’s In deze paragraaf geven we een overzicht van alle Lelystad Next Level inspanningen die via een van de negen inhoudelijke opgaven toegewezen zijn aan een van drie focusgebieden. Daarnaast lichten we de belangrijkste kansen en bestaande ontwikkelingen in het gebied toe. In de drie focusgebieden liggen mooie kansen om relatief snel stappen te zetten naar de uitvoering. In alle drie de gebieden zijn immers al veel goede ontwikkelingen bezig die een bijdrage leveren aan de Hoofdstad van de Nieuwe Natuur. De ontwikkeling van deze gebieden zijn daarmee de grote ‘gamechangers’ die nodig zijn om de aantrekkelijkheid van de stad te vergroten en versneld te groeien. In deze drie focusgebieden komen de prioritaire inspanningen uit de opgaven, wonen, natuur, economie, bereikbaarheid, voorzieningen, onderwijs en stedelijke vernieuwing grotendeels samen en is er ook kans om relatief snel voortgang te boeken. In de volgende paragraaf beschrijven we kort de ontwikkelingen en de kansen die er in de drie gebieden liggen en geven we de inspanningen die we gaan uitvoeren visueel weer. In paragraaf 3.4 lichten we de belangrijkste inspanningen vanuit de 9 inhoudelijke deelopgaven toe.

36

3.3.1 Programma Kustontwikkeling Nederland is een waterland en Lelystad bestaat voor tweederde uit water. Dit geeft een schat aan mogelijkheden voor natuur, recreatie, maar ook om onderscheidend te kunnen bouwen. Het programma Kust omvat de gehele kuststrook van Flevokust tot aan de Oostvaardersdijk en natuurlijk het Nationaal Park Nieuw Land (met de Oostvaardersplassen en de Marker Wadden). We zien daarbij aantal kansen voor dit gebied.

37

Nationaal Park Nieuw Land Nationaal Park Nieuw Land is één van de nieuwste nationale parken van Nederland. In 2018 kreeg het de status van nationaal park en in de ontwikkelingsvisie die door Provinciale Staten van Flevoland is vastgesteld wordt het een Nationaal Park nieuwe stijl, waar flora en fauna centraal staan. Het is ook een park dat mens en natuur bij elkaar brengt, een aantrekkelijke en educatieve belevenis voor alle generaties. Met dijken en panorama’s, moerassen en rietoevers, nieuwe eilanden en nog meer flora en fauna. Met ruimte voor rust, duisternis, ruigte en avontuur. De komende jaren wordt ingezet op het verder versterken van de natuur en het gebied beter beleefbaar maken voor bezoekers, zodat de kwaliteiten van het gebied nog beter tot hun recht komen. Nieuw Land wordt een avontuurlijke vrijetijdsbesteding voor twee miljoen bezoekers per jaar. Er worden aantrekkelijke uitkijkplaatsen,

fietsroutes en bezoekerscentra gerealiseerd. Het landschap wordt afwisselender met behoud van de weidsheid van het gebied. Eén van de wensen vanuit Lelystad is om de Marker Wadden ook als schiereiland direct toegankelijk te maken voor inwoners en bezoekers van Lelystad, hiermee zetten we Lelystad als Hoofdstad van de Nieuwe Natuur nog meer op de kaart. Rijkswaterstaat kent daarbij de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW), hierbij werkt met toe aan “Toekomstbestendige grote wateren waar hoogwaardige natuur goed samengaat met een krachtige economie”. In de tweede tranche van de PAGW is het IJsselmeergebied als één van de 4 gebieden genoemd waarop ingezet wordt.

Zandwinning Het IJsselmeergebied is al decennia lang een belangrijke leverancier van zand voor de Nederlandse bouwmarkt. Jaarlijks wordt in dit gebied ca. 3 tot 4 miljoen m3 zand gewonnen. Het zand in de ondergrond is eigendom van het Rijk en over het zand dat niet voor rijksdoelen wordt gebruikt moet daarom een domeinvergoeding aan het Rijk worden betaald. Het is interessant om te onderzoeken in hoeverre deze domeinvergoedingen ook weer ingezet kunnen worden voor de versterking van het gebied.

38

Stikstof Landelijk worden nieuwe ontwikkelingen beperkt door de huidige Stikstofregelgeving en wordt gezocht naar mogelijkheden om Stikstofdepositie te verlagen, zodat er ruimte ontstaan voor gewenste (nieuwbouw)ontwikkelingen. In Noord-Holland wordt in dit kader bijv. gekeken naar het saneren van bestaande uitstootbronnen (bv agrarische bedrijven). In Flevoland is dit door het ontbreken van grote uitstootbronnen geen oplossing en moet er op een andere manier Stikstofruimte worden gecreëerd. Met het gebiedsprogramma doorontwikkeling kustzone Lelystad kan hier een belangrijke bijdrage aan geleverd worden. Onderdeel van het gebiedsprogramma doorontwikkeling kustzone Lelystad is de realisatie van eilanden en ondieptes en de daarvoor benodigde zandwinning in het Markermeer. In het Markermeer is reeds een concessie afgegeven voor grootschalige zandwinning inclusief de bijbehorende stikstofruimte(Markerzand). Door deze zandwinning te verplaatsen en uit te voeren met elektrisch materiaal kan de hieraan gekoppelde Stikstofruimte beschikbaar komen voor nieuwe ontwikkelingen in het gebied, in Lelystad en mogelijk zelfs in de regio waarbij tegelijkertijd de holocene toplaag voor 100% benut kan worden voor de noodzakelijke realisatie eilanden en ondieptes in het kader van een toekomstbestendig ecologisch systeem van het Markermeer.

De hiermee te realiseren beperking van de uitstoot is substantieel en kan oplopen tot Stikstofruimte voor wel 200.000 woningen.

39

De implementatie van de kustvisie In februari 2020 is de Kustvisie unaniem in de gemeenteraad aangenomen. Het is belangrijk om met volle kracht verder te werken aan het omzetten van deze ‘Kustvisie 2030’ naar de uitvoering. De kustvisie beschrijft het gebied via drie thema’s: 1. De kust als onderscheidende eenheid De Lelystadse kust is een kust van landschapscontrasten: groot open water, polder, bos, stad en plassen zijn hier op afzienbare afstand van elkaar te onderscheiden en te ervaren. Flevokust Haven wordt beoogd als een duurzaam industrieen productieterrein worden, dat ruimte biedt aan innovatie. Het gebied wordt ontwikkeld als een maritiem en logistiek knooppunt in het netwerk van de grote (zee) havens. Het Bataviakwartier, het brandpunt van het kustgebied

met grote trekkers, is gericht op vrijetijdsbesteding op regionaal, landelijk en internationaal niveau. Wonen aan de Lelystadse kust is anders dan wonen in andere kernen aan het Markermeer. Door de ruimtelijke kwaliteiten, de huidige en beoogde functies en de ligging binnen de Metropoolregio Amsterdam is het kustgebied een aantrekkelijke locatie voor nieuwe inwoners. 2. De kust als vitaal en duurzaam gebied Er is ruimte voor buitendijkse ontwikkelingen zoals (schier)eilanden, vooroevers, nieuwe concepten in de havens en wonen op het water. Een samenwerkingsverband is cruciaal voor het succes van deelgebieden met verschillende functies. Een veerkrachtige kust trekt meer gebruikers aan, bevordert

een gezonde bedrijfsvoering en kan ook beter inspelen op trends en ontwikkelingen. Een goed voorbeeld zijn de jachthavens, waarmee Lelystad zich profileert als aantrekkelijke watersportstad. De trend is dat watersporters meer aan het water recreëren. De havens zijn verblijfsgebied geworden. De mogelijkheid om te transformeren en aanvullende functies te scheppen zijn dus essentieel voor de toekomst van de jachthavens. Lelystad heeft als doel om in 2025 energieneutraal te zijn, het kustgebied en de grote wateren dragen bij om dit doel te bereiken. Duurzame energieproductie is mogelijk aan de kust, in of op het water en op het land.

hoger schaalniveau onderdeel van het rondje Markermeer. Efficiënte verbindingen van de kuststrook met de verschillende toeristische poorten en parels is uitgangspunt van de visie. De kust is goed aangesloten op het regionale en stedelijke wegennet. In de visie richt de gemeente zich op een efficiënt openbaar vervoer en aantrekkelijke, centrale parkeerlocaties bij de recreatieve en toeristische gebieden, die direct zijn aangesloten op de ontsluitingswegen. Infrastructuur kan compact worden uitgevoerd, met meer groen ingericht en met aandacht voor voetgangers en fietsers ter hoogte van de stedelijke kust. Dit om het autoverkeer te beperken en om mensen te verleiden tot gezond gedrag.

3. De kust als verbindend element De kust vormt een brug tussen natuur- en recreatiegebieden, is de stad aan het water en is op een

40

3.3.2 Programma de Bestaande stad Lelystad Next Level begint niet met het opnieuw opbouwen van een stad. Lelystad bestaat al 50 jaar en heeft in die 50 jaar geschiedenis opgebouwd, kinderen zijn opgegroeid in Lelystad. In het programma voor de bestaande stad kijken we naar de mensen in de stad, het onderwijs, de zorg, cultuur, de maatschappelijke voorzieningen, maar kijken we ook naar ingrepen die we bijvoorbeeld in het Stadshart kunnen doen om Lelystad bruisender en daarmee aantrekkelijker te maken. Hierbij zien we een aantal kansen:

41

De integrale gebiedsaanpak Lelystad Oost Het Rijk is in 2020 gestart met het programma Leefbaarheid en Veiligheid. De aanleiding hiervoor is de constatering dat de leefbaarheid en veiligheid in een aantal gebieden in Nederland onder druk staat. Het rijk wil samen met 15 gemeenten een meerjarige en integrale aanpak voor deze gebieden ontwikkelen. Lelystad Oost is geselecteerd als één van de 16 gebieden die hiervoor in aanmerking komt. Concreet gaat het om de wijken Zuiderzeewijk, Atolwijk, Boswijk en Waterwijk. In Lelystad Oost wonen ongeveer 30.000 inwoners waarvan ongeveer 10.000 die wonen in een gebied dat wordt geduid als onvoldoende of zwak, dit maakt dat specifiek dit gebied door het Rijk is geselecteerd. Dit uit zich in armoede, verloedering, werkloosheid, laag opleidingsniveau en kansenongelijkheid voor kinderen. De afgelopen maanden heeft de gemeente Lelystad gewerkt aan een beleidsmatige en financiële verkenning. Deze zogenaamde ex ante impactanalyse is in januari 2021 gereed gekomen en wordt betrokken bij de totaalclaim van het ministerie voor Binnenlandse Zaken richting het nieuwe regeerakkoord. In de beleidsverkenning Lelystad Oost wordt de ambitie uitgesproken om meer op het niveau van het gemiddelde van de G40 te komen. Binnen de integrale gebiedsaanpak onderscheiden we drie hoofdpijlers: 1. Gezond en kansrijk opgroeien. 2. Passend werk voor iedereen. 3.

Samenleven in goede, diverse buurten. In 2021 verwachten we duidelijkheid over of en hoeveel Lelystad vanuit het Rijk kan verwachten voor deze gebiedsaanpak.

Stationsgebied Kenmerkend voor stationsgebieden is dat deze transformeren van een transferlocatie naar een dynamisch stedelijk gebied dat vele kansen biedt voor de stad. Zo ook in Lelystad, waarbij het stationsgebied samen met het Lelycentre als 1 van de sleutelgebieden aangewezen is binnen de MRA. Het toevoegen van nieuwe woonmilieus, dicht bij openbaar vervoer en voorzieningen, goede bereikbare werklocaties en een bijzonder uitstraling als entree van de stad maakt het gebied uniek. Het biedt kansen voor verstedelijking. Wonen, werken, voorzieningen en bereikbaarheid moeten samengaan met de belangrijke entreefunctie die het gebied heeft. Om dit in Lelystad voor elkaar te krijgen zijn er forse investeringen nodig. Het Rijk heeft een regeling in het leven geroepen waar gemeente een beroep kunnen doen om een bijdrage te krijgen zodat dit publieke tekort kan worden verkleind: De Woningbouwimpuls. Tevens is het BO MIRT-Bereikbare Steden in voorbereiding waaraan ook bijdragen voor een dergelijke project kunnen worden ontleend. Met de inspanning toekomstvaste kantoorlocaties wordt er gewerkt aan de ontwikkeling van het stationsgebied.

42

Theaterkwartier Met de ontwikkeling van het Theaterkwartier krijgt Lelystad er een aantrekkelijk en bruisend woon- en uitgaansgebied bij; 250 woningen/ appartementen en veel ruimte voor horeca. Er wordt gestart met de bouw van nieuwe appartementen aan de Agoraweg, naast het theater. In de jaren daarna worden de woningen op en rond het Nelson Mandelapark ontwikkeld. Er komt een nieuwe bioscoop naast de Agora, die de uitgaansmogelijkheden in het Stadshart zal versterken. Hiermee wordt het gebied aantrekkelijk voor een groot publiek. De Agorahof ondergaat een metamorfose en verandert in een groen en gezellig plein, met restaurants en terrassen: een plek waar jong en oud graag samenkomt. Uitgangspunt voor de ontwikkeling is kleinschaligheid en hoge kwaliteit. We werken in

2021- 2022 met de inspanning investeren in verplaatsing Corneel naar Theaterkwartier aan het Theaterkwartier.

Regionaal zorgperspectief In de afgelopen jaren heeft ‘zorg’ hoog op de Lelystadse en Flevolandse agenda gestaan. Ook met het oog op de ambitie van Lelystad Next level heeft onze stad een goede en toekomstbestendige zorginfrastructuur nodig, te meer omdat wij relatief meer mensen hebben met een slechtere gezondheid of met een hoger risico op gezondheidsklachten. Er vindt een beweging plaats in de zorg in Nederland: steeds meer professionals/instanties zien meerwaarde in het denken in termen van gezondheid i.p.v. de nadruk te leggen op iemands ziekte. Daarmee

komt er meer aandacht voor preventie (het zoveel als mogelijk vóórkomen van ziekte door een gezonde leefstijl) of het leren leven met een aandoening. Deze transitie is niet alleen van belang om de (ervaren) gezondheid van inwoners te vergroten, het is ook noodzakelijk gezien demografische ontwikkelingen (vergrijzing o.m.), het groeiende beroep op de zorg en de (dreigende) tekorten op de arbeidsmarkt. Voor de ontwikkeling van het regioperspectief zijn vijf thema’s benoemd waarvoor het gezien de ontwikkelingen in de nabije toekomst noodzakelijk is om afstemming te hebben over de domeinen heen. Dit zijn: de gezonde inwoner; de acute zorgketen; chronische zorg; zorg en ondersteuning voor ouderen; psychische kwetsbaarheid.

43

3.3.3 Programma Lelystad Zuid Lelystad heeft veel ruimte en ligt toch dichtbij de randstad. Dat maakt dat Lelystad zich onderscheidt van veel andere steden. In Lelystad Zuid zien we volop ruimte voor wonen, maar ook voor bedrijven.

44

Ruimte voor wonen Warande is de grote uitleglocatie aan de zuidkant van Lelystad en is de locatie waar op korte en middellange termijn de grootste versnelling worden gerealiseerd. De ambitie is om 10.000 woningen te realiseren in Warande. Er is een ontwikkelingsplan en de gronden zijn grotendeels in handen van het Rijk (RVB). Wij zetten in op een deal met het Rijksvastgoedbedrijf voor de gronden, hiermee willen we een Lelystad fonds creëren om grotere ingrepen in de stad te kunnen betalen. Het ontwikkelingsplan moet herijkt worden op basis van nieuwe inzichten vanuit de LNLambities, marktomstandigheden en de grote Rijksopgaven (Wonen, Klimaat, Duurzaamheid). Onderdeel van deze herijking is het oplossen van de beperkingen (Stikstof en Kiekendieffoerageergebied) en het uitwerken van de benodigde randvoorwaarden (bv. station Lelystad-Zuid).

Ruimte voor bedrijven Lelystad heeft de doelstelling om te groeien naar tenminste 100.000 inwoners. De groei van het inwoneraantal betekent dat ook het aantal banen mee moet groeien om als stad in balans te blijven en omgekeerd betekent meer banen potentieel ook meer inwoners. “De economische en sociale opgaves liggen in de verzilvering van de reeds aanwezige kracht en kansen. Dat wil onder meer zeggen: inspelen op de kansen van de ontwikkeling Airport Lelystad; uitbouwen van de vrijetijdseconomie, en een optimale benutting van de potentie van de secundaire agrofoodsector: voedselverwerking en logistiek”. We richten hierbij op de volgende onderdelen: We richten hierbij op de volgende onderdelen: - Logistieke Hotspot: Handel, logistiek, maak, onderhoud, reparatie, recycling / Focus: MBO+ / Slipstream effect: HBO en Universitair - Sterke stad in de regio: Uitgaande pendel / Aantrekkelijk leefklimaat, voorzieningen & winkelstand / Sterk interne economie & ecosysteem voor ondernemerschap / Gemeente als partner. - Hoofdstad van de nieuwe natuur: Vrijetijd en recreatie / Duurzaamheid & circulaire economie steeds belangrijker voor de héle economie / Natuur inclusieve landbouw.

45

Ruimte voor bereikbaarheid Lelystad heeft de ambitie om zich te ontwikkelen als knooppunt voor bereikbaarheid. Afgelopen periode zijn er voor Lelystad een groot aantal bereikbaarheidsvraagstukken geagendeerd of in uitvoering genomen. Belangrijke gerealiseerde opgaven zijn bijvoorbeeld de Flevokust en de nieuwe afslag 9 op de A6 als versterking van ontsluiting van de Luchthaven en onderliggend wegennet. Ook voor de nabije toekomst zijn een aantal programma’s en projecten opgenomen in het MIRT van het Rijk, Programma Mobiliteit en Ruimte van Provincie Flevoland en Mobiliteitsvisie/ programma van de gemeente. Enkele voorbeelden hiervan zijn de verbreding A6, onderdelen van snelfietspad F6 richting Almere. Er zijn de bereikbaarheidsvraagstukken die in verschillende nota’s als ambitie zijn opgenomen; zoals de relatie Alkmaar naar Zwolle (MIRT tekst:

Voor het verbeteren van de ruimtelijkeconomische structuur vindt de regio de ontwikkelingszone Alkmaar-HoornEnkhuizen-Lelystad-Zwolle belangrijk. Ten noorden van Lelystad is de multimodale binnenhaven Flevokust ontwikkeld, met een overslagkade en een industrieterrein), de spoorverbinding met het Noorden van Nederland een Spoorse ontsluiting van de Flevokust als voorbeelden. Deze ambities kunnen goed bijdragen aan de ontwikkeling Lelystad als nieuwe multimodale knoop met ruimte voor wonen, werken en recreëren. De voorliggende ambities vragen om samenwerken en programmeren. De financieringsvraag van de verschillende is hoog en de doorlooptijd van bereikbaarheidsvraagstukken is lang; in de regel meer dan 10 jaar voor nieuwe initiatieven. Het vraagt om een gezamenlijk agenda en programmering wat is gekoppeld aan de ontwikkeling van Lelystad in de regio.

46

3.4. Belangrijkste inspanningen en beoogde resultaten per opgave In de vorige paragraaf stonden de inspanningen die gebiedsgericht zijn toegewezen al visueel weergegeven. In deze paragraaf lichten we vanuit de inhoudelijke clustering nader toe welke inspanningen we de komende 2 jaar gaan uitvoeren. Daarbij gaan we zowel in op visie- en planvorming als op concrete projecten en pilots. Ook geven we wat voorbeelden van bestaande inspanningen. We ordenen in dit hoofdstuk alle inspanningen op de volgende wijze: • Per opgave - Bestaande inspanningen - Nieuwe inspanningen op: A. Het gebied van visie en planvorming (vorming van de strategie om te komen naar het Lelystad van 2040) B. Vanuit de projecten en pilots aanpak toegewezen aan een gebied (bestaande stad, Lelystad Zuid of Kustontwikkeling) of toegewezen aan de stad en/of regio. of toegewezen aan de stad en/of regio.

47

1. Stap 0 overkoepelende verkenning van de impact van de verhoogde ambitie naar 40.000 woningen De raad van de gemeente Lelystad heeft zoals aangegeven het amendement aangenomen om 40.000 extra woningen te bouwen in plaats van de eerder genoemde 15.000. In het kader van de omgevingsvisie en LNL gaan we deze en de ambities vanuit de opgaven uitwerken en de impact van deze ambitie op de relevante onderwerpen, zoals wonen, natuur, bereikbaarheid, economie, voorzieningen et cetera, vormgeven in een verstedelijkingskader. In dit verstedelijkingskader gaan we ook in op de verwevenheid van stad en landschap waarbij de ambitie Hoofdstad van de Nieuwe Natuur door de schalen heen als belangrijke identiteitsdrager wordt uitgewerkt. We verbinden dit kader aan de uit te werken Omgevingsvisie 2.0. Op die manier kijken we ook naar andere relevante aspecten die in het kader van een milieu effect rapportage aandacht verdienen. Ook betrekken we bewoners, bedrijven en andere relevante stakeholders bij de ontwikkeling van het verstedelijkingskader. Dit doen we verder in nauwe afstemming met de Provincie Flevoland die een verkenning is gestart voor de

impact van de groei van de provincie met + 100.000 woningen en hierbij nadrukkelijk ook kijkt naar de mobiliteits- en bereikbaarheidsaspecten. Daarnaast werken we toe naar een aantal kaderstellende uitspraken over wat we in de verdere uitwerking als uitgangspunten gaan hanteren om onze ambitie “Hoofdstad van de Nieuwe Natuur” waar te maken. Om te komen tot een verstedelijkingskader, op hoe de stad naar 2040 kan groeien naar een groene en gezonde stad, is een overkoepelende verkenning van de impact van de verhoogde ambitie nodig.De verkenning bestaat in ieder geval uit een: - Ruimtelijk en sociaal economische verkenning (regionaal niveau) - Ecologische verkenning - Stedenbouwkundige verkenning Dit geeft inzicht in de relatie tussen land (groen), water (blauw) en rood (mensen irt wonen, werken, recreëren). De overkoepelende verkenning wordt als bouwsteen gebruikt voor het Onderzoeksatelier Wonen (inspanning 3) waar de groen- blauwe en de ontwikkeling van de uitwerking de eerste stap vormt (inspanning 17). Dit samen resulteert tot het verstedelijkingskader waarin de ambitie hoofdstad van de Nieuwe Natuur is uitgewerkt naar een richtinggevend en uitnodigend ontwikkelingsstrategie.

48

3.4.1 Opgave Wonen Bestaande Inspanningen: “Later is al lang begonnen”: de in dit uitvoeringsprogramma opgenomen inspanningen komen bovenop de al lopende woningbouwprojecten. In 2021 en 2022 worden naar verwachting al 1200 (500 resp. 700) woningen opgeleverd. Deze worden vooral gerealiseerd in de volgende gebieden: - Bestaande stad: Stationsgebied Lelystad (sleutelgebied), Lelycentre (Transformatie kantoren), Ziekenhuislocatie (gebiedsvisie ziekenhuislocatie); - Lelystad Zuid: Warande Deelgebied 1; - Kustontwikkeling: Batavia-Haven. Deze projecten leveren een belangrijke bijdrage aan de groeidoelstelling, het vergroten van de aantrekkelijkheid, stedelijke vernieuwing en maken al zichtbaar welke kwaliteit wordt nagestreefd met LNL. Deze projecten moeten om deze redenen blijvend prioriteit krijgen. Omdat dit reeds bestaande projecten zijn, zijn deze projecten niet opgenomen in de inspanningen voor Wonen.

50

Nieuwe inspanningen in 2021 en 2022: A. Op het gebied van visie- en planvorming Lelystad heeft ruimte om te groeien. We zoeken naar hoe we deze ruimte het beste kunnen benutten en daarin 15.000 tot 40.000 nieuwe woningen ruimtelijk kunnen inpassen (met aandacht voor de natuur, mens en dier). Om hierin de noodzakelijke stappen te zetten gaan we de komende twee jaar de volgende inspanningen doen: 2. Onderzoeksatelier wonen gericht op een aangescherpt beeld van de kwalitatieve opgave op het gebied van wonen passend bij de ambitie ‘Hoofdstad van de Nieuwe Natuur’. Onderdeel hiervan is een locatiestudie. Als bouwsteen wordt de overkoepelende verkenning naar de impact van de verhoging van de ambitie naar 40.000 woningen (inspanning 1) gebruikt en wordt er nauw samengewerkt met de ontwikkeling van het groenblauwe kader (inspanning 17); 3. Doelgroepenonderzoek LNL: welke bewoners hebben interesse om zich in Lelystad te vestigen en hoe we die het beste kunnen bereiken?

4. Vervolgens verbinden we dit aan de al in voorbereiding zijnde “Woonvisie Lelystad”. Aanvullend hierop komen we met het ‘Voorstel ontwikkelingsstrategie nieuwbouw’ gericht op een ontwikkelings- en uitgifte-strategie die bijdraagt aan versnelling van de woningbouwproductie. Hierbij zal uitgewerkt worden: - Welke rol de betrokken overheden en marktpartijen kunnen vervullen; - Welke ontwikkelings- en aanbestedingsprocedures toegepast kunnen worden; - Welke rollen en procedures aangehouden moeten/kunnen worden bij de ontwikkeling van de verschillende woongebieden en/ of -projecten (hiervoor ontwikkelen we een ‘toolkit’). - Actie 4a: van belang hierbij is dat er bij de gemeente Lelystad voldoende capaciteit beschikbaar is voor dit extra werk (zie paragraaf 4.2). 5. De uitkomsten van het doelgroepenonderzoek LNL gebruiken we om tot een Marketing plan Wonen te komen (we nemen dit op onder de opgave Marketing).

51

Toelichting: Met de inspanning ‘Onderzoeksatelier Wonen’ (inclusief de locatiestudie) wordt een uitwerking gemaakt waarmee de ambities LNL vertaald worden naar de Identiteit die Lelystad nastreeft, de bijbehorende ontwikkel- en beheer kaders voor woningbouwprojecten en naar korte, middellange en lange termijn ontwikkellocaties met mogelijke dichtheden, woonmilieus, doelgroepen en fasering. De overkoepelende verkenning onder stap 0 (inspanning 1) wordt als bouwsteen gebruikt voor de ontwikkeling van het kader voor wonen. Ook wordt de ontwikkeling van het kader nauw afgestemd met de uitwerking van het blauw- groene kader (inspanning 17). Dit kader wordt vastgelegd in de gemeentelijke Woonvisie waarbinnen de concrete ontwikkelingen tot realisatie kunnen komen. Dit kader moet duidelijkheid geven over locaties, fasering,

doelgroepen en algemene concepten. Daarnaast wordt er binnen de opgave Wonen meteen ingezet op de voorbereidingen om tot versnelling van woningbouwoplevering te komen, alsmede op het in ontwikkeling nemen van een aantal pilots die de ambitie LNL op korte termijn zichtbaar maken. Het resultaat van deze inspanning is een advies (eventueel met scenario’s) over de te ontwikkelen locaties op middellange en lange termijn, inclusief een beschrijving van specifieke kansen qua woonmilieu, segmenten en doelgroepen. We zoeken hierbij de verbinding met de al in voorbereiding zijnde woonvisie. Hierbij denken we vanuit LNL mee over de ontwikkelingsstrategie gericht op versnelling van de woningbouwproductie, zoals de rol van betrokken overheden en marktpartijen, aanbestedingsprocedures en een

‘toolkit’ waarin beschreven is welke rollen en procedures aangehouden moeten/ kunnen worden bij de ontwikkeling van de verschillende woongebieden en/of -projecten. De inspanningen zijn afgerond als de uitkomsten zijn opgenomen in de gemeentelijke Woonvisie en vastgesteld zijn in de gemeenteraad van de gemeente Lelystad. Om bovenstaande te bereiken is versterking van de organisatie nodig op het gebied van wonen; realisatie van gemiddeld 2000 woningen per jaar vergt extra inzet t.o.v. de op autonome groei gebaseerde huidige werkwijze. De uitkomsten uit het Doelgroepenonderzoek LNL (inspanning 3) gebruiken we om de marketing te focussen op de gewenste en geïnteresseerde doelgroepen. Vanuit het algemene marketingplan LNL komen we tot een specifiek Marketingplan wonen.

52

B. Vanuit de projecten en pilots aanpak: Naast de inspanningen op planontwikkelingsniveau zijn er concrete nieuwe projecten en pilots nodig die naar realisatie leiden. De inspanningen worden opgedeeld in de projecten die in de periode 2021 – 2024 moeten worden opgestart om een eerste stap te maken naar de doelstellingen voor 2040 en aangevuld met een aantal pilots die op een zo kort mogelijke termijn de ambitie van Wonen en Natuur zichtbaar maken. Waar mogelijk koppelen we deze acties - vanuit een zwaartepunt principe - aan één van de gebiedsgerichte projecten: Gekoppeld aan bestaande stad: 6. Transformatie bedrijfsvastgoed (van kantoren en winkels naar woningen) 7. Start van de pilot m.b.t. de voorrangsregeling wonen

onderwijspersoneel (dit kan bij succes ook elders toegepast worden) 8. Ontwerpatelier verdichting bestaande stad 9. Experiment m.b.t. aanpak particuliere woningen Lelystad Oost (mede als onderdeel van het pakket Stedelijke Vernieuwing) Gekoppeld aan Lelystad Zuid: Qua planvorming op projectniveau en realisatie: 10. de Herijking Warande totaal (planvorming). 11. Warande deelgebied 2 (realisatie). 12. Deelprogramma ´het bos in´(zie project in the spotlight) Gekoppeld aan Kustontwikkeling: Er zijn voor de opgave wonen in dit uitvoeringsprogramma geen inspanningen toegewezen aan de kustontwikkeling.

Project ‘in the spotlight’: Met het integrale deel-programma “het bos in” verbinden we in de uitvoering de opgaven wonen, natuur, economie en onderwijs.We leggen het zwaartepunt voor de uitvoering in het gebied Lelystad Zuid. De kennis die we hier opdoen benutten we ook voor de andere gebieden.

Wat gaan we doen? - We starten twee pilots op het gebied van Houtbouw - Bossenstrategie Lelystad gericht op het ontwikkelen van meer bos (relatie met opgave natuur) - We stimuleren de ontwikkeling van een Houtbouwfabriek - We starten een living lab circulaire bouw (bij opgave economie) - We bouwen dit uit tot een Regionale bouwhub - We verbinden dit aan het Onderwijs

53

Hoe dragen de inspanningen binnen de opgave wonen bij aan de ICL doelen? De inspanningen binnen de opgave wonen zijn gericht op de groei van de stad met 40.000 woningen. Tegelijkertijd zal deze groei zodanig vorm moeten worden gegeven dat het karakter van een groene stad eerder wordt verstrekt dan verzwakt. De ICL doelstellingen lijken op het oog bereikt te kunnen worden door juist het compacter maken van de stad om zo de omvang en kosten van de openbare ruimte in verhouding tot het aantal inwoners te kunnen verlagen. De opgave is dan ook om creatieve oplossingen te bedenken waarmee de inzet op ‘natuurlijk’ wonen niet gepaard gaat met een bovengemiddelde groei aan openbare ruimte. Als onderdeel van de opgave wonen wordt daarom de groei in areaal en kosten van onderhoud van de openbare ruimte in kaart gebracht in relatie tot de toename van het aantal woningen. Doelstelling is dat de kosten van onderhoud openbare ruimte gemiddeld per nieuwe woning dalen t.o.v. het niveau van de bestaande stad in 2020.

Lelystadse en/of regionale inspanningen richten we op: 13 Herijken Standaard Programma van Eisen Openbare Ruimte (hierbij spelen we in op de eisen vanuit de ICL afspraak om met minder middelen toch tot een goede inrichting van de openbare ruimte te komen).De blauw groene uitwerking (inspanning 17) kan als stapsteen en kwalitatief kader gebruikt worden hierbij. 14. Locatiestudie voor Tiny Houses 15. Verkenning betaalbare zelfbouw 16. Opstellen plan stikstof Lelystad

54

3.4.2. Opgave Natuur Doel: Het ontwikkelen van een verstedelijkingskader waarin de ambitie ‘Hoofdstad van de Nieuwe Natuur’ terug te vinden is (zie ook inspanning 1). Natuur functioneert hierbij als paraplu voor de andere opgaven, uitnodigend, kaderstellend, en/ of randvoorwaardelijk. Daarnaast werkt de opgave via het klimaatrobuust ontwikkelen van het stedelijke gebied verbonden met de natuur door in LNL. Natuur is binnen “Hoofdstad van de Nieuwe Natuur” een rode draad in LNL. Het speelt o.a. mee in: - Bekendheid Lelystad als natuurlijke bestemming vergroten (relatie identiteit / marketing); - Werken aan identiteit Lelystad (relatie alle opgaven); - Meer nieuwe natuur (vliegwiel strategie en meekoppelkans andere opgaven); - Meer natuur in verbinding met de stad; - Aanbod (recreatieve voorzieningen voorzieningen) vergroten (economie bereikbaarheid); - Het vergroten en verbeteren van de beleving van nieuwe natuur. Meer in detail is de opgave - conform het programmaplan - onder te verdelen in 2 lijnen: Lijn 1: De Nieuwe Natuur als trigger voor nieuwe inwoners en meer bezoekers Lijn 2: Het versterken van de Nieuwe Natuur naar en in de bestaande stad ´Groen dichtbij´ om een gezond stedelijk leven te bereiken

56

Bestaande Inspanningen: Oostvaardersoevers: dit is een project uit het Nationaal Park Nieuwland waar de provincie en RWS leidend zijn en de gemeente participeert.De Oostvaardersoevers hebben een grote ecologische waarde, maar biedt tevens kansen voor toerisme en recreatie in combinatie met de ontwikkeling van de Kop van de Knardijk. Realisatie van de Oostvaardersoevers, waarbij toeristisch/recreatieve aanleiding en beleving wordt gerealiseerd gecombineerd met de beleefbare verbindingen tussen de verschillende projecten vanuit het Nationaal park Nieuwland. De aanvraag voor de rijksbijdrage PAGW voor 45 miljoen is ingediend voor de tweede tranche. Toekenning van middelen is in 2022. De Kop van de Knardijk is het ‘scharnierpunt’ in het Nationaal park Nieuwland waar land en water elkaar ontmoeten. Door de inrichting van deze locatie en het leggen van beleefbare verbindingen over land en water ussen de verschillende projectgebieden ontstaat een aaneengeschakeld en beleefbaar Nationaal Park. De inrichting van de Kop van de Knardijk als scharnierpunt binnen het Nationaal Park, waar de verbinding wordt gelegd met de andere projectgebieden via land en water. Poort Lelystad: Een project als onderdeel van het Nationaal park Nieuwland waar gemeente, provincie en staatsbosbeheer samen werken aan het meer en beter beleefbaar maken van een van de poorten van de Oostvaardersplassen.

Afgestemd om de doelgroep bezoeker worden diverse aanpassingen en toevoegingen gedaan in het gebied om het voor mens en natuur aantrekkelijk te maken. Mensen maken de buurt: Een paraplu waaronder burgerinitiatieven worden verzameld, als het ware. Veel aandacht voor leefbaar, openbaar groen: het vergroten van de biodiversiteit door de grasstroken in de openbare ruimte te benutten. Denk aan bijen- en vlindermengsels. Veel mensen in Lelystad zijn hier actief mee bezig.

57

Inspanningen in 2021 en 2022: A.Op het gebied van visie- en planvorming 17. Ontwikkeling groen/ blauwe uitwerking als onderdeel van het verstedelijkingskader Met deze inspanning wordt er een groen- blauwe uitwerking gemaakt waarmee er een visie op groen en blauw ontstaat inclusief een ruimtelijke uitwerking van de ecologische hoofdstructuur. De inspanning maakt onderdeel uit van stap 0 (zie inspanning 1) en dient als vertrekpunt voor het woonatelier (zie inspanning 2). Samen met Stadswerk, Cobra en de Universiteit Groningen willen we een start maken met het ambitiekader dat vanuit natuur gevormd wordt. De volgende stappen worden gezet

om te komen tot de groen/ blauwe uitwerking: - Het samenstellen van een projectgroep in- en externe expertise - Het starten met een werkatelier groen / blauw - Het opstellen van een groen/ blauwe uitwerking als onderdeel van het verstedelijkingskader B. Vanuit de projecten en pilots aanpak: Gekoppeld aan de bestaande stad: Er zijn voor 2021- 2022 vanuit de opgave natuur geen inspanningen die zich specifiek richten op de bestaande stad. Wel kunnen er vanuit natuurnetwerken (zie inspanning 21) meekoppelkansen ontstaan op het vlak van bewustwording en communicatie in de projecten in de bestaande stad.

58

Gekoppeld aan de kustontwikkeling: 18. Kustprogramma Het betreft een Lelystadse studie naar het voortzetten en ontwikkelen van het Kustprogramma. Hiermee is laagdrempeliger natuur te beleven vanuit poort Bataviakwartier. Voor de inzet op toerisme en recreatie wordt door o.a. de functie van een strand toe te voegen een meerwaarde gecreëerd. Het doel van deze inspanning is dat er aan het einde van 2021 een plan ligt voor de doorontwikkeling van de Kust Lelystad. Het betreft een ruimtelijk raamwerk inclusief bijbehorend programma en financiële onderbouwing . Dit is de basis voor de aanvraag voor PAGW middelen in 2022 en de verdere juridische planologische uitwerking van de doorontwikkeling Kust Lelystad. De volgende inspanning wordt uitgevoerd. De gemeente Lelystad start in 2021 met een verkenning ism. natuurmonumenten. De grote ontwikkelingen worden hierbij verkend. Bij het ontwerp en de onderzoeken van de Markerwadden worden ook de eilanden en bebouwing voor de Lelystad kust meegenomen. Daarbij wordt er ook gekeken naar interessante partijen die nu al geïnteresseerd zijn in Lelystad voor de vestiging van grote natuurtrekkers.

19. Bijdrage aan ontwikkeling Nationaal Park Nieuwland Begin dit jaar heeft de gemeente Lelystad de intentieovereenkomst voor samenwerking binnen het Nationaal Park Nieuw Land ondertekend. De deelname van de gemeente Lelystad aan het Nationaal Park Nieuwland krijgt nu vaart en de ontwikkelingen van Poort Lelystad krijgen vorm. Tot op heden doet de gemeente Lelystad vooral mee op projectbasis (zie lopende projecten Oostvaardersoevers en Knop van Knardijk) en als gebiedsontwikkeling. Echter, het ontbreekt aan een overkoepelend budget voor de Lelystadse inbreng binnen het Nationaal Park Nieuwland. (zie verder ook paragraaf 3.3.9).

In 2022 verwachten we een beoogd besluit van de minister van I&W over toekenning PAGW-middelen (voor 45 miljoen) in 2022 voor de oostvaardersoevers.

59

Gekoppeld aan Lelystad Zuid: Pilot programma ‘het bos in’ (zie verder omschrijving bij opgave Wonen) Lelystadse en/of regionale inspanningen richten we op: 20. Agenda Biodiversiteit en Klimaatadaptatie Lelystad als Hoofdstad van de nieuwe Natuur heeft nog een inhaalslag te maken in het voldoen aan het basisniveau van het natuurwet- en regelgeving. Daarbij hoort een stevige agenda op Klimaatadaptatie en Biodiversiteit. Dit zijn topprioriteiten voor Lelystad om deze titel ‘Hoofdstad Nieuwe Natuur’ waardig te worden/zijn. De lelystadse agenda voor deze thema’s is momenteel onvoldoende uitgewerkt zowel op inhoud als financieel. 21. Natuurnetwerken Doel is om alle partijen die betekenis hebben of kunnen geven aan Natuur voor mens, dier en stad (meer) te verbinden en Lelystad positief op de kaart zetten. Voorbeeld Stad en Natuur (Almere). Lelystad is een stad waar veel gebeurt op het vlak van Natuur beleving / verbetering en bewustwording. Er is een sterk netwerk actief van NGO’s inwoners, ondernemers en overheid die de stad Hoofdstad van de Nieuwe Natuur legitimeren. We zijn daarmee vooruitstrevender en koploper op gebied van natuur, biodiversiteit en klimaatrobuustheid. Door het opzetten van dit netwerk bundelen we de krachten en stimuleren we partijen om een bijdrage te leveren aan de hoofdstad van de nieuwe natuur. We doen dit concreet door te werken aan twee inspanningen.

- Opzetten werkatelier stichting stad en natuur Lelystad - Een inventarisatie van de lopende trajecten en processen zoals het ‘Actieplan biodiversiteit’, ‘stand van de natuur Lelystad’ en de Groene Metropool - Impuls kenniscentrum Stad en Natuur inclusief evt. locatiestudie voor lelystad zuid en/of kust.

Hoe dragen de inspanningen binnen de opgave natuur bij aan de ICL doelen? De inspanningen binnen de opgave natuur zijn gericht op versterking van toerisme en recreatie , een klimaatadaptieve en natuurinclusieve ontwikkeling van de stad en vergroting van en beheer en vergroting van bewustwording van natuur voor de inwoners van Lelystad . De bijdrage aan het bereiken van de ICL doelen zal indirect zijn. De inspanningen dragen niet bij aan een afname van de infrastructuur en wellicht indirect aan de groei van het aantal inwoners. Wel draagt deze opgave bij aan de werkgelegenheid en aantrekkelijkheid van de stad. Deze indirecte bijdrage kan in beeld worden gebracht door na te gaan wat het effect is op de werkgelegenheid, de naamsbekendheid en de waardering voor Lelystad. Een positief imago en toename van werkgelegenheid kan de keuze van mensen die op zoek zijn naar werk en een plek om te wonen positief beïnvloeden.Als onderdeel van de opgave natuur wordt het effect op de aantrekkelijkheid en werkgelegenheid in beeld gebracht om daarmee een beeld te geven hoe de inspanningen bijdragen aan het ICL doel van groei van de stad.

60

3.4.3. Opgave Economie Thema’s Voor de opgave economie zijn drie thema´s van belang: Logistieke Hotspot, Sterke stad in de regio en Hoofdstad van de Nieuwe Natuur. Logistieke hotspot gaat over het uitbouwen van de huidige economische kwaliteit van de stad; De stad heeft veel ruimte voor logistiek en handel en een arbeidsmarkt die daar naadloos op aansluit. Het versterken van deze kracht, waar verduurzaming en circulariteit een centraal thema is, is de motor voor de komende ± 6 jaar. De acquisitie van bedrijven in deze sectoren gaat ook leiden tot behoefte aan hoogwaardige, kennisintensief human capital; digitalisering, innovatie, duurzaamheid zijn dominante thema’s in deze sectoren. Sterke stad in de regio gaat uit van de bestaande stad. Deze is deels aan vernieuwing toe, waarbij aangesloten wordt op de huidige behoeften aan kantoorlocaties, winkels, voorzieningen en wonen. Naast vernieuwing is versterking een thema; Lelystad als thuiswerkstad van de toekomst zal aantrekkelijk moeten zijn. Om deze herontwikkeling en versterking te stimuleren, investeren we in het ecosysteem voor ondernemers(chap) in de stad. Dat doen we in samenwerking met Win4all, welke zich meer op de regio richt. In dit thema zijn we er ook op gericht om de relatie met zowel de MRA al de regio Zwolle uit te bouwen.

We willen graag potentiële bewoners en bedrijven aan de stad binden, door de stad goed te profileren.

62

Hoofdstad van de Nieuwe Natuur speelt in op de lange termijn macro economische ontwikkeling van de stad. De verstedelijking van de MRA, de versterking van groene economie, digitalisering en vergrijzing gaan forse impact hebben op Nederland en de stad. In dit thema komt al die inzet bijeen. We verdiepen ons begrip van deze macro-economische ontwikkelingen, oriënteren ons op enkele specifieke kansen die zich hierin voor Lelystad in voordoen en investeren daar vervolgens gericht in. We noemen dit de new nature economy dit is o.a. circulaire economie, vrijetijd en recreatie en natuur inclusieve landbouw. Vanzelfsprekend oriënteren we ons hierin op de regio; Lelystad wordt aanjager van deze thema’s en plek waar ze bij elkaar komen. Een deel van die kansen is nu al in zicht; daar gaan we snel mee aan de slag. Doelen Vanuit deze drie thema´s zijn inspanningen benoemd die bijdragen aan de doelen: meer banen binnen een acceptabele reistijd en meer nieuwe bedrijvigheid (10.000 banen in en rond de gemeente Lelystad in 2040) door het aantrekken van nieuwe bedrijven en het versterken van bestaande bedrijven. De drie thema´s zorgen voor een clustering van de inspanningen op vijf onderdelen: 1) New nature Experience, 2) Kenniscentrum Economie, 3) Living Lab Circulaire Bouw, 4) Haven en Logistiek en 5) Sterke stad.

Hiervan maken de onderdelen New nature Experience en Kenniscentrum Economie onderdeel uit van de plan- visievorming spoor en de andere onderdelen van de projecten en pilots spoor.

63

Bestaande Inspanningen: In Lelystad zijn al tal van ondernemingen actief en initiatieven in gang gezet die een bijdrage leveren aan de economie van 2040.Enkele voorbeelden langs de lijn van de drie thema´s zijn: Logistieke hotspot: Logistiek cluster Flevoland, Inditex, LAB en LAB fase 2 Sterke stad in de regio: Werkbedrijf Lelystad, Lelystadse uitdaging, MKB Doorgaan, Lelystads Akkoord Hoofdstad van de Nieuwe Natuur: Boerderij van de toekomst, Lelystadse Boer, Retourmatras, Orgawold en van Peperzeel

A. Op het gebied van planvorming en visievorming: De economie van de toekomst is nu nog in mist gehuld. In economische termen is 2040 is een stip óver de horizon; de komende twintig jaar zal er zoveel veranderen, dat het nu nog niet mogelijk is om het pad naar de nieuwe economie van 2040 volledig uit te stippelen. Ter referentie: twintig jaar geleden bestonden de grootste bedrijven uit deze tijd nog niet of nog maar net: Facebook, Amazon, Google en Tesla. Het is daarom belangrijk om samen met ondernemers, het onderwijs en anderen geïnteresseerden de economie van 2040 te verkennen. We willen hiervoor een plek in de stad creëren waar de economie van 2040 ontdekt en beleefd kan worden. We verkennen in 2021- 2022 daarvoor de mogelijkheden voor de realisatie van de volgende twee initiatieven: 22. New Nature Experience centrum: Dit is een fysieke plek (mogelijk in de buurt van de Boerderij van de Toekomst, mogelijk in Warande, allebei, of nog breder gedistribueerd door de stad ), waar diverse activiteiten bij elkaar komen die te maken hebben met New Nature Economy. Er wordt op deze plek(ken) al doende geleerd. Voorbeelden van activiteiten die hierbij elkaar kunnen komen zijn: strokenlandbouw, voedselbos, stadsboerderij, circulaire bouw, hutten (van hout) en een levende-museum-natuur.

Het onderwijs kan hier gebruik van maken passend bij het 5e dag concept en het centrum voor leven lang leren (zie opgave onderwijs). Daarbij ligt er met de optie om aan te sluiten bij fieldlab duurzaamheid/ energietransitie UT een kans voor het versterken van het HBO/ WO. 23. Kenniscentrum Economie 2040 (E2040): Dit kenniscentrum is gericht op het doen van onderzoek naar de economie van 2040. Dit is deels een ‘competence centre’ waar partijen met elkaar samenwerken en onderzoek doen. Deels kan dit een fysieke plek zijn, mogelijk als onderdeel van New

64

Nature Experience om samen te komen, start ups onder te brengen en te versnellen. Wat zijn de macro-ontwikkelingen (data-digitalisering, New nature economie, opkomst metropolen / Amsterdam, vergrijzing, arbeidsmigratie etc.) Wat zijn de sectoren, bedrijven en banen van de toekomst? Antwoorden op deze vragen leidt tot een vertaling wat Lelystad, Flevoland en Nederland moet doen om de transitie te maken naar de nieuwe economie. Mogelijkerwijs is dit kenniscentrum gelegen op dezelfde locatie als de New Nature Experience. Het New nature Experience centrum en het kenniscentrum Economie 2040 gaan in 2023 open. In 2021 en 2022 verdiepen we de visie, bouwen we het samenwerkingsverband, realiseren we het plan, verkennen we de haalbaarheid en werven we de verder benodigde middelen. B. Projecten en pilots: Naast de inspanningen op planontwikkeling niveau zijn er concrete (deels nieuwe) projecten gericht op het versterken van de huidige economie van Lelystad. De projecten vallen onder de categorieën: Living Lab Circulaire Bouw (gekoppeld aan Lelystad Zuid), Haven en Logistiek (gekoppeld aan Kustontwikkeling) en Sterke stad (gekoppeld aan bestaande stad). Gekoppeld aan bestaande stad: 24. Toekomstvaste kantoorlocaties bij het station: De herontwikkeling van kantoorvastgoed bij het stationsgebied. Dit project is erop gericht om het bestaande gebruik te concentreren rond het

station, in (refurbished) gebouwen die toekomstvast zijn. De overige kantoren worden omgebouwd tot woning. In 2021 en 2022 realiseren we een gedragen visie, brengen we partners bij elkaar, komen we tot een gedegen plan en krijgen het gefinancierd. In 2023 begint de daadwerkelijk herinrichting. Resultaat is dat in 2030 de gewenste ambitie is gerealiseerd. 25. Versterken interne economie centrumgebied. Onder invloed van trends en ontwikkelingen maken stadscentra een transitie door en zal er aangesloten moeten worden bij de wensen en eisen van de huidige tijd. Wat niet verandert, is de behoefte aan een gezellig en goed functionerend centrum, echter in een andere hoedanigheid: van ‘place to buy’ naar ‘place to be’. We streven naar een aantrekkelijk centrum van onze stad met een goede mix van wonen, werken, winkel-, horeca, cultureel en recreatief aanbod, waar mensen graag naar toe gaan, verblijven en beleven. Eén waar de functie detailhandel onderdeel van is, maar niet meer de leidende functie heeft van weleer. Een centrum centraal gelegen in de stad, waar functies elkaar versterken en dat een bijdrage levert aan de ontwikkeling van de stad als geheel. In dit project komen we tot een breed gedragen visie rond hoe het centrum perspectief heeft. Daarbij wordt stadsbreed gekeken wat daarvoor nodig is.

In 2021 realiseren we een gedragen visie, brengen we partners bij elkaar en komen we tot een gedegen plan. In 2022/2023 begint de uitvoering. We versterken het ecosysteem voor ondernemers.

65

Gekoppeld aan Lelystad Zuid:

Project ‘in the spotlight’: 26. Living lab circulaire bouw In het living lab circulaire bouw worden diverse circulaire bouwtechnieken (waaronder hout, gebruik van vlas als isolatie, inzet van materialen-kadaster etc.) samen toegepast, om zo uitvoering te geven aan bouw-ambitie van de stad. En om ervoor te zorgen dat de ontwikkelingen in dit vakgebied versnellen, Om zo te zorgen dat Lelystad als stad van circulair-bouwen zichtbaar wordt Er vindt hier innovatie en valorisatie plaats en wordt er er een bijdrage geleverd aan het onderwijscurriculum. Hiermee wordt aan de concrete doelstelling om 15.000 plus huizen te bowuwen handen en voeten gegeven. We doen dit in samenwerking met alle architecten, bouwbedrijven, installatiebedrijven en ketenpartners die reeds in de stad / regio aanwezig zijn (Heembouw, Van Wijnen etc.)

Wat gaan we doen? In 2021 en 2022 organiseren we meerdere bijeenkomsten waarin we er op gericht zijn om alle partners aan tafel te krijgen. Samen met het bedrijfsleven willen we vorm geven aan de bouw ambitie van de stad. We verkennen, verdiepen en bespreken hoe we de handschoen oppakken. Dit wordt zichtbaar in een ambitieuze: hoe gaat het living lab circulaire bouw de woningbouwopgave van de stad realiseren.

Gekoppeld aan kustontwikkeling: Rond de ontwikkeling van de FlevoKustHaven en de versterking van het logistieke cluster voeren we diverse inspanningen uit:. 27. We stimuleren de vorming van het havenbedrijf, welke op basis van een eigen visie en bedrijfsplan de acquisitie van bedrijven voor in de haven op zich neemt. We stimuleren de verdere gronduitgifte en het bouwrijp maken van de haven. In 2021 brengen we alle partners en alle plannen bij elkaar, borgen we voor de versnelling van het bouwrijp maken van de grond. We ondersteunen de vorming van visie, plan en bedrijf. In 2022 zijn we aan de slag met acquisitie. 28. Hubvorming FlevoKustHaven: We realiseren een visie met betrekking tot de vorming van het Cluster Circulaire Economie. Lelystad en Flevoland zetten in op de circulaire economie. Door de haven, de betaalbare grond, het vliegveld heeft Lelystad goede papieren om hier een speler van belang te worden. In 2021 jagen we actief multi-helix samenwerking en initiatieven aan. We verkennen landelijk en internationaal de belangstelling om in Lelystad aan de slag te gaan. Dit leidt ertoe dat in 2023 bedrijven zich binnen de gemeentegrenzen vestigen. Zij brengen werkgelegenheid met zich mee. Waar nodig ondersteunen wij bij de realisatie van financiering van businesscases. Voorbeeld hiervan is de zonnepanelenrecycling vanuit het Werkbedrijf. 66

29. We organiseren de Challenge ‘van natte kavels naar het achterland’. De vraag is hoe een geïntegreerd transportsysteem eruit kan zien waarmee schepen en gebieden die buiten de haven liggen ontsloten worden voor het achterland, zonder ingewikkelde tussenliggende overslagstations. We organiseren een prijsvraag die we bij studenten, kennisinstellingen en het bedrijfsleven uitzetten. In 2021 organiseren we de challenge, in 2022 ondersteunen we de winnaar om hun voorstel conceptueel verder uit te werken. In 2023 en daarna verkennen we wat er nodig is tot een pilot te komen. Lelystadse en/of regionale inspanningen richten we op: 30. Inrichting socio-economic board: de stad wordt gemaakt door de stad. In samenwerking met, en lerende van, Win4all zetten we een ‘board’ op van ondernemers, bewoners, organisaties en instellingen om samen handen en voeten te geven aan de groei van de stad. We betrekken hen nauwgezet bij het bedenken, opzetten en uitvoeren van initiatieven. We geven hen invloed in de bestudering van dit programma. In 2021 stellen we de board samen en bepalen we in samenspraak onze aanpak. 31. Versterken lokaal inkopen door de overheid: De gemeente en de provincie behoren bij de grootste inkopers in de stad. Daarmee kan de overheid veel invloed uitoefenen op kansen voor het eigen bedrijfsleven. De aanbestedingsregels geven duidelijke kaders.

Binnen die kaders zijn er veel mogelijkheden om het lokale bedrijfsleven te versterken. We zijn er op gericht om de stad maximaal te betrekken bij de ontwikkeling en het onderhoud van de stad. In 2021 maken we een analyse van de huidige inkoopstromen van de overheid en het realiseren een aanpak om zoveel mogelijk lokaal in te kopen. In 2021 proberen we zo veel mogelijk laaghangend fruit te organiseren. In 2022 richten we een platform in, waarmee inkopers inzichtelijk krijgen welke lokale bedrijven potentieel leverancier kunnen zijn, en tegen welke eisen zij kunnen leveren. We begeleiden inkopers om aanbestedingen zo in te richten dat het lokale bedrijfsleven kansrijk kan meedingen.

67

Hoe dragen de inspanningen binnen de opgave economie bij aan de ICL doelen? De inspanningen binnen de opgave economie zijn gericht op versterking van de economie en werkgelegenheid. Dat zal enerzijds leiden tot groei van het aantal inwoners maar ook tot een toename van infrastructuur om Lelystad beter bereikbaar te maken en de bedrijven binnen Lelystad. Vanuit de ICL doelen gezien is het daarbij de opgave om creatief te zoeken naar mogelijkheden om optimaal gebruik te maken van het netwerk van provinciale- en rijkswegen. Daarnaast zijn slimme oplossingen nodig om bedrijfsterreinen aantrekkelijk in te richten met een minimum aan openbare ruimte. Het is tevens de vraag in welke mate extra inkomsten worden gegenereerd voor de gemeente waar in verhouding lagere kosten tegenover staan. Als onderdeel van de opgave economie wordt in beeld gebracht hoe en in welke omvang de inspanningen leiden tot verhoging van inkomsten en hoe deze zich verhouden met de toename van de lasten en zo aan de ICL doelen bijdragen.

68

3.4.4. Opgave Onderwijs De inspanningen in de opgave onderwijs dragen bij aan het behalen van de doelen meer onderscheidend onderwijs, versterken van MBO en vergroten HBO en WO. Onderstaande inspanningen zijn direct gericht op vernieuwing in het en betekenisvoller maken van het Lelystadse onderwijs. Daarnaast wordt door een goede aanhaking bij de ontwikkelingen in de economie en vraag het MBO versterkt en het HBO en WO meer betrokken bij de stad. Door deze inspanningen wordt ook een bijdrage geleverd aan het doel meer nieuwe bedrijvigheid doordat studenten, werkenden en werkzoekenden de juiste (om,-bij, na-) scholing krijgen om deel te nemen aan de regionale arbeidsmarkt.

Bestaande Inspanningen: In Lelystad zijn al tal van projecten en initiatieven in gang gezet die een bijdrage leveren aan de opgave onderwijs. Te denken valt aan de volgende projecten en initiatieven: Porteum/onderwijscampus: Drie scholen in de stad gaan samen. Een campus bestaand uit zeven kleinere gebouwen: drie voor het vmbo, drie voor het havo/ vwo en een cultuurgebouw. Hier zal 80/20 onderwijs gegeven worden. Onderdeel van deze nieuwe campus is het grootste technasium van Nederland. Nieuwbouw scholen: Veel scholen en schoolgebouwen in Lelystad vieren de komende jaren hun veertigjarig jubileum. Dat betekent dat veel gebouwen aan vernieuwing toe zijn. Gemeente en schoolbesturen hebben gezamenlijk afgestemd welke scholen in de komende jaren vernieuwd worden. Bij de bouw is aandacht voor duurzaamheid.

70

A. Op het gebied van planvorming en visievorming: Het plan- visievormingsspoor is er voor de opgave onderwijs op gericht om tijdig in te kunnen spelen op de trends en ontwikkelingen vanuit het onderwijs en de arbeidsmarktsectoren. Hiervoor voeren we in 2021 en 2022 de volgende inspanning uit: 32. Het versterken van strategische regionale afstemming over onderwijs en de arbeidsmarkt: Dit is een structureel strategisch overleg tussen onderwijs, overheid en betrokken partijen bij de arbeidsmarkt in Lelystad en met de regio (bedrijfsleven, RWF, BKL), voortbouwend op bestaande netwerken. Hiermee fungeert het overleg als strategische koepel tussen de bestaande sectorale overleggen. De aandacht is o.a. gericht op trends en ontwikkelingen in het onderwijs en op het gebied van de arbeidsmarktsectoren Het resulteert daarmee in kansen om het onderwijs te verbeteren en een betere aansluiting te vinden bij de arbeidssectoren.

B. Op het gebied van projecten en pilots: Naast de inspanningen op visie en planontwikkelingsniveau zijn er concrete nieuwe projecten die een bijdrage leveren aan de opgave onderwijs. De inspanningen worden voor zover mogelijk gekoppeld aan de gebieden. Voor de opgave onderwijs betreffen het echter voornamelijk Lelystadse en/ of regionale inspanningen. Daarbij zijn er een aantal projecten die niet onder deze opgave worden genoemd omdat ze uitgevoerd worden vanuit een andere opgave van dit programma. Dit zijn onder andere, de marketing van het onderwijs, onderwijstijdverlenging als onderdeel van stedelijke vernieuwing, campusvorming logistiek en duurzaamheid als onderdeel van economie en de huisvesting onderwijspersoneel in wonen. Gekoppeld aan de Bestaande stad: 33. Onderwijsvernieuwing bij vernieuwing huisvesting: Het herijken/veranderen van onderwijsconcepten in een bestaande school is een zorgvuldig proces, waarbij expertise van elders welkom is om het team te inspireren

en te begeleiden. De voorbereiding op nieuwbouw van een school is een moment waarop herijkt wordt. Het gebruiken van de fysieke vernieuwing van een schoolgebouw om ook het inhoudelijke onderwijs anders in te richten of het concept te versterken kan met externe expertise versterkt worden. In 2021 en 2022 wordt voor 3 scholen de voorbereiding voor nieuwbouw ingezet, waarbij externe expertise beschikbaar wordt gesteld voor de herinrichting van het onderwijs. Gekoppeld aan Lelystad Zuid: 34. Fieldlab bij het vliegveld – leeromgeving : - Ontwikkelen van een hybride leeromgeving in de terminal voor dienstverlenende beroepen samen met Viggo en andere partners binnen en buiten Flevoland gericht op ICT, Facilitair en logistieke processen. De inzet nu is beperkt omdat project zich nog in een aanloopfase bevindt. In 2021: regionale afstemming, heldere afspraken over de inrichting (gezien lopende besprekingen)