BL Totaaldocument Horecavisie en Beleidskaders Gemeente Lelystad 2024-2030

CONTRAST adviseert het kernteam de Raad voor te leggen welke keuze het best passend is op bepaalde locaties. Een wijziging tot categorie kan een belemmering voor de bestaande ondernemer opleveren. Advies is de nieuwe en oude horecacategorieën te vergelijken en nieuwe categorieën toe te wijzen indien best passend / passend bij de plannen. Onderdeel hiervan is het inzichtelijk maken van het effect voor de ondernemer/ exploitatie. Indien er sprake is van (plan)schade kan dit aan de Raad worden voorgelegd. CONTRAST stelt minimaal de volgende uitgangspunten, regels en richtlijnen per horecacategorie voor: • Wel/geen alcohol • Terras ja/nee • Sluitingstijden per categorie o Indien de geldende openingstijden of sluitingstijden per cluster- of locatieprofiel afwijken, wordt dit opgenomen in het beleid per cluster- of locatieprofiel. Het beleid prevaleert boven de tijden zoals opgenomen in de horecacategorieën. • Verkeersintensiteit en parkeerdruk per categorie (met name voor afhaal- en bezorgen) • Afhalen ja/nee • Bezorgen ja/nee o Onderdeel van hoofdfunctie (bezorging bij fastservice) o Onderschikt aan hoofdfunctie (bezorging bij restaurant, via andere ingang dan hoofdingang gasten) Op de volgende pagina is het voorstel voor de nieuwe horecacategorieën weergegeven. De keuze tot nieuwe horecacategorieën wordt voorgelegd aan de Raad.

De nieuwe categorieën moeten de oude categorieën uit de bestemmingsplannen vervangen, indien de Raad hiertoe besluit. Het omzetten van de categorieën in huidige bestemmingsplannen vindt plaats op basis van wat wenselijk wordt geacht op de verschillende locaties, met aandacht voor gemengde functies en focusgebieden. In het ontwikkelperspectief wordt aangegeven in welk gebied en in welke horecacategorie uitbreidingscapaciteit is, en dus horeca ontwikkeling in de vorm van toevoegen mogelijk is. Per locatieprofiel geven we aan welke horecacategorie(ën) het best passend is (zijn).

35

Nieuwe horecacategorieën In dit voorstel tot nieuwe horecacategorieën is de fastservice met afhaal- en/of bezorgfunctie in een aparte categorie opgenomen (namelijk horeca 2). Horeca 1 – daghoreca zonder bezorgfunctie Horecabedrijf (<150m²) gericht op het verstrekken van etenswaren, niet zijnde maaltijden, en het schenken van (zwak-alcoholische) dranken, met openstelling overwegend tijdens de dagperiode en alleen gedurende winkeltijden, zoals lunchconcepten, broodjeszaken, thee- en koffiezaken, juicebars, ijssalons. Deze kleinschalige bedrijven hebben geen bezorg- en/of afhaalfunctie en veroorzaken slechts beperkte hinder voor omwonenden. Horeca 2 – fastservice met afhaal- en/of bezorgfunctie Horecabedrijf gericht op het overwegend via counterverkoop verstrekken van etenswaren, zoals fastfood, niet zijnde maaltijden, en (zwak-alcoholische) dranken met openingstijdens tijdens dagen avondperiode, zoals cafetaria’s, snackbars, grillrooms, shoarmazaken, pizzeria, fastfood restaurants en afhaalcentra. Deze bedrijven hebben overwegend een bezorg- en/of afhaalfunctie en veroorzaken hinder voor omwonenden door de hoge omloopsnelheid en verkeersbewegingen van gasten en bezorgers. Voor deze categorie is verkeersintensiteit en parkeerdruk zeer van belang, omdat de verkeersaantrekkende werking groot is.

Horeca 3 – horeca in restaurant-setting Horecabedrijf gericht op het serveren van maaltijden en dranken in een restaurant-setting met openingstijden tijdens de (na)middag en vroege avond en daardoor slechts beperkte hinder voor omwonenden veroorzaken, zoals restaurants, bistro, fastcasual concepten, grand-cafés en caférestaurants. Tevens zijn dit bedrijven in categorie 1 met een bedrijfsoppervlak (BVO) van meer dan 150m². Horeca 4 – natte horeca Horecabedrijf gericht op het verstrekken van (niet-)alcoholische drank als hoofdfunctie met daaraan ondersteunend het verstrekken van etenswaren met openingstijden tijdens zowel de dagals avond- als nachtperiode en die daardoor aanzienlijke hinder voor omwonenden kunnen veroorzaken, zoals cafés, cocktailbars, wijnbars en shisha-lounges.

Horeca 5 - uitgaanshoreca Horecabedrijf gericht op het verstrekken van dranken en eventueel etenswaren in combinatie met (live) entertainment of harde/elektronisch versterkte muziek, met veelal een groot aantal bezoekers en openingstijden tijdens de avond- en nachtperiode en daardoor grote hinder voor de omgeving met zich mee kunnen brengen, zoals discotheken, (nacht)clubs en andere uitgaansconcepten. Tevens zijn dit bedrijven die publieke kansspelen bieden. Horeca 6 – zaalverhuur Horecabedrijf gericht op het verhuren van zalen ten behoeve van congressen en seminars, en partycentra, al dan niet als nevenactiviteit van een hotel. Horeca 7 –nachtverblijf Horecabedrijf gericht op het bieden van nachtverblijf met openingstijden in de regel dagrond, al dan niet met een nachtportier of een onbemande receptie, zoals hotels, bed and breakfast met meer dan 4 slaapplaatsen, hostels en pensions. De verstrekking van etenswaren, maaltijden en dranken is ondergeschikt aan overnachten en daardoor is de hinder voor omwonenden beperkt. Deze categorie wordt opgenomen in een accommodatiestrategie.

Categorie

Alcohol

Periode

1 2 3 4

Zwak Zwak Ja Ja

5

Ja

6 7

Ja Ja, ondergeschikt

Dag Dag + avond Dag + avond Dag + avond + nacht Avond + nacht Dag + avond Dagrond

Openingstijden n.t.b. i.s.m. APV

Terras Ja Nee Ja Ja

Verkeersintensiteit / hinderprofiel Beperkt Groot Beperkt Groot

Nee

Groot

Beperkt Beperkt

Beperkt Beperkt

36

3. Regelgeving fastservice

6. Samenwerking tussen ondernemers, KHN en gemeente

CONTRAST adviseert de regelgeving en handhaving van de fastservicesector aan te scherpen. De uitgangspunten die worden voorgesteld voor het toestaan en ondernemen van fastservice in de cluster- en locatieprofielen zijn als volgt: • Afhaal moet mogelijk zijn • Fiets- en scooterverkeer in loopgebieden beperken, geen scooters voor de deur • Begrenzen aantal wachtende bezorgers voor een pand • Richtlijnen voor uitstraling van het pand: open pui/ gevel op beeldbepalende plekken, klein terras met aantal stoelen, jaarrond open • Niet toestaan darkkitchens in cluster- en locatieprofielen, maar daarbuiten. Dit is een keuken waar alleen gekookt wordt voor bezorging, zonder afhaalfunctie.

De gemeente heeft een faciliterende rol. KHN is een belangrijke spil tussen gemeente en ondernemers, en tussen ondernemers onderling . Prioriteit in de samenwerking tussen gemeente, KHN en ondernemers heeft het plan voor het Stadshart, voor vestiging van aantrekkelijke en uitnodigende horeca initiatieven.

Met de aanscherping kan de gemeente in gesprek gaan met bestaande fastserviceconcepten en –ondernemers over: • Verplaatsing naar randen van het centrum. Eventueel met aantrekkelijkere voorwaarden: wel scooters voor de deur, betere parkeer/ levering/ afhaal faciliteiten etc. • Ontwikkeling naar modernisering, meer variatie, vernieuwing, gezond.

4. Nieuw stappenplan voor handeling horeca ontwikkeling Met een helder stappenplan voor het aanvragen van nieuwe vergunningen of wijzigingen in vergunningen is het voor zowel gemeente als ondernemer en andere belanghebbenden duidelijk wat verwacht wordt. Afdeling economische zaken wordt hier nauw bij betrokken. Op de volgende pagina is een voorstel opgenomen tot stappenplan handeling horeca ontwikkeling 2024-2030. Aanvragen voor nieuwe concepten of maatwerk worden door de gemeente beoordeeld op basis van criteria, in samenhang met de kenmerken van het gebied zoals opgenomen in het cluster- en locatieprofiel. Goede kwalitatieve aanvullingen zijn altijd welkom. Dit betekent dat er specifiek aandacht wordt besteed aan passend aanbod bij de vraag.

5. Veiligheid, regelgeving en handhaving. Handhaving is een gedeelde verantwoordelijkheid van gemeente en ondernemers. Met de decentralisatie van het toezicht op de Alcoholwet (voorheen Drank- en Horecawet) is de gemeente de belangrijkste uitvoerder van de Alcoholwet geworden. Het Preventie- en handhavingsplan vertaalt de Alcoholwet op lokaal niveau en maakt de gemeente regisseur van het lokale alcoholbeleid. Van belang is dat er door de gemeente gehandhaafd wordt, en de regelgeving voor zowel gemeente als ondernemer duidelijk is.

7. Algemene kaders voor ondergeschikte horeca, blurring en pop-up horeca CONTRAST adviseert het opstellen en handhaven van algemene kaders voor ondergeschikte horeca. Zie volgende pagina’s. Alternatief is zeer beperkte tot geen regelgeving.

De horeca en detailhandel kunnen mogelijk samenwerken en elkaar in één pand actief opzoeken voor toekomstbestendige en succesvolle totaalconcepten. Prioriteit heeft vestiging in het Stadshart. Succesvolle initiatieven eventueel uitrollen naar andere gebieden.

8. Lelystad in ontwikkeling: nieuwe gebiedsontwikkelingen Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen is er nog geen sprake van een actuele vraag. CONTRAST stelt voor om een ruimtelijk-economische paragraaf in gebiedsvisies voor dergelijke gebiedsontwikkelingen op te nemen. Het zou helpen om bijvoorbeeld in de gebiedsvisie voor het Stadhuisplein in het Stadshart een duidelijk visie op horeca te hebben, om initiatieven te stimuleren, alsook samenwerkingen tussen vastgoedeigenaren, ondernemers en gemeente.

Tot slot: de nieuwe route voor kwaliteit, levendigheid en variatie

In het werken aan de gewenste horeca ontwikkeling geeft CONTRAST als succesfactor mee dat het belangrijk is om de meerwaarde van deze nieuwe werkwijze voor de kwalitatieve impuls, levendigheid en meer variatie in het horeca aanbod aan de stad kenbaar te maken. ➢ Dit betekent duidelijk maken waarom verkleuren van horecaprofiel hieraan bijdraagt. ➢ Dit betekent als gemeente actief op zoek gaan naar nieuwe ondernemers voor horeca ontwikkeling op kansrijke plekken, en het duiden van de waarde van horeca passend bij het profiel op de locaties. ➢ Dit betekent ook het omarmen van nieuwe initiatieven. Ruimte bieden aan uitgesproken concepten met oranje, rood, blauw horecaprofiel. ➢ Dit betekent ruimte proberen te creëren voor concepten anders dan het dominante ‘veel van hetzelfde groene’ aanbod. ➢ Dit betekent voor de gemeente dat er situationeel naar aanvragen die binnenkomen gekeken moet worden. Het antwoord is niet direct nee, maar er wordt gekeken naar ruimte en hoe de gemeente samen met de ondernemer deze toegevoegde waarde in de gemeente kan landen. Een ander belangrijk punt is de keuzes die voorgelegd kunnen worden aan de Raad mbt budget. Wat is handhaving en het aantrekkelijk, levendig en veilig straatbeeld waard? 37 Wat zijn de mogelijkheden?

HANDELING HORECA ONTWIKKELING 2024-2030 Toelichting stappenplan bij nieuwe vergunning aanvraag / wijziging van vergunning Nieuwe vergunningaanvraag / wijziging van vergunning wordt getoetst aan de hand van 1) het bestemmingsplan en 2) het ontwikkelkader van het gebied, onderdeel van het horecabeleid. Stap 1) Toetsing aan de hand van bestemmingsplan Nieuwe initiatieven die zich willen vestigen op een locatie zonder horecabestemming, worden verwezen naar leegstaande panden met horecabestemming of vragen aanpassing van het bestemmingplan aan. Alle aanvragen, waaronder o.a. exploitatievergunning en aanpassing bestemmingsplan, worden aan het ontwikkelperspectief van het gebied getoetst.

Stap 2) Goedkeuring volgt op basis van de score op het ontwikkelperspectief gebied:  Voldoet aan wet- en regelgeving (Alcoholwet, APV, Bouwbesluit, Omgevingswet)  Toetsingskader vanuit ontwikkelperspectief gebied:  Passend bij de gebiedsfunctie en –identiteit: gebied met prioriteit  Inspelend op de marktvraag: richt zich op gat tussen vraag en aanbod, met onderscheidend vermogen tov bestaande horeca, waarbij de vraag nog niet wordt ingevuld door verbinding met andere gebieden  In aansluiting op de horecavisie: draagt bij aan één of meerdere pijlers Alle boxen van het ontwikkelperspectief moeten aangevinkt kunnen worden, of er wordt nader overlegd tussen gemeente en ondernemer over de meerwaarde van het concept voor Lelystad.

38

ONDERGESCHIKTE HORECA DE OPKOMST VAN BLURRING EN POP-UPHORECA, ZONDER ONEERLIJKE CONCURRENTIE Functies vervagen en blurring- en tijdelijke horecaconcepten kunnen een rol spelen in het bieden van een totaalbeleving die gebieden versterken. Deze trend vraagt om heldere wet- en regelgeving (o.a. openingstijden). Op deze pagina is de ondergeschikte horeca gedefinieerd, en zijn het gewenst resultaat, de kansen en kritische succesfactoren voor deze horeca voorgesteld. Ondergeschikte horeca is horeca welke is ondergeschikt aan de hoofdfunctie van een onderneming, instelling of organisatie, waarbij de horeca niet als zelfstandige functie in het bestemmingsplan wordt opgenomen. We onderscheiden drie vormen: 1) additionele horeca, 2) ondersteunende horeca en 3) para-commerciële horeca.

Resultaat van het opstellen algemene kaders ondergeschikte horeca • Zodat het duidelijk is wat wel en wat niet mogelijk betreft ondergeschikte horeca • Zodat er geen sprake is van oneerlijke concurrentie Kansen • Ondergeschikte horeca bij voorkeur toestaan in het Buitengebied Kritische succesfactoren • Opstellen beleid voor ondergeschikte horeca, met aanvullende beleidsregels specifiek voor ondergeschikte horeca.

1) Additionele horeca Horeca die wordt toegevoegd aan een andere hoofdfunctie (detailhandel, kapper etc.). De hoofdfunctie is opgenomen in het bestemmingsplan. Met additionele horeca probeert een ondernemer de aantrekkelijkheid en/ of beleving van het bedrijf te vergroten. 2) Ondersteunende horeca Horeca welke ondersteunend is aan een andere hoofdfunctie zoals bijvoorbeeld cultuur of sport. Deze hoofdfunctie is opgenomen in het bestemmingsplan. De horeca is een onlosmakelijk onderdeel van de onderneming, en is belangrijk om de hoofdfunctie naar verwachting van bezoekers uit te voeren, zoals een bar bij theater of sportkantine. 3) Para-commerciële horeca Een vorm van ondersteunende horeca bij een para-commerciële instelling. Dit is een nietcommerciële rechtspersoon zoals een stichting of een vereniging die zich in de eerste plaats richt op het stimuleren van activiteiten van educatieve, godsdienstige, levensbeschouwelijke, recreatieve, sociaal-culturele of sportieve aard. In de vergunning worden aparte voorwaarden opgenomen om ervoor te zorgen dat er geen oneerlijke concurrentie ontstaat met commerciële horeca. Pop-up horeca is een horeca exploitatie op basis van een tijdelijke vergunning. Dit is bijvoorbeeld tijdelijke horeca op een bijzondere locatie of in een leegstaand pand. Pop-up horeca kan ingezet worden in gebiedsontwikkeling.

Advies is om voor pop-up horeca beleidskaders op te stellen waar tijdelijke horeca aan moet voldoen en op welke locaties pop-up horeca passend en wenselijk is. Hierbij is een koppeling met het evenementenbeleid aan te raden, omdat pop-up horeca en evenementen goed samengaan.

39

BIJLAGEN BIJLAGE A. ONDERZOEKSRAPPORT 2023 BIJLAGE B. CLUSTER- EN LOCATIEPROFIELEN 2023

BIJLAGE C. VISIEDOCUMENT

40

BIJLAGE A. ONDERZOEKSRAPPORT 2023 WERKWIJZE, ONDERZOEK, ANALYSE, MARKTINZICHTEN

HORECA LELYSTAD 2030 ONDERBOUWING TEN BEHOEVE VAN DE HORECAVISIE 2024-2030

De markt is zowel kwantitatief als kwalitatief in kaart gebracht, in combinatie met de gebiedsontwikkelingen en horecatrends. De inzichten vanuit het marktonderzoek zijn verrijkt met input van stakeholders, waaronder horecaondernemers, bewoners, vastgoedeigenaren, interne betrokkenen van de gemeente en andere belanghebbenden.

2023 t/m JUNI 2024

Het proces voor de totstandkoming van de horecavisie en beleidskaders bestaat uit twee piramides. De onderzoeksfase is de basis voor het opstellen van de visie. Vanuit het onderzoeksrapport is middels participatie het visiedocument ontwikkeld, en zijn de beleidskaders opgesteld. Voor het hele proces gelden de overkoepelende projectkaders.

PROCESSTAPPEN

Output onderzoek & advies ✓ Nieuwe horecavisie met gebiedsprofilering ✓ Ontwikkelperspectief met kaders voor de gewenste horeca ontwikkeling per gebied

Projectkaders: doelstellingen en uitgangspunten

Onderzoeksrapport: onderbouwing Vaststellen projectkaders, doelstellingen en uitgangspunten.

1. Projectkaders

S.W.O.T. Reflectie voorgaande jaren

2. Start-up

3. Onderzoek

Uitvoeren van kwantitatief en kwalitatief onderzoek Opstellen clusteren locatieprofielen

Ambitie

Ontwikkelperspectief horeca en toetsingskader 42

4. Gebiedsanalyse Beleidskaders

Visiedocument: beleidsvoering

42

WERKWIJZE ONDERZOEK Toelichting onderzoek De marktsituatie van horecavraag en aanbod in Lelystad is in totaliteit en per gebied op kwantitatieve en kwalitatieve wijze in kaart gebracht. Hoe groot is de vraag naar horeca en wie maken er gebruik van horeca? Welke horeca is er op dit moment gevestigd? Per gebied zijn de gebiedsontwikkelingen in kaart gebracht wat resulteert in kansen voor de horeca. Vraag en aanbod is feitelijk in kaart gebracht in een zogeheten 0-meting. Vervolgens is de huidige én toekomstige vraag en het huidige aanbod in een confrontatie uiteengezet. In relatie tot de stadsbrede opgave en opgaven per deelgebied zijn hierbij mogelijke gaps en kansen voor de horeca in kaart gebracht.

Vraag is uiteengezet in: • Inwoners: demografische kenmerken Lelystad en per gebied • Inwoners: horecaprofielen Lelystad en per gebied: Authentiek & Bewust, Modern & Frequent, Spontaan & Gezellig, Exclusief & Kieskeurig en Vertrouwd & Makkelijk • Toerisme: aantal dagjesmensen en verblijfstoeristen + unieke kenmerken Aanbod is uiteengezet in: • Omvang horeca: aantal vestigingen + aantal vestigingen per 1.000 inwoners (horecadichtheid) • Horecasectoren: café, café-restaurant, restaurant, hotel-restaurant, koffiebar, bezorg/ halen, fastfood, grillroom/ shoarma, feestzaal, hotel, overig (ijssalon, crêpes/ wafels/ donuts) • Horecaprofielen: Authentiek & Bewust, Modern & Frequent, Spontaan & Gezellig, Exclusief & Kieskeurig en Vertrouwd & Makkelijk Vooruitblik marktvraag In dit onderzoek zijn enerzijds de demografische gegevens en ontwikkelingen van 2017 t/m 2022 opgenomen. Anderzijds zijn prognoses t/m 2040 opgenomen voor een lange termijnvisie (zoals bevolkingsprognose Lelystad i.r.t. de groeiambitie). Vooruitblik horeca aanbod De horecamarkt is sterk aan verandering onderhevig. Horecaondernemingen wisselen van concept, ondernemer of locatie. Ook komen er nieuwe concepten bij of stoppen er ondernemingen. In dit onderzoek is de actuele marktsituatie anno 2023 opgenomen en kijken we met horecatrends tot vijf jaar vooruit.

Onderzoek •Kwantitatief: demografie, economie & ontwikkelingen •Kwalitatief: horecaprofielen

Uitkomst: marktinzichten •Vraag: huidige en toekomstige bewoners en bezoekers •Aanbod: huidige horeca ondernemingen

43

Conclusie: richtinggevend kader per gebied •Confrontatie vraag-aanbod •Kansen voor de horeca

43

KWANTITATIEF ONDERZOEK Bronnen Er is bij dit onderzoek gebruik gemaakt van (statistische) gegevens van het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS), Centraal Planbureau (CPB), VVV, de Kamer van Koophandel (kvK), Koninklijke Horeca Nederland (KHN), Locatus, Vastgoeddata en informatie vanuit Gemeente Lelystad. Het onderzoek is daarnaast gebaseerd op de bij HTC beschikbare gegevens en kennis inzake soortgelijke onderzoeken. Voornaamste bronnen CBS 2022-2023 | cbs.nl CPB 2022-2023 | cpb.nl Gemeentelijke informatie Gemeente Lelystad KHN Locatus Werkgelegenheidsonderzoek 2022 Provincie Flevoland Koopstromenonderzoek | KSO2021.nl Sector update banken (o.a. ING, ABN AMRO) KvK Regiodata 2022-2023 Bron huidig horeca aanbod Het is voor de gemeente niet mogelijk om uit eigen bronnen een volledig overzicht van horeca ondernemingen aan te leveren. In dit onderzoek hanteren we voor de opname van het gevestigde horeca aanbod naast Vastgoeddata (voor omvang van het aanbod per sector i.r.t. referentiegemeenten), de lijst van Locatus (2022). De sector partycatering is niet opgenomen omdat deze niet gericht zijn op de gast voor los horecabezoek. Een betrouwbare bron waarbij de lijst ieder jaar door veldwerkers van Locatus wordt geüpdatet. De bron HorecaDNA welke ten behoeve van voorgaande onderzoeken van Ginder zijn gebruikt, bestaat niet meer.

De lijst van Locatus blijkt niet voor 100% compleet, en in de vierkante meter opgave kan een foutmarge zitten. HTC heeft in haar kwalitatief onderzoek in juni 2023 de data van Locatus verrijkt bij constatering op onvolledigheden.

44

Vraag: verzorgingsgebied en marktsegmenten Het verzorgingsgebied voor de horeca is Gemeente Lelystad. De horecavraag komt vanuit de particuliere, zakelijke en toeristische markt. De particuliere markt is iedereen die in Lelystad woont. De zakelijke markt komt vanuit de gevestigde bedrijven in Lelystad. De toeristische markt bestaat uit dagjesmensen en verblijfstoeristen in Lelystad. Risico: de gemeente is niet in staat de doelgroep i.r.t. de woningbouwopgave te delen; dit maakt het niet mogelijk de toekomstige inwoners (per gebied) in detail te schetsen.

In de analyse zijn de kenmerken van Lelystad vergeleken met Lelystad in 2017, vergeleken met referentiegemeenten Roosendaal, Hengelo en Assen (gemeenten van vergelijkbare grootte, vergelijkbare grootte verzorgingsgebied en economische marktsituatie), en vergeleken met het landelijk gemiddelde. De kenmerken ten opzichte van het landelijk gemiddelde zijn tussen haakjes achter de betreffende data weergegeven in -..% en +..%.

44

KWALITATIEF ONDERZOEK

Inzicht in de horecaprofielen

In dit onderzoek is gebruik gemaakt van het BSR (Brand Strategy Research) model om vraagen aanbodzijde in kaart te brengen middels horecaprofielen. Met het gebruik van het BSR model zorgen we voor een eenduidige werkwijze en krachtig definieerbare profielen. Soortgelijke modellen die ingaan op leefstijlprofielen zijn te herleiden tot dit model. Het BSR model ontrafelt de drijfveren van mensen en wat je moet doen om mensen in beweging te krijgen. Het model bestaat uit twee assen, de sociologische dimensie (horizontale as: individualistisch-groepsgeoriënteerd) en de psychologische (verticale as: introvert-extravert) dimensie. Zo ontstaan 4 kwadranten. In basis kent Nederland 4 leefstijlen met ieder hun eigen manier van in het leven staan: vrijheid, harmonie, zekerheid en controle. HTC heeft met onderzoekspartner MarketResponse op basis van het BSR model horecaprofielen ontwikkeld. Door middel van statistisch onderzoek onder de Nederlandse bevolking zijn 5 horecaprofielen te onderscheiden met verschillende horecagedragingen en – behoeften. HTC is in staat om per postcode in Nederland de vertegenwoordiging van de horecaprofielen vast te stellen. De 5 horecaprofielen zijn hiernaast weergegeven.

BSR-model met de achterliggende waarden

vrijheid

harmonie L: 11% NL: 15%

L: 7% NL: 14%

Voor het in kaart brengen van de aanbodzijde heeft HTC bureau- en veldwerkonderzoek per gebied uitgevoerd, momentopname juni 2023. Het huidige horeca aanbod heeft een horecaprofiel toegekend gekregen op basis van vooraf gedefinieerde uitgangspunten: • Online inventarisatie: uitstraling en gebruik website, beelden, tekst, menu, recensies • Offline inventarisatie: uitstraling en inrichting binnen & buiten, verhaal binnen het concept

L: 20% NL: 22%

De ondergeschikte horeca is opgenomen in het horeca aanbod per profiel en in weergave van het totaalaanbod wanneer de horeca los van de andere functies in het gebied een eigen aantrekkingskracht heeft op mensen (voor los horecabezoek). Het horeca aanbod in BSFO is niet opgenomen in weergave van het totaalaanbod, maar is separaat opgenomen. Dit aanbod bedient hoofdzakelijk de bezoeker van BSFO en is niet gericht op los horecabezoek.

L: 51% NL: 40%

Op de volgende pagina’s zijn de vijf horecaprofielen toegelicht, enerzijds vanuit het perspectief van de horecagast met unieke kenmerken in gedragingen en behoeften. Anderzijds vanuit de conceptuele invulling met toelichting op de conceptmix: plaats, product, personeel en promotie.

L: 11% NL: 9%

controle

Op deze wijze is de vraagzijde in kaart gebracht in Lelystad en per gebied en weten we waar iemand zich het meest prettig voelt en naar welke horecaervaring iemand opzoek is. Het dominante horecaprofiel betekent niet dat je uitsluitend op zoek bent naar dezelfde kleur horecaconcepten, dit hangt onder meer af van het gezelschap, bezoekmotief en –moment.

zekerheid

De vijf horecaprofielen o.b.v. het BSR model, weergave profielen in % van Lelystad en Nederland

Meer informatie op https://marketresponse.nl/expertises/bsr-leefstijlen/

45

Horecaprofielen in één oogopslag MODERN & FREQUENT Gezelligheid, vernieuwend, hip

AUTHENTIEK & BEWUST Milieubewust, duurzaam, creatief

Verrassende ervaring, populair, feestelijk

SPONTAAN & GEZELLIG Gezellig, kindvriendelijk, harmonie

Unieke ervaring, authentiek, biologisch

Frequentie hoog Vaak met vrienden

Gezelligheid, veel keuze, voor iedereen

L: 11% NL: 15%

Frequentie gemiddeld Bereid meer te betalen

Frequentie gemiddeld Vaak in gezelschap

L: 7% NL: 14%

L: 20% NL: 22%

EXCLUSIEF & KIESKEURIG Statusgericht, zekerheid, formeel

VERTROUWD & MAKKELIJK Rustig, vertrouwd, informeel

Kwaliteit, luxe, goede recensies

Vaste plek, herkenbaar, een keertje verwennen

Frequentie laaggemiddeld Bereid meer te betalen

Frequentie laag Uitgaven laag

L: 11% NL: 9%

L: 51% NL: 40%

GEEL HORECAPROFIEL ‘Spontaan en gezellig’ VANUIT PERSPECTIEF HORECAGAST

SOCIO-DEMOGRAFIE

De socio-demografie van de gele horecagast bestaat uit: ▪ Hoog aandeel vrouw (67%) ▪ Gemiddelde verdeling in leeftijdscategorieën ▪ Hoog aandeel mensen met laag opleidingsniveau ▪ Hoog aandeel inkomen in midden segment ▪ Hoog aandeel beroepen in de dienstverlenende sector, als verkoper en administratief beroepen.

Waarden verbondenheid, vriendschap, gezelligheid, harmonie, plezier.

L: 20% NL: 22%

Een horecabezoek is voor mij.. Gezellig, knus, kindvriendelijk “Ik vind het leuk om spontaan een avondje uit eten te gaan” Horecabehoeften Concept samen delen, all-you-can-eat, iets anders dan thuis maar wel herkenbaar Menu veel te kiezen, vernieuwend, maar ook allemans vrienden én iets leuks voor de kids Voorbeelden tapas, gerookte zalm op toast, boef bourguignon, huiswijn, cola of biertje van de tap Prijs kwaliteit en service zijn belangrijker dan prijs”, goede prijskwantiteit/kwaliteit, gevoelig voor aanbiedingen Uitstraling gezellig, knus, modern, informeel = niet luxe, kindvriendelijk Horecapatronen Frequentie gaat gemiddeld vaak naar de horeca Budget gemiddeld Locatiekeuze moet gezelligheid uitstralen Gezelschap met een vriend(in), met een gezelschap (vrienden, gezin, opa & oma)

Horecagelegenheden moeten voor de gele horecagebruiker gezellig en knus zijn en het personeel is er om haar te ontzorgen. Ze kiest horecagelegenheden uit op hun menukaart, maar ook sfeer en in mindere mate prijs is van belang bij haar keuze. Ze eet graag tapas of gerookte zalm op toast en drinkt daarbij een colaatje of een wijntje. “De ervaring is voor mij belangrijker dan de prijzen”

47

SPONTAAN EN GEZELLIG GEEL CONCEPTUELE INVULLING

Plaats (uitstraling & inrichting) Plaats Uitstraling Inrichting Product Concept/ verhaal Menu presentatie Assortiment food Assortiment drank Prijs

Personeel Service

modern, sfeervol, gezellige drukte, veel contact, niet te massaal, voor brede doelgroep. eigentijds, kleurrijk, uitbundig, 'wauw' effecten, enthousiast, warm, ziel & zaligheid. (ronde) tafels voor gezelschappen, handgeschreven krijtborden, trendy servies, kinderhoek. shared dining, tapas, 'wauw effect', foodtrucks, festival sfeer. veel keuze, afwisseling, grote gebaren maar niet te gek, kinderkaart. mainstream, steak frites, hippe hamburger, culinaire pizza en pasta, pannenkoeken-patat (kids). rosé, hippe druivensoorten, gin tonic omdat het hip is, perensap en roosvicee. combi-deal, afgeprijsde special.

Kleding

informeel, groepsgericht, open, persoonlijk, etiquette en kennis zijn minder belangrijk. informeel, vrolijk.

Promotie (website, uitingen) Website Kanalen Communicatie

uitbundig, ervaringen delen, eenvoudig. website, social media, Facebook/ Instagram, advertenties. eenvoudig, 'gezellig en laagdrempelig’.

Algemene weergave van afbeeldingen

GROEN HORECAPROFIEL ‘Vertrouwd en Makkelijk’ VANUIT PERSPECTIEF HORECAGAST SOCIO-DEMOGRAFIE Waarden Vertrouwd, Informeel, rust en privacy De socio-demografie van de groene horecagast bestaat uit: ▪ Man-vrouw verdeling nagenoeg 50-50 ▪ Hoog aandeel eenpersoons huishouden ▪ Gemiddelde leeftijdsverdeling en opleidingsniveau ▪ Hoog aandeel laag inkomen ▪ Beroepen: Arbeidsongeschikt/werkloos, schoonmaker, inpakker, koerier, gespecialiseerd beroep De socio-demografie van de lime horecagast bestaat uit: ▪ Man-vrouw verdeling nagenoeg 50-50 ▪ Hoog aandeel 55+’ers ▪ Hoog aandeel 2-persoons huishoudens ▪ Hoog aandeel laag opleidingsniveau ▪ Hoog aandeel laag inkomen ▪ Beroepen: gepensioneerden, docenten, chauffeurs en machine bediending.

L: 51% NL: 40%

Een horecabezoek is voor mij…

“Het moet niet te luxe zijn, ik moet me er thuis voelen.” Horecabehoeften Concept Vaste plek, ‘eigen tafel’, herkenbaar, zichzelf verwennen met wat lekkers Menu Goede burger, saté met friet, appelsap, cola, spa rood blauw, varkenshaas pepersaus, gerookte zalm op toast Prijs “Ik besteed mijn geld bewust” Uitstraling Vertrouwd, rustig, café Horecapatronen Frequentie Lage horecagebruiker Budget Laag Locatiekeuze Eerdere bezoeken aan locatie Gezelschap Alleen of met partner

Horecagelegenheden moeten voor de groene horecagebruiker rustig en informeel zijn en hij kiest vaak een zelfde vertrouwde plek. Hij kiest horecagelegenheden uit op basis van eerdere ervaringen en op hun menukaart, locatie en prijzen. Hij of zij eet graag een hamburger, een varkenshaas met pepersaus of saté friet omdat hij of zij dan zeker weet dat het lekker is. Hij drinkt daarbij meestal gewoon een frisje.

“Ik houd niet zo van verrassingen en ga graag terug naar vertrouwde plekken”

49

VERTROUWD EN MAKKELIJK GROEN CONCEPTUELE INVULLING

Plaats (uitstraling & inrichting) Plaats Herkenbaar, vertrouwd, overzichtelijk en rustig. Uitstraling Niet te hip of modern. lokale horeca met vaste gasten. Informeel en niet te veel poespas. Product Concept/verhaal Menu presentatie Assortiment food Assortiment drank Prijs Personeel Service Kleding

Deze horecabedrijven zijn al jaren hetzelfde. De eigenaar of chef kennen we persoonlijk. Vertrouwd, gezellig, laagdrempelig. Er moet voldoende keuze zijn maar de presentatie mag herkenbaar en vertrouwd zijn (leren map met insteekhoezen). Standaard en herkenbare gerechten: hamburger, bord met friet, vlees en simpele salade. Makkelijk, standaard, frisdrank, huiswijn of bier. Prijsniveau is standaard laag, met een aanbieding voor jarige bezoekers. Vaste gezichten die herkenbaarheid uitstralen. Geen uitbundigheid: ‘doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’. Gesprekken over de lokale gemeenschap. Niet belangrijk.

Promotie (website, uitingen) Website Websites zijn simpel en duidelijk. Bestelling plaatsen is mogelijk via druk op de knop. Kanalen Website of facebook. Communicatie Volledig, correct, laagdrempelig, aanbevelingen van anderen.

Algemene weergave van afbeeldingen

ORANJE HORECAPROFIEL ‘Modern en frequent’ VANUIT PERSPECTIEF HORECAGAST

SOCIO-DEMOGRAFIE Waarden Populair, vernieuwend, modern, hip De socio-demografie van de oranje horecagast bestaat uit: ▪ Man-vrouw verdeling nagenoeg 50-50 ▪ Hoog aandeel meerpersoons huishouden ▪ Hoog aandeel in de leeftijdscategorie van 1834 jaar. ▪ Hoog aandeel gemiddeld inkomen ▪ Beroepen: student, ZZP’er en ambachtswerker.

L: 11% NL: 15%

Een horecabezoek is voor mij.. Creatief, uniek, modern “Ik ben op zoek naar bijzondere, unieke of verrassende ervaringen” Horecabehoeften Concept nieuw, hip, social media, populair Menu Vernieuwend, verrassend, anders Voorbeelden Sushi, goede burger, tapas, huisgemaakte ijsthee, malibu cola, champagne Prijs “Ik ben bereid te betalen voor mooie presentatie en feestelijke ervaring” Uitstraling Creatief, luxe, modern

Horecapatronen Frequentie Maakt veel gebruik van de horeca Budget Hoog Locatiekeuze Luxe, hip en/of modern Gezelschap met meerdere vriend(inn)en

Horecagelegenheden moeten voor de oranje horecagebruiker creatief, uniek en modern zijn en het personeel moet ook kunnen verrassen met hun service. Ze kiest horecagelegenheden uit op hun menukaart, maar zeker ook op sfeer en service. Prijs is minder belangrijk bij haar keuze. Ze eet graag sushi, maar ook tapas of een goede burger gaan er prima in. Ze drinkt daarbij huisgemaakte ijsthee, maar bij de goede gelegenheid ook regelmatig een malibu cola of champagne. “Ik vind het leuk om spontaan een avondje uiteten te gaan”

51

MODERN EN FREQUENT ORANJE CONCEPTUELE INVULLING

Plaats (uitstraling & inrichting) Plaats Hippe, eigentijdse locaties. Uitstraling Speelse, uitdagende uitstraling die verrast. Inrichting Mag een beetje ‘gek’ zijn en vooral lekker uitgesproken. Product Concept/verhaal Menu presentatie Assortiment food Assortiment drank Prijs Personeel Service Kleding

Vernieuwing staat centraal: the hotspot in town. Het verhaal is gericht op ervaringen en plezier. Een spannende presentatie, beetje gek en vooral anders. ‘instagrammable’. Unieke, verrassende of bijzondere gerechten die op dat moment hip zijn. Nieuwe smaken of keukens en huisgemaakt. Huisgemaakt, champagne of cocktails. Bereid te betalen voor een mooie presentatie en feestelijke ervaring. Hip en modern met gevoel voor humor en avontuur. Brengt plezier en vermaak voor de gast. Modieus, casual, hip, eigen kleding.

Promotie (website, uitingen) Website Website met aanbiedingen/boekingswebsites/zoekmachines. Kanalen Instagram, zoekmachines. Communicatie spanning, weinig details, doeltreffend, rebels, storytelling.

Algemene weergave van afbeeldingen

ROOD HORECAPROFIEL ‘Authentiek en Bewust’

VANUIT PERSPECTIEF HORECAGAST

SOCIO-DEMOGRAFIE

De socio-demografie van de rode horecagast bestaat uit: ▪ Man-vrouw verdeling nagenoeg 50-50 ▪ Huishoudensverdeling gemiddeld verdeeld ▪ Hoog aandeel 55+ ers ▪ Hoog aandeel hoog inkomen ▪ Beroepen: ZZP’er, hoger opgeleide specialist en gespecialiseerd beroep.

Waarden Milieu, duurzaamheid, goed verhaal bijzonder, unieke ervaring,

L: 7% NL: 14%

Een horecabezoek is voor mij.. Authentiek, creatief, duurzaam “Ik vind aandacht voor mens en milieu erg belangrijk”

Horecabehoeften Concept Bewust, biologisch, duurzaam, veganistisch/vegetarisch Menu Biologisch, vegetarisch, veganistisch Voorbeelden: Bloemkool steak, vegan burger op bietenbroodje, wijn uit de bourgogne, biologische appelsap, pittig gemberbier. Prijs “ik ben bereid iets meer te betalen voor een biologisch assortiment” Uitstraling Planten, open uitstraling, lokaal, basic of creatief

Horecapatronen Frequentie Gemiddeld Budget Laag-Gemiddeld Locatiekeuze bijzonder, uniek en duurzaam Gezelschap Met meerdere vriend(inn)en

Horecagelegenheden moeten voor de rode horecagebruiker naast authentiek ook duurzaam zijn en het is leuk als het personeel veel kennis heeft over de producten en wijnen. Ze kiest horecagelegenheden uit op hun menukaart, maar vooral ook op de sfeer. Ze eet graag een bloemkool steak of een vegan burger op een bietenbroodje en drinkt daarbij een goed wijn of een pittig gemberbiertje. “ik ben op zoek naar bijzondere, unieke of verrassende ervaringen”

53

AUTHENTIEK EN BEWUST ROOD CONCEPTUELE INVULLING

Plaats (uitstraling & inrichting) Plaats Zichtbaar lokaal & duurzaam. Uitstraling Authentieke, creatieve sfeer. Inrichting Kleinschalige setting, gericht op het individu. Basic en volledig uit hergebruikte materialen. Product Concept/verhaal Menu presentatie

Assortiment food

Assortiment drank Prijs Personeel Service Kleding

Lokaal, duurzaam eten en de wereld willen verbeteren. staat centraal en heeft een duidelijke plaats in de storytelling. Uitleg wat er in de gerechten zit en waar het vandaan komt. Buiten de gebaande paden. Biologisch en vegan eten is de standaard, niet de uitzondering. Groenten in de hoofdrol. Bijzondere, verrassende, authentieke gerechten en combinaties. Biologisch frisdrank, biologische wijnen, een goed verhaal is bereid meer te betalen voor biologisch eten. True Pricing pas bij deze doelgroep. Personeel ademt het duurzame verhaal en uit openlijk dat het volop aandacht heeft voor mens en milieu. Tweede hands, duurzaam katoen, creatief.

Promotie (website, uitingen) Website Kunstzinnig, groen en verhaal centraal (niet product). Kanalen artikelen/recensies of boekingswebsites/zoekmachine. Communicatie eigenzinnig, creatief, verhalend, aanbevelingen van anderen.

Algemene weergave van afbeeldingen

BLAUW HORECAPROFIEL ‘Exclusief en Kieskeurig’

VANUIT PERSPECTIEF HORECAGAST

SOCIO-DEMOGRAFIE

De socio-demografie van de blauwe horecagast bestaat uit: ▪ Merendeel man ▪ Huishoudensverdeling gemiddeld verdeeld ▪ Leeftijden gemiddelde verdeeld ▪ Hoog aandeel hoog opgeleid ▪ Hoog aandeel hoog inkomen ▪ Beroepen: Hogere manager, ZZP-er, militair beroep.

Waarden Exclusiviteit, kritisch, kwaliteit, functioneel Een horecabezoek is voor mij.. Kwaliteit, luxe, uniek

L: 11% NL: 9%

“Ik word graag verwend met luxe en exclusiviteit” Horecabehoeften Concept Goede recensies, luxe, chique, merknamen Menu Exclusief en kwaliteit Voorbeelden Hertenbiefstuk, kreeft, fruit de mer, biertje van de tap, wijn uit de bourgogne, champagne Prijs “Kwaliteit en service zijn belangrijker dan prijs” Uitstraling Strak, modern, luxe, alles moet kloppen

Horecapatronen Frequentie Laag- gemiddeld Budget Gemiddeld Locatiekeuze Formeel, exclusief en chique Gezelschap Met partner

Horecagelegenheden moeten voor de blauwe horecagebruiker kwaliteit hebben en uniek zijn en het personeel moet het verhaal van de zaak delen. Hij kiest horecagelegenheden uit op hun menukaart, maar ook service en sfeer zijn van belang bij zijn keuze. Hij eet graag hertenbiefstuk, kreeft of fruit de mer en drinkt goede wijn of champagne, maar ook een lekker biertje op z’n tijd. “Ik vind het heerlijk om in een restaurant lang na te tafelen”

55

EXCLUSIEF EN KIESKEURIG BLAUW CONCEPTUELE INVULLING

Plaats (uitstraling & inrichting) Plaats Statige panden. Uitstraling Luxe en stijlvolle ambiance. Inrichting Strak en goed verzorgd, van traditioneel tot modern maar tot op detailniveau kloppend. Linnen op tafel. Product Concept/verhaal Menu presentatie Assortiment food Assortiment drank Prijs

Personeel Service Kleding

Goede kwaliteit, klassieke gerechten en combinaties. Zien en gezien worden. Strak, weinig poespas. Bekende producten met kwaliteitskeurmerk. Wagyu biefstuk, oesters. Klassiekers, steak tartaar, hertenbiefstuk. Tafelbereidingen. Bekende wijnen van klassieke wijnhuizen of streken, biertje van de tap maar ook een speciaal biertje of klassieke cocktail. Kwaliteit en service zijn belangrijker dan prijs. Klassiek en kundig met kennis van producten en manieren van serveren en bereiden aan de tafel. Etiquette. Net gekleed en tot in de puntjes verzorgd uiterlijk.

Promotie (website, uitingen) Website Strakke website met logische ordening, menukaart en optie tot reserveren. Goede recensies worden sterk benadrukt. Kwaliteit en hoog niveau straalt door, maar ook afstandelijkheid en exclusiviteit. Kanalen Recensies, Michelin gids, Bib Gourmant, website. Communicatie Feitelijk en show elementen, prestige.

Algemene weergave van afbeeldingen

BEGRIPPEN Enkele veelvoorkomende begrippen zijn als volgt te definiëren / lezen: Aanbod Buitengebied Clusterprofielen

Alle horecabedrijven in de gemeente Lelystad op basis van Lijst Locatus 2023, kleuring op basis van kwalitatief onderzoek HTC. Het gebied zonder cluster / concentratie van wonen, werken, recreëren of verblijven. In tegenstelling tot o.a. Stadshart, Kust, Batavia Stad en woonwijken. Geven inzicht in de identiteit, de marktvraag, het actuele horeca aanbod, de ontwikkelingen en de kansen voor de horeca per gebied.

Confrontatie vraag-aanbod Bevindingen vanuit de vergelijking van het aanbod tov de vraag, dit maakt de kloof tussen vraag en aanbod inzichtelijk. Horeca profielen Gevalideerde profielen met inzichten in het gastgedrag en horecabehoeften, ontwikkeld door HTC Advies in samenwerking met onderzoeksbureau MarketResponse. Refereert naar mogelijkheden vanuit de huidige confrontatie vraag-aanbod waar de horeca op in kan spelen, rekeninghoudend met de stadsbrede opgave en gewenste horeca Kansen ontwikkeling per gebied. Projectteam Het projectteam van gemeente Lelystad en HTC Advies dat in het gehele proces van de totstandkoming van de visie tot het opstellen van de beleidskaders betrokken is. Klankbordgroep extern Vertegenwoordiging van de gemeente, bewoners, ondernemers, KHN en andere stakeholders. Mogelijkheid tot ontwikkeling Betekent dat er kansen zijn voor ontwikkeling van de horeca in omvang (m²), kwaliteit, categorie of verbreden doelgroep en/ of moment (dag, avond, nacht). Betekent dat er kansen zijn voor verandering van horecaprofiel van het huidige aanbod om beter aan te sluiten bij de vraag (gericht op specifieke doelgroep of juist brede Mogelijkheid tot verkleuring doelgroep). Ontwikkelperspectief Beschrijft de gewenste transitie en het richtinggevend kader voor de horeca ontwikkeling per gebied voor een tijdsbestek van 6 jaar (2024-2030).

Stabilisatie Betekent dat vraag en aanbod op elkaar aansluiten en dat de uitdaging de komende jaren ligt in het behoud van het huidige aanbod. Een bedrijfskundig model dat intern de sterktes en zwaktes en in de omgeving de kansen en bedreigingen analyseert, in dit rapport weergegeven als een samenvatting van de SWOT marktinzichten. Vraag Totale potentiële horecavraag vanuit de particuliere, zakelijke en toeristische markt. Horecasectoren: Restaurant Hotel-Restaurant Café-restaurant Café Lunchroom Fastservice Afhaal/bezorging Overig

Verstrekking van maaltijden en (alcoholische) dranken aan tafel met bediening. Een publiekelijke toegankelijk restaurant geëxploiteerd door en gevestigd in een hotel. Naast verstrekking van maaltijden en (alcoholische) dranken aan tafel met bediening, ook verstrekking van alleen dranken. Verstrekking van (alcoholische) drank, aan tafel of bar, vaak ook nachthoreca. Ook wel 'natte horeca'. Waaronder lunchrooms en koffiebar. Daghoreca gericht op verstrekken van koffie, (alcoholische) dranken, zoetigheden, lunch geserveerd aan tafel met bediening. Waaronder fastfood, cafetaria, fastservice. Snelle bereiding, hoofdzakelijk counterservice zonder bediening aan tafel. Concepten volledig gericht op afhalen en bezorgen. Geen zitplaatsen en consumptie ter plaatse. Waaronder ijssalon, pannenkoekenrestaurant, feestzaal, discotheek, coffeeshop. Deze zijn apart weergegeven indien gevestigd in gebied. Feestzalen zijn in scope, partycatering is out of scope omdat deze bedrijven niet altijd een fysieke locatie hebben.

57

Doelstellingen Lelystad is een stad in ontwikkeling met een stevige groeiambitie. Horeca maakt deel uit van deze ontwikkelingen en draagt bij aan het aantrekkelijker maken van Lelystad als woon- en verblijfstad en aan aantrekkelijke deelgebieden. • De horeca sluit aan bij de behoefte van haar inwoners. Het aanbod is gevarieerd en er is voor iedere bewoner, jong en oud, passend aanbod. • De horeca is geconcentreerd. Niet bij iedere nieuwe ontwikkeling (gebouw, wijk, voorziening) is horeca gewenst of haalbaar. • De horeca draagt bij een levendig en aantrekkelijk straatbeeld. • De horeca draagt bij aan een aantrekkelijk stadscentrum. De horecavisie is voor de stad en haar bewoners, en voor de volgende belanghebbenden: • Gemeente Lelystad: een actuele ruimtelijke visie met een duidelijk afwegingskader op basis waarvan stadsbreed keuzes gemaakt kunnen worden onder het mom van “de juiste horeca, op de juiste plaats”. • Ondernemers: duidelijke kaders om horeca te starten of te bedrijven en duidelijkheid over keuzes die worden gemaakt om te motiveren een bijdrage te leveren aan de gewenste ontwikkeling. • Vastgoedeigenaren/ investeerders: duidelijkheid over keuzes die worden gemaakt om te activeren een bijdrage te leveren aan de gewenste kwalitatieve ontwikkeling.

Het horecabeleid draagt concreet bij aan: • Meer grip op horecaontwikkeling: met een ruimtelijk afwegingskader is duidelijk wat er waar wel of niet kan. • Een duurzame ontwikkeling van gemeente Lelystad: binden van mensen aan de stad. • Sturing op terrassen en exterieur (i.r.t. aantrekkelijkheid straatbeeld). • Handhaving op veiligheid / voetgangersgebied.

Uitgangspunten Belangrijke uitgangspunten zijn: • Lelystad heeft een stevige groeiambitie: in 2040 wordt ingezet op 38.500 extra inwoners. Dat is een groei van 47,5%. • Ontwikkeling horeca vindt plaats in relatie tot andere opgaven van de gemeente: woningbouw, meer arbeidsplaatsen, detailhandel, cultuur en natuurontwikkeling.

Gebiedsindeling Ieder gebied heeft een eigen functie en identiteit. Er is vooraf een gebiedsindeling gedefinieerd op basis van de gebiedsfunctie en clustering van voorzieningen. Binnen de clustergebieden (deelgebieden) zijn subgebieden benoemd met een onderscheidend karakter of specifieke ontwikkelopgave in relatie tot relevantie voor de horecavisie. Er wordt uitgegaan van de volgende gebiedsindeling: 1.

2.

3.

4. 5. 6. 7.

Stadshart, afgekaderd door Zuigerplasdreef, Middendreef, Stationsdreef, Houtribdreef en Larserdreef: 1. Theaterkwartier 2. Winkelcircuit: Kroonpassage, Promesse en Wissel 3. Stationsgebied en Dukaatplein 4. Noorden van Stadshart: Horecapleintje 5. Zuiden van Stadshart: Zilverparkkade 6. Stadhuisplein en overig Stadshart Bataviakwartier 1. Batavia Stad Fashion Outlet 2. Bataviahaven 2 3. Boulevard (de Cantine, Next, toekomstige ontwikkelingen) 5 4 4. Overig Bataviakwartier 1 Oostvaardersplassen 6 3 1. Poortgebied/ Hollandse Hout 2. Bovenwater 3. Oostvaardersplassen 7 4. Overig Oostvaardersplassen Werkeiland Lelycentre Gebiedsindeling Lelystad Larserplein Toekomstig Airport scenario

Naast de clustergebieden zijn er locatieprofielen vastgesteld. Deze profielen krijgen hun eigen uitwerking in de visie en het beleid. ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢

Jachthavens/ strand/ surf spots (bij hurkende man en op Waterfront, tussen Bataviakwartier en Werkeiland) Attracties (Aviodrome, Batavialand, etc.) (Wijk)winkelcentra Bedrijventerreinen Buitengebieden (o.a. Groene Velden) Overige natuurgebieden

58

Evaluatie horecabeleid 1999 Het voorgaande horecabeleid is met het projectteam en de interne klankbordgroep geëvalueerd. Uit de reflectie blijkt dat er behoefte is aan meer grip en sturing op de horeca ontwikkeling. Een nieuw concreet beleid met een duidelijke ruimtelijke opgave, ofwel welke horeca is toegestaan of wenselijk op welke locatie. Daarbij is het van belang dat de horeca bijdraagt aan de aantrekkelijkheid van Lelystad. Concentratie van horeca in het stadscentrum is een belangrijk uitgangspunt zodat de horeca bijdraagt aan een aantrekkelijk stadscentrum en een gevarieerd aanbod voor elke Lelystedeling. De behoefte aan meer grip en sturing houdt onder andere het volgende in: ➢ Per (ontwikkel)gebied staat SMART aangegeven in welke sub-gebied, straat of plein horeca is toegestaan en welke horecacategorie dan is toegestaan. ➢ Aanvragen van nieuwe vergunningen worden altijd getoetst aan het beleid. Als het beleid geen eenduidig antwoord geeft, wordt het besluit genomen door het beoordelingsteam van het horecabeleid (Economische Zaken) en niet door het team vergunningen. Het bijdragen van de horeca aan een aantrekkelijk Lelystad houdt o.a. in: ➢ Concentratie van horeca in het stadscentrum en dan bij voorkeur (volgordelijk) het Theaterkwartier, winkelcircuit: Kroonpassage, Promesse en Wissel, en dan het Dukaatplein.

➢ Bijdragen aan levendigheid en aantrekkelijkheid van het stadscentrum door bij te dragen aan het straatbeeld. Belangrijk daarbij zijn de uitstraling van de terrassen en een open aantrekkelijke pui. ➢ Een gevarieerd horeca aanbod voor elke leeftijdscategorie en/ of voorkeur. Aandachtspunt is uitgaansgelegenheden voor jong en oud. Specifiek aandachtspunt: uitgaansgelegenheid in Lelystad ➢ Gelegenheden voor uitgaan zijn gesloten en uit de stad vertrokken, en in mindere mate terug gekomen of helemaal niet meer aanwezig. ➢ Volgens ondernemers brengen jongeren niks meer op qua omzet en zijn de regels voor alcoholverstrekking beperkend om de jeugd te voorzien. ➢ Ontwikkelingen in de jongerencentra zijn goed. Voor de doelgroep van 13-17 jaar zou dit een goede optie zijn, in samenhang met subsidieverstrekking. ➢ Inwoners in de leeftijdscategorie 30/40/50 jaar worden onvoldoende bediend. ➢ Ondernemers ontwijken het Stadshart omdat het straatbeeld niet aantrekkelijk is, met donkere straten en ongezellige sfeer. Lokale ondernemers zien kansen, echter wel nadat het straatbeeld wordt aangepakt en aantrekkelijker wordt gemaakt.

Waar we in het voorgaande beleid tegenaan lopen: ➢ Het horecabeleid is niet concreet en geeft geen ruimtelijke opgave. In bestemmingsplannen waar staat aangegeven dat gemengde functies mogelijk zijn, zijn aanvragen tot daghoreca doorgaans conform beleid toegestaan. ➢ Op dit moment is alleen het bestemmingsplan te beperkt voor het toetsen van aanvragen voor vergunningen. Nieuwe horeca is onbekend bij de afdeling die het beleid uitvoert. Wat in het nieuwe beleid beter kan: ➢ Heldere 0-situatie: wat zit er nu per gebied? Welk type? Welke categorie? Welk profiel? Hoeveel ruimte is er voor ontwikkeling? Bijhouden van tussentijdse wisselingen en nieuwkomers. ➢ Een uitvoerbare ruimtelijke opgave met een visie en SMART doelstellingen (per gebied). ➢ Scherpere keuzes maken: bij elk initiatief een duidelijke en onderbouwde afweging. Dit betekent duidelijke kaders om nieuwe aanvragen aan te toetsen, alsook objectieve criteria om uit te leggen waarom iets niet kan. ➢ Kwalitatief meer sturing is gewenst zodat we bewust kunnen inzetten op variatie. ➢ Mogelijkheden om tijdelijke horecavergunningen te verstrekken zijn gewenst (pop-uphoreca). ➢ Mogelijkheden om te sturen op kwaliteit, ook bij bestaande horeca.

Bron: projectteam, interne klankbordgroep 2023 Aanverwante beleidsstukken Vanuit reeds geactualiseerde verwante beleidsstukken zijn de belangrijkste bevindingen als volgt: • De ambitie voor Lelystad in 2040 is als volgt: Lelystad, is in 2040 een zelfstandige, sociaal veerkrachtige, duurzame, aantrekkelijke en economisch sterke stad met 100.000 inwoners (Koersdocument). • Toerisme en recreatie zien we als aanjagers om nieuwe mensen kennis te laten maken met Lelystad als bezoeker en potentiële inwoner (Kustvisie). • Het versterken van het centrum door het benutten van de potenties van het stationsgebied is daarin een cruciale factor (Ontwikkelplan stationsgebied Lelystad). • Een sterke positionering (Lelystad: nieuw land, pioniersgeest en innovatie), een heldere profilering (ontwikkelperspectieven per gebied) en inzetten op specifieke thema’s als bereikbaarheid, beleving en bekendheid (Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie Lelystad 2016-2026). Bovenstaande is een samenvatting van de volgende pagina.

59

Verwante beleidsdisciplines Verwante visie- en beleidsstukken De onderstaande documenten zijn geraadpleegd om de samenhang van de horecavisie met deze documenten zoveel mogelijk te borgen. In deze bijlage zijn in relatie tot de horecavisie vanuit verwante beleidsstukken onderstaande aandachtspunten maar niet uitsluitend in willekeurige volgorde weergegeven.

➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢

KOERSDOCUMENT Lelystad 2040 Kustvisie Lelystad 2030 Lelystad toeristische prognose december 2022 Ontwikkelplan stationsgebied Lelystad – sept 2021 Overzicht positionering toeristische gebieden 2020 Beleidsregel Bed & Breakfast in Lelystad (september 2010) Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie Lelystad 2016-2026 Plancapaciteit: overzicht gemengde functies in bestemmingsplannen in de stad Locatus vergunningenlijst

Koersdocument Lelystad 2040 De ambitie voor Lelystad in 2040 is als volgt: Lelystad, hoofdstad van de nieuwe natuur, is in 2040 een zelfstandige, sociaal veerkrachtige, duurzame, aantrekkelijke en economisch sterke stad met 100.000 inwoners. Hiervoor gaat Lelystad haar potentie volop benutten en kiest voor haar unieke kwaliteiten én onderscheidende regionale positie. Hieronder opgesomd in drie thema’s: 1) Versterken urbanisatie voor een uitnodigende en ondernemende stad. 2) Versterken maatschappelijke kracht voor veerkrachtige samenleving met onderscheidend onderwijs en een toekomstbestendig, samenwerkingsgericht, preventief zorgnetwerk. 3) Gedeeld eigenaarschap voor gezamenlijke opgave in Lelystad. Kustvisie Lelystad 2030 Onze ambitie is bijdragen aan een toekomstbestendig ecologisch systeem en hierdoor een aantrekkelijke verblijfplaats c.q. bestemming te zijn voor inwoners en (inter-)nationale toeristen. Door onze deelname in de MRA, waarbij toeristen uit Amsterdam steeds meer op zoek gaan naar beleving in de regio, speelt Lelystad een steeds grotere rol. Wij streven in 2040 naar een groei van 3 miljoen extra bezoekers. Toerisme en recreatie zien we als aanjagers om nieuwe mensen kennis te laten maken met Lelystad als bezoeker en potentiële inwoner.

We hebben als ambitie om bijzondere woonmilieus mogelijk te maken in het kustgebied en daarmee Lelystad nog aantrekkelijker te maken om te komen wonen. Er zijn genoeg ingrediënten om de kust verder te ontwikkelen, die zorgen voor een groeiende economie.

Ontwikkelplan stationsgebied Lelystad Lelystad staat voor een stevige opgave. Groei en ontwikkeling zijn noodzakelijk om de stad levendig en aantrekkelijk te houden voor de bestaande samenleving, nieuwe inwoners en bedrijvigheid. Daarmee wordt gewerkt aan de gezonde basis voor een brede sociaalmaatschappelijk, culturele en economische versterking van de stad en haar inwoners. Het versterken van het centrum door het benutten van de potenties van het stationsgebied is daarin een cruciale factor. De hoge druk op de woningmarkt in de regio biedt Lelystad de kans om in een deel van de vraag naar woningen op OV knooppunten in de regio te voorzien. Andere steden in de regio maken vergelijkbare plannen. Lelystad zal doortastend te werk moeten gaan om haar aandeel van de vraag op korte termijn te kunnen accommoderen. Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie Lelystad 2016-2026 In 2026 draagt de vrijetijdssector substantieel bij aan de aantrekkelijkheid van Lelystad en aan de versterking van de economie. Meer bezoekers worden ontvangen, er is een groei in het aantal overnachtingen en er zijn door de toename in bestedingen meer Lelystedelingen werkzaam in de vrijetijdssector.

Om dit te bereiken vindt de uitvoering plaats langs drie sporen: een sterke positionering (het verhaal van Lelystad als kapstok: nieuw land, pioniersgeest en vernieuwende proposities (innovatie)), een heldere profilering (ontwikkelperspectieven per gebied) en inzetten op specifieke thema’s als bereikbaarheid, beleving en bekendheid. Overig aanpalend beleid ➢ De Wet Bibob en de beleidsregels toepassing wet Bibob ➢ Wet op de kansspelen en de verdelingsprocedure exploitatievergunning speelautomatenhallen Lelystad 2022 ➢ Coffeeshopbeleid gemeente Lelystad 2024 ➢ Alcoholwet ➢ APV, exploitatievergunningplicht en openingstijden ➢ Gebruik Alcohol in openbare ruimte, Aanwijzingsbesluit alcoholverbodsgebieden ➢ Nadere regels terrassen Lelystad 2024 Eerder uitgevoerd onderzoek horeca Onderstaande adviesrapportages zijn geanalyseerd en meegenomen in de visie en beleidskaders: ➢ Advies ontwikkelkader horeca Lelystad – ZKA Seinpost - 2020 ➢ Eindrapportage Marktanalyse horeca Lelystad naar aanleiding van horecawensen Batavia Stad Fashion Outlet – Ginder juli 2022 ➢ Onderzoek ZKA horeca aanbod 2019 ➢ Horwath Adviesrapport accommodatiestrategie Lelystad 20201103

60

MARKTANALYSE LELYSTAD VRAAG, AANBOD, TRENDS & ONTWIKKELINGEN Dit hoofdstuk start met een samenvatting van de belangrijkste marktinzichten. Vervolgens is het hoofdstuk opgebouwd uit de volgende subhoofdstukken: ➢ Vraag • Particuliere markt • Bevolkingsprognose scenario’s gemeente Lelystad 2023-2041 • Zakelijke markt • Toeristische markt ➢ Aanbod • Horeca • Hotel (separaat opgenomen) ➢ Landelijke economische ontwikkelingen ➢ Landelijke horecatrends Ieder subhoofdstuk start met een korte conclusie. Vervolgens is de onderbouwing / kenmerken in bullits weergegeven.

61

Huishoudens Lelystad

Samenvatting marktinzichten

Gemiddeld inkomen referentiesteden €28.900

35% Eenpersoons

38%

€27.600 Tweepersoons zonder kinderen

€27.100

€26.900

€26.300

Meerpersoons met kinderen

27%

Lelystad

Nieuwegein Roosendaal

Hengelo

Assen

Gemiddeld inkomen per inwoner per wijk

Huishoudens t.o.v. referentiesteden 45.000

Lelystad-Haven

€

31.388

Buitengebied

€

29.370

30.000

Kustwijk

€

27.886

25.000

Waterwijk-Landerijen

€

27.600

Havendiep

€

27.600

Stadshart

€

25.900

Boswijk

€

24.700

Atolwijk

€

23.600

Bolder

€

22.100

40.000 35.000

20.000 15.000 10.000 5.000 0 Lelystad

Nieuwegein Roosendaal

Hengelo

Assen

totaal particuliere huishoudens

eenpersoons huishouden

meerpersoons huishouden zonder kinderen

Meerpersoon huishouden met kinderen

Inwoners aantal Lelystad

81.000

30

80.000

25

79.000

Het gemiddeld inkomen per inwoner ligt met € 26.300 lager (-11% t.o.v. NL). Echter heeft Lelystad inwoners met zowel lagere als hogere inkomens. Van belang in ogenschouw te nemen is dat 7,3% van de huishoudens in gemeente Lelystad een inkomen rond het sociaal minimum heeft (NL: 6,7%, Nieuwegein: 5,5%).

39,8 36,9

34,6

35

82.000

Lelystad telt 35.839 huishoudens (2022). Het aandeel meerpersoonshuishoudens ligt met 38% hoger dan landelijk gemiddeld (+6%). Lelystad telt minder eenpersoonshuishoudens (-4% tov NL). Het valt op dat de referentiegemeenten van Lelystad een hoger aandeel eenpersoonshuishoudens hebben. Eenpersoonshuishoudens maken over het algemeen vaker gebruik van de horeca.

42,3

40

33,5

Het aantal horecavestigingen per 10.000 inwoners ligt in Lelystad hoger dan in de referentiegemeenten. Met name de fastservicesector is groot. Dit is opvallend voor een gemeente zonder nadrukkelijk achterland. De horeca in Lelystad ontvangt over het algemeen gasten uit eigen gemeente, waar de horecavestigingen in referentiegemeenten ook gasten uit omliggende gemeenten of dorpen bedienen.

15

77.000 76.000

10

75.000

5

74.000 2017

2018

2019

2020

2021

2022

Lelystad is een stad in ontwikkeling als het gaat om het vestigen van bedrijven. Lelystad telt 10.733 bedrijven (2023). Dat zijn ca 1.300 bedrijven per 10.000 inwoners t.o.v. 1.400 bedrijven per 10.000 inwoners in Nederland (landelijk gemiddeld). Lelystad heeft enkele publiektrekkers. De belangrijkste toeristische trekpleisters van Lelystad zijn de Jachthavens en Batavia Stad.

20

78.000

In 2023 heeft Gemeente Lelystad 83.061 inwoners. Het inwoneraantal van Lelystad laat een stijgende lijn zien. De bevolkingsdichtheid is met 355 inwoners per km² nog relatief laag (NL: 529 inwoners per km²). De Kustwijk telt met 12.871 de meeste inwoners (1.497 inwoners per km²). Gemeente Lelystad prognosticeert met +38.000 inwoners t/m 2040 een forse toename in het inwoneraantal, in lijn met de groeiambitie van de stad. De leeftijdsopbouw van de inwoners in Lelystad is een afspiegeling van het Nederlands gemiddelde. De leeftijdsgroep 25-44 jaar en 45-65 jaar zijn beide sterk vertegenwoordigd. Tov 2017 is de snelst groeiende categorie 15-24 jaar (+1,9%) en 65+ (+2%).

Aantal horeca vestigingen per 10.000 inwoners 45

De Lelystadse horeca bedient zowel de Lelystedelingen als bezoekers aan de stad, met clusters als het Stadshart, de Kust, Batavia Stad en Oostvaardersplassen. Wat kenmerkt de doelgroep?

0 Lelystad

Nieuwegein

Roosendaal

Hengelo

Assen

62

Particuliere marktvraag Conclusie particuliere markt Lelystad • Groeiend inwoneraantal, en sterke groei verwacht (zie volgende pagina). • Toename verwacht in 15-25 jaar, en een afname in 0-15 jaar en 45-65 jaar. • Veel gezinnen: hoog aandeel meerpersoonshuishoudens. • Het aantal huishoudens met een laag inkomen ligt hoger. • Zowel inwoners met een relatief laag inkomen als hoog inkomen. Kenmerken particuliere markt Lelystad t.o.v. NL gemiddelde ➢ Lelystad telt 35.839 huishoudens (2022). Het aandeel meerpersoonshuishoudens ligt met 38% hoger dan landelijk gemiddeld (+6%). Lelystad telt minder eenpersoonshuishoudens (-4% tov NL). ➢ Vergelijkbare leeftijdsopbouw als landelijk gemiddeld. De leeftijdsgroepen 25-44 jaar en 45-65 jaar zijn met beide 26% het sterkst vertegenwoordigd. ➢ De bevolkingsdichtheid in Lelystad ligt laag (355 inwoners per km² t.o.v. 529 per km² NL). ➢ Het gemiddeld inkomen per inwoner ligt met € 26.300 lager dan landelijk gemiddeld (€ 29.200). Het valt op dat het gemiddeld inkomen per inwoner per wijk verschilt. In de wijk Lelystad-Haven ligt het inkomen met € 31.388 hoger dan bijv. het inkomen in de Atolwijk (€ 23.600). ➢ De netto arbeidsparticipatie ligt met 66% iets lager dan landelijk gemiddeld (-3%). In Lelystad heeft 7,3% procent van de huishoudens een inkomen rond het sociaal minimum (+1% tov NL).