CConstaterende datLeidschendam-Voorburg
Koppel je AI →
Document · PDF

4585 Programmabegroting 2027-2030

Gecombineerde Commissie 28 oktober 2026, gemeente Leidschendam-VoorburgBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststellen Programmabegroting 2027-203069.096 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 9

Met vergunningparkeren en aangescherpt parkeerbeleid wordt parkeeroverlast teruggedrongen en blijft de openbare ruimte beter beschikbaar voor bewoners, bezoekers en ondernemers. In Voorburg Noord Noord en Voorburg | -West worden mobiliteitsmaatregelen gekoppeld aan lopende gebiedsontwikkelingen en uitvoeringsprojecten, zodat bereikbaarheid, inrichting en leefbaarheid in samenhang worden verbeterd. Daarnaast wordt ingezet op betere OV-bereikbaarheid en maatwerkvervoer. De buurtbus tussen Stompwijk en Leidschendam verbetert de verbinding voor inwoners die minder vanzelfsprekend toegang hebben tot reguliere OV-verbindingen. De verbetering van de bereikbaarheid van Leidschendam-Zuid via RandstadRail-halte Leidschendam-Voorburg en de plan- en studiefase rond Knooppunt Laan van NOI en De Vlietlijn dragen bij aan sterkere regionale verbindingen gekoppeld aan woningbouwopgaven en betere overstapmogelijkheden | .

Doel 3: | Duurzame en actieve mobiliteit bevorderen Activiteiten: • | Een start maken met het opstellen van een Programma onder de Omgevingsvisie gericht op de concretisering van het STOMP-principe voor de gemeente, de ontwikkelingen rondom bereikbaarheid en de vertaling ervan in concrete uitvoeringsprojecten, waaronder maximumsnelheid van 50 naar 30 km/uur • | Vervolgonderzoek en (door)ontwikkeling van (mobiliteits)plannen voor de A12 | - spoorzone, CID Binckhorst, stationsomgeving Laan van NOI (Planuitwerkingsfase), de omgeving van de Mall en Leidschendam-Zuid • | Samenwerking met regionale partners (MRDH, de Rijksoverheid) voor innovatieve mobiliteitsoplossingen en alternatieven voor het gepauzeerde Rijksproject A4 Haaglanden/N14 • | Uitvoeren Fietsstrategie:  | Het faciliteren van de uitbreiding van deelmobiliteit, met een focus op de fiets en (elektrische) deelauto  | Het uitvoeren van een regionaal verkeersonderzoek door de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk • | We promoten het fietsen vanuit de campagne ‘LV Fietst!’ Effectindicatoren en streefwaarden: Indicator | Realisatie | Streef | Streef | Streef | Streef | Bron waarden | waarde | waarde | waarde | waarde 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Ervaring van de | 7,8 | 7,9 | - | 8,0 | - | Wijkatlas fietsvriendelijkheid in de gemeente Aantal extra meters | - | 1.500 | 1.500 | 1.500 | 1.500 | Wegbeheerdata

fietsstraat op de Velostrada Aantal extra meters | - | 700 | 700 | 700 | 700 | Wegbeheerdata tegelfietspad omgezet naar asfalt Aantal deelfietsen per | - | 200 | 200 | 200 | 200 | Staat van de 100.000 inwoners | Deelmobiliteit - Dashboard 30 Aantal deelauto’s per | 69 | 80 | 84 | 88 | 92 | Staat van de 100.000 inwoners | Deelmobiliteit - Dashboard Toelichting: Doel 3 richt zich op het versnellen van de mobiliteitstransitie. Dat betekent dat duurzame en actieve vervoerswijzen aantrekkelijker, veiliger en vanzelfsprekender worden gemaakt. De Omgevingsvisie vormt hiervoor de beleidsmatige basis. De fietsstrategie i | s een belangrijk onderdeel van deze aanpak. Door fietspaden comfortabeler te maken, ontbrekende schakels in het netwerk aan te pakken en de regionale fietsverbindingen te versterken, wordt fietsen een aantrekkelijker alternatief voor korte en middellange afstanden. De campagne ‘LV Fietst!’ ondersteunt dit door inwoners actief te stimuleren vaker de fiets te gebruiken. Daarnaast wordt ingezet op deelmobiliteit en regionale samenwerking. De uitbreiding van deelfietsen en deelauto’s maakt het voor inwoners gem | akkelijker om verschillende vervoerswijzen te combineren, bijvoorbeeld in aansluiting op het openbaar vervoer.

De regionale onderzoeken en samenwerkingen met de MRDH, het Rijk en buurgemeenten zorgen ervoor dat lokale maatregelen aansluiten op grotere mobiliteitsopgaven rond de A12 | -spoorzone, CID Binckhorst, Laan van NOI, de Mall en Leidschendam-Zuid. Wat mag het kosten? 2. Mobiliteit | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | 1.704 | 1.115 | 998 | 998 | 1.148 Lasten | 18.766 | 18.608 | 18.720 | 19.039 | 19.204 Saldo van lasten en baten | -17.062 | -17.493 | -17.722 | -18.041 | -18.056 Bedragen x € 1.000 Toelichting baten en lasten per onderdeel De baten en lasten van het programma Mobiliteit bedragen voor 2027 respectievelijk € | 1.115.000 en € 18.608.000. De baten bestaan met name uit: • | Vergoeding voor het verleggen van kabels en leidingen • | Verhuur van reclameborden • | Legesopbrengsten voor parkeerontheffingen • | Abonnementsgelden voor parkeergarage Damplein • | Retributies en huuropbrengsten van de passantenhaven De lasten bestaan met name uit: • | Uitvoeringsprogramma verkeer en vervoer • | Beheer, onderhoud en afschrijving van onder andere:  | Wegen  | Openbare verlichting  | Verkeersregelinstallaties  | Ligplaatsenhaven  | Openbaar vervoer • | Onderhoud en beheer van parkeervoorzieningen • | Energielasten passantenhaven 31 Ontwikkeling begrotingssaldo 2.

Mobiliteit | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Primitieve begroting 2026 | -16.373 | -16.422 | -16.321 | -16.300 Wijzigingen tot 1e Turap 2026 | -37 | -14 | -14 | -14 Kadernota 2027-2030 | 619 | -203 | -337 | -260 Startpositie meerjarenbegroting 2027-2030 | -15.791 | -16.639 | -16.672 | -16.574 Exogene en autonome ontwikkelingen | -658 | -397 | -742 | -864 Loon- en prijsontwikkeling | -285 | -285 | -285 | -285 Doorlichting begroting | 167 | 167 | 167 | 167 Financieel technische mutaties | -926 | -568 | -509 | -500 Saldo meerjarenbegroting 2027-2030 | -17.493 | -17.722 | -18.041 | -18.056 Bedragen x € 1.000 Toelichting specifieke financiële mutaties Exogene en autonome ontwikkelingen Concessie laadpalen Voor het plaatsen van laadpalen worden in de nieuwe concessie(collegebesluit 4303) geen palen meer op aanvraag geplaatst, maar gaat dit op basis van een plankaart tot 2030. Provincie Zuid | - Holland heeft het conceptplan laten opstellen; de gemeente moet dit plan valideren en onderhouden. Om dit uit te voeren is extra capaciteit nodig, wat wordt gedekt door de inkomsten uit de concessie. Areaaluitbreiding Overgoo Onlangs zijn overeenkomsten ondertekend voor de ontwikkeling van Overgoo Fleetpark (iBabs 4214). Vanaf de oplevering van het project komt het beheer van de openbare ruimte voor rekening van de gemeente.

De extra onderhoudskosten voor onder andere wegen, gr | oen en speeltuinen, worden gedekt uit de stelpost Beheer en onderhoud openbare ruimte. Gladheidsbestrijding In 2026 is de gladheidsbestrijding voor het eerst aanbesteed op basis van het in 2023 vastgestelde beleidsplan gladheidsbestrijding 2023-2028. Dit heeft geleid tot uitbreiding van het te strooien areaal met 7 strooiroutes (voorheen 5) om binnen de vastgestelde strooitijd te blijven en tot verlenging van het strooiseizoen van 5 naar 7 maanden in overeenstemming met de landelijke richtlijnen. Hierdoor zijn de kosten van gladheidsbestrijding toegenomen. Reserve CID Binckhorst Leefbaarheid en Velostrada Voor het project CID Binckhorst maakt de gemeente kosten voor technische projectleiding, algemene projectleiding en omgevingsmanagement (totaal € 219.000) worden gedekt uit de reserves CID Binckhorst Velostrada (€ 19.000) en Leefbaarheid (€ 200.000). Investeringsplan 2026-2030 De kapitaallasten worden bijgewerkt op basis van de actualisatie van het investeringsplan 2026 | -2030. Voor de details zie het hoofdstuk Investeringsplan Buurtbus Om de bereikbaarheid binnen de gemeente te vergroten wordt er gewerkt aan het uitbreiden van de buurtbus. Het plan is om een extra buslijn toe te voegen. De jaarlijkse bijdrage die we aan de WOEJ 32 33 doen voor de buurtbus wordt structureel opgehoogd.

Daarnaast zijn er eenmalige opstartkosten, waaronder een bijdrage voor de aanschaf van een nieuwe bus. Organisatorische ontwikkelingen Een aantal beleidsmatige en organisatorische ontwikkelingen is bij de Kadernota 2027-2030 aangehouden om te worden betrokken bij de coalitie-onderhandelingen. Deze ontwikkelingen zijn noodzakelijk voor de voortzetting van lopende programma's en bestaand beleid en worden daarom alsnog verwerkt in de begroting. Het gaat om capaciteit op vastgoed, mobiliteit en strategisch advies en om extra middelen voor de Toegang Sociaal Domein. Toelichting algemene financiële mutaties Loon- en prijsontwikkeling Overeenkomstig de uitgangspunten in de Kadernota 2027-2030 zijn de financiële effecten van de loon- en prijsontwikkelingen in de begroting verwerkt. Doorlichting begroting Jaarlijks wordt bij het opstellen van de begroting opnieuw kritisch naar de budgetten gekeken en worden, daar waar dat noodzakelijk is en een beter inzicht geeft, budgetten bijgesteld. Per programma ontstaan hierdoor kleine afwijkingen. Per saldo wordt de taakstelling uit de Kadernota van € 400.000 hiermee ingevuld en is daar bovenop nog sprake van een voordelig effect op het begrotingssaldo. Financieel technische mutaties Deze categorie bevat voornamelijk technische begrotingsaanpassingen die voortvloeien uit een actualisatie van de kostenverdeling binnen de organisatie.

Een belangrijk deel van deze mutaties betreft verschuivingen tussen programma's en heeft daardoor beperkt effect op het totale begrotingssaldo. Betrokken verbonden partijen MRDH OV Vanuit de kerntaak verkeer en vervoer werken de gemeenten in de Metropoolregio aan het thema mobiliteit en bereikbaarheid. De MRDH heeft voor de komende jaren een Strategische Agenda ontwikkeld en vastgesteld. Hierin zijn ook speerpunten voor Leidschendam -Voorburg opgenomen. Relevante documenten Bouwsteen Mobiliteit en bereikbaarheid (iBabs nr. 2219) Stappenplan Leidschendam Centrum (iBabs nr. 3823) 34 3. Groen, Milieu en Duurzaamheid Het programma Groen, Milieu en Duurzaamheid richt zich op het versterken van een gezonde, duurzame en klimaatbestendige leefomgeving. Binnen dit programma werken we aan het behoud en de ontwikkeling van groen, biodiversiteit en natuurwaarden, aan een schon e leefomgeving, aan een CO₂-neutraal, betaalbaar en betrouwbaar energiesysteem en aan een doelmatige omgang met afval, water en bodem. De gemeente vervult hierbij een regierol en werkt samen met inwoners, maatschappelijke organisaties, de omgevingsdienst, afvalverwerkers, waterbehe erders en andere partners.

Door vergroening, duurzaam beheer van de openbare ruimte, duurzame afvalinzameling en –verwerking en hemelwater-, (grond)water- en rioleringszorg en verminderen van CO₂-uitstoot dragen we bij aan een aantrekkelijke veilige en toekomstbestendige gemeente. Wat willen we bereiken? We willen Leidschendam-Voorburg de komende jaren zichtbaar groener, duurzamer, meer biodivers en klimaatbestendiger maken, en daarmee een positieve bijdrage leveren aan de fysieke, mentale en sociale gezondheid van onze inwoners. Daarnaast willen we een CO ₂-neutraal, betaalbaar en betrouwbaar energiesysteem in 2050. Het is fijn leven in onze gemeente. De leefbaarheid en gezondheid voor mens en dier staat echter onder druk door klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, verstedelijking, vervuiling van bodem, lucht en water en geluidsoverlast. Groen, biodiversiteit, een schone leefomgeving en verminderen van CO₂-uitstoot zijn essentieel voor onze gezondheid en ons welzijn en een aantrekkelijke leefomgeving. Daarom zetten wij ons in voor een duurzame, gezonde en klimaatbestendige leefomgeving waarin het prettig wonen, werken en recreëren is.

Wat gaan we ervoor doen? Openbaar groen Doel 1: Versterken van biodiversiteit, klimaatbestendigheid en groene leefomgeving Activiteiten: • Uitvoeren maatregelen Bomenbeleidsplan 2026-2036 • Naar uitvoering toe brengen van de projecten Duin, Horst & Weide (DHW); Loozone, Leidschendammerhout, groenblauwe dooradering en landscheidingsdijk en omgeving • Opstellen definitief ontwerp en voorbereiden uitvoering Buurtvisie Voorburg-Noord noord • Aangepast maaien, snoeien en ander beheer voor omgevingskwaliteit en verbetering van ecologische waarden • Groen-blauwe schoolpleinen realiseren • Stimuleren van groene daken bij inwoners via een subsidieregeling • Een richtlijn voor exoten wordt opgesteld • Opstellen en implementeren van het kader Natuurinclusief Bouwen en Inrichten bij ruimtelijke ontwikkelingen en herinrichtingsprojecten • Uitvoeren van extra vergroenings-, klimaatadaptatie- en biodiversiteitsmaatregelen vanuit het versnellingspakket Duurzaamheid, zoals het ontharden van de openbare ruimte en het omzetten van gazon naar heesters of plantvakken (bijvoorbeeld Sytwendepark) • Opstellen van een wenkend perspectief voor de groen-blauwe structuren en uitwerking daarvan, als onderdeel van het versnellingspakket duurzaamheid

• | Opstellen van een Soortenmanagementplan • | Voorbereiden van een integraal Omgevingsprogramma waarin de ambities voor groen, biodiversiteit en klimaatadaptatie verder worden uitgewerkt • | Stimuleren van duurzame tuinen, door vergroening en afkoppelen • | Realiseren van natuurvriendelijke oevers in samenwerking met de Waterschappen Effectindicatoren en streefwaarden: Indicator | Realisatie | Streef | Streef | Streef | Streef | Bron waarden | waarde | waarde | waarde | waarde 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Aantal extra aangeplante | n.v.t. | 200 | 200 | 200 | 200 | Bomenbeleidsplan bomen | 2026-2036 Aantal | n.v.t. | 95 | 95 | 95 | 95 | Bomenbeleidsplan groeiplaatsverbeteringen | 2026-2036 bomen Aantal vergroende | n.v.t. | 3 | 1 | 1 | 1 | Plan van Aanpak (groenblauwe) | 'Ieder Kind een schoolpleinen | Groenblauw Schoolplein' Toelichting: We voeren maatregelen uit vanuit het Bomenbeleidsplan 2026 | -2036 en het versnellingspakket Duurzaamheid op het gebied van klimaatadaptatie, vergroening en biodiversiteit. Hiermee werken we aan een groenere, meer biodiverse en klimaatbestendige omgeving. Ook werken we aan de uitwerking van een Soortenmanagementplan, waarmee we leefgebieden van beschermde soorten versterken en natuurinclusief werken bij ruimtelijke ontwikkelingen ondersteunen.

Bij de verdere uitwerking van het groenbeleid worden de uitgangspunten van de 3-30-300 richtlijn meegenomen bij ruimtelijke ontwikkelingen en herinrichtingsprojecten. We werken onder meer via de Loozone, Centrale Groenzone en Leidschendammerhout aan landschapsontwikkeling, natuurkwaliteit en recreatieve verbindingen. Ter bevordering van biodiversiteit en het tegengaan van hittestress worden vergroenings- en klimaatadaptieve maatregelen geïntegreerd in de integrale herinrichting van de buitenruimte, zoals in Voorburg Noord-noord. In 2027 wordt het definitief ontwerptechnisch uitgewerkt en toegewerkt naar de voorbereiding van de realisatie. Voor de Vlietzone zetten we in op het versterken van recreatie, biodiversiteit, waterberging en een uitloopgebied voor de stad, met de Groenblauwe Loper als verbindende structuur. Daarbij | wordt ook gekeken naar mogelijkheden voor doorontwikkeling van onder andere Sportpark Westvliet. Het in 2026 op te leveren wenkend perspectief voor het groene raamwerk van de gemeente biedt richting aan toekomstbestendige investeringen, vergroeningsprojecten en de verdere ontwikkeling van een integraal Omgevingsprogramma voor (onder andere) groen, biodiversiteit en klimaatbestendigheid. Daarnaast worden kansen benut binnen herinrichtingsprojecten, gebiedsontwikkelingen en andere ruimtelijke opgaven om de groenstructuur verder te versterken.

Milieu Doel 1: | Verbetering afvalscheiding en reductie restafval Activiteiten: • | Verminderen restafval • | Verbeteren kwaliteit GFT • | Inzameling PMD & kwaliteit PMD • | Verminderen bijplaatsingen • | Uitvoeren acties circulariteitsbeleid 35 Effectindicatoren en streefwaarden: Indicator | Realisatie | Streef | Streef | Streef | Streef | Bron waarden | waarde | waarde | waarde | waarde 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Aantal kilogram restafval | 220 kg | -10% | -10% | -10% | -10% | 4-maands per inwoner | rapportage Avalex Scheidingsgraad GFT | GFT: 45% | +5% | +5% | +5% | +5% | 4 maands PMD mini- | rapportage containers: | Avalex + 75% | Afvalsorteer- PMD – | analyse inpandig: 24% Kwaliteit PMD | PMD MC: | MC: +2%, | MC: +2%, | MC: +2%, | MC: +2%, | 4-maands 75% | VS: +5% | VS: +5% | VS: +5% | VS: +5% | rapportage PMD VC: | Avalex + 24% | Afvalsorteer- analyse Afkeurpercentage GFT | 76% (alleen | -10% | -10% | -10% | -10% | 4-maands ondergrondse | rapportage containers) | Avalex Aandeel PMD uit mini- | 75% | 80% | 90% | 90% | 90% | Metingen; containers | VANG- monitor Aantal | 5421 (over | -10% | -10% | -10% | -10% | 4-maands bijplaatsingen/dumpingen | heel 2025) | rapportage gemeld bij Avalex | Avalex Toelichting: Verminderen restafval Het college blijft zich inzetten om het restafval in de gemeente te verminderen tot 100 kilogram per persoon per jaar.

Dit is de zogeheten VANG-norm. Het snel verlagen van het restafval is noodzakelijk om de stijging van de afvalstoffenheffing te beteugelen: de komende jaren stijgen de belastingen op verbranding van afval namelijk snel. Naar verwachting zijn deze in 2035 driemaal zo hoog als in 2026. Op dit moment is 30% van het restafval nog GFT. In 2026 en 2027 zet het college in op een uitbreiding van het aantal GFT-containers bij flats en appartementengebouwen. Op die manier wil het college het inwoners makkelijker maken om het GFT gescheiden weg t | e gooien. De plaatsing van extra ondergrondse containers zal worden ondersteund met een communicatiecampagne. Verbeteren kwaliteit GFT Hiervoor zijn enkele maatregelen al genomen in 2025/ 2026. Zoals het verkleinen van de ingooi | - openingen van ondergrondse GFT-containers. Zo passen vuilniszakken met restafval niet meer in deze containers. Via communicatie wordt verder ingezet op een verbetering van het GFT-afval. Inzameling PMD & kwaliteit PMD Ter verbetering van het PMD is besloten om alle ondergrondse PMD-containers te sluiten en te vervangen door MIX-containers (rest met PMD). Deze MIX-stroom gaat naar de nascheidingsinstallatie om PMD uit het restafval te halen. De vervanging van de containe | rs heeft in 2025 plaatsgevonden.

36 37 Op basis van nieuwe afspraken in het kader van de overeenkomst met de verpakkingsindustrie, wordt PMD niet langer afgekeurd. Wel wordt gekeken naar de kwaliteit van het PMD dat is ingezameld via mini-containers. Hoe hoger de kwaliteit, hoe hoger de inzamelvergoeding die de gemeente (via Avalex) ontvangt. Via communicatie wordt verder ingezet op een verbetering van de stromen door in communicatie - uitingen te wijzen of wat wel of juist niet bij het PMD. Verminderen bijplaatsingen Samen met Avalex en de andere Avalex-gemeenten wordt gewerkt aan een nieuwe campagne ‘Samen houden we onze buurt schoon'. Door middel van onder meer folders, stickers op de containers en gronduitingen bij containers worden inwoners gewezen op een juiste ma nier van het weggooien van afval. Met de eigen scan-auto brengen we in beeld wat de hot spots zijn en waar meer gericht gecontroleerd moet worden. Uitvoeren acties circulariteitsbeleid Om als gemeente in 2030 50% minder primaire abiotische grondstoffen (mineralen, metalen en fossiel) te gebruiken en hiermee de CO₂-uitstoot te verminderen worden in 2027 onder andere de volgende acties uitgevoerd: Circulair bouwen en isoleren: Voor bestaande woningen wordt de huidige subsidie voor biobased isolatiematerialen gemonitord en geüpdatet, aansluitend bij de ontwikkelingen binnen de markt.

Met deze subsidie worden woningeigenaren financieel gestimuleerd bij het kiezen voor duurzame alternatieven. Om de drempel voor inwoners verder te verlagen, worden hieraan collectieve inkoopacties gekoppeld. Circulaire verharding in de openbare ruimte: Er wordt een pilotproject opgestart waarna er beleid geïntroduceerd wordt met de nadruk op een onderbouwde materiaalkeuze op basis van MKI -scores (Milieu Kosten Indicatie, die de milieubelasting van een product weergeeft) en losmaakbaarheid. In dit beleid wordt het hergebruik van materialen gestimuleerd, het gebruik van primaire grondstoffen beperkt en de ecologische voetafdruk van wegprojecten verkleind. Het optimaliseren van afval- en grondstoffenbeheer van de eigen organisatie en bedrijven, waarbij het verminderen van afvalstromen en het bevorderen van hergebruik centraal staan. Allereerst wordt binnen de eigen organisatie het afvalbeheer geoptimaliseerd door efficiënter te scheiden en het volume van afval te verlagen door beter te sturen op de huidige en toekomstige aanbesteding. Daarnaast wordt er actief ingezet op het ondersteunen van circulaire ondernemers die zich richten op duurzame oplossingen, zoals bedrijven die materialen recyclen of upcyclen. De acties worden meegenomen in het herijkte programmaplan Duurzaamheid 2027 -2030.

Doel 2: Verbetering kwaliteit lucht, bodem en geluid Activiteiten: Activiteiten Luchtkwaliteit In afstemming met de regiogemeenten en de GGD Haaglanden worden projecten en acties uitgevoerd voor luchtkwaliteitsverbetering: • Houtstookcampagnes • Eisen voor schoon en emissieloos bouwen opnemen in gemeentelijke aanbestedingen voor bouwwerken en infrastructurele werken • Subsidieregelingen voor sloop oude brommers en scooters • Faciliteren openbare laadpalen voor elektrische auto’s Activiteiten bodem • Verbeteren kwaliteit en aanleveren bodemdata • | Opstellen nieuwe bodemkwaliteitskaart • | Onderzoek naar verdachte locaties voor PFAS en Microplastic’s Activiteiten geluid • | Opstellen Basisgeluidemissie (BGE) • | Actualiseren onderzoek naar het aantal locaties waar het geluid hoger is dan 65 dB • | Aanbrengen geluidsarm asfalt Veursestraatweg • | Opstellen geluidsbelastingkaart 2026/2027 Effectindicatoren en streefwaarden: Indicator | Realisatie | Streef | Streef | Streef | Streef | Bron waarden | waarde waarde waarde waarde 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Uitstoot fijnstof | 23,2 (2023) | 23,0 | 23,0 | 23,0 | 23,0 | https://data.emissieregistratie.nl/ (PM2,5) in | 22,7 (2022) tonnen | 30,7 (2015) Uitstoot | 330 (2023) | 316 | 316 | 316 | 316 | https://data.emissieregistratie.nl/ stikstofoxiden | 341 (2022) (als NO2) in | 526 (2015) tonnen CO₂-uitstoot van | 98 (2024) | 95 | 91 | 88 |

84 | Regionale klimaatmonitor wegverkeer in | 103 (2023) kilotonnen (incl. | 108 (2015) bebouwde kom, buitenwegen en autosnelwegen) Bodemgegevens 0% (2025) | 60% | 75% | 90% | 100% | Archief Leidschendam- zijn ontsloten | Voorburg Aantal gebieden | 8 | 6+22 | 4+22 | 4+22 | 4+22 | Actieplan Geluid met meer dan 65 geluidsproductie dB waar | + 22 geluidsproductie | geluidsisolatie en/of | (2025) geluidsisolatie aandacht vragen Toelichting: Toelichting Luchtkwaliteit De gemeente is aangesloten bij het landelijke Schone Lucht Akkoord. Doel van dit akkoord is 50% gezondheidswinst te behalen in 2030 ten opzichte van 2016 door vermindering van de luchtvervuiling. De uitstoot van fijn stof en stikstofoxiden van verkeer en de gebouwde omgeving worden teruggedrongen door het treffen van maatregelen. Toelichting bodem Al diverse jaren wordt de milieu-hygiënische kwaliteit van de grond ontsloten via de gemeentelijke kaartviewer. Sinds 1 jan 2026 worden alle bodemonderzoeksrapporten en grondboringen via de landelijke registratie BRO (Basis Registratie Ondergrond) in het kader van de Omgevingswet voor eenieder inzichtelijk gemaakt (Ondergrondgegevens | BROloket). Momenteel staan meer dan 800 van de 5.000 rapporten in BRO. Alle rapporten worden gecontroleerd op de kwaliteit van de data alvorens ze naar BRO worden gestuurd.

Het streven is dat eind 2027 60% van alle rapporten in BRO aanwezig zijn. In 2027 wordt de nieuwe Bodemkwaliteitskaart, functiekaart alsmede een kaart voor wel of geen bodemonderzoek voor het omgevingsplan opgesteld. Onderzoek naar verdachte locaties voor PFAS en Microplastic’s alsmede het ontsluiten van historische kaarten zullen de komende jaren extra inspanning vergen. 38 Toelichting geluid Het Basisgeluidemissie (BGE) is een instrument onder de Omgevingswet om de geluidproductie van lokale bronnen, zoals wegen en spoorwegen, in kaart te brengen en vervolgens de jaren daarna te monitoren. Met behulp van een modelberekening wordt een basisgelu | idemissie berekend per (spoor)wegvak en voor tramlijnen. Het vormt de basis voor het vaststellen van geluidaandachtsgebieden. Dat zijn de gebieden waarbinnen akoestisch onderzoek dient plaats te vinden bij de realisatie van nieuwe geluidgevoelige gebouwen. In het Actieplan Geluid zijn een aantal maatregelen opgenomen, die nader onderzoek kunnen vragen: • | Maatregelen die kunnen meeliften met de beheeropgave 2027-2030 voor asfaltverhardingen (niet gepland in 2027). • | Opstellen saneringsprogramma voor de woningen die op basis van de saneringsregeling van de Wet geluidhinder in aanmerking komen voor maatregelen. In deze periode (2026 | -2029) dient dit project opgestart te worden.

De ervaring heeft geleerd, dat rijkssubsidi | es niet dekkend zijn. • | Op overige locaties waar het geluid hoger is dan de plandrempel van 65 dB wordt onderzocht of in lopende projecten maatregelen kunnen worden getroffen die het geluid verminderen. Maatregelen worden afgestemd met andere opgaven, zodat werk met werk gemaakt kan worden. In 2027 wordt de geluidbelastingkaart vernieuwd. Het is wenselijk om de opdrachtverlening samen met buurgemeenten te doen. Riool- en waterbeheer en klimaatbestendigheid Doel 1: | Wijken klimaatbestendig maken (grondwater, regenwater, hittestress) Activiteiten: • | Uitvoeren van stresstest grondwater voor klimaatbestendige grondwaterstanden in 2050 • | Klimaatbestendige wijken voor regenwater en hittestress door inwoners te stimuleren tot vergroening en afkoppelen in eigen tuin • | Voorburg Noord-noord klimaatbestendig maken door maatregelen rondom vergroening en klimaatadaptatie • | Opstellen en vaststellen programmaplan Duurzaamheid 2027-2030 • | Voor het eerst wordt een gezamenlijk Omgevingsprogramma Milieu, water en riolering (zie Omgevingsvisie) opgesteld in 2027 met uitloop in 2028.

Hierin wordt ook de rioolheffingsberekening voor de lange termijn geactualiseerd Effectindicatoren en streefwaarden: Indicator | Realisatie | Streef | Streef | Streef | Streef | Bron waarden | waarde | waarde | waarde | waarde 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Aantal buurten waar de | 16 buurten | 15 | 14 | 14 | 12 | Water en streefwaarden voor de | (2025) | Rioleringsplan grondwaterstanden | 2022-2027, worden overschreden of | Omgevingsvisie- onderschreden | bijlage 5 en Grondwatermeetnet Aantal m2 verwijderde | 2300 m2 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | Water en verharding (actie | (2025) | Rioleringsplan steenbreek+tegeltaxi) | 2022-2027 Aantal huishoudens van | 0 | 600 | 600 | 600 | 600 | Invulling Water en grondgebonden | huishoudens | Rioleringsplan woningen dat bereikt is | (2025), | 2022-2027 vanaf met klimaatadaptatie- | nieuwe | 2026 39 initiatieven voor water, | activiteit hittestress, biodiversiteit | sinds 2026 in de eigen woonomgeving Toelichting: Grondwaterstanden worden door klimaatverandering extremer, hoger in natte perioden en lager in droge perioden. Ook vergroening en door infiltratie en draineren veranderen de grondwaterstanden. Onderzocht wordt welke grondwaterstanden we kunnen verwachten p | er buurt. Dat is te zien als een stresstest grondwater.

Via communicatie (niveau meedenken), de tegeltaxi en projecten met woningcorporaties en in rioolvervangingsgebieden worden inwoners gestimuleerd tot vergroening en afkoppelen van regenwater en grondwater in voor- en achtertuinen. Het stimuleren van klimaatadaptatie in eigen tuin verhoogt het wooncomfort en ontziet het gebruik van openbare koele verblijfplaatsen die dan in 2050 beter beschikbaar zijn voor bewoners van de gestapelde bouw. In Voorburg Noord – noord worden ter bevordering van biodiversiteit en het tegengaan van hittestress vergroenings- en klimaatadaptatie maatregelen geïntegreerd in de integrale herinrichting van de buitenruimte en de rioolvervanging. Hemel- en vuilwater worden zoveel mogelijk gescheiden van elkaar en de sponswerking van de bodem versterkt. In het ontwerptraject, spelen klimaatbestendigheid, verbeteren van de leefkwaliteit en versterken van het groen in de buurt een belangrijke rol. Het Programmaplan Duurzaamheid 2027–2030 vormt het integrale sturingsdocument voor de opgave om als gemeente CO₂-neutraal, klimaatbestendig en zoveel mogelijk circulair te worden. Het verbindt de koers uit de Omgevingsvisie, de nog op te stellen omgevingsprogramma’s en actuele beleidsdocumenten met doelen, prioritaire inspanningen en middelen op hoofdlijnen. Hiermee | ontstaat meer samenhang, prioritering en voortgangssturing richting 2030 en 2050.

Doel 2: | Een goede waterkwaliteit en afvoeren afvalwater Activiteiten: • | Afkoppelen verharding bij herstratingsprojecten, rioolverhardingsprojecten en door renovatie, sloop, en nieuwbouw • | Aanpak foutaansluitingen riolering en onderzoek naar omvang van het aanwezig aantal foutaansluitingen • | Aanleg natuurvriendelijke oevers in samenwerking met de Waterschappen • | Vernieuwen bestaande riolering, scheiden hemel en grondwater van afvalwater (afkoppelen) en vergroenen in de UPR-gebieden Effectindicatoren en streefwaarden: Indicator | Realisatie | Streef | Streef | Streef | Streef | Bron waarden | waarde | waarde | waarde | waarde 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Tijdige en succesvolle | 27% | 50% (was | 73% | 100% | 100% | Water en uitvoering van water- | (2025) | oorspronkelijk | Rioleringsplan en rioleringsprojecten | 80%) | 2022-2027 volgens planning Hoeveelheid | 27.200m2 | 24.000 | 124.000 | 197.000 | 90.000 | Water en afgekoppelde | (2025) | Rioleringsplan verharding van de | 2022-2027 gemengde riolering in m2 in UPR-projecten (rioolvervanging) Lengte | 120 meter | 500 meter | 1.234 | 500 meter | 500 meter Strategische natuurvriendelijke | (2025) | meter | Samenwerkings- oevers in meters (voor | agenda 2026- biodiversiteit en | 2030 Rijnland- ecologische kwaliteit) 40 Delfland- Leidschendam- Voorburg Toelichting: Het belangrijkste doel van de rioolvervangingen is het in

stand houden van de afvoer van afvalwater uit de woonomgeving. Hiermee wordt de volksgezondheid beschermd tegen infectieziekten. Via gemengde riooloverstorten komt een paar keer per jaar afvalwater in het oppervlaktewater terecht en dat is een bedreiging voor de waterkwaliteit. Door klimaatontwikkeling nemen de overstortingsvolumes toe. In de regio is afgesproken in het bestuursakko | ord van het Netwerk Waterketen Delfland (NAD) om de overstortingsvolumes gelijk te houden door af te koppelen. Hierdoor wordt een verslechtering van de waterkwaliteit voorkomen. Dit is een inspanningsverplichting volgens de Kaderrichtlijn Water. In de samenwerking met het NAD is ook een pilotstudie gaande naar foutaansluitingen in een aantal wijken in de regio. Natuurvriendelijke oevers nemen voedingsstoffen op uit het water en bieden plaats aan planten en dieren. Dit verbetert de waterkwaliteit en de biodiversiteit en vergroot de belevingswaarde van de openbare ruimte. In het Beheerplan kunstwerken en oevers is | opgenomen welke oevers ecologisch ingericht worden en waar beschoeiingen verwijderd worden, zodat dit meer natuurvriendelijke oevers worden. Voor het in stand houden van bestaande riolering wordt verwezen naar de paragraaf | Onderhoud kapitaalgoederen en het projectenboek UPR-projecten (rioolvervangingsprojecten).

In deze projecten, waar Voorburg-noord noord er één van is, worden ook doelstellingen voor grondwateroverlast en droogte, waterkwaliteit (afkoppelen) en hittestress (vergroenen, biodiversitei | t) gerealiseerd. Energietransitie Doel 1: | In 2030 is er 49% minder CO₂-uitstoot ten opzichte van 2010 en CO | ₂-neutraal in 2050 (inclusief opwek buiten de gemeente) Activiteiten: • | Uitvoering Transitievisie Warmte en Lokale Energie Strategie 2021 (zie programma Bouwen en Wonen) • | Vaststellen van het energieprogramma door het college, als opvolger van de Transitievisie Warmte en de Lokale Energie Strategie (LES) uit 2021 • | Intrekken van de Transitievisie Warmte en Lokale Energie Strategie • | Om netcongestie tegen te gaan wordt in samenwerking met Stedin via de buurtaanpak per gebied locaties gezocht voor plaatsing van extra elektriciteitskasten • | Locatieonderzoek nieuw HS/MS verdeelstation Stedin voor Voorburg en Leidschendam • | Onderzoeken van kansen voor batterijopslag en het realiseren van energyhubs • | Vervangen van openbare verlichting door LED | -verlichting bij de reguliere vervangingsopgave en het versnellingsprogramma 2027 tot en met 2030 • | Opstellen en vaststellen programmaplan Duurzaamheid 2027 | -2030 • | Uitvoeren en doorontwikkelen van het Lokaal Klimaat Akkoord • | Implementatie en borging van Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI)

Effectindicatoren en streefwaarden: Indicator | Realisatie | Streef | Streef | Streef | Streef | Bron waarden | waarde | waarde | waarde | waarde 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totaal bekende CO₂- | 169 kTon | 142 kTon | 136 kTon | 130 kTon | 123 kTon | Regionale uitstoot exclusief CO₂- | in 2024 | Klimaatmonitor uitstoot auto(snel)wegen 41 Toelichting: We werken als gemeente naar een CO₂-neutraal, betaalbaar en betrouwbaar energiesysteem in 2050. Daarvoor geven we uitvoering aan de in 2021 opgestelde Transitievisie Warmte. Deze activiteiten zijn verder uitgewerkt onder programma 8: Bouwen en Wonen in deze begroting. Tegelijkertijd werken | we aan het opstellen van een nieuw energieprogramma als opvolger van de Transitievisie Warmte en de Lokale Energie Strategie (LES). Dit wettelijk verplichte programma onder de omgevingswet zal naar verwachting eind 2027 worden vastgesteld door het college. Hierin wordt de aanpak voor de komende 10 jaar beschreven voor de toekomstige warmtevoorziening, opwek van hernieuwbare elektriciteit, en opslag worden beschreven. Ook in Leidschendam-Voorburg hebben we rekening te houden met overbelasting van het elektriciteitsnetwerk (netcongestie). De gemeente werkt samen met Stedin om per gebied locaties te zoeken voor de plaatsing van extra energiehuisjes. Ook op hoger netniveau | moet het elektriciteitsnetwerk worden uitgebreid.

Hiervoor voert de gemeente een locatieonderzoek uit voor twee nieuwe HS/MS verdeelstations. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden van opslag van overtollige elektriciteit van zonnepanelen via een opslaghuis, en de mogelijkheden van het realiseren van energyhubs, om vraag en aanbod van warmte en elektriciteit lokaal af te stemmen. We zetten de verduurzaming van de openbare verlichting voort door de huidige armaturen te vervangen door armaturen met energiezuinige LED-verlichting. Het Programmaplan Duurzaamheid 2027–2030 vormt het integrale sturingsdocument voor de opgave om als gemeente CO₂-neutraal, klimaatbestendig en zoveel mogelijk circulair te worden. Het verbindt de koers uit de Omgevingsvisie, de nog op te stellen omgevingsprogramma’s en actuele beleidsdocumenten met doelen, prioritaire inspanningen en middelen op hoofdlijnen. Hiermee | ontstaat meer samenhang, prioritering en voortgangssturing richting 2030 en 2050.

Doel 2: | 24% van elektriciteitsvraag lokaal opgewekt in 2050 Activiteiten: • | We volgen de ontwikkelingen voor grootschalige opwek windenergie van Provincie Zuid | - Holland (OER traject) • | Ondersteuning bieden voor het realiseren van zon op grote daken Effectindicatoren en streefwaarden: Indicator | Realisatie | Streef | Streef | Streef | Streef | Bron waarden | waarde | waarde | waarde | waarde 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Percentage | 13,9% | 15,1% | 15,5% | 15,8% | 16,2% | Regionale hernieuwbare elektriciteit | (2024) | Klimaatmonitor Toelichting: Als gemeente blijven we ons inzetten om zo veel mogelijk hernieuwbare lokale opwek te realiseren. Hierbij volgen we nauwlettend de omgevingseffectrapportage die de Provincie Zuid-Holland uitvoert voor het realiseren van grootschalige opwek van windenergie | in de regio Rotterdam Den Haag. Daarnaast bieden we als gemeente ondersteuning voor het realiseren van zon op grote daken. Dit doen we in samenwerking met de lokale energiecorporatie Zon op LV. Daarnaast bieden we gemeentebrede ondersteuning aan VvE’s voor het realiseren van zon op dak. 42 Standaard indicatoren: Nr.

Naam | Eenheid | Peiljaar | Streef | Bron waarde 2027 1 | Omvang huishoudelijk restafval | Kilogram per inwoner | 2024 | 193 | CBS - (landelijk | Statistiek 179) | huishoudelijk afval 2 | Hernieuwbare elektriciteit | % | 2024 | 7,8 | RVO - (landelijk | Klimaatmonitor 19,8) Wat mag het kosten? 3. Groen, Milieu en | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Duurzaamheid | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | 29.042 | 28.608 | 29.425 | 30.715 | 31.521 Lasten | 25.808 | 26.441 | 24.466 | 25.287 | 26.000 Saldo van lasten en baten | 3.234 | 2.167 | 4.959 | 5.429 | 5.520 Bedragen x € 1.000 Toelichting baten en lasten per onderdeel De baten en lasten van het programma Groen, Milieu en Duurzaamheid voor 2027 bedragen respectievelijk € 28.608.000 en € 26.441.000. De baten bestaan met name uit: - | Ontvangen leges voor rioolheffing/afvalstoffenheffing - | Inkomsten van grafrechten De lasten bestaan met name uit: - | Het inzamelen van huisafval - | Het uitvoeren van planmatig onderhoud riolering - | De gemeentelijke bijdrage aan de omgevingsdienst Haaglanden - | Gemeentelijke aanpak energietransitie Ontwikkeling begrotingssaldo 3.

Groen, Milieu en Duurzaamheid | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Primitieve begroting 2026 | 4.931 | 5.177 | 5.567 | 5.696 Kadernota 2027-2030 | 3 | 3 | 3 | 3 Startpositie meerjarenbegroting 2027-2030 | 4.934 | 5.180 | 5.570 | 5.699 Exogene en autonome ontwikkelingen | 1.793 | 1.918 | 1.496 | 924 Meicirculaire gemeentefonds | -2.571 | 0 | 0 | 0 Loon- en prijsontwikkeling | -137 | -136 | -136 | -136 43 Doorlichting begroting | -58 | -58 | -58 | -58 Financieel technische mutaties | -1.794 | -1.944 | -1.444 | -909 Saldo meerjarenbegroting 2027-2030 | 2.167 | 4.959 | 5.429 | 5.520 Bedragen x € 1.000 Toelichting specifieke financiële mutaties Exogene en autonome ontwikkelingen Areaaluitbreiding Overgoo Onlangs zijn overeenkomsten ondertekend voor de ontwikkeling van Overgoo Fleetpark (iBabs 4214). Vanaf de oplevering van het project komt het beheer van de openbare ruimte voor rekening van de gemeente. De extra onderhoudskosten voor onder andere wegen, gr | oen en speeltuinen, worden gedekt uit de stelpost Beheer en onderhoud openbare ruimte. Afval Op het gebied van afval zijn de jaarlijkse Single Used Plastics (SUP)-vergoeding, de Prullenbakvergoeding, de diensten van Avalex buiten de dienstverleningsovereenkomst om en de lagere provisie vanuit de Huisvuilcentrale (HVC) opgenomen.

Investeringsplan 2026-2030 De kapitaallasten worden bijgewerkt op basis van de actualisatie van het investeringsplan 2026 | -2030. Voor de details zie het hoofdstuk Investeringsplan Toelichting algemene financiële mutaties Meicirculaire gemeentefonds In de meicirculaire worden wijzigingen in de algemene uitkering vanuit het Rijk opgenomen. Dit leidt tot een positief saldo van €970.000 in 2027. Dit positieve saldo groeit tot € 1.385.000 in 2028, waarna het saldo negatief uitvalt. Voor meer informatie zie Raadsbrief Budgetbrief 2025-2030 (iBabs 4800). Loon- en prijsontwikkeling Overeenkomstig de uitgangspunten in de Kadernota 2027-2030 zijn de financiële effecten van de loon- en prijsontwikkelingen in de begroting verwerkt. Doorlichting begroting Jaarlijks wordt bij het opstellen van de begroting opnieuw kritisch naar de budgetten gekeken en worden, daar waar dat noodzakelijk is en een beter inzicht geeft, budgetten bijgesteld. Per programma ontstaan hierdoor kleine afwijkingen. Per saldo wordt de taakstelling uit de Kadernota van € 400.000 hiermee ingevuld en is daar bovenop nog sprake van een voordelig effect op het begrotingssaldo. Financieel technische mutaties Deze categorie bevat voornamelijk technische begrotingsaanpassingen die voortvloeien uit een actualisatie van de kostenverdeling binnen de organisatie.

Een belangrijk deel van deze mutaties betreft verschuivingen tussen programma's en heeft daardoor beperkt effect op het totale begrotingssaldo. 44 45 Betrokken verbonden partijen ODH Milieu De ODH verzorgt voor de gemeente de wettelijke taken op het gebied van milieuvergunningverlening, toezicht (op bodem en op zwaardere/complexere milieu-inrichtingen) en handhaving. Het college blijft voor deze taken het bevoegd gezag. De ODH adviseert sinds 2026 de gemeente over het te voeren beleid en over in - en externe initiatieven op het gebied van milieu, waarbij een integrale afweging volgens de Omgevingswet wordt gemaakt. Deze adviezen gaan verder dan toetsing, vergunningverlening, toezicht en handhaving. Avalex Afval De gemeente wil toe naar een situatie waarbij inwoners maximaal 100 kg. per persoon/ per jaar aan restafval weggooien. Alle andere grondstoffen worden gescheiden ingezameld zodat ze hergebruikt kunnen worden of omgezet kunnen worden in compost. Verder heeft de gemeente een gewenst beeldkwaliteit vastgesteld op B (CROW Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte 2023). Avalex speelt een rol bij het bereiken van dit doel. Dunea Groen Betrokkenheid bij het programma: Levering betrouwbaar drinkwater. Centrumregeling samenwerking gemalendiensten De gemeente heeft de zorgplicht voor inzameling en transport van afvalwater.

Het NAD - Gemalenbeheer voert onderhoudstaken uit op het gebied van rioolgemalen en persleidingen binnen het beheergebied van Leidschendam-Voorburg, Delft en Pijnacker-Nootdorp. Het onderhoud aan de gemalen en persleidingen wordt volgens de afspraken in de Dienstverleningsovereenkomst uitgevoerd. Investeringen in gemalen en persleidingen worden door de gemeenten afzonderlijk opgepakt. Relevante documenten Bodemkwaliteitskaart 2024-2029 (iBabs nr. 3050) Ontwerp Programma Geluid 2024-2028 (iBabs nr. 3743) Zienswijze begroting 2027 Avalex (iBabs nr. 4588) Zienswijze begroting 2027 Omgevingsdienst Haaglanden (iBabs nr. 4742) 46 4. Economie en Bestaanszekerheid Het programma Economie richt zich op het bevorderen van de lokale en regionale economische ontwikkeling, het versterken van het ondernemersklimaat en het scheppen van voorwaarden voor werkgelegenheid, innovatie en duurzame groei. De gemeente biedt begeleiding en ondersteuning aan mensen op het gebied van inkomen, werk, taalvaardigheid en integratie in de samenleving. Uitgangspunt is dat inwoners voldoende middelen hebben voor de primaire levensbehoeften en mee kunnen doen in de samenleving. Wat willen we bereiken? Economie Leidschendam-Voorburg is een economisch vitale gemeente. Samen met publieke en private partners werken we aan het vernieuwen en verduurzamen van winkelgebieden, kantoren en bedrijventerreinen.

We streven naar een hoog voorzieningenniveau passend bij verder e verstedelijking, voldoende passende en betaalbare bedrijfsruimte en een aantrekkelijk en groen buitengebied met economisch verdienmodel. Via regionale samenwerking dragen we bij aan een sterke regio. We versterken de relatie en samenwerking met het bedrijfsleven, onder andere via accountmanagement en centrummanagement. Vanwege de schaarse ruimte in onze gemeente, willen we zorgen voor voldoende plek voor werken en voorzieningen (niet-wonen functies). Bestaanszekerheid Iedereen moet in onze gemeente mee kunnen doen, maar dat is niet altijd vanzelfsprekend. Soms lukt het mensen (tijdelijk) niet om mee te doen in de samenleving. Het is belangrijk dat mensen in deze gevallen ondersteuning krijgen van de gemeente op de vlakken waar die behoefte is. We streven ernaar dat: • Inwoners kunnen meedoen in de samenleving door werk of participatie. • Inwoners financieel zelfredzaam zijn en bestaanszekerheid hebben. • Inburgeraars het inburgeringstraject succesvol afronden, zodat ook zij volwaardig kunnen meedoen aan de samenleving. • Nieuwkomers opvang en huisvesting hebben. • Inwoners de basisvaardigheden hebben om te lezen, spreken, luisteren en schrijven. Inwoners van Leidschendam-Noord dezelfde kansen hebben als inwoners in de rest van Leidschendam-Voorburg.

Samen met partners biedt de gemeente ondersteuning en begeleiding aan wie dat nodig heeft. Zo werken we samen met de Binnenbaan aan de transformatie van het sociaal werkbedrijf. Daarnaast is nieuw beleid in ontwikkeling op de onderwerpen inburgering en handhaving. Verder werken we onder meer aan de implementatie van de Participatiewet in Balans, dat gericht is op meer maatwerk toepassen voor onze inwoners. Wat gaan we ervoor doen? Toerisme, horeca en evenementen Doel 1: Het bevorderen van toerisme, horeca en evenementen ter versterking van de lokale economie en leefbaarheid

Activiteiten: • | Implementatie vastgesteld evenementenbeleid (vastgesteld 2026) • | Een geactualiseerde visie recreatie en toerisme als onderdeel van de economische visie. Toelichting: Binnen dit beleidsterrein stimuleert de gemeente toerisme, horeca en evenementen om de lokale economie te versterken en de leefbaarheid te vergroten. Door het actualiseren van het evenementenbeleid en de visie op recreatie en toerisme wordt ingespeeld op n | ieuwe ontwikkelingen en behoeften van inwoners, bezoekers en ondernemers. Het doel is een aantrekkelijk en goed georganiseerd aanbod dat bijdraagt aan een levendige gemeente.

Werk en inkomen Doel 1: | Vergroten arbeidsparticipatie van inwoners Activiteiten: • | Begeleiden van inwoners naar werk, opleiding of participatie • | Uitvoering van het Re-integratie- en Participatiebeleid • | Implementatie Participatiewet in Balans en overige nieuwe wetgeving • | Aan de hand van de evaluatie in 2026 doorontwikkelen van het Werkcentrum • | Transformatie werkbedrijf (De Binnenbaan) • | Aanpak laaggeletterdheid Effectindicatoren en streefwaarden: Indicator | Realisatie | Streef | Streef | Streef | Streef | Bron waarden | waarde | waarde | waarde | waarde 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Personen met een | In 2023: | 337 | 347 | 357 | 369 | BBV bijstandsuitkering in | 315 | verplicht - Leidschendam-Voorburg | In 2024: | CBS per 10.000 inwoners | 309 In 2025: 296 Aantal fte dat inwoners | 2026: 10 | 10 | 10 of hoger | 10 of hoger | 10 of hoger Jaarstukken met een bijstandsuitkering | De in Leidschendam- | Binnenbaan Voorburg begeleid middels een re- integratietraject bij de Binnenbaan Toelichting: Consulenten begeleiden inwoners naar werk of participatie. Inwoners die niet terecht kunnen op de reguliere arbeidsmarkt, worden onder andere begeleid door de Binnenbaan. Wanneer betaald werk (nog) niet mogelijk is, worden inwoners begeleid naar participatie of naar een opleiding.

Voor inwoners die begeleid kunnen worden naar betaald werk, worden verschillende instrumenten en voorzieningen ingezet zoals trajecten om inwoners werkfit te maken. Vervolgens zorgen accountmanagers, matchmakers en de leerwerkmakelaar voor de koppeling van inwoners richting opleidingen of werkgevers. Om werkgevers te stimuleren en inwoners te ondersteunen zijn er ook mogelijkheden tot het inzetten van loonkostensubsidie en proefplaatsingen. Om inwoners aan het werk te houden wordt nazorg geboden en jobcoaching ingezet waar nodig. Verder zet de gemeente in op de aanpak van laaggeletterdheid. Laaggeletterdheid kan een belemmering zijn om richting werk te gaan of om te kunnen participeren. Samen met onze regionale partners hebben wij het Regioplan Laaggeletterdheid en Basisvaardigheden 2026-2030 opgesteld. In 2027 wordt uitvoering gegeven aan het regioplan en aan de aanbesteding. 47 Daarnaast bereidt de gemeente zich voor op nieuwe wetgeving zoals vermeld in de Hervormingsagenda Inkomen. Een voorbeeld hiervan is het nieuwe handhavingsbeleid. Door de intensieve samenwerking die wij binnen de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal hebben, committeren wij ons om over de gemeentegrenzen heen de krapte op de arbeidsmarkt op te pakken en de vraag en aanbod bij elkaar te brengen.

Hiervoor wordt een | meerjarenagenda opgesteld waarin de gezamenlijke regionale doelen en afspraken voor meer jaren worden vastgelegd. Via het Werkcentrum wordt een laagdrempelige toegang tot een sterk regionaal netwerk van voorzieningen en ondersteuning aangereikt aan inwoners en werkgevers. Die ondersteuning kan gaan over personeel, zelfstandig ondernemen, opleiding en/ of werk. Naar aanleiding van de evaluatie van het werkcentrum dat zal plaatsvinden, zullen de verbeterpunten worden opgepakt. De Binnenbaan ondersteunt Wsw-medewerkers, mensen met een indicatie voor beschut werk, inwoners met een arbeidsbeperking die niet direct bij een reguliere werkgever aan het werk kunnen en inwoners die begeleiding nodig hebben bij hun re-integratie naar de arbeidsmarkt. Om sociaal ontwikkelbedrijven meer stabiliteit en continuïteit te bieden, heeft het Rijk impulsmiddelen beschikbaar gesteld voor de doorontwikkeling. Naar aanleiding van de gesprekken die zijn gevoerd met de Binnenbaan over de inzet van de impulsmiddelen, is een plan opgesteld waaraan uitvoering wordt gegeven. Dit plan richt zich op continuïteit en verbetering van de dienstverlening vanuit de Binnenbaan.

Doel 2: | Meer inwoners zijn financieel zelfredzaam Activiteiten: • | Toekennen van uitkeringen voor levensonderhoud bijzondere bijstand en minimaregelingen • | Uitvoeren van het minimabeleid • | Implementeren van de Participatiewet in Balans voor het deel van inkomensregelingen en voorbereiding overige nieuwe wetgeving zoals de Handhavingswet Sociale Zekerheid • | Vroegsignalering van betalingsachterstanden en uitvoeren schuldhulpverleningstrajecten • | Uitvoering van het schuldhulpverleningsbeleid Effectindicatoren en streefwaarden: Indicator | Realisati | Streef | Streef | Streef | Streef | Bron e | waarde | waarde | waarde | waarde waarden | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Percentage | 47% | ≥60% | ≥60% | ≥60% | ≥60% | Sociaal Domein inwoners van | (2023) | Monitor; de doelgroep | 52% | Beleidsplan die bereikt | (2024) | Schuldhulpverlening LV wordt dat de | 46% | 2025-2028, aangeboden | (2025) | wordt gemeten door hulp accepteert bij | externe partij.

vroegsignalerin g Percentage | LV 3,4%, | Gelijk aan | Gelijk aan | Gelijk aan | Gelijk aan | CBS Armoede van inwoners in | NL 3,4% | NL | NL | NL | NL | personen; persoons- en arme | (2022) | gemiddeld | gemiddeld | gemiddeld | gemiddeld | huishoudenskenmerken huishoudens | LV 2,8%, | e | e | e | e | , regio NL 2,7% (2023) LV 3,3%, NL 3,1% 48 (2024, voorlopig) Percentage | 16% | 16% | - | 16% | - | Bewonersenquete, inwoners dat | (2021) | wijkatlas meestal of | 19% soms moeite | (2023) heeft om | 17% financieel rond | (2025) te komen Toelichting: Consulenten beoordelen aanvragen voor uitkeringen levensonderhoud en minimaregelingen, waaronder bijzondere bijstand. Hierbij gaan zij na waar inwoners recht op hebben. Het minimabeleid (iBabs 3846) richt zich op 4 pijlers: • | hulp aan de meest kwetsbaren, met name kinderen; • | focus op participatie, middels de inzet van minimaregelingen en bijzondere bijstand; • | eigen regie wordt makkelijker in verband met vereenvoudiging aanvraagproces; • | verstevigen van de samenwerking met het maatschappelijk veld. In de dienstverlening aan kwetsbare inwoners staat de menselijke maat centraal. Focus ligt op het vergroten van het gebruik van regelingen, vooral door inwoners die het écht nodig hebben. Gebruik van regelingen wordt gemonitord middels de jaarlijkse Sociaal Domeinmonitor en de vierjaarlijkse Armoedemonitor.

Inwoners met betalingsachterstanden worden vroegtijdig gesignaleerd en hen wordt hulp geboden. Inwoners met problematische schulden worden begeleid met een schuldentraject. Het schuldhulpverleningsbeleid (iBabs 4001) en het uitvoeringsplan richten zich op doeltreffende preventie en vroegsignalering, versterken van de curatieve schuldhulpverlening en verstevigen van het netwerk van schuldhulporganisaties. Monitoring vindt plaats via de Sociaal Domeinmonitor. Ook worden de nieuwe maatregelingen vanuit de nieuwe Participatiewet in Balans verder geïmplementeerd en verder uitgewerkt. Daarnaast bereidt de gemeente nieuwe wetgeving voor, zoals beschreven in de hervormingsagenda inkomen, een voorbeeld hiervoor is de | nieuwe sociale handhavingswet.

Doel 3: | Inburgeraars volgen het inburgeringstraject en ronden het succesvol af Activiteiten: • | Vaststellen en implementeren van het nieuwe beleidsplan inburgering en het daaraan gekoppelde uitvoeringsplan • | Uitvoeren van het inburgeringsbeleid Effectindicatoren en streefwaarden: Indicator | Realisatie | Streef | Streef | Streef | Streef | Bron waarden | waarde | waarde | waarde | waarde 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Aantal opgestelde | 2025: 34% | 55% | 75% | 90% | 100% | Verantwoordingsdocument PIP's* voor | Green Belt projecten inburgeraars onder | Augustus 2025 WI2021 binnen wettelijke termijn van 10 weken 55% | 65% | 75% | 85% | SD monitor 2025 49 50 Aandeel inburgeraars onder WI2021 dat inburgering succesvol heeft afgerond binnen de wettelijke termijn van 3 jaar 2025: 43% (door gewijzigde systematiek is 2025 eerste peiljaar) Toelichting: Sinds de invoering van de Wet inburgering 2021 is de gemeente verantwoordelijk voor de regie op inburgering en de begeleiding van statushouders en gezins- en overige migranten. De gemeentelijke inzet richt zich op het succesvol laten afronden van inburgeringstrajecten, waarbij taalverwerving een cruciaal onderdeel is. Voor statushouders is de begeleiding ook gericht op duurzame participatie, bij voorkeur via werk of opleiding. Op basis van onderzoek en evaluatie is het inburgeringsbeleid vernieuwd en wordt in 2027 vastgesteld.

Centraal in dit beleid staat het duurzaam en zelfstandig meedoen in de maatschappij van inburgeringsplichtigen. Om de gestelde doelen uit het beleid ook daadwerkelijk te behalen, wordt in 2027 gewerkt aan de implementatie van het beleid. Doel 4: Opvang en huisvesting van nieuwkomers Activiteiten: • Organiseren van opvang, leefgeldverstrekkingen en inning eigen bijdrage voor Oekraïense vluchtelingen • Voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouders van het Rijk, zolang dit een wettelijke verplichting is Toelichting: Sinds de inval van Rusland in Oekraïne van maart 2022 heeft de gemeente een inspanningsverplichting vanuit het Rijk om 286 opvangplekken voor Oekraïense ontheemden te realiseren. Er zijn 269 plekken gerealiseerd in de gemeentelijke opvang. Daarnaast worden 173 personen opgevangen door particulieren. Verder is de gemeente verantwoordelijk voor het verstrekken van leefgeld vanuit het Rijk aan ontheemden zonder inkomen en het innen van de eigen bijdrage van ontheemden in de gemeentelijke opvang die inkomen uit arbeid hebben. De Tijdelijke richtlijn Bescherming ontheemde Oekraïners is verlengd tot maart 2027. De taakstelling voor het aantal te huisvesten statushouders wordt per half jaar bekend gemaakt.

Door een achterstand in de taakstelling voor het huisvesten van statushouders uit voorgaande jaren, wordt er voor drie jaar een Doorstroomlocatie gerealiseerd aan de van Ruysdaellaan voor 193 personen. Deze doorstroomlocatie betekent een groter verwacht beroep op sociale voorzieningen. Voor de uitvoering van inbur gering en voor minimaregelingen zijn extra middelen aangevraagd in de Kadernota 2027-2030. Versterkingsprogramma Sterk voor Noord Doel 1: Het vergroten van kansengelijkheid tussen Leidschendam-Noord en Leidschendam- Voorburg Activiteiten: • Langs de inhoud van drie thema’s: Jeugd, jongeren en Onderwijs, Financiële zelfredzaamheid en taal en Fijn en veilig wonen wordt er aan kansengelijkheid gewerkt.

De specifieke activiteiten staan vermeld in het uitvoeringsplan • Het programmateam coördineert de uitvoering en werkt samen met de partners van Sterk voor Noord aan de doelen en resultaten door middel van de uitvoeringsplannen Effectindicatoren en streefwaarden: Indicator | Realisatie | Streef | Streef | Streef | Streef | Bron waarden | waarde | waarde | waarde | waarde 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Percentage kinderen | Ldam-N | Gelijk (≤ | Gelijk (≤ | Gelijk (≤ | Gelijk (≤ JGZ Zuid-Holland dat zelf (zeer) tevreden | 83%, LV | 1%) | 1%) | 1%) | 1%) | West is over het leven | 87% | schoolonderzoeken (rapportcijfer 8 of | (schooljaar hoger) (groep 7) | 2023/2024) Ldam-N 80%, LV 83% (2024/2025) Ldam-N 81%, LV 82% (2025/2026) Rapportcijfer prettig | Ldam-N | ≤ 0,9 | - | ≤ 0,8 | - | Wijkatlas, wonen in de buurt in | 7,0, LV 8,0 | bewonersenquête Leidschendam-Noord | (2021) t.o.v. LV | Ldam-N 7,2, LV 8,0 (2023) Ldam-N 7,1, LV 8,1 (2025) Percentage inwoners | Ldam-N | ≤10% | - | ≤9% | - | Wijkatlas, met een | 14%, LV | bewonersenquête bijstandsuitkering | 4% (2021) (langer dan 1 jaar) | Ldam-N 15%, LV 4% (2023) Ldam-N 15%, LV 4% (2025) Toelichting: Het versterkingsprogramma Sterk voor Noord is een wijkgerichte aanpak, die extra inzet op ondersteuning van inwoners in deze wijken om de kansengelijkheid te vergroten en de leefomgeving te verbeteren.

De extra activiteiten die in Leidschendam-Noord plaatsvinden zijn een plus op het gemeentelijke aanbod, omdat deze wijken extra aandacht hebben. Per twee jaar is er een uitvoeringsplan, waar de activiteiten in deze periode zijn beschreven. De voortgang van het uitvoeringsplan wordt verantwoord via het projectenboek. Elke 2 jaar levert het programma een monitor op, de laatste is begin 2025 met de gemeenteraad gedeeld. Economie en Ondernemerschap Doel 1: | Het stimuleren van een gezond en toekomstbestendig ondernemersklimaat Activiteiten: • | Waarborgen dat er voldoende ruimte is en blijft voor niet-woonfuncties (ruimte voor werken, culturele en maatschappelijke voorzieningen) • | Ontwikkelvisie vernieuwen en verduurzamen van kernwinkelgebied De Julianabaan • | Behouden en beter benutten van bedrijventerreinen • | Regionale samenwerking voor behoud en toekomstbestendigheid • | Lokaal samenwerken met MKB-LV en organiseren van netwerkbijeenkomsten 51 • | Om het vestigingsklimaat te versterken worden maatregelen voor leefbaarheid en aantrekkelijkheid van het winkel- en horecagebied Leidschendam Centrum uitgevoerd • | Oplevering transformatie Herenstraat 40-42 in 2027 • | Weekmarkt Leidschendam op de juiste plek • | Gemeentelijke input leveren aan de invulling van commerciële of maatschappelijke functies • | Vaststellen economische visie met bijbehorende effectindicatoren • |

Streven naar banengroei voor voldoende werkgelegenheid Effectindicatoren en streefwaarden: Indicator | Realisatie | Streef | Streef | Streef | Streef | Bron waarden | waarde | waarde | waarde | waarde 2027 | 2027 | 2027 | 2027 Het aandeel van het | Onbekend | 10% | 10% | 10% | 10% | Omgevingsvisie bouwoppervlak van ontwikkellocaties met meer dan 50 woningen wordt gerealiseerd als ruimte voor niet- woonfuncties*. De ruimte voor niet- | Onbekend | 5% | 5% | 5% | 5% | Omgevingsvisie woonfuncties (werken, culturele en maatschappelijke voorzieningen) in de gemeente groeit met 5% van het oppervlak mee met de woningbouw Toelichting: We zorgen ervoor dat de ruimte voor niet-woonfuncties (werken, culturele en maatschappelijke voorzieningen) in de gemeente met 5% van het oppervlak meegroeit met de woningbouw. Ruimte is schaars in onze gemeente, dus om ervoor te zorgen dat er genoeg plek is voor niet-woonfuncties, streven we naar een gemiddelde ruimtereservering van 10%. Bij grote ontwikkelingsprojecten is de 10% een richtlijn. Bij de herontwikkeling van de Julianabaan werken we aan een aantrekkelijk, groen en levendig centrum voor bewoners, ondernemers en bezoekers. We zorgen dat bedrijventerreinen aantrekkelijk blijven door in te zetten op samenwerking en een sterke ondernemersorganisatie, waarmee we bijdragen aan een gezonde lokale economie.

Door te werken aan een prettige en aantrekkelijke omgeving voor bezoekers en ondernemers versterken we het vestigingsklimaat van Leidschendam Centrum. Dit doen we onder andere door een ontwerp te maken voor een herinrichting van de Damlaan, door een onderz | oek naar het verplaatsen van de weekmarkt naar dit gebied en door het verkeersveiliger maken van het kruispunt Damlaan | - Zaagmolenstraat. Dit draagt bij aan een bruisende kern met een gevarieerd aanbod aan winkels en horeca en meer werkgelegenheid. Het pand aan de Herenstraat 40-42 biedt ruimte voor ondernemerschap, innovatie en maatschappelijke initiatieven. Zo versterken we de lokale economie en bieden we kansen voor samenwerking tussen bedrijven en maatschappelijke partners. Door de juiste invulli | ng dragen we bij aan levendigheid in het gebied. 52 Standaard indicatoren: Nr.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://leidschendam.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/6b9ccd5a-9aec-45d2-9423-258b9efe3351?agendaItemId=25b7250c-312d-4378-88b0-619233719734