4040 Tweede Tussentijdse Rapportage 2025

Deze aanpak draagt bij aan de sociale cohesie en het versterkt de positie van het kindcentrum in de wijk. Buitenruimten worden bij voorkeur ingericht als groenblauwe schoolpleinen. Tenslotte heeft de gemeente vanuit haar wettelijke taken op het gebied van jeugd contacten met alle betrokken partners in dit veld, een belangrijke taak in het voeren van regie op de samenwerking tussen zorg- en onderwijspartners.

Wat gaan we ervoor doen? Onderwijsbeleid In 2025 werken we aan de programmalijnen uit de Lokale Educatieve Agenda (LEA) en de regionale werkagenda Inclusief Onderwijs: - Kinderen starten met een stevige basis in het basisonderwijs, waardoor zij zich optimaal kunnen ontwikkelen en meer kans hebben om door te stromen naar regulier onderwijs. - Elk kind heeft een passende plek en volgt onderwijs. - Elk kind de mogelijkheid bieden om zijn of haar talenten te ontplooien en passende kansen te creëren. - Het bevorderen van schoolafspraken en het vroegtijdig bieden van beroepsinspiratie en beroepsperspectief, zodat kinderen en hun ouders de juiste begeleiding krijgen en een positief ontwikkel- en beroepsperspectief hebben.

25

Stand van zaken: We werken aan de uitvoering en doorontwikkeling van de Lokale Educatie Agenda (LEA). Enerzijds is samen met de JGZ en kinderopvangorganisaties aandacht voor het verhogen van het bereik op de Voorschoolse Educatie (VE). Er is een Peutermonitor geïmplementeerd, waarmee we zicht hebben op het bereik op de VE en er komen twee nieuwe VE groepen, waarvan één in Bovenveen reeds is gestart (2025). Ook wordt het proces van indiceren en toeleiding naar de VE verbeterd. Anderzijds zijn er nieuwe aangescherpte afspraken gemaakt met Den Haag en Rijswijk over hoe we samenwerken aan een omgeving waarbij kinderen thuis nabij naar school kunnen en goed kunnen opgroeien en ontwikkelen. Vanaf 1 augustus 2025 is de manier waarop de onderwijsjeugdzorg arrangementen (OJA’s) zijn geregeld herzien. Rondom schooluitval vindt er een 2-jarige pilot plaats om kinderen te ondersteunen waarbij helder is dat er iets extra's nodig is. Er is bij aanvang nog niet helder wat dit exact betekent. Deze kinderen, die op de basisschool starten, kunnen gebruik maken van de Startklas. Hiervoor zijn tijdelijke middelen beschikbaar gesteld voor schooljaren 24/25 en 25/26. Vanuit het actieplan jeugd wordt de zorgbehoefte in kaart gebracht voor vier scholen om zo de ondersteuningsstructuur daar mogelijk op aan te passen. Inmiddels hebben hiervoor al verschillende interviews plaatsgevonden.

Vooruitblik: Zoals aangegeven komen er twee nieuwe nieuwe VE groepen. De tweede groep zal in 2026 opstarten in de wijk de Tol in Leidschendam. Ook start in de tweede helft van 2025 een pilot inclusieve kinderopvang. Hierbij komt op de reguliere KO nieuw aanbod voor kinderen die uitvallen op de VE doordat dit geen passende plek voor hen is. Ook kinderen die thuis zouden zitten of waarvoor KDC niet passend is komen in aanmerking voor deze nieuwe opvangsvorm. In 2025 start een nieuw regionaal inkooptraject voor jeugdhulp. Een goede verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp is daarbij een belangrijk speerpunt waarbij ingezet wordt op meer collectieve ondersteuning in plaats van individuele ondersteuning van kinderen. We gaan ons buigen over concrete mogelijkheden hiervoor.

Speerpunten: 

Status

Uitbreiden aanbod voor kinderen in een kwetsbare positie We streven ernaar het bereik van voorschoolse educatie (VE) voor kinderen met een indicatie te verhogen naar boven het huidige niveau van 88% Dit doen we door: o Het uitbreiden van het VE-aanbod en het onderzoeken van mogelijkheden voor passende kinderopvang. o Het versterken van de betrokkenheid van ouders bij de voorschoolse educatie. o Het verkennen van de mogelijkheid om VE aan te bieden vanaf 2 jaar. Daarnaast verkennen we welke preventieve maatregelen mogelijk zijn om de oorzaken van ontwikkelingsachterstanden aan te pakken en daarmee de pedagogische basis te versterken.

26



Aanpak schooluitval en toeleiding naar werk versterken Verder geven we vorm aan de invoering van de ‘wet van school naar duurzaam werk’, waar we alle jongeren tot 27 jaar een toekomstperspectief bieden in de vorm van een opleiding of duurzaam werk. Toelichting afwijking speerpunt: Er is een nieuwe projectleider benoemd, regionaal wordt de laatste hand gelegd aan het regionale programma VSV.

Onderwijshuisvesting In 2024 besluit de gemeenteraad over het nieuwe Integrale Huisvestingsplan (IHP), dat tot stand is gekomen na een intensief proces met schoolbesturen, kinderopvangorganisaties, maatschappelijke partners, kinderen en andere belanghebbenden. Centraal staat de (talent)ontwikkeling van het kind en hoe een gebouw daaraan kan bijdragen, waarbij we verder kijken dan alleen onderwijs en kinderopvang. Naast functionaliteit zijn toegankelijkheid, inclusie, duurzaamheid en bereikbaarheid belangrijke thema's. Door primair onderwijs (PO) en voortgezet onderwijs (VO) te bundelen in één IHP is betere afstemming in planning mogelijk en wordt de samenwerking tussen PO en VO bevorderd. In het IHP wordt voor de eerste 4 jaar een uitvoeringsplanning gemaakt en er wordt een doorkijk gegeven voor de volgende 12 jaar. Het IHP heeft een realistische planning waarin zowel de projecten als de te verwachten stichtingskosten aan bod komen. Stand van zaken: Het concept IHP PO+VO 2025-2040 als eindproduct van het proces met de schoolbesturen is in april 2025 vastgesteld. Het IHP wordt geschikt gemaakt voor bestuurlijke besluitvorming in college en raad. De definitieve versie van het IHP wordt hiervoor in een OOGO (op overeenstemming gericht overleg met de schoolbesturen) vastgesteld. Vooruitblik: Het volledige IHP wordt in het 4e kwartaal van 2025 aan de gemeenteraad voorgelegd.

Lopende projecten uit de vorige IHP’s (De Vijverhof, Sint-Maartenscollege en Maria Bernadette) worden voortgezet. Speerpunten: 

Voorbereiding/realisatie van onderwijshuisvesting Aan de planvorming en realisatie van De Vijverhof, St. Maartenscollege en KC Ruysdael (Maria Bernadette school) wordt gewerkt in samenwerking met de verantwoordelijke schoolbesturen.



Haalbaarheidsonderzoek onderwijsvoorziening in Klein Plaspoelpolder Binnen het project Klein Plaspoelpolder wordt de haalbaarheid van een onderwijsvoorziening, in de vorm van een dislocatie, verder onderzocht. De uitkomsten worden in het derde kwartaal van 2025 aan de raad voorgelegd.



Beschikbaar stellen voorzieningen voor tijdelijke onderwijshuisvesting Scholen die in aanmerking komen voor (ver)nieuwbouw hebben behoefte aan tijdelijke huisvesting. Het is onderdeel van de wettelijke zorgplicht van de gemeente om hierin te voorzien. Er worden hiervoor aparte voorzieningen gerealiseerd voor PO en VO in Voorburg en voor PO in Leidschendam.

Status

27

Toelichting afwijking speerpunt: De tijdelijke huisvesting aan de Oude Bleijk wordt gebruikt door De Vijverhof. Andere locaties voor zowel PO als VO worden nader onderzocht en/of uitgewerkt. Netcongestie vormt een reëel risico voor de tijdige beschikbaarheid van tijdelijke huisvesting (met name op locaties waar nog geen of een beperkte elektriciteitsaansluiting is).

Financiële mutaties Onderwerpen Onderwijs

Mutatie baten

Mutatie Effect lasten begr. saldo

Mee- en tegenvallers 1. Actualisatie kapitaallasten

-91

91

2. Jaarprogramma onderwijshuisvesting

50

-50

3. Lokale Educatieve Agenda

25

-25

15

-15

Budgettair neutraal 4. Effect nieuwe CAO 5. Onderwijsachterstandenbeleid (OAB)

270

270

6. Opleidingen Leerplicht

18

18

Bestedingsplan reserves 7. Verduurzaming onderwijsvastgoed bestaande scholen Totaal Onderwijs

287

-1.245

1.245

-959

1.246

Bedragen x € 1.000

Toelichting 1 Actualisatie kapitaallasten Het investeringsplan is naar aanleiding van de Jaarrekening 2024 en de verwachte faseringen voor 2025 bijgesteld,. Dit leidt tot wijzigingen in de kapitaallasten (rente en afschrijvingen) in bijna alle programma’s. 2 Jaarprogramma onderwijshuisvesting In de begroting 2024 was er budget geraamd om het schoolplein van de Zonnewijzer aan te passen naar de groen/blauwe wensen. De uitvoering van deze werkzaamheden worden is verschoven naar echter in 2025 uitgevoerd. Het niet benutte budget uit 2024 viel in dat jaar in het jaarrekeningsaldo, maar was te laag om door te schuiven. 3 Lokale Educatieve Agenda In de Lokale Educatieve Agenda (LEA) is “De school van de toekomst” opgenomen als één van de drie grote thema’s. Om de uitvoering hiervan te ondersteunen is er een nieuwe projectleider aangesteld, waarvan Leidschendam-Voorburg € 25.000 bijdraagt. 4 Effect nieuwe CAO Op 17 april 2025 is de nieuwe Cao Gemeenten afgesloten. De nieuwe Cao loopt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. De effecten van deze nieuwe Cao zijn verwerkt in de begroting ten laste van de stelpost loonstijging.

28

5 Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) De beschikking vanuit het Rijk voor de Specifieke Uitkering Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) over 2025 is hoger dan die van voorgaande jaren. Deze middelen worden ingezet om de tijdens de Coronapandemie opgelopen onderwijsachterstanden in te lopen. Dit wordt gedaan door middel van het investeren in peuteropvang, taallessen en de Lokale Educatieve Agenda. 6 Opleidingen Leerplicht Vanuit de gemeente Den Haag is over 2024 een aanvulling van het RMC (Regionale Meld- en Coördinatiepunt) ontvangen, dit voordeel wordt ingezet voor de verplichte opleidingen voor Leerplicht. 7 Verduurzaming onderwijsvastgoed bestaande scholen In verband met de plannen van de transitiewijken worden de middelen van de regeling ''Verduurzaming Onderwijshuisvesting'' later ingezet. De geraamde onttrekking aan de Reserve Duurzaamheid en Energietransitie wordt daarom in 2025 teruggedraaid, zodat de verduurzamingsmaatregelen aan scholen in de toekomst via deze reserve gefinancierd kunnen worden.

29

5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving De gemeente heeft verschillende wettelijke taken die verband houden met cultuur en faciliteert een bruisend cultureel veld in de gemeente. Het gaat om het aanbieden van een bibliotheekfunctie, zorgdragen voor een toereikend lokaal media-aanbod en het beschermen en toegankelijk maken van cultureel erfgoed (archeologisch en cultuurhistorisch). De gemeente heeft tevens de wettelijke taak om speelvoorzieningen in de openbare ruimte te inspecteren en veilig te houden en een zorgplicht ten aanzien van bomen in de openbare ruimte. We zetten met het Groenactieplan in op een natuur inclusieve gemeente. De gemeente zet zich in op het behouden, versterken en vergroten van de hoeveelheid groen in onze gemeente. Dit draagt onder andere bij aan het klimaatbestendig maken van ons stedelijk gebied, het creëren van een prettige, gezonde leefomgeving voor mens, plant en dier en aan het versterken van de biodiversiteit. Op het gebied van sport en bewegen heeft de gemeente een rol bij het aanbieden van preventieprogramma's in samenwerking met sportverenigingen en beweegpartners. Daarnaast beheert, onderhoudt en exploiteert de gemeente de sportaccommodaties, zodat die van goede kwaliteit zijn.

Wat willen we bereiken? Sport, kunst, cultuur en recreatie spelen een cruciale rol in het creëren van levendigheid en aantrekkelijkheid in onze gemeente. Ze dragen bij aan de publieke gezondheid, samenhang en verbinding in de maatschappij (sociale cohesie), de ontwikkeling van vaardigheden en bieden plezier aan onze inwoners. De gemeente moedigt ondernemers en vrijwilligers aan en ondersteunt hen bij het organiseren van evenementen en activiteiten. De gemeente ondersteunt sportverenigingen om sport en bewegen toegankelijk te maken voor alle inwoners van onze gemeente, met speciale aandacht voor hen die op dit moment (nog) geen gebruik (kunnen) maken van deze voorzieningen. Samen met sportverenigingen blijft de gemeente investeren in hoogwaardige sportfaciliteiten. Op het gebied van cultuur richt de gemeente zich op het verwelkomen van doelgroepen in het culturele veld die een afstand hiertoe ervaren, vanwege financiële, fysieke of andere drempels. De gemeente wil hiermee bereiken dat cultuur toegankelijk wordt voor alle inwoners. Daarnaast wordt cultuur specifieker ingezet om sociaal maatschappelijke doelen te bereiken, zoals het bevorderen van talentontwikkeling. Om Leidschendam-Voorburg de komende jaren zichtbaar groener, meer biodivers en klimaatbestendiger te maken, en daarmee een positieve bijdrage te leveren aan de fysieke, mentale en sociale gezondheid van onze inwoners.

Wat gaan we ervoor doen? Sport Samen met sportclubs, aanbieders en maatschappelijke organisaties is een lokaal Sportakkoord 2023-2026 gesloten, waaraan in 2025 verder uitvoering wordt gegeven. We willen hiermee bereiken dat we met elkaar meer inwoners laten sporten en bewegen. Niet alleen omdat het goed is voor de vitaliteit, maar ook omdat sporten en bewegen een breder positief effect hebben op de gezondheid en het welzijn als geheel. Denk bijvoorbeeld aan het bestrijden van eenzaamheid. Het Sportakkoord maakt onderdeel uit van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Leidschendam-Voorburg, waarin zorg, gemeente en maatschappelijke partijen met elkaar toewerken naar een gezonde generatie in 2040. De ambitie is om nog meer de verbinding en samenwerking te bevorderen tussen de sport- en beweegaanbieders (verenigingen en commercieel) onderling, maar ook met bijvoorbeeld kinderopvang en onderwijs, cultuur en organisaties vanuit welzijn en gezondheidszorg, zodat de doelstellingen kunnen worden gerealiseerd. 30

Stand van zaken: Bij het Sportakkoord krijgen sportverenigingen of sportorganisaties met initiatieven die vallen onder de thema’s van het Sportakkoord een bijdrage vanuit bijbehorende budget. Ook krijgen de verenigingen ondersteuning door middel van sportservices. Deze sportservices zijn bijvoorbeeld trainerscursussen of workshops binnen de thema’s van het sportakkoord. Er is ingezet op het verstevigen van verenigingen. En het vergroten van de veiligheid bij verenigingen. Dit is gedaan door bijvoorbeeld het inzetten van opleidingen en ondersteuning voor vrijwilligers en verenigingen. Vooruitblik: De komende periode staat in het teken van het toetsen van de doelstellingen van het lokaal Sportakkoord. Waar nodig sturen we hierin met de betrokken partijen bij. Gezien het laatste jaar van het lokaal Sportakkoord bijna ingaat. Daarnaast gaan we ons oriënteren op het vormgeven van nieuw sportbeleid, dat van kracht zal gaan vanaf 2027. Speerpunten: 

Sportakkoord 2.0 Hierin staan afspraken met organisaties voor sport en bewegen over het beleid rondom sporten en bewegen voor de periode 2023-2026 met de focus op 6 thema’s. In 2025 ligt de focus op het thema Vitale sportaanbieders. Het versterken van sportverenigingen door bijvoorbeeld opleidingen en ondersteuning voor vrijwilligers en verenigingen. We doen dat vooral door financiële bijdrage via de voucherregeling van het sportakkoord en door de sportservices van NOC/NSF.



Start 'rolmodellen in de wijk' voor zowel sport als cultuur De gemeente gaat meer werken met rolmodellen in de gemeente om inwoners te inspireren meer gebruik te maken van sportfaciliteiten en cultuuraanbod. Met combinatiefunctionarissen worden projecten ontwikkeld op het gebied van cultuurparticipatie en sport- en bewegen om deze rolmodellen te vinden en in te zetten.



Sportaccommodaties Bij sportaccommodaties vinden naast de reguliere onderhoudswerkzaamheden (zie beheerplan sportparken 2024-2028) op de sportparken de volgende projecten plaats; Voor de Voorburgse Rugby Club vindt de planvorming en realisatie van de kleedruimten plaats. De banen op tennispark Overdam in Leidschendam worden gerenoveerd. Het project veiligheid in en rond sportparken wordt afgerond.



Sport en bewegen in de buitenruimte De gemeente gaat aan de slag met het bevorderen en stimuleren van inwoners om meer te gaan bewegen. Met de combinatiefunctionarissen worden aanvullende activiteiten ontwikkeld voor sport en bewegen, ook voor in de openbare buitenruimte. Daarbij worden de bestaande voorzieningen, beweegprogramma’s en activiteiten opgenomen in een digitaal platform voor inwoners en organisaties die zich bezighouden met sporten en bewegen in de openbare buitenruimte.

Status

31

Cultuur Cultuureducatie en cultuurparticipatie worden versterkt door binnen de culturele sector in te zetten op sociaal maatschappelijke waarde van cultuur en daar aan gerelateerde projecten en activiteiten, bijvoorbeeld door de module welzijn op recept uit te breiden met cultuur op recept. Drempels nemen we weg door subsidiemogelijkheden en andere regelingen bekender te maken onder verschillende doelgroepen. Het cultureel erfgoed van de gemeente is zichtbaar in de openbare ruimte en wordt beleefbaar gemaakt in het museum en door vrijwilligersorganisaties. Daarnaast werkt de gemeente aan het visualiseren van de omgeving in de 17e eeuw via een app. Hierdoor wordt de rijke historie van de gemeente virtueel ondersteund. De eerste visualisaties zijn in 2024 gepresenteerd en dit programma wordt doorgezet in 2025. Een cultuurmakelaar zorgt voor het aanjagen van het culturele veld en helpt bij het werven van fondsen. Stand van zaken: Met de uitvoering van de cultuurvisie en de inzet van de cultuurmakelaar versterken we het culturele veld in de gemeente. Zo heeft de cultuurmakelaar een sessie georganiseerd voor cultuurpartners waarin zij voorlichting hebben gekregen over fondsenaanvraag. Tegelijkertijd faciliteert de makelaar verbindingen in het culturele veld en zorgt voor implementatie van cultuur op recept. Via de Eerste Turap zijn extra middelen toegekend voor de vakgroep Erfgoed.

Op het moment is de vakgroep in gesprek met verschillende partijen ten behoeve van het behouden van erfgoed en het wegwerken van achterstanden. Er worden gesprekken gevoerd met partijen die onze erfgoeddata kunnen verwerken en beter inzichtelijk kunnen maken en met partijen die de vakgroep kunnen ondersteunen bij het onderzoek naar mogelijk nieuwe monumentaanwijzingen. De Gebiedsbiografie die bijdraagt aan het beleven van erfgoed, wordt op dit moment geredigeerd en vormgegeven

Vooruitblik: Komende periode werken we aan een cultuureducatieplan, waarin onder andere het cultuurmenu wordt meegenomen. Ook werken we samen met het Huygensmuseum verder aan de meerjarenafspraken. Uiteraard blijft ook komende periode uitvoering gegeven worden aan de cultuurvisie. Aan het eind van dit jaar beoogd de vakgroep erfgoed opdrachten te hebben verstrekt voor het verwerken en inzichtelijk maken van onze erfgoeddata en de ondersteuning bij het onderzoek naar mogelijk nieuwe monumentaanwijzingen. De planning voor de Gebiedsbiografie is dat deze eind van dit jaar gepubliceerd is.

Speerpunten: 

Uitvoeringsplan cultuureducatie met culturele basis De gemeente stelt een Uitvoeringsplan cultuureducatie voor Culturele basis op. De kern hierbij wordt gevormd door: aandacht voor de jeugd, opstellen kaders en opdrachtomschrijving voor basisprogramma.



Opstellen meerjaren-exploitatieovereenkomst met Huygensmuseum De gemeente stelt samen met het museum een exploitatieovereenkomst op met een inhoudelijke en financiële paragraaf. Belangrijke punten hierbij zijn een gedegen bedrijfsvoering, toekomstbestendigheid en de cultuurvisie.

Status

32



Bibliotheken van de toekomst in Voorburg en Leidschendam Er worden twee nieuwe bibliotheeklocaties ontwikkeld. Op de nieuwe bibliotheeklocatie op het Fluitpolderplein in Leidschendam wordt de bibliotheek van de toekomst gebouwd. Voor de bibliotheeklocatie bij de Julianabaan worden de verschillende scenario’s ter besluitvorming voorgelegd.

Openbaar groen De gemeente zet in op het behoud en versterking van haar groene karakter in de omgevingsvisie (2025/2026). Er wordt geïnvesteerd in het vergroten van de variatie, beleving en areaal van het openbaar groen, en in verbeterde verbindingen tussen stedelijk en buitengebied. Een ecologische scan helpt knelpunten te identificeren, waarna tactische maatregelen in 2025 de biodiversiteit en ecologische waarde moeten vergroten. Het Groenactieplan (2024-2026) bevat maatregelen voor vergroening, biodiversiteit en klimaatgbestendigheid, zoals groen-blauwe schoolpleinen, tiny forests en het ondersteunen van bewonersinitiatieven. Bij rioolvervanging en herbestratingsprojecten worden vergroenings- en klimaatadaptieve maatregelen genomen. In 2025 worden nieuwe buurtvisies en ontwerpen uitgewerkt. Projecten zoals de Loozone, Park Vreugd & Rust en Duin Horst & Weide richten zich op restauratie, landschapsontwikkeling en het versterken van de natuurkwaliteit, met een integrale aanpak voor een gezond en aantrekkelijk leefgebied. Daarnaast wordt in 2025 het beheer en onderhoud van de openbare ruimte uitgevoerd conform de wijkgroenbeheerplannen. Stand van zaken: Groenactieplan (GAP) Het GAP (2024-2026) (iBabs 3443) bevat concrete maatregelen om Leidschendam-Voorburg verder te vergroenen en klimaatbestendiger te maken.

In 2025 worden diverse onthardings- en vergroeningsmaatregelen uitgevoerd. Daarnaast is een plan van aanpak opgesteld voor het transformeren van schoolpleinen naar groenblauwe schoolpleinen. Vreugd & Rust Het project ‘Tuinmuren’ is afgerond; de aanvraag voor subsidievaststelling is momenteel in behandeling. Het bouwplan voor het dierenverblijf is gereed. Voor het projectonderdeel brug langs de Vliet wordt de planning uitgewerkt. Duin, Horst & Weide De Landschapstafel is gestart met de voorbereiding en uitvoering van projecten uit het nieuwe Uitvoeringsprogramma 2024-2028. Daarnaast loopt het traject voor de analyse van ecologische en recreatieve verbeteringen in de Loozone en de Centrale groenzone.

33

Vooruitblik: Groenactieplan De komende twee jaar wordt jaarlijks een deel van deze maatregelen uitgevoerd. In 2025 volgen nog meer vergroeningsmaatregelen, zoals het toevoegen van meer en ecologisch groen, het vergroten van boomspiegels, onthardingsmaatregelen en het intensiveren van een gefaseerd maaibeleid (Mariënpark/Raadhuispark). Met scholen wordt gewerkt aan de realisatie van groenblauwe schoolpleinen. Vreugd & Rust De bouw van het nieuwe dierenverblijf start dit najaar. Voor het projectonderdeel brug langs de Vliet is de start voorzien december 2025. Daarnaast zijn de werkzaamheden aan de plantvakken voor de komende vier jaar gefaseerd ingepland. Duin, Horst & Weide De Landschapstafel werkt verder aan de voorbereiding en uitvoering van projecten uit het Uitvoeringsprogramma 2024-2028. In de tweede helft van 2025 vinden ontwerpateliers plaats voor de ecologische en recreatieve verbetering van de Loozone en de Centrale groenzone.

Speerpunten: 

Uitvoeren van acties uit het Groenactieplan Met het Groenactieplan willen we de biodiversiteit en ecologische waarde van het landschap vergroten. Een ecologische scan helpt hierbij knelpunten te identificeren, waarna gerichte maatregelen uitgevoerd worden. Voor de jaren 2026-2027 stellen wij een nieuw Groenactieplan op.



Inventarisatie vergroeningsmaatregelen herinrichting buitenruimte Voorburg Noordnoord Om biodiversiteit te versterken en hittestress tegen te gaan, inventariseren we in 2025 de vergroenings- en klimaatadaptieve maatregelen voor de integrale herinrichting van de buitenruimte in Voorburg Noord-noord.



Afronden herontwikkeling en restauratie park Vreugd & Rust In 2025 realiseren we een nieuwe brug langs de Vliet en renoveren we de plantvakken op de overplaats van park Vreugd & Rust (deel tussen het Oosteinde en de Parkweg) zoals in het instandhoudingsplan is voorgesteld.



Uitwerken programma Duin, Horst & Weide In 2025 geven we uitvoering aan de projecten van Leidschendam-Voorburg uit het uitvoeringsprogramma; de Loozone en Leidschendammerhout.



Planvorming Leidschendammerhout (Uitvoeringsagenda Vlietzone) In 2025 leveren we, in samenwerking met de provincie, een gebiedsplan voor de ontwikkeling van het Leidschendammerhout ten behoeve van een integrale gebiedsaanpak. Hierbij leggen we een koppeling met DHW.

Status

34

Toelichting afwijking speerpunt: Toelichting afwijking speerpunt: Gereed eerder in Q1 2026. Er is intern een start gemaakt met inventariserende werkzaamheden tbv het opstellen van het gebiedsplan en de agenda. Mogelijke ontwikkelingen in of in de omgeving van het gebied maken het op dit moment niet mogelijk de plannen breed ook al concreet uit te werken. De verwachting is dat hier in september 2025 mee gestart kan worden.

Financiële mutaties Onderwerpen Sport, cultuur en recreatie

Mutatie baten

Mutatie Effect lasten begr. saldo

Meicirculaire gemeentefonds 1. Meicirculaire 2025

40

-40

-147

147

50

-102

99

-99

Mee- en tegenvallers 2. Actualisatie kapitaallasten 3. Huygensmuseum

-52

Budgettair neutraal 4. Effect nieuwe CAO 5. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

-50

-50

6. Indexatie Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

12

12

7. Voorziening onderhoud gebouwen

142

-142

-14

14

133

-222

Budgetoverhevelingen 8. Koloniaal- en slavernijverleden Totaal Sport, cultuur en recreatie

-89

Bedragen x € 1.000

Toelichting 1 Meicirculaire 2025 De effecten van de meicirculaire 2025, waarover de raad via de budgetbrief (iBabs 3906) is geïnformeerd, worden voor 2025 verwerkt. 2 Actualisatie kapitaallasten Het investeringsplan is naar aanleiding van de Jaarrekening 2024 en de verwachte faseringen voor 2025 bijgesteld,. Dit leidt tot wijzigingen in de kapitaallasten (rente en afschrijvingen) in bijna alle programma’s. 3 Huygensmuseum Het Huygensmuseum heeft betalingsachterstanden van huurfacturen. Om de uitvoering van de het nieuwe meerjarenbeleidsplan 2025-2030 mogelijk te maken wordt het museum gesteund door als uitzonderlijke maatregel de huurachterstand voor locatie Notarishuis over 2024 kwijt te schelden. Tevens wordt er een compensatie verstrekt zodat de huur over 2024 van locatie Hofwijck voldaan kan worden.

35

4 Effect nieuwe CAO Op 17 april 2025 is de nieuwe Cao Gemeenten afgesloten. De nieuwe Cao loopt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. De effecten van deze nieuwe Cao zijn verwerkt in de begroting ten laste van de stelpost loonstijging. 5 Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Vanuit het Rijk kreeg de gemeente geld voor het uitvoeren van het preventie akkoord en het sportakkoord. Deze akkoorden zijn vanaf 2024 onderdeel geworden van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en worden via deze mutatie ook budgettair onderdeel van het GALA. 6 Indexatie Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Betreft de financiële verwerking van de jaarlijkse indexatie die de gemeente LeidschendamVoorburg in 2025 voor de Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord van het Rijk heeft ontvangen. Hierdoor liggen de budgetten iets hoger dan begroot. 7 Voorziening onderhoud gebouwen De ophoging van de totale dotatie van € 740.000 als gevolg van de herijking van het MJOP (iBabs 3915) was opgenomen in de 1e Turap 2025. Deze wordt nu verdeeld over de programma's waarop de lasten van de panden betrekking hebben. 8 Koloniaal- en slavernijverleden In de meicirculaire 2025 heeft Leidschendam-Voorburg geld ontvangen voor het herdenken van het Koloniaal- en slavernijverleden.

De plannen voor de herdenking lopen over de jaarwisseling heen, waardoor een gedeelte van het budget pas in het volgende jaar besteed wordt.

36

6. Sociaal domein Omschrijving De gemeente is in het Sociaal Domein verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) en Jeugdzorg. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor de Inkomensondersteuning en de (re-)integratie naar werk. Sinds 2022 draagt de gemeente de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Wet Inburgering.

Wat willen we bereiken? De taken van de gemeente in het sociaal domein zijn belegd in onder andere de volgende wetten: Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning, Participatiewet, Wet inburgering, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en de Wet hersteloperatie toeslagen. De gemeente vindt het vanuit deze wetten belangrijk dat het inwoners lukt alledaagse taken zelf te doen en met elkaar in contact te komen zodat maximaal haalbare participatie in de samenleving mogelijk is voor elke inwoner. De gemeente zet hier, samen met partners en inwoners op in, door: • Inwoners te helpen die dit het hardst nodig hebben. • Inwoners te ondersteunen om zoveel mogelijk op eigen benen te staan. • Inwoners sneller ondersteuning te bieden zodat problemen niet groter worden. • Inwoners aan te moedigen sociaal te participeren in de gemeenschap. • De samenwerking met onze partners verder te versterken. • Te kijken hoe hulpverleners ondersteuning kunnen combineren, zodat inwoners met minder instanties te maken hebben. • De maatschappelijke kracht in de gemeente te versterken. Deze uitgangspunten komen terug in verschillend sociaal beleid van de gemeente, zoals het aangescherpte sociaal kompas, minimabeleid, schuldhulpverleningsbeleid, re-integratie- en participatiebeleid, Wmo beleid, lokale jeugdbeleid en de visie sociaal minimum.

Sociaal-maatschappelijke vraagstukken zijn steeds meer onderling verweven en daarom vraagt dit van ons om de uitvoering in samenhang te organiseren. Ook de toegang tot de dienstverlening vanuit het sociaal domein is hierin meegenomen. In de toekomst gaat mogelijk landelijk de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) van kracht. Het is nog onbekend wanneer deze wet daadwerkelijk wordt ingevoerd. Om de sociale basis verder te versterken gaan we in 2025 verder met het aanpassen van de subsidiesystematiek en het laten vaststellen van de nieuwe subsidieregelingen. In de Visie Sociale basis (najaar 2024) hebben we uitgewerkt wat er wel en niet onder sociale basis valt en wat de leidende principes zijn zodat dit meer richting geeft voor de ontwikkeling van de diverse beleidsdocumenten. Belangrijk uitgangspunt hierbij is dat de gemeente de regierol pakt. Dit geeft duidelijkheid voor alle betrokken partijen en kunnen doelen beter behaald worden. We zetten in op het vergroten en ondersteunen van de maatschappelijke kracht. Daarnaast beoordelen we of de huidige voorzieningen (informatievoorziening en locaties) nog passend en toegankelijk zijn voor iedereen in LeidschendamVoorburg die dit nodig heeft.

37

Wat gaan we ervoor doen? Jeugdhulp Ieder kind heeft recht op een veilige omgeving waarin het zich naar vermogen kan ontwikkelen tot een zelfredzame inwoner die positief bijdraagt aan de samenleving. Om dat te bereiken wordt ingezet op het realiseren van een kansrijke, veilige en gezonde omgeving in en om het gezin. Die omgeving staat onder druk door maatschappelijke kwesties zoals prestatiedruk en bestaansonzekerheid die niet alleen met jeugdhulp kunnen worden opgelost. Door het voeren van het 'fundamentele gesprek' over opgroeien, opvoeden en ontwikkelen, wordt ingezet op een gezamenlijke verantwoordelijkheid, gericht op duurzame oplossingen die bewezen effectief zijn en gebaseerd zijn op een brede, stevige analyse in plaats van symptoombestrijding. Dat betekent dat een probleem niet automatisch wordt opgelost met jeugdhulp wanneer de oorzaak in onderwijs, prestatiedruk of schuldenproblematiek ligt. We zien het kind als talent. Deze maatschappelijke uitdaging doen we samen met ouders, jeugdigen, onderwijs, huisartsen, zorgaanbieders en overige maatschappelijke partners. Uitgangspunt daarbij is dat jeugdhulp beschikbaar en toegankelijk is als hulp noodzakelijk is. Halverwege 2024 maken circa 1.489 kinderen gebruik van een vorm van geïndiceerde jeugdhulp.

Stand van zaken: Vanuit het actieplan jeugd is een inhoudelijke lijn ingezet om tot een halvering van de jeugdhulp te komen in 2030. Daarvoor is ingezet op: • De vorming van een alliantie die input geven voor een stevige pedagogische basis en een stopstrategie. • Intensiveren van de samenwerking met de huisartsen en de POH-ers en de consulenten. • Het realiseren van een collectief aanbod voor ouders (training “het begint bij mij”). De trainingen hiervoor zijn gestart. • Besluitvorming op proces realiseren voor een fundamentele herziening van de verordening jeugdhulp. • Investeren in alternatieven voor jeugdvervoer. • Jeugdhulp niet inzetten als overbruggingshulp WLZ. • Lokaal en regionaal worden actie ingezet om tot inclusief onderwijs te komen. • Sturen op maatwerkcontracten zodat dit alleen wordt gedaan als er geen passend aanbod is. • Onderzoek naar het instellen van een plafond voor toewijzingen naar specialistische zorg. • In raadsbrief 4373 “uitgangspunten sterkere basis jeugd” zijn nieuwe uitgangspunten benoemd die horen bij de koerswijziging van het jeugdbeleid. • Er wordt gewerkt aan een stopstrategie om met zorgvormen te stoppen die problematiserend werken en/of het normale leven verstoren. Vanuit de inhoud wordt invulling gegeven aan de taakstelling én ontstaat (financiële) ruimte voor het versterken van de pedagogische basis.

Voor de regionale inkoop jeugdhulp is het inkoopkader jeugdhulp Haaglanden (4180) in mei vastgesteld door de raad. Op basis van het inkoopkader wordt het inkoopproces verder vormgegeven met inachtneming van de inhoudelijke doelstellingen. In 2025 is gestart met de nieuwe regiovisie huiselijk geweld en Kindermishandeling in regio Haaglanden. Actuele onderwerpen op het snijvlak van zorg en veiligheid zijn femicide (vrouwenmoord) en intieme terreur, deze worden in de nieuwe regiovisie opgenomen. Afgelopen jaren is intensief geïnvesteerd in het versterken van de samenwerking van de lokale teams (LV: lokale kamer), ketenpartners en Veilig Thuis. In 2025 is in regio Haaglanden besloten de Routekaart naar Veiligheid te omarmen als kader voor de samenwerking in de aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling.

38

Vooruitblik: Vanuit het actieplan jeugd volgt in 2025 nog: • Investeren in alternatieven voor jeugdvervoer. • Inzet van een toets medewerker (T-medewerker) in de toegang. Na de zomer zal de toets medewerker starten met het toetsen van verlengingsaanvragen. • De monitor van het actieplan is vol in ontwikkeling zodat goed zicht ontstaat op de acties en het goed mogelijk is om bij te sturen als dat nodig is. De regionale inkoop wordt in de tweede helft van 2025 geconcretiseerd zodat de daadwerkelijke inkoop tijdig kan beginnen. De inkoop moet voor 1 juli 2026 zijn afgerond zodat er nog een half jaar de tijd is voor de implementatie. Lokaal wordt, in afstemming met het onderwijs, bekeken welke ondersteuning noodzakelijk is om inclusieve kinderopvang en onderwijs te realiseren. Daarvoor is verschuiving noodzakelijk van budgetten die nu regionaal worden ingezet. Om bij de regionale inkoop de besparingsopgave te halen is het nodig om lokaal in te zetten op de toegang en op regie en coördinatie vanuit de gemeente. Intentie is om na de zomer van start te gaan met in kaart brengen wat er nodig is voor het goed organiseren van de Toegang binnen het Sociaal Domein.

Speerpunten: 

De pedagogische basis versterken In 2025 wordt de pedagogische sociale basis in beeld gebracht en waar nodig verstevigd, zodat een sterke pedagogische basis wordt gerealiseerd. Pedagogische partners werken vanuit een gedeelde visie waarbij het kind centraal staat. Veel problemen liggen niet bij het kind maar in de context rond het kind. Passende ondersteuning voor het normale opvoeden, opgroeien en ontwikkelen is beschikbaar. Ook hier is ondersteuning zo veel mogelijk collectief, zodat ouders en jongeren ook van elkaar kunnen leren. Om de pedagogische sociale basis te versterken wordt er budget beschikbaar gesteld voor interventies binnen het voorliggend veld. Dit is in lijn met de Lokale Educatieve Agenda (LEA), met als doel de inzet van jeugdhulp te voorkomen.



In 2030 is het gebruik van jeugdhulp op het niveau van 2015 en hiermee zetten we in op een halvering van jeugdhulp. De alsmaar toenemende kosten in de jeugdhulp zijn een symptoom van dieper liggende maatschappelijke vraagstukken, waarbij inmiddels 1 op de 7 kinderen een vorm van jeugdhulp ontvangt. Het bewijst dat het huidige stelsel van jeugdhulp onhoudbaar is, en in zichzelf een prikkel heeft om uit te breiden. In het belang van de ontwikkeling van kinderen en jongeren in deze gemeente, is het zaak om de pedagogische basis te versterken en de jeugdzorg beschikbaar te houden voor die groep die vanwege hun zware problematiek hier het meest baat bij hebben. Het college werkt aan een actieplan om met dit doel voor ogen de jeugdhulp fundamenteel anders vorm te geven. In aanvulling op de acties uit de Hervormingsagenda, wordt ingezet op meerjarige interventies om maatschappelijke problemen die nu nog worden opgelost met jeugdhulp, anders aan te pakken. Ook wordt ingezet op afbakenen van de jeugdhulp, op het versterken van de toegang en op collectief aanbod in plaats van individueel. Zo wordt in 2025 collectief aanbod georganiseerd zoals de psycholoog op school of collectieve ambulante ondersteuning aanvullend op de zorgstructuur van de scholen zelf.

De maatregelen uit dit actieplan moeten, in aanvulling op de besparing uit de Hervormingsagenda jeugd, een financieel effect hebben van € 600.000 in 2025, oplopend tot € 2,1 miljoen in 2028. Daarnaast vormt deze inhoudelijk gedreven aanpak een kans om het niet alleen écht anders te gaan doen, maar het ook écht beter te gaan doen voor onze jeugd in onze gemeente.

Status

39

Toelichting afwijking speerpunt: De inzet van actieplan is gericht op lichte vormen van ondersteuning waarbij de vraag gesteld kan worden of inzet van jeugdhulp de oplossing is van het probleem. Als het uitgangspunt is dat het kind normaal gedrag laat zien in de omgeving waarin het opgroeit, moet de ondersteuning ook hierop gericht zijn. In het kader van baat het niet, schaadt het wel, kan het juist schadelijk zijn voor kinderen om jeugdhulp in te zetten terwijl de oorzaak in de context ligt. Lokaal zien we op dit moment:  Dagbehandeling: daling in aantal jongeren en in kosten.  Verblijf: stijging in aantal jongeren en een forse stijging in de kosten.  Ambulant: lichte dalen aantal jongeren en een stijging in de kosten  GGZ: lichte stijging aantal jongeren en een stijging in kosten De actie ‘verstevigen samenwerking huisartsen’ vanuit het actieplan gaat waarschijnlijk bijdragen aan het stabiliseren van het volume en de kosten vooral bij de GGZ..



Programma's voor jeugdhulp realiseren Landelijk en regionaal lopen er meerdere programma’s die niet vrijblijvend zijn, zoals de Hervormingsagenda jeugd en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. De noodzakelijke acties worden uitgevoerd, waarbij de lokale lijn rond collectieve inzet en het normale opvoeden, opgroeien en ontwikkelen als uitgangspunt wordt gehanteerd. Toelichting afwijking speerpunt: Toekomstscenario kind en gezinsbescherming 0-100: In de meicirculaire van het rijk is geen geld beschikbaar gesteld voor het toekomstscenario. Veilig Thuis als de GI's zijn naar aanleiding van de inhoudelijke landelijke lijn uit het landelijk overleg gestapt. Op dit moment ligt het landelijk overleg stil als gevolg van de val van het kabinet. Regionaal wordt in de proeftuin doorgewerkt aan de nieuwe werkwijze van het regionaal veiligheidsteam en op lokaal niveau wordt er verder gewerkt aan het neerzetten van een stevig lokaal team. Om en afbouw jeugdhulpPlus: Op 1 juli 2025 waren er 36 jeugdigen uit Haaglanden geplaatst binnen de JHP waarvan 2 uit Leidschendam. Het totaal van de JHP plaatsingen binnen de regio neemt af, ongeveer in lijn met het Boven Regionaal Plan(BRP). Het totaal van de JHP plaatsingen binnen het landsdeel neemt helaas nog nauwelijks af, vanwege een stijging van plaatsingen in andere regio’s binnen het landsdeel.

De stagnatie kan, ondanks positieve ontwikkelingen, verklaard worden door een groeiende behoefte aan een goed alternatief aanbod. Het totaal van de JHP plaatsingen binnen de regio neemt af, ongeveer volgens de beoogde afbouw in het Boven Regionaal Plan(BRP).

Wet maatschappelijke ondersteuning Het hoofddoel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is om inwoners zo lang mogelijk, prettig en veilig, zelfstandig thuis te laten wonen en te laten participeren in de maatschappij. Onder de Wmo vallen maatwerkvoorzieningen, zoals bijvoorbeeld huishoudelijke ondersteuning, begeleiding en hulpmiddelen. Daarnaast ook welzijnsactiviteiten zoals mantelzorgondersteuning en maatschappelijk werk. Behoud van eigen regie en ondersteuning van de zelfredzaamheid staan hierin centraal. Halverwege 2024 ontvingen circa 4.000 inwoners een individuele Wmo-voorziening. De verwachting is dat dit aantal in 2025 door vergrijzing en doordat inwoners langer zelfstandig thuis wonen, licht zal stijgen

40

Stand van zaken: De stijging in het gebruik van Wmo-voorzieningen in Leidschendam-Voorburg blijft vergelijkbaar met de landelijke trend. Dat het beroep op de Wmo landelijk en in onze gemeente stijgt heeft diverse oorzaken, zoals de vergrijzing en de woningnood. Door de vergrijzing zijn er meer ouderen die ondersteuning nodig hebben om zelfstandig (prettig) thuis te kunnen blijven wonen. Door de woningnood kunnen inwoners niet meer makkelijk verhuizen naar een andere passende woning als zij beperkingen gaan ervaren. Hierdoor moeten meer woningen worden aangepast vanuit de Wmo. Ook het beroep op huishoudelijke ondersteuning blijft stijgen door de vergrijzing en het landelijke beleid om ouderen langer zelfstandig thuis te laten wonen. Verder is binnen begeleiding het gebruik van individuele begeleiding toegenomen. Het aantal inwoners dat een beroep doet op woon-, vervoer en rolstoelvoorzieningen blijft stabiel. Wel blijft de aanpassing van het bouwbesluit in 2024 extra druk bij dit onderdeel van Wmo geven. Scootmobielen mogen vanwege de brandveiligheid niet langer in algemene ruimtes worden gestald. Hierdoor moet er per inwoner gezocht worden naar een passende oplossing voor de stalling van de scootmobiel, wat extra inzet en kosten met zich meebrengt. Als gevolg van de totale stijging in het gebruik van Wmo-voorzieningen stijgen de kosten in 2025 meer dan eerder was voorzien.

Hier tegenover staat een positieve ontwikkeling in de eigen bijdrage, maar dat is onvoldoende om de stijgende kosten volledig te dekken. Op basis van de huidige verordening wordt er bij de inzet van begeleiding geen eigen bijdrage gevraagd. Bij de nieuwe Wmoverordening wordt voorgesteld om vanaf 2026 ook bij de inzet van begeleiding een eigen bijdrage te innen.

Vooruitblik: Het nieuwe Wmo-beleid is in het najaar 2025 vastgesteld en de nieuwe verordening zal per 1 januari 2026 ingaan. Hiermee zullen onder andere de pgb tarieven voor huishoudelijke ondersteuning en begeleiding worden aangepast naar een passend tarief voor 2026. Het kabinet wilde per 1 januari 2027 weer een inkomensafhankelijke eigen bijdrage gaan invoeren, maar door de val van het kabinet is dit wetsvoorstel controversieel verklaard. Hiermee zal de invoering de wetswijziging ook vertraging oplopen. Deze inkomensafhankelijke eigen bijdrage was bedacht omdat met het huidige abonnementstarief de druk op het Wmo-gebruik fors is toegenomen. Met de invoering komt er mogelijk verandering in het stijgende gebruik van voorzieningen, maar wat het effect precies zal zijn moet blijken na de invoering.

Speerpunten: 

Implementatie van het nieuwe Wmo-beleid Het nieuwe Wmo-beleid is in 2025 vastgesteld en wordt geïmplementeerd naar concrete acties, zoals het aanpassen van de Verordening en de beleidsregels in de richting van zelfregie, maatschappelijke kracht en best passende hulp.



Extra inzet vanuit integraal zorgakkoord (IZA) en gezond en actief leven akkoord (GALA) Er wordt vanuit IZA/GALA (tijdelijke middelen) ingezet op het ondersteunen van ouderen en op het gebied van mentale gezondheid. Voorbeelden hiervan zijn valpreventie, mantelzorgondersteuning, een pilot met een ‘digitale koffer’ met domotica-mogelijkheden die ouderenadviseurs meenemen bij huisbezoeken (start pilot in 2025) en bewustwording van voorbereid zijn op langer zelfstandig thuis wonen.

Status

41



Toeleiding Beschermd Wonen (BW) Vanaf 2025 ligt de toeleiding naar Beschermd Wonen niet langer bij de centrumgemeente, maar wordt dit een gemeentelijke taak. Dit volgt uit regionale afspraken. Dit betekent dat inwoners zich direct melden bij onze gemeente en begeleid worden naar een passende woonvorm. Daarnaast volgen wij de ontwikkelingen rondom de hervorming van beschermd wonen, nadat de wetswijziging hierover controversieel is verklaard.

Werk en inkomen Zowel landelijk, regionaal als lokaal spelen verschillende ontwikkelingen die invloed hebben op Werk en Inkomen. Landelijk staan in 2025 de herziening van de Participatiewet en de invoering van de Wet van school naar duurzaam werk op de agenda van het Rijk. De implementatie hiervan is aan gemeenten. Regionaal werken we aan het opzetten van een Regionaal Werkcentrum en lokaal implementeren we in 2025 het herziene schuldhulpverleningsbeleid en het nieuwe minimabeleid. Verder werken we samen met de Binnenbaan aan meer variëteit in beschut werk en in de reintegratietrajecten die deze organisatie aanbiedt. Ook is er aandacht voor het versterken van de dualiteit (het tegelijk leren van de taal en participeren in de maatschappij) binnen inburgering en voor het opstellen van nieuw inburgeringsbeleid. Tot en met 2024 ontvingen we extra middelen van het Rijk om de Wet Inburgering uit te kunnen voeren, vanaf 2025 zijn de structurele middelen te laag om de uitvoeringskosten te compenseren. De VNG heeft een brief gestuurd naar het Rijk en aangegeven dat alle gemeenten vanaf 2025 tekorten hebben. Het Rijk heeft toegezegd dit in ieder geval vanaf 2026 te compenseren. Wat betreft de uitvoering: halverwege 2024 ontvingen circa 1.600 inwoners een bijstandsuitkering. In vergelijking met begin dit jaar is het bijstandsbestand licht gedaald.

Landelijk wordt vanuit het Centraal Planbureau verwacht dat het aantal uitkeringsgerechtigden juist licht gaat stijgen in 2025. Hoewel we op dit moment een lichte daling zien, wordt het wel steeds lastiger om inwoners met een uitkering uit te laten stromen naar werk. We merken dat inwoners een steeds langere afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Dit wordt landelijk ook gezien. Voor het aantal kinderen in armoede is de landelijke verwachting dat dit licht stijgt. Zo zetten we specifiek in op kinderen in het nieuwe gemeentelijke minimabeleid. Stand van zaken: Op 27 juni 2025 is in samenwerking met de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal het Regionaal Werkcentrum in Zoetermeer geopend. Op 7 juli 2025 volgde de opening van het lokale Werkcentrum in de bibliotheek in Voorburg. Voor de herziening van de Participatiewet in Balans is een werkgroep opgericht die momenteel uitvoering geeft aan concrete aanbevelingen van de VNG en Divosa. In het kader van de Wet school naar werk is in regionaal verband een werkgroep opgericht met alle betrokken partijen. De werkgroep heeft inmiddels een plan van aanpak opgesteld om uitvoering te geven aan de wet. De gemeente werkt aan de implementatie van het minimabeleid, volgens het vastgestelde Implementatieplan zoals opgenomen in de planning van het beleidsplan Dynamisch minimabeleid 2024 en verder.

De verordening Individuele Inkomenstoeslag en de beleidsregels Bijzondere Bijstand en Minimabeleid zijn vastgesteld. Wat betreft de tool voor inwoners is de keuze gevallen op de Voorzieningenwijzer. De tool is inmiddels voor alle inwoners te raadplegen. De beleidsregels alleenverdienersproblematiek zijn vastgesteld door het college. Hierdoor kon vanaf 1 juli gestart worden met ambtshalve uitkering aan een doelgroep die door een ongelukkige samenloop van weten regelgeving te weinig toeslagen ontving.

42

Vooruitblik: In het najaar wordt het lokale Werkcentrum in Leidschendam geopend op een nog nader te bepalen locatie. Verder wordt gewerkt aan de evaluatie van de participatieconsulenten, matchmakers en leerwerkmakelaars. In 2026 wordt nieuw beleid ontwikkeld voor niet-uitkeringsgerechtigden; de voorbereidingen hiervoor zijn in volle gang. Binnenkort wordt een nieuwe dienstverleningsovereenkomst vastgesteld met De Binnenbaan voor de wsw en voor nieuw beschut voor een termijn van 5 jaar. Voor het onderdeel re-integratie geldt de overeenkomst voorlopig voor 2 jaar. Zoals opgenomen in het minimabeleid zal 2025 het laatste jaar van de Gemeentepolis zijn. Het college stelt voor het einde van het jaar een nieuwe Regeling Hoge Zorgkosten vast. Wat betreft de alleenverdienersproblematiek spant het college zich in om te realiseren dat inwoners vanaf 1 november ook zelf een aanvraag kunnen indienen. Voor 2026 heeft de raad extra budget beschikbaar gesteld voor vroegsignalering schulden. Dit wordt opgenomen in het uitvoeringsplan dat wordt opgesteld in het kader van het bredere schuldhulpverleningsbeleid. Daarnaast wordt geïnventariseerd welke gevolgen de nieuwe Participatiewet in Balans heeft voor het minimabeleid. De raad kan de komende maanden de raadsbrief ontvangen over de Evaluatie participatieconsulenten, matchmakers en leerwerkmakelaars verwachten.

Speerpunten: 

Implementeren van nieuw minimabeleid In 2025 implementeren we het nieuwe minimabeleid. Centraal hierin staat het stimuleren om inwoners mee te laten doen in de samenleving en werken te laten lonen, waarbij aandacht is voor de menselijke maat. Wij monitoren het gebruik van de regelingen. In tweejaarlijkse gesprekken met de partners wordt het gebruik onder andere ook besproken. De gemeenteraad wordt geïnformeerd over het minimabeleid via de Armoedemonitor en de Sociaal Domein-monitor.



Versterken van de uitvoering en herziening Participatiewet Om de dienstverlening te versterken trekken wij lessen uit de evaluatie van de welzijnsgesprekken met inwoners. Tegelijkertijd is de verwachting dat het Rijk de herziene Participatiewet en de wet Van school naar duurzaam werk invoert en implementeren we deze wetten. De implementatie hiervan heeft invloed op de dienstverlening van de gemeente.



Uitvoeren van het re-integratie- en participatiebeleid We voeren het re-integratie- en participatiebeleid uit. Centraal in het beleid staat het begeleiden van inwoners naar werk, mede door de inzet van matchmakers en een leerwerkmakelaar. Consulenten begeleiden inwoners die niet kunnen werken naar participatie. In 2025 zetten we hier extra op in met 2 participatieconsulenten, een leerwerkmakelaar en een matchmaker (zie iBabs 3442). De gemeenteraad wordt over de voortgang van het beleid geïnformeerd in de Sociaal Domein-monitor.



Inspelen op landelijke en lokale ontwikkelingen schuldhulpverlening Het geactualiseerde beleidsplan gaat in 2025 van start. Het plan richt zich op het versterken van curatieve schuldhulpverlening, doeltreffende vroegsignalering, het verstevigen van het netwerk van schuldhulporganisaties en preventie afgestemd op trends in de schuldenproblematiek. De gemeenteraad wordt via de Sociaal Domeinmonitor geïnformeerd over de monitoring van het beleidsplan.

Status

43

Versterkingsprogramma Sterk voor Noord De wijken Heuvel/Amstel en Prinsenhof worden extra ondersteund vanuit drie opgaven: Jeugd en Onderwijs, Financiële zelfredzaamheid en Fijn en veilig wonen. Het versterkingsprogramma Sterk voor Noord is een wijkgerichte aanpak, die extra inzet op ondersteuning van inwoners in deze wijken om de kansengelijkheid te vergroten en de leefomgeving te verbeteren. Om kinderen met achterstanden eerder in beeld te hebben wordt er ingezet op versterken van de voorschools educatie en huiswerkbegeleiding. Om ouders te versterken in hun rol, wordt ook ouderparticipatie vergroot. Vanuit Financiële Zelfredzaamheid, wordt ingezet op het voorkomen en begeleiden bij schulden. Ook op het versterken van het taalonderwijs bij laaggeletterdheid (in het Nederlands) en verhogen van maatschappelijke participatie van inwoners met een uitkering door het inzetten van participatieconsulenten. Om de sociale cohesie te versterken worden flatcoaches, lief en leed straatjes en activiteiten in de wijk ingezet. De activiteiten hebben daarbij een tweeledig doel zoals verminderen van afval en overlast en gelijktijdig inwoners met elkaar te verbinden.

Stand van zaken: De nieuwe projecten uit het uitvoeringsplan 2025-2026 zijn door partners (waaronder inwoners en gemeentelijke afdelingen) opgestart en de projecten worden uitgevoerd. Aanvullend wordt er gewerkt aan: Fijn en veilig wonen In samenwerking met de afdeling veiligheid toezicht en handhaving (VTH) is er een integrale leefbaarheidsactie gehouden waarbij het thema melden van afwijkende// ongewenst situaties is. Daarnaast is er een schouw gehouden in de Amstel en Heuvelwijk. De signalen die daar zijn opgehaald worden opgepakt. Jeugd, jongeren en onderwijs Ter overbrugging tot nieuwe subsidies jongerenwerk die ingaan vanaf 2026 is er geïnvesteerd in jongerenwerk veiligheid aanvullend op het reguliere aanbod. De inzet van dit jongerenwerk is binnen de gehele gemeente. Er is een verkenning gestart naar nieuwe locaties voor de organisaties die nu gehuisvest zijn in de Valkhof (IBCE) en De Haar (stichting Studielokalen). Voor jongeren is er een fonds beschikbaar gekomen om zelf initiatieven aan te dragen. Financiële zelfredzaamheid Door de vele aanvragen voor het nieuwe uitvoeringsplan op het gebied van taallessen is een onderzoek gestart naar het huidige gesubsidieerde en ingekochte taalaanbod van de gemeente. Om in kaart te brengen wat er ontbreekt en wat vanuit programma aangevuld kan worden.

Spreekuren in de Tuinkamer lopen door, zodat inwoners laagdrempelig vragen aan de gemeente kan stellen op het gebied van het sociaal domein zoals participatie, schuldhulpverlening, etc.

Vooruitblik: Uitvoeringsplannen worden uitgevoerd. De huisvestingsvraagstukken De Haar en Valkhof zijn in beeld. Het taalaanbod binnen gemeente wordt afgestemd met de vraag in Leidschendam Noord.

Speerpunten:

Status

Er zijn geen speerpunten aanwezig bij dit beleidsterrein.

44

Financiële mutaties Onderwerpen Sociaal domein

Mutatie baten

Mutatie Effect lasten begr. saldo

Meicirculaire gemeentefonds 1. Meicirculaire 2025

371

-371

1

-1

-300

300

29

-29

Mee- en tegenvallers 2. Actualisatie kapitaallasten 3. Bijzondere bijstand 4. CAO verhoging en uitbreiding capaciteit Veilig Thuis 5. Rijksbudget Gebundelde Uitkering (BUIG)

384

651

-267

6. Werk en Inkomen

367

467

-100

7. Wmo-voorzieningen

155

1.125

-970

361

-361

Budgettair neutraal 8. Effect nieuwe CAO 9. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

78

78

10. Indexatie Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

16

16

11. Lokale teams

41

41

12. Registratie AMV

140

140

13. Stoeltjesgroep

70

-70

14. Voorziening onderhoud gebouwen

18

-18

100

470

16. Langer Zelfstandig Wonen

820

-820

17. Warm welkom nieuwkomers

15

-15

4.005

-2.253

Bestedingsplan reserves 15. Compensatie toeristenbelasting

Totaal Sociaal domein

570

1.752

Bedragen x € 1.000

Toelichting 1 Meicirculaire 2025 De effecten van de meicirculaire 2025, waarover de raad via de budgetbrief (iBabs 3906) is geïnformeerd, worden voor 2025 verwerkt. 2 Actualisatie kapitaallasten Het investeringsplan is naar aanleiding van de Jaarrekening 2024 en de verwachte faseringen voor 2025 bijgesteld,. Dit leidt tot wijzigingen in de kapitaallasten (rente en afschrijvingen) in bijna alle programma’s.

45

3 Bijzondere bijstand Omdat de regelingen in het nieuwe minimalbeleid gefaseerd worden ingevoerd, blijft er in 2025 een deel van het budget onbenut. Onderzocht wordt of een deel van dit budget ingezet kan worden om invulling te kunnen geven aan de punten uit de motie van Pvda/Groen links (Impuls Sociaal beleid) bij de Kadernota 2026-2029. 4 CAO verhoging en uitbreiding capaciteit Veilig Thuis In de begrotingswijziging over 2025 van de gemeenschappelijke regeling GGD-Veilig Thuis (VT) zijn voor het onderdeel Veilig Thuis extra kosten opgenomen, als het gevolg van hogere salarissen in een nieuwe CAO en uitbreiding van de personeelsformatie. De uitbreiding heeft deels te maken met een stijging van het aantal meldingen. 5 Rijksbudget Gebundelde Uitkering (BUIG) De rijksbijdrage van de Gebundelde Uitkering (BUIG) en de bijbehorende uitkeringen zijn opnieuw geprognotiseerd. De definitieve beschikking van 2025 wordt in het najaar verwacht.In het najaar van 2025 wordt de raad geinformeerd over de factoren die de hoogte van de uitkeringen en de rijksbijdrage beinvloeden. 6 Werk en Inkomen Werk en inkomen betreft twee bijstellingen: 1. De uitvoeringskosten van de samenwerking op Werk en Inkomen worden naar rato aan de gemeenten toebedeeld op basis van de gerealiseerde instroom- en uitstroomcijfers.

Aangezien het relatieve aandeel in het aantal bijstandsgerechtigden voor de gemeente Leidschendam-Voorburg gedaald was per 1 januari 2025, dalen de lasten in 2025. Dit is een eenmalig voordeel en kan in 2026 weer andersom zijn. 2. Voor de uitvoering van de Wet Inburgering is een structureel tekort. Hierover zijn de VNG en het Rijk in gesprek, maar vooralsnog is het Rijk niet bereid om dit aan gemeenten te compenseren. In deze Turap wordt voor 2025 het budget voor de uitvoeringskosten van Wet Inburgering eenmalig met € 280.000 verhoogd. 7 Wmo-voorzieningen De kosten voor huishoudelijke ondersteuning zijn als gevolg van de vergrijzing meer gestegen dan verwacht. Ook bij begeleiding is er een hogere stijging van de kosten dan voorzien, wat veroorzaakt wordt doordat de wachtlijsten zijn afgenomen. Een deel van deze stijging wordt gedekt uit de hogere eigen bijdrage. Daarnaast zijn er dit jaar minder hulpmiddelen verstrekt dan begroot. 8 Effect nieuwe CAO Op 17 april 2025 is de nieuwe Cao Gemeenten afgesloten. De nieuwe Cao loopt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. De effecten van deze nieuwe Cao zijn verwerkt in de begroting ten laste van de stelpost loonstijging. 9 Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Vanuit het Rijk kreeg de gemeente geld voor het uitvoeren van het preventie akkoord en het sportakkoord.

Deze akkoorden zijn vanaf 2024 onderdeel geworden van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en worden via deze mutatie ook budgettair onderdeel van het GALA. 10 Indexatie Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Betreft de financiële verwerking van de jaarlijkse indexatie die de gemeente LeidschendamVoorburg in 2025 voor de Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord van het Rijk heeft ontvangen. Hierdoor liggen de budgetten iets hoger dan begroot. 11 Lokale teams In 2025 is er budget in de begroting van de GGD-Veilig Thuis beschikbaar voor het versterken van de Lokale teams op het gebied van huiselijk geweld

46

12 Registratie AMV Omdat Alleenstaande Minderjarig Asielzoekers (AMV) over het algemeen kort verblijven op een opvanglocatie zorgt dit voor hoge registratie lasten bij gemeenten. Hiervoor stelt het Rijk een Specifieke Uitkering (SPUK) ter beschikking. 13 Stoeltjesgroep Een deel van de middelen voor het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden wordt ingezet voor het bekostigen van de Stoeltjesgroep. De Stoeltjesgroep is voor kinderen voor wie een reguliere groep op het kinderdagverblijf wel passend is, maar die net iets meer ondersteuning nodig hebben. 14 Voorziening onderhoud gebouwen De ophoging van de totale dotatie van € 740.000 als gevolg van de herijking van het MJOP (iBabs 3915) was opgenomen in de 1e Turap 2025. Deze wordt nu verdeeld over de programma's waarop de lasten van de panden betrekking hebben. 15 Compensatie toeristenbelasting Vanuit het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) wordt een compensatie verstrekt voor de misgelopen toeristenbelasting. Een deel hiervan wordt ingezet voor burendag, intregatie en aanpassingen in nabije omgeving. Het andere deel wordt gestort in de Reserve Vluchtelingen. 16 Langer Zelfstandig Wonen De besteding van de reserve Langer zelfstandig wonen is evenredig over de jaren heen verdeeld.

Dit komt niet overeen met de werkelijkheidverwachte planning, aangezien er grote initiële investeringen nodig zijn waarna de kosten in de opvolgende jaren lager komen te liggen. Via deze mutatie wordt de financiële planning van de reserve Langer zelfstandig wonen voor 2025 bijgewerkt, zodat de begroting aansluit op de huidige planning.hierop aangepast. 17 Warm welkom nieuwkomers De gemeenteraad van Leidschendam-Voorburg stemde op 27 mei 2025 in met het organiseren van een welkomstfeest voor ongeveer tweehonderd nieuwe bewoners die worden opgevangen in het Holiday Inn-hotel aan het Stationsplein in Voorburg. De kosten voor het feest worden betaald uit de Reserve Vluchtelingen.

47

7. Volksgezondheid en milieu Omschrijving De gemeente is verantwoordelijk voor de inzameling van afval en voor het aanleggen en onderhouden van de riolen. Hiervoor wordt ook belasting geïnd (riool- en afvalstofheffing) welke in principe kostendekkend zijn. Dit zijn de twee grootste onderdelen van dit programma. Daarnaast worden ook nog uitgaven die rondom milieubeheer, begraafplaatsen en de volksgezondheid (zoals infectieziektebestrijding en gezondheidsbevordering) op dit programma verantwoord.