BL 1. Gewaarmerkte Jaarstukken 2025 inclusief controleverklaring
Tekst van het document
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Gerelateerde verbonden partijen -
Jaarverslag 2025
45
Financiële afw ijkingen 3.1 Econom ische ontw ikkeling naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Lasten begroting
Baten verschil
realisatie
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Vrijetijdseconomie
I
-492
-317
176 V
-
-
-
Toekomstbestendige bedrijventerreinen
I
-50
-
50 V
-
-
-
50 V
Lelystad Next Level
I
-140
-71
69 V
-
-
-
69 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
Totaal exploitatie
176 V
-2.073
-2.091
18 N
25
-21
47 N
65 N
-2.755
-2.478
277 V
25
-21
47 N
230 V
229
176 N
176 N
Reserves Vrijetijdseconomie
I
-
-
-
404
Toekomstbestendige bedrijventerreinen
I
-
-
-
50
Lelystad Next Level
I
-
-
-
140
Niet toegelichte kleine verschillen
I
Totaal reserves Totaal
71
50 N
50 N
69 N
69 N
-
-
-
1.414
1.388
26 N
26 V
-
-
-
2.009
1.688
321 N
321 N
-2.755
-2.478
277 V
2.034
1.667
368 N
91 N
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
Vrijetijdseconomie
176 -176
Binnen het Uitvoeringsplan Vrijetijdseconomie 2016–2026 is -in verband met beperkt beschikbare capaciteit- wat vertraging opgelopen. De resterende activiteiten worden in 2027 voltooid. Om deze afronding te kunnen realiseren is het noodzakelijk de hiervoor beschikbare budgetten ook in 2026 beschikbaar te hebben, zodat de resterende doelen conform planning in 2027 kunnen worden uitgevoerd. In 2026 wordt een nieuw omgevingsprogramma Vrijetijdseconomie opgesteld; deze zal per 2028 gaan lopen. Met voorstel 63 is bij de decembernota het incidentele budget voor dit project doorgeschoven op basis van een kosteninschatting. De gerealiseerde kosten die uit dit budget zijn betaald, bleken lager dan verwacht. De resterende middelen worden via de definitieve doorschuif bij de jaarrekening meegenomen.
Toekomstbestendige bedrijventerreinen
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
50 -50
Eén van de opgaven uit het Economisch Perspectief Lelystad 2030 is ‘Aantrekkelijke werklocaties’. In het Uitvoeringsprogramma Economisch Perspectief Lelystad is aangegeven dat in 2025 gewerkt zou worden aan de ontwikkeling van een integraal programma van waaruit gewerkt kan worden aan de toekomstbestendigheid van onze bedrijventerreinen, zodat we naar de toekomst toe een aantrekkelijk vestigingsklimaat behouden. Om tot deze integrale aanpak te komen wordt de benodigde expertise gezocht en is een meervoudige onderhandse uitvraag gestart voor de waarde van het in de begroting opgenomen bedrag van €150.000. De opdrachtverlening heeft vertraging opgelopen en is niet conform verwachting in 2025 gestart, maar zal in 2026 plaatsvinden. Vervolgens kan gestart worden met het formuleren van een plan van aanpak om de ambitie om samen met partners vanuit een meer integrale aanpak te werken aan de toekomstbestendigheid van het bestaande aanbod bedrijventerreinen in de gemeente. Met voorstel 62 is bij de decembernota het incidentele budget voor dit project doorgeschoven op basis van een kosteninschatting. De gerealiseerde kosten die uit dit budget zijn betaald, bleken lager dan verwacht. De resterende middelen worden via de definitieve doorschuif bij de jaarrekening meegenomen.
Lelystad Next Level
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
69 -69
Doel van de budgetten was bijdragen aan verbetering van het centrumgebied. Deze budgetten zijn aangewend voor een hernieuwde opdracht ter uitvoering van het Actieplan Stadshart ter versterking van ons centrum de afronding vindt plaats begin 2026 waar ook de eindafrekening plaatsvindt.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
46
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Begroting -35.344 35.139
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord 5. Wonen Portefeuillehouder(s) J.N. Appelman Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Gerealiseerd -14.409 32.241
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Nee
Bedrag x €1.000 Verschil 20.935 V 2.898 N
Gemeentelijk [0%] [0%]
Context van het taakveld Activiteiten die gericht zijn op het scheppen van fysieke condities voor alle vormen van bedrijvigheid zijn geen wettelijke taak, maar dragen wel bij aan de (verdere) ontwikkeling van de stad. Dit taakveld heeft betrekking op de grondexploitaties bedrijventerreinen, daar waar taakveld 8.2 betrekking heeft op de grondexploitatie van de niet-bedrijventerreinen. Voor beide typen grondexploitaties geldt overigens dat ze zijn gebaseerd op een door de raad vastgesteld inhoudelijk programma. De baten en lasten die in de jaarschijven van dit taakveld zijn weergegeven, hebben betrekking op de jaarschijven van de meerjarige projectbegroting die door de raad zijn vastgesteld. Het zijn daarom ook niet de resultaten van de grondexploitaties. Over de financiële resultaten van de grondexploitaties wordt gerapporteerd in de paragraaf grondbeleid. Een eventuele versnelling in de uitgifte werkt positief door in het tempo van de te realiseren opbrengst. In het geval van gunstige marktomstandigheden kan door positieve indexatie een (iets) hogere opbrengst worden gerealiseerd. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Er is in 2025 voor circa 11,6 ha bouwgrond in eigendom overgedragen aan bedrijven. Deze leveringen hebben betrekking op het bedrijventerrein Flevokust Haven.
Gerelateerde beleidsnota's MPG Nota grondbeleid gecombineerd met uitgifte en grondprijsbeleid Verordening grond- en grondontwikkeling Financiële afw ijkingen 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Gerelateerde verbonden partijen OMAGC C.V.
Baten
Lasten begroting
realisatie
begroting
verschil
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Investeringen en baten grondexpl. Bedrijven
I
-34.388
-13.475
20.913 V
34.388
13.475
20.913 N
-
Resultaat grondexploitaties bedrijven
I
-
-
-
-
18.074
18.074 V
18.074 V
Getroffen voorzieningen grondexploitaties
I
-
-108
108 N
-
-
-
108 N
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-955
-826
129 V
751
692
59 N
70 V
Totaal exploitatie
-35.344
-14.409
20.935 V
35.139
32.241
2.898 N
18.036 V
Totaal
-35.344
-14.409
20.935 V
35.139
32.241
2.898 N
18.036 V
Investeringen en baten grondexpl. Bedrijven
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
20.913 -20.913
De lagere kosten binnen de grondexploitaties komen vooral doordat een deel van de werkzaamheden in Flevokust Haven is uitgesteld (om juridische redenen), waardoor kosten naar latere jaren verschuiven. Daarnaast is binnen dit project een nauwkeurigere schattingsmethode toegepast, wat heeft geleid tot een lagere kostenraming. Voor een verdere toelichting op de afwijkingen per project wordt verwezen naar de MPG 2026.
Resultaat grondexploitaties bedrijven
Incidenteel voordeel op de baten van
18.074
Op grond van regelgeving is de Percentage of completion-methode (POC) voor winstneming, verplicht voor gemeenten. De POC betekent dat een deel van de winst afhankelijk van de voortgang, genomen moet worden. Per saldo is dat voor 2025 een bedrag van circa €18,1 mln. Door gestegen kosten is een deel van eerder genomen winst (voorgaande jaren) teruggedraaid (-€1,2 mln.). Door een onafhankelijk onderzoek naar gehanteerde grondprijzen bedrijventerreinen zijn geraamde toekomstige opbrengsten gestegen waarmee de winstneming incidenteel hoog ligt (€19,3 mln). Per saldo is dit €18,1 mln. winstneming. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de MPG 2026.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
47
Getroffen voorzieningen grondexploitaties Incidenteel nadeel op de lasten van
-108
Als gevolg van o.a. actualisatie van kostenindexering en herzieningen is een aantal (verlies) voorzieningen getroffen of vrijgevallen. Per saldo is voor €108.000 een aanvullende verliesvoorziening gevormd. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de MPG 2026.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
48
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Hoofdopgave raadsakkoord 4. Economie Portefeuillehouder(s) J.N. Appelman Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Begroting -685 263
Lasten Baten
Gerealiseerd -653 285
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Nee
Bedrag x €1.000 Verschil 32 V 23 V
Gemeentelijk [ 100 % ] [0%]
Context van het taakveld De op bedrijven en ondernemers gerichte ondersteuning en dienstverlening vanuit de gemeente is geen wettelijke taak, maar draagt bij aan de ontwikkeling van de stad. Dit taakveld heeft een overlap met het volgende taakveld '3.4 Economische promotie'. Dit taakveld betreft de de facilitering van de markten en centrummanagement en/of bedrijfsinvesteringzones en het ondersteunen van initiatieven vanuit de markt. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Stadshart De Accountmanager Stadshart is afgelopen jaar druk bezig geweest om zijn positie verder invulling te geven met de ondersteuning van initiatieven van ondernemers, bewoners en/of andere partijen om zo bij te dragen aan samenwerking in en verlevendiging van het Stadshart. Dit gebeurt binnen de kaders van het Actieplan Stadshart. Hij is het aanspreekpunt voor onze ondernemers in het Stadshart en wordt dan ook veelvuldig gevonden. Om de samenwerking te bevorderen heeft de Accountmanager Stadshart in overleg met de ondernemers een nieuwe werkwijze voorgesteld. Hier is positief op gereageerd en dit zal in 2026 voortgezet worden. Hiermee is een nieuwe stap gezet naar een verbeterde organisatiegraad in ons centrum. Accountmanagement De accountmanagers zijn een spil in de communicatie en verbinding met onze ondernemers.
Evenals afgelopen jaar is accountmanagement het aanspreekpunt geweest voor het bedrijfsleven van Lelystad op uiteenlopende dossiers als lokale inkoop, netcongestie, Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen, stimuleren organisatiegraad bedrijventerreinen, toekomstbestendigheid bedrijfsleven en toekomstbestendige bedrijventerreinen. Op die manier zetten zij zich in voor de versterking van het ondernemersklimaat. (Opgave 3: Versterken ondernemersklimaat, Uitvoeringsprogramma Economisch Perspectief Lelystad). Om dit te optimaliseren is afgelopen jaar een CRM-systeem in werking genomen. Bedrijveninvesteringszone (BIZ) De gemeente verzorgt de registratie van de bedrijven die binnen de BIZ vallen, het opleggen en verzenden van de aanslagen en de inning van de jaarlijkse BIZ-bijdrage. Deze bijdrage wordt via de gemeentelijke BIZ-heffing in rekening gebracht bij de eigenaren van onroerende zaken in het BIZgebied. De opbrengst van de BIZ-heffing wordt door de gemeente vervolgens in de vorm van een subsidie beschikbaar gesteld aan de BIZ-organisatie, zodat deze kan worden ingezet voor activiteiten en investeringen die ten goede komen aan het BIZ-gebied. Markten Binnen dit taakveld worden onder andere de dinsdag- (Lelycentre) en zaterdagmarkt (Stadshart) georganiseerd.
Afgelopen jaar is voor het tweede jaar gewerkt met een marktplan waarbij maandelijks activiteiten/ acties op en rond de zaterdagmarkt in het stadshart zijn georganiseerd, waarover op facebook (6.800 volgers) door de marktmeester actief wordt gecommuniceerd, om bezoekers en inwoners meer te betrekken bij de markt. Gerelateerde beleidsnota's Verordening marktgelden Lelystad 2021 Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen Uitvoeringsprogramma Economisch Perspectief Lelystad Actieplan Stadshart Lelystad Masterplan Stadshart 3.0
Financiële afw ijkingen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Gerelateerde verbonden partijen -
Lasten begroting
Baten
realisatie
begroting
verschil
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Niet toegelichte kleine verschillen
I
Totaal exploitatie
-685
-653
32 V
263
285
23 V
55 V
-685
-653
32 V
263
285
23 V
55 V 1V
Reserves Niet toegelichte kleine verschillen Totaal reserves Totaal
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
I
-
-
-
25
24
1N
-
-
-
25
24
1N
1N
-685
-653
32 V
288
309
22 V
54 V
Jaarverslag 2025
49
3.4
Economische promotie
Begroting -1.411 400
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord 4. Economie Portefeuillehouder(s) J.N. Appelman Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Gerealiseerd -1.113 706
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Nee
Bedrag x €1.000 Verschil 298 V 306 V
Gemeentelijk [ 100 % ] [0%]
Context van het taakveld Activiteiten die gericht zijn op het 'op de kaart zetten' van de gemeente zijn geen wettelijke taak, maar dragen wel bij aan de (verdere) ontwikkeling van de stad. Dit taakveld heeft een overlap met het vorige taakveld '3.2 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen' en taakveld '3.1 Economische ontwikkeling' en bevat de activiteiten die gericht zijn op promotie en acquisitie. Een hoofdopgave uit het raadsakkoord is dat Lelystad in 2040 een aantrekkelijke, economisch gezonde stad is met 100.000 inwoners. Dit betekent dat we extra inwoners moeten aantrekken en dat er 1400 extra woningen per jaar gebouwd moeten worden. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? In dit taakveld zijn de lasten opgenomen die verband houden met promotionele en acquisitieactiviteiten, gericht op de groei van Lelystad - in het aantrekken van zowel nieuwe bedrijvigheid als nieuwe inwoners. Op het vlak van bedrijfsacquisitie kan op basis van de ontwikkelingen van de voorbije jaren worden geconcludeerd, dat de vestiging van bedrijven uit de sectoren Maak, Logistiek en Handel uitermate succesvol is geweest. Daarbij worden ontwikkelingen van regionaal en nationaal belang als Lelystad Airport en Flevokust Haven optimaal benut. Dit is het resultaat van doorlopende marktbewerking.
De vertegenwoordiging door acquisitiemensen van Lelystad binnen de relevante netwerken en op beurzen en events in binnen- en buitenland maakt hiervan onderdeel uit. Het afgelopen jaar zijn vanuit acquisitie de eerste stappen gezet om bedrijvigheid aan te trekken passend bij de doorontwikkeling van de economie naar meer Tech en Transitie (Opgave 6: Uitbouwen en verzilveren propositie, Opgave 7: Kansen op het gebied van transitiesectoren, Uitvoeringsprogramma Economisch Perspectief Lelystad). Daarnaast bevat dit taakveld capaciteit op het vlak van economische ontwikkeling (gerelateerd aan taakveld 3.1) en bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (gerelateerd aan taakveld 3.3). Acquisitie De capaciteit voor acquisitie van nieuwe bedrijvigheid heeft afgelopen jaar haar aandacht verlegd naar nieuwe sectoren behorende bij de doorontwikkeling van de economie (tech en transitie) en is zich meer in die netwerken gaan begeven. Evenementen In 2025 hebben bestaande evenementen doorgang gevonden. Onder andere voor de Nationale Oldtimerdag, Bevrijdingsfeest en de Lichtjesparade is in 2025 aanvullend budget vrijgemaakt. Ook hebben de evenementen Lelystart, Tulpenroute, Sinterklaasintocht en Koningsdag subsidie ontvangen. Hiernaast is ondersteuning geboden aan diverse kleinere evenementen en initiatieven, ook namens ECL.
Toeristenbelasting De aanslagen toeristenbelasting over 2025 worden in 2026 opgelegd aan de ondernemers die in 2025 verblijf hebben aangeboden aan toeristen. De hoogte van de aanslag is gebaseerd op de registratie die is bijgehouden en aangifte die door de ondernemer is ingediend. Om een juiste en volledige aangifte te bevorderen, is een deel van de ondernemers bezocht. Tijdens deze bezoeken is uitleg gegeven over de registratie van overnachtingen en is ondersteuning geboden bij het invullen en indienen van de aangifte. Stadsmarketing Eind 2024 heeft de raad de marketingvisie voor Lelystad vastgesteld. In 2025 zijn de voorbereidingen getroffen om, met de door de raad beschikbaar gestelde middelen, de stadsmarketingorganisatie in te richten. Deze organisatie is in augustus 2025 gerealiseerd. Vanaf dat moment is een team van drie marketingmedewerkers (1 strategisch adviseur en 2 uitvoerende functies) operationeel. In december 2025 heeft het college het Stadsmarketing Uitvoeringsplan 2026–2029 vastgesteld. Het team werkt vanaf dat moment conform dit plan. Hiermee is de basis gelegd voor een structurele en planmatige uitvoering van stadsmarketing in de periode 2026–2029.
Gerelateerde beleidsnota's Economisch Perspectief Lelystad 2030 Uitvoeringsprogramma Economisch Perspectief Lelystad 2030 Uitvoeringsplan Stadsmarketing 2026-2029 Financiële afw ijkingen 3.4 Econom ische prom otie naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Gerelateerde verbonden partijen -
Lasten begroting
Baten
realisatie
begroting
verschil
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Evenementen
I
-270
-170
100 V
-
-
-
100 V
Marketing
I
-217
-109
107 V
-
-
-
107 V 300 V
Toeristenbelasting
I
-
-
-
400
700
300 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-925
-834
91 V
-
6
6V
97 V
-1.411
-1.113
298 V
400
706
306 V
604 V
Totaal exploitatie Reserves Evenementen
I
-
-
-
25
-
25 N
25 N
Marketing
I
-
-
-
136
29
107 N
107 N
Niet toegelichte kleine verschillen
I
Totaal reserves Totaal
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
-
-
-
83
73
10 N
10 V
-
-
-
244
101
143 N
143 N
-1.411
-1.113
298 V
644
807
163 V
462 V
Jaarverslag 2025
50
Evenementen
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
100 -25
Incidenteel voordeel ter grote van €100.000 als gevolg van geen doorgang vrij toegankelijk muziek feest.
Marketing
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
107 -107
Op het incidentele marketingbudget is meer overgebleven dan verwacht. Dit hangt samen met de latere vaststelling van het Stadsmarketing-uitvoeringsplan (in december), waardoor de uitvoering vertraging opliep. In 2025 is wel de organisatiestructuur ingericht, is de samenhang tussen stadsmarketing en communicatie versterkt en zijn de eerste stappen in de uitvoering gezet. Bijvoorbeeld de ontwikkeling van een nieuwe stadstijl, het welkomstprogramma voor nieuwe inwoners en doorlopende contentproductie. Inmiddels is de uitvoering in 2026 volop gestart en worden daar nu de bijbehorende uitgaven voor gedaan. Om deze inzet voort te zetten, zijn de resterende middelen, naast de al via de decembernotitie doorgeschoven middelen, nog nodig.Met voorstel 64 is bij de decembernota het incidentele budget voor dit project en een deel van het marketingproject doorgeschoven op basis van een kosteninschatting. De gerealiseerde kosten die uit dit budget zijn betaald, bleken lager dan verwacht. De resterende middelen (evenementen €25.000 en Markering €107.000) worden via de definitieve doorschuif bij de jaarrekening meegenomen.
Toeristenbelasting
Incidenteel voordeel op de baten van
300
Voor 2025 vallen de gerealiseerde inkomsten hoger dan begroot. Dit wordt veroorzaakt omdat de opbrengsten van de aanslagen over voorgaande jaren hoger zijn uitgevallen. Over deze zaken lopen er nog juridische procedures, waardoor de gemeente nog enige risico loopt.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
51
4. Onderwijs 4. Onderwijs bedragen x €1.000
Begroting primitief
Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal Lasten Baten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal Baten Eindtotaal
Begrotingswij zigingen
Begroting
Realisatie
Vrije ruimte
16.570 12.700 29.270
978 1.336 2.314
17.548 14.036 31.584
17.021 12.515 29.536
527 1.521 2.048
-3.046 -8.045 -11.090 18.180
-1.753 -1.753 561
-3.046 -9.797 -12.843 18.741
-3.603 -9.181 -12.785 16.752
558 -616 -58 1.989
De taakvelden binnen het cluster ‘4. Onderwijs’ hebben betrekking op onderwijshuisvesting, onderwijsbeleid en leerlingzaken. In de tabel hierboven wordt per taakveld inzicht geboden in de bijbehorende lasten en baten. In de tabellen hieronder wordt vervolgens per taakveld aanvullende informatie geboden, bijvoorbeeld over de aard van de activiteiten, de beïnvloedbaarheid van de budgetten en de verantwoordelijke portefeuillehouder(s). Vervolgens wordt er verantwoording afgelegd over wat er bereikt is in 2025 binnen het taakveld. Hierna vindt de financiële verantwoording plaats voor afwijkingen > €200.000. Na de beschrijving van deze taakvelden worden de bij ministeriële regeling verplicht op te nemen beleidsindicatoren gepresenteerd, aangevuld met een aantal lokale beleidsindicatoren.
Duiding taakvelden binnen dit cluster
4.1
Openbaar basisonderwijs
Hoofdopgave raadsakkoord Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Lasten Baten
Nee
Begroting
-
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Gerealiseerd
Bedrag x €1.000 Verschil -
Context van het taakveld Sinds de verzelfstandiging van dat het openbaar onderwijs, inmiddels reeds jaren geleden, resteren de gemeente nog slechts enkele wettelijke taken/bevoegdheden. Te denken valt aan het beoordelen van de financiële stukken, het benoemen van leden van de Raad van Toezicht en het ultiem kunnen ingrijpen bij wanbeleid. Evenwel heeft dit geen financiële vertaling in de begroting. Gerelateerde beleidsnota's -
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Gerelateerde verbonden partijen -
Jaarverslag 2025
52
4.2
Onderwijshuisvesting
Begroting -17.548 3.046
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord 2. Onderwijs Portefeuillehouder(s) S. Kruis Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Gerealiseerd -17.021 3.603
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Nee
Bedrag x €1.000 Verschil 527 V 558 V
Wettelijk [ 0 % - 20 %] [ 0 % - 20 %]
Context van het taakveld Gemeenten hebben een wettelijke zorgplicht voor de onderwijshuisvesting van het primair, (voortgezet) speciaal en voortgezet onderwijs. Deze zorgplicht omvat (de bekostiging van) nieuwbouw, uitbreiding(en), ingebruikname van gebouwen, huur tijdelijke huisvesting, herstel van constructiefouten, terreinen en de bekostiging van eerste inrichting. Daarnaast zijn gemeenten verantwoordelijk voor de instandhouding van gymzalen van het primair en speciaal onderwijs. Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor de exploitatie van schoolgebouwen, het binnen- en buitenonderhoud, schoonmaak en aanpassingen. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? In 2025 hebben we belangrijke stappen gezet in de versterking van de onderwijshuisvesting in Lelystad. Het jaar begon met de volledige oplevering van MFA De Botter, een duurzaam en multifunctioneel gebouw waar onderwijs, opvang en buurtvoorzieningen op een natuurlijke manier samenkomen. Ook de nieuwbouw van basisschool De Tjalk en de renovatie van basisschool Timotheüs verliepen volgens planning, waardoor beide scholen in 2025 hun vernieuwde gebouwen in gebruik kunnen nemen. Daarnaast zijn de bouwactiviteiten voor Kindcentrum Voorhof en IKC De Kring van start gegaan. Beide gebouwen worden in 2026 opgeleverd en gaan bijdragen aan toekomstbestendig onderwijs in de bestaande stad.
Voor De Windroos en De Albatros zijn de plannen verder uitgewerkt, inclusief extra kinderopvangruimte, om samenwerking tussen opvang en onderwijs optimaal te ondersteunen. In Warande en Zuiderhage is gewerkt aan het organiseren van passende tijdelijke huisvesting voor nieuwe scholen, zoals De Pionier en Stella Nova, terwijl bij Het Mozaïek en De Vuurtoren verouderde noodlokalen worden vervangen door betere exemplaren van De Schakel. Tegelijkertijd is onderzocht hoe een flexibele wissellocatie nieuwe scholen in de toekomst snel kan huisvesten. Ook op het gebied van leefomgeving zijn stappen gezet: vier brede schoolpleinen zijn in 2025 vernieuwd en vergroend, waarmee de speelkwaliteit én de buurtfunctie zijn versterkt. De nieuwe leerlingenprognoses laten een blijvende groei zien vooral in Warande en Zuiderhage. Dit bevestigt de noodzaak om tijdig te investeren in extra capaciteit. In dat kader zijn middelen voor eerste inrichting toegekend aan onder andere De Tjotter, De Triangel en Stella Nova. Gerelateerde beleidsnota's Beleidskader onderwijshuisvesting Integraal Huisvestingsplan (IHP) - jaarprogramma 2024-2025 Meerjarenperspectief Onderwijshuisvesting Primair Onderwijs
Financiële afw ijkingen 4.2 Onderw ijshuisvesting naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Gerelateerde verbonden partijen -
Baten
Lasten begroting
realisatie
verschil
Saldo
realisatie
begroting
verschil
Exploitatie Energieverbruik
S
-625
-861
236 N
-
-
-
236 N
Tijdelijke sporthal
I
-545
-
545 V
-
-
-
545 V
Tijdelijke huisvesting ISK
I
-
-241
241 N
-
241
241 V
-
Onderw ijs beleid
I
-431
-268
163 V
-
-
-
163 V
Beheer MFA's BTW
S
-871
-1.131
261 N
-
-
-
261 N
(Kapitaal)lasten Rietlanden
S
-255
-
255 V
-
-
-
255 V 548 V
Voordeel tijdelijke energielasten nieuw bouw
I
-700
-152
548 V
-
-
-
Personeelskosten
I
-426
-676
250 N
-
-
-
250 N
Verhuur tijdelijke scholen Tjotter/Triangel/Torenval I
-
-
-
-11
225
236 V
236 V 349 V
Verzekeringen
S
-580
-232
349 V
-
-
-
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-13.695
-13.691
345 N
3.057
3.138
81 V
264 N
-17.548
-17.021
527 V
3.046
3.603
558 V
1.084 V 75 N
Totaal exploitatie Reserves Ver- en plaatsingskosten noodlokalen
I
-
-
-
75
-
75 N
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
75
-
75 N
75 N
-17.548
-17.021
527 V
3.121
3.603
483 V
1.009 V
Totaal reserves Totaal
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
53
Energieverbruik
structureel nadeel op de lasten van
-236
Voor de verschillende onderwijsgebouwen zijn de energielasten hoger geweest dan vooraf geraamd. De verwachting is dat dit op termijn zal afnemen bij energieprijzen die stabiliseren en afnemen.
Tijdelijke sporthal
Incidenteel voordeel op de lasten van
545
De tijdelijke sporthal is niet neergezet in 2025 waarmee een incidenteel voordeel ontstaat. De raad heeft op 17 februari 2026 besloten af te zien van een kwalitatieve tijdelijke voorziening voor bewegingsonderwijs in Zuiderhage. De financiële effecten worden in de reguliere P&C cyclus meegenomen.
Incidenteel nadeel op de lasten van Incidenteel voordeel op de baten van
Tijdelijke huisvesting ISK
-241 241
Voor de Internationale SchakelKlas (taalonderwijs op VO-niveau) worden in de nabijheid van Porteum tijdelijke klaslokalen gehuurd en vervolgens in rekening gebracht bij de Stichting voor Voortgezet Onderwijs Lelystad (SVOL). De Internationale Schakelklas is begrotingstechnisch niet voorzien hierdoor ontstaat zowel het nadeel op de lasten als het daarmee samenhangende voordeel op de baten van € 241.000.
Onderwijs beleid
Incidenteel voordeel op de lasten van
163
In het jaarlijkse IHP is een post onvoorzien opgenomen voor onvoorziene kosten binnen de exploitatie. Deze post is in 2025 niet in zijn totaliteit nodig geweest zodat een incidenteel voordeel ontstaat.
Beheer MFA's BTW
structureel nadeel op de lasten van
-261
Voor de verschillende MFA's zijn er beheerskosten met een niet compenseerbaar deel van de BTW. Echter is hier binnen de huidige overeenkomst geen rekening mee gehouden. Bij het tot standkomen van de nieuwe beheersovereenkomst wordt gekeken naar optimalisatie hiervan.
(Kapitaal)lasten Rietlanden
structureel voordeel op de lasten van
255
In de lopende begroting zijn de structurele kapitaallasten van schoolgebouw de Rietlanden nog opgenomen, zonder dat hier op wordt gerealiseerd. Nadat de sloop van zowel de school als de gymzaal gereed zijn kunnen deze uit de begroting gehaald worden.
Voordeel tijdelijke energielasten nieuwbouw
Incidenteel voordeel op de lasten van
548
Voor de nieuwbouwprojecten uit het IHP zijn kosten geraamd met betrekking tot de tijdelijke energievoorziening vanuit de bouw. Deze kosten zijn in 2025 nog niet gemaakt waardoor een incidenteel voordeel op de lasten ontstaat.
Personeelskosten
Incidenteel nadeel op de lasten van
-250
Door de hoeveelheid projecten in relatie tot onderwijshuisvesting en beleid (IHP 2e tranche) is er in 2025 aanvullende capaciteit ingehuurd. Voor 2026 is dit niet nodig het is daarmee een incidenteel nadeel op de lasten.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
54
Verhuur tijdelijke scholen Tjotter/Triangel/Torenvalk
Incidenteel voordeel op de baten van
Niet begrote inkomsten vanuit verhuur onderwijsinstelling.
Verzekeringen
aan kinderdagverblijf en
236
en vanuit MI-vergoeding
structureel voordeel op de lasten van
349
In 2025 zijn de verzekeringen van de verschillende gemeentelijke gebouwen aanbesteed, dit is een voordeel per 2025 voor de duur van het contract. Vanaf 2026 is dit voordeel structureel ingeboekt.
Ver- en plaatsingskosten noodlokalen
Incidenteel nadeel op de baten van
-75
Een beroep op het doorgeschoven budget voor ver- en plaatsingskosten noodlokalen was niet benodigd. De (ver)plaatsing kon plaatsvinden binnen het reguliere budget 2025 zodat geen middelen zijn onttrokken aan de reserve bestemd resultaat.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
55
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken (vervolg)
Hoofdopgave raadsakkoord 2. Onderwijs Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Nee
Lasten Baten
Begroting -14.036 9.797
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Gerealiseerd -12.515 9.181
Bedrag x €1.000 Verschil 1.521 V 616 N
Wettelijk [ 0 % - 20 %] [0%]
Context van het taakveld Naast de wettelijke taak op het gebied van onderwijshuisvesting, die staat beschreven in taakveld 4.2, heeft de gemeente eveneens een verscheidenheid aan wettelijke taken op het gebied van onderwijsbeleid en leerlingzaken. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Lokaal Educatieve Agenda (LEA) In nauwe samenwerking met de onderwijspartners en de kinderopvang zijn er gezamenlijke speerpunten geformuleerd, gericht op structurele effecten. Dit om bij te dragen aan de kwaliteitsverbetering in het onderwijs en de kinderopvang en beter aan te sluiten bij wat de maatschappij van het onderwijs en de kinderopvang verwacht. De nieuwe LEA 2026-2032 wordt in Q1-2 2026 voorgelegd aan de raad. Hierdoor zijn de middelen van 2025 niet volledig uitgegeven. Onderwijskansenbeleid In de periode 2024–2026 is het onderwijsachterstandenbeleid conform de gestelde doelen uitgevoerd en tussentijds geëvalueerd. Stadbreed zijn gezamenlijke afspraken gemaakt over de visie op het jonge kind en de wijze waarop partners de ondersteuningsbehoeften van kinderen in kaart brengen en hierop inspelen. Deze gedeelde basis zorgt voor meer samenhang in de aanpak en een eenduidige werkwijze binnen Lelystad.
De gemeente heeft de ontvangen rijksmiddelen ingezet om segregatie te voorkomen, integratie te bevorderen, ouderbetrokkenheid te versterken en (ontwikkel- en taal)achterstanden bij kinderen te verminderen. Hiervoor zijn voldoende voorschoolse VVE-plekken gerealiseerd, waar doelgroeppeuters via spelend leren gericht worden ondersteund. Daarbij is gestuurd op een evenwichtige verdeling tussen doelgroep- en nietdoelgroepkinderen. Daarnaast zijn basisscholen met risico op onderwijsachterstanden ondersteund op basis van projectplannen. Hiermee is maatwerk geboden dat aansluit bij de specifieke populatie en uitdagingen per school. Peuteropvang In de gemeente Lelystad is er voor peuters vanaf twee jaar peuteropvang. Vanuit de wettelijke taak en om peuteropvang te stimuleren betaalt de gemeente een bijdrage van maximaal 320 uur per jaar per peuter. De ouder betaalt hiervoor een eigen bijdrage. Voor ouders die deze ouderbijdrage niet kunnen bekostigen vergoedt de gemeente de ouderbijdrage zodat financiën geen reden zijn in het niet deelnemen aan peuteropvang. Dit voorkomt segregatie tussen verschillende groepen peuters. Voor monitoring is de Peutermonitor geimplementeerd, hierdoor kunnen we gerichter werken en interventies ontwikkelen en inzetten om segregatie en achterstanden te voorkomen. Pilot Schoolconciërges Vanuit het raadsakkoord is de pilot schoolconciërges ingezet.
Er is onderzocht hoe deze functie een bijdrage kan leveren aan werkdrukverlaging in het primair onderwijs. Er zijn middelen overgebleven door lagere scholingskosten en door ziekte van 1 deelnemer aan de pilot. Passend onderwijs en de aansluiting van onderwijs en jeugdhulp Er zijn verschillende gesprekken gevoerd tussen de samenwerkingsverbanden, het speciaal onderwijs en de gemeente over onderwijszorgarrangementen voor kinderen die dit echt nodig hebben. Ook zijn er enkele pilots gestart in het primair onderwijs en het voorgezet speciaal onderwijs waarbij er onderseuning is voor leerlingen om beter deel te kunnen nemen in het onderwijs. Samen met het onderwijs en maatschappelijke partners is er een MDT consortium gerealiseerd. Hierdoor zijn er verschillende alternatieve trajecten ontstaan voor jongeren die in het onderwijs net iets anders nodig hebben. Het MDT Jong Talent - Gewoon Doen! kan door deze samenwerking tot 275 jongeren per jaar bereiken en hierdoor positief bijdragen in hun ontwikkeling. Hierbij is er ook uitdrukkelijk aandacht voor jongeren die door internaliserende en/of externaliserende problematiek iets extra's of iets anders nodig hebben. Nationaal Programma Onderwijs De Rijksoverheid heeft tot 1 juli 2025 middelen beschikbaar gesteld om opgelopen vertragingen/achterstanden van leerlingen door Corona in te halen.
In overleg met de verschillende onderwijsbesturen is ervoor gekozen om in dit laatste (school)jaar de focus te leggen op het versterken van executieve vaardigheden voor die leerlingen, die in de coronatijd nog grotendeels van peuterleeftijd waren, derhalve de huidige groepen 3, 4 en 5 in het basisonderwijs. In deze groepen zijn de effecten van een beperkt bezoek aan peuterspeelzaal of school nog altijd zeer merkbaar. Stimuleren van schooldeelname en het voorkomen van voortijdig schoolverlaten Schoolaanwezigheid draagt bij aan de ontwikkeling van jeugdigen in onze stad. Binnen het team Leerlingzaken (leerplicht en Doorstroompunt) wordt er ingezet op preventief en outreachend werken, en de daarbij behorende kwaliteitscultuur. Daarnaast is ingezet op terugdringen van VSV door teruggeleiding naar voltijdsonderwijs van leerplichtigen en kwalificatieplichtigen. Tot slot heeft het Doorstroompunt ingezet op jongeren tot 23 jaar die definitief VSV-er zijn geworden door hen te coachen en begeleiden naar een passende plek in onderwijs (voltijdsonderwijs, BBL) of op de arbeidsmarkt (werk, werkend leren, praktijkleren). In aanloop naar de implementatie van de nieuwe wet Van school naar duurzaam werk is ingezet op passende routes voor de jongeren, gericht op school, werken, of een combinatie daarvan (praktijkleren).
Vanaf 2026 wordt de leeftijd voor de doelgroep van het Doorstroompunt verhoogd naar 27 jaar. Het team Doorstroomcoaches/Talentmanager heeft de samenwerking met team Inkomensaanvragen en Werkbedrijf Lelystad geïntensiveerd. Enkele doorstroomcoaches zijn gecertificeerd om het instrument Dilemmamanager te mogen toepassen voor loopbaanbegeleiding en -advisering. In het najaar is een pilot gestart met de Talentenexpeditie waarbij vastgelopen jongeren 18-27 jaar begeleid worden naar een passende plek in het onderwijs of op de arbeidsmarkt. In het kader van Preventie met Gezag is de samenwerking met het Doorstroompunt geïntensiveerd. Ten behoeve van monitoring en begeleiding zijn medio 2025 de voorbereidingen gestart voor de implementatie van een upgrade/uitbreiding van de Leerling BasisAdministratie (VSV 2.0) naar 27 jaar, de Overstapmonitor VO-MBO, de monitor Jongeren in Kwetsbare Positie (schoolverlaters vso, pro, Entree, vsv) en het overgangsmoment. De implementatie wordt in nauwe samenwerking met de regionale partners in de Doorstroompuntregio Flevoland uitgevoerd. De voorbereiding voor de vernieuwde ambtsinstructie voor leerplicht en Doorstroompunt in het kader van de wet VSNDW is gestart. Met het op te stellen beleidsplan voor Doorstroompunt, welke nauw samenhangt met de nieuwe Participatiewet in Balans (zie taakveld 6.5), is een begin gemaakt.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
56
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken (vervolg)
Begroting -14.036 9.797
Lasten Baten
Gerealiseerd -12.515 9.181
Bedrag x €1.000 Verschil 1.521 V 616 N
Leerlingenvervoer De gemeente is financieel verantwoordelijk voor de bekostiging van het leerlingenvervoer. Het gaat hierbij om een vergoeding voor passend vervoer naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school, die aansluit op de levensovertuiging van de ouders en/of de leerling en om passende vergoedingen voor kinderen die door ziekte/handicap of gedragsproblemen niet zelfstandig naar school kunnen. Op deze manier is vervoer geen belemmering voor een kind om mee te doen aan het onderwijs en dragen we bij aan een inclusieve samenleving. Er is gewerkt aan een nieuwe verordening die in Q2 2026 naar de raad komt. Loopbaanoriëntatie Oriëntatie op werk en opleiding is essentieel voor jongeren om een keuze te maken voor een vervolgstap voor onderwijs en/of werk. Met deze middelen zijn initiatieven van onderwijs en bedrijfsleven gefaciliteerd die een bijdrage leveren aan het keuzeproces van jongeren. Dat zijn onder meer JINC, Sterk Techniek Onderwijs en Techniek Tastbaar. Initiatieven onderwijsvernieuwing Naast het MDT Jong Talent - Gewoon Doen zijn er ook onderwijsvernieuwende projecten in het beroepsonderwijs (vmbo, mbo, hbo). Zo leveren wij een bijdrage aan aantrekkelijker onderwijs en een kwaliteitsverbetering.
De gemeente levert een personele en financiële bijdrage aan verschillende (langlopende) samenwerkingsprojecten van beroepsonderwijsbedrijfsleven zoals RIF Kwalificeren in de logistiek, RIF Ontzorgen van de zorg, NGF Toekomstbestendige Leefomgeving, NGF Circulair leren denken doen, Centrum voor Vakmanschap in de bouw & techniek, Praktijkdagen voor hbo-mbo-vo, NGF Waterwijs, innovatiehubs voor Elektrisch vliegen en Bouw & techniek in een publiek-private samenwerking. Tot slot is de uitbreiding van het opleidingsaanbod voor leven lang ontwikkelen door de mbo's en hbo's tot stand gekomen. Gerelateerde beleidsnota's Maatschappelijke Agenda Beleidskader Onderwijsachterstandenbeleid 2024-2026 Knoppenplan Jeugd Financiële afw ijkingen 4.3 Onderw ijsbeleid en leerlingzaken naar onderw erp (bedragen x €1.000)
I of S
Gerelateerde verbonden partijen -
Baten
Lasten begroting
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Samen Lelystad Oost - SPUK Kansrijke w ijken
I
-2.749
-1.953
796 V
2.749
1.953
796 N
-
Lokaal educatieve agenda
I
-259
-16
242 V
-
-
-
242 V 259 V
Lelytalent
I
-259
-
259 V
-
-
-
Onderw ijs achterstandenbeleid
I
-6.566
-6.822
255 N
6.566
6.808
242 V
13 N
Pilot schoolconciërges
I
-180
-117
62 V
-
-
-
62 V
Peuteropvang
I
-574
-461
112 V
-
112 V
P-kosten taakveld 4.3
I
-1.867
-1.571
296 V
-
296 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
Totaal exploitatie
-1.582
-1.428
155 V
482
420
62 N
93 V
-14.036
-12.368
1.668 V
9.797
9.181
616 N
1.052 V
Reserves Pilot schoolconciërges
I
-
-
-
180
117
62 N
62 N
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-4
-
4V
93
78
15 N
11 V
Totaal reserves Totaal
-4
-
4V
272
195
77 N
73 N
-14.040
-12.368
1.672 V
10.070
9.377
693 N
978 V
Samen Lelystad Oost - SPUK Kansrijke wijken
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
796 -796
Voor SPUK-onderdeel Ontwikkeling jonge kind geldt dat deze SPUK oorspronkelijk een looptijd van 3 jaar (2023-2025) had. Omdat de middelen pas eind 2023 door het ministerie ter beschikking zijn gesteld was het niet mogelijk om deze middelen in 2023 uit te geven en heeft het ook voor de aanvragen in 2024 tot vertraging geleid. Dit heeft tot effect gehad dat alle uitgaven zijn opgeschoven, ook in 2025. Met als resultaat dat deze niet ingezette middelen pas in 2026 zullen worden ingezet. NB het Rijk heeft in de SPUK voor 2026-2028 hiermee rekening gehouden door de middelen voor 2026 te corrigeren voor het deel dat is overgebleven uit de vorige SPUK periode.
Lokaal educatieve agenda
Incidenteel voordeel op de lasten van
242
Door personele tekorten bij de scholen werd input pas laat geleverd, waarna er binnen de gemeente de prioriteiten anders lagen waardoor nauwelijks uitvoering is gegeven aan de lokaal educatieve agenda.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
57
Lelytalent
Incidenteel voordeel op de lasten van
259
De subsidieaanvraag van MBO College Lelystad voor Lelytalent 2025 hangt samen met de invoering van de nieuwe wet Van School Naar Duurzaam Werk en het daarmee samenhangende te realiseren plan Regionaal Programma VSV van de Doorstroompuntregio. De ministeries van OCW en SZW hebben medio 2025 de budgetten en kaders voor de Doorstroompuntregio's, gemeenten en onderwijsinstellingen definitief kunnen maken, welke in werking treden in 2026. Omdat de middelen te laat beschikbaar kwamen kon de subsidie niet meer in 2025 worden toegekend. De activiteiten van Lelytalent zijn echter wel gecontinueerd in schooljaar 2025-2026, waarbij MBO College Lelystad eigen extra ontvangen vsvmiddelen heeft ingezet. Hierdoor is in het begrotingsjaar 2025 een incidenteel voordeel op de lasten ontstaan.
Onderwijs achterstandenbeleid
Incidenteel nadeel op de lasten van
-402
Voor de taak onderwijsachterstandenbeleid zijn rijksmiddelen beschikbaar. In 2025 waren er naast deze middelen tot 31 juli ook NPO middelen beschikbaar. De NPO middelen zijn afgerekend met het rijk.
Pilot schoolconciërges
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel voordeel op de baten van
Pilot schoolconciërges
Incidenteel nadeel op de baten van
62 242 -62
Als gevolg van lagere scholingskosten zijn niet alle begrootte middelen in 2025 besteed. Met deze lagere lasten is ook minder onttrokken uit de reserve wat leidt tot een nadeel op de baten van een zelfde omvang. Afronding van het project inclusief evaluatie volgt in 2026.
Peuteropvang
Incidenteel voordeel op de lasten van
112
De kosten voor peuteropvang vallen lager uit doordat meer kinderen een VE indicatie hebben gekregen, waardoor de lasten gedekt kunnen worden uit de onderwijsachterstanden middelen van het rijk.
P-Kosten Taakveld 4.3
Incidenteel voordeel op de lasten van
296
Er is een voordeel op de personeelslasten doordat formatieplaatsen ook gedekt konden worden met specifieke uitkeringen voor kansrijke wijken en onderwijsachterstanden beleid en regionale middelen voor voortijdig schoolverlaters.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
58
5. Sport, cultuur en recreatie 5. Sport, cultuur en recreatie bedragen x €1.000
Begroting primitief
Lasten 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Lasten Baten 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Baten Eindtotaal
Begrotingswij zigingen
Begroting
Realisatie
Vrije ruimte
1.017 4.974 5.576 45 2.848 11.666 26.127
193 1.050 365 100 -11 689 -114 2.272
1.210 6.024 5.940 100 34 3.537 11.552 28.399
1.465 5.774 5.925 24 3.471 11.378 28.037
-254 250 15 100 10 67 174 362
-490 -293 -247 -1.030 25.097
-18 -919 -137 -336 -1.410 861
-508 -919 -430 -336 -247 -2.441 25.958
-501 -919 -515 -327 -191 -2.453 25.584
-7 -0 85 -10 -57 12 374
De taakvelden binnen het cluster ‘5. Sport, cultuur en recreatie’ hebben betrekking op sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, -productie en –participatie, media en openbaar groen en (openlucht) recreatie. In de tabel hierboven wordt per taakveld inzicht geboden in de bijbehorende lasten en baten. In de tabellen hieronder wordt vervolgens per taakveld aanvullende informatie geboden, bijvoorbeeld over de aard van de activiteiten, de beïnvloedbaarheid van de budgetten en de verantwoordelijke portefeuillehouder(s). Vervolgens wordt er verantwoording afgelegd over wat er bereikt is in 2025 binnen het taakveld. Hierna vindt de financiële verantwoording plaats voor afwijkingen > €200.000. Na de beschrijving van deze taakvelden worden de bij ministeriële regeling verplicht op te nemen beleidsindicatoren gepresenteerd, aangevuld met een aantal lokale beleidsindicatoren.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
59
Duiding taakvelden binnen dit cluster 5.1
Sportbeleid en activering
Begroting -1.210 508
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord 6. Voorzieningen Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Gerealiseerd -1.465 501
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Nee
Bedrag x €1.000 Verschil 254 N 7N
Gemeentelijk [ 100 % ] [0%]
Context van het taakveld Sinds het vervallen van de Welzijnswet in 2007 is er geen wettelijk kader voor het sportbeleid van gemeenten. Sport- en beweegbeleid is een beleidsterrein waarmee gemeenten zich kunnen onderscheiden als een vitale, veerkrachtige en aantrekkelijke woon- en leefstad. Het voorzieningenniveau op het gebied van sport en bewegen levert een bijdrage aan de ontwikkeling van Lelystad tot een vitale, inclusieve en gezonde stad. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? In 2025 is de Brede Regeling Combinatiefuncties voortgezet, vanuit de Brede Spuk/GALA. Op het gebied van monitoring heeft er in 2025 een inwonerspeiling plaatsgevonden, waarbij inwoners zijn bevraagd op sport- en beweegdeelname. De resultaten geven een actueel beeld van de lokale situatie en dienen als aanvulling op al bestaande cijfers van de gezondheidsmonitor van de GGD. Dit kan als input gebruikt worden voor toekomstige beleidskeuzes. In 2025 is er wederom een verenigingsmonitor uitgevoerd om te kijken hoe het gaat met onze sportverenigingen. Daarnaast is er in samenspraak met Sportbedrijf Lelystad gekeken hoe we verenigingsondersteuning nog effectiever kunnen inzitten. De effecten van de nieuwe werkwijze worden in 2026 verwacht. De openbare ruimte is een aantal voorzieningen rijker die sport en bewegen stimuleren.
De pumptrack (voortkomend uit de kindermotiemarkt) is gerealiseerd, zes beweegbanken zijn geplaatst en in de wijk Salland is een 3 x 3 Dreamcourt geopend. De subsidieregelingen sport zijn wederom goed benut. De halvering van de beschikbare middelen van een aantal regelingen heeft ertoe geleid dat plafonds zijn bereikt en aanvragen zijn afgewezen. In 2026 gaan we kritisch kijken naar de regelingen en bekijken hoe we de beschikbare middelen zo doeltreffend mogelijk kunnen inzetten.
Gerelateerde beleidsnota's Sport- en beweegvisie 2023-2030 Financiële afw ijkingen 5.1 Sportbeleid en activering naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen Sportbedrijf Lelystad I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie KNVB
I
-
-180
180 N
-
-
-
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-1.210
-1.284
74 N
508
501
7N
81 N
-1.210
-1.465
254 N
508
501
7N
261 N
Totaal exploitatie
180 N
Reserves Niet toegelichte kleine verschillen Totaal reserves Totaal
KNVB
I
-
-
-
142
142
-
-
-
-
-
142
142
-
-
-1.210
-1.465
254 N
650
643
7N
261 N
Incidenteel nadeel op de lasten van
-180
Er waren geen middelen beschikbaar gesteld voor de inspanning om de KNVB proberen naar Lelystad te halen. Het project is nu afgerond en de totale kosten zijn uitgekomen op € 180.000.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
60
5.2
Sportaccommodaties
Begroting -6.024 919
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord 6. Voorzieningen Portefeuillehouder(s) S. Kruis Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Gerealiseerd -5.774 919
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Nee
Bedrag x €1.000 Verschil 250 V 0N
Gemeentelijk [ 100 % ] [0%]
Context van het taakveld Sinds het vervallen van de Welzijnswet in 2007 is er geen specifiek wettelijk kader voor het sportbeleid van gemeenten. Wel is er een grondwettelijke opgave voor overheden om voorwaarden te scheppen voor o.a. vrijetijdsbesteding (Art 22 lid 3). Sport- en beweegbeleid is een beleidsterrein waarmee gemeenten zich kunnen onderscheiden als een vitale, veerkrachtige en aantrekkelijke woon- en leefstad. Het voorzieningenniveau op het gebied van sport en bewegen, met een accent op breedtesport levert een bijdrage aan de ontwikkeling van Lelystad tot een vitale, inclusieve en gezonde stad. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? De NV Sportbedrijf Lelystad heeft met behulp van de ontvangen subsidie zorg gedragen voor de exploitatie en beheer van de sportaccommodaties en sportvelden. Binnen het proces rond de ontwikkeling van Sporthal Rietlanden III zijn de nodige stappen gezet, waaronder het doorlopen van een succesvolle aanbesteding. Daarnaast is er budget vrijgekomen om over te gaan tot aanschaf en plaatsing van een blaashal. Daarmee wordt de druk op de binnensportcapaciteit verminderd, zoals beschreven in het IHP Sport. Ook is er in samenwerking met Sportbedrijf Lelystad gekeken naar het te ontwikkelingen sportpark in Zuiderhage. Dat behoeft nog nadere uitwerking.
Dit houdt ook verband met de Voetbalvisie waar de Raad om heeft gevraagd om nader in te zoemen om de capaciteit rondom voetbal in Lelystad. Gerelateerde beleidsnota's Sport- en beweegvisie 2023-2030 Integraal Huisvestingsplan Sport Financiële afw ijkingen 5.2 Sportaccom m odaties naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen -
I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
verschil
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Sportaccommodaties
I
-5.989
-5.750
239 V
-
-
-
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-35
-24
11 V
919
919
0N
11 V
-6.024
-5.774
250 V
919
919
0N
250 V 102 N
Totaal exploitatie
239 V
Reserves Sportaccommodaties
I
-
-
-
102
-
102 N
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
102
-
102 N
102 N
-6.024
-5.774
250 V
1.021
919
102 N
148 V
Totaal reserves Totaal
Sportaccommodaties
Incidenteel voordeel op de lasten van
239
Door prioritering van personele capaciteit is er weinig aandacht geweest voor het beschikbare budget voor renovatie en uitbreiding sportaccommodaties en is een incidenteel voordeel ontstaan.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
61
5.3
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
Hoofdopgave raadsakkoord 6. Voorzieningen Portefeuillehouder(s) S. Kruis Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Begroting -5.940 430
Lasten Baten
Gerealiseerd -5.925 515
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Nee
Bedrag x €1.000 Verschil 15 V 85 V
Gemeentelijk [ 100 % ] [0%]
Context van het taakveld De gemeente heeft geen specifieke wettelijke verplichting met betrekking tot het lokale cultuurbeleid. Wel is er een grondwettelijke taak voor de overheid om voorwaarden te scheppen voor maatschappelijke en culturele ontplooing en voor vrijetijdsbesteding. Op 25 april 2023 heeft de raad met het vaststellen van de Cultuurvisie, het gemeentelijk cultuurbeleid tot aan 2030 vastgesteld. Daarmee heeft de gemeenteraad aangegeven wat zij als de belangrijke beleidslijnen ziet voor het gemeentelijk cultuurbeleid voor de komende jaren. De komende jaren wil het cultuurbeleid inspelen op de verwacht biedt voor de groei van de stad, op een breder bereik van culturele activiteiten en vooral ook op de verbindende kracht van kunst en cultuur. En de mogelijkheden die kunst en cultuur biedt voor persoonlijke ontwikkeling. Naast de professionele culturele instellingen, maken ook andere culturele organisaties en initiatieven en amateurkunstorganisaties deel uit van het lokale culturele voorzieningenniveau. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? In 2025 is uitvoering gegeven aan de Beleidsvisie cultuur 2024 - 2030. Een belangrijke beleidsmaatregel vormt het verlenen van subsidies om een breed palet aan culturele activiteiten voor de inwoners en bezoekers mogelijk te maken.
Er zijn voor dit doel 9 begrotingssubsidies en 39 projectsubsidies verleend voor: cultuurprojecten, projecten gericht op jongeren, voor de ondersteuning van lokale culturele organisaties en voor investeringen bij culturele organisaties. Veel aandacht is uitgegaan naar een goede afstemming met de betrokken cultuurorganisaties onder meer over de taakstellingen in het kader van de gemeentelijke bezuinigingsopgave. Om cultuur in de wijk te brengen is in 2025 het programma ' Breng cultuur in je wijk' uitgevoerd. Inwoners konden projectvoorstellen indienen die door een jury zijn beoordeeld. Vier indieners kregen uiteindelijk de mogelijkheid het project te realiseren. Daarnaast zijn in het programma 'Mensen maken de buurt' verschillende kleinschalige cultuurprojecten in de wijken uitgevoerd. Er is in 2025 een vervolgonderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden voor een presentatieruimte voor beeldende kunst. In dat kader is de tijdelijk expositiemogelijkheid aan het Stadhuisplein voor lokale en regionale kunstenaars nog gecontinueerd. De collectie kunstwerken van de gemeenten - in depot en in de openbare ruimte - is beheerd en onderhouden. In 2025 is met 6 exposities het expositieprogramma in het stadhuis uitgevoerd.
Samen met de Stichting Corneel en de Stichting Agora en externe adviseurs zijn de beleidsmatige voorbereidingen getroffen voor de besluitvorming voor de beoogde nieuwbouw van het poppodium in relatie met de verdere ontwikkeling van het Theaterkwartier, resulterend in een integraal voorstel in de Programmabegroting 2026. Voor een goede regionale afstemming van het cultuurbeleid heeft op landelijk, provinciaal en MRA-niveau periodiek bestuurlijk en ambtelijk overleg plaatsgevonden. Vanuit de gemeente is bijgedragen aan de propositie van de VNG ten behoeve van het landelijke cultuurbeleid. Tot slot is er ondersteuning gegeven aan de realisatie van de moties van de (kinder)motiemarkt op het gebied van cultuur. Gerelateerde beleidsnota's Beleidsvisie cultuur 2024 - 2030
Financiële afw ijkingen 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen -
I of S
Lasten begroting
Baten verschil
realisatie
begroting
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Voordeel op stelpost kapitaalslasten Corneel
I
-18
-
18 V
-
-
-
18 V
Voordeel op onderhoud
I
-155
-129
26 V
-
-
-
26 V
Hogere huurinkomsten
I
-
-
-
293
367
74 V
74 V
Voordeel op stelpost kapitaallasten Kubus
S
-21
-
21 V
-
-
-
21 V
Voordeel op verzekering
S
-57
-34
23 V
-
-
-
23 V
Nadeel investeringen Kubus
I
-
-200
200 N
-
-
-
200 N
Ondersteuning culturele infrastructuur
I
-67
-38
29 V
-
-
-
29 V
Cultuur naar de w ijken
I
-61
-
61 V
-
-
-
61 V
Niet toegelichte kleine verschillen
I
-5.562
-5.524
38 V
137
147
10 V
48 V
-5.940
-5.925
15 V
430
515
85 V
100 V
Totaal exploitatie Reserves Ondersteuning culturele infrastructuur
I
-
-
-
67
38
29 N
29 N
Cultuur naar de w ijken
I
-
-
-
61
-
61 N
61 N
Niet toegelichte kleine verschillen
I
Totaal reserves Totaal
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
-
-
-
47
44
3N
3V
-
-
-
174
82
93 N
93 N
-5.940
-5.925
15 V
604
596
8N
7V
Jaarverslag 2025
62
Voordeel op stelpost kapitaalslasten Corneel
Incidenteel voordeel op de lasten van
18
De raad heeft besloten middelen beschikbaar te stellen voor de investering in verbetering van de luchtkwaliteit van het huidige pand van Corneel (kadernota 2026 - voorstel 16). De werkzaamheden ten aanzien van Corneel zijn in 2025 opgepakt, maar nog niet geactiveerd waardoor de kapitaallasten pas na 2025 gaan lopen. Dit veroorzaakt in 2025 een incidenteel voordeel van €18.000.
Voordeel op onderhoud
Incidenteel voordeel op de lasten van
26
Verminderde onderhoudskosten door minder storingen en hierdoor klein onderhoud.
Hogere huurinkomsten
Incidenteel voordeel op de baten van
74
Verhoogde huurinkomsten vanuit cultureel vastgoed.
Voordeel op stelpost kapitaallasten Kubus structureel voordeel op de lasten van
21
Nadeel investeringen Kubus
-200
Incidenteel nadeel op de lasten van
In de besluitvorming over de programmabegroting 2025 - 2028 heeft de raad per amendement besloten € 375.000 beschikbaar te stellen vanuit de Reserve Ontwikkeling Stad. Het gaat om een bedrag van € 200.000 voor investeringen in de Kubus en € 175.000 voor de verbetering van de luchtkwaliteit van het huidige pand van Corneel. In de besluitvorming over de kadernota 2026 heeft de raad besloten omwille van de verslagleggingsregels, welke voorschrijven dat deze investeringen niet gedekt mogen worden via een incidentele onttrekking aan de reserve. Dit type investeringen moeten worden geactiveerd op de balans en de hieruit voortvloeiende kapitaallasten ter grootte van € 39.000 per jaar moeten in de meerjarenraming van dekking worden voorzien. In de loop van 2025 is gebleken dat de geplande investering voor de Kubus niet ten behoeve van het pand was, maar voor zaken van de Kubus zelf hiervoor is een incidentele subsidie verstrekt. Dit levert een structureel voordeel op van € 21.000, maar ook een incidenteel nadeel van € 200.000.
Voordeel op verzekering
structureel voordeel op de lasten van
23
In 2025 is er een aanbesteding geweest voor de verzekering van het gemeentelijk vastgoed. Het voordeel valt deels in 2025. Vanaf 2026 is het structureel verwerkt in de begroting.
Ondersteuning culturele infrastructuur
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
29 -29
Er was een tijdelijks subsidieregeling ingericht om de culturele infrastructuur te ondersteunen, deze liep af per 31-12-2025, er is door de culturele instellingen geen beroep gedaan op het volledige budget. Het restantbudget is te laag om nog verdere betekenisvolle ondersteuning te bieden. Met de lagere lasten is ook een lagere ontrekking uit de reserve gedaan waardoor daar een evengroot incidenteel nadeel ontstaat.
Cultuur naar de wijken
Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van
61 -61
Het budget was eenmalig incidenteel beschikbaargesteld en daarna structureel. Het incidentele deel van het budget blijft onbenut en valt vrij.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
63
5.4
Musea
Begroting -100 -
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord Portefeuillehouder(s) S. Kruis Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Gerealiseerd
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Nee
Bedrag x €1.000 Verschil 100 V -
Context van het taakveld Tot dit taakveld behoren de lasten en baten die te maken hebben met musea, exposities, archeologie, heemkunde of historische archieven. De gemeente Lelystad exploiteert of subsidieert op dit moment niet dit soort activiteiten, wat maakt dat dit taakveld niet van toepassing is. Binnen dit taakveld is er wel sprake van een verbonden partij, zijnde de stichting Uiver Constellation. Met de deelname in deze stichting heeft de gemeente samen met andere partners het recht op de exploitatie van de vliegtuigen Uiver en Constellation verkregen, waarmee de stichting destijds heeft bijgedragen aan het behoud van het Aviodrome voor Lelystad. Batavialand valt primair niet onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Dit is een verantwoordelijkheid van de provincie en het rijk. Vanuit de relatie met de stad is op onderdelen projectmatige samenwerking mogelijk. Gerelateerde beleidsnota's Financiële afw ijkingen 5.4 Musea naar onderw erp (bedragen x €1.000)
Gerelateerde verbonden partijen stichting Uiver Constellation I of S
Lasten begroting
Baten
realisatie
begroting
verschil
Saldo
realisatie
verschil
Exploitatie Museale functie
I
Totaal exploitatie
-100
-
100 V
-
-
-
100 V
-100
-
100 V
-
-
-
100 V
Reserves Museale functie Totaal reserves Totaal
Museale Functie
I
-
-
-
100
-
100 N
100 N
-
-
-
100
-
100 N
100 N
-100
-
100 V
100
-
100 N
-
Incidenteel voordeel op de lasten van
100
Het budget voor de museale functie zal volledig worden doorgeschoven.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026
Jaarverslag 2025
64
5.5
Cultureel erfgoed
Begroting -34 -
Lasten Baten
Hoofdopgave raadsakkoord 6. Voorzieningen Portefeuillehouder(s) S. Kruis Onderdeel begrotingsmonitor 2025
Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten
Nee
Bedrag x €1.000 Verschil 10 V -
Gerealiseerd -24 -
Context van het taakveld Tot dit taakveld behoren de lasten die te maken hebben met het beschermen van en informatie verstrekken over cultureel erfgoed in Lelystad. Het gaat hierbij om gebouwen, objecten, structuren en collecties met historische waarde in de publieke ruimte. De gemeente Lelystad financiert in dit kader de wettelijke taken op het gebied van erfgoed en subsidieert activiteiten op het gebied van erfgoed. (Gezien de beperkte omvang maken de lasten deel uit van de overige taken binnen cluster 5). Bij een relatief nieuwe stad is het besef dat erfgoed waarde kan bieden aan ruimtelijke kwaliteit en identiteit in vergelijking met veel oudere gemeenten nog niet sterk ontwikkeld. Maar ook wanneer de focus wordt gelegd op een sterke groei, moet goed worden omgegaan met bijzondere parels uit het verleden, met name voor de zogeheten Post 65 architectuur. Dit is een verantwoordelijkheid die we ook dragen voor de toekomstige inwoners van de stad. Dit geldt zowel voor het gebouwde als voor het minder zichtbare ondergrondse erfgoed. Gemeenten moeten in het omgevingsplan rekening houden met het belang en behoud van cultureel erfgoed en werelderfgoed. Dit gebeurt door inventariseren en analyseren van het cultureel erfgoed en werelderfgoed dat binnen de gemeente aanwezig is. Op basis daarvan neemt de gemeente een toereikend beschermingsregime in het omgevingsplan op.