4039 1e Tussentijdse rapportage 2025

Maatregelen zoals stil asfalt voor lucht en geluid liften mee met wegbeheer, duurzaamheid en verkeersveiligheid. Voor geluidssanering van woningen met een zware geluidsbelasting is een landelijke subsidieregeling beschikbaar. De mogelijkheden bij de herinrichting Veursestraatweg worden onderzocht. Een te onderzoeken optie voor de Parkweg (Huygenskwartier) is een snelheidsverlaging naar 30 km per uur. In 2025 zal een voorstel worden opgesteld voor benodigde middelen. De bodemkwaliteitskaart 2024-2029, het Actieplan Geluid 2024-2029, verbeteringen van de luchtkwaliteit naar aanleiding van een regionale samenwerking op initiatief van de GGD en de milieuzone Damcentrum worden opgenomen in het concept Omgevingsplan. De bestaande data worden in 2025-2026 ontsloten via kaart en geschikt gemaakt voor de landelijke databases. Stand van zaken: Naar aanleiding van de uitkomsten uit de pilot die Avalex heeft uitgevoerd met als doel de kwaliteit van van de grondstoffenstromen PMD en GFT te verbeteren, zal in de loop van 2025 gestart worden met de installatie van kleinere vulopeningen van ondergrondse GFT-containers. Deze werkzaamheden lopen door in 2026. Maatregelen op het gebied van PMD zullen pas genomen worden als de uitkomsten (en financiële implicaties) van de onderhandelingen tussen VNG/ NVRD enerzijds en Verpact anderzijds duidelijk zijn.

Onderzoek milieuzone Damcentrum loopt, regionale samenwerking loopt. Het onderzoek naar de mogelijkheden om (extra) geluidbeperkende maatregelen te treffen bij de herinrichting van de Veursestraatweg loopt.

48

Ontsluiting bodemkwaliteitskaart via kaartviewer is gereed. Vooruitblik: Een te onderzoeken optie naar beperking van de geluidsoverlast voor de Parkweg (Huygenskwartier) is een snelheidsverlaging naar 30 km per uur. Dit geluidsonderzoek start 2e helft 2025. De inruilregeling voor brom- en snorfietsen voor een betere luchtkwaliteit wordt in Q2 2025 actief. Speerpunten: Status •

Verbetering Afval- en Grondstoffenscheiding met focus op GFT- en PMD-afval We verhogen de scheidingsgraad van GFT en PMD uit het restafval met 5% elk tijdens het kalenderjaar 2025. Dit doen we onder andere door uitbreiding van het aantal GFT-containers in de gemeente, specifiek bij de hoogbouw en het opnemen van PMD-verzamelcontainers in de nascheidingsroute. Daarnaast richt de gemeente zich op een verlaging van de afkeur van GFT- en PMD-ladingen met 5% gedurende hetzelfde kalenderjaar. Dit doen we door het implementeren van maatregelen die vanuit de pilot (uitgevoerd in 2023-2024) succesvol zijn gebleken.

Toelichting afwijking speerpunt: De scheidingsdoelen voor afval en grondstoffen wordt niet gehaald. Het college heeft in december 2024 een brief met maatregelen aan de raad gestuurd. In Q2 2025 gaat het college met de raad in gesprek over welke maatregelen worden genomen om afvalscheiding te verhogen. De maatregelen worden in de loop van 2025 ingevoerd. Status •

Verlagen van het aantal lachgascilinders in het restafval Voor het verlagen van het risico van lachgascilinders in verbrandingsinstallaties, en de kosten die dit met zich meebrengt, richt de gemeente zich in Avalex verband voor de verlaging van 10% van het aantal lachgascilinders dat in het restafval wordt gevonden. Dit doen we in Avalex-verband via reclamecampagnes. Status

•

Verlagen van bijplaatsingen bij ondergrondse containers In 2025 zet de gemeente in op een verdere verlaging van het aantal illegale bijplaatsingen in de gemeente met 10%. Dit doen we door extra campagnes, handhaving en duidelijker communiceren over de handhavingsmethode (boete) bij overtreding.

Voor alle drie de maatregelen geldt dat de 4-maands rapportages van Avalex inzicht bieden in de mate waarin de gemeente door de loop van het jaar succesvol is op deze drie speerpunten. Status •

Invoering milieuzone Damcentrum In 2025 voeren we de milieuzone in het Damcentrum in om vervuilend verkeer te weren en zo de luchtkwaliteit te verbeteren.

Toelichting afwijking speerpunt: Er heeft verkennend onderzoek plaatsgevonden naar de mogelijkheden voor de invoering van een milieuzone in het Damcentrum. De verkregen inhoudelijke en financiële inzichten uit deze rapportage zorgen ervoor dat er een verdere afweging gemaakt moet worden of de invoering (juridisch) haalbaar genoeg is.

49

Status •

Verbetering luchtkwaliteit Onder coördinatie van de GGD en met de regiogemeenten onderzoeken we mogelijkheden voor verbeteringen van de luchtkwaliteit en maken we hier afspraken voor gezamenlijke maatregelen over.

Riool- en waterbeheer en klimaatbestendigheid Volgens het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie wordt een stresstest uitgevoerd voor waterveiligheid, droogte, bodemdaling en hittestress. De stresstest wateroverlast is in 2022 uitgevoerd. Belangrijk voor klimaatadaptatie zijn de rioolvervangingsprojecten zoals Voorburg-Noord. Er wordt regenwater in de bodem vastgehouden en minder naar de rioolwaterzuivering afgevoerd. De Impulsregeling klimaatadaptatie wordt hier besteed. De hittestress wordt bestreden met vergroenen en daaruit volgen mobiliteits- en groenopgaven. Voor verbetering van de waterkwaliteit zijn we met de Waterschappen in gesprek over maatregelen. Daarbij brengen wij onze bestaande acties in: onder andere natuurlijke oevers, kroosruimten. Maar maken we ook afspraken over een visparel, andere manier van schonen van watergangen, aanpakken extra knelpunten. Nabij de Oude Bleijk/A4 wordt met de woningbouwcorporaties een natuurvriendelijke oever aangelegd en de sloot verbreed voor de water/klimaatopgave van de nieuwbouw Venestraat/ Nieuwstraat en de waterkwaliteit (KRW-doelen). De water- en vergroeningsopgave op particuliere percelen wordt gestimuleerd via communicatie. Onder andere door voorlichting en de tegeltaxi gaat weer rijden. Met de woningbouwcorporaties wordt gewerkt aan afkoppelen van daken.

De gemeente geeft het goede voorbeeld met verwijderen en vergroenen van eigen verhardingen ruimte (extra steenbreek). Tevens vindt beheer en onderhoud plaats op basis van het Water- en rioleringsplan (WRP). Speerpunten: Status •

Wijkaanpak klimaatbestendig Voorburg-Noord noord In Voorburg-Noord worden voorbereidingen getroffen voor het klimaatbestendig maken van de wijk en vervangen van de riolering. Samen met de bewoners wordt gewerkt aan concept buurtvisie. Op het Van Faukenbergeplein wordt een waterplein of een vergelijkbare waterbergingsvoorziening ontworpen. In de straten van het plangebied ontwerpen we infiltratievoorzieningen door te vergroenen. De ondergrondse infiltratie/drainage-riolering werken we verder uit ten behoeve van de aanbesteding. Status

•

Rioleringsproject Prinsenhof-Laagbouw In de laagbouw van Prinsenhof wordt de riolering vervangen en zoveel mogelijk verharding afgekoppeld van de gescheiden riolering en geïnfiltreerd in de bodem. Op een aantal plaatsen worden wadi’s aangelegd.

50

Financiële mutaties Onderwerpen Volksgezondheid en milieu

Mutatie baten

Mutatie Effect lasten begr. saldo

140

140

Kadernota 2026-2029 effecten 2025 1. Sociaal Service Punt 2. Sociale cohesie

-50

50

104

-104

4. Opvang dieren

187

-187

5. Vervanging AED's

72

-72

Mee- en tegenvallers 3. Programma Duurzaamheid Exogene en autonome ontwikkelingen

Budgettair neutraal 6. Planmatig onderhoud riolering

150

150

7. Schone Lucht Akkoord

20

20

Totaal Volksgezondheid en milieu

310

483

-173

Bedragen x € 1.000

Toelichting 1 Sociaal Service Punt Het Sociaal Service Punt (SSP) is het loket waar inwoners laagdrempelig terecht kunnen met vragen op sociaal gebied. Om inwoners beter van dienst te kunnen zijn is het gewenst om het SSP door te ontwikkelen en de zichtbaarheid hiervan te vergroten, zodat de gemeente inwoners beter van dienst kan zijn. De kosten voor het aanschaffen van een systeem om het SSP zichtbaarder en effectiever te kunnen inzetten kunnen gedeclareerd worden bij het Integraal Zorg Akkoord (IZA). De kosten van het onderhoud hiervoor komen bij de gemeente te liggen. 2 Sociale cohesie Sociale cohesie – mensen die zich verbonden voelen met elkaar – is belangrijk om de inzet van formele zorg te beperken. De gemeente heeft hierin een wettelijke taak (Wmo 2015). Leidschendam-Voorburg stimuleert dit door ontmoetingsplekken met een gastheer/vrouw en inloopspreekuren in de wijk. Opbouwwerk helpt om deze ontmoetingen te verdiepen en om eenzaamheid tegen te gaan. In twee wijken wordt hiervoor een pilot gestart. 3 Programma Duurzaamheid Met beschikbare middelen uit 2024 kunnen twee concrete maatregelen in 2025 worden gerealiseerd. De doeleinden zijn een gepland vergroeningsproject en ondersteuning verduurzaming van het theater.

Deze aanpak draagt bij aan het bereiken van lokale duurzaamheidsdoelstellingen die zijn geformuleerd in het door de raad vastgestelde Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid. 4 Opvang dieren De gemeente Leidschendam-Voorburg heeft een wettelijke verantwoordelijkheid voor het vervoer, de bewaring en de verzorging van gevonden gedomesticeerde dieren, evenals voor de opvang van hulpbehoevende wilde dieren. Recent heeft een aanbesteding plaatsgevonden voor de dierenambulance, dierenasiel en gespecialiseerde dierenopvang.

51

5 Vervanging AED's Stichting RLT-Nederland heeft binnen Leidschendam-Voorburg een dertigtal Automatische Externe Defibrilators (AED's) in beheer.De AED's zijn verouderd en niet meer betrouwbaar, dus dienen te worden vervangen. De gemeente Leidschendam-Voorburg draagt bij in de vervanging en het onderhoud van de AED's. 6 Planmatig onderhoud riolering Met betrekking tot planmatig onderhoud riolering is uit inspecties gebleken dat in 2025 eenmalig een extra budget nodig om een inhaalslag te maken. De kosten kunnen volledig gedekt worden uit de voorziening riolering. 7 Schone Lucht Akkoord Op basis van het collegevoorstel over de subsidieregeling inruilen brom- en snorfietsen Leidschendam-Voorburg 2025 (iBabs 4137), worden de verwachte kosten en dekking voor de subsidieregeling voor elektrische brom- en snorfietsen geraamd.

52

8. Bouwen en wonen (VHLOSV) Omschrijving Alle activiteiten op het gebied volkshuisvesting, ruimte en leefbaarheid (voorheen ruimtelijke ontwikkeling) en stedelijke vernieuwing behoren tot dit programma. Hieronder valt ook de (leges) omgevingsvergunning, bouwtoezicht en de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). In de Omgevingsvisie (strategische visie voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving) heeft de gemeente, in vervolg op de in 2021 vastgestelde 'bouwstenen', aangeven hoe zij de gewenste en benodigde functies op het gebied van wonen, voorzieningen, werken en vrije tijd een plek wil geven. Dit is een samenspel van bebouwing, bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid, in relatie tot het vestigingsklimaat en de agglomeratiekracht (de kracht van stedelijke gebieden) van de regio.

Wat willen we bereiken? Leidschendam, Stompwijk en Voorburg vormen een aantrekkelijke gemeente. De kenmerken en kwaliteiten die onze gemeente bijzonder maken willen we koesteren en versterken. Daarbij kijken we goed naar wat onze inwoners belangrijk vinden en spelen we in op maatschappelijke ontwikkelingen die er op ons af komen. Zo zorgen we ervoor dat we ons hoogwaardig verblijfsklimaat versterken, goed verbonden zijn en een plek kunnen bieden voor mensen met verschillende woonwensen. Gezien het huidige, grote en urgente tekort aan woningen is het nodig om extra woningen te bouwen. Dat doen we onder meer door: • Inzet op 5 perspectieven vanuit de koersnotitie omgevingsvisie: een hoogwaardig verblijfsklimaat, goed verbonden, een plek van en voor iedereen, economisch vitaal passend bij een woongemeente, duurzaam toekomstbestendig; • Het maken van een kwaliteitsleidraad voor ontwikkellocaties in de omgevingsvisie; • Te sturen op het type woningen en de betaalbaarheid; • Creëren van een hoogwaardig voorzieningenaanbod; • Het hebben van aandacht voor een evenwichtige opbouw van wijken; • Waar mogelijk beslechten we belemmeringen voor bestaande bouwprojecten.

Wat gaan we ervoor doen? Ruimtelijk beleid Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De Omgevingswet bundelt alle wetten voor de fysieke leefomgeving. Met de mogelijkheden die de wet biedt, kan de gemeente de leefomgeving op een integrale wijze ontwikkelen. De omgevingsvisie, programma's, het omgevingsplan, het digitale stelsel Omgevingswet (DSO) en integrale afweging als onderdeel van de omgevingsvergunning, vormen belangrijke instrumenten om een mooie, schone, gezonde, toegankelijke en veilige leefomgeving te creëren. Vanaf 2024 werkt de gemeente met de wettelijk minimaal verplichte invulling van de instrumenten. Tegelijkertijd gaat het vormgeven, aanpassen en verbeteren van de instrumenten door. In het projectenboek wordt over de voortgang gerapporteerd. De omgevingsvisie is een verplicht instrument in de nieuwe Omgevingswet. De omgevingsvisie geeft richting aan het handelen van de gemeente en houvast aan mensen, organisaties en bedrijven die iets willen doen in Leidschendam-Voorburg. De omgevingsvisie is ook het kader waarbinnen Leidschendam-Voorburg het omgevingsplan opstelt. Dit omgevingsplan vervangt de huidige bestemmingsplannen. De visie is het document met de ambities en richtingen; in het omgevingsplan worden deze vertaald in concrete regels.

53

Na de vaststelling van de Koersnotitie (2024) zal de gemeente de Omgevingsvisie opstellen. De omgevingsvisie beschrijft het toekomstbeeld van Leidschendam-Voorburg 2050. Het is het centrale beleidsdocument dat richting geeft aan de leefomgeving. Met de leefomgeving wordt alles bedoeld dat nodig is om te kunnen leven, wonen, werken, leren, bewegen en recreëren. Dit is een samenspel van bebouwing, bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid, in relatie tot het vestigingsklimaat en de agglomeratiekracht (de kracht van stedelijke gebieden) van de regio. Bij de totstandkoming van de omgevingsvisie worden inwoners, ondernemers, bedrijven, organisaties en het onderwijs betrokken om actief mee te denken. Uitgangspunt is: inspiratie, lokaal engagement, maatwerk, periodiek contact en transparantie. Gebiedsgerichte ambities en strategische keuzes worden vervolgens nader onderzocht waarbij aandachtspunten inzichtelijk worden gemaakt. Op basis hiervan kunnen de definitieve gebiedsgerichte strategische keuzes en sturingsprincipes worden opgesteld. Het beoogde resultaat: een weloverwogen inspirerend toekomstbeeld voor 2050.

Stand van zaken: In maart 2025 vindt de voorlaatste participatieronde plaats. Daarin wordt een tiental uitdagende keuzes aan de inwoners voorgelegd. Ook ligt de startnotitie voor het Omgevingseffectrapport (OER) ter visie. Vooruitblik: Voor de zomer van 2025 worden de Omgevingsvisie, het Omgevingseffectrapport en het Gebiedsprogramma Stompwijk afgerond en aan het college van B&W voorgelegd. Na de zomer volgt tervisielegging en voorbereiding van de besluitvorming door de gemeenteraad (januari 2026). Speerpunten: Status •

Omgevingsvisie en programma’s Na het vaststellen van de Koersnotitie wordt de omgevingsvisie opgesteld. Voor Stompwijk start daarnaast een programma (visie) in combinatie met een omgevingseffectrapportage (O.E.R) zodat mogelijke gebiedskeuzes waaronder ontwikkellocaties in de kern Stompwijk meer op basis van data worden onderbouwd. Binnen dit programma zullen de moties ‘Buitengebied Stompwijk’ (522) en ‘Toekomst van het buitengebied’ (760) nader worden uitgewerkt. Status

•

Omgevingsplan; transitieplan We werken in 2025 verder aan het Omgevingsplan op grond van het transitieplan. Het streven is in enkele jaren het Omgevingsplan in de basis gereed te hebben. Het transitieplan bevat de uitgangspunten om het Omgevingsplan goed te kunnen opstellen en inrichten. Hierin staan o.a. een nieuwe set regels en de manier hoe we oude regels vanuit onder andere bestemmingsplannen en verordeningen goed kunnen omzetten. Het streven is het transitieplan in het 1e kwartaal van 2025 aan te bieden voor besluitvorming.

Grondexploitaties We bewaken de financiële voortgang van onze projecten met een grondexploitatie. Deze actualiseren we twee keer per jaar en daarover te rapporteren aan de gemeenteraad in het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG). Er wordt in algemene zin en voor een aantal locaties specifiek onderzocht of de sturing op de ontwikkeling steviger kan worden vormgegeven vanuit een eigendomspositie van de grond. Dit kan leiden tot het openen van nieuwe grondexploitaties. Paragraaf 3.7 van de begroting (Grondbeleid) gaat nader in op ons grondbeleid en op lopende en nieuwe grondexploitaties.

54

Stand van zaken: De grondexploitaties worden ook in 2025 herzien en vastgesteld door de gemeenteraad. Speerpunten: Status Er zijn geen speerpunten aanwezig bij dit beleidsterrein. Wonen We voegen zoveel mogelijk betaalbare woningen toe aan de woningvoorraad. De komende jaren komen er tussen de 4.000-5.000 woningen bij. Al 140.000 m2 leegstaande kantoorgebouwen (CBS, Billiton en Total) hebben plaatst gemaakt voor 650 woningen. Die lijn zetten we door met de Van Ruysdaellaan en Overgoo. We richten ons op de realisatie van een meer betaalbaar, divers en duurzaam woningaanbod en leggen daarbij de nadruk op het sociaal en middensegment (zowel huur als koop). Hierbij streven we naar 30% sociaal en 20% middel dure woningbouw. We werken aan een aanbod dat anticipeert op de verwachte woonzorgvraag van de (toekomstige) inwoners van Leidschendam-Voorburg. We zetten in op doorstroming uit de betaalbare woningbouw, meer ruimte voor creatieve en flexibele oplossingen en het tegengaan van woningspeculatie en huisjesmelkers. De verordening sociale en middeldure woningbouw is hierbij leidend. De gemeente kijkt actief naar kansen om ruimte te maken voor nieuwe woningen, bijvoorbeeld door gecombineerde bestemmingen van wonen en maatschappelijk vastgoed en het zogeheten ‘optoppen’ van bestaande woongebouwen.

Stand van zaken: We liggen op schema voor de realisatie van 4.000-5.000 woningen. Vooruitblik: Er zijn ongeveer 900 woningen in aanbouw in de gemeente. De projectenportefeuille is goed gevuld en er is voldoende harde en zachte planvoorraad. Speerpunten: Status •

Oplevering van verschillende woningbouwprojecten Dit zijn o.a. de volgende projecten: o Deellocatie Damsigt, in totaal 295 huurwoningen (15% sociaal, 15% middelduur,70% vrije sector). Het eerste deel wordt in 2025 opgeleverd. o Deellocatie Triadome, in totaal 123 woningen, waarvan 37 sociale huurwoningen. Het eerste deel wordt in 2025 opgeleverd. o Nieuwstraat-Venestraat, oplevering van 90 sociale huurwoningen. o Nieuwbouw Stompwijk: bouw van 27 woningen aan de Dr. van Noortstraat en oplevering van 18 woningen aan de Van Santhorstraat. Status

•

Anterieure Overeenkomst met Stichting Woonoord Duivenvoorde Toevoegen van appartementen gericht op senioren met zorg nabij.

Toelichting afwijking speerpunt: De Stichting Duivenvoorde ontwikkelt het gebouwontwerp en de financiële haalbaarheid daarvan. Hiervoor heeft deze stichting meer tijd nodig dan bij het afsluiten van de intentieovereenkomst (december 2023) was voorzien.

55

Status •

Kansrijke locaties voor het optoppen van gebouwen Er zijn 5 kansrijke locaties geïdentificeerd voor het optoppen van gebouwen. De woningcorporaties werken aan plannen voor deze locaties.

Financiële mutaties Mutatie baten

Onderwerpen Bouwen en wonen (VHLOSV)

Mutatie Effect lasten begr. saldo

Kadernota 2026-2029 effecten 2025 1. Gebiedsvisie en -plan Leidschendammerhout

139

139

2. NOVEX en Huygenstunnel

133

-133

3. Vastgoed organisatie

40

-40

4. Beleidsadvisering

127

-127

5. Omgevingsvisie

150

-150

6. Zustersdijk 18

10

-10

Mee- en tegenvallers

Budgettair neutraal 7. Schoorlaan 3-31

70

70

Totaal Bouwen en wonen (VHLOSV)

209

669

-460

Bedragen x € 1.000

Toelichting 1 Gebiedsvisie en -plan Leidschendammerhout De gemeente is van plan om met de diverse stakeholders tot een gebiedsvisie en uitvoeringsplan voor Leidschendammerhout te komen. De gebiedsvisie moet de gewenste richting geven voor de inrichting en het gebruik van het gebied op korte en middellange termijn. Tegenover de verwachte extra lasten staan extra baten vanuit Dunea. 2 NOVEX en Huygenstunnel NOVEX is opgezet om de doelen uit de Nota Ruimte te realiseren, onder andere op het gebied van woningbouw, mobiliteit, economie, voorzieningen en groen/blauw. Deelname biedt grote kansen om de belangen van de gemeente te behartigen. Daarnaast krijgt het werktraject voor de Huygenstunnel dit jaar een vervolg. Voor beide trajecten is extra inzet nodig. 3 Vastgoed organisatie De gemeente wil een omslag maken naar beleid waarin het maatschappelijk vastgoed ten dienste staat van de publieke waarden die in de gemeente worden gerealiseerd. Daarbij staat vastgoed bijvoorbeeld ten dienste van maatschappelijke voorzieningen voor de zelfredzaamheid en ontplooiing van bewoners. Ook wordt gekeken naar het toevoegen van publieke waarde aan het vastgoed zelf, zoals door verduurzaming van panden voor een klimaat neutrale gemeente. Voor de opzet hiervan is extra inzet nodig.

56

4 Beleidsadvisering Het budget wordt ingezet om ingewikkelde ruimtelijke procedures in huis te kunnen voorzien van capaciteit. Hierbij kan gedacht worden aan het opstellen van het verweerschrift voor diverse ruimtelijke procedures, het uitwerken van de gevolgen van de uitspraken van de Raad van State van het bestemmingsplan Meeslouwerpolder, evaluatie van de BOPA-procedure en ander zwaarwegend juridisch advies voor belangrijke ontwikkelingen. 5 Omgevingsvisie De Omgevingsvisie ligt goed op koers. Er wordt onder andere gewerkt aan een separaat Gebiedsprogramma Stompwijk en een Omgevingseffectrapportage wat wettelijk verplicht is voor beleidsdocumenten met ruimtelijke impact. Voor de aansturing van het geheel zullen een externe projectleider en een adviesbureau worden ingehuurd. 6 Zustersdijk 18 Het pand aan de zustersdijk is gesloopt. De werkzaamheden hiervoor zijn afgerond. Er volgen nog kosten voor de begeleiding van de tender en voor een taxatie. 7 Schoorlaan 3-31 Op basis van de intentieovereenkomst voor Schoorlaan 3-31 (iBabs 4063) worden de plankosten die verwacht worden gedekt door de bijdrage van de initiatiefnemer.

57

Overige onderdelen Omschrijving In dit gedeelte van de begroting staan de onderdelen die verplicht, apart op iedere gemeentelijke begroting opgenomen dienen te worden. Het betreft de onderdelen Algemene Dekkingsmiddelen, Overhead, Vennootschapsbelasting en Onvoorzien. Algemene Dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn vrij besteedbare middelen die de gemeente gebruikt om de lasten van alle programma's te dekken, in tegenstelling tot specifieke dekkingsmiddelen die aan een specifiek doel gebonden zijn. Ze zijn opgenomen in het ‘overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien’ en beslaan ongeveer 65% van de totale baten van de gemeente. De belangrijkste bronnen zijn de algemene uitkering uit het gemeentefonds, OZB-inkomsten, Treasury, dividendinkomsten en overige belastingen. Overhead Het Overzicht Overhead bevat lasten en baten van de gemeentelijke overhead, zoals vereist door het Besluit Begroting en Verantwoording. Overhead betreft kosten voor sturing en ondersteuning van het primaire proces, zoals financiën, HR, en ICT en management. De geactualiseerde BBV-notitie Overhead laat ruimte toe om kosten van leidinggevenden en ICT te verschuiven naar het primaire proces als ze toerekenbaar zijn aan specifieke beleidsterreinen.

De kostentoerekening in de begroting 2025 is ondanks de ruimte die er nu is om meer kosten toe te rekenen aan specifieke beleidsterreinen niet aangepast. De begroting van Leidschendam-Voorburg is hiermee vergelijkbaar met die van vorige jaren. Wel neemt de vergelijkbaarheid tussen gemeenten af door deze nieuwe notitie. Vennootschapsbelasting Overheden vallen onder de vennootschapsbelastingplicht. Over de winst die met ondernemingsactiviteiten, zoals winst die uit reclame-inkomsten en grondexploitaties zijn behaald, moet vennootschapsbelasting betaald worden. De gemeente Leidschendam-Voorburg verwacht op basis van de huidige cijfers en inzichten dat alleen voor de opbrengsten uit reclame (abri's, lichtmastenreclame en A0-borden) de gemeente vennootschapsbelastingplichtig is. Onvoorzien Wettelijk is voorgeschreven dat de programmabegroting een post voor onvoorziene uitgaven bevat. Er zijn geen voorschriften voor de omvang hiervan. De raming voor 2025 bedraagt € 100.000. Dit is het totaalbedrag dat beschikbaar is voor alle programma’s tezamen, dat onder voorwaarden (onvoorzien, onvermijdbaar, onuitstelbaar) kan worden ingezet. Het is niet bedoeld om omvangrijke risico’s binnen de begroting te dekken. Een overzicht en toelichting van de risico’s is opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Wat willen we bereiken? We zijn er gezamenlijk verantwoordelijk voor dat het gemeentelijke huishoudboekje op orde is, waarbij we de lasten voor onze inwoners en ondernemers zo laag mogelijk willen houden. Dit vraagt om een sluitende begroting en een positief meerjarenperspectief. Financiën zijn geen doel op zich, maar alleen met een gezonde financiële basis kunnen we onze gezamenlijke ambities waarmaken, de voorzieningen in onze mooie gemeente in stand houden en mensen de ruimte geven. Want daar gaat het om. Leidschendam-Voorburg is een financieel gezonde gemeente. De begroting sluit meerjarig en het toezicht vanuit de provincie is licht. Tegelijkertijd zijn we ons ervan bewust dat er ook in de komende periode ontwikkelingen kunnen zijn die vragen om investeringen die we nu nog niet kunnen voorzien. Gelukkig geeft de reservepositie een buffer voor dit soort situaties, maar deze buffer is natuurlijk niet onbeperkt. Een zorgvuldig financieel beleid is daarom geboden.

58

Dat doen we onder meer door: • Het voeren van een behoedzaam financieel beleid en realistisch te begroten conform het voorzichtigheidsbeginsel (reële, solide uitgangspunten); • De inwonerslasten (met uitzondering van indexering) niet te verhogen, zodat deze onder het regionaal gemiddelde blijven; De paragraaf bedrijfsvoering in een gemeentelijke begroting moet inzicht bieden in de stand van zaken en de beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering. Hierin zit natuurlijk een raakvlak met de kosten in dit onderdeel overhead. We kiezen ervoor om de ontwikkelingen op het gebied van bedrijfsvoering te verwijzen naar de paragraaf bedrijfsvoering. Hierover wordt in de jaarrekening ook verantwoording afgelegd. Over de beslissingen ter verbetering van de ondersteuning van de primaire processen, waarvoor in 2025 belangrijke speerpunten te benoemen zijn, wordt wel in dit onderdeel gerapporteerd.

Wat gaan we ervoor doen? Algemene dekkingsmiddelen Speerpunten: Status •

Transparant en behoedzaam financieel beleid  We blijven samenwerken met de VNG en andere gemeenten om te lobbyen voor een kleiner tekort in het gemeentefonds en voor een evenwicht tussen taken en middelen.  We maken de financiën inzichtelijker in onze Planning & Control producten, in samenwerking met de raad dan wel de Duisenberg-werkgroep. Maar ook door alternatieven te zoeken om over de gemeentefinanciën te communiceren (bijvoorbeeld via de budgetbrieven en rubrieken in de lokale media)  We communiceren duidelijk aan de inwoners hoe de gemeente het belastinggeld besteedt.  Wanneer het meerjarig evenwicht onder druk komt door huidig of nieuw beleid, zoeken we het eerst in het prioriteren van onze doelen en activiteiten in alle portefeuilles. We zoeken de mogelijkheden daarnaast niet alleen in onze inkomsten en uitgaven, maar ook in externe financieringsbronnen.

Overhead Speerpunten: Status •

Verbeteren ondersteuning (primaire) processen  In 2025 versterken we het vermogen van de griffie om de gemeenteraad goed en betrouwbaar te ondersteunen door meer inzet van bodes en communicatie, en het beheer van de ICT te verbeteren.  Een definitief ontwerp voor de nieuwe huisvesting van raad en griffie wordt opgesteld zodat het project eind 2025 gereed is voor aanbesteding.  In Q1 2025 wordt de raad geïnformeerd over passende alternatieven voor de bestemming van Huize Swaensteyn.

59

Financiële mutaties Mutatie Baten

Onderwerpen Overige onderdelen

Mutatie Effect Lasten begr. saldo

Algemene dekkingsmiddelen 1. Decembercirculaire 2024

442

0

442

2. Dividend Stedin

719

0

719

0

-46

46

4. Ombudsman

0

-37

37

5. Gemeentelijke Crisisorganisatie

0

-46

46

6. Doorontwikkeling ERPx

0

150

-150

7. Huiselijk Geweld

0

100

-100

8. Luchtbehandeling Document Productie Centrum (DPC)

0

120

-120

9. Artificial Intelligence (AI)

0

20

-20

10. Meerjaren onderhoudsplan gebouwen (MJOP)

0

740

-740

11. Applicatielandschap

0

100

-100

12. NIS2-BIO

0

455

-455

13. Experimenteerprogramma participatie

0

20

-20

14. Herinrichting gemeentelijke organisatiestructuur

0

375

-375

15. CAO ontwikkelingen

0

-500

500

1.161

1.451

-290

3. Onderhoud speelvoorzieningen Overhead

Totaal Overige onderdelen Bedragen x € 1.000

Toelichting 1 Decembercirculaire 2024 De effecten van de decembercirculaire 2024 op de begroting zijn verwerkt.In de raadsbrief (nummer 4138) zijn alle financiële gevolgen van de decembercirculaire 2024 toegelicht. 2 Dividend Stedin Het te onvangen dividend van netwerkbedrijf Stedin over het boekjaar 2024 valt hoger uit dan eerder was begroot. De oorzaak hiervan is dat de bedrijfsresultaten hoger lagen. 3 Onderhoud speelvoorzieningen Om te voorkomen dat de veiligheid voor de gebruikers van de speelvoorzieningen in gevaar komt moeten we blijven voldoen aan het wettelijke aantal inspectiesrondes, het behouden van de kwaliteit van de huidige toestellen en het op niveau blijven houden van de valondergronden. Uit de aanbesteding in 2024 is gebleken dat er meer middelen nodig zijn dan in de begroting 2025 opgenomen is. 4 Ombudsman De kosten en het benodigde budget van de ombudsman worden op het juiste taakveld verantwoord.

60

5 Gemeentelijke Crisisorganisatie De gemeente Leidschendam-Voorburg streeft naar een professionele, robuuste en goed georganiseerde crisisorganisatie die effectief kan inspelen op crises en rampen. Om deze ambitie te realiseren, is sinds november 2023 gewerkt aan de doorontwikkeling van de crisisorganisatie. Hieruit blijkt dat er extra middelen benodigd zijn voor onder andere piketvergoedingen en opleidingen. 6 Doorontwikkeling ERPx Het nieuwe financiële systeem ERPx is essentieel voor een goed financieel beheer en het administreren van alle financiële stromen. Om de volledige potentie van dit systeem te benutten, is er in de komende twee jaar extra inzet nodig. Dit is noodzakelijk om de kennis op te bouwen die er momenteel onvoldoende is. Vanaf 2027 is de verwachting dat er, door efficiencywinst, structureel dekking gevonden kan worden voor deze extra functioneel beheertaken. 7 Huiselijk Geweld Voor inwoners die te maken hebben met huiselijk geweld is binnen de gemeente een meldpunt beschikbaar. Om slachtoffers van huiselijk geweld beter te kunnen helpen, wordt de ondersteuning uitgebreid met individuele hulp. 8 Luchtbehandeling Document Productie Centrum (DPC) Op basis van een onderzoek blijkt dat het thermisch binnenklimaat in het DPC onvoldoend is, wat zorgt voor problemen bij het printen van documenten en een negatief welzijn en gezondheid van medewerkers.

De luchtbehandeling zal aangepast worden zodat er sprake is van een goed thermisch klimaat. 9 Artificial Intelligence (AI) AI biedt kansen voor efficiëntere processen, betere samenwerking en versterkte besluitvorming binnen de gemeente. Toepassing vereist aandacht voor ethiek en privacy. De gemeente start met operationele inzet, zoals een Copilot, en verkent tegelijk breder de mogelijkheden via businesscases en integratie in projecten, om ervaring op te doen en toegevoegde waarde te bepalen. Vanaf 2029 wordt door efficiëntie een besparing verwacht. 10 Meerjaren onderhoudsplan gebouwen (MJOP) Iedere vijf jaar is er een update van de MJOP noodzakelijk voor de financiële verantwoording voor het groot onderhoud. De MJOP is een dynamisch hulpmiddel welke continu aangepast wordt naar de daadwerkelijke situatie. De bouwindexcijfers zijn echter sinds de vaststelling van de vorige MJOP gestegen met 33%. De hoogte van de storting in de voorziening is hierop aangepast. 11 Applicatielandschap De gemeente wil het applicatielandschap professionaliseren door het aanstellen van een applicatiemanager. Deze Applicatiemanager draagt bij aan kostenreductie, verbeterde risicobeheersing en een efficiëntere inzet van gemeentelijke IT-middelen. Vanaf 2027 wordt door efficiëntie een besparing verwacht.

12 NIS2-BIO De implementatie van NIS2 en de aankomende Cyberbeveiligingswet verplicht de gemeente tot forse investeringen in informatiebeveiliging en cyberweerbaarheid. Als essentiële entiteit moet de gemeente voldoen aan de BIO2 en een Information Security Management System (ISMS) implementeren conform NEN-ISO/IEC 27001. 13 Experimenteerprogramma participatie Om de zes gekozen experimenten te kunnen evalueren volgens het ACTIE-kader dienen er interviews en enquetes (online of fysiek) te worden gehouden in 2025-2026. Ondersteuning en uitbesteding is hiervoor noodzakelijk.

61

14 Herinrichting gemeentelijke organisatiestructuur Op basis van de organisatievisie wordt gewerkt aan de doorontwikkeling van de organisatie. De huidige structuur sluit niet langer aan bij de ambities en uitdagingen van deze tijd en wordt als complex en weinig logisch ervaren. Om effectiever te kunnen functioneren, is een herstructurering nodig die leidt tot meer flexibiliteit, slagvaardigheid, een sterkere externe oriëntatie en een betere samenwerking tussen bestuur en organisatie.Er is een organisatieontwerpteam gestart met deze opgave waarbij de eerste belangrijke stappen zijn gezet. Voor een zorgvuldige voortzetting van dit traject en om voldoende ondersteuning te waarborgen, is de inzet van een extern organisatieadviesbureau noodzakelijk.Voor 2025 is een budget van € 375.000 benodigd om de implementatiefase van de herinrichting af te ronden. Deze fase richt zich op de uitwerking en invoering van een nieuwe organisatiestructuur per 1 januari 2026. Doel is een logischere en slagvaardigere organisatie, die beter aansluit bij de strategische opgaven van de gemeente.De kosten zijn als volgt opgebouwd:• € 185.000 voor de inzet van een extern organisatieadviesbureau;• € 190.000 voor aanvullende expertise op het gebied van HR, financiën, juridisch advies en projectondersteuning.

Dat betreft expertise die vanuit de organisatie zelf aan dit traject wordt geleverd;Met dit budget kunnen de benodigde kaders worden opgesteld, besluitvorming plaatsvinden en de implementatie worden voorbereid inclusief een raming van de kosten van de implementatiefase die hierna volgt. Deze raming zal op een later moment inzichtelijk worden en zal waar dit qua tijdspad passend is worden opgenomen in de begroting 2026. 15 CAO ontwikkelingen Bij de programmabegroting 2025-2028 was een voorlopig budget opgenomen voor de verwachte CAO-verhoging van de ambtelijke organisatie. De uitslag van de CAO-onderhandelingen is bekend. Door de gefaseerde loonsverhoging in 2025 ontstaat er een incidenteel voordeel op dit budget van € 500.000.

62

Mutaties reserves en voorzieningen Onderwerpen Reserves

Naam Reserve

Mutatie Mutatie Onttrekkingen Stortingen

Effect begr. saldo

610

-610

Bestedingsplan reserves 1. Vergoeding aanleg glasvezel 2. Sterk voor Noord 3. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed 4. Verkabelingen 150 Kv 5. Verkabelingen 150 Kv

Algemene Reserve (vrij besteedbaar) Reserve Herstelbeleid Reserve Duurzaamheid en Energietransitie Algemene Reserve (vrij besteedbaar) Reserve Ondergrondse hoogspanningkabels

217

217

51

51

1.720

1.720 1.720

-1.720

Nieuw beleid & Intensiveringen 6. Fietsstraat Beetslaan

Reserve Mobiliteit

50

50

7. Stationsplein Voorburg

20

20

8. Randstadrail

Reserve Vluchtelingenopvang Reserve Mobiliteit

100

100

9. Actieplan verkeersveiligheid

Reserve Mobiliteit

1.276

1.276

10. Actieplan verkeersveiligheid

Reserve Dekking afschrijvingslasten

Onderwerpen voorzieningen

Naam voorziening

915

-915

Mutatie Mutatie Onttrekkingen Stortingen

Effect begr. saldo

100

-100

Mee- en tegenvallers 11. Rijksbudget BUIG 12. Baggerwerkzaamheden

Voorziening dubieuze debiteuren Voorziening Riolering (ex.artikel 44.2)

68

68

150

150

Budgettair neutraal 13. Planmatig onderhoud riolering

Voorziening Riolering (ex.artikel 44.2)

Exogene en autonome ontwikkelingen 14. Meerjaren onderhoudsplan gebouwen (MJOP)

Vrz gem.gebouwen Algemeen

Totaal mutaties reserves en voorzieningen

3.652

740

-740

4.085

-433

Bedragen x € 1.000

1. Vergoeding aanleg glasvezel In de 2e Tussentijdse rapportage 2024 is gemeld dat er € 1,2 miljoen aan inkomsten glasvezel over de jaren 2024 en 2025 ontvangen zou worden. De verdeling over deze jaren blijkt anders uit te vallen, waardoor er in 2025 een groter deel van het totale bedrag wordt ontvangen en gestort in de Algemene reserve.

63

2. Sterk voor Noord Sterk voor Noord Ontrekking uit de reserve voor een pilot samen met VTH met inzet van Jongerenwerk Veiligheid op straat. Ook is de pilot outreachend doorstroomcoach jongeren zonder startkwalificatie loopt door. De pilot Jongeren Perspectief Fonds loopt ook door omdat het nog niet opgenomen kon worden in het reguliere beleid. 3. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Er is, zoals in de eerste herziening van het bestedingsplan van de bestemmingsreserve Duurzaamheid en Energietransitie voorzien, geïnvesteerd in vervolgstappen voor de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. De uitgaven hebben betrekking op het onderzoek naar de energielabels van het vastgoed. Verder zijn vanuit deze middelen uitgaven voor een onderzoek naar de routekaart van de verduurzaming van vastgoed voorzien. 4. Verkabelingen 150 Kv De verkabeling is erop gericht dat de bovengrondse 150 kV hoogspanningskabel onder de grond worden gebracht. Prijzen zijn gestegen en stijgen door. Hierdoor gaat de bijdrage van de gemeente ook omhoog. Om dit te kunnen betalen, wordt er een storting gedaan in de reserve Ondergrondse hoogspanningskabels. 5. Verkabelingen 150 Kv De verkabeling is erop gericht dat de bovengrondse 150 kV hoogspanningskabel onder de grond worden gebracht. Prijzen zijn gestegen en stijgen door. Hierdoor gaat de bijdrage van de gemeente ook omhoog.

Om dit te kunnen betalen, wordt er een storting gedaan in de reserve Ondergrondse hoogspanningskabels. 6. Fietsstraat Beetslaan In het verkeers- en vervoerplan 2024 is opgenomen dat stapsgewijs wordt gewerkt aan de realisatie van de Verlengde Velostrada, een metropolitane fietsroute, parallel aan het spoor Den Haag-Leiden. Het inrichten van de Nicolaas Beetslaan als fietsstraat is één van de deelprojecten van dit project. Dit budget wordt ingezet voor de voorbereiding van dit project. 7. Stationsplein Voorburg Het Stationsplein in Voorburg vormt een centrale plek binnen Voorburg. Met het herontwerpen van het Stationsplein wordt beoogd meer ruimte te creëren voor vergroening en klimaatadaptatie, ruimte te houden voor evenementen, ruimte te houden voor terrassen en wordt rekening gehouden met de primaire functie van het plein (knooppunt voor reizigers). 8. Randstadrail Leidschendam-Voorburg groeit, evenals de gemeenten om ons heen. Meer mensen betekent meer verplaatsingen. Zonder maatregelen loopt het wegennet in en rond LeidschendamVoorburg verder vast, dit heeft (grote) gevolgen voor de leefbaarheid en economie. RandstadRail en de metro bieden een hoogwaardig alternatief voor verplaatsingen per auto van en naar grote delen van de regio.

Om ervoor te zorgen dat inwoners goed gebruik kunnen maken van de RandstadRail, moeten onder andere de op- en overstapmogelijkheden aangepakt worden. Daarnaast is het verbeteren van de verbinding met Leidschendam Zuid van belang. 9. Actieplan verkeersveiligheid De gemeente streeft naar een verkeerssysteem waarin iedereen elke dag veilig thuis kan komen. Het college heeft daarom het actieplan verkeersveiligheid opgesteld, waarin beschreven wordt op welke wijze hier invulling aan gegeven gaat worden. Er zijn concrete acties opgesteld voor de volgende vier gebieden: infrastructuur, gedrag en educatie, handhaving en ‘Samen Veilig’ (iBabs 3101). Er is dekking vanuit de reserve mobiliteit.

64

10. Actieplan verkeersveiligheid De gemeente streeft naar een verkeerssysteem waarin iedereen elke dag veilig thuis kan komen. Het college heeft daarom het actieplan verkeersveiligheid opgesteld, waarin beschreven wordt op welke wijze hier invulling aan gegeven gaat worden. Er zijn concrete acties opgesteld voor de volgende vier gebieden: infrastructuur, gedrag en educatie, handhaving en ‘Samen Veilig’ (iBabs 3101). Er is dekking vanuit de reserve mobiliteit. 11. Rijksbudget BUIG De bijdrage is aangepast aan de tweede voorlopige beschikking van het RIJK, dit was een voordeel ten opzichte van de oude begroting, daarnaast zijn de uitkeringen opnieuw geprognotiseerd. 12. Baggerwerkzaamheden De extra baggerwerkzaamheden die in 2024 gepland stonden, konden niet uitgevoerd worden wegens capaciteitstekort bij de aannemer. Vanuit de aannemer is er een nieuwe planning ontvangen, waarin het werk over meerdere jaren wordt verdeeld. Een deel van de werkzaamheden wordt in 2025 uitgevoerd. 13. Planmatig onderhoud riolering Met betrekking tot planmatig onderhoud riolering is uit inspecties gebleken dat in 2025 eenmalig een extra budget nodig om een inhaalslag te maken. De kosten kunnen volledig gedekt worden uit de voorziening riolering. 14.

Meerjaren onderhoudsplan gebouwen (MJOP) Iedere vijf jaar is er een update van de MJOP noodzakelijk voor de financiële verantwoording voor het groot onderhoud. De MJOP is een dynamisch hulpmiddel welke continu aangepast wordt naar de daadwerkelijke situatie. De bouwindexcijfers zijn echter sinds de vaststelling van de vorige MJOP gestegen met 33%. De hoogte van de storting in de voorziening is hierop aangepast.

65

Samenvatting financiële mutaties 1e Turap Programma

Begroting Wijziging

Begroting inclusief wijziging

BATEN 0. Bestuur en ondersteuning

4.305

285

4.590

1. Veiligheid

100

77

177

2. Mobiliteit en bereikbaarheid

881

300

1.181

3. Economie

852

610

1.462

4. Onderwijs

2.326

0

2.326

5. Sport, cultuur en recreatie

3.531

203

3.733

6. Sociaal domein

44.078

989

45.067

7. Volksgezondheid en milieu

28.262

310

28.572

8. Bouwen en wonen (VHLOSV)

15.879

209

16.088

Algemene dekkingsmiddelen

188.435

1.161

189.596

9

0

9

288.658

4.144

292.801

0. Bestuur en ondersteuning

11.574

810

12.384

1. Veiligheid

12.271

304

12.575

2. Mobiliteit en bereikbaarheid

16.365

1.183

17.548

3. Economie

1.576

565

2.141

4. Onderwijs

10.873

50

10.923

5. Sport, cultuur en recreatie

22.595

905

23.500

6. Sociaal domein

131.218

545

131.762

7. Volksgezondheid en milieu

28.282

483

28.765

8. Bouwen en wonen (VHLOSV)

22.994

669

23.663

Overhead

40.863

1.497

42.359

Algemene dekkingsmiddelen

1.579

-46

1.533

Totaal lasten programma's

300.189

6.964

307.154

Saldo van baten en lasten

-11.582

-2.821

-14.402

Onttrekking aan reserves

16.211

3.434

19.645

Storting in reserves

6.140

3.245

9.385

Saldo mutaties reserves

10.071

189

10.260

Saldo exploitatiebegroting

-1.511

-2.631

-4.142

Overhead Totaal baten programma's LASTEN

RESERVES

66

Bestemmingsreserves De afgelopen jaren zijn bestemmingsreserves gevormd. Afgesproken is dat een kader en bestedingsplan voor iedere bestemmingsreserve aan de raad wordt voorgelegd. Na het vaststellen van bestedingsplannen worden de beoogde onttrekkingen via een separate begrotingswijziging verwerkt. In de P&C-cyclus wordt vervolgens over de voortgang van de bestedingsplannen gerapporteerd, zodat de raad geïnformeerd blijft over de stand van zaken van de verschillende projecten die onder deze bestemmingsreserves vallen. In de tussentijdse rapportages wordt over de bestemmingsreserves gerapporteerd waar wijzigingen zijn ten opzichte van de geplande stortingen en onttrekkingen voor het lopende jaar. Het gaat om de volgende bestemmingsreserves: • • • • •

Duurzaamheid en energietransitie Mobiliteit Ondergrondse hoogspanningskabels. Herstelbeleid Ondersteuning energielasten

Hierna worden de bestemmingsreserves beschreven en de stand van zaken toegelicht.

67

Reserve Duurzaamheid en Energietransitie Naam van de reserve

Reserve Duurzaamheid en Energietransitie

Type

Bestemmingsreserve

Programma / Taakveld

Deze reserve wordt programmabreed ingezet.

Doel van de reserve

Ter dekking van kosten voor de klimaatopgave om in 2050 CO2 neutraal te zijn. De reserve van € 46 miljoen is gevormd door een onttrekking aan de Algemene Reserve vrij besteedbaar. De € 46 miljoen is een deel van de opbrengst uit de verkoop van aandelen Eneco. € 2.361.000 (Primitieve begroting 2025)

Voeding

Bestedingsraming Ingesteld raadsbesluit Omvang per 1-1-2025

Raadsbesluit Vaststellen Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2023-2026 en de 1e herziening van het bestedingsplan bestemmingsreserve Duurzaamheid en Energietransitie (3095) € 39.832.000

Bijzonderheden

Bestedingsplan 2025

Bijsturing in 1e Turap

Bijgesteld bestedingspl an

Bestuur en ondersteuning

563

51

614

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed

563

51

614

Onderwijs

433

0

433

Verduurzaming onderwijsvastgoed

433

0

433

VLROSV - Bouwen en wonen

1.100

0

1.100

Bewonersinitiatieven

1.100

0

1.100

Volksgezondheid en milieu

265

0

265

Milieubeheer

265

0

265

2.361

51

2.412

Programma

Totaal Bedragen x € 1.000

Toelichting In 2020 is € 46 miljoen ter beschikking gesteld in de bestemmingsreserve Duurzaamheid en energietransitie. Hiervan is € 6,2 miljoen uitgegeven tot en met 2024, waarmee de stand van de reserve op 1 januari 2025 € 39,8 miljoen bedraagt. Het bestedingsplan 2023-2026 en de verwachte uitgaven 2025 sluiten aan op het nieuwe bestedingsplan dat eind mei 2023 aan de raad is voorgelegd. De gemeente draagt met een cofinanciering bij aan de kosten van het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. Conform de 1e herziening van de bestemmingsreserve Duurzaamheid en Energietransitie (ibabs 3095) wordt er vanuit de bestemmingsreserve een beperkt bedrag beschikbaar gesteld voor het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed. Dit is het laatste deel van de hiervoor gereserveerde gelden.

68

Reserve Mobiliteit Naam van de reserve

Reserve Mobiliteit

Type

Bestemmingsreserve

Programma / Taakveld

Verkeer en Vervoer / Verkeer en Vervoer, Parkeren, Openbaar Vervoer, Volksgezondheid en Milieu

Doel van de reserve

Het bereikbaar houden van Leidschendam-Voorburg.

Voeding Bestedingsraming

De reserve van € 19,7 miljoen is gevormd door een onttrekking aan de Algemene Reserve vrij besteedbaar. € 1.317.000 (Primitieve begroting 2025)

Ingesteld raadsbesluit

Raadsbesluit Actualisatie Reserve Mobiliteit 2024 (3878)

Omvang per 1-1-2025

€ 9.482.000

Bijzonderheden

Bestedingsplan 2025

Bijsturing in 1e Turap

Bijgesteld bestedingsplan

273

0

273

Fietsstraat Beetslaan

0

50

50

Openbaar vervoer

120

0

120

Actieplan verkeersveiligheid

0

361

361

RandstadRail

0

100

100

884

915

1799

1.317

1.426

2.703

Programma Mobiliteit en bereikbaarheid Verkeersplan

Bestuur en ondersteuning Reserve dekking afschrijvingslasten

Totaal Bedragen x € 1.000

Toelichting Voor de bestemmingsreserve Mobiliteit is € 19,7 miljoen ter beschikking gesteld. Hiervan is € 10,2 miljoen uitgegeven tot en met 2024, waarmee de stand van de reserve op 1 januari 2025 € 9,5 miljoen bedraagt. De besteding voor 2025 wordt bijgesteld met € 1,4 miljoen. Deze bijstelling bestaat uit het actieplan Verkeersveiligheid, waarvan een deel dekking is voor toekomstige afschrijvingslasten en daarom in de reserve dekking afschrijvingslasten wordt gestort. Daarnaast wordt er gewerkt aan de Fietsstraat Beetslaan en de RandstadRail. Voor verdere toelichting wordt verwezen naar het programma Mobiliteit en bereikbaarheid.

69

Reserve Ondergrondse Hoogspanningskabels Naam van de reserve

Reserve Ondergrondse hoogspanningskabels

Type

Bestemmingsreserve

Programma / Taakveld

Mobiliteit en bereikbaarheid / Verkeer en vervoer

Doel van de reserve

De gemeentelijke bijdrage in de kosten van het ondergronds brengen van hoogspanningskabels door Tennet.

Voeding Bestedingsraming

€ 250.000 (Primitieve begroting 2025)

Ingesteld raadsbesluit

Nota van Wijziging 2023 en opdrachtverstrekking basisontwerp verkabeling (3737) € 3.334.500

Omvang per 1-1-2025 Bijzonderheden

In de 1e Turap 2025 wordt deze bestemmingsreserve opgehoogd met € 1,72 miljoen, vanwege stijgende prijzen. Bestedingsplan 2025

Bijsturing in 1e Turap

Bijgesteld bestedingsplan

Verkeer en vervoer

250

0

250

Totaal

250

0

250

Programma Mobiliteit en bereikbaarheid

Bedragen * € 1.000 Toelichting In de nota van wijziging 2023 is incidenteel geld voor het ondergronds brengen van hoogspanningskabels in een bestemmingsreserve geplaatst. Een deel van de middelen is naar aanleiding van het de opdrachtverstrekking van het basisontwerp ter begroting gebracht. In de 1 e turap 2025 wordt de bestemmingsreserve opgehoogd met € 1,72 miljoen, vanwege de stijgende prijzen.

70

Reserve Herstelbeleid Naam van de reserve

Reserve Herstelbeleid

Type

Bestemmingsreserve

Programma / Taakveld

Deze reserve wordt programmabreed ingezet.

Doel van de reserve

Bestedingsraming

Deze reserve is bedoeld om Leidschendam-Voorburg sterker uit de crisis te laten komen door sociale, maatschappelijke en economische interventies te ontwikkelen en te implementeren die burgers, bedrijven en maatschappelijke instellingen helpen zich in te stellen op de nieuwe toekomst. De reserve van € 10 miljoen is gevormd door een onttrekking aan de Algemene Reserve vrij besteedbaar. De € 10 miljoen is een deel van de opbrengst uit de verkoop van aandelen Eneco. € 0 (Primitieve begroting 2025)

Ingesteld raadsbesluit

Raadsbesluit Vaststellen voortgang herstelbeleid na 2022 (2982)

Omvang per 1-1-2025

€ 1.587.000

Voeding

Bijzonderheden Bestedingsplan 2025

Bijsturing in 1e Turap

Bijgesteld bestedingsplan

Sociaal Domein

0

217

217

Sterk voor Noord

0

217

217

Totaal

0

217

217

Programma

Bedragen * € 1.000

Toelichting In 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met een bestemmingsreserve Herstelbeleid van € 10 miljoen. Op basis van een bestedingsplan is het college hier in 2022 mee gestart. Omdat in de loop van 2022 de inwoners met meer crises werden geconfronteerd (oorlog in Oekraïne, stijgende brandstofkosten), was het niet meer mogelijk om een objectief verband tussen ervaren problematiek en de coronacrisis vast te stellen. Het college heeft als gevolg daarvan de raad voorgesteld om de focus van het herstelbeleid te versmallen en zich te richten op: (1) al gedane toezeggingen zoals bijvoorbeeld Sterk voor Noord; (2) de aanpassingen aan winkelcentrum Julianabaan; (3) ondersteuning cultuursector en (4) stimuleren bestaanszekerheid via inzet van extra participatieconsulenten. Alle programma’s behalve Sterk voor Noord zijn in 2024 afgerond. De bijdrage aan Sterk voor Noord vanuit de reserve Herstelbeleid wordt ingezet voor een pilot Veiligheid op straat in samenwerking met Jongerenwerk en handhaving, voor de pilot Outreachend doorstroomcoach jongeren zonder startkwalificatie en de pilot Jongeren Perspectief Fonds.

71

Reserve Ondersteuning energielasten Naam van de reserve

Reserve Ondersteuning energielasten

Type

Bestemmingsreserve

Programma / Taakveld

Sport, Cultuur en Recreatie / Sportaccommodaties

Doel van de reserve

De reserve is gevormd ter dekking van de kosten ter ondersteuning vanwege de hoge energielasten.

Voeding Bestedingsraming

€ 175.000 (Primitieve begroting 2025)

Ingesteld raadsbesluit Omvang per 1-1-2025

€ 728.000

Bijzonderheden

Bestedingsplan 2025

Bijsturing in 1e Turap

Bijgesteld bestedingsplan

Sport, cultuur en recreatie

175

0

175

Ondersteuning zwembaden

175

0

175

Totaal

175

0

175

Programma

Bedragen x € 1.000

Toelichting In oktober 2022 heeft de raad de bestemmingsreserve Ondersteuning energielasten ingesteld voor het verlichten van acute financiële nood en het verlagen van het structureel energieverbruik bij de doelgroepen, die hier het meeste last heeft van de stijgende energieprijzen. Deze lokale maatregelen waren ingevoerd voordat er duidelijkheid was over de landelijke maatregelen. Uiteindelijk blijkt dat de landelijke maatregelen voldoende zijn om de eerste nadelige effecten van gestegen energieprijzen te compenseren, waardoor er minder aanvragen zijn binnengekomen bij de gemeenten. In 2024 is voorgesteld om een jaarlijkse bijdrage (van 2024 t/m 2026) te doen aan Sportfondsen Nederland, die vanwege nieuwe energiecontracten, fors hogere energielasten heeft. In 2025 wordt hiervoor een bedrag ad. € 175.000 onttrokken.

72

Investeringsplan Investeringsplan Actualisatie investeringsplan Jaarlijks worden de investeringsprojecten integraal tegen het licht gehouden en wordt het bestaande investeringsplan (IVP) geactualiseerd. Aandachtspunten bij de herijking van het IVP zijn de uitvoeringsplanning, de looptijden en het verwerken van de reeds genomen raadsbesluiten na het vaststellen van de begroting 2025. Daarnaast wordt bij het actualiseren van het investeringsplan bepaald of het nodig is om de investeringsramingen bij te stellen. Dit kan noodzakelijk zijn als gevolg van: • Een aanbesteding of uiteindelijke prijsaanbieding die hoger (of lager) uitvalt dan de eerder opgegeven conceptramingen • Onvoorziene extra werkzaamheden/ meerwerk • Werkzaamheden die uiteindelijk niet nodig bleken te zijn • Nadere uitwerking van deelinvesteringen binnen rioleringsprojecten waardoor bepaalde deelinvesteringen worden verlaagd en nieuwe deelinvesteringen worden opgevoerd. • Prijsstijgingen. Als een investering nog niet is aanbesteed of geen prijsaanbieding heeft, wordt beoordeeld of er een prijsindexatie nodig is. De prijsindex kan variëren, afhankelijk van het type investering. (we gebruiken bijvoorbeeld de CBS, GWW, of Bouwindex).

Toelichting van de wijzigingen: a) Verwerking raadsbesluiten b) Nieuwe investeringen c) Verhogingen en verlagingen investeringen d) Wijzigingen vervangingsinvesteringen a) Verwerking Raadsbesluiten Bij de actualisatie van het IVP zijn de volgende raadsbesluiten verwerkt: - Actualisatie bestedingsplan reserve Mobiliteit (iBabs nr. 3878) Het betreft hier het opnemen van de investeringen voor: • Asfalteren tegelfietspaden á 3 x € 300.000 in respectievelijk 2025, 2026 en 2027; hiertegenover staat een bijdrage van de MRDH van 3 x € 150.000. • Aanpak schoolomgevingen voor het Actieplan verkeersveiligheid á € 80.000; hiertegenover staat een bijdrage van de MRDH van € 40.000. • Langzaam verkeer brug tussen Schakenbosch en Prinsenhof laagbouw á € 125.000. - Bovenwijkse voorziening Overgoo-Fleetpark (iBabs nr. 3683)

-

Voor de gebiedsontwikkeling Overgoo – Fleetpark is een krediet beschikbaar gesteld voor het niet subsidiabele deel van de bovenwijkse voorzieningen, bestaande uit de aanpassing van het kruispunt Overgoo en de Westvlietweg en de verbetering van het park tussen Overgoo en de Oude Bleijk. MPG -2024 1e herziening grondexploitatie (iBabs nr. 3471) – bovenwijkse voorzieningen KPP In dit raadsvoorstel was ook een investering voor bovenwijkse voorzieningen Klein Plaspoelpolder opgenomen van € 1,79 miljoen. Deze was nog niet verwerkt in het IVP. Omdat er prijsindexering is toegepast, dient het bedrag verhoogd te worden naar € 1,94 miljoen. Het betreft de volgende bovenwijkse voorzieningen: • •

Het doorlopend wandelpad langs de Vliet De groen-blauwe as die de wijk Damsigt verbindt naar de Vliet

73

• De doorgaande fietsverbinding door KPP. De verhoging van deze investering is opgenomen in het raadsvoorstel van het MPG 2025-1 (iBabsnr. 3857, behandeling op 8 juli 2025). b) Nieuwe investeringen Bres, Nieuwstraat-Venestraat (€ 700.000) De Bres is een nieuwbouw wooncomplex waar de initiatiefnemers bestaan uit Wooninvest en Vidomes. De openbare ruimte rondom dit project wordt uitgevoerd door de gemeente LeidschendamVoorburg. Tegenover de investeringskosten staat ook een bijdrage van de woningcorporaties en de provincie Zuid-Holland (totaal € 500.000). c) Verhogingen en verlagingen investeringen De onderstaande tabel laat zien hoeveel geld er in totaal is geïnvesteerd per programma. Programma - investeringslasten

Veiligheid Mobiliteit en bereikbaarheid Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Volksgezondheid en milieu Bouwen en wonen (VHLOSV) Overhead Totaal

Bestaand Verhoging / investerings- Verlaging krediet 987 300 44.263 825 82.365 24.656 1.388 106.183 -4.821 14.335 7.000 24.709 2.890 297.499 7.582

Indexering

54 423 910 1.852 611 3.849

Nieuw investeringsbedrag 1.341 45.511 82.365 26.954 103.214 21.335 28.119 308.840

Realisatie t/m 2024

Restantkrediet

7.502 1.490 1.885 5.837 223 682 17.620

1.341 38.009 80.876 25.069 97.377 21.112 27.437 291.220

Tabel 1 - Bedragen x € 1.000

-

-

-

-

De verhogingen en verlagingen worden hieronder toegelicht: Programma Veiligheid Voor de huisvesting van de reddingsbrigade zijn de extra kosten het gevolg van de ontwerp- en advieskosten die in het oorspronkelijk budget per abuis ontbraken. Ook is gebleken dat er extra funderingskosten noodzakelijk zijn omdat in het ontwerp een verdieping op het pand is voorzien. Programma Mobiliteit en bereikbaarheid Het gaat hier om verschillende bijstellingen op meerdere kredieten. de grootste afwijkingen terug te vinden bij: • Fietspad Parnashofweg – de MRDH heeft een nieuwe berekening gemaakt, waardoor de kosten stijgen met € 115.000. Daartegenover staat ook een hogere bijdrage. • Project Parkeerterrein Venestraat – voor zowel de brug als de wegontsluiting Toevluchtpad is er sprake van meerkosten (brugleuning, inhuur ingenieurswerk, toepassing grasbeton). Door een herberekening van het totaalproject stijgen de kosten met € 220.000. • Openbare verlichting – als gevolg van jaarlijkse herberekening op grond van werkelijke prijs en door gebruik van ander type lichtmasten worden de jaarlijks begrote investeringskredieten bijgesteld. Dit leidde nu tot een verhoging van totaal € 173.000 • Voorburg-Noord noord – herberekening leidt tot een verhoging van de kosten met € 180.000. Hiertegenover staat gelijkluidende dekking door verkoop van straatmateriaal.

Programma onderwijs In afwachting van het te actualiseren Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting zijn er vooralsnog geen bijstellingen op de investeringskredieten gedaan. Programma Sport, cultuur en recreatie

74

De grootste wijzigingen ontstaan door: • Bibliotheek – Met ontvangen subsidiegelden (€ 711.000) zijn we in staat om naast de geplande verbouwing, waarvoor krediet is verleend, ook Fluitpolderplein 10 verder te

-

verduurzamen, 10a bouwkundig af te scheiden en Fluitpolderplein 10 geschikt te maken voor verhuur aan maatschappelijke organisaties die met de bibliotheek samenwerken. Verder is een deel van de ontvangen subsidie bestemd voor faciliteiten voor nieuwe functies van de bibliotheek. • Speelvoorzieningen – De jaarlijkse investeringskredieten voor speelvoorzieningen zijn geactualiseerd en bijgesteld naar prijspeil 2025, dit betekent een verhoging van € 224.000 in jaarschijf 2029. • Sportparken – Bij de 2e Tussentijdse rapportage 2024 is reeds aangekondigd dat het nieuwe gebouw voor de Rugby op Westvliet verhoogd wordt. Hier gaat om een bedragen van € 438.000. Programma Volksgezondheid en milieu Bij diverse rioleringsprojecten is een herverdeling toegepast, waardoor er nieuwe deelinvesteringen zijn ontstaan voor een beter overzicht en beheer van de uitgaven. Deze nieuwe deelinvesteringen zijn ondergebracht in het overzicht van de vervangingsinvestering. In de bijlage IVP 2025-2029 is per investeringsproject te zien waar de bij- en aframingen op plaatsvinden en bij ‘d) Wijzigingen vervangingsinvesteringen’ is te zien waar de grootste aframingen ingezet zijn voor

-

-

deelinvesteringen. Programma Bouwen en wonen (VHLOSV) De verhoging van € 7 miljoen heeft betrekking op de herontwikkeling van de Julianabaan. Op basis van de in het vierde kwartaal van 2024 opgestelde basis ontwikkelvariant, blijkt dat de totale investeringskosten totaal € 21 miljoen zullen bedragen. De start van de herontwikkeling is gepland in 2027. De afronding van het project wordt in 2032 verwacht. Overhead De begrote investeringskosten voor herhuisvesting van de raad is bijgesteld op basis van de uitgewerkte variant (€ 2,8 miljoen). Hiervoor wordt Raadhuisplein 1 verbouwd en wordt er een nieuwe raadzaal en twee commissieruimtes gerealiseerd. Tevens komen er extra werkplekken en een vergaderzone. Zodra de raad en griffie opnieuw zijn gehuisvest, wordt het huidige onderkomen (Huize Swaensteyn) niet meer door de gemeente gebruikt. Oplevering staat gepland in 2027. Daarnaast is de gemeente, in het kader van de implementatie van de Network and Information Security Directive 2 (NIS2) en de aankomende Cyberbeveiligingswet (Cbw), verplicht tot een aanzienlijke versterking van hun informatiebeveiliging en cyberweerbaarheid. Daarbij worden twee lopende investeringen (Moderne flexibele werkplek migratie netwerkschijven en Versaasing applicaties 1e deel) verhoogd met totaal € 90.000.