Document · PDF

BL 1. Gewaarmerkte Jaarstukken 2025 inclusief controleverklaring

Raadsvergadering 30 juni 2026, gemeente LelystadBij agendapunt: 26.380 Definitieve Jaarstukken 202544.170 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Het omgevingsplan bevat algemene regels van de gemeente voor de fysieke leefomgeving. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Samen met een extern adviesbureau is in 2025 intensief gewerkt aan de totstandkoming van een erfgoednota, waarmee het gemeentelijk erfgoedbeleid en archeologiebeleid wordt geactualiseerd en goed aansluit op de Omgevingswet. Dit heeft geleid tot de vaststelling van het gemeentelijk erfgoed- en archeologiebeleid in januari 2026. Om eigenaren van de gemeentelijke monumenten op het Werkeiland van advies te kunnen dienen is onderzoek uitgevoerd naar de verduurzamingsmogelijkheden voor gemeentelijke monumenten, met behoud van de cultuurhistorische waarde van de monumenten en is de inbedding in het Welstandsbeleid / Omgevingsplan voorbereid. Er is cultuur-historische onderzoek uitgevoerd. Financiële en facilitaire ondersteuning is geboden aan de organisatie van de Monumentendagen, ondermeer met cultuurhistorische rondleidingen door het stadhuis. In het kader van de beoogde aanwijzing door het rijk van het NS station Lelystad-Centrum tot Post 65 rijksmonument is de advisering vanuit de gemeente verzorgd. Gerelateerde beleidsnota's Beleidsvisie cultuur 2017 - 2020 Keuzenota Beleidsvisie 2022 - 2025

Financiële afw ijkingen 5.5 Cultureel erfgoed naar onderw erp (bedragen x €1.000)

Gerelateerde verbonden partijen -

I of S

Lasten begroting

Baten

realisatie

begroting

verschil

Saldo

realisatie

verschil

Exploitatie Niet toegelichte kleine verschillen

Totaal exploitatie

-34

-24

10 V

-34

-24

10 V

Reserves Niet toegelichte kleine verschillen Totaal reserves Totaal

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

-34

-24

10 V

Jaarverslag 2025

5.6

Media

Begroting -3.537 336

Lasten Baten

Hoofdopgave raadsakkoord 6. Voorzieningen Portefeuillehouder(s) S. Kruis Onderdeel begrotingsmonitor 2025

Gerealiseerd -3.471 327

Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten

Nee

Bedrag x €1.000 Verschil 67 V 10 N

Gemeentelijk [ 100 % ] [0%]

Context van het taakveld De gemeente heeft op basis van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen een verantwoordelijkheid op het gebied van bibliotheekwerk. Burgers zijn gebaat met een neutrale plek in het publieke domein met een breed aanbod aan betrouwbare informatie die ze zonder meer kunnen raadplegen en waar ze elkaar waardenvrij kunnen ontmoeten. De moderne bibliotheek heeft als opdracht burgers te stimuleren, te ondersteunen, te faciliteren en toe te rusten om mee te kunnen doen en bij te kunnen dragen aan de moderne kennissamenleving. Gemeenten en provincies moeten vanaf 2026 zorgen voor voldoende en volwaardige bibliotheken. De gewijzigde Wet Stelsel openbare bibliotheden zal voor alle gemeenten gelden. De bekostiging van deze zorgplicht zal via het gemeentefonds verlopen. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? In het kader van de Beleidsvisie 2024 - 2030 is in 2025 een begrotingssubsidie verleend aan de stichting FlevoMeer Bibliotheek voor de uitvoering van het bibliotheekwerk in Lelystad. Aanvullend is aan de stichting een SPUK-subsidie verleend voor de taken die de bibliotheek uitvoert voor het Informatiepunt Digitale Overheid in de vestiging Lelystad.

Met FlevoMeer en Stichting Welzijn is gekeken naar de invulling van de SPUK voor lokale bibliotheekvoorzieningen in Lelystad, gericht op verhoging van het taal- en leesniveau via laagdrempelige en aantrekkelijke activiteiten voor ouders en kinderen middels een vestiging in de wijk. Dit heeft geleid tot de realisatie van een bibliotheekpunt in de MFA Atolplaza. Dit is ook ter voorbereiding op de zorgplicht die gemeenten vanaf 2027 voor de lokale bibliotheken krijgen. In dat kader is in 2025 aan de stichting FlevoMeer Bibliotheek voor twee jaar een incidentele subsidie verleend vanuit de bijdrage die het rijk hiervoor aan de gemeente verleend in het kader van de decentralisatiegelden bibliotheekvoorzieningen. Er is in 2025 een begrotingssubsidie verleend aan de Flevolandse Mediastichting voor de mediaactiviteiten van Radio Lelystad vanuit de wettelijke instandhoudingstaak voor gemeenten voor de lokale publieke omroep. Gerelateerde beleidsnota's Beleidsvisie cultuur 2017 - 2020 Financiële afw ijkingen 5.6 Media naar onderw erp (bedragen x €1.000)

Gerelateerde verbonden partijen I of S

Baten

Lasten begroting

realisatie

begroting

verschil

Saldo

realisatie

verschil

Exploitatie Niet toegelichte kleine verschillen

Totaal exploitatie

-3.537

-3.471

67 V

336

327

10 N

57 V

-3.537

-3.471

67 V

336

327

10 N

57 V

Reserves Niet toegelichte kleine verschillen Totaal reserves Totaal

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

18 N

18 V

18 N

-3.537

-3.471

67 V

386

359

28 N

39 V

Jaarverslag 2025

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Hoofdopgave raadsakkoord 3. Natuur Portefeuillehouder(s) S. Kruis Onderdeel begrotingsmonitor 2025

Begroting -11.552 247

Lasten Baten

Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten

Nee

Bedrag x €1.000 Verschil 174 V 57 N

Gerealiseerd -11.378 191

Wettelijk [ 20 % - 40 %] [0%]

Context van het taakveld Op basis van de Wegenverkeerswet en het burgerlijk wetboek is de gemeente als wegbeheerder en/of als eigenaar verantwoordelijk voor inrichting en beheer van het openbaar gebied. De kwaliteitsniveaus die de gemeente hierbij hanteert zijn gebaseerd op de op 28 april 2020 vastgestelde kwaliteitskaders uit het Kwaliteits StructuurPlan (KSP). Daarnaast biedt de wettelijke natuurbescherming uit de Omgevingswet een belangrijke wettelijke basis voor de bescherming van natuurgebieden, plant- en diersoorten en bossen. De meeste afspraken uit het raadsakkoord opgave Natuur vallen binnen dit taakveld. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? In 2023 is de Agenda Natuur 2030 vastgesteld, bestaande uit de strategie en het programma 'van Groen Dromen naar Groen Doen'. Dit programma kent een integrale benadering door alle niveaus heen - van strategie tot uitvoering en beheer. Er is daarom een directe koppeling met 7.4 milieubeheer, waar het incidentele budget voor uitvoering van het programma is gereserveerd. Binnen het taakveld 5.7 is er gewerkt aan herijking Stadsnatuur, vergroeningspotenties en ecologische verbindingen. Zo is het ecologisch beheer en onderhoud van de bermen uitgebreid naar het buitengebied.

En zijn er verschillende locaties in de stad omgevormd van gazon naar hoogwaardiger groen zoals bosplantsoen, stinzenbollen en bloemrijk gras: Parkdreef, Schoener, Hollandse Hout woonwijk, Tjalk 11, atol en zuiderzeewijk, verbinding gelderse diep en diverse rotondes. Binnen dit taakveld zijn de onderhoudbestekken op de vastgestelde beeldkwaliteitsniveaus onderhouden en zijn de straat en laanbomen conform het bomenbeleid/beheerplan onderhouden. Daarnaast is er vanuit dit taakveld een bijdrage geleverd aan de eerste fase van het vergroenen van de Neringpassage. De uitvoering van de volgende fasen zal in 2026 plaatsvinden. Ook is samen met het sociaal domein, IVN, Jantje Beton en andere betrokkenen gewerkt aan een gezonde speel- en ontmoetingsplek in de Schermer, Lelystad-Haven. Dit project is een goed voorbeeld waar sociaal en fysiek bij elkaar komen en er samen met de buurt en maatschappelijke organisaties is gewerkt om tot een mooi eindresultaat te komen. Gerelateerde beleidsnota's Bosbeleidsplan (2019) Herijking kwaliteitskaders KSP; 28 april 2020. Speelruimtebeleidsplan (2013) Meerjarenraming (MJR 2015) Groenbeheerplan parken (2015) Financiële afw ijkingen 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie naar onderw erp (bedragen x €1.000)

Gerelateerde verbonden partijen -

I of S

Baten

Lasten begroting

realisatie

verschil

begroting

Saldo

realisatie

verschil

Exploitatie Verkoop particuliere tuinen

164

80 N

Klein onderhoud speelvoorzieningen

-625

-676

51 N

51 N 204 V

Personele kosten taakveld 5.7

-2.687

-2.484

204 V

Niet toegelichte kleine verschillen

-8.240

-8.218

22 V

107

23 V

45 V

-11.552

-11.378

174 V

247

191

57 N

118 V

Totaal exploitatie Reserves Niet toegelichte kleine verschillen

Totaal reserves Totaal

46 N

46 V

46 N

-11.552

-11.378

174 V

313

211

102 N

72 V

Verkoop particuliere tuinen

structureel nadeel op de baten van

-80

Een structureel nadeel op de inkomsten uit de verkoop van, aan particuliere tuinen grenzende, openbare ruimte. De hoeveelheid openbare ruimte die voor verkoop in aanmerking komt loopt terug en dat heeft een effect op de begrote baten.

Klein onderhoud speelvoorzieningen

Incidenteel nadeel op de lasten van

-51

Een incidenteel nadeel van € 51.000 op het klein onderhoud aan speelvoorzieningen. In afwachting van de wijkspeelplannen, die als basis zullen dienen voor het planmatig realiseren van het vastgestelde speelbeleid, zijn er extra onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd aan bestaande speelvoorzieningen.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

Jaarverslag 2025

Personele kosten taakveld 5.7

Incidenteel voordeel op de lasten van

204

Als gevolg van vacatureruimte is een incidenteel voordeel ontstaan. Met het aantrekken van een nieuwe beheerder groen is deze vacatureruimte inmiddels voor een deel ingevuld.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

Jaarverslag 2025

6. Sociaal Domein 6. Sociaal domein bedragen x €1.000

Begroting primitief

Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6WMO WMO integraal 6JGD Jeugdzorg - integraal Totaal Lasten Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie 6WMO WMO integraal 6JGD Jeugdzorg - integraal Totaal Baten Eindtotaal

Begrotingswij zigingen

Begroting

Realisatie

Vrije ruimte

16.047 54.113 6.949 6.876 29.420 44.930 158.335

10.971 27.018 27.671 1.821 2.754 56.868 59.021 791 7.740 7.974 219 7.095 6.584 3.312 32.732 29.463 4.919 49.849 52.800 22.966 181.301 185.335

-654 -1.821 -2.153 -234 510 3.269 -2.951 -4.034

-1.480 -41.638 -266 -1.212 -44.597 113.738

-10.302 -11.782 -12.782 -1.821 -1.027 -42.666 -44.367 -292 -558 -585 -44 -1.256 -978 -20 -11.665 -56.262 -60.554 11.300 125.038 124.781

999 1.821 1.702 27 -278 20 4.292 257

De taakvelden binnen het cluster ‘6. Sociaal domein’ hebben betrekking op de sociale basisinfrastructuur, de wijkteams, inkomensregelingen, begeleide- en arbeidsparticipatie, de Wmo en de Jeugdhulp. In de tabel hierboven wordt per taakveld inzicht geboden in de bijbehorende lasten en baten. In de tabellen hieronder wordt vervolgens per taakveld aanvullende informatie geboden, bijvoorbeeld over de aard van de activiteiten, de beïnvloedbaarheid van de budgetten en de verantwoordelijke portefeuillehouder(s). Vervolgens wordt er verantwoording afgelegd over wat er bereikt is in 2025 binnen het taakveld. Hierna vindt de financiële verantwoording plaats voor afwijkingen > €200.000. Na de beschrijving van deze taakvelden worden de bij ministeriële regeling verplicht op te nemen beleidsindicatoren gepresenteerd, aangevuld met een aantal lokale beleidsindicatoren.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

Jaarverslag 2025

Duiding taakvelden binnen dit cluster 6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

Hoofdopgave raadsakkoord 8. Sociaal Domein Portefeuillehouder(s) S. Kruis Onderdeel begrotingsmonitor 2025

Nee

Lasten Baten

Begroting -27.018 11.782

Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten

Gerealiseerd -27.671 12.782

Bedrag x €1.000 Verschil 654 N 999 V

Gemeentelijk [ 20 % - 40 %] [0%]

Context van het taakveld Binnen het sociaal domein zetten we in op een sterke basis zodat inwoners zoveel mogelijk op eigen kracht mee kunnen blijven doen aan de samenleving. Voor inwoners, waaarvoor dit nodig is, kunnen (aanvullend) inividuele maatwerkvoorzieningen worden ingezet. Dit taakveld heeft betrekking op de basisvoorzieningen (algemene voorzieningen). Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Schulddienstverlening In samenwerking met drie partijen, MDF, stichting IDO en Humanitas, geeft de gemeente Lelysatd vorm aan de schulddienstverlening. Deze is vrij toegankelijk voor iedere inwoner die hulp nodig heeft op het gebied van financiën. Dit kan lopen van informatie en coaching tot schuldhulpverleningstrajecten. Ook werken zij samen bij financiele spreekuren die op verschillende plekken in de stad zijn georganiseerd. We zien in Nederland en ook in Lelystad dat het aantal huishoudens met problematische schulden oploopt. Door middel van vroegsignalering wordt geprobeerd te voorkomen dat inwoners in de schulden raken. Welzijnswerk Door verschillende organisaties in de stad worden welzijnsactiviteiten aan de inwoners aangeboden om elkaar te ontmoeten en nieuwe netwerken op te bouwen. Hierdoor is het makkelijker om naar elkaar om te zien en vroegtijdig te signaleren als het minder goed met iemand gaat.

Het Buurtwerk in de wijk met een duidlijke signaleringsfunctie, de buurtkamer voor ontmoeting en het stimuleren deel te nemen aan allerlei activiteiten, het Aandachtscentrum, de activiteitendriedaagse tijdens de vakanties de koffieochtenden en de buurthuisactiviteiten. In het komende jaar willen we dit voortzetten en de focus aanbrengen op ontmoeten en het opdoen van nieuwe contacten, zodat naar elkaar omzien makkelijker kan worden bereikt. Eenzaamheid In de afgelopen raadsperiode is extra ingezet op het signaleren en voorkomen van eenzaamheid. Door ruim 110 organisaties in de stad zijn de handen ineen geslagen en worden allerlei activiteiten ontwikkeld om mensen met elkaar in contact te brengen. Hierbij hebben we aandacht voor eenzaamheid onder alle leeftijdsgroepen. Ook worden de contacten met onder andere de huisartsen versterkt door welzijn op recept uit te voeren waarbij de welzijnscoach wordt in gezet om samen met de inwoner te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om meer onder de mensen te komen. Het komend jaar willen we ons naast het opbouwen en versterken van netwerken van inwoners ook organisaties mee laten denklen over leefstijl. Preventie Jeugd We willen dat ouders en jeugdigen met lichte problematiek deze zelf kunnen aanpakken, met steun van hun netwerk en algemene voorzieningen.

Dit doen we door het bevorderen van opvoedvaardigheden van ouders en het versterken van de eigen kracht en oplossend vermogen van gezinnen. We stimuleren de vorming van gemeenschappen en netwerken in alle wijken. Door meer jongereninspraak te bevorderen, zorgen we ervoor dat alle kinderen en jongeren gelijke kansen hebben om actief deel te nemen aan de maatschappij en in hun vertrouwde omgeving kunnen opgroeien. We werken effectief samen met het onderwijs en jeugdhulp om te voorkomen dat jeugdigen onnodig in jeugdhulp terechtkomen. De hulp die wordt ingezet is tijdelijk en effectief. Het pedagogische klimaat in gezinnen en wijken wordt versterkt, met laagdrempelige informatie- en adviespunten voor opgroei- en opvoedvraagstukken. Mantelzorgondersteuning /Vrijwilligerswerk Mantelzorgondersteuning en vrijwilligerswerk zijn belangrijke items binnen het sociaal domein en hier willen we in deze raadsperiode extra op in blijven zetten. Zo is er een Steunpunt Mantelzorg en een vrijwilligerscentrale, waar vraag en aanbod bij elkaar worden gebracht en vrijwilligerswerk wordt ondersteund. Dankzij vrijwilligers is er in de stad een breed scala aan maatschappelijke, culturele en sportieve activiteiten. De toegevoegde waarde van vrijwilligers en mantelzorgers neemt in de samenleving toe door onder andere vergrijzing en de tekorten op de arbeidsmarkt.

Hun inzet wordt vaak ook het ‘cement in de samenleving’ genoemd. Door de inzet van mantelzorgers en zorgvrijwilligers, kunnen mensen langer zelfstandig thuis blijven wonen in hun vertrouwde omgeving. Mensen maken de Buurt Steeds meer inwoners weten de bewonersconsulenten te vinden voor groenadoptie , insectenhotel of andere fysieke ideeen. De ideeenmakelaar helpt inwoners om sociale projecten op te starten Zij staat ze bij met raad en daad. Zo wordt komende zomer een nieuwe stadscamping opgestart. en wordt in vier stadsdelen Lely Got talent uitgevoerd. Gerelateerde beleidsnota's Maatschappelijke (Doe) Agenda Kadernota Sociaal Domein 2024-2027

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

Gerelateerde verbonden partijen -

Jaarverslag 2025

Financiële afw ijkingen 6.1 Sam enkracht en burgerparticipatie naar onderw erp (bedragen x €1.000)

I of S

Lasten begroting

Baten

realisatie

verschil

Saldo

realisatie

begroting

verschil

Exploitatie Opvang Oekrainers

-6.203

-7.830

1.627 N

6.550

7.830

1.280 V

Samen Lelystad Oost - SPUK kansrijke w ijken

-2.048

-1.652

397 V

2.048

1.645

403 N

Kinderopvang

-126

-243

116 N

116 N 296 V

347 N

Preventieve inzet Jeugd

-4.452

-4.156

296 V

Integratie

-1.939

-1.603

336 V

1.681

1.297

384 N

48 N

Personele inzet

-1.459

-2.347

887 N

570

570 V

318 N

SPUK GALA

-563

-477

86 V

563

474

89 N

Samen Lelystad Oost - gemeentelijke gelden

-742

-300

442 V

Vrijw illigersw erk

-936

-811

125 V

Niet toegelichte kleine verschillen

-8.549

-8.253

296 V

941

967

26 V

322 V

-27.018

-27.671

654 N

11.782

12.782

999 V

346 V

419

419 N

-135

1.010

844

166 N

166 V

Totaal exploitatie Reserves Samen Lelystad Oost - gemeentelijke gelden Niet toegelichte kleine verschillen Totaal reserves Totaal

-135

1.429

844

585 N

-27.153

-27.806

654 N

13.212

13.626

414 V

239 N

Incidenteel nadeel op de lasten van Incidenteel voordeel op de baten van

Opvang Oekrainers

-1.627 1.280

Voor de opvang van Oekrainse vluchtelingen ontvangt de gemeente een vergoeding vanuit het Rijk. Ook aanvullende tekorten op de opvang worden achteraf vergoed door het Rijk. Hiermee is de begroting van de opvang voor de gemeente in principe sluitend. In 2025 is de stelpost kapitaallasten abusievelijk niet afgeboekt van het product binnen dit taakveld, maar is dat deel via taakveld 0.8 Algemene baten en lasten verwerkt. Dit resulteert in een afwijking op beide taakvelden, die elkaar per saldo opheffen.

Samen Lelystad Oost - SPUK kansrijke wijken

Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van

397 -403

Voor Spuk-onderdeel Organisatie en uitvoering geldt: Door wisselingen in de bezetting van het Programmabureau is vacatureruimte ontstaan die soms pas met enige vertraging ingevuld kon worden. Hierdoor zijn niet alle middelen benut. Voor Spuk-onderdeel Integraliteit geldt: Doordat uitvoering van de programma-onderdelen binnen het onderdeel integraliteit later zijn gestart dan oorspronkelijk was gepland, is een deel van de beschikbare middelen nog niet besteed. Voor deze middelen is akkoord gevraagd en ontvangen van het ministerie voor doorschuif richting 2026. Verwachting is dat de middelen in 2026 volledig benut worden. Voor beide SPUK-onderdelen van de SPUK Kansrijke wijken geldt dat, in lijn met de lagere kosten, de verantwoorde subsidies ook lager zijn.

Kinderopvang

structureel nadeel op de lasten van

-116

De Sociaal Medische Indicatie (SMI) is een gemeentelijke regeling om gezinnen die geen recht hebben op Kinderopvangtoeslag, maar die ook niet in staat zijn de zorg voor hun kinderen volledig te dragen vanwege sociale of medische problematiek, een vergoeding te kunnen bieden voor het gebruik van kinderopvang. Door verschillende ontwikkelingen is de SMI budgettair steeds meer onder druk komen te staan. Via het gemeentefonds is het budget al een beetje verhoogd, maar voor Lelystad blijkt dit vooralsnog onvoldoende te zijn.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

Jaarverslag 2025

Preventieve inzet Jeugd

Incidenteel voordeel op de lasten van

296

Door niet voorziene incidentele dekking in 2025 kon een deel van de middelen voor versterken van de basis worden doorgeschoven naar 2026. Dit doorgeschoven bedrag is wel nodig voor de ambitie versterken van de basis 2026 maar heeft er tevens voor gezorgd dat pas met ingang van 2027 structurele extra middelen nodig waren (zie bijstelling 49 kadernota 2026 - 2029).

Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van

Integratie

336 -384

De Specifieke Uitkering (SPUK) integratie is niet volledig besteed. In de lijn met alle SPUKs betekent lagere lasten ook een lagere SPUK.

Incidenteel nadeel op de lasten van Incidenteel voordeel op de baten van

Personele inzet

-887 570

Het voordeel op de baten van €570.000 aan Rijksmiddelen voor de opvang van Oekraïners compenseert een deel van het nadeel op de lasten. Daarnaast ontstaat een nadeel van €354.000 bij het team Mutaties Sociaal Domein, vooral door knelpunten in de implementatie van iSamenleving (iSam). Werkprocessen en systeemkoppelingen (o.a. met Djuma en BRP) zijn nog niet optimaal, waardoor extra werk en tijdelijke workarounds nodig zijn. Verder zijn er nog enkele kleine verschillen tussen formatie en bezetting, wat per saldo op dit taakveld resulteert in een nadeel op personele inzet ter grootte van €318.000.

Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van

SPUK GALA

86 -89

De middelen verstrekt vanuit het Gala zijn incidenteel waardoor structurele projecten niet mogelijk zijn. Tevens beschikken de partijen niet over voldoende capaciteit om direct uitvoering op te starten. Hierdoor zijn aanlooptijden lang en is het budget van 2025 nog niet volledig benut. Het is voor de 2025-budgetten toegestaan om 10% van het totale budget door te schuiven naar 2026 vanuit het Rijk. Hier zal dan ook gebruik van gemaakt worden. In lijn met de lagere lasten dan begroot, zijn de gerealiseerde (subsidie) baten ook lager dan begroot.

Samen Lelystad Oost - gemeentelijke gelden

Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van

442 -419

Voorafgaand aan de SPUK kansrijke Wijken ten behoeve van Lelystad oost heeft de raad in het verleden incidentele budgetten toegekend voor initiatieven in Lelystad Oost (Integraal Gebiedsprogramma Lelystad Oost). Deze budgetten zijn gedurende de afgelopen jaren doorgeschoven en stonden derhalve in 2025 nog in de begroting. Parallel daaraan heeft de SPUK Kansrijke wijken subsidies opgeleverd waar de initiatieven voor Lelystad Oost financieel mee gedekt konden worden. Het overgebleven incidentele gemeentelijke budget in 2025 is niet meer inzetbaar omdat de initiële bestedingsdoelen van dit budget niet gerealiseerd zullen worden en er binnen de genomen besluitvorming geen flexibiliteit bestaat voor inzet van deze middelen op andere bestedingsdoelen. Hierdoor is een incidenteel voordeel zichtbaar ten opzichte van begroting. Tegelijkertijd is er sprake van een nadeel ten opzichte van de begroting, omdat de in het kader hiervan begrote onttrekking aan de Reserve Ontwikkeling Stad (ROS) ook niet nodig was.

Vrijwilligerswerk

Incidenteel voordeel op de lasten van

125

Gebleken is dat het aanvragen van subsidies voor vrijwilligers als ingewikkeld ervaren wordt, waardoor enkele organisaties geen aanvraag hebben ingediend. Hierdoor hebben minder activiteiten plaatsgevonden dan verwacht. Er wordt gewerkt aan een oplossing voor de toekomst.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

Jaarverslag 2025

6.23

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

Hoofdopgave raadsakkoord Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025

Begroting

Lasten Baten

Gerealiseerd -1.821 1.821

Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten

Bedrag x €1.000 Verschil 1.821 N 1.821 V

Wettelijk [0%] [0%]

Context van het taakveld Tot dit taakveld behoren de voorzieningen en ondersteuning op het sociaal domein, waarbij de dienstverlening niet direct aan één specifieke wet (zoals Wmo of Jeugdwet) is toe te schrijven. In de praktijk betekent dit dat hier op rekeningbasis de kosten en opbrengsten als gevolg van de toeslagenaffaire terecht komen. Op basis van de Wmo zijn gemeenten verantwoordelijk voor het bieden van ondersteuning zodat inwoners mee kunnen (blijven) doen aan de samenleving en zoveel als mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Met de Jeugdwet zijn gemeenten verantwoordelijk geworden voor alle zorg voor de jeugd: de preventie, uitvoering van jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. De Jeugdwet heeft tot doel om kinderen gezond en veilig te laten opgroeien, waardoor zij hun talenten kunnen ontwikkelen en naar vermogen kunnen participeren in de samenleving. De Jeugdwet moet hieraan bijdragen door de eigen kracht van jongeren en het zorgend en probleemoplossend vermogen van hun gezin en sociale omgeving te versterken. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Toeslagenaffaire MDF voert de brede ondersteuning voor gedupeerden van de toeslagen affaire in de gemeente Lelystad uit.

Zij bieden ondersteuning op vijf leefgebieden (financiën, wonen, zorg, gezin en werk) met als doel de kwaliteit het leven van de slachtoffers te herstellen en ze een frisse start te bieden. De kosten die hiervoor gemaakt worden worden achteraf verantwoord via de SiSa. Gerelateerde beleidsnota's Financiële afw ijkingen 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal naar onderw erp (bedragen x €1.000)

Gerelateerde verbonden partijen I of S

Lasten begroting

Baten

realisatie

verschil

begroting

Saldo

realisatie

verschil

Exploitatie -

-1.821

1.821 N

1.821

1.821 V

Totaal exploitatie

-1.821

1.821 N

1.821

1.821 V

Totaal

-1.821

1.821 N

1.821

1.821 V

Toeslagenaffaire Niet toegelichte kleine verschillen

Toeslagenaffaire

structureel nadeel op de lasten van structureel voordeel op de baten van

-1.821 1.821

De verantwoording voor de gemaakte kosten en opbrengsten bij de hersteloperatie kinderopvangtoeslag vindt via dit taakveld plaats. Het saldo op het product toeslagenaffaire is nihil, aangezien de gemaakte kosten volledig worden gecompenseerd door het Rijk.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

Jaarverslag 2025

6.3

Inkomensregelingen

Hoofdopgave raadsakkoord 8. Sociaal Domein Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025

Lasten Baten

Begroting -56.868 42.666

Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten

Gerealiseerd -59.021 44.367

Bedrag x €1.000 Verschil 2.153 N 1.702 V

Wettelijk [ 0 % - 20 %] [0%]

Context van het taakveld Op basis van de Participatiewet heeft de gemeente onder andere de wettelijke taak om uitkeringen te verstrekken aan inwoners die (tijdelijk) niet in hun levensonderhoud kunnen voorzien, in de periode dat zij geen ander of onvoldoende inkomen hebben. Samen met andere vormen van inkomensregelingen, zoals bijzondere bijstand, bijstand voor zelfstandigen, loonkostensubsidie voor werkgevers en kwijtscheldingen van gemeentelijke heffingen, is armoedebeleid opgenomen in dit taakveld. Met de komst van de Participatiewet zijn de Wet Werk en Bijstand (WWB), de Wajong, de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en Nieuw Beschut werk samengebracht in één beleidskader. De uitvoering van dit beleidskader komt in de gemeentebegroting terug via drie opeenvolgende taakvelden: - Taakveld 6.3 Inkomensregelingen (het verstrekken van inkomensuitkeringen en vergoedingen aan inwoners die daar recht op hebben, incl. armoedebeleid en loonkostensubsidie voor werkgevers) - Taakveld 6.4 Begeleide participatie (Wsw en Nieuw Beschut werk) - Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie (re-integratie, toeleiding naar werk van inwoners die een beroep kunnen doen op ondersteuning, begeleiding en arbeidstoeleiding in kader van de Participatiewet). Het Zelfstandigenloket Flevoland voert de ondernemersregeling BBZ uit, een voorziening tussen sociaal domein en economie.

Er is een relatie met taakveld 3.3 - Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen. Vanaf 1 januari 2026 wordt de Participatiewet in Balans ingevoerd. Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Bijstandsuitkeringen (verstrekkingen) Bijstandsuitkeringen worden verstrekt aan inwoners die op grond van de Participatiewet en de IOAW recht hebben op een inkomen, gedurende de periode waarin zij (nog) niet in staat zijn om volledig in hun eigen onderhoud te voorzien. ‑

In 2025 is de werkloosheid licht toegenomen. Dit heeft een zekere voorspellende waarde, omdat een deel van de WW gerechtigden uiteindelijk zal doorstromen naar de bijstand. Het gemiddelde bijstandsvolume is in absolute aantallen licht gestegen (1.986 in 2025 tegenover 1.948 in 2024 en 1.952 in 2023). Hoewel er in vrijwel alle sectoren en beroepen nog steeds een grote vraag naar arbeidskrachten is, zien we ook dat een groep inwoners die al langere tijd afhankelijk is van een bijstandsuitkering belemmeringen ervaart bij het verkrijgen van aansluiting op de arbeidsmarkt. Deze groep heeft een intensievere ondersteunings- en begeleidingsvraag. Dit vraagt om gemiddeld meer inzet om (gedeeltelijke) uitstroom uit de bijstand te realiseren. In het kader van de Participatiewet in Balans is in 2025 geïnventariseerd welke impact de voorgestelde maatregelen kunnen hebben op zowel de verstrekking van uitkeringen als de arbeidstoeleiding. Zie hiervoor ook de toelichting bij taakveld 6.5. Bijstandsuitkeringen Eind 2024 is de raad via een informatienota geïnformeerd over de wijziging van ons budgetaandeel binnen de bijstandsbudgetten. De financieringssystematiek van de bijstand is complexe materie, waardoor de precieze oorzaken van de herverdeeleffecten niet eenvoudig zijn vast te stellen.

De herverdeling heeft ertoe geleid dat Lelystad in 2025 0,5096% uit het totale macrobudget heeft ontvangen (in plaats van 0,5429% in 2024). Door dit lagere budgetaandeel kwam de definitieve rijksbijdrage voor 2025 uit op €39,5 miljoen. De uitkeringslasten kwamen uit op €39,7 miljoen en dat negatieve saldo voor 2025 ter grootte van €200.000 betekent dat Lelystad net geen 'voordeelgemeente' was (= nipt minder middelen van het Rijk ontvangen dan dat is verstrekt aan (bijstands)uitkeringen en loonkostensubsidie). Het budgetaandeel is met ingang van 2026 weer licht verbeterd, waardoor de inschatting voor 2026 weer is dat Lelystad nipt voordeelgemeente zal zijn. Armoedebeleid De gemeente biedt (financiële) ondersteuning aan inwoners met een inkomen van 120, 130, tot 150% van de bijstandsnorm binnen het armoedebeleid. Noodzakelijke bijzondere kosten worden vergoed aan inwoners die deze kosten zelf niet kunnen voldoen. De financiële resultaten zijn grotendeels afhankelijk van het beroep dat op de verschillende regelingen gedaan wordt. Het betreft voor een deel open einde regelingen (bijvoorbeeld de regeling bewindvoering). In 2025 het beroep op de bijzondere bijstand licht toegenomen, met name gelegen in de regeling bewindvoering. Vanwege de aanhoudende inflatie en macro-ecomische onrust blijft de druk op de bestaanszekeid voor veel mensen groot.

De exacte effecten van deze ontwikkelingen zijn lastig in te schatten. Het gebruik van niet-wettelijke gemeentelijke inkomensregelingen, zoals die van Stichting Leergeld en de sport en cultuurfondsen, is toegenomen. Bijstand zelfstandigen/ondernemers Het beroep dat door ondernemers op de Bbz wordt gedaan, is in enige mate gedaald ten opzichte van 2024. Wel zien we de schuldhulpverlening aan ondernemers toenemen. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Inwoners die onvoldoende inkomen en/of vermogen hebben komen in aanmerking voor kwijtschelding van de gecombineerde belastingaanslag van de gemeente. Het gaat hierbij met name om de kwijtschelding van de afvalstoffen- en de rioolheffing. Gerelateerde beleidsnota's Kadernota Sociaal Domein 2019 - 2022 Aanpak Sociaal Domein 2021-2024 Maatschappelijke Agenda

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

Gerelateerde verbonden partijen -

Jaarverslag 2025

Financiële afw ijkingen 6.3 Inkom ensregelingen naar onderw erp (bedragen x €1.000)

I of S

Lasten begroting

Baten

realisatie

begroting

verschil

Saldo

realisatie

verschil

Exploitatie Armoedebeleid

-5.811

-5.865

54 N

300

244

56 N

110 N

BUIG - Rijksbijdrage

37.809

39.545

1.736 V

1.736 V 2.758 N

BUIG - Bijstandsuitkeringen

-36.984

-39.741

2.758 N

BBZ - Bijstand zelfstandigen

-1.757

-974

783 V

125

-2

127 N

656 V

Bedrijfsvoering ZLF

-663

-348

314 V

1.924

1.828

97 N

218 V 74 V

Kw ijtschelding

-2.172

-2.113

59 V

15 V

Personele inzet TV 6.3

-7.616

-7.517

98 V

168

139 N

41 N

Voorziening dub. debiteuren/ Terugvorderingen

-1.283

1.283 N

1.619

2.072

453 V

829 N

Samen Lelystad Oost - SPUK kansrijke w ijken

-721

-363

357 V

721

363

357 N

Individuele studietoeslag

-119

-170

52 N

Overig

-1.027

-512

514 V

Niet toegelichte kleine verschillen

-0

-134

134 N

273

273 V

139 V

-56.868

-59.021

2.153 N

42.666

44.367

1.702 V

452 N

Totaal exploitatie Reserves Armoedebeleid

454

440

14 N

Niet toegelichte kleine verschillen

-790

-810

20 N

1.000

20 V

-790

-810

20 N

1.454

1.440

14 N

34 N

-57.657

-59.831

2.174 N

44.120

45.807

1.688 V

486 N

Totaal reserves Totaal

Armoedebeleid

Incidenteel nadeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van

Armoedebeleid

Incidenteel nadeel op de baten van

-54 -56 -14

Aan de lastenkant is er een nadeel van €93.000 op curatieve activiteiten en een voordeel van €39.000 op preventieve activiteiten. Het nadeel op curatieve activiteiten is met name gelegen in de activiteiten voor bijzondere bijstand met name stijging van kosten voor bewindvoering. Het nadeel aan de batenkant wordt met name veroorzaakt door een lagere Rijksvergoeding voor de opvang Oekraïners dan begroot.

BUIG - Rijksbijdrage

Incidenteel voordeel op de baten van

1.736

De gemeente ontvangt een Rijksbijdrage voor het verstrekken van bijstandsuitkeringen op basis van een objectief verdeelmodel. Deze rijksbijdrage wordt begroot exclusief loon- en prijsontwikkelingen, net zoals dat er bij de uitkeringslasten ook exclusief loon- en prijsontwikkelingen wordt geraamd. Dit omdat de loonprijs toevoeging op de rijksbijdrage pas plaatsvindt in het vierde kwartaal van het lopende jaar en het effect in basis een budgetneutrale uitwerking heeft. In de praktijk betekent dat bij de jaarrekening veelal een voordeel op de batenkant en een nadeel op de lastenkant (die per saldo tegen elkaar wegvallen). Bij het opstellen van de programmabegroting wordt er gekeken naar het verwachte saldo tussen begrote baten in de vorm van de Rijksbijdrage (dit onderwerp) en begrote uitkeringslasten (het volgende onderwerp). De voorlopige rijksbijdrage wordt pas bekend gemaakt nadat de programmabegroting is opgesteld en dat maakt dat er sprake kan zijn van een aanzienlijke afwijking op rekeningbasis. Het budgetaandeel van de gemeente Lelystad schommelt de afgelopen jaren net boven de 0,5% en viel in 2025 relatief gezien wat lager uit (0,5096%) in vergelijking met het jaar ervoor (0,5429%). Deze daling van het budgetaandeel heeft een nadelig effect gehad ten opzichte van de begroting en de raad is daarover geïnformeerd via een informatienota met kenmerk 24.360.

Tegelijkertijd heeft de toevoeging van loon- en prijscompensatie ervoor gezorgd dat er per saldo sprake is van een voordeel ten opzichte van de begroting ter grootte van €1.736.000.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

Jaarverslag 2025

BUIG - Bijstandsuitkeringen

Incidenteel nadeel op de lasten van

-2.758

Het gemiddeld aantal bijstandsgerechtigden lag in 2025 op 1.968 (versus 1.948 in 2024 en 1.952 in 2023). In 2025 is de werkloosheid landelijk licht gestegen en dat geldt ook voor Lelystad. Met name het aantal jeugdige werklozen is licht gestegen. Meer inwoners <35 jaar ontvangen een uitkering. Daarnaast is er een stijging van het aantal alleenstaanden met een uitkering. Ondertussen groeit de beroepsbevolking in de stad licht en is het percentage werklozen licht gestegen. In 2025 is er een stijging van de loonkostensubsidie voor werkgevers (LKS) van ruim €300.000, welke op basis van de realisatie in jaar T1 worden vergoed aan de gemeente. Zoals hierboven reeds is aangegeven wordt er begroot exclusief loon- en prijscompensatie en dat is dan ook de voornaamste reden dat er op de uitkeringslasten sprake is van een nadeel ten opzichte van de begroting ter grootte van €2.758.000. Dit nadelige effect wordt opgevangen door een voordelige afwijking op de Rijksbijdrage. Dat er per saldo (Rijksbijdrage versus uitkeringslasten) sprake is van een nadelig effect houdt direct verband met het lager uitvallende budgetaandeel van Lelystad, zoals hierboven reeds is toegelicht.

BBZ - Bijstand zelfstandigen

Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van

783 -127

Er is binnen de Bijstand zelfstandigen (Bbz) een incidenteel voordeel op de lasten van €782.882 en een incidenteel nadeel op de baten van €127.000. Het voordeel ontstaat voornamelijk door het lagere aantal Bbz‑uitkeringen dan begroot (voordeel €465.259), er zijn minder rentedragende leningen verstrekt (voordeel €90.736), er is een voordeel op schuldhulpverlening aan ondernemers (€59.835). Daartegenover staat een nadeel op de Rijksvergoedingen van –€125.000 (welke onderdeel uitmaakt van de rijksbijdrage zoals hierboven beschreven). Per saldo resulteert dit in een incidenteel voordeel van €655.882.

Bedrijfsvoering ZLF

Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van

314 -97

Binnen de bedrijfsvoering van het Zelfstandigen Loket Flevoland (ZLF) is sprake van een incidenteel voordeel op de lasten van €314.000 en een incidenteel nadeel op de baten van €127.000. Het voordeel komt vooral door het lagere aantal aanvragen dan begroot in 2025 en doordat een deel van de kosten nog wordt gedekt vanuit de voorziening TOZO. Dit voordeel wordt echter gecompenseerd door personele inzet van ZLF, waardoor het effect beperkt is. Het nadeel op de baten wordt veroorzaakt doordat het aantal toekenningen lager is dan begroot, waardoor de inkomsten van andere gemeenten eveneens lager uitvallen. Dit geldt met name voor Dronten, Urk, Zeewolde en Lelystad, waar minder aanvragen én dus minder opbrengsten waren. De overige gemeenten liggen ongeveer gelijk aan de begroting. Per saldo resulteert dit in een incidenteel voordeel van €217.710.

Kwijtschelding

Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel voordeel op de baten van

59 15

Inwoners met een onvoldoende inkomen en/of vermogen kunnen in aanmerking komen voor kwijtschelding van de gecombineerde gemeentelijke belastingaanslag, met name de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. In het verslagjaar is €59.000 minder aan kwijtschelding verleend dan begroot, wat resulteert in een voordeel op de lasten. Daarnaast is sprake van een voordeel van €15.000 aan baten als gevolg van een Rijksbijdrage in het kader van de Kinderopvangtoeslagaffaire. Per saldo leidt dit tot een financieel voordeel van €74.000.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

Jaarverslag 2025

Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van

Personele inzet TV 6.3

98 -139

Op dit taakveld zien we een positieve afwijking op de personele lasten van €98.000. Echter dit voordeel is ontstaan doordat er €689.457 aan frictiemiddelen beschikbaar zijn gesteld in verband met de implementatie van iSamenleving (iSam). De huidige werkprocessen binnen iSam zijn nog niet optimaal ingericht, waardoor veel externe inzet nodig was. Daarnaast was er sprake van een relatief veel langdurig zieke medewerkers. Aan de batenkant is sprake van een nadeel. Voor de opvang van Oekraïners is een voorschot van € 168.000 ontvangen, waarvan €20.000 is besteed. Het onbenutte deel van €148.000 wordt terugbetaald aan het Rijk. Dit leidt tot een nadeel op de baten van €148.000. Per saldo resulteert dit in een incidenteel nadeel van €41.000.

Voorziening dub. debiteuren/ Terugvorderingen

Incidenteel nadeel op de lasten van Incidenteel voordeel op de baten van

-1.283 453

In 2025 heeft een opschoningsactie plaatsgevonden op de debiteurendossiers. Vervallen vorderingen zijn afgeboekt ten laste van de voorziening dubieuze debiteuren. Vervolgens is de voorziening opnieuw bepaald op basis van het opgeschoonde debiteurensaldo en de in 2025 nieuw opgeboekte terugvorderingen, waarbij al rekening is gehouden met het feit dat een deel hiervan op grond van regelgeving geheel of gedeeltelijk kan worden kwijtgescholden. Dit leidt tot een incidenteel nadeel van €1,2 miljoen op de lasten. Daarnaast zijn in 2025 meer terugvorderingen verwerkt als gevolg van een inhaalslag. Door de overgang van de applicatie in het sociaal domein konden eerder geen aanmaningen worden verstuurd; dit is inmiddels hersteld. Hierdoor zijn meer terugvorderingen ontvangen, wat resulteert in een voordeel van €453.000 aan de batenzijde ten opzichte van de begroting, voornamelijk binnen de bijzondere bijstand. Terugvorderingen betreffen vergoedingen die na een aanvullende beoordeling, of na ontvangst van nieuwe informatie, niet (volledig) rechtmatig blijken en daarom (gedeeltelijk) worden teruggevorderd. Per saldo leidt dit tot een incidenteel nadeel van €829.000.

Samen Lelystad Oost - SPUK kansrijke wijken

Incidenteel voordeel op de lasten van Incidenteel nadeel op de baten van

357 -357

Doordat uitvoering van de programma-onderdelen binnen Armoede en Schulden later zijn gestart dan oorspronkelijk was gepland, is een deel van de beschikbare middelen nog niet besteed. Voor deze middelen is akkoord gevraagd en ontvangen van het ministerie voor doorschuif richting 2026. Verwachting is dat de middelen in 2026 volledig benut worden. In lijn met de lagere kosten dan begroot, zijn er ook minder baten (subsidieopbrengsten) geboekt.

Individuele studietoeslag

Incidenteel nadeel op de lasten van

-52

Bij de individuele studietoeslag is een duidelijke stijging zichtbaar, waardoor ten opzichte van de begrote €118.628 een nadeel ter grootte van €52.000 is ontstaan.

Overig

Incidenteel voordeel op de lasten van

514

Aan de lastenkant is sprake van een incidenteel voordeel ter grootte van €514.000, voornamelijk door onderbesteding op diverse budgetten zoals levering diensten derden, lidmaatschappen, kantoorbenodigdheden, leasekosten, licenties, en dergelijke

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

Jaarverslag 2025

6.4

WSW en beschut werk

Hoofdopgave raadsakkoord 8. Sociaal Domein Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025

Lasten Baten

Begroting -7.740 -

Gerealiseerd -7.974 -

Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten

Bedrag x €1.000 Verschil 234 N -

Wettelijk [0%] [0%]

Context van het taakveld De gemeente heeft de verantwoordelijkheid de Wet sociale werkziening (Wsw) en Nieuw Beschut werk (NBw) uit voeren. Daarvoor werkt ze samen binnen een GR IJsselmeergroep met de deelnemende gemeenten Urk, NOP en Lelystad. Met de komst van de Participatiewet zijn de Wet Werk en Bijstand (WWB), de Wajong en de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) samengebracht in één beleidskader. De uitvoering van dit beleidskader komt in de gemeentebegroting terug via drie opeenvolgende taakvelden: - Taakveld 6.3: Inkomensregelingen (het verstrekken van bijstandsuitkeringen aan inwoners die daar recht op hebben) - Taakveld 6.4: Begeleide participatie (de sociale werkvoorziening / beschut werken). - Taakveld 6.5: Arbeidsparticipatie (re-integratie / toeleiding naar werk van inwoners die een beroep kunnen doen op ondersteuning arbeidstoeleiding in kader van de Participatiewet). Onderdeel van de Participatiewet is dat nieuwe instroom in de sociale werkvoorziening niet langer mogelijk is met ingang van 1 januari 2015. De Wet sociale werkvoorziening (Wsw) blijft echter bestaan voor de bestaande Wsw-dienstverbanden tot de laatste Wsw'er met pensioen gaat. De Social Firm (Concern voor Werk) is ontwikkeld om de dreigende tekorten bij de uitvoering van de Wsw op te vangen. Na 2015 is het beschut werken nieuwe stijl ingevoerd.

Gemeenten zijn verplicht om personen met een Indicatie Beschut werken een beschermde arbeidsplaats te bieden; ze hebben daarvoor een taakstelling die jaarlijks opgehoogd wordt. De groei van het aantal plaatsen beschut werken heeft vergaande consequenties voor de (toekomstige) financiële ruimte die de gemeente heeft om andere doelgroepen van de Participatiewet naar arbeid te kunnen begeleiden. Het Rijk werkt aan een voorstel voor de inzet van beschut werk voor mensen die wel kunnen werken maar dit alleen in een beschutte en aangepaste omgeving kunnen doen, waarbij onderzocht wordt of de ambitie en beschikbare middelen voldoende met elkaar in balans zijn. Ambitie is te komen tot een wijziging van het Besluit beschut werk per 2028, zodat mensen makkelijker terug kunnen vallen op beschut werk als blijkt dat een baan in het kader van de Banenafspraak toch niet lukt. (Simpel switchen) Daar waar in 2015 sprake was van een sterfhuisconstructie rond de sociale werkvoorziening in Nederland, hebben wij de infrastructuur van Concern voor Werk in stand gehouden door een doorontwikkeling naar een Social Firm te maken. SZW heeft in 2023 onderzoek gedaan naar de positie en dienstverlening van de sociaal ontwikkelbedrijven voor de bredere doelgroep van de Participatiewet en in de arbeidsmarktregio (Rapport Berenschot "Onderzoek infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven").

In de kamerbrief onderschrijft SZW dat de sociaal ontwikkelbedrijven een belangrijke partner zijn voor gemeenten, UWV en andere partijen voor dienstverlening aan mensen die wel kunnen werken, maar nu (nog) niet succesvol bij een reguliere werkgever aan de slag kunnen, naast het bieden van beschutte werkplekken. SZW heeft middelen beschikbaar gesteld aan de gemeenten om een toekomstbestendige sociale infrastructuur en de positie van het sociaal ontwikkelbedrijf daarbinnen te verkennen. Vanaf 2025 tot 2035 ontvangt de GR en de gemeenten middelen om een doorontwikkeling van Social firm naar sociaal ontwikkelbedrijf mogelijk te kunnen maken. Naast de hierboven al genoemde directe relatie met de taakvelden 6.3 en 6.5 heeft dit taakveld een directe relatie met taakveld '0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen uit het gemeentefonds', waar de rijksbijdrage is opgenomen. Het door de raad vastgestelde uitgangspunt is dat de gedecentraliseerde taken op het gebied van de Participatiewet met de daarvoor beschikbare rijksmiddelen worden uitgevoerd.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

Jaarverslag 2025

6.4

WSW en beschut werk (vervolg)

Hoofdopgave raadsakkoord 8. Sociaal Domein Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025

Begroting -7.740 -

Lasten Baten

Gerealiseerd -7.974 -

Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten

Bedrag x €1.000 Verschil 234 N -

Wettelijk [0%] [0%]

Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Voor de uitvoering van de Wsw (sociale werkvoorziening) verzorgt Concern voor Werk NV (CvW) de arbeidsplaatsen voor de mensen met een Wsw-indicatie. In 2025 is het aantal WSW arbeidsplaatsen opnieuw en zoals verwacht gedaald. Eind 2025 hadden in totaal 365 personen een Wsw-dienstbetrekking (versus 396 eind 2024). De daling is sterker dan geprognoticeerd. Daarnaast realiseert CvW voor de gemeente de beschutte werkplekken conform taakstelling welke voor 2025, 57 fte was. De infrastructuur van CvW wordt tevens benut voor de uitvoering van re-integratieactiviteiten van de deelnemende gemeenten via Werkbedrijf Lelystad, de Werkcorporatie Noordoostpolder en Urk Werkt. Zo hebben inwoners met een uitkering een werkervaringsplaats binnen CvW, worden participatie-uren door inburgeraars gevolgd en zijn er oriëntatiemogelijkheden voor inwoners die nog niet weten wat ze willen of kunnen. In het licht van de doorontwikkeling van de Social Firm naar een toekomstbestendig sociaal ontwikkelbedrijf, en in de context van de voorgenomen herziene Participatiewet in Balans, de visie op een toekomstbestendige sociale infrastructuur en de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur, is in 2025 gestart met de visie- en planvorming voor CvW, alsmede de ontwikkeling van enkele scenario's en een financieringsmodel.

Financiële ontwikkeling: In de decembercirculaire heeft het Rijk via de decentrale uitkering middelen beschikbaar gesteld aan de grootste gemeente van de GR IJsselmeergroep ter compensatie van medewerkers van het sociaal ontwikkelbedrijf, vanwege de nadelige inkomensgevolgen van het Belastingplan 2025 voor deze medewerkers. Het Rijk heeft de begeleidingsvergoeding voor werknemers bij het sociaal ontwikkebedrijf met een Indicatie Beschut Werk verhoogd in 2025 naar €12.485. Daarbij heeft het Rijk voor de periode 2025–2027 via de decentrale uitkering een forfaitaire LKS verstrekt, vooruitlopend op nieuwe wetgeving die naar verwachting in 2028 in werking treedt. Deze wet bepaalt dat de loonkostensubsidie (LKS) voor werknemers met een Indicatie Beschut Werk die werkzaam zijn bij het sociaal ontwikkelbedrijf wordt vastgesteld op 68%. De middelen uit deze forfaitaire LKS zijn verantwoord binnen taakveld 6.3 Inkomensregelingen. Gerelateerde beleidsnota's Implementatie plan Social Firm Businessplan Social Firm Programmaplan Sociaal Domein 2019-2022 Aanpak Sociaal Domein 2021-2024 Maatschappelijke agenda Financiële afw ijkingen 6.4 WSW en beschut w erk naar onderw erp (bedragen x €1.000)

Gerelateerde verbonden partijen -

I of S

Baten

Lasten begroting

realisatie

verschil

begroting

Saldo

realisatie

verschil

Exploitatie -

-275

275 N

-7.740

-7.698

42 V

-7.740

-7.974

234 N

Compensatie medew erkers sociaal ontw ikkelbedr I Niet toegelichte kleine verschillen

Totaal exploitatie

275 N

Reserves Niet toegelichte kleine verschillen Totaal reserves Totaal

-533

-8.273

-8.507

234 N

Compensatie medewerkers sociaal ontwikkelbedrijf

Incidenteel nadeel op de lasten van

-275

Medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijven ondervinden nadelige gevolgen van de fiscale maatregelen uit het Belastingplan 2025. In het belastingplan voor 2026 is er een oplossing voor het financiële nadeel gevonden, waardoor deze problematiek zich met ingang van 2026 niet meer voor zal doen. Via de decembercirculaire 2025 is in totaal €40 miljoen beschikbaar gesteld om deze medewerkers compensatie te bieden voor de nadelige gevolgen in 2025. Lelystad heeft als grootste gemeente van het samenwerkingsverband de financiële middelen ontvangen. Voor 2025 resulteert dit binnen taakveld 0.7 in een niet begroot voordelig effect ter grootte van €275.411. Tegelijkertijd is er sprake van een dienovereenkomstig nadelig effect binnen dit taakveld 6.4 Wsw en beschut werk.

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

Jaarverslag 2025

6.5

Arbeidsparticipatie

Lasten Baten

Hoofdopgave raadsakkoord 4. Economie & 8. Sociaal Domein Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025 Ja

Begroting -7.095 558

Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten

Gerealiseerd -6.584 585

Bedrag x €1.000 Verschil 510 V 27 V

Wettelijk [ 0 % - 20 %] [0%]

Context van het taakveld Met de komst van de Participatiewet zijn de Wet Werk en Bijstand (WWB), de Wajong en de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) samengebracht in één beleidskader. De uitvoering van dit beleidskader komt in de gemeentebegroting terug via drie opeenvolgende taakvelden: Taakveld 6.3: Inkomensregelingen (het verstrekken van bijstandsuitkeringen aan inwoners die daar recht op hebben) Taakveld 6.4: Begeleide participatie (de sociale werkvoorziening, beschut werken ) Taakveld 6.5: Arbeidsparticipatie (re-integratie / toeleiding naar werk van inwoners die een beroep kunnen doen op ondersteuning arbeidstoeleiding in kader van de Participatiewet). Onderdeel van de Participatiewet is dat nieuwe instroom in de sociale werkvoorziening niet langer mogelijk is met ingang van 1 januari 2015. Inwoners die voorheen in aanmerking kwamen voor een indicatie Wsw of (oud-) Wajong, behoren tot de doelgroep van de Participatiewet; mogelijk komen zij in aanmerking voor een Indicatie Beschut werk of Indicatie Banenafspraak. De doelgroep Banenafspraak wordt ondersteund of begeleid binnen de activiteiten die onderdeel uitmaken van dit taakveld. De wettelijke ombuigingen hebben geleid tot een complexer klantprofiel bij de instroom (Wajong of Wsw profiel), hetgeen extra inspanningen vraagt bij de uitstroombegeleiding van de gemeente.

De nieuwe Participatiewet in Balans die in 2026 gefaseerd geïmplementeerd wordt is gaat uit van aandacht voor arbeidsparticipatie en maatschappelijke participatie, inzet op de menselijke maat en maatwerk toepassen. In de context van de Hervorming arbeidsmarktinfrastructuur en het versterken van de regionale samenwerking, participeert de gemeente in de netwerksamenwerking Flevoland Werkt. Ook de andere 4 gemeenten in de arbeidsmarktregio, UWV, werkgeversorganisatie, vakbonden, SBB, provincie en onderwijinstellingen vso-pro-MBO participeren in dit samenwerkingsverband. In het Besluit SUWI is vastgelegd op welke wijze deze partijen samenwerken in de arbeidsmarkt. Ambitie is mensen van-werk-naar-werk te begeleiden (voorkomen van werkloosheid en/of uitkering), of mensen van werkloosheid naar werk te begeleiden (met en zonder uitkering), of mensen aan het werk te houden bij dezelfde werkgever. Daar waar mogelijk wordt scholing of mbo praktijkleren ingezet en zo geïnvesteerd in leven lang ontwikkelen. Naar verwachting treedt het gewijzigde besluit 1 januari 2027 in werking. Het kabinet heeft in aansluiting op de Aanpak Jeugdwerkloosheid de nieuwe wet Van School Naar Duurzaam Werk voorbereid welke per 1 januari 2026 van kracht is.

Deze hangt samen met de Participatiewet ten aanzien van het begeleiden en ondersteunen naar werk van jongeren tot 27 jaar, bij voorkeur in combinatie met praktijkleren (mbo diploma bbl, mbo certificaat, mbo praktijkverklaring).

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 23 juni 2026

Jaarverslag 2025

6.5

Arbeidsparticipatie (vervolg)

Lasten Baten

Hoofdopgave raadsakkoord 4. Economie & 8. Sociaal Domein Portefeuillehouder(s) T. van der Zwan Onderdeel begrotingsmonitor 2025 Ja

Begroting -7.095 558

Aard activiteiten Beinvloedbaarheid lasten Beinvloedbaarheid baten

Gerealiseerd -6.584 585

Bedrag x €1.000 Verschil 510 V 27 V

Wettelijk [ 0 % - 20 %] [0%]

Wat hebben we gedaan / bereikt binnen dit taakveld? Uitstroom naar werk vanuit de bijstand kent meerdere varianten. Voorkeur heeft de rechtstreekse uitstroom naar een reguliere baan, zonder aanvullende voorzieningen en/of begeleiding. Aanvullend zijn er een aantal specifieke projecten of activiteiten die in het kader van re-integratie worden uitgevoerd. Alle werkzaamheden worden rechtstreeks in opdracht van de gemeente door derden (waaronder het Werkbedrijf Lelystad) uitgevoerd. Daarnaast zijn er mogelijkheden voor detacheringen en parttime plaatsingen met als inzet de arbeidsproductiviteit van de inwoner zoveel als mogelijk te benutten, om diens uitstroompotentie naar een reguliere en/of volledige baan te vergroten. In 2025 was er een lichte stijging van het aantal mensen met een WW-uitkering van het UWV. Uit onderzoek blijkt dat een klein deel van de mensen met een WW-uitkering zich uiteindelijk zal melden bij de gemeente voor een bijstandsuitkering en ondersteuning naar werk. In 2025 valt op dat de groep jongeren <35 jaar die aanspraak maakt op ondersteuning naar werk groter is, zowel jongeren met en zonder bijstandsuitkering. Op de arbeidsmarkt is het aantal openstaande vacatures voor de meeste sectoren ongeveer gelijk (hoog) gebleven. Er is nog steeds sprake van een tekort aan menskracht in veel sectoren en beroepen.

Er zijn veel arbeidsplaatsen beschikbaar voor werkzoekenden maar keerzijde is dat werkgevers minder gelegenheid hebben om de gewenste begeleiding aan kwetsbare werkzoekenden te kunnen bieden die dat wel nodig hebben om succesvol in te stromen in het werk. In Lelystad zijn veel betrokken werkgevers. Samen met onderwijsinstellingen, gemeente en Werkbedrijf Lelystad geven zij handen en voeten aan een inclusieve arbeidsmarkt. Binnen dit netwerk zijn ook in 2025 weer veel mensen aan het werk geholpen. Het aantal succesvolle plaatsingen door Werkbedrijf Lelystad was in totaal 344 inwoners, waarvan 324 mensen zijn uitgestroomd naar betaald werk en 20 mensen zijn gestart met een opleiding. De taakstelling om minimaal 300 mensen uit de uitkering naar een duurzame arbeidsplaats te begeleiden (minimaal 6 maanden uit de uitkering) is hiermee gerealiseerd. De aanpak "Work First" is voortgezet en het bijstandsbestand is volledig gescreend waarbij gesprekken zijn gevoerd over het perspectief op werk en de benodigde ondersteuning of interventies. We constateren een groeiende mismatch tussen de openstaande vacatures en werkzoekenden die nog niet arbeidsfit zijn of niet beschikken over de juiste kwalificaties of competenties om direct uit te stromen naar werk. Deze groep heeft intensievere en langdurigere ondersteuning nodig.

Hiervoor worden verschillende instrumenten/activiteiten ingezet zoals coaching, werkervaringsbanen, mbo praktijkleren, trainingen en brancheopleidingen. In 2025 is de activiteit Fit naar Werk uitgevoerd bedoeld voor activering van inwoners met een grote afstand tot werk. In het kader van de Participatiewet in Balans is gestart met de analyse van de reïntegratieactiviteiten en de verdieping te komen tot een passend portfolio bij arbeidsparticipatie en maatschappelijke participatie. In samenwerking met werkgevers en mbo-instellingen hebben verschillende werkleerbedrijven inwoners opgeleid voor de sectoren zorg, techniek, bouw, groen, schoonmaak en logistiek. We zetten hierbij in op branchecertificaten/-diploma's samen en kwalificerende opleidingen (mbo diploma, mbo certificaat, mbo praktijkverklaring) waarmee de inwoner de stap naar werk kan maken maar ook een bewijsstuk voor de toekomst heeft. Voor de leerwerktrajecten groenvoorziening/agro en schoonmaak maakt Werkbedrijf Lelystad gebruik van de infrastructuur van Concern voor Werk. Voor mensen met een maatschappelijke beperking zijn ook in 2025 maatschappelijke banen gerealiseerd welke een opstap zijn naar een reguliere baan. In het kader van Samen Lelystad Oost voert hogeschool Windesheim Flevoland een onderzoek uit naar de waardetoevoeging van deze banen voor de leefomgeving.

In het kader van de Aanpak Jeugdwerkloosheid en de aanstaande wet Van School Naar Duurzaam Werk is de samenwerking tussen het Doorstroompunt (doorstroomcoaches), team Aanvragen van de gemeente en de werkcoaches van Werkbedrijf Lelystad versterkt. Jongeren tot 23/27 jaar zonder werk en zonder onderwijs zijn door de doorstroomcoaches in beeld gebracht en benaderd. Deze activiteit hangt samen met de ambitie het aantal vsv-ers (voortijdig schoolverlaters) terug te dringen (taakveld 4.3). De vervolgstappen (toeleiding naar werk en/of onderwijs) zijn verder uitgewerkt; een groter aantal jongeren zonder uitkering zijn begeleid door de doorstroomcoach en ondersteund door de werkcoaches op weg naar werk. De voorziening Flevodrome is ook in 2025 uitgevoerd. Jongeren zonder werk of school zijn begeleid om terug te keren naar voltijdsonderwijs, werken of een combinatie van werken en leren. In de arbeidsmarktregio heeft de gemeente binnen Flevoland Werkt! (FW) samen met de andere netwerk-samenwerkingspartners gewerkt aan de uitvoering van diverse activiteiten die bijdragen aan de toeleiding naar werk, behouden van werk en versterken van de arbeidsmarktpositie en/of het versterken van de sociale infrastructuur, lokaal en regionaal. Voor de Participatiepenning van het FW was Nijkamp voorgedragen.

In 2025 is regionaal en lokaal gestart met een verkenning voor een Werkcentrum voor Werk & Scholing waar inwoners en werkgevers met vragen over werk en scholing terecht kunnen. De dienstverlening zal een combinatie van digitale instrumenten en fysieke dienstverlening zijn. Gerelateerde beleidsnota's Nota Nieuwe Banen 2016 Programmaplan Sociaal Domein 2019-2022 Aanpak Sociaal Domein 2021-2024 Hoofdopgaven sociaal domein Maatschappelijke agenda

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Lelystad&id=3dc7e809-4580-412f-b2e7-e8c976065ab2