Document · PDF

BL mail 300b. Brandbrief onderzoek KPMG ter ondersteuning vergunningstermijn voor speelautomatenhallen van 5 naar 10 jaar

Raadsvergadering 21 januari 2025, gemeente LelystadBij agendapunt: 25.028 3e Wijzigingsverordening Algemene plaatselijke verordening 202122.364 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Sinds 2021 geeft de overheid vergunningen uit aan partijen om legaal online kansspelen aan te bieden. Momenteel zijn er 25 vergunningen uitgegeven waarvan er in juli 2023 20 geëxploiteerd worden. Online aanbieders die actief zijn in Nederland opereren vaak vanuit Malta waar zij belastingvoordelen genieten. Online versus offline

Uitgaven (legaal) aan online casinospelen zijn sindsdien significant toegenomen van €0 in 2020 naar €788m in 2022 en €1.063m in 2023(a).

Noot:

(a) 2023 gebaseerd op de KSA monitoringsrapportage, welke voor 2022 een kleine afwijking van €3m laat zien met de KSA marktscan.

Bron:

KSA marktscan; KPMG analyse. © 2024 KPMG Advisory N.V., een naamloze vennootschap en lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit. Alle rechten voorbehouden. De naam KPMG en het logo zijn geregistreerde merken die onder licentie worden gebruikt door de zelfstandige ondernemingen die lid zijn van de wereldwijde KPMG organisatie.

| 24

2 5

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

De samenkomst van Covid-19 en de legalisering van het online kanaal hebben gezorgd voor een grote verschuiving in de kansspelkanalen Bruto omzet van offline en online casinospelen (incl. Holland Casino) (€m), 2018-2023 1.906

Covid-19

1.098 214 259

625 2014

1.228 233 294

701

2015

1.299

256

332

710

2016

332

710

2017

1.369 266 340

763

2018

1.469

788

289 384

786 125 186

797 475 2019

2020

224 763 141 94 152 376 2021

327

567

CAGR (%)

’14-’19

’19-’22



Casinospelen online

n/a



Tafelspelen Holland Casino

6,2%

(8,2)%



Automaten Holland Casino

8,2%

(5,1)%



Automaten speelhallen en horeca

5,0%

(10,7)%

Totaal

6,0%

9,1%

2022

Wet KOA 1 oktober 2021 Legalisatie online kansspelen

Tijdens Covid-19 is de omzet van casinospelen significant afgenomen. In 2022 is de omzet in offline casino’s niet hersteld naar het niveau van voor Covid-19 alhoewel de totale omzet van casinospelen gestaag is toegenomen t.o.v. 2019. Dit komt door de grote opkomst van online casinospelen, die een combinatie van bestaande en nieuwe casinospelers heeft aangetrokken.

Bron:

| 25

2 6

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Ook in 2023 groeit de omzet van online casinospelen ten opzichte van 2022 wat duidt op een verder toegenomen concurrentie hoewel deze stabiliseert Bruto omzet van online casinospelen speler-tegen-huis (€m), oktober 2021 – december 2023 100

80 60 40

20 0

2021

2022

2023

Aantal geëxploiteerde en niet-geëxploiteerde online vergunningen (#), oktober 2021 – december 2023 30 25 20 15

10 1

11 1

18 3

19 4

19 3

2021

19 3

22 6

23 3

2022

Aantal geëxploiteerde vergunningen

2023

Aantal niet-geëxploiteerde vergunningen

Noot:

Op jaarbasis zitten er discrepanties tussen de getallen uit de KSA Marktscan en de KSA Monitoringsrapportage Online Kansspelen. De cijfers zijn gepresenteerd zoals gerapporteerd door de kansspelautoriteit.

Bron:

KSA Monitoringsrapportage Online Kansspelen; KPMG analyse. © 2024 KPMG Advisory N.V., een naamloze vennootschap en lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit. Alle rechten voorbehouden. De naam KPMG en het logo zijn geregistreerde merken die onder licentie worden gebruikt door de zelfstandige ondernemingen die lid zijn van de wereldwijde KPMG organisatie.

| 26

Horeca Hoe hebben de financiële resultaten binnen de sector zich ontwikkeld op het gebied van omzet, kosten en rendement? Wat is de mogelijke impact van de verwachte ontwikkelingen op de financiële prestaties voor 2024?

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Belangrijkste bevindingen kengetallen en vooruitzichten horeca Omzet en spelersplaatsen

De kansspel sectoromzet van horeca is over de periode 2018-2022 afgenomen (afname van ~10-20% per jaar) mede als gevolg van COVID-19 maatregelen in combinatie met de gelijktijdige legalisering van het online kansspelkanaal. Het aantal spelersplaatsen is ook significant afgenomen waardoor de omzet per spelersplaats relatief minder hard gedaald is. • De omzet binnen het horecasegment daalde significant in de jaren 2020-2021 als gevolg van COVID-19 maatregelen. Tevens werden online kansspelen gelegaliseerd. Enquête respondenten vermoeden dat de combinatie van deze gebeurtenissen voor een groot deel verantwoordelijk zijn voor de afgenomen omzet in 2022-2023 t.o.v. 2018-2019 omdat veel horecagelegenheden gestopt zijn met het aanbieden van kansspelen. • De omzetontwikkeling per spelersplaats van bedrijven in de steekproef laat een positieve ontwikkeling zien van 2022 naar 2023 en is bijna hersteld naar het niveau van 2018-2019. Steekproef en enquête participanten geven hiervoor verschillende redenen aan (zie aanbieder sectie). Het aantal spelersplekken voor het gehele horecasegment is zeer snel afgenomen wat duidt op een afname van concurrerende horeca locaties met speelautomaten.

Kosten en rendement

Kosten, inclusief KSB heffing, als percentage van de omzet zijn de afgelopen jaren relatief stabiel gebleven. Het gewogen WVB-percentage van de bedrijven in de steekproef zijn in 2022-2023 hersteld na een periode van lage rendementen in 2020-2021. • Kansspelbedrijven die actief zijn in het horecasegment staan over het algemeen een gedeelte van het spelresultaat ná KSB afdracht af aan de horecaondernemer. De afdracht aan de horeca-uitbater is de afgelopen jaren relatief stabiel met ~50% ná aftrek van de kansspelbelasting. • Kosten zijn in 2022-2023 relatief stabiel t.o.v. 2018-2020. Personeels-, huur- en marketingkosten bedragen een relatief klein gedeelte van de totale kostenbasis aangezien kansspelbedrijven niet verantwoordelijk zijn voor de uitbating van het etablissement waar de kansspelautomaten gevestigd zijn. Ondernemingen geven aan dat dit met name het gevolg is van reorganisaties, kostenbesparingen en een heroriëntatie op rendabele adressen. • De winst vóór belastingen bedroeg in 2022 en 2023 ~11% en ~9% terwijl deze vóór de COVID-19 periode in 2018-2019 op ~8% lag. • Hoewel bedrijven tegemoetkomingen hebben ontvangen tijdens de COVID-19 periode in de vorm van NOW en TVL steun waren omzetten dusdanig gedaald dat de bedrijven in de steekproef verliezen hebben geleden. Het percentage winst vóór belastingen lag op minus 5% in 2021.

• De kansspelbelasting wordt direct op omzet geheven waardoor een verhoging hiervan een direct gevolg heeft op het rendement. De kansspelbelasting is in oktober 2021 verlaagd naar 29% (in de jaren hiervoor 30.1%), in januari 2023 verhoogd naar 29,5% en per 1 januari 2024 naar 30,5%. Doordat dit directe effecten heeft op het rendement die slechts een klein deel van de omzet omvat, zouden de relatieve percentages van winst vóór belasting en EBITDA met meerdere procenten dalen als deze verhogingen al eerder ingevoerd waren t.o.v. de werkelijk behaalde resultaten.

Vooruitzicht rendement

De vooruitzichten voor het rendement in het horecasegment zijn stabiel tot negatief als gevolg van een mogelijke stabilisering van omzetten in combinatie met een relatief lage kostenbasis. De verhoging van de kansspelbelasting en de mogelijke invoering van beperkende wetgeving in de horeca zou het rendement verlagen • De omzet per spelersplaats lijkt zich in 2023 gedeeltelijk te herstellen waardoor het effect de concurrentie vanuit het online kanaal in de toekomst relatief stabiel zou kunnen zijn, daarnaast is de kostenbasis voor horeca-exploitanten relatief lager waardoor verdere kostenverhogingen een kleiner effect hebben. • Per 2024 is de KSB heffing verhoogd naar 30,5%, dit heeft een directe kostenverhoging tot resultaat aangezien deze op omzet geheven wordt. • Extra beperkende wetgeving in het horecasegment, zoals bijvoorbeeld een registratieplicht, zou het toekomstige rendement kunnen verlagen. Partijen in het horecasegment verwachten dat een invoering zou kunnen leiden tot minder bestedingen van gebruikers, hogere investeringen in o.a. registratieapparatuur en een verminderde interesse van horeca ondernemers voor het plaatsen van een speelautomaat. Minder aanbod in dit segment zou kunnen leiden tot een verplaatsing naar andere kanalen.

© 2024 KPMG Advisory N.V., een naamloze vennootschap en lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit. Alle rechten voorbehouden. De naam KPMG en het logo zijn geregistreerde merken die onder licentie worden gebruikt door de zelfstandige ondernemingen die lid zijn van de wereldwijde KPMG organisatie.

| 28

2 9

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

De bruto omzet in de horeca is sterk afgenomen, voornamelijk door sluitingen tijdens en als gevolg van COVID-19, en de opkomst van online kansspelen Ontwikkeling aantal spelersplaatsen in horecagelegenheden (#000), 2018-2022

Bruto omzet speelautomaten in amusementscentra en horecagelegenheden (€m), 2018-2022

763

797

-7%

16,2

-11% 15,4

14,4

13,8

567

475

10,2

376

25-35%

20-30%

2018

2019 Horeca(a)

15-25% 2020

15-25% 2021

15-25%

Gem. ~10-20% daling p.j. 2018

2022

2019

Amusementscentra

Noot:

(a) Indicatief gebaseerd op totale omzet speelautomaten in amusementscentra en horecagelegenheden, en verhouding omzet per speelautomaat in financiële steekproef.

Bron:

KSA Marktscan; KPMG analyse.

2020

2021

2022

Spelersplaatsen Bron:

KSA Marktscan; KPMG analyse.

| 29

3 0

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Hoewel de totale markt significant kleiner is geworden, zijn de omzet per spelersplaats en daarbij behorende kosten relatief stabiel t.o.v. 2018 Bruto en netto omzet per spelersplaats (index bruto omzet 2018 = 100)(a), 2018-2022

100

100,0

96,8 84,4

34,9

30,9

33,9 25,6

21,9

27,3

0 2018

Noot:

20 15

60 40

Kosten per spelersplaats (index bruto omzet 2018 = 100)(d), 2018-2022

2019

2020

2021

2022

2023e

10 5 0

9,5 4,3

5,1

4,2 2,7

0,1

2018

2,6 0,0

0,0 2019

2020

2021

2022

2023e

Bruto omzet

Bruto omzet forecast(c)

Personeelskosten

Personeelskosten forecast(c)

Netto omzet(b)

Netto omzet forecast (c)

Huurkosten

Huurkosten forecast(c)

Kosten

Kosten forecast (c)

Afschrijvingen + rentelasten

Afschrijvingen + rentelasten forecast(c)

Overige kosten

Overige kosten forecast(c)

Bruto omzet is gebaseerd op KSA marktdata, verhoudingen van de netto omzet en kosten tot de bruto omzet

Noot:

(a)

Bruto omzet is geïndexeerd op basis van de bruto omzet in 2018. Netto omzet is geïndexeerd op de verhouding tot bruto omzet in 2018.

(b)

Netto omzet is bruto omzet verminderd met de Btw-afdracht, kansspelbelasting afdracht en afdracht aan horecauitbaters.

(c)

Forecast gebaseerd op ontwikkeling binnen steekproef, omzet ontwikkeling markt nog niet beschikbaar vanuit de KSA

Verhoudingen van de kosten tot de bruto omzet zijn berekend op basis van de financiële steekproef. (d)

zijn berekend op basis van de financiële steekproef.

Bron:

17,9

15,0

13,4

Bron:

Kosten zijn geïndexeerd op de verhouding tot bruto omzet in 2018.

Financiële steekproef; kansspelautoriteit: KPMG analyse.

| 30

3 1

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Marges van kansspelbedrijven die actief zijn in de horecasector zijn na een daling tijdens de COVID-19 periode weer hersteld Kosten en winst vóór belasting als percentage van de bruto omzet (%), 2018-2023

110%

100%

100% 90% 80%

29%

28%

27%

28%

70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% -10%

36%

35% 36%

0% 0% 0% 8% 7% 10% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 14% 13% 19% 4% 8% 0%

4% 8%

2018

2019

6% 2% 0% 2020

36%

37%

0% 0% 11% 0% 5% 0% 0% 5% 0% 0% 0% 0% 18% 18% 23% 3% 0% 0% 3% 11% 9% 7% 0% -5% 2021

2022

KSB afdracht(a)

Huurkosten

Rentelasten

Afdracht horeca-uitbater

Marketing kosten

WVB

Btw-afdracht

Overige kosten

EBITDA

Personeelskosten

Afschrijvingen

Afdracht horeca-uitbater – Kansspelbedrijven die actief zijn in het horecasegment staan over het algemeen een gedeelte van het spelresultaat ná KSB afdracht af aan de horecaondernemer De afdracht van een gedeelte van de omzet is vaak onderdeel van de overeenkomst tussen kansspelbedrijven en horecaondernemers. De afdracht aan de horeca-uitbater is de afgelopen jaren relatief stabiel met ~50% ná aftrek van de kansspelbelasting.

Personeelskosten – Personeelskosten bedragen een relatief klein gedeelte van de totale kostenbasis aangezien kansspelbedrijven niet verantwoordelijk zijn voor de uitbating van het establishment waar de kansspelautomaten gevestigd zijn (dit geldt ook voor huur- en marketingkosten). Daarnaast geven enquête resultaten aan dat een reductie in het aantal FTE een veel genomen maatregel is geweest om kosten te verlagen

Overige kosten – Overige kosten zijn een verzameling van verschillende typen kosten. Een zwaarwegende onderneming in de steekproef huurt haar kansspelautomaten van een gelieerde entiteit, alle kosten m.b.t. deze automaten (bijvoorbeeld onderhoud), behalve afschrijvingen, vallen onder deze kostenlijn

3 4

2023e

KSB Afdracht - Aangezien de KSB afdracht berekend wordt op de omzet, leidt een toename van deze heffing direct tot een dalend rendement. Zie sectie m.b.t. de KSB heffing

Horecaondernemers geven aan dat zij in staat zijn geweest marges te behouden d.m.v. het doorvoeren van reorganisaties, kostenbesparingen en heroriëntatie op rendabele adressen Noot:

Gepresenteerde marges en kosten zijn gebaseerd op de financiële steekproef; (a) De KSB afdracht over de totale bruto omzet is lager dan het werkelijke percentage KSB als gevolg van het includeren van inkomstenstromen waar geen KSB over wordt afgedragen zoals omzet uit behendigheidsautomaten.

Bron:

Financiële steekproef; KPMG analyse.

| 31

3 2

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Horecaondernemers geven aan dat zij de afname in het aantal bezoekers wijden aan zowel COVID-19 als de legalisering van het online kanaal Afname bezoekersaantallen als gevolg van KOA/Cruks wetgeving (% respondenten)(b)

Afname bezoekersaantallen als gevolg van COVID-19 (% respondenten)(a)

Geen impact

9% 27%

1% tot 10%

Geen impact

36% 18%

11% tot 20%

1% tot 10%

36% 36%

20%+

Geen antwoord

18%

11% tot 20%

20%+

Noot:

(a) Vraag: Hoeveel % van uw klanten denkt u verloren te zijn als gevolg van COVID-19?

Noot:

(b) Vraag: Hoeveel % afname heeft u ervaren van uw bezoekersaantallen sinds de wetswijziging op 1 oktober 2021?

Bron:

VAN leden enquête; KPMG analyse.

Bron:

VAN leden enquête; KPMG analyse.

Zie bijlage voor verdere feedback op de impact van COVID-19 en wetgeving © 2024 KPMG Advisory N.V., een naamloze vennootschap en lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit. Alle rechten voorbehouden. De naam KPMG en het logo zijn geregistreerde merken die onder licentie worden gebruikt door de zelfstandige ondernemingen die lid zijn van de wereldwijde KPMG organisatie.

| 32

3 3

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Bedrijven in de horecasector geven aan dat kosten de afgelopen jaren zijn gestegen, en nemen verschillende maatregelen om dit te mitigeren Genomen maatregelen om de kosten te drukken (% respondenten)(b)

Gestegen kosten als gevolg van inflatie (% respondenten)(a)

-MEERDERE ANTWOORDEN MOGELIJK

– MEERDERE ANTWOORDEN MOGELIJK Geen toename van kosten

Loonkosten

64%

Energie

45%

Afbouw aantal FTE 9%

Verlagen gemiddelde salarissen 0%

Verlagen trainings- en opleidingsuitgave Verhogen prijzen consumpties

55%

(a) Vraag: Op welke kostenposten merkt u dat de kosten van uw bedrijfsvoering zijn toegenomen als gevolg van de toegenomen inflatie in 2022? VAN leden enquête; KPMG analyse.

Geen maatregelen

64%

Investeringen nieuwe speelkasten

Bron:

18%

45%

Huur

Noot:

Geen antwoord

82%

Inkoop eten en drinken

Anders, Namelijk

18%

Verhuisd naar een kleinere locatie

27%

Afbouw aantal locaties

27%

Anders, namelijk

Noot:

(b) Vraag: Welke maatregelen heeft u zelf genomen om de extra kosten te dekken?

Bron:

VAN leden enquête; KPMG analyse.

Andere gerapporteerde maatregelen zijn onder andere:

“Minder klantbezoeken” Zie bijlage voor verdere feedback op de impact van inflatie en kosten

“Digitaliseren” “Algehele kostenreductie (efficiency)”

| 33

3 4

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Zowel (EBITDA) als winst vóór belasting zou met meerdere procenten zijn gedrukt wanneer de hogere KSB van 2024 eerder zou zijn ingevoerd Historisch en gecorrigeerd(a) rendement horeca t.o.v. KSB heffing 2024 (%), 2018-2023 Toegepaste correctie KSB(a):

0,4%

-3% -5%

15% 10%

11,8% 11,4%

0,4%

1,5% -10%

-3%

-5%

12,0% 11,6%

7,6% 7,2%

0,7%

8,1% 7,8%

2,0% 1,6%

-28%

-13%

13,8% 12,4% 10,6% 9,2%

-19%

7,9% 7,6%

1,0%

-13%

-8%

-11%

11,3% 10,3% 8,6% 7,6%

2,3% 1,7%

%0 -5% -10% Noot:

EBITDA %

WVB %

EBITDA % na belastingverhoging

WVB % na belastingverhoging

2018

2019

2020

(4,8%) (5,4%) 2021

(a) EBITDA en WVB zijn gecorrigeerd voor een scenario waarin de hoogte van de kansspelbelasting de afgelopen jaren op het niveau van 2024 lag (30,5%). Omdat de verlaging op 1 oktober 2021 plaatsvond is voor 2021 uitgegaan van 9/12*30.1%+3/12*29.0%=29.8%; (b) 1,5% procentpunt wijziging in KSB heffing leidt tot 1,4% procentpunt wijziging in rendement doordat op een gedeelte van de “overige” omzet geen KSB wordt afgedragen. Bron:

Financiële steekproef; KPMG analyse.

Historische en gecorrigeerde(a) kansspelbelasting (%), 2018-2023 t.o.v. 2024 31% 30% 29%

2022

2023e

Gepresenteerde marges en kosten zijn gebaseerd op de financiële steekproef.

30.5% 0.4%

30.5% 0.7%

30.1%

29.8%

1,5% procentpunt wijziging in KSB heffing in 2024 t.o.v. 2022 (van 29,0% naar 30,5%) zou leiden tot 1,4%(b) procentpunt wijziging in het rendementspercentage in 2022, hierdoor daalt het relatieve rendement met 13% (van 10,6% naar 9,2%)

30.5%

1.5%

1.0% 29.5%

29.0% 0%

2018

2019

2020 Historische kansspelbelasting

2021 Toegepaste correctie KSB 2024

2022

2023e

| 34

3 5

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

De vooruitzichten voor het rendement in het horecasegment zijn relatief stabiel tot negatief Drijvers

Beschrijving

Concurrentie met online aanbieders en wetgeving op omzet

De concurrentie met online aanbieders is hevig en wordt niet verwacht af te nemen. Omzetten in het horecasegment zijn de afgelopen jaren afgenomen hoewel er het laatste jaar een herstel in de omzet per spelersplek te zien is. Dit kan er op duiden dat het dit effect voor de toekomst gestabiliseerd kan zijn. Participanten verwachten geen grote groei in omzet mede door de voorgeschreven wetgeving omtrent maximum inworpen.

Verhoging kansspelbelasting 2024

Een verhoging van de kansspelbelasting leidt direct tot een lagere netto omzet en daarmee rendement.

Verdere verhoging kosten

Enquête- en steekproef- participanten geven aan dat verdere verhoging van kosten, bijvoorbeeld door een toename van het minimumloon in 2024 en huurverhogingen, worden verwacht door te gaan. Echter hebben horeca-exploitanten een relatief lage kostenbasis (wat ook verdere reorganisaties bemoeilijkt) vergeleken met bijvoorbeeld amusementscentra waardoor de impact hiervan relatief stabiel uitpakt.

Regelgeving omtrent registratie en veiligheid

Impact op rendement

Additionele beperkende wetgeving in het horecasegment, zoals bijvoorbeeld een registratieplicht, zou het toekomstige rendement kunnen verlagen. De mogelijke invoering van een verplicht gebruikersregistratiesysteem kan naast kostenverhogingen ook een extra drempel opwerpen voor het spelen op een horeca automaat en het gebruik hiervan drukken. Indien registratie door bijvoorbeeld de horeca-exploitant gecontroleerd zou moeten worden zou het kunnen dat exploitanten er voor kiezen geen speelautomaten meer in horecazaken op te nemen.

Overall

Legenda:

Negatief vooruitzicht

Stabiel vooruitzicht

Positief vooruitzicht

| 35

Amusementscentra Hoe hebben de financiële resultaten binnen de sector zich ontwikkeld op het gebied van omzet, kosten en rendement? Wat is de mogelijke impact van de verwachte ontwikkelingen op de financiële prestaties voor 2024?

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Belangrijkste bevindingen kengetallen en vooruitzichten amusementscentra Omzet en spelersplaatsen

De kansspel sectoromzet van amusementscentra is over de periode 2018-2022 afgenomen (afname van ~3-10% per jaar) mede als gevolg van COVID-19 maatregelen in combinatie met de gelijktijdige opkomst van online kansspelen en invoering van de Cruks wetgeving. Het aantal spelersplaatsen bleef relatief stabiel met een afname van ~2% per jaar. • De omzet binnen amusementscentra steeg in 2019 licht t.o.v. 2018, echter daalde deze significant in 2020-2021 als gevolg van COVID-19 maatregelen. Tevens werden online kansspelen gelegaliseerd en is in deze jaren de Cruks wetgeving ingevoerd, enquête respondenten vermoeden dat de combinatie van deze drie gebeurtenissen voor een groot deel verantwoordelijk zijn voor de afgenomen omzet in 2022-2023 t.o.v. 2018-2019. • De omzetontwikkeling per spelersplaats van bedrijven in de financiële steekproef laat een licht positieve ontwikkeling zien van 2022 naar 2023 (mede als gevolg van de volledige opheffing van COVID-19 maatregelen die in 2022 nog deels van kracht waren) hoewel deze nog significant onder het niveau van 2018-2019 ligt. Er is echter geen betrouwbare marktdata beschikbaar om deze ontwikkeling te staven. • Het aantal spelersplekken is voor de gehele amusementscentramarkt relatief stabiel gebleven wat, in combinatie met afnemende omzetten, duidt op een toename van concurrentie.

Kosten en rendement

Kosten, inclusief KSB heffing, als percentage van de omzet zijn de afgelopen jaren flink toegenomen. Dit heeft geleidt tot een significant afname van het rendement met een (gewogen gemiddelde) verlies vóór belasting in de jaren 2020-2023 voor de bedrijven in de financiële steekproef. • Bedrijven in de financiële steekproef zijn relatief hogere kosten gaan maken t.o.v. de omzet. Met name de relatieve personeels- en huur- kosten zijn significant toegenomen van 20% en 6% in 2018 naar 24% en 9% in 2023 als gevolg van zowel loon- als huurverhogingen terwijl de omzet per FTE en per vierkante meter afnamen. Tevens zijn de overige kosten toegenomen van 15% naar 18% over dezelfde periode als gevolg van met name energiekosten en algemene inflatie op de overige onderdelen. Bedrijven geven als reden voor deze verhogingen inflatie en de invoering van wetgeving. De winst vóór belastingen bedroeg in 2022 en 2023 minus 3% en 5% respectievelijk terwijl deze vóór de COVID-19 periode in 2018-2019 op positief 6-7% lag. • Hoewel bedrijven tegemoetkomingen hebben ontvangen tijdens de COVID-19 periode in de vorm van NOW en TVL steun, en zaken als huurkortingen (soms omdat deze een omzetafhankelijke component hebben), waren omzetten dusdanig gedaald dat de bedrijven in de financiële steekproef significante verliezen hebben geleden.

Het percentage winst vóór belastingen lag op minus 14% en 21% in 2020 en 2021 respectievelijk. • De kansspelbelasting wordt direct op omzet geheven waardoor een verhoging hiervan een direct gevolg heeft op het rendement. De kansspelbelasting is in oktober 2021 verlaagd naar 29% (in de jaren hiervoor 30.1%), in januari 2023 verhoogd naar 29,5% en per 1 januari 2024 naar 30,5%. Doordat dit directe effecten heeft op het rendement die slechts een klein deel van de omzet omvat, zouden de relatieve percentages van winst vóór belasting en EBITDA met meerdere procenten dalen als deze verhogingen al eerder ingevoerd waren t.o.v. de werkelijk behaalde resultaten.

Vooruitzicht rendement

De vooruitzichten voor het rendement van amusementscentra zijn overwegend negatief als gevolg van een continue concurrentie uit het online landschap, de aangekondigde verhoging van de kansspelbelasting en andere verdere aangekondigde kostenverhogingen, dit zou echter (deels) teniet gedaan kunnen worden door reorganisaties. • Concurrentie vanuit het online kanaal is ook in 2023 gegroeid en lijkt zich te stabiliseren blijkens de door de KSA gepubliceerde omzetten (zie concurrentie sectie). • Per 2024 is de KSB heffing verhoogd naar 30,5%, dit heeft een directe kostenverhoging tot resultaat aangezien deze op omzet geheven wordt. • Het minimumloon wordt flink verhoogd per 2024 wat de personeelskosten zal doen stijgen, daarnaast wordt verwacht dat huren verder toenemen. • Deelnemers aan de enquête geven aan dat ze kosten proberen te verlagen door o.a. reorganisaties met mogelijk negatieve bijeffecten.

| 37

3 8

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

De totale bruto omzet van speelautomaten in amusementscentra is sterk afgenomen, met extra significante daling tijdens de COVID-19 periode Ontwikkeling aantal spelersplaatsen in amusementscentra (#000), 20182022

Bruto omzet speelautomaten in amusementscentra en horecagelegenheden (€m), 2018-2022

-2% 763

797

-7%

29,1

30,1

30,6

30,1

2018

2019

2020

2021

27,3

567

475 376 65-75%

2018

70-80%

2019

75-85%

2020

2021

Amusementscentra(a)

75-85%

Gem. ~3-10% daling p.j.

2022

Horeca

Noot:

(a) Indicatief gebaseerd op totale omzet speelautomaten in amusementscentra en horecagelegenheden, en verhouding omzet per speelautomaat in financiële steekproef.

Bron:

KSA Marktscan; KPMG analyse.

2022

Spelersplaatsen Bron:

KSA Marktscan; KPMG analyse.

| 38

3 9

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Het bruto en netto spelresultaat per spelersplaats staat onder druk terwijl de kosten per spelersplaats toenemen Bruto en netto omzet per spelersplaats (index bruto omzet 2018 = 100)(a), 2018-2022

Kosten per spelersplaats (index bruto omzet 2018 = 100)(d), 2018-2022

120

100 80 60 40

100,0

88,2

91,6

69,9 65,0 62,7 62,7

64,3

68,9 64,5

0 2018

Bron:

17,6

17,5

6,2

7,0

2019

2020

2021

2022

2023e

22,1 20,3 18,2

19,7

10 5

Noot:

20,7

20,4 20,0

0 2018

2019

2020

2021

2022

8,3 2023e

Bruto omzet

Bruto omzet forecast(c)

Personeelskosten

Personeelskosten forecast(c)

Netto omzet(b)

Netto omzet forecast (c)

Huurkosten

Huurkosten forecast(c)

Kosten

Kosten forecast (c)

Afschrijvingen + rentelasten

Afschrijvingen + rentelasten forecast (c)

Overige kosten

Overige kosten forecast (c)

Bruto omzet is gebaseerd op KSA marktdata, verhoudingen van de netto omzet en kosten tot de bruto omzet

Noot:

Verhoudingen van de kosten tot de bruto omzet zijn berekend op basis van de financiële steekproef.

zijn berekend op basis van de financiële steekproef.

(d)

(a)

Bruto omzet is geïndexeerd op basis van de bruto omzet in 2018. Netto omzet is geïndexeerd op de verhouding tot bruto omzet in 2018.

Bron:

Kosten zijn geïndexeerd op de verhouding tot bruto omzet in 2018.

(b)

Netto omzet is bruto omzet verminderd met de Btw-afdracht en de kansspelbelasting afdracht.

(c)

Forecast gebaseerd op ontwikkeling binnen steekproef, omzet ontwikkeling markt nog niet beschikbaar vanuit de KSA

Financiële steekproef; kansspelautoriteit: KPMG analyse.

| 39

4 0

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Dalende omzetten in combinatie met kostenstijgingen hebben de kosten als percentage van de omzet doen stijgen met een negatieve WVB ten gevolge Kosten en winst vóór belasting als percentage van de bruto omzet (%), 2018-2023

130%

Personeelskosten – Toegenomen kosten per FTE, in combinatie met een afnemende omzet, leiden tot een hogere personeelskosten als percentage van de netto omzet Personeelskosten per FTE (inclusief sociale lasten, afvloeiingsregelingen, externe inhuur, etc.) zijn gestegen van €47k in 2018 naar €52k in 2023 grotendeels ten gevolge van loonsverhogingen. Over dezelfde periode de omzet per FTE gedaald van €233k naar €215k wat de personeelskosten als percentage van de omzet heeft doen stijgen. Tijdens de COVID-19 periode hebben marktparticipanten gebruik kunnen maken van de NOW regeling wat personeelskosten tijdelijk gedrukt heeft.

Huurkosten – Toegenomen kosten per vierkante meter, in combinatie met een afnemende omzet, leiden tot een hogere huurkosten als percentage van de netto omzet Huurkosten per vierkante meter zijn gestegen van €227 in 2018 naar €318 in 2023 als gevolg van inflatiecorrecties en een selectie naar over het algemeen duurdere vestigingen. Daarnaast is over dezelfde periode de omzet per vierkante meter gedaald van €2,6k naar €2,5k wat de huurkosten als percentage van de omzet heeft doen stijgen. Bij een gedeelte van de bedrijven bestaan de huurkosten uit een omzetafhankelijk component, wat, in combinatie met huurkortingen, tijdens de COVID-19 periode de absolute huurkosten heeft gedrukt

120% 110% 100% 90%

30% 30%

30%

70%

22%

60%

20%

30%

6% 4% 14%

6% 4% 13%

20%

13%

10%

6% 7%

80%

50% 40%

10% 3% 19% 19% 10% -14%

-10%

30%

100%

29%

12% 5%

22%

24%

18%

19%

18%

11%

8% -5%

22%

21% 13%

-21%

-3%

2021

2022

-20% -30

2018

2019

2020

KSB afdracht

Huurkosten

Afschrijvingen

Btw-afdracht

Marketing kosten

Rentelasten

Personeelskosten

Overige kosten

WVB

Noot:

Gepresenteerde marges en kosten zijn gebaseerd op de financiële steekproef;

Bron:

Financiële steekproef; KPMG analyse.

2023e EBITDA 4

De KSB afdracht wordt direct berekend op de omzet, een stijging in KSB heffing leidt dan ook direct tot een dalend rendement. Zie sectie m.b.t. de KSB heffing voor een nadere toelichting

Overige kosten – Overige kosten bestaan voor een belangrijk deel uit energiekosten. Als gevolg van de gestegen energieprijzen, en inflatie op andere onderdelen, zijn ook deze kosten als percentage van de omzet gestegen

| 40

4 1

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Een dalende omzet per FTE en vierkante meter, i.c.m. stijgende lonen en huren, leiden tot relatief stijgende personeels-en huurkosten Omzet per m2 (€000), 2018-2023

Omzet per FTE (€000), 2018-2023

233

-2%

237

207 153

2018

2019

2,6

215

1,7

130

2020

2021

-1%

2,7

2022

2023e

2018

2019

2,4

2,5

2022

2023e

1,4

2020

2021

Noot:

Gepresenteerde marges en kosten zijn gebaseerd op de financiële steekproef.

Noot:

Gepresenteerde marges en kosten zijn gebaseerd op de financiële steekproef.

Bron:

Financiële steekproef; KPMG analyse.

Bron:

Financiële steekproef; KPMG analyse.

Personeelskosten per FTE (€000), 2018-2023

Huurkosten per m2 (€), 2018-2023 Door een (gedeeltelijke) omzet afhankelijke huur, en huurkortingen tijdens de COVID-19 periode, werden huurprijzen per m2 tijdelijk gedrukt

Personeelskosten per FTE lieten een daling zien in 2020-2021 als gevolg van NOW steun +2% 47

46 33

2018

2019

2020

+7%

52 227

242

246

241

2018

2019

2020

2021

274

318

2021

2022

2023e

2022

Noot:

Gepresenteerde marges en kosten zijn gebaseerd op de financiële steekproef, inclusief NOW steun.

Noot:

Gepresenteerde marges en kosten zijn gebaseerd op de financiële steekproef.

Bron:

Financiële steekproef; KPMG analyse.

Bron:

Financiële steekproef; KPMG analyse.

2023e

| 41

4 2

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Amusementscentra ervaren een afname in het aantal bezoekers als gevolg van COVID-19 en de invoering van de KOA/Cruks regelgeving Afname bezoekersaantallen als gevolg van KOA/Cruks wetgeving (% respondenten)(b)

Afname bezoekersaantallen als gevolg van COVID-19 (% respondenten)(a)

Geen impact

Geen antwoord

0% 1% tot 10%

14% 14%

11% tot 20%

1% tot 10%

57% 43%

20%+

Geen impact

21%

11% tot 20%

36%

20%+

Noot:

(a) Vraag: Hoeveel % van uw klanten denkt u verloren te zijn als gevolg van COVID-19?

Noot:

(b) Vraag: Hoeveel % afname heeft u ervaren van uw bezoekersaantallen sinds de wetswijziging op 1 oktober 2021?

Bron:

VAN leden enquête; KPMG analyse.

Bron:

VAN leden enquête; KPMG analyse.

| 42

4 3

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Bedrijven geven aan dat de invoering van Cruks regelgeving heeft geleid tot extra investeringen en kosten Impact op de bedrijfsvoering van Cruks(a)

Benodigde investeringen per vestiging om aan Cruks te voldoen(b)

-MEERDERE ANTWOORDEN MOGELIJK

– INDICATIEF GEMIDDELDE

Hogere investeringen in technologische ondersteuning voor identificatie

Extra personele inzet om te voldoen aan de eisen

Intensievere training en opleiding van medewerkers

11 13

Teruglopende omzet

Per vestiging

Gemiddeld hebben de leden van de VAN rond de €18.000 per vestiging moeten investeren om te voldoen aan de nieuwe wetgeving per 1 oktober 2021. Totale investeringen per bedrijf variëren van enkele tienduizenden euro’s tot bijna twee miljoen euro.

Langere wachtrijen Anders, Namelijk

~€18.000

Noot:

(b) Vraag: Hoeveel extra investeringen heeft u als gevolg van de invoering van Cruks moeten doen?

Bron:

VAN leden enquête; KPMG analyse.

Extra jaarlijkse kosten als gevolg van Cruks(c) – INDICATIEF GEMIDDELDE Noot:

(a) Vraag: Welke impact heeft u ervaren op de bedrijfsvoering na de invoering van Cruks op 1 oktober 2021? (kruis aan wat van toepassing is, meerdere antwoorden mogelijk)

Bron:

VAN leden enquête; KPMG analyse.

~€12.000

Andere gerapporteerde antwoorden zijn onder andere:

“Minder bezoekers”

“We moeten veel meer uren maken op de werkvloer. Veel overuren ook om de administratie voor elkaar te krijgen”

Gemiddeld zijn de leden van de VAN rond de €12.000 per vestiging per jaar aan extra kosten als gevolg van de nieuwe wetgeving per 1 oktober 2021. Jaarlijkse extra kosten voor kleine bedrijven bedragen al snel enkele tienduizenden euro’s en lopen tot tonnen voor grotere ondernemingen.

Noot:

Bron:

VAN leden enquête; KPMG analyse.

| 43

4 4

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Amusementscentra geven aan dat kosten de afgelopen jaren gestegen zijn en nemen verschillende maatregelen om dit te mitigeren Genomen maatregelen om de kosten te drukken(% respondenten)(b)

Gestegen kosten als gevolg van inflatie (% respondenten)(a)

-MEERDERE ANTWOORDEN MOGELIJK

– MEERDERE ANTWOORDEN MOGELIJK Geen toename van kosten Loonkosten

64%

Investeringen nieuwe speelkasten

50% 21%

Zie bijlage voor verdere feedback op de impact van inflatie en kosten

(a) Vraag: Op welke kostenposten merkt u dat de kosten van uw bedrijfsvoering zijn toegenomen als gevolg van de toegenomen inflatie in 2022? VAN leden enquête; KPMG analyse.

Andere gerapporteerde gestegen kosten zijn onder andere:

“Abonnementskosten”

“Schoonmaakkosten”

“IT kosten”

“Onderhoudskosten”

14%

Verlagen gemiddelde salarissen Verlagen trainings- en opleidingsuitgave

93%

Huur

Bron:

100%

Inkoop eten en drinken

Noot:

Afbouw aantal FTE

50%

93%

Energie

Anders, Namelijk

Geen maatregelen

14%

Verhogen prijzen consumpties

Verhuisd naar een kleinere locatie Afbouw aantal locaties Anders, namelijk

64% Noot:

(b) Vraag: Welke maatregelen heeft u zelf genomen om de extra kosten te dekken?

Bron:

VAN leden enquête; KPMG analyse.

Andere gerapporteerde maatregelen zijn onder andere:

“Extra alert geweest op energieverbruik en de inkoop aangepast” “Efficiënter inplannen personeel en verlaging verloop”

“Schoonmaak in eigen beheer genomen” “Algehele kosten analyse”

| 44

4 5

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Zowel (EBITDA) als winst vóór belasting zou met meerdere procenten zijn gedrukt wanneer de hogere KSB van 2024 eerder zou zijn ingevoerd Historisch en gecorrigeerd(a) rendement amusementscentra (%), 2018-2023 Toegepaste correctie KSB(a):

0,4%

-2%

0,4%

-7%

25,6% 30% 25,2%

-1%

0,4%

-6%

-3%

26,6% 26,2%

20% 10%

0,7%

15,8% 15,4% 5,6% 5,2%

7,1% 6,7%

-9%

-5%

-3%

1,5%

-3%

13,4% 12,7%

1,0%

-58%

17,2% 15,7%

-7%

-21%

15,1% 14,1%

0% -10%

EBITDA %

WVB %

-20%

EBITDA % na belastingverhoging

WVB % na belastingverhoging

-30% Noot:

2019

2018

30% 29%

2022

2023e

(20,8%) (21,5%) 2020

2021

Gepresenteerde marges en kosten zijn gebaseerd op de financiële steekproef.

Financiële steekproef; KPMG analyse.

Historische en gecorrigeerde(a) kansspelbelasting (%), 2018-2023 t.o.v. 2024 31%

(4,8%) (5,8%)

(13,6%) (14,0%)

(2,6%) (4,1%)

1,5% procentpunt wijziging in KSB heffing in 2024 t.o.v. 2022 (van 29,0% naar 30,5%) zou leiden tot 1,5% procentpunt wijziging in het rendementspercentage in 2022, hierdoor daalt het relatieve rendement met 58% (van -2,6% naar -4,1%)

30.5% 0.4%

30.5% 0.7%

30.1%

29.8%

30.5%

1.5%

1.0% 29.5%

29.0% 0%

2018

2019

2020 Historische kansspelbelasting

2021

2022

2023e

Toegepaste correctie KSB 2024

| 45

4 6

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

De vooruitzichten voor het rendement in het amusementscentrasegment zijn overwegend negatief Drijvers

Beschrijving

Impact op rendement

Concurrentie met online aanbieders en wetgeving op omzet

De concurrentie met online aanbieders is hevig en wordt niet verwacht af te nemen. Omzetten van amusementscentra zijn de afgelopen jaren afgenomen, participanten verwachten geen grote groei in omzet mede door de voorgeschreven wetgeving omtrent maximum inworpen.

Verhoging kansspelbelasting 2024

Een verhoging van de kansspelbelasting leidt direct tot een lagere netto omzet en daarmee rendement.

Verdere verhoging kosten

Reorganisaties

Verschillende aanbieders gaven aan bezig te zijn met reorganisatie trajecten waar er afscheid genomen wordt van personeel om de kosten te drukken. Dit kan echter een negatieve invloed op de werkgelegenheid, het service niveau en handhaving van regelgeving als gevolg hebben.

Overall

Legenda:

Negatief vooruitzicht

Stabiel vooruitzicht

Positief vooruitzicht

| 46

Bijlagen

7.1 Methodiek

| 48

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Bronnen en grondslagen van onderzoek Primair onderzoek – Enquête

Amusementscentra

52%

Secundair onderzoek – Financiële cijfers en aansluiting aanlevering met jaarrekening

∑23

39%

Horeca

∑7

Alleen amusementscentra

Beide

Alleen horeca

Secundair onderzoek – Bronnen (belangrijkste bronnen) •

Kansspelautoriteit

•

Koninklijke Horeca Nederland

•

KSA Marktscan

•

KSA monitoringsrapportage online kansspelen

•

Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

•

Tweede Kamer der Staten-Generaal

•

Wetten Overheid

– Zeven respondenten hebben een financieel formulier ingevuld m.b.t. de winsten verliescijfers over 2018 t/m 2023. Dit formulier is gebruikt om de rendementen van de speelautomatensector binnen de horeca- en amusementscentrasegmenten te onderzoeken – KPMG heeft geen accountantswerkzaamheden verricht op de aangeleverde data of ondersteunende informatie. Wel is de volledigheid en betrouwbaarheid van de aangeleverde data zoveel mogelijk gewaarborgd middels vergelijking met opgevraagde ondersteunende informatie zoals jaarverslagen (indien beschikbaar) of management rapportages (zie volgende pagina)

| 49

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Grondslagen financiële steekproef Secundair onderzoek – Financiële steekproef en aansluiting aanlevering met jaarrekening Totaal score

EBITDA

EBIT

WVB

Opmerkingen Afwijking omdat huurkosten niet in de jaarrekeningen van de desbetreffende entiteit zijn opgenomen maar vanuit een andere entiteit zijn toegevoegd in de aangeleverde gegevens, de impact hiervan is gering.

Aanlevering komt overeen met jaarrekening

Aanlevering komt overeen met jaarrekeningen van samengevoegde entiteiten

Geen jaarrekening beschikbaar; entiteiten onderdeel van (internationale) groep; aanlevering sluit aan op management rapportage

Relatief kleine afwijking in EBITDA door verschuiving tussen overige omzet en afschrijvingskosten zonder effect op het netto resultaat. Grote afwijking in WVB door toevoegen rentelasten vanuit andere entiteit

Geen jaarrekening beschikbaar; entiteiten onderdeel van (internationale) groep. Cijfers voor zowel het horeca- als amusementscentrasegment zijn door het bedrijf afzonderlijk uit de managementrapportage gefilterd en opgenomen in het onderzoek na door de onderneming aangedragen aanpassingen m.b.t. de behandeling van interne rentelasten

Aanlevering komt overeen met jaarrekening

Noot:

– Zeven respondenten hebben een financieel formulier ingevuld m.b.t. de winst- en verliescijfers over 2018 t/m 2023. Dit formulier is gebruikt om de rendementen van de speelautomatensector binnen de horecaen amusementscentrasegmenten te onderzoeken – KPMG heeft geen accountantswerkzaamheden verricht op de aangeleverde data of ondersteunende informatie. Wel is de volledigheid en betrouwbaarheid van de aangeleverde data zoveel mogelijk gewaarborgd middels vergelijking met opgevraagde ondersteunende informatie zoals jaarverslagen (indien beschikbaar) of management rapportages. Hierbij de volgende opmerkingen: – Bij drie bedrijven kon het formulier aangesloten worden op de jaarrekening van één of meerdere gecombineerde entiteiten – Bij twee bedrijven zijn er wijzigen gemaakt t.o.v. de jaarrekening door kosten toe te voegen uit andere entiteiten die volgens de bedrijven nodig zijn voor de bedrijfsvoering – Bij twee bedrijven waren er geen jaarrekeningen beschikbaar omdat deze onderdeel waren van een grotere (internationale-) groep. Hier is door de bedrijven zoveel mogelijk geprobeerd aan te sluiten op de met ons gedeelde managementrapportages

De aangeleverde financiële gegevens zijn naast steekproeven op beschikbare jaarrekeningen niet onafhankelijk geverifieerd door KPMG. Jaarrekeningen van 2023 zijn nog niet beschikbaar. Steekproeven op de aansluiting van de aangeleverde gegevens met de jaarrekening zijn gemaakt op basis van de genoemde rendementsparameters in met name de laatste jaren indien eerdere jaarrekeningen niet beschikbaar waren

Legenda: Aansluiting op de jaarrekening:

Volledig ondersteund

Afwijking

Niet beoordeeld

| 50

5 1

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Toelichting methodiek financiële onderzoeksmethode Toelichting financiële onderzoeksmethode - VAN Berekening

Datapunt

Groot- Bron heid

Toepassing in onderzoek

Markt/sector omzet A Marktomzet horeca + amusementscentra 2018-2022

€

KSA Marktscan 2023 Totale omzet horeca + amusementscentra

B C D=BxC

Aantal spelersplaatsen horeca 2018-2022 Gemiddelde omzet per spelersplaatsen horeca 2018-2022 Benaderde sectoromzet horeca 2018-2022

# € €

KSA Marktscan 2023 Aantal spelersplaatsen horeca 2018-2022 Sample bedrijven Gemiddelde omzet per spelersplaatsen horeca 2018-2022 Berekening Gebruikt voor benadering horeca omzet binnen markt

E F

Aantal spelersplaatsen amusementscentra 2018-2022 Gemiddelde omzet per spelersplaatsen amusementscentra 2018-2022 Benaderde sectoromzet amusementscentra 2018-2022 Benaderde marktomzet horeca + amusementscentra 20182022

# €

KSA Marktscan 2023 Aantal spelersplaatsen horeca 2018-2022 Sample bedrijven Gemiddelde omzet per spelersplaatsen horeca 2018-2022

€ €

Berekening Berekening

Gebruikt voor benadering amusementscentra omzet binnen markt Gebruikt voor benadering sector omzetten binnen markt

Benaderde aandeel sectoromzet horeca binnen marktomzet horeca + amusementscentra 2018-2022 Benaderde aandeel sectoromzet amusementscentra binnen marktomzet horeca + amusementscentra 2018-2022

Berekening

Benaderd aandeel horeca omzet binnen markt, gegeven als range vanwege onzekerheid binnen sample Benaderd aandeel horeca omzet binnen markt, gegeven als range vanwege onzekerheid binnen sample

G=ExF H=D+G

I=D/H J=G/H

Markt/sector rendement K Totale kosten binnen sample voor elk van de gespecificeerde € kostenlijnen 2018-2023 L Totale bruto omzet binnen sample 2018-2023 € M=K/L Kosten en rendement als % van de bruto omzet 2018-2023 %

Sample bedrijven

Gebruikt voor berekening kosten en rendement

Sample bedrijven Berekening

Gebruikt voor berekening kosten en rendement Gepresenteerd in rapportage om ontwikkelingen kosten en rendement in de sector te duiden

| 51

7.2 Belastingen

| 52

5 3

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Kansspelbelasting raamwerk Kansspelbelasting Voor de heffing van kansspelbelasting is de Wet op de kansspelbelasting (“Wet KSB”) in samenhang met de Wet op de kansspelen (“Wet KS”) van belang. Oorspronkelijk werd deze belasting gemotiveerd door te wijzen op de financiële buitenkans voor de prijswinnaars. Prijzen uit loterijen en andere kansspelen waren onderworpen aan een vast tarief welke werd ingehouden op de uit te keren prijs. Tegenwoordig wordt kansspelbelasting op de meeste typen spelen geheven over het bruto spelresultaat bij de vergunninghouder en niet meer over de prijs bij de prijswinnaar. Voor exploitanten van kansspelautomaten vond per 1 juli 2008 een belangrijke wijziging plaats waarbij zij sindsdien niet meer onder de heffing van omzetbelasting vallen, maar onder de heffing van kansspelbelasting. Met deze wijziging werden exploitanten van kansspelautomaten gelijkgesteld aan andere aanbieders van kansspelen. Om tot heffing van kansspelbelasting te komen, dient er allereerst sprake te zijn van een kansspel. De Wet KSB definieert verschillende soorten kansspelen die voldoen aan deze definitie. Een kansspelautomatenspel valt onder de definitie van een kansspel. Voor deze definitie is er aansluiting gevonden bij de definitie van een speelautomaat in de Wet KS. Behendigheidsautomaten vallen niet onder de definitie van een kansspelautomaat.

In de praktijk is te zien of een kansspelautomaat als zodanig kwalificeert op basis van het merkteken dat is aangebracht op de automaat. Behendigheidsautomaten vallen buiten het bereik van de kansspelbelasting. Het gaat daarbij om automaten waarbij de spelers een overwegende invloed hebben op het resultaat van het spel, bijvoorbeeld een flipperkast. Hierdoor is er geen sprake van een kansspel.

Bron:

Vervolgens is de vraag welke partij verantwoordelijk is voor de afdracht van de kansspelbelasting. Hiervoor wordt aangesloten bij hetzij (i) de vergunninghouder voor exploitatie van in Nederland geplaatste fysieke kansspelautomaten, (ii) hetzij degene die opbrengst geniet van het illegaal exploiteren van kansspelautomaten in Nederland. In dit stuk zullen wij alleen stilstaan bij de vergunninghouders, omdat dit ook de groep is die is aangesloten bij de VAN. Het is niet zomaar mogelijk is om een kansspelautomaat te exploiteren. Hiervoor dienen eerst meerdere formaliteiten te worden doorlopen. Allereest dient de kansspelautomaat bij fabricage of invoer te voldoen aan de (strenge) voorwaarden zoals deze zijn gedefinieerd in de Wet KS en nader uitgelegd in het Speelautomatenbesluit 2000. In dat kader verwijzen wij ook naar pagina 19, waarin deze wettelijke voorwaarden zijn opgenomen. Daarbij merken wij op dat de daarin geregelde maximale bedragen voor het laatst zijn gewijzigd op 1 januari 2002, vanwege de invoering van de euro. In de afgelopen jaren is er derhalve geen inflatiecorrectie geweest van de betreffende bedragen. Als de kansspelautomaat aan deze voorwaarden voldoet, dient de eigenaar vervolgens een exploitatievergunning aan te vragen om de automaat te mogen gebruiken of om deze automaat door een ander te laten gebruiken.

Als de eigenaar vervolgens ook aan deze voorwaarden voldoet, dient vervolgens diegene die deze automaat wil opstellen hetzij (i) een aanwezigheidsvergunning te hebben, hetzij (ii) een vergunning te krijgen voor het exploiteren van een speelautomatenhal. De exploitant is de partij die zorgt dient te dragen voor de afdracht van de kansspelbelasting. In de meeste gevallen zal dit de eigenaar van de kansspelautomaat zijn. Het is ook mogelijk dat er naast een exploitant een medeexploitant is. Dit is een samenwerking die zich in de praktijk veelal voordoet in de horeca. In een dergelijk geval heeft naast de exploitant (de eigenaar) de horecazaak die de kansspelautomaat in zijn zaak opstelt. Ook in zo’n geval is het uiteindelijk de exploitant die belastingplichtige is voor de kansspelbelasting. De exploitant dient vervolgens maandelijks 30,5% kansspelbelasting af te dragen op aangifte. Dit wordt berekend over het bruto spelresultaat van de kansspelautomaat.

KPMG analyse. © 2024 KPMG Advisory N.V., een naamloze vennootschap en lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen die verbonden zijn aan KPMG International Limited, een Engelse entiteit. Alle rechten voorbehouden. De naam KPMG en het logo zijn geregistreerde merken die onder licentie worden gebruikt door de zelfstandige ondernemingen die lid zijn van de wereldwijde KPMG organisatie.

| 53

5 4

Inleiding en werkwijze

Samenvatting

Regelgeving, kansspelbelasting en omzetbelasting

Aanbieders

Horeca

Amusementscentra

Bijlagen

Kansspelbelasting (1) Kansspelbelasting tarief

Heffingsgrondslag

Het kansspelbelastingtarief bedraagt per 1 januari 2024 30,5% en is van toepassing op alle kansspelen in Nederland. Bij de laatste omvangrijke wetswijziging van de Wet KSB per 1 oktober 2021 is de mogelijkheid onderzocht om een onderscheid te maken in het kansspelbelastingtarief voor online kansspelen ten opzichte van landgebonden kansspelen. De conclusie van dat onderzoek was dat een dergelijk onderscheid staatssteun zou vormen en er werd daarom geen onderscheid gemaakt.

Voor de berekening van de heffingsgrondslag wordt er gekeken naar het verschil tussen de in een tijdvak ontvangen inzetten en de ter beschikking gestelde prijzen bij de kansspelautomaten. Concreet betekent dit dat de kansspelbelasting wordt berekend over het verschil tussen de inworpen in de automaat en de door de automaat uitgeworpen prijzen.

Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld Duitsland, Italië, Oostenrijk en het Verenigd Koninkrijk waar wel meerdere kansspelbelastingtarieven zijn ingevoerd die afhankelijk zijn van het type kansspel. De Europese Commissie heeft bijvoorbeeld ten aanzien van het onderscheid tussen online en landgeboden kansspelen in Denemarken geoordeeld dat dit weliswaar staatsteun vormt, maar dat dergelijke staatsteun gelet op het doel daarvan geoorloofd is (zie European Commission. (2012). Commission Decision of 20 September 2011 on the measure C 35/10 (ex N 302/10)). Denemarken maakte daarbij gebruik van de uitzondering waaronder staatssteun mag worden verleend die is opgenomen in artikel 107(3)(c) van het Verdrag betreffend de werking van de Europese Unie: “c) steunmaatregelen om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid of van bepaalde regionale economieën te vergemakkelijken, mits de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad;” De reden voor een ander tarief voor online aanbieders in Denemarken was kanalisatie. In de beslissing van de Europese Commissie is ook gekeken naar de situatie in diverse andere EU-landen waarbij specifieke feiten en omstandigheden in acht werden genomen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lelystad&id=6ed9ee59-3855-495a-857b-0bd80529c04a