CConstaterende datLelystad
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 3 MER deel B

Raadsvergadering 24 november 2026, gemeente LelystadBij agendapunt: 26.532 Vaststelling bestemmingsplan Waterfront Stedelijke Kust135.882 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 12 van 16

Gezien de lange doorlooptijd van 10- 15 jaar, wordt dit beoordeeld als (-). Varianten De verschillende varianten geven geen andere beoordeling dan het | voorlopig VKA. De locaties met mogelijke hinder en slaapverstoring kunnen verschillen, maar voor de beoordeling wordt hier geen onderscheid in gemaakt. 22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 264 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 265 Effectbeoordeling realisatie Onderstaande tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling voor gezondheid in de realisatie . Tabel 14-6: Effectbeoordeling realisatie Criterium Gezondheid Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Gezondheidsbescherming vanuit oogpunt geluid – bestaande woningen en reeds aanwezige nieuwbouw - - - - - - Mitigerende en/of compenserende maatregelen Goede communicatie naar bewoners en goede alternatieven om ook tijdens de realisatie bewegen te bevorderen, aandacht te besteden aan zicht (op groen) en het sociale aspect zodat het ook uitnodigt dat mensen elkaar kunnen blijven ontmoeten op fijn ingerichte plekken gedurende de lange bouwperiode.

Daarbij wordt opgemerkt dat de landaanwinning na de aanleg in het eerste jaar in de vijf jaar durende zettingsperiode al beschikbaar is voor recreatie (wandelpaden en stranden zijn dan al ingericht). Onderstaande tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling voor gezondheid in de realisatie , met mitigerende maatregelen. Tabel 14-7: Beoordeling realisatie met mitigerende en/of compenserende maatregelen Criterium Gezondheid Effectbeoordeling met mitigerende en/of compenserende maatregelen Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Gezondheidsbescherming vanuit oogpunt geluid – bestaande woningen en aanwezige nieuwbouw 0 0 0 0 0 0 Effecten eindsituatie Effectbeschrijving Bijlage 6.1 bevat de geluidcontouren ten gevolge van het wegverkeer voor de alternatieven. De hoge mate van slaapverstoring bij bestaande woningen als gevolg van het verkeerslawaai is voor de alternatieven in beeld gebracht. In onderstaande tabel zijn de resultaten in het studiegebied samengevat. In bijlage 6.2 zijn de achterliggende tabellen met aantal woningen en bewoners weergegeven.

Tabel 14-8 | : Aantal bewoners met hoge mate van slaapverstoring - Alternatieven Hoge mate van slaapverstoring Blootstellingsbereik | [Lnight] Voorlopig VKA | Alternatief zonder landaanwinning 40-44 | 58 | 53 45-49 | 34 | 29 50-54 | 15 | 13 55-59 | 0 | 0 60-64 | 0 | 0 64-69 | 0 | 0 ≥ 70 | 0 | 0 Totaal aantal | 107 | 95 (13%) | (0%) (..%) = toename t.o.v. autonoom De hoge mate van slaapverstoring | bij bestaande bewoners neemt in het voorlopig VKA toe met circa 13% ten opzichte van de referentie situatie (autonome situatie). In het alternatief zonder landaanwinning is de hoge mate van slaapverstoring op de bestaande woningen gelijk aan de referentie situatie. Het verschil tussen de alternatieven is te verklaren doordat de verkeersgeneratie van het plan, en daarbij de hoeveelheid verkeer op onder andere de Houtribdijk, Visarenddreef, Vaartweg, Noordersluisweg en Zuiveringweg, | bij het voorlopig VKA hoger is dan bij het alternatief zonder landaanwinning. Deze hogere intensiteiten zorgen voor de toename van de hoge mate van slaapverstoring bij de verschillende wegvakken.

Binnen het onderzoeksgebied worden de WHO-advieswaarden in de alternatieven | bij een aantal bestaande | woningen overschreden | en aan de randen van de nieuwe bouwvlakken die het dichtst bij de Houtribweg zijn gesitueerd: o | De maximale geluidbelastingen liggen bij een aantal woningen hoger dan 53 dB Lden (zie hoofdstuk 3); o | De maximale geluidbelastingen liggen bij een aantal woningen hoger dan 45 Lnight (zie bijlage 6.1). Voor de nieuwbouw waar voor beide alternatieven deels sprake is van een overschrijding van de WHO- normen, wordt dit als negatief effect (-) beoordeeld. Voor de bestaande woningen worden de effecten bij het voorlopig VKA (= toename hoge mate van slaapverstoring en plaatselijk overschrijdingen van de WHO-advieswaarden) beoordeeld als negatief ( | -) effect. Voor het alternatief zonder landaanwinning is er geen sprake van een toename van het aantal slaapverstoorden, maar wel plaatselijk overschrijdingen van de WHO-advieswaarden. Dit wordt beoordeeld als neutraal/ negatief effect (0/-) Variant geen strand bij Saerdam De beoordeling van de variant zonder strand bij de Saerdam zal niet verschillen met de beoordeling van het voorlopig VKA : de locatie van de nieuwbouw en bijbehorende verkeersstromen in de omgeving blijven daarin gelijk.

22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 266 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 267 Uitvoeringsvarianten De uitvoeringsvarianten zijn niet van toepassing voor de eindsituatie voor dit aspect. Effectbeoordeling eindsituatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. Tabel 14-9: Beoordeling eindsituatie Criterium Gezondheid Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Gezondheidsbescherming vanuit oogpunt geluid – bestaande woningen - - n.v.t n.v.t n.v.t 0/- Gezondheidsbescherming vanuit oogpunt geluid – nieuwbouw - - n.v.t n.v.t n.v.t - Eindbeoordeling - - n.v.t n.v.t n.v.t 0/- Mitigerende en/of compenserende maatregelen Vanuit geluid dienen bron- en overdrachtsmaatregelen te worden onderzocht, omdat sprake zal zijn van overschrijdingen van de wettelijke grenswaarde bij de twee alternatieven. De mate van reductie is afhankelijk van de (financiële) doelmatigheid waarbij reducties worden afgewogen tegenover de kosten van de te treffen maatregelen.

Tabel 14-10: Beoordeling eindsituatie met mitigerende en/of compenserende maatregelen Criterium Gezondheid Effectbeoordeling met mitigerende en/of compenserende maatregelen Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Gezondheidsbescherming vanuit oogpunt geluid – bestaande woningen 0 0 n.v.t n.v.t n.v.t 0 Gezondheidsbescherming vanuit oogpunt geluid – nieuwbouw 0 0 n.v.t n.v.t n.v.t 0 Eindbeoordeling 0 0 n.v.t n.v.t n.v.t 0 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 268 14.6 Gezondheidsbescherming (luchtkwaliteit) 14.6.1 Beoordelingsmethodiek “Epidemiologische studies laten zien dat mensen die veel tijd doorbrengen in de buurt van een drukke weg een groter risico hebben op negatieve gezondheidseffecten. Gezondheidseffecten nabij drukke wegen worden niet veroorzaakt door één of enkele componenten van het luchtverontreinigingsmengsel, maar door het gehele mengsel aan luchtverontreinigende stoffen. Afstand tot de weg is daarom de beste maat voor het beschermen tegen het extra gezondheidsrisico door uitstoot van luchtverontreiniging van verkeer. De invloed van verkeer op luchtkwaliteit en gezondheid is tot op grote afstand merkbaar. Hoe verder van de weg, hoe minder risico.” (GGD, maart 2023).

Het aspect blootgestelden wordt beoordeeld aan de hand van het aantal nieuwe gevoelige bestemmingen dat mogelijk binnen een straal van 25 m van de binnenstedelijke wegen liggen. Volgens de definitie GGD 2023: “Gevoelige bestemmingen zijn voorzieningen waar mensen die tot de hooggevoelige groepen behoren veel tijd doorbrengen. Tot gevoelige bestemmingen behoren in elk geval: woningen, woonzorgcentra, kinderdagverblijven, scholen en buitenschoolse opvang.” De gehanteerde beoordelingsschaal voor de gezondheidseffecten vanuit oogpunt luchtkwaliteit is weergegeven in onderstaande tabel voor de nieuwe gevoelige bestemmingen. Tabel 14-11: Maatlat voor de effectbeoordeling ‘gezondheidsbescherming vanuit oogpunt luchtkwaliteit’ – aantal gevoelige bestemmingen binnen 25 meter Beoordeling Oordeel t.o.v. de referentiesituatie Toelichting + + Sterk positief effect Niet van toepassing + Positief effect Niet van toepassing 0 Geen effect Geen gevoelige bestemmingen binnen 25 meter van de weg - Negatief effect 1 – 200 gevoelige bestemmingen - - Sterk negatief effect > 200 gevoelige bestemmingen * Volgens definitie GGD 2023: Tot gevoelige bestemmingen behoren in elk geval: woningen, woonzorgcentra, kinderdagverblijven, scholen en buitenschoolse opvang.

14.6.2 Referentiesituatie De afstand van bestaande woningen tot de wegen met een intensiteit > 10.000 motorvoertuigen is in alle situaties gelijk. Daarom is de gezondheidsbescherming op basis van de afstand van de weg ( volgens richtlijn GGD) niet onderscheidend en wordt dit alleen voor de nieuwbouw bekeken. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 269 14.6.3 Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten realisatie Niet van toepassing voor de realisatie. Effecten eindsituatie Effectbeschrijving De afstand tot de Houtribweg is circa 35 m voor beide alternatieven. Volgens het GGD -advies dient voor wegen met een etmaalintensiteit van 10.000 motorvoertuigen per etmaal een minimale afstand van 25 m te worden aangehouden. Hier wordt aan voldaan. Dit wordt beoordeeld als neutraal (0). Variant geen strand bij Saerdam De beoordeling van de variant zonder strand bij de Saerdam zal niet verschillen met de beoordeling van het voorlopig VKA: de locatie van de nieuwbouw ten opzichte van de Houtribweg blijft gelijk. De overig varianten zijn voor dit aspect niet van toepassing op de eindsituatie. Effectbeoordeling eindsituatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling, beschreven in de vorige paragraaf.

Tabel 14-12: Beoordeling eindsituatie Criterium Gezondheid Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Gezondheidsbescherming vanuit oogpunt luchtkwaliteit 0 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 Mitigerende en/of compenserende maatregelen Vanuit luchtkwaliteit zijn geen maatregelen voorzien: daar wordt voldaan aan de wettelijke grenswaarden en heeft de nieuwbouw voldoende afstand tot de Houtribweg. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 270 14.7 Gezondheidsbevordering 14.7.1 Beoordelingsmethodiek Gezondheidsbevordering wordt kwalitatief beoordeeld en kent geen beoordelingsschaal. De beoordeling vindt plaats op basis van de vergelijking met de autonome situatie en de onderlinge vergelijking van de verschillende alternatieven. Daarbij wordt gekeken naar het volgende: • Is in de directe omgeving bewegen mogelijk/ wordt bewegen gestimuleerd? • Wordt het mentaal welbevinden bevorderd door het planvoornemen? • Is in de directe nabijheid zicht op natuur/ groen? 14.7.2 Referentiesituatie In verschillende documenten (visies, nota’s) van de gemeente Lelystad wordt aangegeven dat er meer aandacht voor de gezondheid van bewoners nodig is. Dit met name door overgewicht en sociale isolement worden genoemd als verbeterpunten.

Verder wordt een natuurlijke omgeving genoemd als vereiste voor een gezonde leefomgeving. 14.7.3 Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten realisatie Voorlopig VKA en variant zonder strand Tijdens de lange realisatie van 10-15 jaar zijn natuurlijk nog niet alle wandel- en fietspaden en sport en spelmogelijkheden toegankelijk. Ook zal de omgeving op het gebied van groen nog niet ver uitgewerkt zijn nabij en tussen de nieuwe bebouwing, zodat het (uit)zicht wat kan verslechteren ten opzichte van de huidige situatie en eindsituatie. Maar in de zettingsperiode van de landaanwinning van Meerdijkhaven en Bataviakwartier (uitgangspunt van het MER is een zettingsperiode van 5 jaar na de aanleg van de landaanwinningen in jaar 1) is al wel natuurontwikkeling en recreatie mogelijk. Daartoe worden tijdens de aanleg van de landaanwinning meteen de paden en beplanting aangelegd. De boulevard wordt gerealiseerd en de stranden worden ingericht. Het duinlandschap van Meerdijkhaven en de boulevard van Bataviakwartier zijn dus al snel toegankelijk voor wandelen, fietsen, sporten en spelen. Daarmee wordt voor bestaande omwonenden en de eerste nieuwe bewoners het sociale aspect al bevorderd worden tijdens de realisatie. Deze gebieden zullen natuurlijk in de loop der jaren verder worden ingericht.

Gezien de vrijwel directe toenemende mogelijkheden voor wandelen, fietsen, sporten en spelen op de landaanwinning van Meerdijkhaven en de boulevard van Bataviakwartier is dit aspect beoordeeld als licht positief (+) voor het voorlopig VKA en de variant zonder strand. De recreatieve mogelijkheden zullen natuurlijk in de loop der tijd toenemen. Aandachtspunt tijdens realisatie is een goede communicatie naar bewoners, aandacht te besteden aan zicht (op groen) en het sociale aspect zodat het ook uitnodigt dat mensen elkaar kunnen blijven ontmoeten op fijn ingerichte plekken gedurende de lange bouwperiode. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 271 Alternatief zonder landaanwinning In het alternatief zonder landaanwinning worden de recreatieve mogelijkheden in de realisatie niet zo sterk mogelijk gemaakt. Omwonenden en eerste bewoners zullen vooral hinder ervaren door vermindering van het (uit)zicht, nog niet ver uitgewerkt groen en de werkzaamheden. In de gerealiseerde woonbuurten zal de groenontwikkeling en beperkte recreatieve voorzieningen in de loop der tijd ook tot ontwikkeling komen. Daarom is dit alternatief beoordeeld als neutraal (0). Effectbeoordeling realisatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling.

Tabel 14-13: Effectbeoordeling realisatie Criterium Gezondheid Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Gezondheidsbevordering + + N.v.t. N.v.t. N.v.t. 0 Mitigerende en/of compenserende maatregelen Maatregelen zijn niet van toepassing. Effecten eindsituatie Voorlopig VKA Binnen de ontwikkeling wordt veel aandacht besteed aan wonen in een natuurlijke groene omgeving en veel sport- en spelmogelijkheden. Het gebied wordt zoveel mogelijk autoluw en wordt voorzien van veel wandel- en fietsmogelijkheden. Er is ruimte om de openbare ruimte zo in te delen dat het sociale aspect kan worden versterkt. Het gebied nodigt uit tot bewegen en samenkomen, wat vanuit gezondheid als positief wordt gezien, zie ook onderstaand kader over de invloed van groen. Ook bestaande bewoners kunnen hier profijt van hebben. Belangrijk vanuit sociaal aspect is dat sport- en spelmogelijkheden toegankelijk zijn voor iedereen. In het Stedenbouwkundig Plan is rekening gehouden met de toegankelijk voor minder validen. Invloed van groen op gezondheid (Bron: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)) Groen kan de gezondheidsschade verminderen van luchtverontreiniging, hitte en geluid. Mensen herstellen door groen.

Enerzijds omdat groen stress vermindert en het concentratievermogen verbetert; anderzijds omdat groen in de omgeving beweging en sociale interactie kan stimuleren. Groen draagt onder andere bij aan een betere mentale gezondheid en een betere werking van het immuunsysteem. Groen lijkt te zorgen voor een verbeterde nachtrust. Concentratie, geheugen en leerprestaties verbeteren bij contact met groen, met name bij kinderen. Verder heeft groen raakvlakken met biodiversiteit en het beperken van effecten van klimaatverandering, zoals hittestress en wateroverlast. Als mogelijk negatief effect kan aangegeven worden dat (uit)zicht van bestaande bewoners kan veranderen. Daar waar nu uitzicht is op groen, wordt dit nieuwe bebouwing en andere bouwwerken, of wordt het weidse uitzicht over water gewijzigd in zicht op duinlandschap en strand. Het is persoonlijk of men dit als negatief effect ervaart. Het plan bevordert beweging en ontmoeting en heeft heel veel aandacht voor groen, maar zal aandacht moeten besteden aan de verandering van (uit)zicht bij bestaande bewoners. De gezondheidsbevordering is aanwezig, maar behoeft wel aandacht. Dit wordt beoordeeld als sterk positief (++) . 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 272 Alternatief zonder landaanwinning De mogelijkheden voor bewegen en ontmoeten zijn in het alternatief zonder landaanwinning veel beperkter dan in voorlopig VKA.

De boardwalk/boulevard wordt niet ontwikkeld, er komen gee n duinlandschap en stranden met wandel- en fietspaden. Het gebied wordt alleen ingericht als nieuwe woonwijk. Vanwege het ontbreken van recreatieve mogelijkheden wordt dit alternatief als neutraal (0) beoordeeld. Variant geen strand bij Saerdam In deze variant zonder het grote stadsstrand zijn er minder mogelijkheden voor (water)sport - en spelen dan in het voorlopig VKA. Toch worden in de rest van Meerdijkhaven en in Bataviakwartier wel meer mogelijkheden voor bewegen en ontmoeten gecreëerd dan in de referentiesituatie. Daarom wordt deze variant licht positief beoordeeld (+). Het strand kan ook een mindere beleving met zich meebrengen bij bestaande bewoners door het veranderde uitzicht. Het wel of niet aanwezig zijn van een strand bij Saerdam kan dus zowel positieve als negatieve effecten met zich meebrengen. Effectbeoordeling eindsituatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling, beschreven in de vorige paragraaf. Tabel 14-14: Beoordeling eindsituatie Criterium Gezondheid Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Gezondheidsbevordering ++ + n.v.t n.v.t n.v.t 0 Mitigerende en/of compenserende maatregelen Mitigerende maatregelen zijn niet aan de orde.

14.8 | Conclusie gezondheid In onderstaande tabellen is de effectbeoordeling (beschreven en beoordeeld in het vorige hoofdstuk), samengevat voor de realisatie | en eindsituatie. Tabel 14- | 15: | Samenvatting effectbeoordeling | realisatie Beoordeling | Met mitigerende/compenserende maatregelen Criterium Gezondheid Gezondheidsbescherming vanuit oogpunt geluid – | - | - | - | - | - | - | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 bestaande woningen | en deel nieuwbouw Gezondheidsbevordering | + | + | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. | - | + | + | N.v.t. | N.v.t. | N.v.t. | 0 Tabel 14- | 16: | Samenvatting effectbeoordeling eindsituatie Beoordeling | Met mitigerende/compenserende maatregelen Criterium Gezondheid Gezondheidsbescherming vanuit oogpunt geluid – | - | - | n.v.t | n.v.t | n.v.t | 0/- | 0 | 0 | n.v.t | n.v.t | n.v.t | 0 bestaande en nieuwe woningen Gezondheidsbescherming vanuit oogpunt | 0 | 0 | n.v.t | n.v.t | n.v.t | 0 | 0 | 0 | n.v.t | n.v.t | n.v.t | 0 luchtkwaliteit Gezondheidsbevordering | ++ | + | n.v.t | n.v.t | n.v.t | 0 | ++ | + | n.v.t | n.v.t | n.v.t | 0 Vanuit gezondheidsbevordering gelden | de volgende aandachtspunten: • | Daar waar wordt uitgenodigd tot bewegen (sport- en spel) toegankelijk maken voor iedereen. • | Goede communicatie richting bewoners om stresssituaties | omhet project zoveel mogelijk te voorkomen.

• | Een gezonde leefomgeving is óók binnenmilieu: gezondheidsbevordering dient ook in gebouwen te worden nagestreefd (zie bijvoorbeeld WELL Building Standard). • | Rekening houden met huidig en toekomstig zicht op groen (zichtlijnen) van bestaande bewoners. 22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 273 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 274 14.9 Leemten in kennis en/of informatie Er is geen sprake van leemten in kennis en/of informatie. 14.10 Aanzet voor monitoring Wenselijk is de maatregelen die genoemd zijn om de gezondheid te bevorderen (in paragraaf 1 4.6 door te voeren, maar ook op tussentijds te evalueren en controleren of de beoogde effecten ook daadwerkelijk zichtbaar zijn in de samenleving of zo worden ervaren bij de bewoners. 15 | Duurzaamheid 15.1 | Inleiding Dit hoofdstuk beschrijft de effecten van het Waterfront op het thema duurzaamheid. De effectbeoordeling van dit thema is gebaseerd op de volgende criteria: • | Energie • | Klimaat • | Circulariteit Hierbij is beoordeeld of de gestelde plannen voor het plangebied in lijn zijn met het relevante beleid | en de vigerende wet- en regelgeving | op het gebied van duurzaamheid. 15.2 | Beleid, wet- en regelgeving In de tabel staan de kaders vanuit relevante wet- en regelgeving die van belang zijn voor de effectbeschrijving van het thema. Tabel 15-1 | : Wetgeving, beleid en richtlijnen.

Wet of beleidsstuk | Toelichting Klimaatwet en klimaatplan | Dit bevat de nationale doelstellingen en richtlijnen met betrekking tot de 2021-2030 | energietransitie. Kader duurzaamheid 2016 | Dit bevat het ontwikkelingsperspectief en de duurzaamheidsagenda van Lelystad. Inclusief de visie, speerpunten en werkwijze van de kadernota. Lelystad adaptatie strategie | Deze bevat een concretisering van de ambities op het gebied van klimaat adaptatie 2023 | van de gemeente Lelystad gesteld door verschillende beleidsstukken. Kadernota op weg naar | Deze bevat de gemeentelijke kaders voor de Transitievisie Warmte (TVW) van nieuwe energie juni 2021 | Lelystad. Actieplan duurzaamheid | Deze bevat de langjarige doelen voor de verduurzaming van Lelystad, door het 2021-2024 | stellen van speerpunten en een actieplan. Kustvisie Lelystad 2030 | Deze bevat de visie en doelstellingen voor het kustgebied van Lelystad. 22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 275 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 276 15.3 Onderzoeksaanpak en uitgangspunten 15.3.1 Onderzoeksaanpak Voor het plangebied is een beleidsanalyse uitgevoerd om het relevante beleid op het gebied van duurzaamheid in kaart te brengen. Aan de hand van de verkregen informatie is de beoogde ontwikkeling van het plangebied getoetst op het effect dat dit zal hebben ten opzichte van de referentiesituatie.

Beleidsdocumenten die invloed hebben op de verduurzamingsvoorwaarden van het plangebied zijn meegenomen bij de analyse. Duurzaamheid beschouwt de toekomstbestendigheid van het plan Waterfront aan de hand van de onderstaande criteria: Tabel 15-2: Beoordelingscriteria duurzaamheid Beoordelingscriteria Beoordeling Effecten Energieneutraal Kwalitatief De mate waarin de energievraag van warmte (en koude) en elektriciteit van het plangebied overeenkomt met het (lokaal geproduceerde) aanbod van duurzame energie Klimaat adaptief Kwalitatief De mate waarin het plangebied in staat is om zich aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering. Circulair Kwalitatief De mate circulaire ontwerpprincipes zijn toegepast in het plangebied. Dit is de mate waarin het plangebied grondstoffen, materialen en producten hergebruikt in een gesloten kringloopsysteem. Inclusief het circulair ontwerpen, hergebruik van bestaande materialen en verminderen van reststromen. 15.3.2 Uitgangspunten Omdat het beoogde plan voor het plangebied tot een totale transformatie leidt is, zullen veel nieuwe functies aan het plangebied worden toegevoegd. Daarom wordt ook meegenomen hoe de toekomstige situatie zal bijdragen aan de algemene doelstellingen van de gemeente Lelystad, de provincie Flevoland en Metropoolregio Amsterdam op het gebied van duurzaamheid.

Bij de analyse van beleidsdocumenten is het volgende in acht genomen: • Als beleid visies, doelstellingen, ambities en/of perspectieven bevat, worden deze als streefpunten beschouwd. Deze streefpunten zijn uitgangspunten, maar geven geen concrete verplichtingen. • Als beleid kaders, regelgeving, richtlijnen en/of voorwaarden zijn gesteld worden deze als concrete ijkpunten beschouwd. Deze verplichten stellen toetsbare aspecten of maatregelen voor plannen in het plangebied. Met dit onderscheid wordt duidelijkheid geschept tussen de concrete vereisten en de gewenste ambities. Een gedeelte van de doelstellingen zal door wettelijke verplichtingen gerealiseerd moeten worden. Deze vereisten zullen ongeacht de uitwerking van Waterfront een positief effect hebben en de huidige situatie verbeteren. Beleidskader Klimaatwet en klimaatplan 2021- | 2030 In 2015 is het Klimaatakkoord van Parijs ondertekend door 195 landen, inclusief Nederland. Het belangrijkste doel van dit akkoord is om de mondiale temperatuurstijging te beperken tot maximaal 2°C, met inspanningen om dit verder te verlagen tot 1,5°C. In het verlengde hiervan heeft Nederland haar eigen Klimaatakkoord vastgesteld om klimaatverandering tegen te gaan, met als doel om in 2030 een reductie van 49% CO2-uitstoot te realiseren ten opzichte van 1990.

Deze CO2-reductiedoelstellingen voor 2030 en 2050 zijn vastgelegd in de Klimaatwet, die elk kabinet verplicht om zich eraan te houden, maar geen specifieke maatregelen beschrijft om dit te bereiken. Om hier invulling aan te geven is het Klimaatplan 2021- | 2030 opgesteld, waarin de hoofdlijnen van het nationale klimaatbeleid zijn vastgelegd. Op de ontwikkeling van | het plangebiedheeft het Klimaatplan een belangrijke impact. Vanaf 2021 moeten nieuw opgeleverde woningen en | gebouwen bijna energieneutraal zijn (BENG). Dit wordt beoordeeld aan de hand van vier criteria: • | BENG 1 (de energiebehoefte), • | BENG 2 (het gebruik van primair fos siele energie), • | BENG 3 (het aandeel hernieuwbare energie) • | TOjuli (het risico op temperatuuroverschrijding wanneer er geen koeling aanwezig is). Kadernota op weg naar nieuwe energie | juni 2021 De ‘Kadernota op weg naar nieuwe energie’ is opgesteld in navolging van de Transitievisie Warmte | van de gemeente Lelystad. Deze kadernota bevat de kaders, het proces, de procesorganisatie, de planning en de benodigde middelen | voor de uitvoering van de Transitievisie Warmte. Deze visie heeft als doelstelling om Lelystad door de transitie te leiden naar een aardgasvrij energiesysteem. De provincie Flevoland heeft de ambitie om in 2030 volledig energieneutraal te zijn en volledig CO2-neutraal in 2050.

De gestelde doelstelling voor Lelystad is energieneutraal in 2025, exclusief mobiliteit. Nieuwbouw moet volledig aardgasvrij ontwikkeld worden en bestaande gebouwen moeten van het aardgas af worden gehaald door duurzame warmtealternatieven te realiseren. Dit is in lijn met de raadsprogramma’s “Lelystad transformeert! 2014- | 2018” | & “Lelystad, een sprong voorwaarts 2018- | 2022”. De Kadernota stelt dat Lelystad momenteel nog voornamelijk gebruik maakt van aardgas om in haar warmtevraag te voorzien. 28.000 van de 33.000 woning (33 miljoen m3 aardgas) en 3.600 vastgoedobjecten (50 miljoen m3 aardgas) zijn aangesloten op het aardgasnet. Het totale jaarlijkse aardgasverbruik van 88 miljoen m3 komt overeen met 2,6 PJ. De buurt Warande in Lelystad- Zuid zal in de toekomst volledig kunnen overschakelen naar een warmtenet voorzien door biomassa, met als piekbron een hout-versnippercentrale van Primco. Voor de transitie van de rest van Lelystad worden 3 paden beoogd: • | Het aardgasnet gebruiken met een duurzame niet-fossiele gassoort (zoals biogas of waterstof). • | Het vervangen van het aardgasnet door een warmtenet met als warmtebron geothermie, restwarmte of aquathermie, rio- thermie, WKO-opslag of biomassa. • | Een all-electric oplossing waarbij het aardgasnet buiten gebruik wordt gesteld en het elektriciteitsnet wordt verzwaard.

Hierbij wordt een bijdrage van fossiele brandstoffen niet uitgesloten als deze noodzakelijk blijken te zijn. De gemeente heeft 4 rollen voor zichzelf bepaald: afwachtende regisseur, proces regisseur, integrale regisseur of sturende regisseur, en zal per onderdeel van het proces haar rol kiezen. Dit gaat samen met het vaststellen van de invulling van de warmtetransitie per wijk. 22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 277 Lelystad A daptatie Strategie 2023 | (LAS) De Lelystad Adaptie Strategie (LAS) 2023 heeft als doel om de ambities op het gebied van klimaatadaptatie verder te concretiseren. Klimaatadaptatie wordt niet als een eigen beleidsterrein beschouwd, maar als een integraal onderdeel van de manier van werken binnen de gemeente. Om tot een klimaatadaptieve inrichting te komen, hanteert de LAS de volgende vijf leidende principes: • | Klimaat adaptieve maatregelen en het versterken van biodiversiteit gaan hand in hand. Lelystad gaat uit van ‘groen, tenzij’: alleen waar noodzakelijk worden elementen verharding (tegels, klinkers) of gesloten verharding (asfalt, beton) toegepast. • | We realiseren onze doelen door samen te werken. De gemeente kan een adaptieve omgeving niet alleen realiseren. Lelystad stimuleert en ondersteunt inwoners, ondernemers en andere stakeholders met voorlichting en subsidies om hun eigen vastgoed klimaatbestendig te maken.

• | We gaan voor maximale effectiviteit. Lelystad gebruikt de logische momenten om klimaatbestendig te worden, zoals nieuwbouw, renovatie, herontwikkeling en groot onderhoud. De kosten en baten van klimaat adaptieve inrichting en ontwikkeling worden zo goed mogelijk in beeld gebracht. • | We hanteren een integrale aanpak. Een klimaat adaptieve inrichting wordt integraal opgepakt met andere opgaves zoals water- en riolering, beheer en onderhoud, groenbeheer, vastgoed, energie transitie, gezondheid en mobiliteit. Op deze manier maakt Lelystad werk-met-werk, zijn de kosten beperkter en is er minder overlast van werkzaamheden. • | We hanteren het principe van comply or explain. Bij de toepassing van deze doelstellingen hanteert Lelystad het principe “comply or explain”: Lelystad heeft de intentie om hieraan te houden, maar voor specifieke projecten of ontwikkelingen kan een andere keuze echter logischer zijn. Daarbij wordt toegelicht waarom zij zich niet aan een specifieke doelstelling heeft gehouden. De doelstellingen zijn dus geen keiharde regels, maar hebben als doel om klimaat adaptatie zo effectief mogelijk vorm te geven. Aan de hand van stresstesten is in kaart gebracht hoe de huidige situatie is op de gebieden hittestress en waterretentie.

De geïdentificeerde knelpunten en kansen vormen de basis voor een adaptatiestrategie die de basis waren voor de concretisering van de actiepunten in de LAS 2023. Actieplan duurzaamheid 2021- | 2024 Dit actieplan is de opvolger van de Kadernota Duurzaamheid uit 2016 en het bijbehorende Uitvoeringsplan Duurzaamheid 2017- | 2020. Het actieplan zet in op 6 speerpunten: • | Energie: Evenwicht tussen het lokale energieverbruik en duurzaam opgewekte energie (energie- neutraal, excl. mobiliteit in 2025 met een maximale compensatieopgave van 4,4 PJ) • | Afval & circulaire economie: | Een zeer geringe hoeveelheid restafval (100 kg per inwoner in 2020) • | Voedsel: Een duurzaam en lokaalvoedselsysteem | realiseren • | Mobiliteit: Een verantwoorde mobiliteit, in 2025 20% minder Co2 uitstoot dan in 1990 • | De fysieke leefomgeving: Een goede en aangename fysieke leefomgeving, rekening houdend met toekomstige behoeften zonder afwenteling van problemen naar elders en later. • | De duurzame gemeente: Interne verankering | van het duurzaamheidsbeleid. Deze speerpunten zijn verder uiteengezet in concrete focuspunten, | wijkuitvoeringsplannen en handelingsperspectieven. 22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 278 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 279 Kustvisie Lelystad 2030 De kustvisie Lelystad 2030 bevat de visie en doelstellingen voor het kustgebied van Lelystad.

Deze visie stelt dat Lelystad onderdeel is van de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Deze visie draagt bij aan de samenhangen van de ontwikkeling van de metropoolregio. De kustvisie geeft invulling aan de (rijks)opgaven op het gebied van ruimtelijke adaptatie, energietransitie, wonen en infrastructuur. De kustvisie is samengekomen vanuit meerdere vertrekpunten, waaronder: • Het inzetten op duurzaamheid en energie neutrale ontwikkelingen • De energieopwekking afstemmen op de ruimtelijke kwaliteiten en natuurwaarden van het gebied. Deze vertrekpunten zijn samengevoegd tot drie kernthema’s. Het tweede thema is: De kust moeten een vitaal en duurzaam gebied worden. Dit moet worden bereikt door het stimuleren van energetisch bouwen, ruimte voor energietransitie en klimaatadaptatie. Lelystad heeft als doel om in 2025 energieneutraal te zijn en in de kustvisie dragen het kustgebied en grote wateren bij om dit doel te bereiken. Duurzame energieproductie is mogelijk aan de kust, op het water en op het land. Deze energieproductie moet bestaan uit 1/3 windenergie, 1/3 zonne-energie en 1/3 bio-energie voor een gebalanceerde energieproductie. Dit wordt gecombineerd met energiebesparing en een slimme energie “hub” bij de maximacentrale.

Bij alle van duurzame energieopwekking vormen moet de mogelijkheden voor multifunctioneel ruimtegebruik worden onderzocht, zoals het inrichten van parkeerplaatsen voor klimaatadaptieve doeleinden. Door de ligging van stedelijk gebied aan het water, wordt warmtewinning uit oppervlaktewater via een warmtenet voor de kuststrook en andere aangrenzende gebieden als optie verkend. Hierbij maken buitendijkse woningen vanuit energieoogpunt (collectief) gebruik van de temperatuur van het oppervlaktewater. • Het deelgebied “De noordflank” is aangewezen voor duurzame en innovatieve productie en energieopwekking. Daarnaast is de mogelijkheid voor duurzame energieopwekking in De baai, de zuidflank ook als opties geboden. • De Flevokust Haven is in de kustvisie een duurzaam industrie- en productieterrein, dat ruimte biedt voor een energielandschap. Zowel op land als in en op het water, maar ook aan de groene technologie en de circulaire economie (ook op biologische basis) (H+N+S et al., 2019). • De Houtribdijk en het aangrenzend gebied aan de IJsselmeer, kan worden ingezet voor clusters zonne-energie, zowel op land als op het water. De kustvisie zet in op duurzame energieopwekking systemen die minder negatieve effecten hebben op het landschap en ook tot energiediversificatie leiden.

De basis van de visie is vooral het creëren van energielandschappen met ruimtelijke waarde, gebaseerd op sociaal-culturele, economische, technologische en milieuaspecten. De ambitie gesteld in de kustvisie is: “Een kwalitatief energielandschap met ruimtelijke waarde dat zich kan ontwikkelen tot een bezienswaardigheid binnen de regio”. De verwachting is dat de omgevingswet zal gaan gelden. Hoewel de exacte invulling van de wet nog niet is vastgesteld, is de intentie om duurzaamheid te integreren in de besluitvorming en uitvoering. Daarbij zal de besluitvorming versimpelen en de leefomgeving centraal komen te staan. Afhankelijk van de invulling van de omgevingswet zal deze het bestuurlijk traject versimpelen, maar extra randvoorwaarden qua verduurzaming introduceren. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 280 15.4 Energie 15.4.1 Beoordelingsmethodiek De effecten van het Waterfront Stedelijke Kust Lelystad zijn bepaald ten opzichte van de referentiesituatie als in het Waterfront geen nieuwe functies worden ontwikkeld. In de tabel is aangegeven welke beoordeling een bepaald effect krijgt, uiteenlopend van positief tot negatief ten opzichte van de referentiesituatie. Tabel 15-3: Maatlat voor de effectbeoordeling ‘energie’ Beoordeling Oordeel t.o.v.

de referentiesituatie Toelichting + + Sterk positief effect Het is in grote mate duidelijk hoe binnen het plan, de gestelde ambities, beleid en regelgeving worden uitgewerkt tot een energie- neutrale of energie-positieve situatie in het plangebied. In het plangebied kan bovendien zo goed als zeker genoeg duurzame energie worden opgewekt om minimaal energieneutraal te worden. Voor het plangebied is een passend warmtesysteem beoogd dat de warmte- en koudebehoefte geheel kan voorzien. Ook de piekbelasting kan worden opgevangen door duurzame bronnen. + Positief effect Het is in grote mate duidelijk hoe binnen het plan, de gestelde ambities, beleid en regelgeving worden uitgewerkt tot een energie- neutrale situatie in het plangebied. In het plangebied kan bovendien zo goed als zeker genoeg duurzame energie worden opgewekt om grotendeels energieneutraal te zijn. Voor het plangebied is een passend warmtesysteem beoogd dat de warmte- en koudebehoefte grotendeels voorziet. Enkel voor de piekbelasting is nog conventionele energiebronnen noodzakelijk. 0 Geen effect Het is onduidelijk of binnen het plan, de gestelde ambities, beleid en regelgeving worden uitgewerkt tot een energie-neutrale situatie in het plangebied. In het plangebied kan zo goed als zeker onvoldoende duurzame energie worden opgewekt de energievraag te voorzien.

Het plangebied is ontwikkeld met een warmtesysteem dat delen van het plangebied van de warmte- en koudebehoefte kan voorzien. De basislast en piekbelasting moeten regelmatig worden ondersteund door conventionele energiebronnen. - Negatief effect Het is in grote mate duidelijk dat binnen het plan, de gestelde ambities, beleid en regelgeving niet worden uitgewerkt tot een energie-neutrale situatie in het plangebied. In het plangebied kan zo goed als zeker onvoldoende duurzame energie worden opgewekt om de energievraag te voorzien. Het plangebied heeft geen duurzaam warmtesysteem dat delen van het plangebied van de warmte- en koudebehoefte kan voorzien en is nog sterk afhankelijk van conventionele energiebronnen. - - Sterk negatief effect Het is in grote mate duidelijk dat binnen het plan, de gestelde ambities, beleid en regelgeving niet worden uitgewerkt tot een energie-neutrale situatie in het plangebied. In het plangebied kan zo goed als zeker geen duurzame energie worden opgewekt om de energievraag te voorzien. Het plangebied heeft geen duurzaam warmtesysteem en is nog geheel afhankelijk van conventionele energiebronnen. 15.4.2 | Referentiesituatie Huidige situatie Elektriciteit Als onderdeel van de Metropool regio Amsterdam, draagt Lelystad bij aan het energiesysteem de energiebalans van de regio en provincie.

In de huidige situatie is in het gebied structurele netcongestie van toepassing (zie | Figuur 15-1 | ). Het elektriciteitsnet is zit aan de maximale capaciteit voor zowel de afname als de invoeding van elektriciteit. Er is op dit moment geen capaciteit op het net beschikbaar voor nieuwe grootverbruiksaansluitingen voor industrie, bedrijven en instellingen. Data over het totale energieverbruik van het plangebied is niet beschikbaar. Figuur 15-1 | : Capaciteitskaarten afname [links] & invoeding [rechts] op het elektriciteitsnet juli-2023 (Bron: Netbeheer Nederland Bataviakwartier De energielabels van bestaande woningen en bedrijven in Waterfront zijn bekend. Het merendeel van de gebouwen in het Bataviakwartier zijn bedrijven. Deze bedrijven zijn gebouwd in de periode 1985- 2005, met uitzondering van Batavialand (1975- 1985) (zieFiguur 15-2 | ). Dit wordt weerspiegeld in de energielabels van de gebouwen, die voor zover bekend label A of hoger hebben. Batavialand is de enige uitzondering met energielabel B. Op de daken in het Bataviakwartier liggen momenteel nog geen zonnepanelen. Het oppervlak dat nog beschikbaar is voor zonnepanelen op de bedrijfsdaken zou een significante aanvulling kunnen leveren aan de het opwekken van duurzame elektriciteit in het Bataviakwartier. Saerdam De buurt Saerdam is een woonwijk van veelal rijtjeswoningen.

De woningen zijn voor het merendeel gebouwd in de periode 1985- 1995. De gebouwen hebben voornamelijk energielabel B of beter (zie | Figuur 15-3 | ). Slechts een klein aantal woning heeft zonnepanelen op het dak, waarmee de opwek van duurzame elektriciteit in de wijk relatief laag is. Toch kan worden onderzocht of deze daken geschikt zijn voor het plaatsen van zonnepanelen. 22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 281 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 282 Figuur 15-2: Energie labels [Links] (Nationale Energieatlas) & Bouwjaar [Rechts] (Atlasleefomgeving) van het Bataviakwartier juli 2022. Figuur 15-3: Energie labels [Links] (Nationale Energieatlas) & Bouwjaar [Rechts] (Atlasleefomgeving) van Saerdam juli 2022.

22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 283 Meerdijkhaven De buurt Meerdijkhaven bevat in de referentiesituatie geen gebouwen. De buurt heeft daarom geen energievraag. Daarnaast is er geen vorm van duurzame energieopwekking aanwezig. Figuur 15-4: Energie labels van Meerdijkhaven juli 2022 (Nationale Energieatlas). Waterfront bevat in de referentiesituatie geen locaties waar duurzame elektriciteit grootschalig wordt opgewekt. Op meerdere gebouwen in het noordelijke deel van Saerdam zijn op kleine schaal zonnepanelen op aanwezig. Het is onbekend hoeveel elektriciteit hierbij wordt opgewekt. Het gebied wordt voorzien van elektriciteit vanuit de Maximacentrale. Deze energiecentrale van energieproducent Engie kan met 2 STEG 69-eenheden ca. 440 MW per stuk leveren. Dit staat gelijk aan de energievraag van 1,6 miljoen huishoudens. Hierbij wordt aardgas relatief efficiënt (ca. 60% efficiënt ie) gebruikt om elektriciteit op te wekken. Aanvullend is op het kunstmatige eiland, waarop de centrale is gesitueerd, ook een zonneweide aanwezig die tot 2,2 MW duurzame elektriciteit kan bijdragen. De centrale is momenteel in staat om (blauwe) waterstof bij te stoken en deze capaciteit zal naar verwachting in 2026 worden uitgebreid. 69 Stoom en gas turbines

22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 284 Warmte In Lelystad West (Park Schoener, Landstrekenwijk, Flora West, etc.) is een warmtenet aanwezig. Het warmtenet wordt van warmte voorzien door twee biomassacentrales van Vattenfal. Hierbij is een back -up piekketel beschikbaar die bij piekbelasting kan bijspringen op basis van aardgas. Het is onbekend of dit warmtenet de potentie heeft om richting Waterfront uitgebreid te worden. In de Kadernota op weg naar nieuwe energie (juni 2021) is aangegeven dat het plangebied onderdeel is van een zoekgebied voor Lelystad om de potentie van aardwarmte te verkennen. Een opsporingsvergunningvergunning is verleend voor het zoekgebied. Daarnaast zijn op het industrieterrein Noordersluis West meerdere potentiepunten voor aquathermie aangemerkt. De daadwerkelijke potentie van aquathermie, geothermie en andere duurzame warmtebronnen voor Waterfront is op dit moment onbekend. Figuur 15-5: [Links] Warmtenetten in Lelystad (RvO, 2012) & [Rechts] Potentiekaart aquathermie (Warmteatlas). Het gebied Waterfront is in de referentiesituatie afhankelijk van externe energieproductie om zowel in d e elektriciteits- als warmtebehoefte te voorzien. Het is onbekend hoeveel energie (elektriciteit & warmte) in Waterfront wordt gebruikt.

22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 285 Autonome ontwikkeling De klimaatwet heeft CO2-reductie doelstellingen voor 2030 en 2050 vastgelegd. Aanvullend stelt de Transitievisie Warmte (TVW) dat Lelystad de ambitie heeft om in 2030 volledig energieneutraal te zijn. Ongeacht de ontwikkeling van Waterfront zal Lelystad de energieopwekking verduurzamen en zal de netbeheerder projecten realiseren om de netcapaciteit te vergroten. Meerdere buurten rondom het Waterfront zullen in de Lelystad Adaptatie Strategie overgaan op een warmtenet op basis van geothermie, restwarmte of aquathermie, rio-thermie, WKO-opslag of biomassa. Nieuwe gebouwen moeten bijna energieneutraal (BENG) worden gebouwd. Zolang een warmtenet niet wordt ontwikkeld als betaalbaar alternatief, zullen steeds meer bewoners van bestaande woningen met een aardgasaansluiting een individuele all-electric warmtepomp overwegen. Het aandeel individuele all- electric warmtepompen zal hierdoor over tijd naar verwachting toenemen. 15.4.3 Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten realisatie Voorlopig VKA Tijdens de aanleg van Waterfront vinden grootschalige werkzaamheden plaats. Bij deze werkzaamheden wordt zwaar materieel (graafmachines, vrachtwagens, hijskranen, etc.) gebruikt.

De bouwsector is stapsgewijs aan het verduurzamen door het gebruiken van elektrisch materieel, of aangedreven door waterstof, maar het is onwaarschijnlijk dat alle bouwwerkzaamheden door elektrische voertuigen kunnen worden uitgevoerd. Dit zal resulteren in een significante uitstoot door het gebruik van conventionele brandstoffen gedurende de realisatie. Het aandeel materieel dat wel elektrisch is, zal een grote tijdelijke belasting van het elektriciteitsnet vragen. In het stedenbouwkundig plan is nog geen rekening gehouden met deze extra belasting, die een negatief effect zal hebben op de energiebalans van het plangebied tijdens de realisatie. Alternatief zonder landaanwinning Zonder de landaanwinning (en bijbehorende gebouwen) zal de totale hoeveelheid werkzaamheden minder zijn dan bij het voorlopig VKA. De totale uitstoot door de werkzaamheden van conventioneel materieel zal dan ook minder zijn. Varianten Afhankelijk van de gekozen variant zal het benodigde materieel en de totale hoeveelheid werkzaamheden variëren. De werkzaamheden voor de landaanwinning zijn in de variant “zonder strand Saerdam” vrijwel gelijk als bij het voorlopig VKA. In het voorlopig VKA wordt zand uit een nieuwe winput op het Markermeer gepompt. De variant “pompen uit de vaarweg” zal een vergelijkbaar effect hebben.

De variant “zand van de markt” zal vereisen dat een grote hoeveelheid zand wordt aangevoerd met schepen. Beide zullen een significante hoeveelheid energie kosten, maar het is op dit moment onbekend (en daarom niet onderscheidend) wat het verschil van de varianten is op het gebruik van materieel en de daarbij komende uitstoot. Effectbeoordeling realisatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 286 Tabel 15-4: Effectbeoordeling realisatie. Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Energie - - - - - - Mitigerende en/of compenserende maatregelen realisatie Mitigerende maatregelen Het gebruik van conventioneel materieel kan niet geheel worden voorkomen. Wel kan worden ingezet om het aandeel elektrische voertuigen te vergroten en deze te koppelen aan tijdelijke duurzame elektriciteitsvoorziening om de conventionele uitstoot verminderen. Hierdoor zal de uitstoot worden gelimiteerd tot enkel heel zwaar materieel. Als het overige materieel zal elektrisch moeten rijden. Compenserende maatregelen Het gebruik van elektrisch materieel kan worden gemaximaliseerd om de uitstoot van CO 2 te verminderen, maar niet geheel voorkomen.

Het plan Waterfront zal aan het eind van de realisatie een negatieve energiebalans hebben. Tijdens de eindsituatie kan met een positieve bijdrage de uitstoot van broeikasgassen worden gecompenseerd. Met deze maatregelen is het de verwachting dat de effecten op energie afnemen, maar niet geheel. De effectscores blijven daarom negatief (-). Tabel 15-5: Beoordeling realisatie met mitigerende en/of compenserende maatregelen. Criterium Effectbeoordeling met mitigerende en/of compenserende maatregelen Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Energie - - - - - - Effecten eindsituatie Voorlopig VKA Duurzame elektriciteit Het Bataviakwartier zal door de intensivering van recreatieve activiteiten meer elektriciteit verbruiken. Voornamelijk de vraag naar elektriciteit zal toenemen. Het elektriciteitsverbruik van gebouwen die worden gerenoveerd in het Bataviakwartier, die gerenoveerd of herstructureerd, zullen sterk afnemen. De gebouwen in Batavialand worden naar verwachting energiezuiniger, maar door de intensivering van recreatieve activiteiten zal de totale elektriciteitsvraag waarschijnlijk groter zijn. Er is zijn geen structurele renovaties voor het gehele Bataviakwartier opgenomen in het stedenbouwkundig plan.

Het gemiddelde energielabel (A+) van het Bataviakwartier zal niet veranderen, maar het minimale energielabel (B) van Batavialand zal naar verwachting wel verbeteren. Aan de randen van het Bataviakwartier zijn een groot aantal open parkeerplaatsen aanwezig om de instroom van bezoekers te accommoderen. In het stedenbouwkundig plan is beoogd om grote delen van de parkeerplaatsen te overkappen met zonnepanelen, oftewel solar carports. Naast de opwekking van elektriciteit kunnen deze solar carports ook beschutting en verkoeling bieden. Naar verwachting kunnen 24.660 tot 32.880 zonnepanelen geplaatst worden verspreid over alle locaties. Nieuwe zonnepanelen 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 287 hebben anno 2023 een gemiddeld opwekvermogen van 400 Wp (Wattpiek) 70. De verwachte elektriciteitsopwekking van de solar carports per paar is circa 9.370 MWh tot 12.500 MWh. Dat staat gelijk aan het elektriciteitsgebruik van 2.342 tot 3.123 woningen 71. Gedurende de zomermaanden, waarin de meeste toestroom van bezoekers kan worden verwacht, zal de opgewekte zonne-energie een significante bijdrage kunnen leveren aan de elektriciteitsbehoefte van Waterfront. Omdat de huidige of verwachte elektriciteitsvraag onbekend is, kan geen inschatt ing worden gemaakt in hoeverre deze elektriciteitsopwekking de behoefte van Bataviakwartier of een groter gebied zal kunnen voorzien.

Er is geen andere vorm van duurzame elektriciteitsopwekking meegenomen in het plan voor de perioden dat zonne-energie te weinig elektriciteit opwekt. Figuur 15-6: Visualisatie van de beoogde solar carports bij het Bataviakwartier (stedenbouwkundig plan). Voor Saerdam zijn geen initiatieven voor het opwekken van duurzame energie opgenomen in het stedenbouwkundig plan. De elektriciteitsvraag van Saerdam zal naar verwachting licht stijgen door het toenemende elektrificeren, maar deze extra vraag is relatief klein ten opzichte van het huidige elektriciteitsgebruik. Er zijn in het stedenbouwkundig plan geen doelen opgenomen om de bestaande woningen in Saerdam te verduurzamen. Naar verwachting zullen de energie labels van de woningen niet veranderen. Meerdijkhaven zal sterk groeien door het bouwen van de nieuwe woongebieden. Deze worden door de BENG norm bijna energieneutraal gebouwd. Het integreren van voldoende zonnepanelen en batterijen kunnen veel bijdragen om de elektriciteit vraag van de nieuwbouw te verminderen en te spreiden. Ook de parkeerplaatsen naast Meerdijkhaven zullen worden overdekt met solar carports. Het aantal zonnepanelen en potentiële opwekking is nog onbekend, dus kan het effect op de energiebalans van het plangebied niet worden bepaald.

In het stedenbouwkundig plan zijn geen acties of doelstellingen opgenomen voor het mitigeren en/of spreiden van de energievraag door middel van de opslag van batterijen of andere vormen van opslag. Het is onbekend of deze in het plangebied worden toegepast. In Waterfront is veel potentieel oppervlak nog beschikbaar voor zonnepanelen. 70 Dit is een relatief lage inschatting, waarbij veel zonnepanelen al 600-800 Wp kunnen leveren. 71 Bij een gemiddeld verbruik van 4.000 kWh (4 MWh) per woning

22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 288 Warmte Het stedenbouwkundig plan bevat nog geen invulling van het warmtesysteem van Waterfront. De keuze tussen een collectief warmtenet of individuele all-electric warmtepompen heeft significante effecten. De aanleg en gebruik van een collectief warmtenet zal een significante invloed hebben door de inpassing van een warmtesysteem, inclusief een geschikte warmtebron(nen), warmtenetwerk, warmteopslag, back -up bronnen of piekbronnen. Het gebruik van aquathermie, biogas, geothermie of andere bronnen hebben allemaal eigen vereisten en toepassingen. Individuele all-electric warmtepompen hebben een significante impact op de totale elektriciteitsvraag en de belasting van het elektriciteitsnet. De ruimtelijke impact is echter lager, omdat er geen warmtenet in de ondergrond gerealiseerd moet worden. De gemeente Lelystad is op zoek naar een passende oplossing, maar in het huidig beleid en stedenbouwkundig plan voor Waterfront is nog geen keuze vastgelegd. De verwachte effecten kunnen daarom niet worden bepaald. Het Bataviakwartier wordt binnen het stedenbouwkundig plan uitgebreid met aanvullende activiteiten. Nieuwe openlucht-activiteiten hebben een minimale warmtevraag, terwijl overdekte activiteiten wel een significante warmtevraag hebben.

De beoogde activiteiten zullen geen hoge-temperatuur vereisen, waardoor de aansluiting op een potentieel warmtenet (met eventuele opwaardering 72 als nodig) een kansrijke optie is. Eén van de nieuwe activiteiten is het Waterpark hotel. Dit hotel met zwembad zal een significante warmtevraag hebben voor het opwarmen van het water ten opzichte van andere activiteiten. De warmtevraag van het zwembad is nog niet bekend. Voor Saerdam zijn geen concrete acties of doelstellingen meegenomen in het stedenbouwkundig plan voor het verduurzamen van de warmtevoorziening. Binnen Meerdijkhaven worden nieuwe woongebieden gerealiseerd. Deze 3000 woningen zullen door de BENG norm een relatief lage warmtevraag hebben. Dit maakt nieuwbouw ook zeer geschikt voor een warmtenet met lage of midden temperatuur warmtebronnen. Het stedenbouwkundigplan voor Waterfront geeft nog geen invulling aan het toekomstige warmtesysteem. Afhankelijk van het gekozen warmtesysteem zal dit significante invloed hebben op de inrichting van het plangebied. Hiermee kan worden gesteld dat in het plan Waterfront vooralsnog te weinig concrete acties en doelstellingen opgenomen om een positief effect te kunnen zekerstellen op de energiesituatie. De verwachting is dat de energiebalans door een stijging van beide afname en opwekking relatief hetzelfde zal blijven en geen duidelijk negatief effect zal hebben.

Het uiteindelijke effect voor het plangebied is afhankelijk van de gekozen oplossingen om in zowel de warmtevraag en elektriciteitsvraag het Waterfront gedurende het hele jaar te voorzien. Het Stedenbouwkundige Plan wordt neutr aal beoordeeld voor het criterium energie (0). Alternatief zonder landaanwinning Als wordt gekozen voor het alternatief zonder landaanwinning zal het aantal woningen dat in Meerdijkhaven wordt ontwikkeld minder zijn dan het voorlopig VKA. De energievraag van het gebied zal dan ook lager zijn. De woningen die niet gerealiseerd worden in dit alternatief hebben door de BENG norm een relatief lage energievraag, waardoor de totale energiebalans van het plangebied slechts beperkt zal verminderen. Het realiseren van minder woningen kan wel invloed hebben op de kansrijkheid van een collectief warmtesysteem. Een groter aantal aansluitingen is in veel gevallen voordeliger dan een klein aantal, omdat de kosten per aansluiting naar verwachting hoger zullen zijn met minder aansluitingen. De 72 Opwaarderen is het verhogen van de geleverde temperatuur vanuit het warmtenet tot de gewenste gebruikstemperatuur. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 289 effecten van de variant verschillen relatief weinig met het voorlopig VKA, waardoor het alternatief zonder landaanwinning dezelfde neutraal beoordeling toegekend krijgt (0).

Varianten Varianten zijn niet van toepassing voor dit criterium. Effectbeoordeling eindsituatie De tabel geeft de samenvatting van de effectbeoordeling. Tabel 15-6: Beoordeling eindsituatie. Criterium Effectbeoordeling Voorlopig VKA Variant zonder strand Saerdam Variant grond- verbetering Variant zand uit vaarweg Variant zand van de markt Alternatief zonder landaanwinning Energie 0 0 n.v.t. n.v.t. n.v.t. 0 Mitigerende en/of compenserende maatregelen eindsituatie Mitigerende maatregelen zijn niet van toepassing voor dit aspect. 15.5 Klimaat 15.5.1 Beoordelingsmethodiek De tabel geeft de maatlat voor de effectbeoordeling van de klimaatbestendigheid. Tabel 15-7: Maatlat voor de effectbeoordeling ‘klimaat’ Beoordeling Oordeel t.o.v. de referentiesituatie Toelichting + + Sterk positief effect De klimaatbestendigheid van het plangebied neemt significant toe door het sterk vergroten van de capaciteit om neerslag vast te houden, het verminderen van het hitte eiland effect en het voorkomen van droogte. + Positief effect De klimaatbestendigheid van het plangebied neemt licht toe door het vergroten van de capaciteit om neerslag vast te houden, het verminderen van het hitte eiland effect en het voorkomen van droogte. 0 Geen effect De klimaatbestendigheid van de alternatieven is vergelijkbaar met de referentiesituatie.

- Negatief effect De klimaatbestendigheid van het plangebied neemt licht af door het verminderen van de capaciteit om neerslag vast te houden, het vergroten van het hitte eiland effect en het verergeren van droogte. - - Sterk negatief effect De klimaatbestendigheid van het plangebied neemt significant af door het verminderen van de capaciteit om neerslag vast te houden, het vergroten van het hitte eiland effect en het verergeren van droogte. 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 290 15.5.2 Referentiesituatie Huidige situatie Hittestress Het veranderende klimaat zal een globale invloed hebben. Verschillende klimaatstressen zoals, hittestress, hevige neerslag en droogte zullen het welzijn in Waterfront steeds sterker gaan beinvloeden. De hittekaart gevoelstemperatuur (Figuur 15-7) laat zien dat beide het Bataviakwartier en Saerdam een verhoogde temperatuur veroorzaken ten opzichte van de omgeving. Het gebrek aan luchtdoorstroom, schaduw van bomen en hoge mate van verstening dragen bij aan de hittestress. Lelystad Waterfront ervaar t relatief minder hittestress dan de rest van Lelystad, vanwege de ligging aan het verkoelende Markermeer. Desondanks kan de omgevingstemperatuur in de bebouwde omgeving gedurende warme periode nog steeds leiden tot een bepaalde mate van hittestress.

Figuur 15-7: Hittekaart gevoelstemperatuur van het Bataviakwartier [links], Saerdam & Meerdijkhaven [Rechts] (Klimaateffectatlas).

De toenemende droogte heeft ook binnen het stedelijk deel van Waterfront effect op de omgeving. In Figuur 15- | 8 is te zien dat de bodem zuid van de pier in Meerdijkhaven extra kwetsbare fundering heeft door de droogte (60- | 80%) (KCAF). Figuur 15- | 8: Kwetsbaar gebied door droogte (Centrum Aanpak Funderingsproblematiek). Klimaatbestendigheid Klimaatverandering zal ook leiden tot meer en hevigere neerslag en de daarbij komende wateroverlast. In Figuur 15- | 9 is te zien wat de waterdiepte is bij extreme buien die ca. 1 keer per 100 jaar zullen voorkomen (70 mm in 2 uur). In het figuur is te zien dat in de referentiesituatie, beide het Bataviakwartier en het huidige Meerdijkhavengebied overlast zullen ervaren. In het Bataviakwartier zal bij hevige regen beide woongebied, winkelgebied en wegen onderlopen (5- 30 cm), wat significante consequenties kan hebben. Saerdam | heeft aan de oostzijde een strook waarin het water zal opbouwen (>30 cm), maar het centrale woongebied zal relatief ongedeerd blijven (5- 15 cm). Deze inzichten zijn gebaseerd op gemodelleerde data van de nationale Klimaateffectatlas. Verder bodemonderzoek zal nodig zijn om de accuraatheid van het model voor het plangebied te bepalen. Tot dit kan worden vastgesteld zal het model als leidend worden beschouwd voor dit rapport.

22 november 2023 | BJ1923-MI-RP-231027-0840 | 291 22 november 2023 BJ1923-MI-RP-231027-0840 292 Figuur 15-9: Waterdiepte bij hevige bui | 70 mm in 2 uur van het Bataviakwartier [Links], Saerdam & Meerdijkhaven [Rechts] (Richtlijn overstromingsrisico's, 2018). Autonome ontwikkeling De bestaande klimaatstress zullen onder vloed van klimaatverandering verergeren. Het hitte-eilandeffect zal vergroten, wat invloed zal hebben op de volksgezondheid. Daarnaast zal intensievere droogte de bestaande flora, fauna en ondergrond aantasten. Dit zal ook invloed hebben op de aanwezige fundering. Tot slot zal de frequentie van hevige neerslag toenemen en daarmee het risico op wateroverlast. Dankzij de Lelystad adaptatie strategie (LAS) 2023 zullen voor nieuwbouwprojecten, renovaties en herontwikkelingen de omgeving stapsgewijs klimaatadaptieve maatregelen worden toegepast. Inclusief vergroening en het openbreken van betegeling. De effectiviteit en periode waarover dit gespreid zal gaan, is onduidelijk. 15.5.3 Effectbeschrijving en effectbeoordeling Effecten realisatie Voorlopig VKA De ondergrond van het Bataviakwartier zal gedeeltelijk worden opengebroken om de beoogde aanpassingen in het plan te implementeren. In de periode dat deze werkzaamheden worden uitgevoerd zullen de bestaande klimaat adaptatie methodes niet kunnen worden gebruikt.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://lelystad.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/f83f5751-bc62-460d-acc4-81dac032c0a1?agendaItemId=891b7f26-bafe-44a0-8d24-9ff1f85a75e3