2648 Programmabegroting 2023-2026

- 30 -



   



Pakt een proactieve rol in de regio en zet zich in MRDH-verband in voor het Transitieprogramma OV en Corona, waarbij de daling van het OV-gebruik als gevolg van Corona zoveel mogelijk wordt opgevangen (vooralsnog 2023 en 2024); Richt zich ook in MRDH-verband op langere termijn op groei van het OV-gebruik, mede in combinatie met bijvoorbeeld de regionale woningbouwopgave; Zet in op verbetering van bereikbaarheid van de Westfield Mall of The Netherlands per OV; Werkt aan implementatie van automatisch rijdende OV-shuttle tussen station Mariahoeve en Westfield Mall of the Netherlands door onder meer uitvoering van infrastructurele aanpassingen. Wij beoordelen de Vervoersplannen eind 2023 en verder. Deze dienstregelingen gaan jaarlijks rond medio december in en worden rond de zomer voorbereid. Doorgaans kunnen gemeenten zienswijzen indienen. In de loop van 2023 wordt de voorkeursvariant masterplan bereikbaarheid CID Binckhorst aan de raad voorgelegd.

Wat mag het kosten? Openbaar vervoer Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

79 0 -79

94 0 -94

57 0 -57

69 0 -69

69 0 -69

69 0 -69

Bedragen x € 1.000

De lasten hangen samen met de beleidsadvisering, kapitaallasten en toegerekende ambtelijke inzet op het gebied van openbaar vervoer.

Geplande investeringen Taakveld

Openbaar vervoer

Totaal beschikbaar Reeds gerealiseerd Investeringen Investeringen Investeringen Investeringen taakveld en geraamd t/m 2022 2023 2024 2025 2026 Uitg. Ink. Uitg. Ink. Uitg. Ink. Uitg. Ink. Uitg. Ink. Uitg. Ink. 700

350

200

100

500

250

0

0

0

0

0

Bedragen x € 1.000

In de bovenstaande tabel zijn de geplande investeringen op taakveld niveau weergegeven. In de bijlage meerjareninvesteringsplan 2023-2026 is een gedetailleerd overzicht per krediet opgenomen.

Verbonden Partij(en) Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Doelstelling: In deze vrijwillige gemeenschappelijke regeling, werken 23 gemeenten samen aan een duurzame en internationaal concurrerende regio. Een grootstedelijk gebied met een aantrekkelijk landschap en een infrastructureel netwerk dat woonkernen, werklocaties en voorzieningen verbindt. Vanuit twee kerntaken - verkeer & vervoer en economisch vestigingsklimaat - werken de gemeenten in de metropoolregio aan vier thema’s: vernieuwen verbindingen, vernieuwen economie, vernieuwen energie en vernieuwen stad en omgeving. De MRDH werkt aan een nieuwe Strategische Agenda en Meerjarenbegroting. Inzet van Leidschendam-Voorburg is het tijdig betrekken van de gemeenteraden in dit soort belangrijke processen, zodat zij hun kaderstellende en controlerende rol kunnen uitoefenen.

- 31 -

0

Financiële samenvatting

Tabel van lasten en baten Verkeer en Vervoer

Lasten Verkeer en Vervoer Parkeren Recreatieve havens Openbaar vervoer Totaal Lasten Baten Verkeer en Vervoer Parkeren Recreatieve havens Totaal Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

9.364 533 12 79 9.987

13.129 1.064 165 94 14.452

14.283 667 119 57 15.126

13.562 702 39 69 14.372

11.574 757 49 69 12.450

11.361 757 64 69 12.252

1.068 48 7 1.123 -8.865

351 41 27 419 -14.034

358 9 2 368 -14.757

358 9 2 368 -14.004

358 9 2 368 -12.081

358 9 2 368 -11.883

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Begroting 2023 - Begroting 2022 De lasten en de baten voor het jaar 2023 binnen het programma Verkeer en Vervoer bedragen respectievelijk € 15.126.000 en € 406.000. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste afwijkingen tussen de ramingen 2022 en 2023. Lasten Verkeer en Vervoer Voor 2023 t/m 2024 zijn incidentele lasten opgenomen voor de bijdrage in het kader van Central Innovation District (CID) Binckhorst regionale bereikbaarheid en het ondergronds brengen van hoogspanningskabels. Daarnaast is er sprake van de loon- en prijsstijgingen die in de begrote lasten zijn doorberekend. Vanuit het coalitieakkoord is rekening gehouden met:  lasten voor het op gang brengen van gesprekken met relevante partijen om te komen tot een gezamenlijk initiatief ter ondertunneling van de Utrechtsebaan tot Huygenstunnel  inzet van middelen op mobiliteitsmanagement en andere maatregelen om de bereikbaarheid en doorstroming rondom de Mall of The Netherlands op peil te houden. Parkeren De lagere lasten in 2023 ten opzichte van 2022 hebben betrekking op de kosten die in 2022 zijn begroot voor de voorbereidingen voor de infrastructurele aanpassingen die nodig zijn om de Tureluur te kunnen realiseren. Baten Er zijn bij de baten geen significante toe te lichten afwijkingen.

- 32 -

Programma 3. Economie Omschrijving Gemeentelijk economisch beleid richt zich op het creëren van een sterk vestigingsklimaat voor bedrijven en ondernemers, het bevorderen van arbeidskansen voor een brede doelgroep en het sterk houden van het voorzieningenniveau. Een vitale lokale economie vormt een belangrijke bouwsteen voor een duurzaam vitale gemeente. De bouwsteen Economie & Bedrijvigheid die in november 2021 door de raad is vastgesteld en als input dient voor de omgevingsvisie, geeft het ruimtelijk economisch beleid van de gemeente voor de komende jaren weer. Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nr.

Naam taakveld

3.1

Economische ontwikkeling

3.2

Fysiek bedrijfsinfrastructuur

3.3

Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen

3.4

Economische promotie

Wat willen wij bereiken? In samenspraak met publieke en private partners werken we aan het vernieuwen en verduurzamen van voldoende passende plekken om te werken zoals winkelgebieden, kantoren en bedrijventerreinen. Hierbij zetten we in op een hoog voorzieningenniveau passend bij verdere verstedelijking, het borgen van voldoende passende en betaalbare bedrijfsruimte, en een aantrekkelijk en groen buitengebied met een passend economisch verdienmodel. Via regionale samenwerking dragen we actief bij aan een sterke regio. We investeren in een goede relatie en samenwerking met het bedrijfsleven en winkeliers o.a. door inzet van accountmanagement en centrummanagement en actieve participatie in gebiedsontwikkelingen.

Waarbij wij:  Ondernemers faciliteren, waar mogelijk ruimte bieden aan nieuwe initiatieven en de vergunningverlening zo soepel, simpel en transparant mogelijk laten verlopen  Toegankelijk zijn voor ondernemers  Ons in ruimtelijke zin nadrukkelijk richten op ZZP’ers, zorgaanbieders, zakelijke dienstverlening en het midden- en kleinbedrijf (mkb)  Zorgen voor bruisende centrum-/winkelgebieden en leegstand tegen proberen te gaan middels gericht beleid en investeringen  Samen met ondernemers plannen maken om onze bedrijventerreinen en winkelgebieden toekomstbestendig te maken en de uitdagingen voor de komende jaren aan te pakken  Optimaal profiteren van het nieuwe Nationaal Programma Landelijk Gebied. Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling Tot dit taakveld behoort algemeen beleid ter versterking van de economische bedrijvigheid:    

Clusterontwikkeling en versterking van sectoren, stimulering van (samenwerkings-)projecten van onderzoeksinstellingen en bedrijven Lokale, regionale, bovenregionale, internationale op versterking van de economische structuur en innovatie gerichte samenwerkingsverbanden Samenwerking met het bedrijfsleven en kennis- en onderzoeksinstellingen Ontwikkelen van stedelijke en wijkgerichte economische programma's

- 33 -

Wat gaan we daarvoor doen? De coronacrisis heeft een blijvende indruk achtergelaten op onze samenleving. Het heeft veranderingen teweeggebracht of versneld die ook iets betekenen voor de inrichting van onze gemeente. Mensen werken bijvoorbeeld veel vaker thuis of doen hun boodschappen online. We hebben oog voor deze gevolgen en gaan hier actief mee aan de slag. Regionaal versterken we de samenwerking via onder andere de MRDH en Business Park Haaglanden om hiermee de economische ontwikkeling van onze gemeente in de regio te versterken. Lokaal gaan we:  Structureel overleg met ondernemers(-fondsen) en belangenorganisaties als MKB-LV, gericht op het borgen van een sterk vestigingsklimaat  Het vernieuwen van winkelgebied De Julianabaan  Bestendigen van de winkelfunctie in het Huygenskwartier door het winkelgebied zodra nodig compacter te gaan maken middels gerichte verplaatsing en transformatie  Het toewerken naar een vorm van organisatie van de pandeigenaren van met name het Huygenswartier  Damcentrum gefaseerd om te vormen van kernwinkelgebied naar een levendige stadsstraat met naast een sterk verscluster, een horecacluster aan de Vliet, eveneens een rijk scala aan voorzieningen en economische bedrijvigheid met een kwalitatief sterke uitstraling.

 Waar mogelijk en passend meer terrassen en mengvormen van winkels, dienstverlening en horeca toestaan  Uitvoering geven aan de bouwsteen Economie & Bedrijvigheid door:  beleid opstellen en gerichte acties uitvoeren ter versterking van het vestigingsklimaat  ondernemers met raad en daad bij te staan  inzetten op realisatie van nieuwe werkruimte bij herontwikkelingsprojecten en daarbij gemeentebreed de 5%-norm voor werkfuncties te hanteren bij bouwprojecten.  Samen met regiogemeenten bestaande bedrijventerreinen in de regio beter te benutten en waar nodig bedrijventerreinen uit te breiden en/of nieuwe te creëren om het problematische en oplopende tekort aan passende bedrijfsruimte te mitigeren  stimuleren van vastgoedeigenaren bij het verduurzamen van bestaand commercieel vastgoed door gerichte informatiecampagnes en het verlagen of wegnemen van drempels om te verduurzamen.

Waar nodig zal de gemeente haar wettelijke taak tot handhaving uitvoeren inzake verplichting energielabel voor utiliteitsgebouwen  Invulling geven aan het positioneren en promoten van het toeristisch en recreatief aanbod door:  het opzetten en uitvoeren van acties en communicatie-uitingen middels de doorlopende LV Verrast campagne  Anticiperen op marktveranderingen in kernwinkelgebieden door:  toewerken naar compactere winkelgebieden  gericht investeren in vernieuwing en modernisering van winkelcentrum De Julianabaan  heroverwegen van de status Voor 2023 zijn de volgende acties gepland:  Nieuw terrassenbeleid wordt begin 2023 aan de raad aangeboden

- 34 -

Wat mag het kosten? Economische ontwikkeling

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten Baten Saldo van lasten en baten

1.071 247 -824

1.619 99 -1.521

801 0 -801

601 0 -601

561 0 -561

561 0 -561

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de uitvoering van het economisch beleid, ambtelijke inzet op economische ontwikkeling, bijdrage aan de MRDH in het kader van het economisch vestigingsklimaat en incidenteel budget voor het versterken lokale economie.

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Doelstelling: In deze vrijwillige gemeenschappelijke regeling, werken 23 gemeenten samen aan een duurzame en internationaal concurrerende regio. Een grootstedelijk gebied met een aantrekkelijk landschap en een infrastructureel netwerk dat woonkernen, werklocaties en voorzieningen verbindt. Vanuit twee kerntaken - verkeer & vervoer en economisch vestigingsklimaat - werken de gemeenten in de metropoolregio aan vier thema’s: vernieuwen verbindingen, vernieuwen economie, vernieuwen energie en vernieuwen stad en omgeving.

Taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Tot dit taakveld behoren activiteiten gericht op het scheppen van fysieke condities voor alle vormen van bedrijvigheid:     

Grondexploitatie bedrijventerreinen Ontwikkeling en onderhoud van bedrijfslocaties en (her-)ontwikkeling van bedrijfspanden Herstructurering en verduurzaming bedrijfslocaties Investeringen in winkelgebieden Werkzaamheden voor land- en tuinbouwgronden

Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente streeft ernaar een economisch vitale gemeente te zijn en te blijven, met voldoende passende en betaalbare ruimte voor bedrijvigheid. In Leidschendam-Voorburg gaat het onder andere om het vernieuwen en verduurzamen van kernwinkelgebied De Julianabaan. We bieden ruimte aan particuliere initiatieven voor bedrijfsverzamelgebouwen voor ZZP’ers en kleine ondernemers, sturen ruimtelijk op de realisatie van voldoende passende en betaalbare bedrijfsruimte in gebiedsontwikkelingen en zetten daarnaast gemeentelijk vastgoed in voor de realisatie van een nieuw permanent bedrijfsverzamelgebouw in Huygenskwartier. In samenwerking met regiogemeenten zetten we in op het realiseren van nieuwe plekken voor werkgelegenheidsontwikkeling. Op bedrijventerreinen zetten we in op het tegengaan van verloedering, het mengen van functies en verduurzaming van panden. De agrarische- en tuinbouwsector in het buitengebied als toegangspoort naar het Groene Hart, willen we consolideren. Daar waar agrarische functies ophouden te bestaan (bijvoorbeeld als gevolg van

- 35 -

gebrek aan opvolging of marktontwikkelingen, verkennen we samen met betreffende ondernemers op basis van maatwerk, alternatieve bedrijfsinvullingen. Tot slot wordt in samenwerking met Delft, Rijswijk, Den Haag en Provincie Zuid-Holland navolging gegeven aan de uitwerking van het gesloten Woon-werkakkoord; het beter benutten van bestaande bedrijventerreinen en realiseren van nieuwe ruimte voor bedrijven in de regio.

Wat mag het kosten? Fysiek bedrijfsinfrastructuur Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

1.919 1.793 -126

74 0 -74

129 0 -129

129 0 -129

129 0 -129

129 0 -129

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de beleidsinzet en transactiekosten bij de (ver)koop van onroerend goed.

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

Taakveld 3.3 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Tot dit taakveld behoren de op bedrijven en ondernemers (inclusief bedrijven en ondernemers in landen tuinbouw en veeteelt) gerichte ondersteuning en dienstverlening van de gemeente:       

Bedrijvenloket, ondernemersloket Stimuleren van en advies aan startende ondernemers Aantrekken en faciliteren van nieuwe bedrijven Reguleren ambulante handel, markten alsook veemarkten De BIZ-bijdrage (Bedrijven Investerings Zone) Marktgelden en staanplaatsgelden markten Kosten en overige opbrengsten van nutsbedrijven

Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente streeft ernaar economisch vitaal te zijn en te blijven. Het beleid en de aanpak op bedrijven en ondernemers gerichte ondersteuning en dienstverlening van voorgaande jaren zetten wij door. Dit betreft vooral accountmanagement bedrijven en het centrummanagement. Deze contactfuncties dichtbij de ondernemers zijn belangrijk voor een goede aansluiting met het lokale bedrijfsleven en om gemeentelijke dienstverlening gericht op ondernemers zo gericht mogelijk af te stemmen op de behoefte van die ondernemers.

- 36 -

Wat mag het kosten? Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

67 44 -23

97 82 -14

58 82 25

58 82 25

58 82 25

58 82 25

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de inzet van een accountmanager bedrijven en de kosten van het beheer en onderhoud markten. De baten betreffen de markt- en standplaatsgelden.

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

Taakveld 3.4 Economische promotie Tot dit taakveld behoren activiteiten gericht op het "op de kaart zetten" van de gemeente:       

Promotionele activiteiten, gericht op het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid en nieuwe werkers Aantrekken van overige instellingen ter versterking van het profiel van de gemeente Investeren in bovenlokale, regionale, landelijke en internationale kennis- en economische relatienetwerken Promotie toerisme Bezoekerseconomie Faciliteren van evenementen (middels beleid, voorzieningen en financiële bijdrage) Toeristenbelasting

Wat gaan we daarvoor doen? Ook economische promotie levert een bijdrage aan de bezoekerseconomie en het in stand houden van voorzieningen binnen de gemeente. Bezoekers van buiten zorgen voor inkomsten en banen in onze gemeente. Onze gemeente heeft veel moois te bieden en dat dragen we graag uit. Bedrijven en organisaties, actief in de recreatie en het toerisme, zijn een economische factor van belang en kunnen op onze steun rekenen. Evenementen zetten onze gemeente op de kaart. We promoten recreatie en toerisme door citymarketing gericht op alle drie de kernen onder meer door:  Faciliteren van ondernemersfondsen om de toekomst en vitaliteit van de winkelgebieden Huygenskwartier en Leidschendam Centrum te behouden  Uitvoering promotieplan LV Verrast om het toeristisch-recreatieve profiel van de gemeente uit te dragen en de bezoekerseconomie zowel kwalitatief als kwantitatief te versterken.  Uitvoering evenementenbeleid met focus op verspreide kleinschalige en middelgrote evenementen Voor 2023 zijn de volgende acties gepland:  De promotiecampagne “LV-Verrast” zal in 2023 voortgezet worden.

- 37 -

Wat mag het kosten? Economische promotie Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

691 124 -568

483 379 -105

403 379 -25

403 379 -25

403 379 -25

403 379 -25

Bedragen x € 1.000

De lasten bestaan uit de subsidiëring van het ondernemersfonds en de beleidsadvisering en uitvoering van het uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme en evenementenbeleid. De baten betreffen de toeristenbelasting en de reclamebelasting. De baten van de reclamebelasting worden ingezet voor de subsidiëring van het ondernemersfonds.

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

- 38 -

Financiële samenvatting

Tabel van lasten en baten Economie

Lasten Economische ontwikkeling Fysiek bedrijfsinfrastructuur Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Totaal Lasten Baten Economische ontwikkeling Fysiek bedrijfsinfrastructuur Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Totaal Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

1.071 1.919

1.619 74

801 129

601 129

561 129

561 129

67

97

58

58

58

58

691 3.748

483 2.273

403 1.392

403 1.192

403 1.152

403 1.152

247 1.793

99 0

0 0

0 0

0 0

0 0

44

82

82

82

82

82

124 2.207 -1.541

379 560 -1.713

379 461 -931

379 461 -731

379 461 -691

379 461 -691

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Begroting 2023 - Begroting 2022 De lasten en de baten voor het jaar 2023 binnen het programma Economie bedragen respectievelijk € 1.392.000 en € 461.000. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste afwijkingen tussen de ramingen 2022 en 2023. Lasten Economische ontwikkeling Ten opzichte van 2022 zijn in 2023 nog geen incidentele lasten opgenomen voor de aanpak van de Julianabaan en het Huygenskwartier. Daarentegen zijn voor 2023 vanuit het coalitieakkoord kosten begroot om onderzoeken uit te voeren naar de daadwerkelijk benodigde investeringen en het tijdspad voor winkelgebieden in LeidschendamVoorburg. Baten Economische ontwikkeling In 2023 zijn de subsidie baten voor de projectbijdrage PPS Retail niet van toepassing, omdat de planning van het project tot en met 2022 lopen.

- 39 -

Programma 4. Onderwijs Omschrijving De bekostiging van onderwijs gaat via het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap direct naar de schoolbesturen. De gemeente is verantwoordelijk voor de onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs, leerlingenvervoer en de uitvoering van de Leerplichtwet. Ook heeft de gemeente een rol in het terugdringen van onderwijsachterstanden, onder andere door de bekostiging van nieuwkomersgroepen en voor- en vroegschoolse educatie. Volwasseneneducatie valt ook onder dit programma. Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nr.

Naam taakveld

4.1

Openbaar basisonderwijs

4.2

Onderwijshuisvesting

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Wat willen wij bereiken? We willen dat ieder kind in onze gemeente kansrijk en gezond kan opgroeien en volwassenen zich blijven ontwikkelen. Goed onderwijs en talentontwikkeling leidt tot kansengelijkheid, door persoonlijke aandacht, door inspiratie om hun interesses en passies te volgen, en door ze aan te moedigen hun talent te ontplooien. We zetten in op het minimaliseren van onterecht verzuim en voorkomen van schoolverlaten. De Wet Regionale Meld- en Coördinatiefunctie verplicht gemeenten jongeren zonder startkwalificatie te volgen tot ze 23 jaar zijn en te stimuleren dat zij alsnog hun startkwalificatie halen. Andere wettelijke taken van gemeenten zijn om ervoor te zorgen dat kinderen van 2 tot 4 jaar zo goed mogelijk zijn voorbereid wanneer zij instromen in het primair onderwijs. Daarnaast moeten gemeenten zorgdragen voor voldoende en passende onderwijshuisvesting. Tenslotte hebben gemeenten vanuit hun wettelijke taken op het gebied van jeugd contacten met alle betrokken partners in dit veld, een belangrijke taak in het voeren van regie op de samenwerking tussen zorg- en onderwijspartners. Dat doen we onder meer door:  Ieder kind toegang te bieden tot goed onderwijs in een duurzaam en modern schoolgebouw en groene pleinen.

 Door het onderwijs uit te dagen de buitenwereld naar binnen te halen, inclusief de ouders, om daarmee de brede ontwikkeling van kinderen te stimuleren.

Taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken met betrekking tot het openbaar basisonderwijs: Vanaf 2019 zijn geen structurele lasten en baten op het gebied van openbaar onderwijs in de gemeentelijke begroting omdat de Panta Rhei groep het onderhoud verzorgt en daarom ook rechtstreeks de budgetten van het Ministerie ontvangt.

- 40 -

Wat gaan we daarvoor doen? --

Wat mag het kosten? Openbaar basisonderwijs

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten Baten Saldo van lasten en baten

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

Bedragen x € 1.000

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken op het gebied van onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs:   

Nieuwbouw, aanpassing en uitbreiding van bestaande schoolgebouwen De verhuur van (bijvoorbeeld een gymnastieklokaal). Opstellen programma onderwijshuisvesting.

Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente geeft samen met de schoolbesturen uitvoering aan de Integrale Huisvestingsplannen voor het primair en voortgezet onderwijs. Bij nieuwbouw is, in het kader van duurzaamheid en leefbaarheid, de norm voor Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG normen) inmiddels in het bouwbesluit opgenomen. Ook wordt zoveel mogelijk invulling gegeven aan groen/blauwe schoolpleinen (groen= leefomgeving en blauw is adaptatie van regenwater). Speciale aandacht is er voor binnenklimaat en ventilatie van de schoolgebouwen. Samen met de schoolbesturen stelt de gemeente een integraal huisvestingsplan (IHP) voor de jaren 2024-2028 op waarin renovatie- en nieuwbouwplannen van schoolgebouwen voor primair en voortgezet onderwijs voor vier jaar zijn vastgelegd. Hierbij is aandacht in de plannen voor een deugdelijke spreiding van het onderwijsaanbod. Voor 2023 zijn de volgende acties gepland:  Uitvoeren huidig IHP (het rapporteren over de voortgang van nieuwbouw projecten vindt periodiek plaats via het projectenboek).  Voortvloeiend uit het IHP Raadsvoorstel massastudie Maartenscollege en Maria Bernadette en bijhorend budget  IHP voor de jaren 2024-2028 opstellen.

- 41 -

Wat mag het kosten? Onderwijshuisvesting Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

4.033 38 -3.995

4.597 115 -4.482

5.365 144 -5.221

5.360 144 -5.216

5.399 144 -5.255

5.857 144 -5.713

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen rentelasten, afschrijvingen en exploitatielasten van schoolgebouwen. De baten betreffen huurlasten ter dekking van de kapitaallasten met betrekking tot vierkante meters kinderopvang in schoolgebouwen (IKCs).

Geplande investeringen Taakveld

Reeds Totaal beschikbaar gerealiseerd en taakveld geraamd t/m 2022 Uitg. Ink. Uitg. Ink.

Onderwijshuisvesting

57.833

0

1.162

0

Investeringen 2023

Investeringen 2024

Investeringen 2025

Investeringen 2026

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

3.836

0

15.682

0

14.526

0

11.119

0

bedragen x € 1.000

In de bovenstaande tabel zijn de geplande investeringen op taakveld niveau weergegeven. In de bijlage meerjareninvesteringsplan 2021-2024 is een gedetailleerd overzicht per krediet opgenomen. Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Tot dit taakveld behoren de organisatie van het leerlingenvervoer, het aanbieden van voorschoolse educatie, het voeren van onderwijsachterstandenbeleid, het mede zorg dragen voor passend onderwijs, het aanbieden van volwasseneneducatie en het stimuleren van schooldeelname door leerplicht en het voorkomen van voortijdig schoolverlaten.

Wat gaan we daarvoor doen? De inzet op passend onderwijs, leerplicht, laaggeletterdheid, platform Economie, Onderwijs & Arbeidsmarkt en peuteropvang wordt gecontinueerd of geïntensiveerd. De deelname aan voorschoolse educatie (VE) wordt gemonitord. Vanaf 2023 wordt deelgenomen aan een VEmonitoringssysteem om doelgroeppeuters nog beter te monitoren. Tevens wordt ingezet op het terugdringen van voortijdig schoolverlaten, onder andere door het verstevigen van de preventieve aanpak. Een visie op leerplicht-RMC (Regionaal Meld- en Coördinatiepunt) wordt hiertoe opgesteld. Ook in 2023 worden in samenwerking met scholen, kinderdagopvang, buitenschoolse opvang, (jeugdgezondheids)zorg, bibliotheken en andere lokale partijen maatregelen ingezet in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs ter bestrijding van (leer)achterstanden als gevolg van de coronacrisis en in het kader van de uitvoering van de Lokale Educatieve Agenda. Voor de periode 2023-2027 wordt in samenwerking met partners en de gemeenteraad een nieuwe Lokale Educatieve Agenda opgesteld. Het blijkt dat mensen die laaggeletterd zijn vaker een lager inkomen hebben, werkloosheid zijn, schulden of gezondheidsproblemen hebben. Ook kan het gebruik van computer of smartphone voor

- 42 -

hen lastig zijn. Door de inzet van volwasseneneducatie willen we ervoor zorgen dat iedereen mee kan doen. Voor 2023 zijn de volgende acties gepland:  Opstellen Lokale Educatieve Agenda 2023-2027  Deelnemen aan VE-monitorsysteem om doelgroeppeuters beter te monitoren  Implementeren visie leerplicht-RMC  Herijken Onderwijsvisie 2014  Scholen uitnodigen bij de gemeenteraad om te leren over democratie en besluitvorming.

Wat mag het kosten? Onderwijsbeleid en leerlingzaken Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

3.630 1.748 -1.883

4.724 2.557 -2.167

3.636 2.353 -1.282

3.186 1.882 -1.304

3.086 1.842 -1.244

3.036 1.812 -1.224

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen leerlingenvervoer, voor- en vroegschoolse educatie, instroomgroepen statushouders, laaggeletterdheid, brede school activiteiten, leerplicht en de lokale educatieve agenda. De baten betreffen de rijksmiddelen ten behoeve van onderwijsachterstandenbeleid en leerplicht. Vanaf 2022 zijn ook de lasten en baten toegevoegd van het Nationaal Programma Onderwijs.

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

- 43 -

Financiële samenvatting

Tabel van lasten en baten Onderwijs

Lasten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal Lasten Baten Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

0 4.033

0 4.597

0 5.365

0 5.360

0 5.399

0 5.857

3.630

4.724

3.636

3.186

3.086

3.036

7.663

9.321

9.001

8.546

8.486

8.893

38

115

144

144

144

144

1.748

2.557

2.353

1.882

1.842

1.812

1.786 -5.877

2.671 -6.649

2.497 -6.503

2.026 -6.520

1.986 -6.499

1.956 -6.937

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Begroting 2023 - Begroting 2022 De lasten en de baten voor het jaar 2023 binnen het programma Onderwijs bedragen respectievelijk € 9.001.000 en € 2.497.000. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste afwijkingen tussen de ramingen 2022 en 2023. Lasten Onderwijshuisvesting In het taakveld Onderwijshuisvesting stijgen de lasten in 2022 door de investeringen in nieuwbouw van scholen voortkomend uit de Integraal Huisvestingsplannen Primair en Voortgezet Onderwijs. Het gaat hierbij vooral om de kapitaallasten van de investeringen in de scholen IKC Heeswijk en Veurs Voorburg. Onderwijsbeleid en Leerlingenzaken De lasten in het taakveld onderwijsbeleid en leerlingenzaken dalen door een aantal verschillende bijstellingen, namelijk:  De tarieven voor het leerlingenvervoer zijn op basis van de nieuwe aanbesteding verlaagd. De kosten voor leerlingenvervoer dalen hierdoor met circa € 620.000.  De aangepaste verdeling van de subsidietafels daarnaast zorgt voor een daling van de lasten met € 122.000.  Het budget voor onderwijsachterstandenbeleid neemt af met € 117.000 doordat in 2022 er incidenteel sprake was van een hogere rijksbijdrage welke is inzet voor het onderwijsachterstandenbeleid.  De lasten voor het Nationaal Programma Onderwijs zijn in 2023 lager doordat het programma een looptijd heeft tot medio 2023.

Het budget in 2023 is hierdoor € 117.000 lager dan in 2022.  Tot slot is de toerekening van de ambtelijke inzet opnieuw in beeld gebracht. Dit zorgt voor een stijging van de lasten met afgerond € 230.000. Baten Onderwijsbeleid en Leerlingenzaken De baten nemen bij dit taakveld af doordat er minder rijksmiddelen te verwachten zijn dan in 2022. Het gaat om € 117.000 minder voor het Nationaal Programma Onderwijs en € 105.000 minder voor het onderwijsachterstandenbeleid.

- 44 -

Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving De gemeente heeft verschillende wettelijke taken die verband houden met cultuur. Het gaat om het aanbieden van een bibliotheekfunctie, zorgdragen voor een toereikend lokaal media aanbod en het beschermen en toegankelijk maken van cultureel erfgoed (archeologisch en cultuurhistorisch). De gemeente heeft tevens de wettelijke taak om speelvoorzieningen in de openbare ruimte te inspecteren en veilig te houden en een zorgplicht ten aanzien van het bomenbestand in de openbare ruimte. Op het gebied van sport en bewegen heeft de gemeente een rol bij het aanbieden van preventieprogramma's in samenwerking met sportverenigingen en beweegpartners. Daarnaast beheert, onderhoudt en exploiteert de gemeente de sportaccommodaties, zodat die van goede kwaliteit en gebruiksklaar zijn. Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nr.

Naam taakveld

5.1

Sportbeleid en activering

5.2

Sportaccommodaties

5.3

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

5.4

Musea

5.5

Cultureel erfgoed

5.6

Media

5.7

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Wat willen wij bereiken? Sport, kunst, cultuur en recreatie is belangrijk, omdat dit onze gemeente levendig en aantrekkelijk maakt. Het draagt bij aan de ontwikkeling en vaardigheden, maar natuurlijk ook gewoon aan het plezier van onze inwoners. Doordat de gemeente ruim baan geeft aan creatieve ondernemers en vrijwilligers, en ruimte biedt voor samenspraak, steken zij frisse energie in de organisatie van mooie evenementen en activiteiten. Sport, kunst, cultuur en recreatie moeten bereikbaar zijn voor iedereen in onze gemeente. Bij de inrichting van onze openbare ruimte is sport daarom een centraal thema. Daarnaast blijven we natuurlijk beschikken over goede theatervoorzieningen en een multifunctionele bibliotheek. Dat doen we onder meer door:  Onze gedeelde geschiedenis te vertellen op een eigentijdse manier.  Sport en bewegen in de openbaar ruimte en in wijken te stimuleren met extra aandacht voor brede doelgroepen.  Samen met sportverenigingen te blijven investeren in de kwaliteit van sportaccommodaties door een investeringsfonds op te richten.  Onze monumenten en erfgoed te koesteren.

- 45 -

Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Tot dit taakveld behoren de niet-fysieke maatregelen ter stimulering van sport zoals: sportstimulering en het lokale sportakkoord, de JOGG-aanpak “Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst" (voorheen Jongeren op gezond gewicht) en de buurtsportcoaches en cultuurcoaches (Brede Regeling Combinatiefuncties) en het stimuleringsprogramma Gezond in de stad (GIDS).

Wat gaan we daarvoor doen? Het beleid van de gemeente en haar partners vloeit voort uit de landelijke Regeling sportakkoord en leefstijlinterventies en staat verwoord in het Lokaal Sportakkoord. In 2023 gaan we in gesprek met sport en beweegaanbieders en zetten we de huidige aanpak Lokaal sportakkoord door. Om aansprekend te zijn voor de jeugd gaan we coaches en lokale helden als rolmodellen gericht inzetten op wijkniveau en via andere aanbieders meer zichtbaar maken in campagnes. De wijkgerichte aanpak van de combinatiefunctionarissen continueren we en maken we zichtbaarder.

Wat mag het kosten? Sportbeleid en activering

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten Baten Saldo van lasten en baten

959 65 -893

1.055 59 -996

1.077 0 -1.077

947 0 -947

917 0 -917

1.237 0 -1.237

Bedragen x € 1.000

De lasten met betrekking tot sportbeleid en activering betreffen met name de financiering van combinatiefunctionarissen en sportstimuleringsmaatregelen en de uitvoering van het lokaal sportakkoord. Er zijn vanaf 2023 geen baten binnen dit taakveld.

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

Taakveld 5.2 Sportaccommodaties Tot dit taakveld behoren beheer en exploitatie van accommodaties voor sportbeoefening: zoals gymnastieklokalen, sporthallen, zwembaden en sportparken.

Wat gaan we daarvoor doen? Going concern activiteiten We houden de sportaccommodaties op een hoog niveau. Het onderhoud van de sportaccommodaties is gebaseerd op het geldende Beheerplan buitensportvoorzieningen en het Meerjarenonderhoudsplan (gebouwen). Voor 2023 zijn de volgende acties gepland:  De Voorburgse Rugbyclub verhuist in 2023 naar de nieuwe locatie  Tijdens het dagelijks onderhoud aan het groen op sportpark Westvliet in de Groene Zoom is vastgesteld dat veel ‘gewone essen’ zijn aangetast door essentaksterfte. Op basis van dit signaal is gekeken naar de huidige staat van alle bomen op- en rondom het sportpark. Naar aanleiding

- 46 -

van deze analyse is geadviseerd 341 aangetaste bomen te vellen. Voor al deze bomen wordt een boom herplant. Bij het herplanten worden meerdere soorten bomen terug geplant, zodat het bomenbestand meer divers, en duurzamer is, met een grotere natuurwaarde.

Wat mag het kosten? Sportaccommodaties

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

5.805 1.810 -3.995

5.469 2.279 -3.190

5.767 2.390 -3.378

5.721 2.390 -3.331

5.683 2.390 -3.293

5.787 2.390 -3.397

Lasten Baten Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen beheer, exploitatie, onderhoud, rente, en afschrijvingslasten van sportaccommodaties. De baten betreffen huurinkomsten voor sportaccommodaties.

Geplande investeringen Reeds gerealiseerd en geraamd t/m 2022 Ink. Uitg. Ink.

Taakveld

Totaal beschikbaar taakveld

Sportaccommodaties

2.925

Uitg.

0

0

0

Investeringen 2023

Investeringen 2024

Investeringen 2025

Investeringen 2026

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

809

0

115

0

1.880

0

122

0

bedragen x € 1.000

In de bovenstaande tabel zijn de geplande investeringen op taakveld niveau weergegeven. In de bijlage meerjareninvesteringsplan 2023-2026 is een gedetailleerd overzicht per krediet opgenomen.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie & cultuurparticipatie Tot dit taakveld behoren activiteiten ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel waaronder: het subsidiëren van amateurkunst beoefening, kunstzinnige vorming en cultuureducatie, het bevorderen van het educatief aanbod, de ondersteuning van het theater en overige cultuurvoorzieningen. Wat gaan we daarvoor doen? Cultuur is een belangrijke basis van onze samenleving en we zijn dan ook trots op het aanbod binnen onze gemeente. Wel heeft de culturele sector het zwaar gehad tijdens de COVID periode en ook nu zijn de gevolgen hiervan nog zichtbaar. De basis is stevig, maar er is meer uit te halen voor ons allemaal. We willen in 2023 de sluimerende ambities kracht bij zetten door met de partners en de inwoners gezamenlijk naar de toekomst te kijken door middel van een nieuwe, breed gedragen, cultuurvisie. Een visie die naar de toekomst kijkt met respect voor het verleden. Met een belangrijke rol voor de musea, de theaters, de bibliotheek, media en verenigingen, maar ook de kunst- en cultuurevenementen. We kunnen als gemeente écht onderscheidend zijn op het gebied van kunst en cultuur, als we deze uitdaging samen aan gaan. Binnen deze visie zal Cultuur & Co een belangrijke rol houden als adviserend en verbindend netwerk en onderkennen we onder meer het belang van muziekonderwijs in de klas.

We maken onze rijke historie in de musea en buiten, virtueel ondersteund, nog meer zichtbaar.

- 47 -

Voor 2023 zijn de volgende acties gepland:  Wij doen onderzoek naar de behoefte bij de scholen aan (ondersteuning bij) muziekonderwijs en leggen de resultaten met een voorstel voor aan de raad.  We stellen een cultuurvisie op.

Wat mag het kosten? Cultuurpres.,productie&participatie Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 2022 2023 2024 2025 2026 Lasten Baten Saldo van lasten en baten

1.053 168 -886

1.101 92 -1.009

966 98 -868

894 98 -796

812 98 -714

812 98 -714

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen subsidie aan theater, cultuureducatie, amateurkunst beoefening en beheer gemeentelijke accommodaties voor cultuur. De baten betreffen huurinkomsten voor deze accommodaties.

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

Taakveld 5.4 Musea Tot dit taakveld behoren activiteiten gericht op het verwerven, behouden, onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur: het subsidiëren van musea en exposities, archeologie en historische archieven.

Wat gaan we daarvoor doen? Om kunst en cultuur goed in de gemeente te positioneren, werken verschillende culturele partijen nauw samen. Sinds 2022 hebben we één Huygens museum verdeeld over twee locaties. Het college stuurt aan op een duidelijke keuze rondom het vraagstuk over de huisvesting en financiering van museum Swaensteyn. Voor 2023 zijn de volgende acties gepland:  We sturen aan op een duidelijke keuze over de toekomst van museum Swaensteyn.

Wat mag het kosten? Musea Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

916 86 -830

1.158 51 -1.107

838 54 -784

818 54 -764

818 54 -764

818 54 -764

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name subsidies aan Musea en archiefbeheer. De baten betreffen huurinkomsten legesopbrengsten met betrekking tot archieven.

- 48 -

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld. Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed Tot dit taakveld behoren taken gericht op behouden, beschermen en benutten en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed:  

Historische gebouwen, beschermde stads- en dorpsgezichten, archeologische resten en overige objecten met historische waarde in de publieke ruimte Subsidie, beheer, onderhoud, toezicht en handhaven van cultureel erfgoed

Wat gaan we daarvoor doen? Leidschendam-Voorburg beschikt over een rijke historie. Om cultureel erfgoed onder de aandacht van het publiek te brengen, ondersteunen wij het Erfgoedpodium. Hierdoor is het mogelijk voor de erfgoedpartners het hele jaar door diverse laagdrempelige projecten te organiseren rond de iconen (zoals de Romeinen, de Vliet en buitenplaatsen) en de Open Monumentendag. Tevens zoeken we de samenwerking op met bijvoorbeeld recreatie en toerisme om het publiek in aanraking te laten komen met erfgoed. Wij zorg daarnaast dat het erfgoedbeleid ingepast wordt in de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Wij gaan onderzoeken hoe we onze rijke historie meer kunnen uitdragen, zoals in de musea, buiten, mogelijk virtueel ondersteund en zo ons erfgoed zichtbaar te maken op een laagdrempelige manier. Hierbij zullen we ons in eerste instantie richten op onze iconen, zoals ons Unesco Werelderfgoed, maar ook verborgen schatten zijn hierbij van belang.

Wat mag het kosten? Cultureel erfgoed Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

296 0 -296

458 0 -458

399 0 -399

399 0 -399

399 0 -399

399 0 -399

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name subsidies monumentenzorg en reguliere uitgaven ten behoeve van erfgoedbeheer. Er zijn geen financiële baten begroot.

Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

- 49 -

Taakveld 5.6 Media Tot dit taakveld behoren de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers:    

Bibliotheken, artotheek, videotheek Lokale pers, lokale omroep Lokale informatievoorziening Overkoepelende organen

Wat gaan we daarvoor doen? Vanaf 2023 krijgt de bibliotheek een vaste basissubsidie voor de wettelijke taken die zij uitvoert. Daartoe zijn er resultaatafspraken gemaakt waarbij ook de uitkomsten van het participatietraject tbv de bibliotheek van de toekomst een plek hebben. Hierbij gaat het om bezoekersaantallen en leden aantallen, samenwerking in de wijken en een duidelijk zichtbare maatschappelijke rol. De implementatie van het raadsbesluit over de bibliotheek van de toekomst gaat In 2023 door; dit betekent de verbouwing, herinrichting en verhuizing op het Fluitpolderplein en het verder vormgeven van het Huis van Verhalen (samenwerking bibliotheek en theater) in Voorburg. Midvliet is in 2022 opnieuw de lokale omroep van Leidschendam-Voorburg geworden. In 2023 monitoren wij de gemaakte resultaatafspraken. Voor 2023 zijn de volgende acties gepland:  Nieuwe langjarige subsidiearrangement met bibliotheek.  Start maatregelen locatie Fluitpolderplein voor de bibliotheek.  Rapportage aan de raad over voortgang resultaatafspraken Midvliet.

Wat mag het kosten? Media Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

2.177 289 -1.888

2.111 269 -1.842

2.180 286 -1.894

2.199 286 -1.913

2.240 286 -1.954

2.240 286 -1.954

Investeringen 2024

Investeringen 2025

Investeringen 2026

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de subsidies aan bibliotheken en de lokale omroep. De baten betreffen huurinkomsten voor de bibliotheekgebouwen.

Geplande investeringen Taakveld

Media

Totaal beschikbaar taakveld

Reeds gerealiseerd Investeringen en geraamd t/m 2022 2023

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

3.478

0

161

0

1.605

0

1.712

0

0

0

0

0

bedragen x € 1.000

In de bovenstaande tabel zijn de geplande investeringen op taakveld niveau weergegeven. In de bijlage meerjareninvesteringsplan 2023-2026 is een gedetailleerd overzicht per krediet opgenomen.

Verbonden Partij(en) Er zijn bij dit taakveld geen verbonden partijen.

- 50 -

Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Tot dit taakveld behoren openbaar groen, natuur en recreatie:    

Natuurbescherming, vergroten biodiversiteit en klimaat adaptief maken van de buitenruimte Aanleg en onderhoud van openbaar groen Aanleg en onderhoud van openbaar water: vijvers en kleine watergangen, waaronder schoonhouden sloten, onderhouden van taluds en beschoeiing Aanleg en onderhoud van speelvoorzieningen, recreatievoorzieningen

Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente zet met het onderhouden en beheren van de openbare ruimte en infrastructuur in op het behoud van het groene karakter, het vergroten van de variatie en beleving van groen in de wijken en de verbindingen tussen het stedelijk en buitengebied. Uitgangspunten hiervoor zijn om de openbare ruimte bestendig te maken voor de extreme weersomstandigheden en het versterken van de biodiversiteit. Daarnaast het ontwikkelen en investeren in een groen netwerk van parken, buitenruimten, bermen en water voor een gezond en aantrekkelijke leefomgeving voor de inwoners. Initiatieven van bewoners die hun buurt groener en robuuster willen maken worden zoveel mogelijk gefaciliteerd. In het nog vast te stellen beheerplan kunstwerken en oevers 2023-2026 wordt het vergroten van de biodiversiteit nader uitgewerkt door bestaande lage beschoeiingen te laten vervallen tot natuurvriendelijke oevers, die ook veilig zijn voor spelende kinderen. De financiële consequenties worden opgenomen in het genoemde beheerplan. Voor 2023 zijn de volgende acties gepland:  Start met het opstellen van een GroenActiePlan om de gemeente verder te vergroenen en klimaatbestendiger te maken.

Wat mag het kosten? Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

7.823 872 -6.951

8.746 712 -8.033

8.995 743 -8.253

8.080 143 -7.938

8.087 118 -7.969

8.166 118 -8.049

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Daarnaast zijn er beheer en exploitatielasten van watergangen, parken, speelvoorzieningen en openbare kunst. Ook is er voor 2022 en 2023 incidenteel budget geraamd voor groenrenovatie. De baten betreffen huurinkomsten volkstuinen, boetes met betrekking tot handhaving van bouwvergunningen.

Geplande investeringen Taakveld

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Totaal beschikbaar taakveld

Reeds gerealiseerd Investeringen en geraamd t/m 2022 2023

Investeringen 2024

Investeringen 2025

Investeringen 2026

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

Uitg.

Ink.

2.397

0

0

0

518

0

518

0

843

0

518

0

bedragen x € 1.000

In de bovenstaande tabel zijn de geplande investeringen op taakveld niveau weergegeven. In de bijlage meerjareninvesteringsplan 2023-2026 is een gedetailleerd overzicht per krediet opgenomen. - 51 -

Verbonden Partij(en) Dunea N.V. Doelstelling: Dunea N.V. Drinkwaterbedrijf Zuid-Holland levert betrouwbaar drinkwater en beheert de duinen tussen Monster en Katwijk. De huidige bronnen van Dunea, de Lek en de Maas staan onder druk. Dat komt door een combinatie van klimaatverandering en bevolkingsgroei. Dunea streeft naar een duurzame drinkwatervoorziening in 2040. Om naar deze visie toe te groeien en de drinkwatervoorziening in het leveringsgebied klaar te maken voor de toekomst, gaat Dunea op korte termijn (voor 2025) het huidige systeem optimaliseren om op korte termijn aan de stijgende vraag te voldoen. Daarnaast intensiveert Dunea de samenwerking met partners voor schone bronnen en robuuste watersystemen en zet Dunea in op beïnvloeding van de vraag en voorkomen van verspilling. Op lange termijn (na 2025) moet er een duurzaam systeem komen dat blijvend veerkracht en leveringszekerheid biedt (invulling van de multibronnenstrategie). Dat is een drinkwatervoorziening die beschikt over meerdere, onderling onafhankelijke bronnen van goede kwaliteit. Dunea is zich bewust van de versnelde bevolkingsgroei, PFAS problematiek en de daarmee gaande investeringen. Dit wordt op dit moment in kaart gebracht. Voor het financieren van met name de investeringen die worden beschreven in de 3 scenario’s van de multi-bronnen strategie is een hoge investering benodigd.

Er wordt steeds voldaan aan de minimale solvabiliteitseis van de banken van 30%. Daarnaast kan Dunea met aquathermie uit drinkwater een rol te pakken in de energietransitie. Daarvoor heeft Dunea een dochtervennootschap opgericht zodat Dunea in een later stadium kan beschikken over een vergunde warmtedochter die een rol kan spelen bij projecten op het gebied van aquathermie binnen het leveringsgebied van Dunea. De Drinkwaterwet stelt eisen aan de activiteiten van drinkwaterbedrijven, onder meer gericht op financiën en transparantie. Om de niet drinkwateractiviteiten, zowel vanuit het oogpunt van aansprakelijkheid als vanuit transparantie, gescheiden te houden van de (wettelijke) drinkwateractiviteiten is het gebruikelijk om voor dergelijke activiteiten een aparte dochteronderneming in te richten.

- 52 -

Financiële samenvatting

Tabel van lasten en baten Sport, cultuur en recreatie

Lasten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpres.,productie&participatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Lasten Baten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpres.,productie&participatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

959 5.805 1.053 916 296 2.177

1.055 5.469 1.101 1.158 458 2.111

1.077 5.767 966 838 399 2.180

947 5.721 894 818 399 2.199

917 5.683 812 818 399 2.240

1.237 5.787 812 818 399 2.240

7.823

8.746

8.995

8.080

8.087

8.166

19.030

20.099

20.223

19.059

18.956

19.459

65 1.810 168 86 0 289

59 2.279 92 51 0 269

0 2.390 98 54 0 286

0 2.390 98 54 0 286

0 2.390 98 54 0 286

0 2.390 98 54 0 286

872

712

743

143

118

118

3.291 -15.739

3.462 -16.637

3.571 -16.652

2.971 -16.089

2.946 -16.010

2.946 -16.513

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Begroting 2023 - Begroting 2022 De lasten en de baten voor het jaar 2023 binnen het programma Sport, Cultuur en Recreatie bedragen respectievelijk € 20.223.000 en € 3.571.000. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste afwijkingen tussen de ramingen 2022 en 2023. Lasten Sportaccommodaties

De hogere lasten in 2023 bij sportaccommodaties worden veroorzaakt door indexeringen. Cultuurpresentatie, -productie & participatie

De lasten in 2023 ten opzichte van 2022 dalen omdat in 2022 corona posten zijn opgenomen uit het bestedingsplan, met incidenteel budget voor 2022. Cultureel erfgoed De lasten in 2023 zijn lager dan in 2022. Dit heeft te maken met een incidenteel budget voor de kerkenvisie in 2022, de restauratie van de Tuinmuur Park Rust & Vreugd en hogere toerekeningen. Musea Ten opzichte van 2023 is er geen sprake meer van een budget vanuit het bestedingsplan corona. De lasten nemen hierdoor af. Daarnaast loopt het project digitaliseren genealogische archieven af in 2022, waarvoor incidenteel budget beschikbaar was.

- 53 -

Openbaar groen en (openlucht)recreatie De hogere lasten in 2023 ten opzichte van 2022 worden voornamelijk veroorzaakt door prijsindexatie van de onderhoudsbudgetten als ook hogere lasten als gevolg van stijging van kapitaallasten door investeringen voor speelvoorzieningen. Baten Sportbeleid en activering Bij dit taakveld is een daling te zien omdat de baten (en lasten) voor het Lokaal Sportakkoord zijn opgenomen in 2022 en niet in 2023. Het bedrag dat beschikbaar is voor 2023 is nog niet bekend. Sportaccommodaties De stijging op de baten van sportaccommodaties is te verklaren door de indexatie op de huren.

- 54 -

Programma 6. Sociaal domein Omschrijving De gemeente is in het Sociaal Domein verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wmo en Jeugdzorg. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor de Inkomensondersteuning en de (re-)integratie naar werk. Sinds 2022 heeft de gemeente de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Wet Inburgering. Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nr.

Naam taakveld

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

6.2

Wijkteams

6.3

Inkomensregelingen

6.4

Begeleide participatie

6.5

Arbeidsparticipatie

6.6

Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

6.71 Maatwerk dienstverlening 18+ 6.72 Maatwerk dienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 18-

Wat willen wij bereiken? In het aangescherpt Sociaal Kompas zijn de gemeentelijke doelstellingen op het sociaal domein vastgelegd. Deze doelstellingen en de inspanningen die daaraan bijdragen, zijn onderling sterk verweven en omvatten ook (delen van) programma's 4, 5 en 7. De verdeling naar programma's en taakvelden is (ook financieel) zo zorgvuldig mogelijk gemaakt maar doet niet altijd recht aan de (verweven) werkelijkheid. De noodzaak om binnen het programma Sociaal domein steeds kritisch te bekijken hoe opbrengsten en uitgaven meer met elkaar in evenwicht kunnen worden gebracht blijft van kracht. Dit hoofdstuk van de begroting richt zich op alle inspanningen van de gemeente op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). In financiële omvang is dit het grootste programma van de begroting. De gemeente heeft omvangrijke wettelijke taken binnen dit programma:  Zorgdragen voor een effectief laagdrempelig en preventief ondersteuningsaanbod voor kinderen en hun ouders die problemen ervaren bij het opgroeien of opvoeden.  Schuldhulpverlening bieden en bijzondere bijstand en bijstandsuitkeringen verstrekken.  Effectieve toeleiding naar en ondersteuning bij arbeidsparticipatie voor iedereen die dat nodig heeft.

Voor de doelgroep die meer ondersteuning en begeleiding nodig heeft dan op een reguliere werkplek kan worden geboden, is het de verantwoordelijkheid van de gemeente om die arbeidsplaatsen te creëren (het zogenoemde ‘beschut werk’).

- 55 -



  



Inwoners toegang bieden tot een antidiscriminatie voorziening. Dit is een organisatie die klachten van inwoners registreert en onafhankelijke bijstand verleent aan deze inwoners in de afwikkeling van hun klachten. Bevorderen van het zo lang mogelijk zelfstandig wonen van mensen. de Wet Verplichte GGZ en de Wet Zorg en Dwang leggen deze verantwoordelijkheid vast. Verstrekken van individuele voorzieningen aan kwetsbare inwoners die hiervoor een indicatie hebben (Wmo en Jeugdwet) . Toegang organiseren tot de ondersteuningsvormen waarvoor zij verantwoordelijk is. Met toegang wordt het hele proces van informatievoorziening en advies, cliëntondersteuning, gespreksvoering, toewijzing, overdracht, coördinatie van de ondersteuning en nazorg, bedoeld. Uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering.

Behalve het conform de wet uitvoeren van deze taken, heeft de gemeente middels het Sociaal Kompas verdere invulling gegeven aan de haar gegeven beleidsruimte. Ambitie hierin is dat de gemeente Samen met inwoners en allerlei partners wil bereiken dat inwoners het lukt om alledaagse taken zelf te doen, weten waar zij hulp kunnen vragen als het even niet lukt en het gevoel hebben de baas te zijn over hun eigen leven. Dit gaat de gemeente onder andere doen door:      



Inwoners te helpen die dit het hardst nodig hebben. Inwoners te ondersteunen om zoveel mogelijk op eigen benen te staan. Inwoners sneller ondersteuning te bieden zodat problemen niet groter worden De samenwerking met onze partners verder te versterken. Te kijken hoe ondersteuning kan worden gecombineerd zodat inwoners met minder verschillende hulpverleners te maken krijgen. Specifiek voor kinderen geldt dat ze veilig, gezond en kansrijk op moeten kunnen groeien. Verschillen in afkomst of achtergrond mogen daarbij niet uitmaken. Dit is natuurlijk in de eerste plaats een verantwoordelijkheid voor hun ouders. Ook het maatschappelijk middenveld kan hier een belangrijke rol spelen. Maar als het nodig is kunnen ook zij rekenen op steun van de gemeente en welzijnsorganisaties. Voor onze senioren geldt dat het mogelijk moet zijn om zelfstandig thuis te blijven wonen, zolang ze dat zelf kunnen en willen. Waar nodig en gewenst ondersteunen we deze inwoners. Niet alleen met voorzieningen, maar ook met aandacht: met mensen die eenzaam zijn gaan we in gesprek.

Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Tot dit taakveld behoren algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie:             

Ondersteunen op participatie gerichte burgerinitiatieven, ondersteuning vrijwilligers en mantelzorg. Sociaal en cultureel werk, Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW), wijkopbouw. Preventie (bijv. eenzaamheidsbestrijding, preventie op het gebied van GGZ). Buurt- en clubhuizen. LHBTQI-beleid. Collectief aanvullend vervoer. Toegankelijkheid voorzieningen (inclusie). Kinderopvang: toezicht op en handhaving van de kwaliteit van de kinderopvang en peuteropvang. Aanvraag en verstrekking kinderopvangtoeslag Sociaal Medische Indicatie. Activiteiten volgend uit de Wet Inburgering. Noodopvang vluchtelingen. Nieuwkomers. Versterkingsprogramma Sterk voor Noord.

- 56 -

Wat gaan we daarvoor doen? We ondersteunen mantelzorgers. Hierbij onderhouden welzijnsorganisaties contact met mantelzorgers om overbelasting te voorkomen. We brengen de behoeften van senioren in kaart door met hen in gesprek te gaan. Om onze waardering voor de inzet van vrijwilligers te uiten, nemen we het initiatief voor een jaarlijks event voor vrijwilligers en mantelzorgers. Dit wordt allemaal meegenomen in de ontwikkeling van het brede Wmo beleid. We zetten in op het vergroten van de sociale cohesie en inclusie. Iedereen is overal welkom, meer inwoners doen mee en we werken aan het vergroten van respect voor elkaar, o.a. door voorlichting op scholen over lhbtqi+ onderwerpen en het actief ondersteunen van Gender and Sexuality Alliance (GSA) op scholen en de Roze plus soos voor ouderen. Bij inburgering zetten we in op alle facetten van de Nederlandse samenleving zoals gelijkwaardigheid van alle mensen, vrijheid van godsdienst, gelijke rechten en kans en die het onderwijs meebrengt voor je carrière. Dat doen we tijdens het participatieverklaringstraject en groepsgewijze trainingen over de arbeidsmarkt (module arbeidsmarktparticipatie). We vragen verenigingen wat er voor nodig is om nieuwkomers actief te betrekken bij het vrijwilligersleven. Voor een beter zich op resultaat ontwikkelen we een monitor inburgering.

Bij het ontwikkelen van beleid werken we actief samen met de Adviesraad Sociaal Domein. Nagenoeg alle inzet op dit taakveld vindt plaats door maatschappelijke partners die deelnemen aan één of meer van de subsidietafels. De tafels zijn thematisch georganiseerd. Partners hebben per thema gezamenlijk een uitvoeringsplan opgesteld dat antwoord geeft op de initiatiefvraag waarin de doelen van de gemeente zijn verwoord. In 2023 evalueren we het model van subsidietafels. Daarnaast zetten we in op:  Vanuit de regierol begeleiden van het inburgeringsproces.  Versterken van antidiscriminatie door afhandeling van meldingen, bewustwording en positieve houding creëren voor 'het anders zijn van anderen'.  Het verstevigen van de lokale coalitie eenzaamheid.  Ondersteunen mantelzorg middels netwerk mantelzorg en organiseren van 'dag van de mantelzorg'  Bevordering van dagstructuur en sociaal contact door op laagdrempelige wijze voorzieningen toegankelijk te maken vanuit de subsidietafel Zelfredzame Inwoners.  De welzijnsorganisaties zodat zij kunnen zorgen voor heldere informatieverschaffing aan inwoners over (subsidie)regelingen of bij het maken van meldingen van maatwerkvoorzieningen.  Het versterkingsprogramma Sterk voor Noord. De wijken Heuvel/Amstel en Prinsenhof worden extra ondersteund vanuit drie opgaven: Jeugd en Onderwijs, Financiële zelfredzaamheid en Fijn en veilig wonen.

Voor 2023 zijn de volgende acties gepland:  Opleveren evaluatie en voorstellen doorontwikkeling subsidietafels  Organiseren van bijeenkomsten met ouderen  Uitvoeren van de uitvoeringsplannen 2022-2025 Sterk voor Noord  Participatiestrategie implementeren en uitvoeren waardoor burgerparticipatie aanvullend op de uitvoeringsplannen vergroot wordt.

- 57 -

Wat mag het kosten? Samenkracht en burgerparticipatie Lasten Baten Saldo van lasten en baten

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

12.539 1.278 -11.261