3614 Eerste Tussentijdse rapportage 2024

Opstellen (in samenhang met de LEA) en bewaken uitvoeringsplanning IHP; Status

•

Beschikbaar stellen tijdelijke onderwijshuisvesting voor scholen die in aanmerking komen voor (ver)nieuwbouw.

Toelichting afwijking speerpunt: Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan het onderzoek naar de mogelijke tijdelijke huisvesting van De Vijverhof aan de Oranje Nassaustraat. Voor huisvesting van volgende PO scholen wordt gekeken naar gebruik van portocabins en een geschikte locatie daarvoor. Voor het Sint Maartenscollege moeten tijdelijke units worden gehuurd. De hiervoor beschikbare locatie aan de Van Horvettestraat is mogelijk niet groot genoeg om de hele school te huisvesten. De mate waarin tijdelijke huisvesting nodig is hangt af van het uiteindelijke ontwerp en de daaruit volgende fasering. De locatie dient daarna als tijdelijke huisvesting voor het Dalton. Voor de PO scholen in Leidschendam wordt op dit moment gebruik van tijdelijke units verder uitgewerkt.

27

Financiële mutaties Onderwerpen Onderwijs

2024

2025

2026

2027

1. Organisatie opleidingsplan 2024

-17

-17

-17

-17

Totaal Onderwijs

-17

-17

-17

-17

Budgettair neutraal

Bedragen x € 1.000

Toelichting 1 Organisatie opleidingsplan 2024 Betreft de verdeling van het opleidingsbudget op basis van het vastgestelde opleidingsplan 2024 over de verschillende programma's.

28

5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving De gemeente heeft verschillende wettelijke taken die verband houden met cultuur. Het gaat om het aanbieden van een bibliotheekfunctie, zorgdragen voor een toereikend lokaal media aanbod en het beschermen en toegankelijk maken van cultureel erfgoed (archeologisch en cultuurhistorisch). De gemeente heeft tevens de wettelijke taak om speelvoorzieningen in de openbare ruimte te inspecteren en veilig te houden en een zorgplicht ten aanzien van het bomenbestand in de openbare ruimte. Op het gebied van sport en bewegen heeft de gemeente een rol bij het aanbieden van preventieprogramma's in samenwerking met sportverenigingen en beweegpartners. Daarnaast beheert, onderhoudt en exploiteert de gemeente de sportaccommodaties, zodat die van goede kwaliteit en gebruiksklaar zijn.

Wat willen we bereiken? Sport, kunst, cultuur en recreatie spelen een cruciale rol in het creëren van levendigheid en aantrekkelijkheid in onze gemeente. Ze dragen bij aan de publieke gezondheid en de ontwikkeling van vaardigheden en bieden plezier aan onze inwoners. De gemeente moedigt ondernemers en vrijwilligers aan en ondersteunt hen bij het organiseren van evenementen en activiteiten. Het streven is om sport, kunst, cultuur en recreatie toegankelijk te maken voor iedereen in onze gemeente.

Wat gaan we ervoor doen? Sport De gemeente vindt sport en een gezonde levensstijl belangrijk. Samen met sportclubs, aanbieders en maatschappelijke organisaties is een lokaal sportakkoord 2023-2026 gesloten, waar in 2024 verder uitvoering aan wordt gegeven: • Coaches en lokale sporthelden worden als rolmodellen op wijkniveau ingezet • Wijkgerichte aanpak van buurtsport- en cultuurcoaches wordt voortgezet. • Bevorderen van sport en beweging in de openbare ruimte en wijken, met speciale aandacht voor diverse doelgroepen. Het beleid van de gemeente en haar partners is gebaseerd op de landelijke Regeling sportakkoord. Samen met sportverenigingen blijft de gemeente investeren in hoogwaardige sportfaciliteiten. In 2023 heeft Sportpark Westvliet een upgrade gekregen met de aanleg van een rugbyveld en beachvolleybalvelden. Om te blijven voldoen aan de eisen van de verschillende sportbonden wordt het onderhoud uitgevoerd volgens het geldende Beheerplan buitensportvoorzieningen en de Meerjaren Onderhoudsprognose voor gebouwen. Vanaf 2024 wordt het onderhoud van het rugbyveld op sportpark Westvliet toegevoegd. Zie paragraaf onderhoud kapitaalgoederen voor de acties die in het kader van het beheer en onderhoud plaatsvinden.

Stand van zaken: Na de zomer van 2024 vindt het inzetten van coaches en lokale sporthelden als rolmodellen op wijkniveau plaats. Daarnaast loopt de wijkgerichte aanpak van buurtsport- en cultuurcoaches volgens planning Door Sport en Welzijn worden verschillende activiteiten met betrekking tot sport en beweging in de openbare ruimte en wijken georganiseerd. De aandacht ligt hier voornamelijk op kinderen en op 55+. Vooruitblik: Vanuit het sportakkoord worden door diverse sportverenigingen extra activiteiten georganiseerd om kinderen, jongeren en 55+ te laten sporten en bewegen.

29

Speerpunten: Status •

Uitvoeren acties 2024 van het lokaal sportakkoord 2023-2026 binnen het Gezond en actief leven akkoord; Status

•

Uitvoering geven aan 'rolmodellen in de wijk'.

Cultuur Leidschendam-Voorburg heeft mooi erfgoed en goede culturele voorzieningen. In 2024 is er een nieuwe cultuurvisie en zal een start worden gemaakt met de uitvoering van deze visie. We zorgen er in ieder geval voor dat een passend lokaal aanbod van musea, theaters en bibliotheek beschikbaar en toegankelijk is voor alle inwoners. De rijke historie van de gemeente zal zichtbaarder worden gemaakt in musea en buiten, mogelijk met virtuele ondersteuning. Met het Huijgens museum (bestaande uit de locaties Hofwijck en Swaensteyn) wordt een nieuwe meerjarige en toekomstbestendige exploitatieovereenkomst afgesloten. Belangrijke punten hierbij zijn de ambitie om het museum naar een hoger niveau te tillen en in de toekomst minder afhankelijk te maken van gemeentelijke middelen Het Erfgoedpodium zal worden ondersteund om cultureel erfgoed bij het publiek onder de aandacht te brengen, en er zal worden samengewerkt met recreatie en toerisme om het publiek in contact te brengen met erfgoed. Het erfgoed wordt ontsloten door evenementen, toeristische routes, rondleidingen, informatieborden, tentoonstellingen en lezingen. Erfgoed is een thema in de Omgevingsvisie en de opgave van de energietransitie. Stand van zaken: De koersbrief van de cultuurvisie is vastgesteld door het college in maart 2024 en op 8 april 2024 in de commissie Samenleving geagendeerd.

De koersbrief beschrijft ambities en een methodiek om lokaal passend aanbod voor alle inwoners te kunnen bieden. De gemeente maakt de rijke historie virtueel zichtbaar via het project Verborgen Stad / Canals 5D. Dit project is begin 2024 formeel van start gegaan. De eerste virtuele locatie wordt mogelijk in 2024 al opgeleverd. Het Huygensmuseum is op bestuurlijk en ambtelijk niveau in gesprek over de toekomstbestendigheid van de organisatie. De gemeente faciliteert het erfgoedpodium door onder meer subsidie te verstrekken om met en door lokale partners ons erfgoed uit te dragen. De gecombineerde Erfgoed- en Trekvaartdag is een belangrijk evenement dat uit dit samenwerkingsverband voortkomt en bijdraagt aan de bekendheid en toegankelijkheid van ons lokale erfgoed. De gemeente ontwikkelt een gebiedsbiografie waarin op beleidsneutrale wijze het ruimtelijke erfgoed van de gemeente in kaart wordt gebracht. Het eindresultaat zal de basis vormen voor de invulling van erfgoed in de omgevingsvisie. Vooruitblik: De cultuurvisie zal nog steeds in 2024 worden vastgesteld door de gemeenteraad. De meerjarenexploitatie van het Huygensmuseum zal pas worden opgesteld na vaststelling van de cultuurvisie, zodat de meerjarenovereenkomst in lijn is met de nieuwe ambities. De eerste virtuele locatie van Verborgen Stad/Canals 5D wordt mogelijk in 2024 al opgeleverd.

30

Speerpunten: Status •

Meerjaren exploitatieovereenkomst met musea afsluiten; Status

•

Bestuurlijk besluit over de toekomst van de bibliotheek en het theater in Voorburg; Status

•

Verbouwing en verhuizing van de bibliotheek op het Fluitpolderplein in Leidschendam.

Openbaar groen Op het gebied van openbaar groen streeft de gemeente ernaar om het groene karakter van de openbare ruimte te behouden, de variatie en beleving van groen in de wijken te vergroten en verbindingen te creëren tussen het stedelijk gebied en het buitengebied. Hierbij wordt ingezet op het bestendig maken van de openbare ruimte tegen extreme weersomstandigheden en het versterken van de biodiversiteit. Er zal worden geïnvesteerd in een groen netwerk van parken, buitenruimten, bermen en water om een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving te creëren. Initiatieven van bewoners die hun buurt groener willen maken, worden zoveel mogelijk ondersteund. Het Groenactieplan (2023) bevat een set concrete maatregelen om Leidschendam-Voorburg verder te vergroenen en klimaatbestendiger te maken. Project ‘Vreugd & Rust’ behelst het opknappen en restaureren van park Vreugd & Rust. De eerste fasen van het herstel zijn in 2023 gestart. Vanaf 2024 wordt gewerkt aan de onderdelen: Brug langs de Vliet, nieuw onderkomen op de dierenweide, nieuwe padenstructuur en herstel tuinmuren. De eerste drie onderdelen vragen om additionele financiering waarvoor later een afzonderlijk voorstel komt. Tevens worden vanuit reguliere onderhoudsbudgetten de aanleg van extra plantvakken en de renovatie van diverse plantvakken gerealiseerd. Het uitvoeringsprogramma Duin, Horst & Weide is afgerond.

De Landschapstafel werkt momenteel aan een nieuw Meerjarenprogramma. Dit programma wordt onder andere ontwikkeld vanuit het eerder opgestelde “Landschapsontwikkelingsplan: inventarisatie & Analyse, de sleutel tot uitvoering” (2012) (continuering van beleid). De bijdrage van LV aan de proceskosten van deze landschapstafel is per abuis komen te vervallen bij het afronden van de financiën rondom het uitvoeringsprogramma Duin Horst en Weide in de begroting 2023. Hiermee wordt dit gecorrigeerd. In 2024 wordt het gebied van openbaar groen uitgebreid naar aanleiding van het nieuwbouwproject De Coulissen. Stand van zaken: In het kader van het Groenactieplan zijn inmiddels in 2024 diverse maatregelen doorgevoerd. Zo is het nieuw maaibeleid ingevoerd waarbij er extensiever wordt gemaaid, rekening houdend met de biodiversiteit. Daarnaast zijn maatregelen voor het ontharden en vergroenen doorgevoerd op de Burgemeester Roeringlaan, bij een deel van de Prins Albertlaan en een deel van de Overburgkade, op de hoek Beatrixlaan/Hendrik van Boeijenlaan en op de hoek van Beatrixlaan/Monseigneur van Steelaan. Ook zijn er extra bomen aangebracht op diverse locaties binnen de gemeente onder andere op de Schoorlaan. In het binnen gebied De Heuvel zijn extra plantvakken aangebracht en bomen aangeplant als onderdeel van de bewonersparticipatie.

In het kader van project ‘Park Vreugd en Rust’ wordt de aanpak van de dierenweide momenteel afgerond en is een nieuw hekwerk aangebracht en het gras opnieuw ingezaaid. De Landschapstafel werkt momenteel aan een nieuw Meerjarenprogramma. Dit programma wordt onder andere ontwikkeld vanuit het eerder opgestelde “Landschapsontwikkelingsplan: inventarisatie & Analyse, de sleutel tot uitvoering” (2012) (continuering van beleid).

31

Vooruitblik: Voor het Groenactieplan volgt in 2024 nog een aantal maatregelen. Namelijk het ontharden en vergroenen van de tussenberm Laan van Nieuw Oosteinde (tussen Parkweg en de Prins Bernhardlaan) en bij vak tussen diverse fietspaden langs de Monseigneur van Steelaan ter hoogte van de Tulpentuin en Parkweg en de Prins Bernhardlaan. Daarnaast worden de boomspiegels vergroot ter hoogte van de Rembrandtrotonde, langs het Oosteinde tussen de Wijkerlaan en Park Vreugd en Rust en bij de Pliniushof. Op de Jonkheer Carel van Sternplein zal ontharden, vergroenen en het aanleggen van een wadi plaatsvinden. Ook wordt gevraagd het programma bomen met het nieuwe bomenbeleid vast te stellen en het plan Gezond Bovenveen worden uitgevoerd. Voor het project ‘Park Vreugd en Rust’ volgt nog de nieuwe padenstructuur op de overplaats, het onderkomen voor de herten, het herstel van de tuinmuur en het eerste deel van de aanpak van de plantvakken. De werkzaamheden aan de plantvakken wordt verspreid over een periode van 4 jaar. De Landschapstafel werkt momenteel aan een nieuw Meerjarenprogramma. De verwachte afronding van de opstelling van dit programma is gepland voor de zomer. Speerpunten: Status •

Uitvoering van acties 2024 uit het Groenactieplan; Status

•

Uitwerken concreet programma DHW.

Financiële mutaties Onderwerpen Sport, cultuur en recreatie

2024

2025

2026

2027

1. Baggeren

-46

0

0

0

2. Cultuur en Co

-50

0

0

0

3. Huur onroerende zaken

-48

0

0

0

-80

0

0

0

5. Afkoopsom openbare ruimte

180

0

0

0

6. Energiekosten Sportfondsen Nederland (SFN)

-175

-175

-175

0

Totaal Sport, cultuur en recreatie

-220

-175

-175

0

Mee- en tegenvallers

Budgettair neutraal 4. Project digitalisering archiefbeheer Bestedingsplan reserves

Bedragen x € 1.000

Toelichting 1 Baggeren Vanwege slechte weersomstandigheden konden de geplande baggerwerkzaamheden in 2023 niet volledig worden uitgevoerd. De uitvoering vindt daarom plaats in 2024. Het grootste gedeelte van de extra lasten wordt gedekt uit de voorziening riolering, namelijk € 453.750. Een gedeelte van de kosten mag niet worden gedekt uit deze voorziening, wat een nadeel oplevert.

32

2 Cultuur en Co In de Cultuurvisie van 2024 wordt het netwerk Cultuur & Co geëvalueerd. In deze visie wordt geadviseerd om Cultuur & Co voort te zetten, wat overeenkomt met de afspraken uit het coalitieakkoord. Door te werken met Cultuur & Co kunnen ook kleinere cultuurinitiatieven financieel ondersteund worden. Zie ook de koersbrief van de Cultuurvisie (ibabs 3596). 3 Huur onroerende zaken De kosten voor de huur van onroerende zaken zijn bijgesteld in verband met een hogere huurindexatie dan verwacht.

4 Project digitalisering archiefbeheer Het project 'Digitalisering archiefbeheer' wordt afgerond binnen de beschikbare middelen. Er is alleen sprake van een budgetmutatie zodat de lasten in het juiste programma verantwoord worden.

5 Afkoopsom openbare ruimte De gemeente ontvangt een afkoopsom in verband met een overdracht van openbare ruimte. Deze afkoopsom heeft grotendeels betrekking op het onderhoud van het toekomstige openbare groen en zal daarom gestort worden in de algemene reserve. 6 Energiekosten Sportfondsen Nederland (SFN) Door het afsluiten van nieuwe energiecontracten door Sportfondsen Nederland stijgen deze kosten fors ten opzichte van 2023. Er wordt voor 3 jaar een jaarlijks bedrag van € 175.000 beschikbaar gesteld ten laste van de reserve ondersteuning energielasten.

33

6. Sociaal domein Omschrijving De gemeente is in het Sociaal Domein verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wmo en Jeugdzorg. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor de Inkomensondersteuning en de (re)integratie naar werk. Sinds 2022 heeft de gemeente de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Wet Inburgering .

Wat willen we bereiken? Als gemeente vinden we het belangrijk dat het inwoners lukt alledaagse taken zelf te doen. Dat ze weten waar zij hulp kunnen vragen als het even niet meer lukt en dat zij het gevoel hebben de baas te zijn over hun eigen leven. Kortom: dat ze mee kunnen doen in de samenleving. De gemeente zet hier, samen met partners en inwoners op in, door: • Inwoners te helpen die dit het hardst nodig hebben. • Inwoners te ondersteunen om zoveel mogelijk op eigen benen te staan. • Inwoners sneller ondersteuning te bieden zodat problemen niet groter worden • De samenwerking met onze partners verder te versterken. • Te kijken hoe ondersteuning kan worden gecombineerd zodat inwoners met minder verschillende hulpverleners te maken krijgen. • Deze uitgangspunten komen terug in verschillend sociaal beleid van de gemeente, zoals sociaal kompas en de bijbehorende aanscherping hierop, minimabeleid, schuldhulpverleningsbeleid, reintegratie- en participatiebeleid, WMO beleid, LHBTI+ beleid en lokale jeugdbeleid. De huidige tijd dwingt om breder naar vraagstukken te kijken en integraler te werken. Daarmee wordt voorkomen dat problemen rond bijvoorbeeld bestaanszekerheid met jeugdhulp worden opgelost. Door middel van het versterken van de integrale benadering wordt nadrukkelijk ook gekeken naar oplossingen vanuit onderwijs, zorg, bestaanszekerheid en wonen.

De Wams die medio 2024 wordt verwacht geeft gemeenten daarbij meer handvatten. Met de Hervormingsagenda jeugd wordt beoogd om tot betere én financieel houdbare jeugdhulp te komen. Het afbakenen van jeugdhulp is daarvoor noodzakelijk waardoor hulp evenals een degelijke sociale basisstructuur zodat passende hulp beschikbaar blijft wanneer dat echt noodzakelijk is. Wettelijk kader Naast de inspanningen van de gemeente, en partners, om de zelfredzaamheid, samenredzaamheid en zelfregie van inwoners te bevorderen, zijn ook veiligheid en kansengelijkheid belangrijke thema’s. De taken van de gemeente in het sociaal domein zijn belegd in onder andere de volgende wetten: • • • • •

Jeugdwet gericht op kinderen, jongeren en het gezin; Wet maatschappelijke ondersteuning gericht op iedereen met een lichte, lichamelijke, psychiatrische, verstandelijke en psychosociale beperking Participatiewet: voor iedereen die kan werken of participeren maar het op de arbeidsmarkt zonder ondersteuning niet redt. Wet inburgering gericht op inburgeringsplichtige inwoners om ze snel en volwaardig mee te laten doen in de samenleving Wet gemeentelijke schuldhulpverlening: volwassen inwoners met schulden die deze niet zelf kunnen oplossen

Tot slot treedt per 1 juli 2024 de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) in werking. Dit biedt een wettelijk kader voor gemeenten om nog beter de regie te pakken op een gecoördineerde aanpak in gevallen van meervoudige problematiek in het sociaal domein.

34

Wat gaan we ervoor doen? Jeugdhulp Ieder kind heeft recht op een veilige omgeving om ongestoord te kunnen opgroeien. Dit is de basis voor een kind om zich optimaal te ontwikkelen en op te groeien tot een zelfredzame inwoner die positief bijdraagt aan de samenleving. Om dat te bereiken is er voor kinderen en jongeren een kansrijke, veilige en gezonde situatie nodig in en om het gezin. Helaas staat dit onder druk door problemen als bestaansonzekerheid, mentale gezondheid, prestatiedruk en (vecht)scheidingen. Al deze maatschappelijke kwesties oplossen via de jeugdhulp leidt tot overbelasting van het zorgstelsel met lange wachtlijsten tot gevolg. In 2023 zijn we gestart met ‘het fundamentele gesprek’ over opgroeien en opvoeden, waarin de verantwoordelijkheid wordt gedeeld door onder andere ouders, buurtgenoten, scholen, verenigingen en de gemeente. We zullen de toegang tot jeugdzorg prioriteit blijven geven en passende ondersteuning bieden die aansluit bij gezinsbehoeften. In 2024 wordt de lokale toegang versterkt zodat wordt voldaan aan de leidraad werken aan veiligheid. Hierdoor is de gemeente goed voorbereid op de ontwikkelingen in de veiligheidsketen. De samenwerking met de partners, zoals de huisartsen en het onderwijs, wordt doorgezet en uitgebreid. Hierbij wordt goed gebruik gemaakt van ieders expertise.

Het hulpaanbod wordt versterkt zodat zo snel mogelijk passende hulp beschikbaar is wanneer dat echt nodig is. De groei van aantal jeugdigen dat jeugdhulp nodig heeft vlakt af (circa 2.100 jeugdigen), wel is de verwachting dat de complexiteit van de problematiek toeneemt en daarmee ook de duur en kosten van de trajecten. Ook wordt nadrukkelijk rekening gehouden met het aanbieden van laagdrempelige hulp en de lokale toegang. Thema’s als normalisering en afbakening van de jeugdhulp staan centraal. Dit is in lijn met de Hervormingsagenda Jeugd.

Stand van zaken: In 2024 is gestart met ‘het fundamentele gesprek’ over opgroeien en opvoeden, waarin de verantwoordelijkheid wordt gedeeld door onder andere ouders, buurtgenoten, scholen, verenigingen en de gemeente. In het kader hiervan heeft op 13 maart 2024 een brede bijeenkomst plaatsgevonden met raadsleden, partners en ervaringsdeskundigen en twee toonaangevende sprekers. Daarnaast wordt de toegang in 2024 versterkt, aansluitend op wat de inwoner nodig heeft. Het doel van deze beweging is als volgt: jeugdigen en hun ouders krijgen laagdrempelig toegang tot ondersteuning en de toegang is integraal georganiseerd. Het Richtinggevend Kader van de VNG dient als kader om ons bij deze beweging te ondersteunen. De raad wordt jaarlijks via de Monitor Sociaal Domein geïnformeerd. De monitor over 2023 zal voor de zomer aan de raad worden gestuurd.

Vooruitblik: De komende maanden wordt invulling gegeven aan het vervolg van het fundamentele gesprek en wat dat betekent voor de jeugdhulp en aanpalende domeinen. Daarnaast wordt in 2024 meer duidelijk welke impact de landelijke ontwikkelingen hebben op de jeugdhulp. In dat kader wordt onderzocht op welke manier invulling wordt gegeven aan het Richtinggevend Kader van de VNG. Verder wordt besloten op welke manier opvolging wordt gegeven aan de pilot regie. De uitkomsten van de pilot dragen bij aan de manier waarop invulling wordt gegeven aan het versterken van de toegang. Tevens wordt in 2024 de samenwerking met partners zoals de huisarts, het onderwijs en de GGZ doorgezet en uitgebreid. Bovendien wordt het hulpaanbod versterkt zodat zo snel mogelijk passende hulp beschikbaar is wanneer dat echt nodig is.

35

Speerpunten: Status •

Aanpassingen in het zorgaanbod zijn lokaal doorgevoerd om nog beter aan te sluiten op de behoefte van onze jeugdigen en hun gezinnen, (preventief en geïndiceerd), waaronder de transformatie (terugbrengen van aantal kinderen in gesloten jeugdzorg naar nul in 2030) van de gesloten jeugdhulp die kleinschalig werkt; Status

•

Het lokale team voldoet aan de leidraad van VNG: Werken aan Veiligheid voor lokale (wijk)teams en gemeenten (voorheen kwaliteitskader); Status

•

De samenwerkingsafspraken met onze partners (huisartsen, POH, onderwijs, zorgaanbieders) worden versterkt zodat jeugdigen zo snel mogelijk passende zorg krijgen als dit nodig is.

Wet maatschappelijke ondersteuning In 2024 wordt een start gemaakt met de uitvoering van het nieuwe gemeentelijke Wmo-beleid. De gemeente wil stimuleren dat kwetsbare inwoners zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen en kunnen deelnemen aan het dagelijks leven. Niet alleen met voorzieningen, maar ook met aandacht: met mensen die eenzaam zijn gaan we in gesprek. We versterken de zelfredzaamheid van inwoners, zorgen voor een solide sociale basis en zetten in op de onderlinge betrokkenheid van inwoners. Ook zorgen we voor een goed vangnet van voorzieningen voor inwoners die het op eigen kracht of met hulp van naasten en vrijwilligers niet redden. Om dit te bereiken zorgen we voor laagdrempelige toegang tot hulp en werken we intensief samen met onze maatschappelijke partners. De groei van aantal inwoners dat een maatwerkvoorziening nodig heeft vlakt af (circa 4520 inwoners). De verwachting is echter dat het aantal inwoners met een zorgvraag nog wel zal blijven stijgen, met name ook vanwege de vergrijzing. Ook is de verwachting dat de complexiteit van de problematiek toeneemt en daarmee ook de duur en kosten van de in te zetten maatwerkvoorzieningen.

Stand van zaken: De koersbrief voor het nieuwe Wmo-beleid is opgesteld en wordt nog voor de zomer aan de gemeenteraad aangeboden. In de koersbrief wordt ingegaan op vele ontwikkelingen die de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden, zoals wetswijzigingen, vergrijzing, wachtlijsten, krapte op de arbeidsmarkt en een steeds groter wordende financiële druk als gevolg van toenemende en complexere zorgvragen. Op basis hiervan is in de koersbrief de richting voor het nieuwe Wmo-beleid uitgewerkt. De koersbrief heeft als doel de raad te informeren en uit te nodigen voor een dialoog over de voorgestelde richting voor het nieuwe Wmo-beleid. De samenwerking met partners verloopt doorgaans goed en met partners in de eerstelijnszorg wordt deze versterkt. De druk op het voorliggende veld wordt jaarlijks steeds groter. Dit komt mede door de vergrijzing en de stijging in complexiteit van zorgvragen. Over het Wmo-maatwerk wordt de raad jaarlijkse geïnformeerd met de Monitor Sociaal Domein. De monitor over 2023 zal voor de zomer aan de raad worden aangeboden. De nieuwe inkoop van de Wmo-begeleiding, dagbesteding en kortdurend verblijf, is in 2023 afgerond. Met ingang van 2024 worden de nieuwe producten ingezet. Binnen deze inkoop zijn er een aantal nieuwe producten die beter moeten aansluiten bij de behoefte van cliënten.

Voor huishoudelijke ondersteuning loopt er momenteel een kostprijsonderzoek. Dit onderzoek moet zichtbaar maken of de tarieven die de gemeente betaalt voor de afgenomen diensten marktconform zijn. Naar verwachting heeft dit financiële consequenties voor de gemeente. De resultaten hiervan worden medio 2024 verwacht, waarna ook de effecten inzichtelijk kunnen worden gemaakt.

36

Vooruitblik: In aanloop naar het nieuwe Wmo-beleid volgt een koersbrief, welke voor de zomer ter informatie aan de raad wordt gestuurd. De raad wordt medio 2024 geïnformeerd over de uitkomsten van het kostprijsonderzoek in het kader van de huishoudelijke ondersteuning. Speerpunten: Status •

Versterken samenwerking tussen gemeente en zorgverzekeraars door opstellen van een regioplan; Status

•

Voorbereiden subsidieafspraken met partners voor een laagdrempelig en preventief ondersteuningsaanbod; Status

•

Uitbreiden voorziening kortdurende respijtzorg ter ondersteuning van mantelzorgers.

Werk en inkomen De sociale zekerheid lijkt steeds verder onder druk te staan, landelijk is de verwachting dat er meer mensen te maken krijgen met armoede. Deze ontwikkeling wordt meegenomen in het nieuwe minimabeleid. Daarnaast stimuleert de gemeente de sociale zekerheid (inkomen en zinvolle participatie) van inwoners onder andere door het verstrekken van bijzondere bijstand en bijstandsuitkeringen, begeleiding bij de inburgering en het voorkomen en oplossen van schulden. In 2024 wordt het nieuwe re-integratie en participatiebeleid geïmplementeerd, waarbij ofwel ingezet wordt op het begeleiden naar werk of waar dit niet haalbaar is richting participatie. Instrumenten die de gemeente daarbij in inzet zijn onder andere sollicitatietraining, scholing en re-integratietrajecten. Stand van zaken: In de eerste maanden van 2024 is er gewerkt aan een koersbrief waarin de evaluatie van het huidige minimabeleid is opgenomen en de koers is beschreven die de gemeente wil varen voor het nieuw te ontwikkelen beleidsplan. De koersbrief is besproken in de commissie Samenleving van 4 maart. Ook is er gewerkt aan de uitvoering en implementatie van het nieuwe re-integratie en participatiebeleid dat in 2023 door de raad is vastgesteld. In de uitvoering zijn geen significante ontwikkelingen te melden met betrekking tot de in- en uitstroom van bijstandsgerechtigden.

In het kader van prioritering is de ontwikkeling van het nieuwe handhavingsbeleid verschoven naar 2025. Het huidige handhavingsbeleid wordt in 2024 gecontinueerd. De raad wordt jaarlijks via de Monitor Sociaal Domein geïnformeerd. De monitor over 2023 zal voor de zomer aan de raad worden aangeboden. Vooruitblik: Er wordt momenteel gewerkt aan de ontwikkeling van een tweetal beleidsplannen. Het eerste plan betreft het eerder genoemde minimabeleid. Deze zal dit jaar, in het derde of vierde kwartaal, ter besluitvorming worden voorgelegd aan de raad. Ook wordt er in de tweede helft van het jaar een update van het schuldhulpverleningsbeleid aan de raad aangeboden. Het huidige beleidsplan loopt eind 2024 af, maar het beschreven beleid is nog steeds overwegend actueel en effectief. In de update worden de laatste ontwikkelingen meegenomen. Ten slotte wordt in het kader van het tekort BUIG de vangnetregeling bij het Rijk aangevraagd. De raad ontvangt dit voorstel voor de zomer.

37

Speerpunten: Status •

In 2024 wordt het nieuwe re-integratie en participatiebeleid geïmplementeerd en wordt het huidige schuldhulpverleningsbeleid geëvalueerd; Status

•

Eind 2024 is er nieuw minimabeleid vastgesteld welke passend is bij de sociale zekerheid die landelijk meer onder druk komt te staan en rekening houdend met behoefte van inwoners; Status

•

Er is een start gemaakt met het actualiseren van het handhavingsbeleid, rekening houdend met de maatschappelijke ontwikkelingen (zoals toeslagenaffaire en voornemen van wijzigen van de Participatiewet).

Toelichting afwijking speerpunt: Vanwege de samenhang met de herijking van de Participatiewet wordt het actualiseren van het handhavingsbeleid uitgesteld. Het Rijk werkt toe naar een Participatiewet die eenvoudiger is, een bestaansminimum biedt en die mensen passende ondersteuning biedt, ook als arbeidsinschakeling (nog) niet mogelijk is. Ook volgen er uit de aangepaste wet rechten en plichten die zinvol en begrijpelijk zijn en nageleefd kunnen worden. ‘Participatiewet in Balans’ kent een aantal bepalingen die de manier van terugvorderen zal wijzigen. De beoogde inwerkingtreding van de wet is vooralsnog gesteld op 1 januari 2025. Het gemeentelijke handhavingsbeleid volgt daarna, zodat alle aanpassingen vanuit de Participatiwet kunnen worden meegenomen.

Versterkingsprogramma Sterk voor Noord De wijken Heuvel/Amstel en Prinsenhof worden extra ondersteund vanuit drie opgaven: Jeugd en Onderwijs, Financiële zelfredzaamheid en Fijn en veilig wonen. Het versterkingsprogramma Sterk voor Noord is een wijkgerichte aanpak, die extra inzet op ondersteuning van inwoners in deze wijken om de kansengelijkheid te vergroten en de leefomgeving te verbeteren. Om kinderen met achterstanden eerder in beeld te hebben wordt er ingezet op versterken van de voorschools educatie en huiswerkbegeleiding. Om ouders te versterken in hun rol, wordt ook ouderparticipatie vergroot. Vanuit Financiële Zelfredzaamheid, wordt ingezet op het voorkomen en begeleiden bij schulden. Ook op het versterken van het taalonderwijs bij laaggeletterdheid (in het Nederlands) en verhogen van maatschappelijke participatie van inwoners met een uitkering door het inzetten van participatieconsulenten. Om de sociale cohesie te versterken worden flatcoaches, lief en leed straatjes en activiteiten in de wijk ingezet. De activiteiten hebben daarbij een tweeledig doel zoals verminderen van afval en overlast en gelijktijdig inwoners met elkaar te verbinden.

38

Stand van zaken: In het programma wordt gewerkt met uitvoeringsplannen per opgave. Vanuit het uitvoeringsplan bij de opgave Jeugd en onderwijs wordt gewerkt aan het verrijken van de voorschoolse educatie door de voorbereidingen te treffen voor een groep kinderen waar ook jeugdhulp wordt ingezet. Ook wordt extra ondersteuning geboden aan kinderen door middel huiswerkbegeleiding en aan ouderbetrokkenheid door de inzet van de brugfunctionaris. Ook de verrijkte schooldag is verder doorontwikkeld. Vanuit de opgave Jongeren is gewerkt aan het uitvoeren van het amendement door het gevraagde onderzoek naar behoeften van jongeren uit te voeren en door het in kaart brengen van beschikbare data. De uitkomsten hebben niet geleid tot grote veranderingen in het oorspronkelijke uitvoeringsplan en de acties die daarin zijn opgenomen. Vanuit het uitvoeringsplan van de opgave Financiële zelfredzaamheid zijn participatieconsulenten ingezet die in gesprek zijn gegaan met inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en in het reguliere beleid geen begeleiding krijgen. Het doel hiervan is om deze inwoners meer te laten participeren in de samenleving. Daarnaast is er gewerkt aan het beter ontsluiten van financiële hulp en taalonderwijs.

De acties van het uitvoeringsplan bij de opgave Fijn en veilig wonen zijn gericht heeft op het verder inzetten van voorlichting aan inwoners over afval en op de bestrijding van ratten en meeuwen. Ook zijn er in Leidschendam Noord meerdere moedertrainingen succesvol afgerond. Dit is een cultuur sensitieve training, waarbij het versterken van de weerbaarheid van de moeders centraal staat. De kern van de training is ‘Goed voorbeeld doet volgen’; bij positieve gedragsverandering van de moeder, zal dit ook direct effect hebben op het gedrag van het kind. Dit zorgt ervoor dat zij kunnen participeren in hun, buurt, wijk, leefomgeving en in de samenleving. Moeders leren ondermijnende gedragsveranderingen bij hun kinderen en in de omgeving te herkennen en daarop te handelen, onder meer door hulp te zoeken. Het plan is om eind 2024 ook een training in Bovenveen te starten en daarmee de training ook verder uit te breiden in onze gemeenten.

Vooruitblik: Er wordt verder gewerkt aan het uitvoeren van de uitvoeringsplannen (ibabs 2940l)

Financiële mutaties Onderwerpen Sociaal domein

2024

2025

2026

2027

1. Collectief vervoer

30

30

30

30

2. Dealbreakers

-21

0

0

0

3. Huur onroerende zaken

-16

0

0

0

1.130

1.130

1.130

1.130

-3

-3

-3

-3

6. Programma Sterk voor Noord

-241

0

0

0

Totaal Sociaal domein

879

1.157

1.157

1.157

Mee- en tegenvallers

4. Rijksbudget BUIG Budgettair neutraal 5. Organisatie opleidingsplan 2024 Bestedingsplan reserves

Bedragen x € 1.000

39

Toelichting 1 Collectief vervoer Op basis van de tariefwijzigingen bij de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) wordt de begroting aangepast. 2 Dealbreakers Het project Dealbreakers wordt voortgezet in 2024. Tegenover een deel van de kosten staat een bijdrage vanuit de Regionale Informatie- en Expertisecentra (RIEC). 3 Huur onroerende zaken De kosten voor de huur van onroerende zaken zijn bijgesteld in verband met een hogere huurindexatie dan verwacht. 4 Rijksbudget BUIG Door de inspanningen van de gemeente en de ontwikkelingen in de BUIG systematiek resteert er per saldo een veel lager tekort dan in 2023. Zie raadsbrief 3566

5 Organisatie opleidingsplan 2024 Betreft de verdeling van het opleidingsbudget op basis van het vastgestelde opleidingsplan 2024 over de verschillende programma's.

6 Programma Sterk voor Noord Door onder andere de inkoop en afspraken met de uitvoerende instellingen, is de VVE-plusgroep nog niet gestart en zijn geplande activiteiten voor jongeren uitgesteld naar 2024. Voorgesteld wordt om het resterend budget uit de reserve Herstelbeleid van 2023 in te zetten in 2024.

40

7. Volksgezondheid en milieu Omschrijving De gemeente is verantwoordelijk voor de inzameling van afval en voor het aanleggen en onderhouden van de riolen. Hiervoor wordt ook belasting geïnd (riool- en afvalstofheffing) welke in principe kostendekkend zijn. Dit zijn de twee grootste posten op dit programma. Daarnaast worden ook nog uitgaven die rondom milieubeheer (zoals ongediertebestrijding), begraafplaatsen (zoals het beheer van crematoria) en de volksgezondheid (zoals infectieziektebestrijding en gezondheidsbevordering) op dit programma verantwoord.

Wat willen we bereiken? Het is fijn leven in onze gemeente. De leefbaarheid voor mens en dier staat echter onder druk door klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, verstedelijking, vervuiling van lucht en water, overlast van geluid, etc. Een goede leefomgeving is voorwaardelijk voor onze gezondheid en welzijn. Het verbeteren van de leefomgeving en werken aan een duurzame toekomst is daarom speerpunt in ons beleid. Ook het bevorderen van de volksgezondheid is een belangrijk aandachtspunt voor de gemeente. De gemeente wil bereiken dat inwoners een gezonde leefstijl hebben, gezondheidsbedreigingen op tijd worden gesignaleerd en infectieziektes voorkomen worden. De gemeente heeft vastgelegde taken op het gebied van volksgezondheid en milieu. Deze zijn onder meer vastgelegd in de Wet publieke gezondheid en de nieuwe Omgevingswet. Die voeren we goed uit. Daarnaast geven we als gemeentelijke organisatie zelf, proactief, het goede voorbeeld als het gaat om gezondheid, energiebesparing en duurzaamheid. Onderwerpen die raakvlakken hebben met dit programma zijn duurzaamheid, sport en groenvoorzieningen. Deze zijn opgenomen in programma's 3 en 5.

Wat gaan we ervoor doen? Volksgezondheid Vanaf 2024 geven we samen met partners uitvoering aan het landelijke ‘Gezond en actief leven akkoord’ in Leidschendam-Voorburg. De ambitie van het akkoord is een gezonde generatie in 2040, met weerbare gezonde inwoners die kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving. Een leefomgeving waarin sprake is van een sterke sociale basis en de fysieke en mentale gezondheid vanaf het prille begin, de eerste 1000 dagen, wordt bevorderd en behouden en waar speciale aandacht uitgaat naar inwoners in kwetsbare situaties. Dit doen we onder andere door (extra) in te zetten op programma's rondom gezonde levensstijl, het verstevigen van de ketenaanpak voor kinderen en volwassenen naar gezonder gewicht, valpreventie, aanpak overgewicht en welzijn op recept. Deze ambitie vormt een belangrijke randvoorwaarde voor de acties en speerpunten van programma 6, Sociaal Domein. Stand van zaken: In de eerste helft van 2024 is de ketenaanpak valpreventie samen met partners, inwoners en stakeholders opgezet. Valpreventie wordt in meerdere wijken in Leidschendam-Voorburg aangeboden voor de inwoner die een hoger valrisico heeft.

Ook is de Gezonde Buurt in Voorburg Bovenveen gestart, de Nationale Diabetes Challenge gestart en is er vanuit GALA extra ingezet op de mentale gezondheid van de jongeren door Preventie+ gesprekken te faciliteren op de scholen.

41

Vooruitblik: In de tweede helft van dit jaar wordt er verder uitvoering gegeven aan het Plan van aanpak GALA en de ketenaanpakken. De ketenaanpakken worden opgezet in meer wijken, waardoor het aanbod breder beschikbaar wordt voor de inwoners van jong tot oud. Voor de allerkleinsten een kansrijke start, meer trajecten voor Kind naar Gezonder gewicht, het beter aansluiten van het sportaanbod op de Gecombineerde Leefstijlinterventie, als het uitbouwen van interventies Valpreventie en Welzijn op recept.

Milieu De doelstelling van de gemeente is om, samen met Avalex als onze afvalinzamelaar, het restafval in de gemeente zo spoedig mogelijk onder de VANG-norm van 100 kilogram restafval per persoon per jaar te brengen. Voor het reduceren en beter scheiden van afval zijn in 2023 gesprekken met inwoners gestart om te komen tot een optimalisatie van het afvalbeleid. In 2024 worden hiertoe voorstellen gedaan. Door het restafval te verminderen, zal minder afval verbrand hoeven te worden. Tegelijkertijd worden door betere afvalscheiding waardevolle grondstoffen bespaard die gebruikt kunnen worden voor nieuwe producten. In 2024 vindt de wettelijke overdracht van de bodemtaken van Provincie naar de gemeente plaats zonder financiële middelen en wordt de bodemkwaliteitskaart 2024-2029 vastgesteld. Daarnaast wordt het actieplan geluid 2024-2029 vastgesteld en wordt onderzoek naar een milieuzone uitgevoerd. Stand van zaken: De bewonersavonden hebben plaatsvonden in het vierde kwartaal van 2023. Het effect hiervan, en van de extra communicatie door middel van de afvalfolder, is daarmee beperkt in 2023. De gemeente zit nog ver van de VANG-norm en 2023 heeft een stijging van het aantal kilo's restafval per inwoner laten zien. Het is niet duidelijk wat hier de oorzaak van is. Op dit moment wordt gewerkt aan het projectplan voor het Damcentrum, waarvan een milieuzone een mogelijk onderdeel is.

De planning is dat in 2024 een effect- en haalbaarheidsonderzoek wordt uitgevoerd naar een milieuzone in het Damcentrum. Op basis van de uitkomsten van het onderzoek kan een afweging plaatsvinden of het invoeren van een milieuzone Damcentrum een verbetering van de leefbaarheid gaat opleveren. Vooruitblik: Na de bewonersavonden in 2023, is een enquête opgesteld om ontvangen suggesties neer te leggen bij een breder publiek in de gemeente. De uitkomsten van de enquête worden in april 2024 verwacht en zullen met het college, en vervolgens de raad, besproken worden. Als hieruit (nieuwe) maatregelen vloeien zullen die met Avalex worden afgestemd en opgenomen worden in de DVO voor 2025, of op offertebasis (in geval van bijvoorbeeld campagnes) van Avalex worden afgenomen. Verder onderzoekt Avalex in 2024 via een pilot welke maatregelen het meest effectief zijn om vervuiling van grondstoffenstromen GFT en PMD terug te dringen. Nu zien er nog veel afkeur van deze stromen waardoor die afgekeurde ladingen worden verwerkt als restafval (en meetellen bij het aantal kilo's restafval per persoon in de gemeente).

42

Speerpunten: Status •

Naar aanleiding van bewonersavonden komen tot optimalisering van het afvalbeleid en de wijze van inzameling; Status

•

Via wisselende communicatiecampagnes, al dan niet binnen Avalex verband of nationaal, inwoners betrekken bij de noodzaak van goede scheiding- en juist aanbiedgedrag; Status

•

Focus op verbetering van scheiding van grofvuil en voorkomen van oneigenlijk gebruik van onder meer milieustraten.

Toelichting afwijking speerpunt: Voor aangemeld grofvuil wordt het speerpunt gehaald als gevolg van de verschillende routes die Avalex rijdt voor onder meer matrassen, metaal en regulier grofvuil. Oneigenlijk gebruik van milieustraten wordt beperkt door de invoering van de regel dat inwoners maximaal 12 gratis bezoeken aan de milieustraat kunnen brengen, daarna dienen inwoners het gangbare tarief te betalen. Voor onaangemeld grofvuil lukt het nog niet om dit bij afhalen of overslag te scheiden.

Rioolwaterbeheer De belangrijkste ontwikkelingen zijn de investeringen in de rioolvervangingsprojecten. Het integrale karakter blijkt veel voorbereidingstijd te kosten. In deze projecten staat duurzaam waterbeheer en klimaatadaptatie centraal. Ze zijn gericht op het in de bodem brengen van regenwater, zodat het daar gebufferd wordt voor droge tijden. Het water wordt hierdoor schoner voor het de watergangen bereikt. Tegelijkertijd wordt met dit afkoppelen (infiltreren in de bodem en afvoeren via aparte hemelwaterriolering) van de gemengde riolering voorkomen dat de lozingen op de sloten uit de gemengde riolering toenemen door klimaatontwikkeling. Dit is van belang voor de waterkwaliteit en de Kaderrichtlijn Water. Afkoppelen, vergroenen en versterken van de biodiversiteit gaan hand in hand. Wateroverlast door extreme neerslag wordt bestreden met een uitgekiend hoogteontwerp van de openbare ruimte. Het reguleren van grondwaterstanden voorkomt dat natte kruipruimten tot een vochtig en ongezond binnenklimaat kunnen leiden. Zie ook paragraaf onderhoud kapitaalgoederen voor beheer en onderhoud riolering en water. Met een versterkte communicatie richting bewoners wordt aandacht gevraagd voor duurzaam waterbeheer op het eigen perceel. Stand van zaken: Voor een aantal rioleringsprojecten is het ontwerp gereed en de voorbereiding afgerond.

Binnenkort wordt gestart met de aanbesteding hiervan. Dit betreft UPR-projecten Prinsenhof-Laagbouw, Ridder Snouckaertlaan, Prins Bernhardlaan en de Zaagmolenstraat. Vooruitblik: In het tweede kwartaal van 2024 gaan wordt gestart met de aanbesteding vervangen circa 200 minigemalen. Start uitvoering staat gepland voor het derde kwartaal van 2024 en loopt door tot en met 2026.

43

Financiële mutaties Onderwerpen Volksgezondheid en milieu

2024

2025

2026

2027

1. Buurtvisie Voorburg Noord-Noord

-50

0

0

0

Totaal Volksgezondheid en milieu

-50

0

0

0

Bestedingsplan reserves

Bedragen x € 1.000

Toelichting 1 Buurtvisie Voorburg Noord-Noord Voor de herinrichting van Voorburg Noord-Noord moet een buurtvisie opgesteld worden. Hiervoor wordt een onttrekking gedaan uit de reserve Mobiliteit.

44

8. Bouwen en wonen (VHLOSV) Omschrijving Alle activiteiten op het gebied volkshuisvesting, ruimte en leefbaarheid (voorheen ruimtelijke ontwikkeling) en stedelijke vernieuwing behoren tot dit programma. Hieronder valt ook de (leges) omgevingsvergunning, bouwtoezicht en de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). In de Omgevingsvisie (strategische visie voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving) heeft de gemeente, in vervolg op de in 2021 vastgestelde 'bouwstenen', aangeven hoe zij de gewenste en benodigde functies op het gebied van wonen, werken en vrije tijd een plek wil geven. Dit is een samenspel van bebouwing, bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid, in relatie tot het vestigingsklimaat en de agglomeratiekracht (de kracht van stedelijke gebieden) van de regio.

Wat willen we bereiken? Leidschendam, Stompwijk en Voorburg vormen een aantrekkelijke gemeente. Veel mensen zijn hier op zoek naar een woning. In de komende vier jaar zal de woningnood niet worden opgelost. Wel zullen wij als gemeente de kaders scheppen om te stimuleren dat er zo snel mogelijk meer woningen gerealiseerd worden. Om toekomstbestendig te zijn, is het onze inzet dat ruimtelijke ontwikkelingen klimaatbestendig, energieneutraal en versterkend voor het groene karakter van onze gemeente. Dat doen we onder meer door: • Een meer betaalbaar, divers en duurzaam woningaanbod te realiseren en de nadruk te leggen op het sociaal en middensegment (zowel huur als koop). • Aandacht te houden voor de leefbaarheid van wijken en een evenwichtigere opbouw van wijken te realiseren. • Maatregelen te nemen om doorstroming te bevorderen, meer ruimte te geven aan creatieve en flexibele oplossingen en het tegengaan van woningspeculatie en huisjesmelkers. • Waar mogelijk belemmeringen te beslechten voor bestaande bouwprojecten. • Het respecteren van de gemaakte afspraken over lopende bouwprojecten. • Leefbaarheid, klimaatadaptatie, energieneutraal, mobiliteit en bereikbaarheid en vestigingsruimte voor nietwoonfuncties als randvoorwaarde voor bouwprojecten mee te geven.

• Bij nieuwe bouwprojecten op gemeentelijk niveau gemiddeld 30% sociale woningbouw te realiseren en 20% in het middeldure segment, waaronder ook zorgwoningen.

45

Wat gaan we ervoor doen? Ruimtelijk beleid Per 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. De Omgevingswet bundelt alle wetten voor de fysieke leefomgeving. Met de instrumenten die de wet biedt, kan de gemeente de leefomgeving op een integrale wijze ontwikkelen. De Omgevingsvisie, programma's, het Omgevingsplan, het digitale stelsel Omgevingswet (DSO) en integrale afweging als onderdeel van de omgevingsvergunning, vormen belangrijke instrumenten om een mooie, schone, gezonde, toegankelijke en veilige leefomgeving te creëren. Vanaf 2024 gaat de gemeente met de wettelijk minimaal verplichte invulling van de instrumenten werken. Tegelijkertijd gaat het vormgeven, aanpassen en verbeteren van de instrumenten door. In 2024 richten we ons op uitvoering, monitoring, doorontwikkeling en risicobeheersing onder het nieuwe stelsel van de Omgevingswet. Vanuit het programma Implementatie Omgevingswet vinden hiervoor projecten plaats. In het projectenboek wordt over de voortgang gerapporteerd. Op basis van de voortgang en resultaten wordt in 2024 gekeken in welke vorm continuering van het programma Implementatie Omgevingswet nodig is en in hoeverre elementen van implementatie door de lijnorganisatie zelf worden voortgezet en uitgevoerd. De omgevingsvisie is een verplicht instrument in de nieuwe Omgevingswet.

Met de omgevingsvisie stellen we een integraal richtinggevend toekomstbeeld op voor Leidschendam-Voorburg 2050. Hierbij kijken we naar het profiel van de gemeente, de historie, de ligging, de (regionale) samenwerkingsverbanden, de trends en ontwikkelingen, de kernwaarden en de hoofdkeuzes met speerpunten die hieraan verbonden zijn. De omgevingsvisie geeft richting en houvast aan het handelen van de gemeente en houvast aan mensen, organisaties en bedrijven die iets willen doen in Leidschendam-Voorburg. De omgevingsvisie is ook het kader waarbinnen Leidschendam-Voorburg het omgevingsplan opstelt. Dit omgevingsplan vervangt de huidige bestemmingsplannen. De visie is het document met de ambities en richtingen; in het omgevingsplan worden deze vertaald in concrete regels.

Stand van zaken: In 2024 wordt gewerkt aan het project Omgevingsplan 2.0. Dit project bestaat uit het opstellen van een gedragen transitieplan voor het volwaardige omgevingsplan. Het transitieplan bestaat uit uitgangspunten voor het gebied dekkend omgevingsplan, de processen van wijziging omgevingsplan, een planning en een eerste aanzet regels gebied dekkend omgevingsplan. De uitvoering loopt grotendeels op schema. In het deelproject waar gewerkt wordt aan de voorbereiding van het de regelbibliotheek (vereenvoudiging en uniforme regels) wordt vertraging opgelopen. Dit deelproject heeft tot doel om te zorgen dat we vanaf medio 2025 gebiedsgericht het Omgevingsplan kunnen gaan ‘aanzetten’ en delen van het nieuwe Omgevingsplan in procedure gaan brengen. Het transformeren van de oude regels in nieuwe regels blijft nog steeds complex en vraagt meer tijd dan voorzien. Dit was voorzien in een project waar leren ook belangrijk is. Wel is extra expertise gewenst voor dit gedeelte om met die kennis weer snellere stappen te kunnen gaan zetten. Speerpunten: Status •

Uitvoeren, monitoren, doorontwikkelen en risico's beheersen van de dienstverlening en ruimtelijke ontwikkelingen, onder het nieuwe stelsel van de Omgevingswet. Het gaat hierbij concreet om de online dienstverlening, het digitaal stelsel Omgevingswet, eerstelijns dienstverlening, vooroverleg bij ruimtelijke initiatieven, vergunningverlening en toezicht en handhaving;

46

Toelichting afwijking speerpunt: Met de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024 wordt de overstap gemaakt naar een integrale benadering van de fysieke leefomgeving. Voorheen waren er verschillende wetten en regels voor bijvoorbeeld bouwen, milieu, water en ruimtelijke ordening. Dit wordt ondervangen door het opstellen van een Omgevingsvisie. Een belangrijk aspect van de Omgevingswet is de nadruk op participatie en communicatie. De overheid moedigt ondernemers aan om in een vroeg stadium belanghebbenden te betrekken bij hun plannen. Dit kost meer tijd en inspanning, maar biedt ook de kans om draagvlak te creëren en potentiële weerstand te beperken. Daarnaast gaat de Omgevingswet hand in hand met een ambitieuze digitaliseringsagenda en implementatie van het Digitaal stelsel Omgevingswet (DSO). In 2024 wordt een toename verwacht van het aantal bouwleges aanvragen en de afwikkeling hiervan leidt tot extra inzet waarin naar verwachting niet kan worden voorzien door de huidige capaciteit. Tegenover de extra kosten van externe inzet zullen additionele bouwlegesopbrengsten worden gegenereerd, de financiële gevolgen hiervan worden verwerk en toegelicht in de 2e Tussentijdse rapportage 2024.

Status •

Na het opstellen van de Koersnotitie met potloodschets start de MER-procedure (milieu effect rapportage). Ook vindt er een onderzoek Beoordeling impact leefomgeving plaats. Op basis van participatie, de uitkomst van de MER en het onderzoek wordt de Omgevingsvisie opgesteld en ter vaststelling aangeboden;

Toelichting afwijking speerpunt: De oplevering van de Omgevingsvisie staat voor gepland voor het derde of vierde kwartaal 2025. De bijstelling op de planning is gedaan voor ondersteuning op de inhoudelijke uitwerking, extra participatie en onderzoek (inclusief impactbeoordeling). Voor een goede impactbeoordeling geldt een gemiddelde doorlooptijd van 1 jaar. Status •

Het beleidskader fysieke leefomgeving voorbereiden en doorontwikkelen conform de Omgevingswet. Hieronder vallen het vormgeven van de Omgevingsvisie; het voorbereiden van programma’s om uitvoering aan de Omgevingsvisie te geven; het doorontwikkelen van het Omgevingsplan 2.0; en daaruit volgend opstellen van toepasbare regels voor de online dienstverlening.

Grondexploitaties We bewaken de financiële voortgang van onze projecten met een grondexploitatie door deze twee keer per jaar te actualiseren en daarover te rapporteren aan de gemeenteraad in het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG). Er wordt in algemene zin en voor een aantal locaties specifiek onderzocht of de sturing op de ontwikkeling steviger kan worden vormgegeven vanuit een eigendomspositie van de grond. Dit kan leiden tot het openen van nieuwe grondexploitaties. Paragraaf 3.7. van de begroting (Grondbeleid) gaat nader in op ons grondbeleid en op lopende en nieuwe grondexploitaties. Stand van zaken: In het voorjaar van 2024 is gestart met de 1e herziening van het MPG 2024. Onderdeel hiervan is het actualiseren van de grondexploitaties Vlietvoorde, Klein Plaspoelpolder en De Star.

47

Wonen We gaan zoveel mogelijk betaalbare woningen aan de woningvoorraad toevoegen. We richten ons daarbij op de realisatie van een meer betaalbaar, divers en duurzaam woningaanbod en leggen daarbij de nadruk op het sociaal en middensegment (zowel huur als koop) en op een aanbod dat anticipeert op de verwachte woonzorgvraag van de (toekomstige) inwoners van LeidschendamVoorburg. We zetten in op doorstroming uit de betaalbare woningbouw, meer ruimte voor creatieve en flexibele oplossingen en het tegengaan van woningspeculatie en huisjesmelkers. De verordening sociale en middeldure woningbouw is hierbij leidend. De gemeente kijkt actief naar kansen om ruimte te maken voor nieuwe woningen, bijvoorbeeld door gecombineerde bestemmingen van wonen en maatschappelijk vastgoed, het zogeheten ‘optoppen’ van bestaande woongebouwen, het realiseren van vormen van flexwonen en het benutten van bestaande plekken voor kortdurende tijdelijke huisvesting voor spoedzoekers. Stand van zaken: Op basis van de Verordening sociale en middeldure woningbouw en door de samenwerking met corporaties en beleggers worden er stappen gezet. Voorbeelden hiervan zijn de projecten Damsigt en Triadome in Klein Plaspoelpolder, Carolina Parc, Van Ruysdaellaan, de Star en Vlietweg 3. In deze projecten worden de komende jaren circa 650 betaalbare woningen (sociale en middelduur) gerealiseerd.

Daarnaast is de planontwikkeling voor de projecten Overgoo en Diaconessenhuis (1.200 betaalbare woningen) verder gevorderd. Alle partijen zijn zich inmiddels wel bewust van de urgentie en omvang van de opgave. De financiële haalbaarheid van businesscases blijft een grote uitdaging, vooral in verband met gestegen bouwkosten, bouwregelgeving en ambities van de gemeente.

Speerpunten: Status •

Actief handelen op de mogelijkheden om met subsidies (o.a. van het Rijk en de Provincie Zuid-Holland) de woningbouwproductie op gang te houden. En we spannen ons in voor minimaal één project een subsidie binnen te halen; Status

•

Bij nieuwe bouwprojecten op gemeentelijk niveau gemiddeld 30% sociale woningbouw (huur) en 20% middensegment (koop / of huur) realiseren; Status

•

De woningcorporaties bezien onder meer de mogelijkheden van het optoppen van gebouwen.

Toelichting afwijking speerpunt: Samen met corporaties wordt gewerkt aan een studie waar optoppen de meeste kans van slagen wordt. Onderzoek wordt naar verwachting in het tweede kwartaal van 2024 opgeleverd.

48

Financiële mutaties Onderwerpen Bouwen en wonen (VHLOSV)

2024

2025

2026

2027

-135

0

0

0

2. Omgevingsplan 2.0

-80

0

0

0

Totaal Bouwen en wonen (VHLOSV)

-215

0

0

0

Mee- en tegenvallers 1.

Expertise voor maatschappelijk vastgoed en urgente dossiers

Bedragen x € 1.000

Toelichting 1 Expertise voor maatschappelijk vastgoed en urgente dossiers In 2024 werken we vanuit het fundament toe naar een beleidskader voor de inzet van gemeentelijk vastgoed. Hierover is de raad geïnformeerd in een raadsinformatiebrief begin april 2024. Voor het uitvoeren van de stappen 3,4 en 5 uit het stappenplan is nog budget nodig. Dit gaat met name om het inhuren van een bureau dat ons helpt met het opzetten van het beleidskader, implementatieplan en advies op de vastgoedorganisatie die benodigd is. Hiervoor is een bedrag noodzakelijk van 50.000 euro. Bovendien is op dit moment onvoldoende capaciteit beschikbaar om urgente dossiers op vastgoed op te pakken. Een aantal dossiers (waaronder toekomst Swaensteijn, Hestar, Oude Bleijk 2-4, huisvesting Reddingsbrigade, Fluitpolderplein, Valkhof 67, Dobbelaan 4, Dorpspunt Stompwijk en IKEC De Waterlelie) kunnen niet langer wachten. Voorgesteld wordt hiervoor expertise in te huren. Hiervoor is een bedrag van 85.000 euro noodzakelijk. 2 Omgevingsplan 2.0 De ambtelijke organisatie is in het project Omgevingsplan 2.0 bezig met het opstellen van regels in de geest van de omgevingswet. Dit is een nieuwe tak van sport en er wordt geprobeerd om dit zoveel als mogelijk intern op te pakken om de kosten zo laag mogelijk te houden. Op dit moment wordt gewerkt aan de regelbibliotheek van het nieuwe omgevingsplan.

Om consistentie te krijgen in de regels is expertise nodig om de werkgroep te ondersteunen. Naast een benodigde cursus is voor complexe thema’s zoals bouwen van hoofdgebouwen, bijgebouwen, bedrijfsgebouwen ook expertise noodzakelijk.

49

Overige onderdelen Omschrijving

Wat willen we bereiken? We zijn er gezamenlijk verantwoordelijk voor dat het gemeentelijke huishoudboekje op orde is, waarbij we de lasten voor onze inwoners en ondernemers zo laag mogelijk willen houden. Dit vraag om een sluitende begroting en een positief meerjarenperspectief. Financiën zijn geen doel op zich, maar alleen met een gezonde financiële basis kunnen we onze gezamenlijke ambities waarmaken, de voorzieningen in onze mooie gemeente in stand houden en mensen de ruimte geven. Want daar gaat het om. Leidschendam-Voorburg is een financieel gezonde gemeente. De begroting sluit meerjarig en het toezicht vanuit de provincie is licht. Tegelijkertijd zijn we ons er van bewust dat er ook in de komende periode ontwikkelingen kunnen zijn die vragen om investeringen die we nu nog niet kunnen voorzien. Gelukkig hebben we met onze reservepositie een buffer voor dit soort situaties, maar onze spaarpot is natuurlijk niet onbeperkt. Een zorgvuldig financieel beleid is daarom geboden. Dat doen we onder meer door: • Het voeren van een behoedzaam financieel beleid en realistisch te begroten conform het voorzichtigheidsbeginsel (reële, solide uitgangspunten) • De inwonerslasten (met uitzondering van indexering) niet te verhogen, zodat deze onder het regionaal gemiddelde blijven

50

Wat gaan we ervoor doen? Organisatie Onder organisatie valt de overhead van de gemeente. Dit omvat kosten en activiteiten die nodig zijn voor de ondersteuning en het beheer van de primaire taken en dienstverlening van de gemeente. Voorbeelden hiervan zijn: • • • • • • • • •

Management- en ondersteunende functies: Dit omvat de kosten van het managementteam, de beleidsadviseurs, juridische afdelingen, HR-afdelingen en andere ondersteunende functies binnen de gemeente. Administratieve kosten: Dit omvat de kosten van administratieve medewerkers, kantoorbenodigdheden, postverwerking, archivering en andere administratieve activiteiten. Financiële en boekhoudkundige functies: Dit omvat de kosten van financieel beheer, boekhouding, budgettering, belastinginning, controle en auditing. ICT en informatiemanagement: Dit omvat de kosten van IT-infrastructuur, softwarelicenties, systeembeheer, databeheer, gegevensbeveiliging en de ontwikkeling en ondersteuning van gemeentelijke informatiesystemen. Facilitaire diensten: Dit omvat de kosten van facilitair beheer, zoals onderhoud van gebouwen, schoonmaakdiensten, beveiliging, energievoorziening en facilitaire benodigdheden. Communicatie en public relations: Dit omvat de kosten van communicatiemedewerkers, voorlichtingscampagnes, gemeentelijke publicaties, persberichten en externe communicatieactiviteiten. Juridische zaken en geschillenbeslechting: Dit omvat de kosten van juridische adviseurs, rechtszaken, geschillenbeslechting en verzekeringen voor aansprakelijkheid en juridische kwesties.

Opleiding en ontwikkeling: Dit omvat de kosten van training en ontwikkeling van gemeentepersoneel om hun vaardigheden en kennis bij te houden en te verbeteren. Algemene bedrijfskosten: Dit omvat andere algemene kosten zoals verzekeringen, belastingen, lidmaatschappen, vergaderingen, reiskosten en andere overheadkosten die niet rechtstreeks verband houden met de kernactiviteiten van de gemeente.

Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf bedrijfsvoering.

Speerpunten: Status •

Het strategisch vermogen vergroten. Strategie vraagt om vertaling naar doelen en resultaten, en vasthoudendheid in opvolging en uitvoering. Het oog houden op doelen en resultaten maakt het nodig om de organisatie op koers te houden, en vraagt daarmee om het versterken van de interne sturing; Status

•

De advieskracht versterken.

51

Financieel beleid De financiële kaders zijn beschreven in de financiële verordening die door de raad is vastgesteld. Speerpunten: Status •

Invoeren van de rechtmatigheidsverantwoording; Status

•

Actief samen met de VNG en andere gemeenten organiseren van een lobby om het tekort in het gemeentefonds vanaf 2026 te dichten;

•

Een ombuigingenlijst opstellen voor het geval het tekort vanaf 2026 blijft bestaan.

Status

Belastingen Belastingheffing is noodzakelijk om te kunnen investeren in lokale voorzieningen. De gemeente zorgt voor een efficiënte uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) en de OZB. De uitvoering bestaat uit het waarderen van de woningen en panden, het opleggen van de aanslagen, invordering en afhandeling van bezwaren en beroepen. Jaarlijks worden de tarieven berekend. De WOZ-waarde van woningen stijgt in 2024 en die van niet woningen daalt. De tarieven worden bijgesteld zodat een gelijkblijvende opbrengst wordt gerealiseerd. Daarnaast worden de tarieven geïndexeerd. De gemeente heft reclamebelasting op basis van de WOZ-waarde van niet-woningen. De belastingtarieven worden in de Verordening Reclamebelasting 2024 meegenomen. De opbrengsten van de reclamebelasting worden via een subsidie teruggegeven aan de ondernemersfondsen. Deze afspraken zijn vastgelegd in de afzonderlijke convenanten met de stichtingen.