3402 (3) Jaarstukken 2022 Boekwerk - Sisa

• Problematiek aansluiting kinder-dag-centra (KDC, opvang voor kinderen van 2 tot 18 jaar met een (ernstige) verstandelijke of meervoudige beperking) en het passend onderwijs in beeld krijgen en aanpakken. Hierdoor worden kortere/minder trajecten jeugdhulp in het onderwijs ingezet. Stand van zaken:

54

•

•

•

• •

•

Invoering Onderwijs Jeugdhulp Arrangementen (OJA's): Op 1 april 2022 zijn de OJA's gestart op alle elf scholen voor speciaal onderwijs en speciaal voortgezet onderwijs in de regio Den Haag, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg. Scholen en gemeenten zijn met elkaar in gesprek om goede ervaringen te delen en waar nodig de in de praktijk ontstane knelpunten op te lossen. In de eerste tussenevaluatie die eind 2022 heeft plaatsgevonden, is door de Stuurgroep besloten om na te gaan of de Oja's tot zomer 2025 voortgezet kunnen worden. Hiervoor is nog nader onderzoek nodig en een collegebesluit. Het samenwerkingsprogramma passend onderwijs jeugdhulp met Rijswijk, Den Haag (H3) en beide samenwerkingsverbanden passend onderwijs: De routeboeken verzuim en thuiszitters worden op steeds meer scholen ingevoerd. Een werkgroep is gestart om de problematiek aansluiting Kinder-dag-centra (KDC) en onderwijs in kaart te brengen. De kinderen die hiervoor in aanmerking komen , worden gescreend. De resultaten en het advies verwachten we in maart 2023. Op basis daarvan wordt bepaald of er behoefte is aan gecombineerde voorzieningen. Gemeente Den Haag heeft op basis van het Haags toekomstperspectief aangekondigd per 2024 de jeugdhulp anders te gaan inrichten. Uitgangspunten zijn onder andere gebiedsgericht werken en het aantal aanbieders beperken.

Het toekomstperspectief heeft consequenties voor de samenwerking in H3-verband. In 2023 brengt LeidschendamVoorburg in beeld welke consequenties dat zijn en anticipeert Leidschendam-Voorburg op welke wijze de jeugdhulp per 2024 wordt georganiseerd. Gerichte aanpak ongelijke kansen, preventie en aansluiting jeugdhulp en onderwijs: Er zijn jeugdconsulenten actief verbonden aan 8 basisscholen. Zij helpen mee bij sociaal complexe problematiek rondom leerlingen en hun gezin. Hierbij maken zij gebruik van de werkwijze integraal arrangeren: waarbij één gezamenlijk plan wordt gemaakt voor de leerling op het gebied van onderwijs én jeugdhulp. In juni 2022 zijn met de scholen en de betrokken jeugdconsulenten tussenevaluatie gesprekken gevoerd om waar nodig de pilot verder aan te scherpen en van elkaar te leren. Preventie+: In de pilot 'versterking vrij toegankelijke ondersteuning jeugd' (januari 2021-juli 2022) heeft het schoolmaatschappelijk werk bij casuïstiek met een verhoogd risico op kwetsbaarheid 10-15 gesprekken (i.p.v. regulier 5) gevoerd met de jeugdige en de ouders/verzorgers. Hiermee was laagdrempelige lichte jeugdhulp snel beschikbaar op een vertrouwde plek, de school. Er zijn in totaal 66 casussen opgepakt, waarbij scheiding in een derde van de casussen onderdeel was van de problematiek.

De pilot is afgerond met goede resultaten op inhoud én op bespaarde kosten voor geïndiceerde jeugdhulp. In 2023 wordt in het kader van het Jeugdbeleid bezien of de inzet structureel wordt gemaakt en hiervoor middelen beschikbaar kunnen worden gesteld.

Wat heeft het gekost? Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2022 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Voor- / nadeel

Lasten

4.588

-192

4.397

4.332

65

Baten

2.451

124

2.576

2.704

128

Saldo van lasten en baten

-2.137

316

-1.821

-1.628

193

Bedragen x € 1.000

55

De lasten betreffen met name leerlingenvervoer, voor- en vroegschoolse educatie, instroomgroepen statushouders, laaggeletterdheid, brede school activiteiten, leerplicht, de Lokale Educatieve Agenda en het schoolzwemmen. De baten betreffen de rijksmiddelen ten behoeve van onderwijsachterstandenbeleid en leerplicht.

Financiële toelichting op hoofdlijnen Tabel van lasten en baten Programma Onderwijs

Lasten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal lasten Baten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal baten Saldo van baten en lasten

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2022 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Voor- / nadeel

0 4.597 4.588 9.185

0 -400 -192 -592

0 4.197 4.397 8.594

0 4.134 4.332 8.466

0 63 65 128

0 115 2.451 2.566 -6.619

0 0 124 124 716

0 115 2.576 2.690 -5.903

0 14 2.704 2.718 -5.748

0 -100 128 28 156

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Het saldo van baten en lasten van het programma Onderwijs is ten opzichte van de begroting 2022 in totaal € 156.000 voordelig. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste onder- en overschrijdingen. Baten Taakveld Onderwijshuisvesting (€ 100.000 nadeel) De gemeente faciliteert de bouw van scholen, waaronder Integraal Kind Centra (IKC). In de begroting is rekening gehouden met huurinkomsten vanuit de nieuwe IKC’s. Per abuis zijn deze dubbel begroot. Dit leidt samen met een aantal kleinere afwijkingen tot een nadeel ten opzichte van de begroting. Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken (€ 128.000 voordeel) Het voordeel wordt veroorzaakt door een aantal terugvorderingen op de beschikte subsidies en de aanvullende overheidsbijdrage van het Onderwijsachterstandenbeleid.

56

Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving De gemeentelijke koers in cultuurbeleid is opgenomen in de 'Visie op kunst en cultuur (Van Forum tot Universum)'. Onder de paraplu van de Economische Agenda wordt het actieplan recreatie & toerisme uitgevoerd. Het beleid van de gemeente en haar partners vloeit voort uit de landelijke Regeling sportakkoord en leefstijlinterventies 2020-2022 en staat verwoord in het Lokaal Sportakkoord. Wettelijke taken De gemeente heeft verschillende wettelijke taken die verband houden met cultuur. Het gaat om het aanbieden van een bibliotheekfunctie, zorgdragen voor een toereikend lokaal media-aanbod en het beschermen en toegankelijk maken van cultureel erfgoed (archeologisch en cultuurhistorisch). De gemeente heeft tevens de wettelijke taak om speelvoorzieningen in de openbare ruimte te inspecteren en veilig te houden en een zorgplicht ten aanzien van het bomenbestand in de openbare ruimte. De gemeente heeft geen wettelijke taken op het gebied van sport en bewegen, maar heeft wel een rol op het gebied van preventieprogramma's. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer Naam Taakveld 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie & cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht)recreatie

Wat willen wij bereiken? Meer inwoners hebben een gezonde leefstijl Sport en bewegen maken onderdeel uit van een gezonde leefstijl. Leefstijl heeft alles te maken met gedrag. Gezonder eten, meer bewegen, niet roken, voldoende ontspanning en weinig alcohol leiden tot aanzienlijke gezondheidswinst en een betere kwaliteit van leven. Dat heeft een positieve invloed op veel andere leefgebieden. Inwoners ontdekken en ontwikkelen hun talenten en vaardigheden Uit onderzoek blijkt dat een constructieve tijdsbesteding, bijvoorbeeld deelname aan creatieve, culturele of sportieve activiteiten en het vergroten van sociale, emotionele en gedragsmatige competenties voor jeugdigen twee van de tien belangrijkste beschermende factoren zijn in opvoeden en opgroeien. Tevens is er steeds meer bewijs dat beweging en kunst- en cultuuractiviteiten bijdragen aan gezond en gelukkig ouder worden. Om deze effecten te bereiken is het belangrijk dat deze activiteiten voor alle inwoners, juist ook voor kwetsbare groepen, bereikbaar en beschikbaar zijn. In 2022 ligt de focus op het vergroten van de bereikbaarheid.

Goed beschermd en beleefbaar erfgoed Leidschendam-Voorburg heeft een rijk cultureel erfgoed. Erfgoed is overal om ons heen en zeer divers. Er zijn bijvoorbeeld landschappelijk, gebouwd, archeologisch en immaterieel erfgoed. Bescherming en beleefbaar maken van dit erfgoed is belangrijk. Behouden van erfgoed, waarbij dit een integraal onderdeel van de nieuwe ruimtelijke inrichting wordt, staat voorop.

57

Een mooiere, schonere, gezondere, toegankelijkere en veiligere leefomgeving draagt bij aan het welzijn van mens, plant en dier, en is dan ook een belangrijk doel van de Omgevingswet. De woon- en leefkwaliteit in Leidschendam-Voorburg is nauw verbonden met de kwaliteit van de groene en stedelijke voorzieningen. We blijven inzetten op het vergroten van de variatie en beleefbaarheid van groen in de wijken. In het buitengebied zetten wij in op het versterken van de recreatieve voorzieningen en netwerken, zoals bijvoorbeeld vanuit het meerjarenprogramma Duin, Horst en Weide. Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Tot dit taakveld behoren de niet-fysieke maatregelen ter stimulering van sport zoals: sportstimulering en het lokale sportakkoord, de JOGG-aanpak 'Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst' (voorheen Jongeren op gezond gewicht) en de buurtsportcoaches en cultuurcoaches (Brede Regeling Combinatiefuncties). Ook neemt de gemeente in 2022 weer deel aan stimuleringsprogramma Gezond in de stad (GIDS) om de gezondheidsverschillen tussen inwoners te verkleinen.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente, sportverenigingen, onderwijs-, zorg- en welzijnspartners van het lokaal sportakkoord hebben in 2022 opnieuw uitvoering gegeven aan het lokaal sportakkoord. Door subsidies is er invulling gegeven aan meer bewegend leren op school of versteviging van het vrijwilligersbeleid van verenigingen. Resterende middelen worden in 2023 ingezet. Naast het sportakkoord zijn de combinatiefunctionarissen en buurtsportcoaches ingezet voor sport- en beweegactiviteiten. Ook de in 2021 gestarte 3-jarige aanpak van de Nationale Diabetes Challenge (NDC) in Leidschendam-Voorburg is in 2022 voortgezet. Deze Challenge is een interventie waarbij mensen met diabetes (of andere chronische aandoening) op laagdrempelige wijze gedurende 20 weken één keer per week samen wandelen met professionals uit het zorg-, sport-, welzijn- en sociale domein om te werken aan een gezondere leefstijl. Deze interventie heeft zowel in Voorburg als in Leidschendam plaatsgevonden. De JOGG-aanpak is in 2022 uitgebreid door meer partners te binden in publiek-private samenwerking en een stevige aanpak om een gezonde omgeving voor kinderen te creëren. Zo hebben supermarkten in samenwerking met diëtisten rondgangen voor groepen van scholen georganiseerd, wat de jeugd bewuster maakt van hun leefomgeving.

Daarnaast is bijvoorbeeld de kraanwaterdag georganiseerd met Dunea om water als gezond alternatief voor suikerhoudende dranken te promoten.

Wat heeft het gekost? Sportbeleid en activering

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2022 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Voor- / nadeel

Lasten

936

219

1.154

1.032

123

Baten

40

19

59

108

48

-896

-199

-1.095

-924

171

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

Voor de inzet van de combinatiefunctionarissen ontvangt de gemeente vanuit het rijk een stimuleringsbudget. De lasten met betrekking tot sportbeleid en activering betreffen met name de financiering van combinatiefunctionarissen en sportstimuleringsmaatregelen. Het budget van de

58

combinatiefuncties is ondergebracht bij de subsidietafels. Daarbij wordt ingezet op het creëren van extra combinatiefuncties bij de subsidietafels voor activiteiten gericht op sport, bewegen, cultuur en zorg en welzijn voor alle leeftijdsgroepen. De baten betreffen het verkregen uitvoeringsbudget 2022 van het rijk in het kader van het lokaal sportakkoord. Taakveld 5.2 Sportaccommodaties Tot dit taakveld behoren beheer en exploitatie van accommodaties voor sportbeoefening, zoals gymnastieklokalen, sporthallen, zwembaden en sportparken.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Op dagelijkse basis onderhouden we de sportaccommodaties om te voldoen aan de normen en eisen van de sportbonden en om de sportverenigingen te kunnen laten sporten. Denk aan sporttechnische aanpassingen van sportvelden. Het onderhoud van de sportaccommodaties is gebaseerd op het geldende Beheerplan buitensportvoorzieningen en het Meerjarenonderhoudsplan (gebouwen). De uitvoering van de plannen is in 2022 ongewijzigd voortgezet en uitgevoerd. In 2022 is een groot gedeelte van het beschikbare geld gebruikt voor de algemene inrichting van de sportaccommodaties, zoals bestrating, hekwerken, onderhoud van groen et cetera. Daarnaast zijn er een aantal grote renovaties uitgevoerd: • Renovatie van kunstgrasveld 3 op Sportpark Duivesteyn • Renovatie van kunstgras van het hoofdveld Forum Sport • Renovatie natuurgrasveld 6 op Sportpark de Kastelenring • Akoestische aanpassingen in binnensportaccommodaties In verband met de energiecrisis en de daarmee gepaard gaande hoge energielasten is er door de gemeente een subsidieregeling gemaakt voor 2023 waar ook sportverenigingen gebruik van kunnen maken. Gelet op de geplande woningbouw bij de Star is in 2022 een nieuwe locatie voor de Voorburgse Rugbyclub aangewezen.

De financiële consequenties van dit voorstel voor het investeringskrediet en de daarmee samenhangende kapitaallasten zijn apart aan de raad voorgelegd. Op basis van dit besluit is gestart met de voorbereiding (functie vrij maken, onderzoeken uitvoeren, ontwerp maken en vergunningen aanvragen). Met name de vergunningenprocedure duurt langer dan gepland omdat er meerdere malen aanvullingen op onderzoek en ontwerp zijn gevraagd door vergunningverlener gemeente Den Haag. Er wordt nog steeds gekoerst op oplevering van het veld voor de start van het seizoen ’23-’24.

Wat heeft het gekost? Sportaccommodaties

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2022 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Voor- / nadeel

Lasten

5.469

-106

5.363

5.169

194

Baten

2.279

-285

1.994

1.864

-130

Saldo van lasten en baten

-3.190

-179

-3.369

-3.305

64

Bedragen x € 1.000

59

De lasten betreffen beheer, exploitatie, onderhoud, rente en afschrijvingslasten van sportaccommodaties. De baten betreffen huurinkomsten voor sportaccommodaties. Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie & cultuurparticipatie Tot dit taakveld behoren activiteiten ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel waaronder: het subsidiëren van amateurkunst beoefening, kunstzinnige vorming en cultuureducatie, het bevorderen van het educatief aanbod en de ondersteuning van het theater en overige cultuurvoorzieningen.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente stimuleert de samenwerking binnen de culturele sector. Sinds 2021 werken beide theaters intensief samen, op het gebied van programmering en PR, maar ook door elkaar te vertegenwoordigen bij maatschappelijke kwesties. In 2022 hebben de theaters na de corona restricties hard samengewerkt aan de jeugdtheaterschool, de POP cafés en gezamenlijke publiciteit. Voor 2022 zijn de doelen met betrekking tot cultuureducatie gerealiseerd via de subsidietafel Basisvaardigheden en Talentontwikkeling. Belangrijk aandachtspunt van de deelnemers aan de subsidietafel is het stimuleren van de verdere samenwerking tussen de diverse betrokken partijen en het vergroten van het bereik en de bekendheid van het beschikbare aanbod. Een kleine greep uit het aanbod: 300 kinderen kwamen door de wijkmuziekschool in aanraking met een instrument en de jeugdtheaterschool zorgde ervoor dat ruim 1000 kinderen kennis maakten met theater en toneel. Ook de Brede School had een groot bereik met het naschools activiteitenprogramma op het gebied van sport, cultuur, muziek, welzijn, techniek, natuur, gezondheid, leesbevordering en digitale media. Aan de activiteiten namen kinderen van 4-12 jaar deel in de zes aandachtswijken Prinsenhof, De Heuvel, Leidschendam-Zuid & Centrum, Bovenveen, Voorburg Noord en Stompwijk.

Aan het cultuurmenu deden 17 scholen van de 20 mee en met de maatschappelijke activiteiten van de bibliotheek werden 500 kinderen van 0-6 bereikt en ruim 700 volwassenen. Voor jongeren zijn er door verschillende partners aan de subsidietafel vakantieactiviteiten georganiseerd.

Wat heeft het gekost? Cultuurpres.,productie&participatie

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2022 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Voor- / nadeel

Lasten

886

240

1.126

988

138

Baten

92

0

92

120

28

-794

-240

-1.034

-868

167

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen subsidies aan theater, cultuureducatie, amateurkunst beoefening en beheer van gemeentelijke accommodaties voor cultuur. De baten betreffen huurinkomsten voor deze accommodaties. Taakveld 5.4 Musea Tot dit taakveld behoren activiteiten gericht op het verwerven, behouden, onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur: het subsidiëren van Huygens’ Hofwijck en Museum Swaensteyn en exposities, archeologie en historische archieven.

60

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De musea krijgen een exploitatiesubsidie onder andere voor het behoud en beheer van de museale hoogwaardige collectie. Met museum Swaensteyn voerde de gemeente het meerjarenprogramma Romeinen aan de Vliet uit om het Romeinse verleden van onze gemeente onder de aandacht te brengen. Er werden unieke vondsten uit de regio getoond. Een voorbeeld hiervan is een gaaf bewaarde en zeer zeldzame Romeinse waterput, ingenieus opgebouwd met behulp van wagenwielen. Daarnaast hebben de musea gezamenlijk een gevarieerde programmering aangeboden met onder andere concerten, tentoonstellingen en lezingen. Ook is meegedaan aan landelijke initiatieven zoals de museumnacht Kids, Nationale museumweek en de Erfgoeddag. Ten slotte is er deelgenomen aan lokale evenementen zoals het cultureel zomerfestival, de Vlietdagen, het HuygensFestival, museumnacht Den Haag en Voorburg en de lichtjesavond. Om kunst en cultuur goed in de gemeente te positioneren, werd de verdere samenwerking tussen de musea Huygens’ Hofwijck en Swaensteyn gestimuleerd, wat leidde tot een verdere integratie op het gebied van organisatie, programmering en huisvesting. De musea waren actieve deelnemers binnen de ondernemersvereniging Huygenskwartier, het Erfgoedpodium en het samenwerkingsverband Cultuur&Co.

Het erfgoedpodium heeft samenwerking tussen aangesloten erfgoed verenigingen in de gemeente gestimuleerd, onder andere door de organisatie van de Erfgoeddag op 30 april 2022. Er zijn toen onder andere rondleidingen in de molens gegeven en er heeft een concert van de beiaardier plaatsgevonden. Er ontstonden bijzondere samenwerkingen tussen de partners, zoals tussen de Archeologische Werkgroep LV en Open Monumentendag.

Wat heeft het gekost? Musea

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2022 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Voor- / nadeel

Lasten

906

252

1.158

1.018

140

Baten

51

0

51

58

8

-855

-252

-1.107

-960

148

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name subsidies aan musea (Huygens' Hofwijck en Swaensteyn) en archiefbeheer. De baten hebben betrekking op huurinkomsten van Museum Swaensteyn en legesopbrengsten met betrekking tot archieven. Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed Tot dit taakveld behoren taken gericht op conserveren en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed: historische gebouwen, beschermde stads- en dorpsgezichten en overige objecten met historische waarde in de publieke ruimte; subsidie, beheer, onderhoud, toezicht en handhaven van cultureel erfgoed en het (digitaal) zichtbaar maken van cultureel erfgoed en haar (pré)historische waarden.

61

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Erfgoed is een thema bij de Omgevingswet. We gaan erfgoedbeleid inpassen in de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. De gemeente continueert haar inzet in het Erfgoedpodium. van hieruit organiseert de gemeente samen met de erfgoedpartners het hele jaar door activiteiten rond de iconen zoals de Romeinen (Unesco Werelderfgoed), de Vliet en buitenplaatsen. Het erfgoed is ontsloten door middel van toeristische routes, informatieborden en lezingen. Daarnaast is ook in 2022 de open Monumentendag georganiseerd en heeft de gemeente deelgenomen aan diverse laagdrempelige projecten om cultureel erfgoed onder de aandacht van het publiek te brengen.

Wat heeft het gekost? Cultureel erfgoed

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2022 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Voor- / nadeel

Lasten

458

67

525

439

86

Baten

0

0

0

0

0

-458

-67

-525

-439

86

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name subsidies voor monumentenzorg en reguliere uitgaven ten behoeve van erfgoedbeheer. Er zijn geen financiële baten begroot. Taakveld 5.6 Media Tot dit taakveld behoren de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers: de bibliotheekfunctie, de lokale pers, de lokale omroep en lokale informatievoorziening.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? In 2022 is Midvliet opnieuw de lokale omroep geworden van Leidschendam-Voorburg. De gemeente maakt elke twee jaar nieuwe afspraken met Midvliet, met de opdrachtverstrekking voor de lokale omroepactiviteiten en de monitoring en verantwoording hiervan. In 2022 vond de implementatie plaats van het raadsbesluit over de bibliotheek van de toekomst uit 2021. De verhuizing en verbouwing van de bibliotheek in Leidschendam naar Fluitpolderplein 12 werd verder voorbereid. De ontwikkeling van de bibliotheek en het theater als culturele hotspot in Voorburg is mee onderzocht in het project Julianabaan. In afwachting van de eventuele implementatie zal noodzakelijk onderhoud uitgevoerd worden aan het huidige pand. Verder werd ook de gemeentelijke informatievoorziening aangepast aan de VN-richtlijnen voor toegankelijkheid en de WCAG standaarden van het Besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid.

Wat heeft het gekost?

62

Media

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2022 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Voor- / nadeel

Lasten

2.001

231

2.232

2.186

46

Baten

269

0

269

285

16

-1.732

-231

-1.963

-1.901

62

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de subsidies aan bibliotheken en de lokale omroep. De baten betreffen huurinkomsten voor de bibliotheekgebouwen. Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Dit taakveld omvat de aanleg en het onderhoud van openbaar groen, openbaar water en speel- en recreatieve voorzieningen. Ook volkstuincomplexen vallen onder dit taakveld.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente zet met het onderhouden en beheren van de openbare ruimte en infrastructuur in op het behoud van het groene karakter, het vergroten van de variatie en beleving van groen in de wijken en de verbindingen tussen het stedelijk en buitengebied. Hierbij wordt ook steeds meer gekeken naar de ecosysteemdiensten die het groen aan de bewoners levert. Hierbij valt te denken aan biodiversiteit, opslag van CO2, zuurstofproductie, fijnstof afvang en het temperen van klimaat extremen. In 2022 hebben we het beheer en onderhoud conform plan uitgevoerd. Zo hebben we bijvoorbeeld extra bomen aangeplant bij de school de Driemaster en bij de scoutingvereniging langs de Veurselaan. Ook zijn de groeiplaatsen bij de bomen langs het Buitenwater verbeterd. Voor Operatie Steenbreek hebben we de volgende vergroening uitgevoerd: bestrating vervangen door groen aan de Bachlaan, verwijderen van bestrating en aanleg van plantvakken aan het van WassenaerHoffmanplein en bij de Parkweg / Rozenboomlaan. Vanuit het Uitvoeringsprogramma van de landschapstafel Duin, Horst & Weide is in 2022 een aantal (onderdelen van) projecten gerealiseerd. Ten eerste het project ‘Vitale Verbinding Loozone’, waarbinnen een reeks informatiepanelen is ontwikkeld in samenwerking met de gemeente Den Haag.

De informatiepanelen en een aantal bankjes dragen bij aan een sterkere beleefbaarheid van de groene schakel ‘Huis ten Bosch – de Vliet’. Ten tweede is een weidevogel kerngebied gerealiseerd in de Zoetermeerse Meerpolder, onderdeel van de Green-blue Deal tussen samenwerkende partners (provincie Zuid-Holland, Hoogheemraadschap van Rijnland en de gemeenten LeidschendamVoorburg en Zoetermeer). Het project is grotendeels gerealiseerd in 2022 en wordt afgerond in 2023.

Verbonden partij(en) Dunea N.V. Doelstelling Dunea N.V. Drinkwaterbedrijf Zuid-Holland levert betrouwbaar drinkwater en beheert de duinen tussen Monster en Katwijk. Ontwikkelingen

63

Dunea heeft in de komende jaren drie grote opgaven in de drinkwatervoorziening om haar leveringsgebied klaar te maken voor de toekomst. Uitdagingen zijn hier dat de bevolkingsgroei in het verzorgingsgebied sneller gaat en eerder plaatsvindt dan eerder aangenomen. Daarnaast zijn er effecten door de klimaatverandering en extra zuivering om de waterkwaliteit op peil te houden. Om de grotere afzet te kunnen faciliteren zal er extra en eerder moeten worden geïnvesteerd in een grotere productiecapaciteit. Vooralsnog kan Dunea de extra middelen opvangen die benodigd zijn om de productiecapaciteit te vergroten. Deze worden deels gedekt door de tarieven binnen de toegestane kaders te verhogen.

Wat heeft het gekost? Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2022 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Voor- / nadeel

Lasten

8.274

351

8.625

9.498

-873

Baten

712

-100

612

1.720

1.107

-7.562

-451

-8.012

-7.778

234

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Daarnaast zijn er beheer en exploitatielasten van watergangen, parken, speelvoorzieningen en openbare kunst. De baten betreffen inkomsten vanuit verkoop snippergroen, huurinkomsten van volkstuinen en boetes met betrekking tot handhaving van bouwvergunningen.

64

Financiële toelichting op hoofdlijnen Tabel van lasten en baten Programma Sport, cultuur en recreatie

Lasten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpres.,productie&participatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal lasten Baten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpres.,productie&participatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal baten Saldo van baten en lasten

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2022 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Voor- / nadeel

936 5.469 886 906 458 2.001 8.274 18.930

219 -106 240 252 67 231 351 1.253

1.154 5.363 1.126 1.158 525 2.232 8.625 20.183

1.032 5.169 988 1.018 439 2.186 9.498 20.329

123 194 138 140 86 46 -873 -146

40 2.279 92 51 0 269 712 3.443 -15.488

19 -285 0 0 0 0 -100 -366 -1.618

59 1.994 92 51 0 269 612 3.077 -17.106

108 1.864 120 58 0 285 1.720 4.156 -16.173

48 -130 28 8 0 16 1.107 1.078 932

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Het saldo van baten en lasten van het programma Sport, cultuur en recreatie is ten opzichte van de begroting 2022 in totaal € 932.000 nadelig. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste onder- en overschrijdingen. Lasten Taakveld Sportbeleid en activering (€ 123.000 voordeel) In 2022 is er een budget beschikbaar gesteld om de sportverenigingen te ondersteunen in de energielasten. Hier is geen gebruik van gemaakt, waardoor er een voordeel van € 123.000 op dit budget zit. Hier tegenover staat een lagere onttrekking aan de bestemmingsreserve Ondersteuning Energielasten van hetzelfde bedrag. Taakveld Sportaccommodaties (€ 194.000 voordeel) Op taakveld Sportaccommodaties is een voordeel ontstaan door een voordeel op verschillende activiteiten. Het betreft hier klein onderhoud en incidentele zaken, zoals snoeiwerkzaamheden en klein onderhoud aan de velden. In dit voordeel is ook een nadeel verwerkt van de salariskosten die binnen dit taakveld zijn toegenomen, als gevolg van de loonstijging vanuit de nieuwe CAO, die gedurende 2022 is vastgesteld. Tegenover dit nadeel staat een voordeel op het taakveld Overhead doordat rekening was gehouden met een stelpost loonstijging.

Taakveld Cultuurprestaties, productie en participatie (€ 138.000 voordeel) Tijdens het opstellen van het bestedingsplan Herstelbeleid 2022 werd verwacht dat er vanuit de Cultuursector veel vraag naar extra middelen zou zijn, als de deuren weer open mochten voor het

65

publiek. Het opstarten heeft meer tijd gekost waardoor er minder kosten zijn gemaakt. Tegenover dit voordeel staat een lagere onttrekking aan de bestemmingsreserve Herstelbeleid van hetzelfde bedrag. Taakveld Musea (€ 140.000 voordeel) Het voordeel op taakveld Musea is op hoofdlijnen te verklaren doordat het project digitalisering genealogische archieven vertraging heeft opgelopen. Voorstel overheveling De digitalisering van genealogische archieven en de kosten lopen nog door in 2023. Daarom wordt voorgesteld om het restantbedrag van € 150.000 door te schuiven naar 2023. Taakveld Cultureel erfgoed (€ 86.000 voordeel) Voor de restauratie van 3 historische tuinmuren in Park Vreugd en Rust zijn middelen beschikbaar gesteld (€ 66.500). De herstelwerkzaamheden vinden plaats in 2023. Voorstel overheveling Voor de kosten van de werkzaamheden aan de 3 historische tuinmuren in 2023 wordt voorgesteld om € 66.500 over te hevelen naar 2023. Taakveld Media (€ 46.000 voordeel) Voorstel overheveling De raad heeft opdracht gegeven voor het opnemen van een gemoderniseerde bibliotheekvestiging in Voorburg in de herontwikkeling op de Julianabaan.

Hiervoor is een bedrag van € 80.000 beschikbaar gesteld uit de algemene reserve voor het maken van een businesscase met een Programma van Eisen waarin de voorgestelde combinatie tussen bibliotheek, theater(s) en eventuele andere partners wordt uitgewerkt in samenhang met de andere ontwikkelingen op de Julianabaan. De activiteiten zullen plaatsvinden in 2023. Taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie (€ 873.000 nadeel) Het nadeel op dit taakveld wordt voor een groot deel veroorzaakt door het uitvoeringsprogramma van de landschapstafel Duin, Horst & Weide. Er is in 2022 € 1.073.000 meer uitgegeven en dat komt door: •

•

•

•

Niet geraamde lasten voor verschillende projecten uit het uitvoeringsprogramma van de landschapstafel Duin, Horst & Weide. De subsidiabele periode voor de uitvoeringsprojecten liep tot en met 31 december 2022. Uiteindelijk waren eind 2022 toch meer subsidieprojecten zowel financieel als inhoudelijk beoordeeld en akkoord bevonden, waardoor er meer projecten zijn gefinancierd dan begroot (nadeel € 1.073.000). Tegenover dit nadeel staan ook extra opbrengsten (zie bij de baten). Daarnaast zijn niet geraamde lasten van het project Park Vreugd en Rust (€ 36.000), waarvoor een subsidieaanvraag bij de Provincie Zuid-Holland is ingediend. Hiervoor is nog geen voorschot ontvangen omdat de omgevingsvergunningen nog niet onherroepelijk zijn. Voor de herontwikkeling van Park Vreugd en Rust is er een budget van € 144.000 beschikbaar gesteld (als gevolg van economische omstandigheden) voor uitvoerende activiteiten welke nog niet in 2022 gestart zijn. Voor de realisatie van Groen-Blauwe projecten ten behoeve van het versterken van een groene leefbare woongemeente is bij de 2de tussentijdse rapportage een incidenteel startbudget beschikbaar gesteld van € 100.000. Doordat bijna alle deelnemende partners ook aan het uitvoeringsprogramma van de landschapstafel Duin, Horst & Weide deelnemen, is de focus komen te liggen op het afronden van dit programma.

In 2022 zijn er door vertraging van dit project lagere uitgave geweest voor het onderzoek & herstel van de spel- en sportvoorzieningen, wat een voordeel geeft van € 39.000. Hier tegenover staat een lagere onttrekking aan de bestemmingsreserve Herstelbeleid (zie programma 1, taakveld mutatie reserves) van hetzelfde bedrag.

66

Voorstel overheveling Om in 2023 nieuwe uitvoeringsprojecten te kunnen voorbereiden, deel te kunnen nemen aan nieuwe subsidieaanvragen en meekoppelkansen te pakken wordt voorgesteld om het volledige budget van € 100.000 voor de realisatie van Groen-Blauwe projecten over te hevelen. Om de werkzaamheden in 2023 aan Park Vreugd en Rust fase 1 en 2 uit te kunnen voeren wordt voorgesteld om het beschikbare budget van € 144.000 over te hevelen naar 2023. Deze middelen zijn samen met de toegezegde middelen van de provincie nodig om de noodzakelijke werkzaamheden aan Park Vreugd en Rust uit te kunnen voeren. Baten Openbaar groen en (openlucht) recreatie (€ 1.107.000 voordeel) Dit voordeel wordt hoofdzakelijk bepaald door de extra baten voor de afwikkeling van het project Duin, Horst en Weide (€ 1.052.000). Tegenover deze baten staan ook kosten, die bij de lasten zijn toegelicht.

67

Programma 6. Sociaal domein Omschrijving Dit hoofdstuk van de begroting richt zich op alle inspanningen van de gemeente op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). In financiële omvang is dit het grootste programma van de begroting. In het Sociaal Kompas zijn de gemeentelijke doelstellingen op het sociaal domein vastgelegd. Deze doelstellingen en de inspanningen die daaraan bijdragen, zijn onderling sterk verweven en omvatten ook (delen van) programma's 4, 5 en 7. De verdeling naar programma's en taakvelden is (ook financieel) zo zorgvuldig mogelijk gemaakt, maar doet niet altijd recht aan de (verweven) werkelijkheid. De looptijd van het huidig Sociaal Kompas is verlengd tot en met 2022. Eind 2021 is aan de raad een aangescherpt Sociaal Kompas ter vaststelling voorgelegd. Daarbij worden aanvullende kaders aan het Kompas toegevoegd om de uitvoering te helpen bij complexe thema’s als integraliteit (1 huishouden, 1 plan, 1 regisseur) zelfredzaamheid, de omvang van het vangnet en de rol van partners. Mogelijk leidt deze aanscherping tot een wijziging van voorliggende begroting. De gemeente wordt de laatste jaren geconfronteerd met sterk toenemende kosten in de uitvoering van de Jeugdwet en de Wmo en komt daardoor tekort op de uitvoering van de wettelijke taken in het sociaal domein.

Ook stijgen de kosten van de Participatiewet. Dit is overigens een landelijk beeld. De arbitragecommissie heeft in de arbitragezaak die de VNG had aangespannen m.b.t. de tekorten op het jeugdbudget geconcludeerd dat bij de uitvoering van de Jeugdwet sprake is van medebewind. Deze uitspraak leidt ertoe dat het rijk vanaf 2022 structureel extra jeugdmiddelen beschikbaar stelt. De noodzaak om binnen het programma Sociaal domein steeds kritisch te bekijken hoe opbrengsten en uitgaven meer met elkaar in evenwicht kunnen worden gebracht, blijft van kracht. Het is niet wenselijk om de tekorten in het sociaal domein af te wentelen op de andere domeinen. Wettelijke taken De gemeente heeft omvangrijke wettelijke taken binnen dit programma. Gemeenten hebben de taak om zorg te dragen voor een effectief laagdrempelig en preventief ondersteuningsaanbod voor kinderen en hun ouders die problemen ervaren bij het opgroeien of opvoeden. Ook heeft de gemeente de taak schuldhulpverlening te bieden en bijzondere bijstand en bijstandsuitkeringen te verstrekken. De gemeente is voorts verantwoordelijk voor een effectieve toeleiding naar en ondersteuning bij arbeidsparticipatie voor iedereen die dat nodig heeft.

Voor de doelgroep die meer ondersteuning en begeleiding nodig heeft dan op een reguliere werkplek kan worden geboden, is het de verantwoordelijkheid van de gemeente om die arbeidsplaatsen te creëren (het zogenoemde ‘beschut werk’). Ook is de gemeente wettelijk verplicht inwoners toegang te bieden tot een antidiscriminatievoorziening. Dit is een organisatie die klachten van inwoners registreert en onafhankelijke bijstand verleent aan deze inwoners in de afwikkeling van hun klachten. De Rijksoverheid heeft bij gemeenten de primaire verantwoordelijkheid belegd voor het bevorderen van het zo lang mogelijk zelfstandig wonen van mensen. Preventie van opname in een instelling is belangrijk. Dit geldt voor alle doelgroepen: mensen met een lichamelijke, geestelijke, verstandelijke of zintuiglijke beperking. In dat licht heeft de gemeente per 2020 ook verantwoordelijkheden in de nieuwe Wet Verplichte GGZ en de Wet Zorg en Dwang. De gemeente heeft vanuit de Wmo en de Jeugdwet de wettelijke plicht om individuele voorzieningen te verstrekken aan kwetsbare inwoners die hiervoor een indicatie hebben. Daarnaast heeft de gemeente een wettelijke taak om de toegang tot de ondersteuningsvormen waarvoor zij verantwoordelijk is, te organiseren.

Met toegang wordt het hele proces van informatievoorziening en advies, cliëntondersteuning, gespreksvoering, toewijzing, overdracht, coördinatie van de ondersteuning en nazorg, bedoeld. Vanaf januari 2022 is de gemeente tevens verantwoordelijk voor de uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering.

68

Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer Naam Taakveld 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71 6.72 6.81 6.82

Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen Maatwerk dienstverlening 18+ Maatwerk dienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18-

Wat willen wij bereiken? Meer jeugd groeit op in een veilige omgeving Het ideaal is dat ieder kind opgroeit tot een volwassen inwoner die zelfredzaam is en positief bijdraagt aan zijn of haar omgeving. Een gezonde ontwikkeling en een veilige omgeving zijn daarvoor de belangrijkste voorwaarden. Om dit te stimuleren, zijn preventie en versterking van het dagelijkse leven essentieel. Dit moet leiden tot een stimulerende opvoed- en opgroeiomgeving met een stevige pedagogische basis. Hiermee wordt voorkomen dat alledaagse opgroei- en opvoedproblemen uitgroeien tot ernstige problemen waarvoor professionele ondersteuning nodig is. Meer inwoners kunnen zich financieel goed redden Financiële zelfredzaamheid levert een belangrijke bijdrage aan maatschappelijke participatie en welbevinden van inwoners. Een deel van onze inwoners is – soms tijdelijk, soms langdurig – niet in staat de eindjes aan elkaar te knopen. Mensen die te maken hebben met armoede en/of problematische schulden, bevinden zich in een kwetsbare positie. Zij lopen een grotere kans op problemen op andere leefgebieden, denk aan gezondheid, huisvesting en relaties. Daarom stimuleert de gemeente de financiële zelfredzaamheid van inwoners en vervult de regiefunctie bij de aanpak van zowel armoede als schulden. De verwachting is dat de coronacrisis impact heeft op de financiële zelfredzaamheid.

Hier is komend jaar dan ook extra aandacht voor. Meer inwoners zijn aan het werk Het hebben van een betaalde baan is de beste weg om financiële zelfredzaamheid te bevorderen. Een baan verhoogt de eigenwaarde en het zelfvertrouwen, en biedt zingeving en structuur. Daarnaast is er een sterke indicatie dat het hebben van werk goed is voor de geestelijke gezondheid. Vooral voor kwetsbare inwoners is de positieve invloed van werk van belang voor hun participatie en herstel. Echter, juist deze groep ervaart grote belemmeringen in het verkrijgen en behouden van werk. De inspanningen van de gemeente zijn erop gericht om zoveel mogelijk inwoners aan een passende baan te helpen bij een reguliere werkgever. Leidschendam-Voorburg is een solidaire en inclusieve gemeente Uit onderzoek blijkt dat sociale cohesie een belangrijke bijdrage levert aan de veiligheid en leefbaarheid in de wijk. Daarnaast draagt sociale cohesie in de buurt over het algemeen bij aan een betere gezondheid. Ook blijkt dat wanneer jongeren meer binding hebben met de wijk, het risico op crimineel en overlast-gevend gedrag vermindert. Wie moeite heeft om actief sociale verbanden op te bouwen en te onderhouden, loopt een verhoogd risico op sociale uitsluiting en eenzaamheid.

Langdurige eenzaamheid draagt bij aan het ontstaan van fysieke en psychische klachten en kan daarmee een zichzelf versterkende negatieve spiraal in werking zetten. De gemeente werkt aan een

69

inclusieve en solidaire samenleving ten behoeve van de participatie en zelfredzaamheid van inwoners. Geslacht, leeftijd, geaardheid, geestelijke en/of fysieke beperking, religie en herkomst mogen geen reden zijn voor uitsluiting. Door de coronacrisis is het aantal inwoners dat te kampen heeft met eenzaamheid toegenomen. In 2022 zal extra aandacht worden besteed op de bestrijding van eenzaamheid. Meer mensen zijn in staat (begeleid en langer) zelfstandig te wonen Bij inwoners die lichte en/of tijdelijke problemen ervaren in hun zelfredzaamheid en/of participatie, kan het inzetten van tijdige en laagdrempelige ondersteuning veel problemen oplossen. Daarmee draagt het bij aan het voorkomen van zware, complexe of langdurige problematiek. Dit kan zowel professionele ondersteuning (door betaalde arbeidskrachten) als informele ondersteuning (door vrijwillige inzet of mantelzorg) zijn. Het totale palet aan laagdrempelige en lichte ondersteuningsvormen, waar gebruik van kan worden gemaakt zonder indicatie, wordt het ‘voorliggend veld’ genoemd. In 2022 werd uitvoering gegeven aan het bestedingsplan langer zelfstandig wonen Leidschendam-Voorburg 2021 t/m 2030. Hieronder vallen onder andere de blijverslening, collectieve woningaanpassing, woonzorgconcepten, flatcoach, doorstroommakelaar en noodwoningen.

Effectieve ondersteuning, licht waar mogelijk, zwaar waar nodig De gemeente organiseert een gevarieerd en flexibel aanbod van enerzijds ondersteuning in de thuissituatie en anderzijds een vangnet met opvang- en crisisvoorzieningen voor inwoners met complexe of zware problematiek. Belangrijk is een soepele overgang van de hulp van Jeugdwet naar Wmo voor kwetsbare jongeren die de leeftijd van 18 jaar bereiken. De gemeente werkt samen met andere gemeenten in de regio, in diverse samenwerkingsverbanden, om deze voorzieningen voor inwoners te organiseren. Snelle, klantvriendelijke toeleiding naar de juiste hulp De gemeente organiseert de toegang tot hulp en ondersteuning. Dit bestaat uit informatievoorziening en advies, cliëntondersteuning, gespreksvoering, toewijzing, overdracht, coördinatie van de ondersteuning en nazorg. De inspanningen van de gemeente zijn gericht op het vinden van de juiste oplossing voor een inwoner, passend bij zijn/haar vraag en rekening houdend met zijn/haar (leef)situatie. Daarmee vervult het toegangsproces tevens een belangrijke rol in het doelmatig inzetten van zorg. Daarnaast organiseert de gemeente toeleiding naar zorg voor mensen die de weg naar zorg niet zelfstandig kunnen of willen vinden (zorgmijders). De gemeente werkt in de organisatie van de toegang nauw samen met het Sociaal Servicepunt.

Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Tot dit taakveld behoren algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie: ondersteunen (burger)initiatieven, vrijwilligers en mantelzorgers, het project maatschappelijk verantwoord verenigen, de welzijnsactiviteiten en dagbesteding in wijk- en dienstencentra, maatschappelijke integratie statushouders, vluchtelingenwerk, het jeugd- en jongerenwerk, algemeen maatschappelijk werk en wijkopbouwwerk. Ook eenzaamheidsbestrijding, LHBTQI+ beleid, zorg door mantelzorgers en/of vrijwilligers (informele zorg), Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) en aanpak dementie vallen binnen dit taakveld. Ook omvat dit taakveld de inspanningen die erop gericht zijn om Leidschendam-Voorburg een solidaire en inclusieve gemeente te maken met een sterke sociale cohesie, ruimte voor initiatief van inwoners en voldoende mogelijkheden voor participatie ongeacht geslacht, leeftijd, geaardheid, verstandelijke, psychische en/of fysieke belemmeringen, religie of afkomst.

70

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Nagenoeg alle inzet op dit taakveld vindt sinds 2020 plaats door maatschappelijke partners die deelnemen aan één of meer van de subsidietafels. De tafels zijn thematisch georganiseerd. Partners hebben per thema gezamenlijk een uitvoeringsplan opgesteld dat antwoord geeft op de initiatiefvraag van de gemeente. Door de bevriezing van de subsidietafels vanwege de coronapandemie hebben de partners het uitvoeringsplan dat ze hebben gemaakt voor 2020 doorgetrokken naar 2022. Subsidieontvangers zijn verplicht tijdig aan te geven als de uitvoering niet gaat zoals verwacht, zodat er in samenspraak met de gemeente en de subsidietafel naar alternatieven kan worden gekeken. Een aantal partners heeft gedurende 2022 aangegeven dat niet alle activiteiten zijn uitgevoerd. Zij hebben tijdig aangegeven dat deze activiteiten worden doorgeschoven naar 2023. Bij het behandelen van de vaststellingen is hier rekening mee gehouden. Naast de uitvoering van de plannen van de subsidietafels zijn de volgende zaken opgepakt: Rondom het thema dementie werd de mogelijkheid onderzocht om de ontmoetingscentra financieel te ontschotten. Deze gesprekken lopen door in 2023. Op 1 januari 2022 ging de nieuwe Wet inburgering in.

Het doel van deze wet is dat alle nieuwkomers met een inburgeringsplicht zo snel mogelijk de taal leren en mee kunnen doen op de arbeidsmarkt en met sociale activiteiten. Dit is een gedecentraliseerde taak. De gemeente is, vanuit haar regierol, verantwoordelijk voor de begeleiding van het inburgeringsproces. Dit betekent onder meer dat de gemeente een brede intake moet afnemen en een passende leerroute moet aanbieden. Aandachtspunt in 2022 was monitoring om onder andere te kijken of het gedecentraliseerde budget voldoende is voor de uitvoering van de nieuwe taken. In februari 2022 is de oorlog in Oekraïne uitgebroken. Dit heeft geleid tot een vluchtelingenstroom richting Nederland. Verschillende Oekraïners hebben zich in onze gemeente gehuisvest. De eerste maanden hebben Oekraïners in onze gemeente vooral bij particuliere gastgezinnen gewoond. In het najaar is Overgoo, een langdurige opvanglocatie, geopend. een deel van de ontheemden uit de gastgezinnen kon hier terecht. Een ander deel verblijft nog bij de gastgezinnen. Aan circa 300 Oekraïners in onze gemeente is leefgeld verstrekt. De middelen voor versterking van de antidiscriminatievoorzieningen zijn voor een deel toegevoegd aan de jaarlijks geoormerkte middelen voor de antidiscriminatievoorziening in LeidschendamVoorburg, uitgevoerd door stichting Inclusie en Discriminatiebestrijding.

Zij hebben samen met COC Haaglanden ook ingezet op de doelgroep LHBTIQ+. Voor 2022 is dat een aparte subsidietoekenning geweest, vanaf 2023 zal dat via de subsidietafel Betrokken en Inclusief (BenI) worden toegekend. Het andere deel is ook toegevoegd aan het subsidieplafond van de subsidietafel, voor aanvullende dienstverlening binnen de doelen van de subsidietafel BenI. Daarnaast is in 2022 eenmalig een compensatie toegekend voor de extra werkzaamheden in 2020 door een onverwacht hoge stijging van het aantal meldingen. In 2021 hebben de eerste stappen tot het vormen van een lokale coalitie eenzaamheid plaatsgevonden. Voor 2022 werden bijeenkomsten en trainingen georganiseerd samen met en door partners om de lokale coalitie verder te verstevigen. Er staat nu een sterke lokale coalitie. In de gemeente is een netwerk mantelzorg actief om mantelzorgers te ondersteunen en overbelasting bij hen te voorkomen. Dit netwerk houdt zich onder andere bezig met het bespreekbaar maken van het begrip mantelzorg binnen de organisaties, zodat professionals een actievere rol in de ondersteuning van mantelzorgers kunnen spelen. Ook bij inwoners is het begrip mantelzorg extra

71

onder de aandacht gebracht bijvoorbeeld door het organiseren van de dag van de mantelzorg. De gemeente bedankt de mantelzorgers door hen een mantelzorgwaardering te geven. De inloop GGZ wordt uitgevoerd via de partners aan de subsidietafel Zelfredzame Inwoners en is in 2022 gecontinueerd volgens het uitvoeringsplan 2020. Hierdoor hebben inwoners met GGZproblematiek ook in 2022 gebruik kunnen maken van vrij toegankelijk voorzieningen. Hiermee wordt op laagdrempelige wijze dagstructuur en sociaal contact bevorderd. De middelen hiervoor zijn nu ook toegevoegd aan dit taakveld vanuit "Geëscaleerde zorg 18+. Daarnaast is op ruim 100 inwoners een OGGZ traject ingezet. Speerpunt

Status

Langer Zelfstandig Wonen Om inwoners langer zelfstandig thuis te laten wonen is een bedrag van 10 miljoen euro beschikbaar gesteld middels de Bestemmingsreserve Langer Zelfstandig Wonen. De inzet van de bestemmingsreserve is vastgelegd in het bestedingsplan langer zelfstandig wonen LeidschendamVoorburg 2021 t/m 2030. Acties o.b.v. begroting: In 2022 wordt uitvoering gegeven aan het bestedingsplan langer zelfstandig wonen LeidschendamVoorburg 2021 t/m 2030. Hieronder vallen onder andere de blijverslening, collectieve woningaanpassing, woonzorgconcepten, flatcoach, doorstroommakelaar en noodwoningen. Stand van zaken: •

•

•

•

•

De subsidieregeling collectieve woningaanpassing is als gevolg van vacatures bij de gemeente per 3 oktober 2022 in werking getreden, waardoor er in 2022 nog geen volledige subsidieaanvragen zijn gedaan. Na afgifte van de benodigde Omgevingsvergunningen denken de sociale verhuurders in Q1 van 2023 een subsidieaanvraag te kunnen indienen. Binnen de bestaande woningbouwplannen zijn de kansen verkend en concrete stappen gezet voor de vestiging van innovatieve woonzorgvormen. De raad is hier medio 2022 over geïnformeerd. In Q1-Q3 van 2022 zijn in totaal 6 sociale huurwoningen van de woningcorporaties Vidomes en WoonInvest vrijgespeeld met de inzet van de doorstroommakelaar. In 2023 volgt uitbreiding van de taak van de doorstroommakelaar naar de particuliere woningvoorraad. De continuering van de huidige flatcoach is in 2022 definitief geworden. Daarnaast is er een tweede flatcoach aangesteld, waarmee de uitbreiding van de inzet van de flatcoach is uitgebreid van 2 naar 5 wooncomplexen in 2022. De gesprekken over uitbreiding van de noodwoningen zijn in 2022 gestart en lopen door in 2023.

72

Speerpunt

Status

Inburgeraars doen zo volwaardig mogelijk mee aan de samenleving Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet inburgering in werking. Per 1 januari 2022 is de gemeente verantwoordelijk voor de inburgering van nieuwkomers. Hieronder vallen zowel statushouders als gezinsmigranten die onder de nieuwe Wet inburgering inburgeringsplichtig gesteld worden. De gemeente wordt daarbij verantwoordelijk voor de begeleiding van het inburgeringsproces, zodat inburgeraars zo snel mogelijk participeren, het liefst via betaald werk. De omvang van de doelgroep is nog niet inzichtelijk, omdat de taakstelling t.a.v. te huisvesten statushouders nog onbekend is. Deze wordt ieder jaar in oktober bekend gemaakt. Ook is de termijn waarbinnen voor deze statushouders huisvesting wordt gevonden onzeker. Daarnaast kan ook het aantal gezinsmigranten per jaar fluctueren. Het jaar 2022 wordt daarom gebruikt om inzicht te krijgen in de omvang van de doelgroep en in de werking van het nieuwe inburgeringsstelsel. Voor alle inburgeringsplichtigen wordt door de gemeente binnen tien weken een brede intake uitgevoerd en een Plan Inburgering en Participatie (PIP) opgesteld, waarna de inburgeraar start met een leerroute (gericht op taal op B1niveau, onderwijs of het vergroten van de zelfredzaamheid).

Inburgeraars worden gestimuleerd het voor hen hoogst haalbare taalniveau te bereiken; bij jongeren wordt met name ingezet op het volgen van onderwijs. Binnen de uitvoering van het inburgeringsstelsel wordt met diverse maatschappelijke partners samengewerkt. Acties o.b.v. begroting: Per 1 januari 2022 geeft de gemeente uitvoering aan de Wet inburgering 2021 en het lokale beleid. Daarbij worden inburgeraars gestimuleerd om zo snel mogelijk te participeren (bij voorkeur via betaald werk) en om het voor hen hoogst haalbare taalniveau te behalen. Stand van zaken: Op 1 januari 2022 ging de nieuwe Wet inburgering in. Het doel van deze wet is dat alle nieuwkomers met een inburgeringsplicht zo snel mogelijk de taal leren en mee kunnen doen op de arbeidsmarkt en met sociale activiteiten. Dit is een gedecentraliseerde taak. De gemeente is, vanuit haar regierol, verantwoordelijk voor de begeleiding van het inburgeringsproces. Dit betekent onder meer dat de gemeente een brede intake moet afnemen en een passende leerroute moet aanbieden. Vanuit de nieuwe wet inburgering zijn in 2022 circa 110 inwoners gesproken. Aandachtspunt in 2022 was monitoring om onder andere te kijken of het gedecentraliseerde budget voldoende is voor de uitvoering van de nieuwe taken.

Speerpunt

Status

Sociaal Kompas In het Sociaal Kompas staat hoe de gemeente zorgt voor effectieve en efficiënte ondersteuning aan inwoners. Het geeft richting voor beleid en uitvoering, met oog voor de onderlinge samenhang, zodat ontwikkelingen en initiatieven elkaar kunnen versterken. Acties o.b.v. begroting: In 2022 wordt de verdere aanscherping van het Sociaal Kompas geïmplementeerd op een aantal beleidsterreinen. Gestart wordt met het beleidsterrein jeugd. Stand van zaken: Op dit moment wordt gewerkt aan de lokale uitwerking van de regiovisie jeugdhulp Haaglanden, waarin de focus van curatief naar preventief gaat en van afhankelijk naar onafhankelijk. Het Sociaal Kompas geeft richting aan deze uitwerking. Het resultaat van het Sociaal Kompas wordt zichtbaar in het nieuwe of herziene beleid. Bij de lokale vertaling moet rekening worden gehouden met regionale en landelijke ontwikkelingen. De landelijke hervormingsagenda is vertraagd en het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is nog onvoldoende concreet.

73

Speerpunt

Status

Leidschendam Noord In het programma Sterk voor Noord werken inwoners, gemeente, corporaties, maatschappelijke partners, zorginstellingen, scholen, het bedrijfsleven en politie samen aan een kansrijke toekomst voor alle inwoners in Leidschendam-Noord. Samen zorgen we ervoor dat de achterstanden in Leidschendam-Noord op het gebied van onderwijs, financiële zelfredzaamheid en wonen worden ingelopen, en in een periode van 20 jaar stijgen richting het gemiddelde niveau van de gemeente Leidschendam-Voorburg. Acties o.b.v. begroting: Het behalen van deze ambitie vereist een langdurige en integrale samenwerking. Om inzichtelijk te maken wat de huidige en de gewenste situatie in de wijken is, zijn concrete opgaven geformuleerd. De drie opgaven zijn uitgesplitst naar de thema’s jeugd & school, financiële zelfredzaamheid en de (fysieke) leefomgeving. De voornaamste focus ligt op de inwoners uit De Heuvel Noord en Prinsenhof hoogbouw, omdat de achterstanden dit rechtvaardigen. Na vaststelling van het programmaplan in Q4 2021 kan gestart worden met de uitvoeringsplannen voor 2022. Voorjaar 2022: met partners en inwoners opstellen van nieuwe uitvoeringsplannen op de drie belangrijkste thema’s.

Stand van zaken: Er zijn twee participatieconsulenten gestart die inwoners uit Noord met een uitkering die een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben, te helpen om weer mee te doen aan de samenleving. Ook is er gestart met het inrichten van een Jongeren perspectief fonds om jongeren uit de schulden te helpen. De basisscholen in Noord hebben de rijke schooldag verder invulling gegeven. Hierdoor blijven alle kinderen vanaf het schooljaar 2022-2023 over met lunch en is hun schooldag verrijkt met meer beweging en cultuur. De samenwerking met onder andere het jeugd educatiefonds, het programma kinderen op gezonder gewicht en het Huygenslab is aangegaan of verder verstevigd. De aanpak op afval is verder uitgerold met voorlichting aan verschillende groepen in de wijk. Hier is extra aandacht besteed aan taal en culturele aspecten. Daarnaast is er een samenwerking ontstaan met leerlingen van het Veurs Lyceum op het thema zwerfafval. De werkwijze voor het aanbieden van grofvuil en bijplaatsingen is aangescherpt. En er is extra ingezet op het tegengaan van de overlast van meeuwen en ratten. De betrokkenheid van inwoners en partners bij het programma is en blijft cruciaal. Er zijn daarom in 2022 verschillende bijeenkomsten georganiseerd.

Bewonersinitiatieven zoals wijkfeesten en burendagactiviteiten zijn extra ondersteund en er is gestart met nieuwsbrieven voor inwoners en partners met daarin de belangrijkste ontwikkelingen in de wijk.

74

Wat heeft het gekost? Samenkracht en burgerparticipatie

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2022 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Voor- / nadeel

Lasten

13.716

2.308

16.024

14.775

1.249

Baten

2.612

1.963

4.575

5.105

530

-11.104

-345

-11.449

-9.670

1.779

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name subsidies en bijdragen aan maatschappelijke organisaties die bovenstaande voorzieningen aanbieden. Daarnaast vallen ook de kosten voor beheer en exploitatie van wijk- en dienstencentra hieronder. De baten betreffen huurinkomsten van wijk- en dienstencentra en kinderopvanglocaties gevestigd in gemeentelijke panden. De baten bevatten ook de middelen voor bemoeizorg aan de OGGZ-doelgroep. Taakveld 6.2 Wijkteams Tot dit taakveld behoren alle voorzieningen gericht op het identificeren van de mogelijkheden (eigen kracht) en hulpvraag van de inwoner en zijn/haar netwerk. Hierbij hoort ook het doorverwijzen naar de juiste vorm van individuele ondersteuning, het verstrekken van informatie, vroegsignalering en cliëntondersteuning. Ook behoort tot dit taakveld het ondersteunen van gedupeerden van de toeslagenaffaire. Voor deze inwoners wordt de reguliere dienstverlening ingezet en wanneer nodig wordt maatwerk geleverd. Voor inwoners met meervoudige problematiek kan casemanagement ingezet worden, waardoor meer regie mogelijk is op het betrokken huishouden. De gemeente Leidschendam-Voorburg heeft ervoor gekozen vooral de taken in de toegang naar ondersteuning grotendeels zelf uit te voeren (gespreksvoering, toewijzing, overdracht, zorgcoördinatie, nazorg). Deze toegang wordt verzorgd door multidisciplinaire teams (MDT’s).

Hierin zijn alle expertises (wmo, jeugd, werk, inkomen en leerplicht) vertegenwoordigd. Daarnaast is een aantal taken uitbesteed aan derden, zoals de toeleiding van zorgmijders en onafhankelijke cliëntondersteuning. Ook werkt de gemeente voor een aantal taken nauw samen met kernpartners, verenigd in het Sociaal Servicepunt (informatievoorziening en advies). Huisartsen zijn een belangrijke factor in het toegangsproces, aangezien zij direct mogen doorverwijzen naar Jeugdhulp. Zij worden daar sinds 2019 in ondersteund door praktijkondersteuners jeugd (POH jeugd). Voor het vroegtijdig signaleren van financiële problemen wordt onder andere samengewerkt met Kwadraad maatschappelijk werk. Zij bieden inwoners met betaalachterstanden voor eerste levensbehoeften proactief vrijblijvende hulp aan.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De verschillende domeinen van de gemeente binnen het sociaal domein (werk, inkomen, jeugd en zorg) werkten samen in MDT’s om mensen op een goede manier toe te leiden naar de meest passende zorg en ondersteuning. Daarnaast is gewerkt aan het opzetten van pilots waarin wordt toegewerkt naar één gezin, één plan en één regisseur, zodat gezinnen met meerdere problemen effectiever kunnen worden geholpen. In 2022 zijn de pilots voorbereid zodat in 2023 gestart kan worden met de uitvoering hiervan.

75

De dienstverlening aan inwoners die algemene informatie, advies of ondersteuning nodig hebben, kunnen ook terecht bij het Sociaal Servicepunt en via de cliëntondersteuning van MEE, Kwadraad en Woej. Ten aanzien van de aanpak van personen met verward gedrag zijn regionaal verschillende ontwikkelingen ingezet om de aanpak te verbeteren, zo loopt een pilot met een psycholance en is de SEPH (spoedeisende psychiatrische hulp) bij Parnassia geopend. De resultaten van de inzet van de Praktijk Ondersteuner Huisarts (POH) jeugd worden gemonitord. Deze informatie wordt gebruikt voor de doorontwikkeling van de functie. Een van de belangrijkste aandachtspunten hierbij is het verstevigen van de toegang bij de huisartsen. Door personele wisselingen en prioriteiten is het versterken van de samenwerking doorgeschoven naar 2023. Een belangrijk onderdeel van het beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 is het vroegtijdig signaleren van financiële problemen onder inwoners, om hen vervolgens proactief vrijblijvende hulp aan te bieden. Het doel hiervan is het zoveel mogelijk voorkomen dat beginnende betaalproblemen uitgroeien tot grote schulden. Sinds 1 januari 2021 zijn gemeenten ook wettelijk verplicht hierop in te zetten. De gemeente heeft deze aanpak geïntensiveerd zoals in het coalitieakkoord omschreven. In 2022 zijn ongeveer 3250 mensen met een betalingsachterstand benaderd.

Gedupeerden van de toeslagenaffaire worden breed ondersteund op vijf verschillende leefgebieden: financiën, zorg, gezin, werk en wonen. Hiervoor wordt zowel gemeentelijke ondersteuning als aanvullende ondersteuning van onder andere ketenpartners ingezet. De gemeente heeft zich in 2022 tevens voorbereid op de uitbreiding van de wet kindregeling.