4040 Tweede Tussentijdse Rapportage 2025

Inhoudsopgave Bestuurlijke samenvatting.........................................................................................................................3 Financiële positie 2025 .............................................................................................................................5 0. Bestuur en ondersteuning ....................................................................................................................7 1. Veiligheid ........................................................................................................................................... 11 2. Mobiliteit en bereikbaarheid............................................................................................................... 16 3. Economie ........................................................................................................................................... 22 4. Onderwijs ........................................................................................................................................... 25 5. Sport, cultuur en recreatie ................................................................................................................. 30 6. Sociaal domein .................................................................................................................................. 37 7.

Volksgezondheid en milieu ................................................................................................................ 48 8. Bouwen en wonen (VHLOSV) ........................................................................................................... 55 Overige onderdelen ............................................................................................................................... 61 Mutaties reserves en voorzieningen ...................................................................................................... 67 Samenvatting financiële mutaties 2e Turap .......................................................................................... 70 Bestemmingsreserves ........................................................................................................................... 71 Reserve Duurzaamheid en Energietransitie .......................................................................................... 72 Reserve Mobiliteit .................................................................................................................................. 74 Reserve Herstelbeleid ...........................................................................................................................

75 Reserve Ondersteuning energielasten .................................................................................................. 76 Reserve Ondergrondse Hoogspanningskabels..................................................................................... 77 Investeringsplan .................................................................................................................................... 78 Vertraging in de uitvoering..................................................................................................................... 80

2

Bestuurlijke samenvatting In deze tweede tussenrapportage over 2025 geven we na acht maanden een overzicht van de voortgang op de beleidsspeerpunten en de uitvoering van de gemeentelijke begroting. Ondanks de aanhoudende onzekerheden verloopt de uitvoering grotendeels volgens plan. Van de 62 speerpunten liggen er 47 op schema; bij 15 zijn knelpunten ontstaan, waarbij de uitvoering in de meeste gevallen later plaatsvindt. Deze rapportage verschijnt gelijktijdig met de programmabegroting 2026–2029. Waar deze rapportage de huidige stand van zaken schetst, kijkt de begroting vooruit. De rode draad blijft voor het college ongewijzigd: met oog voor vertrouwen, verbinden en vooruitgang bouwen aan een gemeente waar inwoners prettig wonen, werken en recreëren. Verbinden We blijven werken aan een toegankelijk mobiliteitssysteem, waarbij we knelpunten aanpakken en kansen verzilveren. Zo werken we verder aan de Velostrada en het Trekfietstracé en zijn we voortvarend aan de slag gegaan met de uitvoering van het actieplan verkeersveiligheid. We spannen ons in om te komen tot hernieuwde afspraken met Westfield Mall of the Netherlands over duurzame oplossingen voor bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid. Tegelijk zetten we concrete stappen, zoals aanpassingen aan de Heuvelweg en het voorbereiden van de mogelijkheid tot vergunningparkeren.

De tramhalte aan de Heuvelweg wordt naar verwachting gerealiseerd in 2026. Voor de Doctor van Noortstraat in Stompwijk en de herinrichting van de Veursestraatweg in Leidschendam wordt gewerkt aan een definitief ontwerp. Voor de Doctor van Noortstraat geldt daarbij dat de nutswerkzaamheden eind 2025 plaatsvinden, waardoor de herinrichting van de weg kan starten in 2026. Verbinding gaat ook over ontmoeting. En kunnen meedoen. We geven daarom verder uitvoering aan het sportakkoord en de cultuurvisie. De cultuurmakelaar helpt partners daarbij om hun rol te pakken. Met een nieuw meerjarenbeleidsplan is ook het Huygensmuseum als fundament van het lokale cultuuraanbod klaar voor de toekomst. Specifiek voor Leidschendam-Noord geldt dat we, samen met alle betrokken partners, volop bezig zijn met het nieuwe uitvoeringsplan en de projecten die daarbij horen. We zetten stappen in de uitvoering van het nieuwe minimabeleid en het beleidsplan schuldhulpverlening, en tekenen een nieuwe Dienstverleningsovereenkomst met werkbedrijf de Binnenbaan. Om kinderen alle kansen te geven, gaan we verder met de uitvoering van de Lokale Educatieve Agenda.

De nieuwe peutermonitor zorgt voor een beter inzicht in het bereik van voorschoolse educatie, en met de start van de pilot inclusieve kinderopvang komen er plekken voor kinderen die uitvallen op de reguliere voorschoolse educatie, omdat er geen passende plek is. Met het nieuwe WMO-beleid komt er een aangepast passend tarief voor onder andere het persoonsgebonden budget voor huishoudelijke ondersteuning en begeleiding. Wat betreft jeugdhulp hebben we de beweging ingezet die moet leiden tot een halvering van jeugdhulp in 2030. Daarbij zijn nieuwe uitgangspunten geformuleerd die horen bij deze koerswijziging. Aan de taakstelling geven we via de inhoud invulling. Bovendien ontstaat daarbij financiële ruimte voor het verder versterken van de pedagogische basis. Vertrouwen We houden inwonersparticipatie centraal in ons werken. Ook in het najaar worden jongeren actief betrokken bij maatschappelijke vraagstukken via een tweede jongerendag, het kindervragenuur met college en raad komt er weer aan en we gaan door met het experimenteerprogramma participatie. Ondertussen worden de resultaten van dit experimenteerprogramma een eerste keer geëvalueerd, net als de participatieverordening. De lessen die we hieruit trekken, gebruiken we om inwonersparticipatie nog beter in te bedden in onze manier van werken.

3

Veiligheid is de basis voor vertrouwen. Dat geldt zeker in een wereld van toenemende onzekerheid. De wijkveiligheidsscans, die intussen zijn afgerond, zorgen voor een solide basis om concreet in actie te komen. In overleg met inwoners zijn in een aantal wijken speerpunten en acties vastgesteld, deze aanpak wordt uitgerold naar de wijk Bovenveen en Stompwijk. Ondanks de vertraging in het speerpunt wordt ook druk gewerkt aan het op orde brengen van de digitale veiligheid, met de NIS2-richtlijn als leidraad. De kerntaken voor crisisbeheersing zijn uitgewerkt, en met het op orde brengen van de randvoorwaarden borgen we de professionalisering van de crisisorganisatie. Vooruitgang Met het groenactieplan en projecten zoals Duin Horst & Weide zetten we verder in op het bestendigen van het groene karakter van de gemeente. Ook park Vreugd & Rust wordt verder onder handen genomen. Voor het beheer van het gemeentelijk vastgoed hebben we een nieuwe visie ontwikkeld, en het concept van het integrale huisvestingsplan voor primair en voortgezet onderwijs is vastgesteld met de schoolbesturen. De definitieve versie van het plan wordt momenteel voorbereid voor behandeling in de raad. Voor de nieuwe raadzaal zetten we een belangrijke stap in de vorm van We gaan volop verder met bouwen, en we blijven daarbij aandacht besteden aan voldoende betaalbare woningen.

Door de hele de gemeente worden nieuwe woningen opgeleverd, terwijl we werken aan nieuwe gebiedsontwikkelingen en projecten en bij bestaande plannen de stap van plannen naar uitvoering zetten. Tot slot betekent vooruitgang óók terugblikken naar het verleden. In dat kader is het mooi om de gebiedsbiografie te noemen, die naar verwachting eind 2025 verschijnt. Dit zal ons lokaal erfgoed nog beter in de schijnwerpers zetten. Financieel De eerder genoemde toegenomen onzekerheid zien we ook terug op rijksniveau. De Meicirculaire heeft gezorgd voor een negatief effect op het saldo, waarbij sprake is van een neerwaartse bijstelling van ongeveer € 2,5 miljoen. Aan de andere kant is er sprake van een positief saldo bij de mee- en tegenvallers van € 3,5 miljoen. Dit positief saldo is met name het gevolg van de toezegging aan de raad om scherper te kijken naar de geraamde uitgaven in de lopende begroting en in hoeverre kan worden verwacht dat deze inderdaad zullen worden uitgegeven. Exclusief het saldo van incidentele baten en lasten (€ 3,7 miljoen negatief) is er sprake van een structureel begrotingsresultaat van € 499.000. Financieel staan we er daarmee goed voor, en zijn we goed gewapend voor het ravijnjaar 2026. Conclusie Onder het motto ‘verbinden, vertrouwen en vooruitgang’ gingen we vier jaar geleden aan de slag als college.

De resultaten in deze tussenrapportage tonen opnieuw dat het mogelijk is om te blijven werken en investeren, zonder daarbij het huishoudboekje uit het oog te verliezen. Daar zijn we trots op. Het college van burgemeester en wethouders van Leidschendam-Voorburg, Martijn Vroom Astrid van Eekelen Bianca Bremer Marcel Belt Philip van Veller Jeffrey Keus

4

Financiële positie 2025 De uitgangspositie voor de 2e Tussentijdse rapportage bestaat uit de Programmabegroting 2025-2028 (primitieve begroting), de Nota van Wijziging 2025-2028, 1e Tussentijdse rapportage 2025, kadernota 2026-2029 en de andere raadsbesluiten tot en met augustus 2025. In de tussentijdse rapportages wordt ook inzicht gegeven in het structurele effect van lopende jaarontwikkelingen. In de Kadernota en Begroting 2026-2029 wordt dit zichtbaar als 'Structurele doorwerking 1e en 2e tussentijdse rapportage 2025'. Uitgangspositie

2025

Begroting 2025-2029 incl. wijzigingen Primitieve begroting

-1.226

Nota van Wijziging voorgaand jaar

201

Raadsbesluiten

-485

1e Turap 2025

504

Kadernota 2026 - 2029 Wijzigingen tot 2e Turap 2025 Uitgangspositie 2e Turap 2025

-3.136 0 -4.142

Mutaties 2e Turap: Mee- en tegenvallers

3.463

Bestedingsplan reserves

0

Budgetoverhevelingen

14

Budgettair neutraal

0

Meicirculaire gemeentefonds Totaal mutaties 2e Turap 2025 Voorlopig begrotingsresultaat 2025 2029

-2.514 963 -3.179

Bedragen x € 1.000

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) Voorlopig structureel begrotingsresultaat (positief)

3.678 499

Bedragen x € 1.000

Uitgangspositie De uitgangspositie voor de 2e Turap in 2025 is € 4,1 miljoen negatief. Per saldo vinden er in 2025 financiële mutaties plaats van in totaal € 0,9 miljoen positief. Het financieel beeld voor 2025 verbetert daardoor ten opzichte van de kadernota 2026-2029 naar afgerond € 3,2 miljoen negatief. In het negatieve saldo is voor € 3,7 miljoen aan incidentele lasten opgenomen, zodat het saldo exclusief de eenmalige posten € 499.000 structureel positief is.

5

Zoals is toegezegd aan de raad is in deze Turap kritisch gekeken naar posten die niet meer uitgegeven gaan worden in 2025, zodat onderschrijdingen in de jaarstukken 2025 zo veel mogelijk vermeden worden. Hierdoor is ondanks de grote negatieve mutatie van de Meicirculaire het effect op de begroting 2025 positief bijgestuurd. Mee- en tegenvallers en Meicirculaire Een aantal belangrijke factoren draagt positief bij aan het begrotingsresultaat. Ten eerste is er een significante toename van de rentebaten, met een extra € 1,7 miljoen in 2025 en een voordeel op de kapitaallasten van € 1,5 miljoen. Daarnaast worden sloopkosten voor de Van Horvettestraat van € 570.000 doorgeschoven naar 2025, ontvangen we meer OZB niet-woningen (€ 400.000), worden niet alle gelden voor de bijzondere bijstand benut (€ 300.000) en was de stelpost voor prijsindexatie te ruim ingeschat (€ 522.000). De Meicirculaire van het gemeentefonds heeft een aanzienlijk negatief effect op de begroting, met een afname van € 2,5 miljoen in 2025. De bijstandsuitkering en de financiering hiervan (BUIG) zijn aangepast en dit laat een relatief klein negatief saldo zien van € 267.000. De budgetten voor de Wmo voorzieningen worden verhoogd met € 970.000. Budgetoverhevelingen Via de Meicirculaire 2025 is geld ontvangen voor het herdenken van het Koloniaal- en slavernijverleden, dit budget wordt doorgeschoven naar 2026.

Budgettair neutrale wijzigingen en bestedingsplan reserves De budgettair neutrale wijzigingen en aanpassingen van het bestedingsplan van de bestemmingsreserves hebben geen effect op het begrotingsresultaat. De grootste posten betreffen de verdeling van de stelpost voor de CAO stijgingen en de voorziening onderhoud gebouwen. Actualisatie investeringsplan Ten opzichte van het IHP 2025 heeft een herijking plaatsgevonden en worden de lopende kredieten aangepast. Het volgende hoofdstuk gaat in op de verschillende programma's met bijbehorende beleidsvelden en speerpunten. Per beleidsveld, die vastgesteld is in de begroting 2025, wordt een stand van zaken gegeven, die de prognose weergeeft voor 2025, gebaseerd op de eerste acht maanden van dit jaar. Daarnaast wordt door middel van een stoplicht ingegaan op de voortgang van de speerpunten. Mochten deze afwijkingen vertonen, volgt daarop een toelichting.

Betekent speerpunt loopt op schema

Betekent afwijkingen in de uitvoering

Betekent dat de prestatie niet wordt behaald

6

0. Bestuur en ondersteuning Omschrijving Dit programma gaat over het bestuur, de ondersteuning daarvan en de relatie tussen de burger en het bestuur. Betrokkenheid, vertrouwen en dienstverlening zijn vanuit de gemeente uitgangspunt voor deze relatie. Het programma bevat de overkoepelende taakvelden van raad en college op het terrein van het openbaar bestuur en de ondersteuning daarvan door de gemeentelijke organisatie.

Wat willen we bereiken? Inwoners, ondernemers en andere organisaties weten zelf het beste wat goed is voor hun buurt of wijk. Daarom betrekken we inwoners van Leidschendam, Stompwijk en Voorburg bij gemeentelijke besluiten die invloed hebben op onze samenleving. De gemeente zal zich nog meer laten zien buiten het gemeentehuis en in gesprek gaan met inwoners. Niet alleen richting mensen die zelf al goed zichtbaar zijn, maar ook richting mensen die zich minder laten zien of horen. Buiten de gemeente zoeken we actief de samenwerking op met (buur)gemeenten in de regio. Voor onze dienstverlening zetten we in op verdere digitalisering van processen, waardoor producten sneller en eenvoudiger kunnen worden aangevraagd. We zorgen ervoor dat al onze diensten telefonisch, digitaal of persoonlijk kunnen worden afgenomen. We staan open voor feedback over onze dienstverlening en nemen deze serieus. Hiermee zorgen we ervoor dat inwoners en lokale organisaties zich gezien, gehoord en begrepen voelen.

Wat gaan we ervoor doen? Bestuur en Inwonersparticipatie Het college van burgemeester en wethouders, raad en raadscommissies, griffie, de regionale, landelijke en internationale bestuurlijke samenwerking, de regionale rekenkamercommissie en ombudsfunctie worden optimaal ondersteund. Inwonersparticipatie is belangrijk om inwoners te betrekken bij beleid, programma’s en plannen. Het benutten van de denkkracht van inwoners draagt bij aan het beter maken daarvan. Traditionele vormen van inspraak volstaan vaak niet meer. De gemeente zal de lokale gemeenschap pro-actief betrekken en uitdagen zelf ook te komen met initiatieven. Om teleurstellingen te voorkomen, scheppen we vooraf heldere verwachtingen. Stand van zaken: De speerpunten uit de Participatieverordening worden opgepakt binnen gemeente LeidschendamVoorburg. Dit wordt gedaan met aandacht voor inwonersparticipatie bij de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van programma’s, projecten en beleid. Daarbij wordt uitvoering gegeven aan het Experimenteerprogramma Participatie met de 6 projecten die hier onderdeel van uitmaken. De tussenevaluatie van dit Experimenteerprogramma is opgestart. Jongeren zijn actief betrokken om mee te denken over maatschappelijke vraagstukken aan de hand van een projectdag en geven hier samen met organisatie Tienskip vervolg aan.

7

Vooruitblik: In 2025 wordt de evaluatie van de Participatieverordening afgerond. Indien de evaluatie leidt tot benodigde aanpassingen, wordt dit verwerkt in een wijziging van de Participatieverordening in 2026. Eind 2025 vindt ook de tussenevaluatie van de experimenten uit het Experimenteerprogramma participatie plaats. Uit de evaluatie kan een lijn worden gehaald over welke participatievormen het beste werken bij welk type project en type doelgroepen. De tussenevaluatie van het Experimenteerprogramma loopt parallel met de evaluatie van de participatieverordening 2025, zodat een wisselwerking kan plaatsvinden in resultaten. In het najaar 2025 wordt de tweede jongerendag samen met Tienskip georganiseerd om jongeren te betrekken bij maatschappelijke vraagstukken.

Speerpunten: 

Experimenteerprogramma participatie We gaan experimenteren met andere vormen van participatie zoals onder meer het uitdaagrecht. Daarvoor voeren we het tweejaarlijks experimenteerprogramma uit dat drie elementen bevat: 1. een keuze van de te beproeven nieuwe vormen van participatie; 2. uitvoeringscondities in de sfeer van middelen, capaciteit en bekwaamheid; 3. toetsingscriteria voor de evaluatie na het experiment.



Jongerenparticipatie We organiseren voor de jongeren minimaal twee bijeenkomsten “Jong in LV”. Daarmee zetten we in op een brede afspiegeling van de jongeren in LeidschendamVoorburg. We houden een kindervragenuur waarin kinderen vragen kunnen stellen aan raad en college.



Regionale samenwerking Ambtelijk en bestuurlijk zijn we zodanig actief in de regio dat het belang van de gemeente wordt gediend, maar ook het gezamenlijk belang van de regio in brede zin. Dat kan dus ook betekenen dat we iets geven omdat we op een ander onderwerp of ander moment daarvoor iets terugkrijgen. We stellen een regionale samenwerkingsagenda op. Het college draagt hier actief aan bij.



80 jaar vrijheid We stellen een plan van aanpak op waarin alle activiteiten rond het thema 80 jaar vrijheid worden samengebracht. In 2025 voeren we dit plan uit.

Status

Dienstverlening Inwoners en organisaties kunnen bij het Servicecentrum terecht voor rijbewijzen, reisdocumenten en vele andere producten en diensten. Een deel van de dienstverlening is tevens digitaal via de website beschikbaar. De gemeente is, naast het fysieke Service Centrum, bereikbaar via de website, telefoon en e-mail. Het is ook altijd mogelijk om zelf of via de telefoon een afspraak te maken voor een bezoek aan het Servicecentrum in Leidschendam. Wanneer een fysiek bezoek niet mogelijk is, kan een huisbezoek geregeld worden.

8

Speerpunten: 

Moderniseren Servicecentrum We onderzoeken de mogelijkheden om inrichting van het Servicecentrum van de gemeente Leidschendam-Voorburg te verbeteren. We zorgen er zo voor dat het Servicecentrum toegankelijk, veilig en klantvriendelijk blijft. Het onderzoek verwachten we af te ronden in het tweede kwartaal van 2025.



Optimaliseren Dienstverleningskanalen We gaan onze dienstverleningskanalen verder optimaliseren en zoveel mogelijk met elkaar integreren. Op deze manier zorgen we dat er voor ieder product of dienst altijd een telefonisch, een digitaal en een fysieke aanvraag mogelijkheid is. De keuze voor welke manier ligt bij de aanvrager.



Baseline Informatiebeveiliging Overheid In oktober 2024 treedt de Europese “Network and Information Security Directive” (NIS2-richtlijn) in werking. De richtlijn is gericht op versterking van de digitale en economische weerbaarheid van Europese lidstaten en wordt op dit moment omgezet naar landelijke wetgeving. Gemeenten zijn door de Rijksoverheid als essentieel verklaard en vallen daarmee onder de NIS2 richtlijn. Door de nieuwe richtlijn wordt de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) verzwaard en moet de gemeente aanvullende maatregelen nemen om te kunnen voldoen aan de nieuwe wet- en regelgeving. Dit vraagt om de volgende acties: 1. Het opzetten van een governance structuur rondom informatiebeveiliging met een werkende Plan-do-check-act-cyclus (PDCA); 2. Het realiseren van verplichte opleidingen op het gebied van informatiebeveiliging voor directie, management en personeel; 3. Het uitvoeren van verdere acties die volgen uit de inventarisatie in 2024 waarmee wordt getoetst in hoeverre de gemeente voldoet aan de (nieuwe) vereisten van de BIO.

Status

Toelichting afwijking speerpunt: Er is vertraging bij de uitvoering van dit speerpunt: 1. Governance en PDCA-cyclus De inrichting van een governance structuur rondom informatiebeveiliging is gestart. De werving van de benodigde informatiebeveiligingsfunctionarissen (ISO’s) is in gang gezet, mede dankzij de middelen die beschikbaar zijn gesteld via de kadernota. De implementatie van een werkende PDCA-cyclus zal ook in 2026 voortgezet worden. 2. Verplichte opleidingen De uitwerking van de eisen voor verplichte opleidingen voor bestuur, management en personeel is vertraagd. Het Rijk heeft nog geen definitieve kaders vastgesteld voor deze opleidingsverplichting. Dit betekent dat dit onderdeel wordt doorgeschoven. Wel is er een bewustwordingstraject gestart dat zich richt op het college van B&W en het lijnmanagement, waarmee alvast invulling wordt gegeven aan de governance-verplichtingen uit de richtlijn 3. Inventarisatie en vervolgacties De eerste inventarisatie is afgerond en heeft geleid tot een voorstel voor een kadernota. Op basis hiervan wordt momenteel een verdiepende inventarisatie uitgevoerd. Deze is gericht op het concretiseren van de aanvullende maatregelen die nodig zijn om te voldoen aan de aangescherpte BIO 2.0 en de toekomstige verplichtingen uit de Cyberbeveiligingswet.

9

Financiële mutaties Onderwerpen Bestuur en ondersteuning

Mutatie baten

Mutatie Effect lasten begr. saldo

Mee- en tegenvallers 1. Actualisatie kapitaallasten

-247

247

2. Vastgoed op orde

-570

570

3. Vergoeding gemeenteraad

110

-110

4. Effect nieuwe CAO

124

-124

5. Voorziening onderhoud gebouwen

263

-263

Totaal Bestuur en ondersteuning

-320

320

Budgettair neutraal

Bedragen x € 1.000

Toelichting 1 Actualisatie kapitaallasten Het investeringsplan is naar aanleiding van de Jaarrekening 2024 en de verwachte faseringen voor 2025 bijgesteld,. Dit leidt tot wijzigingen in de kapitaallasten (rente en afschrijvingen) in bijna alle programma’s. 2 Vastgoed op orde In het project ''Vastgoed op orde'' was voorzien dat het pand aan de Van Horvettestraat gesloopt zou worden, deze activiteiten schuiven door naar 2026. 3 Vergoeding gemeenteraad De vergoeding voor raadsleden is gekoppeld aan het indexcijfer van de CAO-lonen overheid. De vergoeding is zowel in januari als juli geactualiseerd. De totale verhoging bedraagt 7,3%. 4 Effect nieuwe CAO Op 17 april 2025 is de nieuwe Cao Gemeenten afgesloten. De nieuwe Cao loopt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. De effecten van deze nieuwe Cao zijn verwerkt in de begroting ten laste van de stelpost loonstijging. 5 Voorziening onderhoud gebouwen De ophoging van de totale dotatie van € 740.000 als gevolg van de herijking van het MJOP (iBabs 3915) was opgenomen in de 1e Turap 2025. Deze wordt nu verdeeld over de programma's waarop de lasten van de panden betrekking hebben.

10

1. Veiligheid Omschrijving Op dit programma worden lasten verantwoord die gerelateerd zijn aan criminaliteit en de preventie daarvan in de gemeente. Ook de kosten voor de veiligheidsregio (inclusief brandweer) vallen onder dit taakveld, evenals bijvoorbeeld het tegengaan van ondermijning.

Wat willen we bereiken? De veiligheid van onze gemeente is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners, ondernemers, veiligheidsdiensten, maatschappelijke partners en de gemeente. Alleen samen kunnen we ervoor zorgen dat het in onze gemeente veilig blijft om te wonen, werken, ondernemen, recreëren en verblijven. Als er toch ergens onveilige situaties ontstaan dan pakken we dat direct op. Of het nu op straat is of achter de voordeur, online of offline. Tegelijkertijd groeit en bloeit onze gemeente. Daarom investeren we fors in veiligheid. We doen dit op basis van een wijkgerichte aanpak. Wijk specifiek wordt ingezet op thema’s waar op basis van verkregen data in combinatie met informatie van de inwoners inzet nodig is. Ook werken wij verder aan de resultaatgerichte inzet van onze handhavers onder meer door de implementatie van een dashboard. Dit dashboard geeft sturing bij het bepalen van de benodigde inzet. In de wijkveiligheidsscans worden de resultaten voor de lange(re) termijn gemeten, het dashboard geeft informatie en een sturingsinstrument voor bijsturing op de korte termijn.

Wat gaan we ervoor doen? Brandweer en rampenbestrijding Doel: Waarborgen van een effectieve en professionele crisisorganisatie. Activiteiten:  Samenwerking met Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) en andere VRH-gemeenten.  Vorming en training met het Gemeentelijk Team Incidentenbestrijding (GTI).  Lokale implementatie van de gemeentelijke bevolkingszorg. Toelichting: Als opdrachtgever werken wij intensief samen met de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) en VRHgemeenten. De komende jaren wordt in navolging van de Visie en het Regionaal plan gemeentelijke crisisbeheersing de gemeentelijke bevolkingszorg geactualiseerd. Binnen de sectie bevolkingszorg is tussen betrokken partners een splitsing gekomen tussen bevolkingszorg en gemeentelijke taken. Het doel is om te waarborgen dat alle VRH-gemeenten in dezelfde lijn lokaal de visie implementeren. De crisisstructuur bij bevolkingszorg geldt niet alleen bij grote calamiteiten met multidisciplinaire inzet (gecoördineerde Regionale Incidentenbestrijdingsprocedure, hierna GRIP), maar waar nodig ook bij andere lichtere incidenten waarvoor een crisisstructuur gewenst is. Hiervoor wordt een Gemeentelijk Team Incidentbestrijding (GTI) gevormd. Dit vergemakkelijkt een eventuele opschaling naar een GRIP-situatie. In regionale samenwerking zijn het afgelopen jaar de kerntaken voor crisisbeheersing verder uitgewerkt.

Komend jaar ligt de focus op de lokale implementatie. Voor een goed functionerend lokale crisisorganisatie is opleiden, trainen en oefenen van betrokkenen in de crisisorganisatie noodzakelijk. Dit zal het komende jaar een prioriteit blijven. De verdere inrichting van functies en bijbehorende opleidingen gaan naar verwachting meer geld kosten dan beschikbaar. Wat de impact exact is, is nu nog niet bekend. Het in kaart brengen maakt onderdeel uit van het project lokale implementatie (2024). In 2024 is nog veel regionaal georganiseerd en bekostigd, dit zal in 2025 goeddeels anders zijn. Om dit op te vangen is aanvullend budget opgenomen.

11

Stand van zaken: De gemeentelijke bevolkingszorg organisatie is geactualiseerd. Bijbehorende piketten zijn ingeregeld. Ook zijn de functionarissen opgeleid en getraind in de nieuwe rollen. De splitsing tussen bevolkingszorg en gemeentelijke taken is gerealiseerd. Ook zijn dit jaar de kerntaken voor crisisbeheersing uitgewerkt. Denk hierbij aan een stroomuitval scenario. Vooruitblik: Het is een uitdaging om alle piket functies op te vullen. Er is in het najaar van 2025 aandacht voor de werving van functionarissen voor de gemeentelijke bevolkingszorg organisatie. Op basis van de splitsing tussen bevolkingszorg en gemeentelijke taken zijn de uitgangspunten voor de lokale implementatie uitgewerkt. Streven is om dit voor eind 2025 vastgesteld te hebben. Speerpunten: 

Randvoorwaarden en professionalisering crisisorganisatie Afhankelijk van de keuzes die worden gemaakt bij het inrichten en actualiseren van de crisisorganisatie, staat 2025 in het teken van het creëren van de juiste randvoorwaarden zoals bijvoorbeeld de bereikbaarheid- en beschikbaarheidsregeling, maar ook bijvoorbeeld ICT-middelen. Dit alles draagt bij aan de (regionaal vereiste) professionaliseringsslag en de borging op structurele basis.



Opleiden crisisorganisatie Door actualisatie van de regionale visie bevolkingszorg worden reguliere taken overgedragen naar de gemeentelijke organisatie. Wij zorgen ervoor dat de gemeentelijke organisatie hiermee bekend is, zich hiervan bewust en opgeleid is.

Status

12

Veiligheid Doel 1: Zorgen voor een veilige gemeente om te wonen, werken, ondernemen, recreëren en verblijven. Activiteiten:   

Samenwerken met inwoners, ondernemers, veiligheidsdiensten, maatschappelijke partners en de gemeente Ontwikkelen en implementeren van wijkveiligheidsscans Centrale plaats in de wijken voor buurtpreventieteams

Doel 2: transparante, efficiënte en effectieve inzet van handhavers en handhavingsinstrumenten. Activiteiten:    

Uitbreiding van handhavingsinstrumenten, inclusief de inzet van een scanauto voor afvalhandhaving. Proef met spoedeisende bestuursdwang bij afvalovertredingen. (verder) investeren in de juridische slagkracht van de gemeente. Verdere scholing van buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) op specifieke thema’s en het op orde houden van de capaciteit.

Doel 3: Op data-gebaseerde inzet van handhavers. Activiteiten:  

Implementatie van een data-dashboard voor objectieve resultaatsturing. Integratie van resultaten uit wijkveiligheidsscans in beleidsvoering.

Met inwoners en ondernemers werken we gericht samen aan veiligheid in de wijk. Hiervoor ontwikkelen we wijkscans op het gebied van veiligheid. Daarnaast koppelen we buurtpreventieteams aan boa’s en waar nodig aan andere inhoudelijk betrokken collega’s (afhankelijk van het thema dat actueel is in de wijken). Zo versterken we de positie van de Buurtpreventieteams in de wijk en worden aan alle wijken in Leidschendam, Stompwijk en Voorburg buitengewoon opsporingsambtenaren (hierna: boa's) gekoppeld. We zetten in 2025 in op verdere scholing van onze boa's op specifieke thema's als ondermijning en jeugd. Omdat er steeds meer juridische taken binnen het domein veiligheid worden neergelegd wordt geïnvesteerd in juridische slagkracht. Verder gaan we komend jaar meer focus leggen op resultaten bij de aansturing van onze handhavers zodat er een efficiënte, eenduidige en transparante werkwijze bestaat. In het kader van de Omgevingswet zijn we in 2025 aan de slag met de samenwerkingsafspraken van vergunningsverlening tot toezicht. Stand van zaken: De afgelopen periode zijn verschillende acties uitgevoerd binnen het traject van de wijkveiligheidsscans. Na de startbijeenkomst met partners in 2024 volgden presentaties in meerdere wijken (o.a. Damsigt, Voorburg West, De Heuvel/Amstelwijk en Prinsenhof), waarbij bewoners input gaven.

Vanaf februari 2025 is datagericht gewerkt en zijn stakeholders geïnterviewd. Op basis daarvan zijn per wijk speerpunten en acties vastgesteld, zoals het opruimen van overlastlocaties en het organiseren van voorlichtingsbijeenkomsten. Hiernaast is de Bondgenotenaanpak verder vormgegeven, gericht op samenwerking en vertrouwen tussen gemeente, politie en wijkbewoners. In 2025 heeft binnen het boa-team specifieke scholing plaatsgevonden op thema’s als jeugd. Verder wordt er gestuurd op resultaat op basis van het data-dashboard met actuele data uit de wijken. We hebben stappen gezet in de uitwisseling van data in de keten van vergunningverlening tot toezicht & handhaving wat ervoor zorgt dat de samenwerking in de VTH-keten verbeterd.

13

Vooruitblik: Vooruitkijkend worden Bovenveen en Stompwijk als volgende wijken aangepakt, met bewonersbijeenkomsten en het opstellen van actieplannen. Voorbereiding en besluitvorming rond pilot spoedeisende bestuursdwang op afvalovertredingen vinden eind 2025 plaats. Speerpunten:

Status



Handhavingsinstrumenten In 2025 investeren we in de uitbreiding van de handhavingsinstrumenten. Dit doen we onder meer door permanent een scanauto in te zetten in de handhaving op afval. We starten ook een proef met spoedeisende bestuursdwang bij afval om overtreders snel aan te kunnen pakken. Op het moment dat beleidsmatig wordt gekozen voor vergunningen parkeren kan de investering in de uitbreiding van de handhavingsinstrumenten ook voor dit doel worden ingezet.



Wijkveiligheidsscans In 2025 rollen we de resterende wijkveiligheidsscans uit in de gemeente. We verrijken de wijkveiligheidsscans door te participeren met inwoners en deze scans ook voor hen inzichtelijk te maken. Vervolgens koppelen we concrete acties aan de scans per wijk.



Resultaatgericht en informatie-gestuurd werken Door objectiveerbare resultaten in beeld te brengen (aan de hand van data) sturen we op wat er daadwerkelijk speelt in een bepaalde wijk. Dit doen we op basis van een data-dashboard dat in 2025 actief is.

Financiële mutaties Onderwerpen Veiligheid

Mutatie baten

Mutatie Effect lasten begr. saldo

Mee- en tegenvallers 1. Actualisatie kapitaallasten 2. Vergunningaanvragen APV

-4 -45

4 -45

Budgettair neutraal 3. Effect nieuwe CAO

39

-39

4. Opleidingsplan

22

-22

58

-103

Totaal Veiligheid

-45

Bedragen x € 1.000

Toelichting 1 Actualisatie kapitaallasten Het investeringsplan is naar aanleiding van de Jaarrekening 2024 en de verwachte faseringen voor 2025 bijgesteld,. Dit leidt tot wijzigingen in de kapitaallasten (rente en afschrijvingen) in bijna alle programma’s.

14

2 Vergunningaanvragen APV Doordat er in 2025 minder vergunningaanvragen zijn ingediend dan vooraf was verwacht, vallen de legesopbrengsten uit vergunningen op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) lager uit dan begroot. 3 Effect nieuwe CAO Op 17 april 2025 is de nieuwe Cao Gemeenten afgesloten. De nieuwe Cao loopt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. De effecten van deze nieuwe Cao zijn verwerkt in de begroting ten laste van de stelpost loonstijging. 4 Opleidingsplan Op basis van het gedetailleerde opleidingsplan verschuift een deel van het opleidingsbudget naar het programma Veiligheid, Toezicht & Handhaving vanuit de afdelingen.

15

2. Mobiliteit en bereikbaarheid Omschrijving Alle kosten die de gemeente maakt rondom mobiliteit worden geboekt op dit programma. Dit betreft vooral de lasten voor de aanleg en het onderhoud van wegen en (fiets)paden. Ook de kosten voor parkeergarages vallen ook onder dit taakveld. Daarnaast valt ook de (recreatieve) vaart onder dit programma, zoals het onderhouden van havens en waterwegen.

Wat willen we bereiken? Vanuit de Bouwsteen Mobiliteit en Bereikbaarheid (najaar 2021, opmaat naar de Omgevingsvisie) wordt gewerkt aan een goed bereikbare, duurzaam mobiele, leefbare, en verkeersveilige gemeente. Dat vraagt om een grotere vanzelfsprekendheid bij bewoners en bezoekers om te kiezen voor vervoerwijzen die bijdragen aan een gezonde leefomgeving en duurzaam zijn, zoals lopen en fietsen, het openbaar vervoer en vormen van deelmobiliteit (publieke mobiliteit). Nabijheid hiervan is een belangrijke randvoorwaarde: voorzieningen als parkeren, werklocaties, openbaar vervoer (haltes) en deelvoertuigen bevinden zich op loop- of fietsafstand. Dit willen we bereiken door het beter benutten van bestaande infrastructuur, het inzetten van een mobiliteitstransitie naar duurzame vormen van vervoer en het sterk verbinden van de opgaven van bereikbaarheid en mobiliteit met de ruimtelijke ontwikkeling in de Omgevingswet.

Wat gaan we ervoor doen? Plan- en visievorming mobiliteit en bereikbaarheid Start Mobiliteitstransitie A12-spoorzone We zetten op basis van de uitkomsten van het werktraject (2024) onze inspanningen voort om dit gebied te transformeren in een gezond en duurzaam deel van de Haagse regio. De lange termijn ambitie krijgt een plek in de Omgevingsvisie. Westfield Mall of the Netherlands Hier rondom staan bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid onder druk. Daarom wordt gewerkt aan de voorbereiding en uitvoering van een drieledige aanpak voor de verkeers- en parkeerproblematiek in dit gebied. We zetten in op: • Dynamisch Verkeersmanagement: Verlengde tramhalte met logische en veilige oversteekplaatsen en verbetering van de verkeerslichten en rijstrookindeling op meerdere kruispunten. • Parkeerregulering: Betrekken omwonenden en belanghebbenden via een online raadpleging bij de uitwerking van de bijbehorende plannen. De voor de vergunningparkeren aanvullende, vereiste regelgeving wordt in besluitvormingsprocedures gebracht. • Duurzame Mobiliteit: Naar verwachting worden de samenwerkingsafspraken uitgevoerd in de omgeving van de Mall. We zetten onder andere in op realisatie van een bewaakte fietsenstalling door Unibail Rodamco Westfield (URW). A4 en N14 Belangrijke ingrepen zijn eerder door het Rijk op pauze gezet. De gemeente werkt samen met de regio aan oplossingen.

Ondertussen werken wij met andere betrokken gemeenten en de regio hard aan een pakket met verzachtende maatregelen. CID Binckhorst, herinrichting Prinses Mariannelaan We blijven actief, alert en meedenken bij de ontwikkeling van CID Binckhorst in Den Haag en betrekken omwonenden hierbij. Er wordt een gebiedsvisie opgesteld, waarbij ook de procedure voor een plan-MER zal worden doorlopen. Hierin komen de gebiedsontwikkeling, de tramverbinding en aanvullende maatregelen voor bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid aan bod. Er worden ontwerpen gemaakt voor de tramverbinding en andere (verkeers)maatregelen.

16

Stand van zaken: De voorbereidingen van het vervolgtraject A12-spoorzone: zijn bijna gereed. De lange termijn ambitie is opgenomen in de Ontwerp Omgevingsvisie (B&W 15 juli 2025, raad Q1 2026). De planvorming voor genoemde maatregelen bij de Mall loopt. Gesprekken tussen Rijk, regio en betrokken gemeenten over mitigerende maatregelen voor het pauzeren van het A4 Haaglanden N14-project lopen. Rond CID Binckhorst en Prinses Mariannelaan loopt de planvorming voor de diverse onderdelen .

Vooruitblik: Het vervolg op het eerste werktraject A12 – spoorzone start in Q3. Westfield Mall of the Netherlands: De aanpassingen aan de Heuvelweg vinden dit najaar volgens planning plaats. En de tramhalte wordt volgens de laatste planning volgend jaar gerealiseerd. In samenwerking met URW wordt het hernieuwde ontwerp van de fietsenstalling bezien en uitvoeringsgereed gemaakt. Naar verwachting wordt de fietsenstalling voor einde van het jaar geplaatst. Er wordt gewerkt aan de voorstellen rondom de invoering van vergunninghoudersparkeren. De komende maanden kijken wij met andere betrokken gemeenten en de regio of verzachtende maatregelen rond het A4 Haaglanden N14 project kunnen worden getroffen. De planvorming voor de diverse onderdelen rond CID Binckhorst, De Vlietlijn en Prinses Mariannelaan loopt gedurende het jaar. De plan-MER en het Integrale gebiedsprogramma worden gedurende dit jaar in concept vastgesteld en voor zienswijzen vrijgegeven.

Speerpunten: 

Status

Brede bereikbaarheidsaanpak rondom The Mall De gemeente, samen met The Mall en organisaties als de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), Zuid-Holland Bereikbaar, de HTM, de gemeente Den Haag en Rijkswaterstaat komen met samenwerkingsafspraken over duurzame mobiliteit en bereikbaarheid. De tramhalte aan de Heuvelweg en enkele kruispunten passen wij aan. Om de schaarse parkeerplaatsen in de wijken rondom The Mall beschikbaar te houden voor de bewoners, hun bezoekers en nog te bepalen doelgroepen, wordt het instrument vergunningparkeren nader uitgewerkt. Toelichting afwijking speerpunt: Er wordt gewerkt aan een brede bereikbaarheidsaanpak rondom de Mall in samenwerking met URW en regionale organisaties als de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), Zuid-Holland Bereikbaar, de HTM, de gemeente Den Haag. Aandachtspunten in de brede bereikbaarheidsaanpak zijn duurzame mobiliteit en bereikbaarheid. Er is een procesbegeleider aangetrokken om het proces om met URW te komen tot hernieuwde samenwerkings- en financiële afspraken voor te bereiden en te begeleiden er wordt gewerkt aan de voorstellen rondom de invoering van vergunninghoudersparkeren. De aanpassingen aan de Heuvelweg vinden dit najaar volgens planning plaats. In samenwerking met URW wordt het hernieuwde ontwerp van de fietsenstalling bezien en uitvoeringsgereed gemaakt.

Naar verwachting wordt de fietsenstalling voor einde van het jaar geplaatst. De status is oranje vanwege vertraging in de realisatie van de tramhalte. Deze wordt volgens de laatste planning volgend jaar gerealiseerd (zie projectenboek).

17



Uitwerking Masterplan Bereikbaarheid CID Binckhorst Voorburg West De plannen voor de Binckhorst voor gebiedsontwikkeling een tramverbinding ('De Vlietlijn') en een aanvullend pakket mobiliteitsmaatregelen worden uitgewerkt. Er wordt een gebiedsvisie opgesteld voor de Binckhorst, voorzien van een plan-MER. Op basis van de uitkomsten van het eerdere participatietraject met Urban Sync werken we samen met de inwoners en andere belanghebbenden de plannen voor de herinrichting van de Prinses Mariannelaan nader uit. Naast bereikbaarheid zetten we in op een verbetering van de (verkeers)veiligheid en leefbaarheid van Voorburg West. In de loop van 2026 wordt dan besloten of het project daadwerkelijk doorgaat (de zogenaamde ‘Projectbeslissing’). Aanvullend wordt onderzoek gedaan naar wenselijke aanpassingen aan de blauwe zone in Voorburg West. Deels om bewoners te beschermen tegen parkeertoerisme uit Den Haag en deels om de beschikbare ruimte op straat eerlijk te verdelen onder eigen inwoners (zoals de oproep luidt in motie 769: Maximumaantal parkeerontheffingen per huishouden in een blauwe zone).



Mobiliteitsaanpak Leidschendam-Zuid De OV-bereikbaarheid van Leidschendam-Zuid wordt verbeterd door de verbindingen en toegang vanaf de andere kant van de Vliet (zuidoost kant) naar de RandstadRail-halte Leidschendam-Voorburg te optimaliseren. We verbeteren de toegang (brug) en voorzieningen (fietsverbinding en stallingen op de andere kant van de Vliet) binnen de periode 2025-2028. We werken aan de veiligheid van voetgangers en fietsers. Zoals afgesproken wordt het Sluisplein afgesloten voor gemotoriseerd verkeer, wat zorgt voor een veilige verbinding tussen de verschillende horecazaken en hun terrassen aan de Sluis.

Maatregelen mobiliteit en bereikbaarheid We werken het Plan van Aanpak dat hoort bij de motie Thuis aan de Sluis verder uit. Dit gebeurt samen met omwonenden en belanghebbenden. Ook maken we het gebruik van de fiets aantrekkelijker, onder meer door de regionale fietsroutes Velostrada (Voorburg Noord – Binckhorst) en het Trekfietstracé (Westvlietweg – Binckhorst). Met subsidie van het Rijk en de MRDH wordt een aantal extra verkeersveiligheidsprojecten voorbereid en uitgevoerd om de positie van (kwetsbare) weggebruikers te verbeteren. We voeren diverse maatregelen en activiteiten uit op basis van het in 2024 vastgestelde Actieplan Verkeersveiligheid. Er wordt in ieder geval extra ingezet op: · Veilige en geloofwaardige infrastructuur, voor voetgangers, fietsers en automobilisten, · Veilige schoolomgeving · Genereren van positieve aandacht voor de fiets. In Leidschendam-Noord bereiden we de herinrichting van de Veursestraatweg voor en starten met de uitvoering, in aansluiting op de herontwikkeling van de Duivenvoorde corridor, Schakenbosch en Vliethaven. In Stompwijk wordt de Dr. Van Noortstraat heringericht voor een verbeterde verkeersveiligheid, meer parkeercomfort en de bewoner van Stompwijk als primaire gebruiker van de dorpskern. Het project BRT Leiden van de provincie (snelle busverbinding) biedt perspectief om de ov-bereikbaarheid van Stompwijk te verbeteren.

De gemeente neemt deel aan dit project.

18

Stand van zaken: Stappenplan Leidschendam Centrum: het onderzoek naar het verkeersveiliger maken van het kruispunt Damlaan-Zaagmolenstraat is uitgevoerd. Hierbij is ook input van diverse omwonenden meegenomen. Het onderzoek naar de herinrichting van de Damlaan is opgestart. Bij fietsroute Velostrada is het definitief ontwerp van het traject NOI-Bickhorst gereed en de planvorming Nicolaas Beetslaan gestart. Bij het Trekfietstracé is de variantenstudie Nieuwe Tolbrug opgeleverd en aan belanghebbenden gepresenteerd. Er vindt aanvullend onderzoek plaats voordat er een bestuurlijke keuze gemaakt wordt. Voor de herinrichting van de Veursestraatweg en Dr. van Noortstraat wordt gewerkt aan een definitief ontwerp. Het actieplan verkeersveiligheid is door het college (iBabs 3101) vastgesteld. De gemeenteraad heeft bij de vaststelling van de Kadernota 2026-2029 financiële middelen beschikbaar gesteld voor uitwerking en uitvoering van diverse maatregelen. De voorgestelde maatregelen uit de verkenning Bus Rapid Transit (BRT) Leiden – Zoetermeer worden momenteel verder uitgewerkt, ter voorbereiding op de uitvoering.

Vooruitblik: Stappenplan Leidschendam Centrum: de aanpassingen voor het kruispunt Damlaan-Zaagmolenstraat worden voorbereid voor de uitvoering. Het ontwerp voor de herinrichting van de Damlaan (en omgeving) wordt vormgegeven samen met omwonenden en belanghebbenden en is in 2026 afgerond. Bij fietsroute Velostrada wordt de voorbereiding van het tracé NOI-Bickhorst afgerond en wordt eind 2025 gestart met de uitvoering. De planvorming Nicolaas Beetslaan loopt het hele jaar. Bij het Trekfietstracé nemen de samenwerkende overheden naar verwachting in het voerde kwartaal van 2025 een besluit over de voorkeursvariant. De verdere voorbereiding van de herinrichting van de Veursestraatweg loopt gedurende het jaar. De uitvoeringsperiode van de herinrichting van de Dr. van Noortstraat: is afhankelijk van de te verrichten ondergrondse werkzaamheden die Stedin nog dient uit te voeren. De huidige inschatting is dat de nutswerkzaamheden in 2025 plaatsvinden en de herinrichting van de weg zal starten in 2026. Diverse infrastructurele maatregelen uit het actieplan verkeersveiligheid worden voorbereid. Naar verwachting kunnen de eerste maatregelen rond de scholen in de tweede helft van het jaar worden uitgevoerd. De voorgestelde maatregelen uit de verkenning Bus Rapid Transit (BRT) Leiden – Zoetermeer worden in de tweede helft van het jaar verder uitgewerkt, ter voorbereiding op de uitvoering.

Speerpunten: 

Impuls voor innovatief mobiliteitsbeleid Het wordt steeds drukker in onze regio. De ruimte is schaars, de leefbaarheid staat onder druk. We gebruiken de denkkracht van inwoners, (startende) ondernemers en wetenschappers om samen tot innovatieve oplossingen te komen voor een gemeente die duurzaam mobiel en blijvend goed bereikbaar is.



Project A4 Haaglanden N14 Samen met onze partners in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag geven we uitvoering aan afspraken die volgens planning van de Rijksoverheid eind 2024 gemaakt worden tussen het kabinet en de regionale overheden over een breed bereikbaarheidspakket als alternatief voor het gepauzeerd Rijksproject A4 Haaglanden/N14.

Status

19

Toelichting afwijking speerpunt: Betrokken gemeenten, waaronder Leidschendam-Voorburg en de MRDH verkennen verzachtende maatregelen.



Maatregelen uit Actieplan Verkeersveiligheid Uitvoeren maatregelen uit het Actieplan Verkeersveiligheid. Een droombeeld in dit plan is dat elk kind veilig en zelfstandig kan lopen en fietsen naar school, de speeltuin en de sport en scouting.



Herinrichting Dr. Van Noortstraat (Stompwijk) Uitvoering van de herinrichting van de Dr. Van Noortstraat start in 2025. Toelichting afwijking speerpunt: De huidige inschatting is dat de nutswerkzaamheden in 2025 plaatsvinden en de herinrichting van de weg zal starten in 2026. Er is sprake van een stagnatie van ca. één jaar.



Uitvoeren Fietsstrategie Uit onderzoek van de Fietsersbond blijkt dat fietsers onze gemeente een 7- geven voor zaken als veiligheid, infrastructuur en de algemene fietsbeleving. Dat moet én kan beter! Via verschillende sporen willen we het voor de fietser – zowel voor onze inwoners als die van buiten de gemeente – veiliger, comfortabeler en mooier maken. We maken een inhaalslag in het asfalteren van fietspaden, realiseren bewaakte fietsenstallingen op belangrijke hotspots en werken met de MRDH en buurgemeentes verder aan een samenhangend (regionaal) fietsnetwerk. Daarnaast lanceren we de campagne ‘LV Fietst!’ waarbij we onder andere inzetten op het bereiken van groepen waarvoor fietsen niet vanzelfsprekend is.

Financiële mutaties Onderwerpen Mobiliteit en bereikbaarheid

Mutatie baten

Mutatie Effect lasten begr. saldo

Mee- en tegenvallers 1. Actualisatie kapitaallasten

-748

748

60

-60

3. Effect nieuwe CAO

63

-63

4. Energiekosten openbare verlichting en VRI's

45

-45

2. Samenwerkingsagenda rondom gebiedszone N14 - Mall Budgettair neutraal

5. SUP-vergoeding

363

6. Voorziening onderhoud gebouwen

363 32

-32

178

-130

-250

250

-620

1.031

Bestedingsplan reserves 7. CID Binckhorst Velostrada en Leefbaarheid

48

8. Ondergrondse hoogspanningskabels Totaal Mobiliteit en bereikbaarheid

411

Bedragen x € 1.000

20

Toelichting 1 Actualisatie kapitaallasten Het investeringsplan is naar aanleiding van de Jaarrekening 2024 en de verwachte faseringen voor 2025 bijgesteld,. Dit leidt tot wijzigingen in de kapitaallasten (rente en afschrijvingen) in bijna alle programma’s. 2 Samenwerkingsagenda rondom gebiedszone N14 - Mall Vanuit het coördinerend programma gebiedszone N14 en de Mall wordt op een gestructureerde manier gewerkt aan de verbetering van de mobiliteit, bereikbaarheid, leefbaarheid en verblijfskwaliteit van de gebiedszone rondom de N14 en de Mall.Om deze structurele verbetering komende jaren te kunnen uitvoeren, ontwikkelen de gemeente en Unibail Rodamco Westfield (URW) gezamenlijk een meerjarige samenwerkingsagenda. Deze richt zich op het verbeteren van de (toekomstige) bereikbaarheid, het versterken van de economische structuur, het verhogen van de kwaliteit van de leefomgeving en het bevorderen van duurzame mobiliteit. Onderdeel van deze samenwerkingsagenda zijn nieuwe en/of aanvullende afspraken maken tussen URW en de gemeente over de verdeling van maatschappelijke kosten en baten.Hiervoor zijn in de periode 2025 tot en met 2027 extra middelen nodig. 3 Effect nieuwe CAO Op 17 april 2025 is de nieuwe Cao Gemeenten afgesloten. De nieuwe Cao loopt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027.

De effecten van deze nieuwe Cao zijn verwerkt in de begroting ten laste van de stelpost loonstijging. 4 Energiekosten openbare verlichting en VRI's Door de stijging van de energieprijzen zijn de beschikbare budgetten voor openbare verlichting en verkeersregelinstallaties niet meer toereikend. De stelpost prijsindexatie wordt ingezet om de budgetten bij te stellen naar het huidige prijspeil. 5 SUP-vergoeding De vergoeding die gemeenten ontvangen voor het opruimen van zwerfafval dat valt onder de Single Use Plastics-richtlijn is bekend. De vergoeding wordt uitgekeerd in het kader de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor kunststofproducten voor eenmalig gebruik voor de jaren 2023 en 2024. De bijdrage wordt ingezet voor de door het college aangekondigde afvalmaatregelen. 6 Voorziening onderhoud gebouwen De ophoging van de totale dotatie van € 740.000 als gevolg van de herijking van het MJOP (iBabs 3915) was opgenomen in de 1e Turap 2025. Deze wordt nu verdeeld over de programma's waarop de lasten van de panden betrekking hebben.

7 CID Binckhorst Velostrada en Leefbaarheid Voor het project CID Binckhorst maakt de gemeente kosten voor technische projectleiding, algemene projectleiding en omgevingsmanagement (totaal € 178.000). De kosten voor technische projectleiding worden gedekt door een bijdrage van de gemeente Den Haag (€ 48.000). De overige kosten worden gedekt uit de reserves CID Binckhorst Velostrada (€ 10.000) en Leefbaarheid (€ 120.000). 8 Ondergrondse hoogspanningskabels De geplande uitgaven voor de verkabeling voor 2025 moeten betaald worden bij afronding van het basisontwerp. Tennet heeft aangegeven dat de afronding van het basisontwerp in 2026 wordt verwacht. Het budget en de onttrekking aan de reserve schuiven zodoende door naar 2026.

21

3. Economie Omschrijving Gemeentelijk economisch beleid richt zich op het creëren van een sterk vestigingsklimaat voor bedrijven en ondernemers, het bevorderen van arbeidskansen voor een brede doelgroep en het sterk houden van het voorzieningenniveau. Een vitale lokale economie vormt een belangrijke bouwsteen voor een duurzaam vitale gemeente.

Wat willen we bereiken? Leidschendam-Voorburg is een economisch vitale gemeente. In samenspraak met publieke en private partners werken we aan het vernieuwen en verduurzamen van voldoende passende plekken om te werken (arbeidsplaatsen) zoals winkelgebieden, kantoren en bedrijventerreinen. Hierbij zetten we in op een hoog voorzieningenniveau passend bij verdere verstedelijking, het borgen van voldoende passende en betaalbare bedrijfsruimte, en een aantrekkelijk en groen buitengebied met een passend economisch verdienmodel. Via regionale samenwerking dragen we actief bij aan een sterke regio. We investeren in een goede relatie en samenwerking met het bedrijfsleven en winkeliers onder meer door accountmanagement voor ondernemers en centrummanagement voor kernwinkelgebieden. We maken ons sterk voor het economisch belang binnen gebiedsontwikkeling door bij nieuwbouw 5% van h te bestemmen voor niet-wonen functies. Dit verhoogt de levendigheid in het gebied en zorgt voor meer arbeidsplaatsen.

Wat gaan we ervoor doen? Toerisme, horeca en evenementen In de Visie Recreatie & Toerisme Leidschendam-Voorburg 2025 staan vier doelstellingen: proef de historie; winkelen op niveau, ervaar de Vliet en ontdek het buitengebied. We promoten recreatie en toerisme onder andere door de campagne LV Verrast, waar citymarketing gericht op alle drie de kernen onderdeel van uitmaakt. Het nieuwe evenementenbeleid waarbij de focus ligt op verspreide kleinschalige en middelgrote evenementen wordt in 2025 geïmplementeerd. De gemeente werkt samen met diverse onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven in het Platform Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt met als doel de triple helix (samenwerking onderwijs, overheid en bedrijfsleven) te bekrachtigen, te verstevigen en verder uit te bouwen. Stand van zaken: Nieuwe magazine LV Verrast is weer gepubliceerd in Q2 2025. Er is een aantal campagnes geweest. Het Platform Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt heeft in 2025 twee netwerkbijeenkomsten georganiseerd. Vooruitblik: De huidige visie wordt geactualiseerd. Binnen het Platform Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt is een aantal projecten opgestart die vanaf 2026 definitief vorm krijgen. Speerpunten: 

Status

Nieuw evenementenbeleid in werking Door middel van participatiebijeenkomsten met inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden wordt in 2024 en 2025 een nieuw evenementenbeleid ontwikkeld. In 2025 wordt dit de raad ter vaststelling aangeboden waarna implementatie start.

22

Economie en Ondernemerschap In 2025/2026 verschijnt de Omgevingsvisie waarin het beleid voor economie en ruimte voor bedrijven en voorzieningen een belangrijke plek krijgt. Doorlopend zetten we in op bedrijfshuisvesting van ondernemers om daarmee arbeidsplaatsen te behouden en creëren. We bieden ruimte aan particuliere initiatieven voor bedrijfsruimtes voor zzp’ers en kleine ondernemers en sturen ruimtelijk op de realisatie van voldoende passende en betaalbare bedrijfsruimte. We onderzoeken hoe we de toekomst van de kernwinkelgebieden verder kunnen optimaliseren, bijvoorbeeld door te kijken naar mogelijkheden tot functiemenging. Centrummanagement en accountmanagement bedrijven dragen bij aan het onderhouden van het netwerk van ondernemers en zijn belangrijk voor een goede aansluiting van het lokale bedrijfsleven en de gemeentelijke dienstverlening. De gemeente ondersteunt de ondernemersfondsen en winkeliersverenigingen financieel, om de toekomst en vitaliteit van de winkelgebieden te behouden. Zowel in regionaal verband als lokaal zorgen we dat onze bestaande bedrijventerreinen in stand worden gehouden en toekomstbestendig zijn. Stand van zaken: 15 juli 2025 heeft het college ingestemd met de Ontwerp Omgevingsvisie. Vaststelling door de gemeenteraad is voorzien in Q1 2026.

We zijn betrokken bij de programmering van verschillende gebiedsontwikkelingen, waarbij we aandacht vragen voor ruimte voor economie. Vooruitblik: Eind 2025 wordt de Omgevingsvisie ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. Verder loopt er een aantal ontwikkelingen, zoals het bedrijfsverzamelgebouw aan de Herenstraat 42. Speerpunten: 

Ontwikkelvisie vernieuwen en verduurzamen van kernwinkelgebied De Julianabaan Op het gebied van economie leveren we input op een ontwikkelvisie die aangeeft op welke manier het winkelgebied de Julianabaan wordt herontwikkeld tot een toekomstbestendig en duurzaam winkel-, woon-, werk-, en verblijfsgebied. De ontwikkelvisie wordt begin 2025 vastgesteld.



Bedrijfsverzamelgebouw Herenstraat Als na transformatie van Herenstraat 40-42, eind 2025 het bedrijfsverzamelgebouw wordt opgeleverd, zal vanuit de gemeente input worden gegeven aan de invulling van commerciële of maatschappelijke functies binnen het bedrijfsverzamelgebouw. De oplevering van de aangrenzende transformatie van de Herentuyn staat gepland voor eind 2025; naar verwachting wordt dan ook het bedrijfsverzamelgebouw opgeleverd.



Versterken vestigingsklimaat winkel- en horecagebied Damcentrum Door de voorgenomen maatregelen ter verhoging van de leefbaarheid van Damcentrum (iBabs 1841) uit te voeren, versterken wij het vestigingsklimaat van het winkel- en horecagebied Damcentrum.



Behouden en beter benutten van onze bedrijventerreinen Regionaal werken we in verschillende samenwerkingsverbanden samen om te zorgen voor het behoud en beter benutten van bedrijventerreinen. Lokaal werken we nauw samen met MKB-LV om onder andere de organisatiegraad op de bedrijventerreinen te verhogen. We zetten in op het behoud van het metrage bedrijvigheid op de bedrijventerreinen en op duurzame toekomstbestendigheid. Maatregelen om de organisatiegraad te verhogen, zijn op dit moment netwerkbijeenkomsten voor de ondernemers.

Status

23

Financiële mutaties Onderwerpen Economie

Mutatie baten

Mutatie Effect lasten begr. saldo

61

61

Mee- en tegenvallers 1. Toeristenbelasting Budgettair neutraal 2. Effect nieuwe CAO

10

-10

10

50

3. Voorziening onderhoud gebouwen Totaal Economie

61

Bedragen x € 1.000

Toelichting 1 Toeristenbelasting Het aantal overnachtingen door toeristen in Leidschendam-Voorburg valt in 2025 hoger uit dan dat bij de begrotingsraming is voorzien, wat in lijn ligt met de landelijke groei van het toerisme. Hierdoor liggen de opbrengsten uit de toeristenbelasting hoger dan begroot. 2 Effect nieuwe CAO Op 17 april 2025 is de nieuwe Cao Gemeenten afgesloten. De nieuwe Cao loopt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. De effecten van deze nieuwe Cao zijn verwerkt in de begroting ten laste van de stelpost loonstijging. 3 Voorziening onderhoud gebouwen De ophoging van de totale dotatie van € 740.000 als gevolg van de herijking van het MJOP (iBabs 3915) was opgenomen in de 1e Turap 2025. Deze wordt nu verdeeld over de programma's waarop de lasten van de panden betrekking hebben.

24

4. Onderwijs Omschrijving De bekostiging van onderwijs gaat via het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap direct naar de schoolbesturen. De gemeente is verantwoordelijk voor de onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs, leerlingenvervoer en de uitvoering van de Leerplichtwet. Ook heeft de gemeente een rol in het terugdringen van onderwijsachterstanden, onder andere door de bekostiging van nieuwkomersgroepen en voor- en vroegschoolse educatie. Volwasseneneducatie valt ook onder dit programma.

Wat willen we bereiken? We willen dat ieder kind in onze gemeente kansrijk en gezond kan opgroeien. Onze focus ligt op de brede ontwikkeling van het kind, waarbij elk kind de kansen krijgt waardoor het zijn/haar talenten optimaal kan ontwikkelen. We zetten daarvoor in op het versterken van een pedagogische basis, waardoor elk kind gelijke kansen krijgt aan de start. Ook moet er, in het kader van inclusief onderwijs, voor elk kind een passende onderwijsplek in de eigen vertrouwde omgeving beschikbaar zijn. Het onderwijs vervult hierbij een belangrijke taak. Als gemeente hebben we een rol om ervoor te zorgen dat kinderen op hun vierde jaar goed kunnen instromen in het onderwijs. Daarna hebben we de zorgplicht om vroegtijdig schoolverlaten te voorkomen en jongeren te stimuleren hun startkwalificatie te behalen. Daarnaast moet de gemeente zorgdragen voor voldoende en passende onderwijshuisvesting. We werken aan een integraal huisvestingsplan wat niet alleen de onderwijsbehoefte dekt, maar ook nadrukkelijk ruimte biedt voor de samenwerking met maatschappelijk partners zoals kinderopvang en onderwijsondersteuning. Dit bevordert een naadloze overgang voor kinderen van opvang naar onderwijs en creëert een vertrouwde en stimulerende omgeving waarin zij zich zo breed mogelijk kunnen ontwikkelen. Schoolgebouwen worden (integrale) kindcentra.