2315 Jaarstukken 2020 (3) Boekwerk (25-5-2021) aangepast.docx

Het schoolbestuur heeft een architect geselecteerd. Op basis van het programma's van eisen is het architectenbureau begonnen met het opstellen van een schetsontwerp.  Als eerste stap naar de nieuwe huisvesting voor basisschool Maria Bernadette aan de Van Ruysdaellaan in Leidschendam heeft het schoolbestuur het bestaande gebouw bouwkundig laten onderzoek.

Wat heeft het gekost? Onderwijshuisvesting

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

3.695

98

3.793

3.659

135

Baten

38

0

38

0

-38

-3.658

-98

-3.755

-3.659

97

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen rentelasten, afschrijvingen en exploitatielasten van schoolgebouwen. De baten betreffen huurlasten ter dekking van de kapitaallasten met betrekking tot vierkante meters kinderopvang in schoolgebouwen (IKC's).

52

Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Tot dit taakveld behoren leerlingenvervoer, voor- en vroegschoolse educatie, onderwijsachterstandenbeleid, het faciliteren van passend onderwijs en het uitvoeren van volwasseneneducatie. Ook wordt er ingezet op het stimuleren van schooldeelname door leerplicht en het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Partners hebben in samenwerking met de gemeente jaarplannen opgesteld om uitvoering te geven aan de Lokale Educatieve Agenda 2019-2022. Er is ingezet op het bevorderen van een brede ontwikkeling bij kinderen (pilot breed naschools aanbod), het versterken van de aansluiting onderwijszorg (pilot en maatjesproject over casusregie en deskundigheidsbevordering), preventie en het voorkomen van schooluitval (huisbezoeken) en het bevorderen van gelijke kansen voor kinderen (onderzoek naar basisaanbod kinderopvang voor alle kinderen en naar warme overdracht van peuteropvang naar basisonderwijs). Door de coronacrisis is de uitvoering van de plannen vertraagd. Daarom loopt de uitvoering van de jaarplannen 2020 door tot de zomer van 2021. Tijdens de eerste lockdown heeft leerplicht het contact tussen scholen en leerlingen hersteld bij 32 leerlingen die voor scholen onbereikbaar waren. Hiervoor is leerplicht bij 22 leerlingen op deurbezoek geweest. De uitvoering van het leerlingenvervoer is aangepast naar aanleiding van de corona-uitbraak. Vervoerders zijn conform VNG normen gecompenseerd voor niet gereden ritten tijdens de lockdown van het onderwijs. Na de eerste lockdown zijn de ritten hervat. Om social distancing mogelijk te maken zijn de vervoerstijden in samenspraak met onderwijs en de vervoerders aangepast en is de frequentie van de ritten verhoogd.

Corona is ook van invloed geweest op de uitvoering van volwasseneneducatie. De gemeente heeft hierover aan de subsidietafels gesprekken gevoerd met de partners. Het doel was de doelgroep zo goed mogelijk te blijven bedienen. Tijdens de eerste golf is er met name ingezet op het digivaardig maken van deelnemers zodat zij vanuit huis les konden volgen. Voor een deel van de groep bleek het noodzakelijk om fysiek bij elkaar te komen. De partners hebben in overleg met de gemeente een aanbod ontwikkeld voor digitale en fysieke vormen van lesgeven. Aan Subsidietafel FIT hebben de subsidiepartners onder leiding van de gemeente tevens een gezamenlijk uitvoeringsplan opgesteld voor 2021. In het kader van de Wet educatie en beroepsonderwijs werk Leidschendam-Voorburg samen met de gemeenten uit de regio Zoetermeer. In 2020 is gestart met de ontwikkeling van het nieuwe regioplan Aanpak laaggeletterdheid voor de uitvoering van deze wet. De raad wordt in 2021 over dit regioplan geïnformeerd. Speerpunt

Omschrijving

Verbinding onderwijs - zorg

Versterken preventie en de effectiviteit van de jeugdhulp en passend onderwijs. Per augustus 2020 wordt het wettelijk verplichte vveaanbod uitgebreid van 10 naar 16 uur per week voor kinderen van 2½ tot 4 jaar. Dit bevordert de gelijke kansen voor alle kinderen.

Voor- en vroegschoolse educatie (VVE)

Status

53

Toelichting per speerpunt Verbinding onderwijs - zorg Afgelopen jaar heeft voor de partijen aan de subsidietafel Opgroeien en Opvoeden voor een groot deel in het teken gestaan van aanpassingen in het aanbod van de activiteiten door de maatregelen vanwege corona. Met veel creativiteit en energie hebben de partners hun bestaande activiteiten zoveel mogelijk aangepast en nieuwe vormen bedacht om toch de benodigde ondersteuning te kunnen blijven bieden. Partners werkten hierin zeer nauw samen. Samen met Den Haag, Rijswijk en de beide samenwerkingsverbanden passend onderwijs is dit jaar gewerkt aan de ontwikkeling van onderwijsjeugdhulparrangementen voor het speciaal onderwijs; minder begeleiders tegelijkertijd in de klas, betere aansluiting jeugdhulp en ondersteuning vanuit het onderwijs en snellere inzet van ondersteuning. Een innovatieve aanpak uit bestaande middelen. Deze ontwikkeling is vertraagd doordat een van de partners inmiddels een ander standpunt heeft ingenomen. Hierdoor moeten de andere partijen de haalbaarheid in de nieuwe situatie onderzoeken. Een eerste uitsluitsel hierover wordt in het eerste kwartaal 2021 verwacht. Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) De gemeente heeft na overleg met de aanbieders van voorschoolse educatie de Nadere regels subsidieverstrekking peuteropvang 2021 aangepast en subsidies verstrekt.

Daardoor konden aanbieders op hun eigen wijze per 1-8-2020 de urenuitbreiding voor opvang van kwetsbare kinderen realiseren.

Wat heeft het gekost? Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

3.846

-20

3.826

3.728

98

Baten

1.604

94

1.698

1.742

44

Saldo van lasten en baten

-2.242

114

-2.128

-1.987

141

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name leerlingenvervoer, voor- en vroegschoolse educatie, instroomgroepen statushouders, laaggeletterdheid, brede school activiteiten, combinatiefunctionarissen onderwijs, leerplicht, de lokale educatieve agenda en schoolzwemmen. De baten betreffen de rijksmiddelen ten behoeve van onderwijsachterstandenbeleid en leerplicht.

54

Financiële toelichting op hoofdlijnen Tabel van lasten en baten Programma Onderwijs

Lasten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Lasten Baten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Baten Saldo van lasten en baten

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

0 3.695 3.846 7.541

100 98 -20 178

100 3.793 3.826 7.719

0 3.659 3.728 7.387

100 135 98 332

0 38 1.604 1.641 -5.900

0 0 94 94 -84

0 38 1.698 1.736 -5.984

0 0 1.742 1.742 -5.645

0 -38 44 6 338

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Het saldo van baten en lasten van het programma Onderwijs is ten opzichte van de begroting 2020 in totaal € 338.000 voordelig. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste onder- en overschrijdingen. Lasten Taakveld Openbaar basisonderwijs (€ 100.000 voordeel) De begrote lasten betreffen de geraamde lasten "Stelpost Corona Onderwijs" die geprognosticeerd waren bij de 2e tussentijdse rapportage 2020. Deze lasten waren gebaseerd op een inschatting maar deze kosten hebben zich in 2020 niet voorgedaan. Taakveld Onderwijshuisvesting (€ 135.000 voordeel) De uitgaven aan onderwijshuisvesting zijn lager dan geraamd in verband met de huur van tijdelijke huisvesting voor (verhuizingen van) schoolgebouwen. In 2020 is het gebouw dat hiervoor wordt gehuurd niet gebruikt voor onderwijshuisvesting maar is tijdelijk anti-kraak verhuurd. De gerealiseerde baten en lasten hiervan vallen niet in het taakveld "Onderwijshuisvesting" maar in het taakveld "Beheer overige gebouwen en gronden" (Programma Bestuur en Ondersteuning). Tegenover dit voordeel staat dus een nadeel in dat taakveld. Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken (€ 98.000 voordeel) Het voordeel op dit taakveld is het gevolg van meerdere kleinere voor- en nadelen.

De grootste en belangrijkste twee afwijkingen staan hieronder opgesomd:  Door de coronacrisis en de tweede sluiting van scholen is de vraag naar leerlingenvervoer achtergebleven. Hierdoor zijn de lasten achtergebleven ten opzichte van begroot.  Het budget voor de maatschappelijke diensttijd is in 2020 niet geheel besteed. Door de coronacrisis was het voor jongeren heel moeilijk om iets extra's te doen naast school, studie en werk, wat het uiteindelijke doel is van maatschappelijke diensttijd.

55

Investeringen Begroting na Realisatie 2020 Verschil 2020 wijziging in 2020 Uitgaven 12.381.293 8.687.625 3.693.667 Inkomsten 0 0 0 Saldo uitgaven en inkomsten 12.381.293 8.687.625 3.693.667 Bedragen x € 1 Onderwijs

Voor een uitgebreide toelichting per investering, wordt verwezen naar jaarrekening onderdeel realisatie investeringsplan.

56

Programma 5. Sport, cultuur en recreatie Omschrijving Het beleid van de gemeente en haar partners is opgenomen in de "Visie op sport en bewegen 20162020". De gemeentelijke koers in cultuurbeleid is opgenomen in de "Visie op kunst en cultuur (Van Forum tot Universum)". Onder de paraplu van de Economische Agenda wordt het actieplan recreatie & toerisme uitgevoerd. Wettelijke taken De gemeente heeft verschillende wettelijke taken die verband houden met cultuur. Het gaat om het aanbieden van een bibliotheekfunctie, een lokale omroep en het beschermen en toegankelijk maken van cultureel erfgoed (archeologisch en cultuurhistorisch). De gemeente heeft tevens de wettelijke taak om speelvoorzieningen in de openbare ruimte te inspecteren en veilig te houden en een zorgplicht ten aanzien van het bomenbestand in de openbare ruimte. De gemeente heeft geen wettelijke taken op het gebied van sport en bewegen. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer Naam Taakveld 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie & cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht)recreatie

Wat willen wij bereiken? Meer inwoners hebben een gezonde leefstijl Sport en bewegen maken onderdeel uit van een gezonde leefstijl. Leefstijl heeft alles te maken met gedrag. Minder eten, meer bewegen, niet roken, voldoende ontspanning en weinig alcohol leiden tot aanzienlijke gezondheidswinst en een betere kwaliteit van leven. Dat heeft een positieve invloed op veel andere leefgebieden. Inwoners ontdekken en ontwikkelen hun talenten en vaardigheden Uit onderzoek blijkt dat een constructieve tijdsbesteding door bijvoorbeeld deelname aan creatieve, culturele of sportieve activiteiten en het vergroten van sociale, emotionele en gedragsmatige competenties voor jeugdigen twee van de tien belangrijkste beschermende factoren zijn in opvoeden en opgroeien. Tevens is er steeds meer bewijs dat beweging en kunst- en cultuuractiviteiten bijdragen aan gezond en gelukkig oud worden. Om deze effecten te bereiken is het belangrijk dat deze activiteiten voor alle inwoners, juist ook voor kwetsbare groepen, bereikbaar en beschikbaar zijn. Goed beschermd en beleefbaar erfgoed Leidschendam-Voorburg heeft een rijk historisch verleden met veel (verwachte) archeologische vindplaatsen. Een goede bescherming hiervan is belangrijk. Behouden op zijn plek in de grond, waarbij de archeologie een integraal onderdeel van de nieuwe ruimtelijke inrichting wordt, staat voorop.

57

Een ‘mooiere, schonere, gezondere, toegankelijkere en veiligere leefomgeving’ draagt bij aan het welzijn van mens, plant en dier, en is dan ook een belangrijk doel van de Omgevingswet. De woon- en leefkwaliteit in Leidschendam-Voorburg is nauw verbonden met de kwaliteit van de groene en stedelijke voorzieningen. We blijven inzetten op het vergroten van de variatie en beleefbaarheid van groen in de wijken. In het buitengebied zetten wij in op het versterken van de recreatieve voorzieningen en netwerken, zoals bijvoorbeeld vanuit het meerjarenprogramma Duin, Horst en Weide. Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Tot dit taakveld behoren de niet-fysieke maatregelen ter stimulering van sport zoals: sportstimulering, uitvoering sport en beweegvisie, de aanpak “Jongeren op gezond gewicht” (JOGG-aanpak), en de buurtsportcoaches (Brede impuls combinatiefuncties). Ook nam de gemeente in 2020 weer deel aan stimuleringsprogramma Gezond in de stad (GIDS) om de gezondheidsverschillen tussen inwoners te verkleinen. De gemeente ontving twee decentralisatie-uitkeringen voor deelname aan de Brede impuls combinatiefuncties en Gezond in de stad (GIDS), deze zijn verantwoord onder de algemene middelen.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente, sportverenigingen, onderwijs- en welzijnspartners van het lokaal sportakkoord hebben zoveel mogelijk uitvoering gegeven in 2020 aan het lokaal sportakkoord. Als gevolg van de coronacrisis konden minder evenementen doorgaan dan gepland. Wel is de introductie van de sportapp versneld om ook als hulpmiddel voor verenigingen te dienen juist in deze coronatijd. Verder zijn de combinatiefunctionarissen afgelopen jaar ingezet voor ondersteuning van de sportorganisaties tijdens de gedeeltelijke lockdown periode om zoveel mogelijk activiteiten te organiseren voor kinderen en jongeren. De Sport- en cultuurkaart is gecontinueerd en met de kaart konden inwoners van Leidschendam-Voorburg gratis of met korting deelnemen aan activiteiten. Speerpunt

Omschrijving

Status

Inclusief sporten

In 2019 is het Lokaal Sportakkoord opgesteld. Vanaf 2020 wordt samen met partners uitvoering gegeven aan de thema's binnen dit akkoord. Prominent thema voor de gemeente is inclusief sporten en bewegen. Jeugd op gezond gewicht (JOGG) In samenwerking met lokale partners stimuleert de gemeente gezond eetgedrag van kinderen in de groepen 6 t/m 8 van primair onderwijs.

Toelichting per speerpunt Inclusief sporten Door corona zijn 'inclusief sportevenementen' zoals de Special Olympics 2020 afgelast. Leidschendam-Voorburg zou aan deelnemen. Daarnaast heeft zowel de georganiseerde buitensport als binnensport in het voorjaar stilgelegen. Ook is de bijeenkomst (maart 2020) met de presentatie van het lokale sportakkoord en bijbehorend actieplan van 2020 niet doorgegaan. De gemeente heeft veel prioriteit gegeven aan allerlei vormen van ondersteuning van verenigingen gedurende de crisis. Zoals de huurkwijtschelding en overige (financiële) ondersteuning/compensatie bij inkomstenderving. In het najaar van 2020 is een doorstart gemaakt samen met Sport en Welzijn met de geplande acties voor het thema inclusief sporten en bewegen. De uitvoering van deze acties worden nu opgenomen in het actieplan voor 2021 van het lokaal sportakkoord.

58

Jeugd op gezond gewicht (JOGG) JOGG staat nu voor: Gezonde Jeugd, Gezonde toekomst (voormalig Jongeren Op Gezond Gewicht). Het herhaalonderzoek eetgedrag is begin 2020 uitgevoerd. Op10 maart 2020 heeft de gemeente de vijfjarige overeenkomst voor toetreding tot de JOGG-community ondertekend. Hiervoor is een meerjarenplan opgesteld voor de periode 2020-2025, waarbij de doelgroep is uitgebreid naar 0 tot 19 jaar. Als gevolg van de coronacrisis (lockdown) zijn sommige activiteiten uitgesteld, maar de meeste activiteiten hebben (met wat aanpassingen) plaatsgevonden in 2020. Daarnaast is op 18 november 2020 een Dunea waterpomp geplaatst bij basisschool De Driemaster in Voorburg.

Wat heeft het gekost? Sportbeleid en activering

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

894

182

1.076

943

132

Baten

0

40

40

35

-5

-894

-142

-1.036

-908

128

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name de combinatiefunctionarissen sport en sportstimuleringsmaatregelen. De baten betreft het verkregen uitvoeringsbudget 2020 van het Rijk in het kader van het lokaal Sportakkoord. Taakveld 5.2 Sportaccommodaties Tot dit taakveld behoren beheer en exploitatie van accommodaties voor sportbeoefening, zoals gymnastieklokalen, sporthallen, zwembaden, sportparken en trapveldjes in de wijk.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? In 2020 is op basis van het beheerplan sportaccommodatie het noodzakelijke onderhoud gepleegd. In september is het rapport naar aanleiding van het capaciteitsonderzoek en de wensen van gebruikers van sportvoorzieningen en -accommodaties aan de raad aangeboden. Hieruit bleek geen directe noodzaak om op korte termijn investeringen te doen om de sportaccommodaties uit te breiden. Wel zoekt het college nog een oplossing voor de huisvesting van de rugbyclub. Het rapport met betrekking tot het beheer van de buitensportaccommodaties is in een afrondende fase en wordt in 2021 aan de raad worden aangeboden. Het actualiseren van het beleid voor gemeentelijk maatschappelijk vastgoed is aangehouden in afwachting van de plannen voor het buurthuis van de toekomst. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Toelichting per speerpunt Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

59

Wat heeft het gekost? Sportaccommodaties

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

5.406

209

5.616

6.166

-551

Baten

1.982

46

2.028

2.334

306

Saldo van lasten en baten

-3.424

-164

-3.588

-3.832

-244

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen beheer, exploitatie, onderhoud, rente, en afschrijvingslasten van sportaccommodaties. De baten betreffen huurinkomsten voor sportaccommodaties. Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie & cultuurparticipatie Tot dit taakveld behoren activiteiten ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel waaronder het subsidiëren van amateurkunst beoefening, kunstzinnige vorming en cultuureducatie, het bevorderen van het educatief aanbod, de ondersteuning van het theater en overige cultuurvoorzieningen.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente stimuleert samenwerking op het gebied van theater. In 2020 is hier verder in geïnvesteerd. Beide theaters werkten samen met maatschappelijke organisaties aan een brede maatschappelijk-culturele programmering in Voorburg en Leidschendam. Hierbij werd gewerkt in de gedachte van de culturele hotspot, zoals die in de cultuurvisie staat, en overeenkomstig de cultuurankermethodiek, zoals door het Ministerie van OCW gestimuleerd. Voor 2020 werden de doelen met betrekking tot cultuureducatie gerealiseerd via de subsidietafel Basisvaardigheden en talentontwikkeling. Ook de uitvoering van Maatschappelijke Diensttijd werd vanuit deze tafel vorm gegeven. Als gevolg van de coronacrisis moesten de theaters tijdelijk hun deuren sluiten. De gemeente heeft subsidies verstrekt om de theaters financieel tegemoet te komen. Ondanks de crisis zijn de culturele organisaties erin geslaagd veel van de geplande activiteiten - al dan niet in aangepaste vorm - uit te voeren. De bibliotheek is in 2020 gestart met een participatieproces om op te halen wat inwoners belangrijk vinden in de bibliotheek van de toekomst. De eerste opbrengst is gepresenteerd in een beeldvormende raad. Doel is te komen tot een voorstel voor de raad in 2021. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Toelichting per speerpunt Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

60

Wat heeft het gekost? Cultuurpres.,productie&participatie

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

753

120

873

889

-16

Baten

99

-10

89

106

17

-654

-130

-784

-783

0

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen subsidie aan theater, cultuureducatie, amateurkunst beoefening en beheer gemeentelijke accommodaties voor cultuur. De baten betreffen huurinkomsten voor deze accommodaties. Taakveld 5.4 Musea Tot dit taakveld behoren activiteiten gericht op het verwerven, behouden, onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur: het subsidiëren van Huygens’ Hofwijck en Museum Swaensteyn en exposities, archeologie en historische archieven.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Leidschendam-Voorburg heeft een rijke culturele historie. Voor het behoud en vergroten van de kennis van deze historie heeft de gemeente subsidieafspraken gemaakt met o.a. de musea in de gemeente. Als gevolg van de coronacrisis hebben de musea in 2020 hun plannen moeten aanpassen. Zo waren groepsbezoeken en zakelijke activiteiten niet meer mogelijk. Ook moesten de musea periodes hun deuren sluiten en konden evenementen zoals de Museumnacht Kids en Voorburg Sculptuur niet doorgaan. De gemeente heeft subsidies verstrekt om de musea financieel tegemoet te komen in deze crisistijd. Toen de musea weer open mochten, zijn de tentoonstellingen beschikbaar gemaakt met behulp van een reserveringssysteem. Ook heeft bijvoorbeeld het museum Huygens Hofwijck meer gebruik gemaakt van haar buitenplaats en de mogelijkheid om in de unieke tuinen activiteiten te realiseren. In 2020 heeft de samenwerking tussen de musea Huygens’ Hofwijck en Swaensteyn verder vorm gekregen. De activiteiten en programmering worden nauw op elkaar afgestemd en zowel de organisatie als het bestuur kent een overlap of goed contact. De samenwerking met maatschappelijke en economische partners in Leidschendam-Voorburg en de regio is waar mogelijk verstevigd. Ons historisch archief wordt centraal beheerd in het Haagse Gemeentearchief. In 2020 is dit gecontinueerd. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Toelichting per speerpunt Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

61

Wat heeft het gekost? Musea

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

710

27

737

776

-39

Baten

50

-11

39

70

31

-660

-38

-698

-706

-8

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name musea en archiefbeheer. De baten betreffen huurinkomsten van museum Swaensteyn en legesopbrengsten met betrekking tot archieven. Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed Tot dit taakveld behoren taken gericht op conserveren en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed: historische gebouwen, beschermde stads- en dorpsgezichten en overige objecten met historische waarde in de publieke ruimte; subsidie, beheer, onderhoud, toezicht en handhaven van cultureel erfgoed; het (digitaal) zichtbaar maken van cultuurhistorische waarden. De gemeente telt drie rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten, circa vierhonderd gemeentelijke monumenten en ruim honderd rijksmonumenten.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente heeft haar inzet in het Erfgoedpodium gecontinueerd. Hier organiseert de gemeente samen met de erfgoedpartners het hele jaar door activiteiten rond de iconen zoals de Romeinen, de Vliet en buitenplaatsen. Als gevolg van de coronacrisis konden minder activiteiten en evenementen doorgaan. Een voorbeeld hiervan is de Monumentendag. De gemeente heeft 224 bomen als groene monumenten aangewezen, tevens is de Begraafplaats aan de Parkweg aangewezen als gemeentelijk monument. Ook is de subsidieregeling monumenten uitgebreid. Het aanwijzen van monumenten van na 1850 is een meerjarenproject. In 2020 zijn voorbereidende gesprekken gevoerd met eigenaren die vragen hebben over de aanwijzing van hun bezit als gemeentelijk monument. Naar verwachting kan aanwijzing van deze monumenten plaatsvinden vanaf 2021. Voor het project De Dagboeken van Reuvens zijn door vele vrijwilligers in recordtempo enthousiast getranscribeerd, waardoor deze informatie kan worden verwerkt in een reizende tentoonstelling. In samenwerking met het burgerinitiatief van Stichting Mooi Voorburg is subsidie verkregen van de Provincie Zuid-Holland voor het realiseren van 10 prestaties. Dit om de buitenplaats-beleving weer terug te brengen, waarbij Park Vreugd en Rust een ambassadeur wordt voor de buitenplaatsen in de regio.

Voorbereiding zijn in 2020 gestart zodat de uitvoering in 2021 kan plaatsvinden. Hiervan is de Narcissenroute reeds gerealiseerd.

62

Een projectgroep voor de Romantische Limes heeft een conceptplan opgesteld voor de realisatie van het ontwerp van Forum Hadriani. Hierdoor worden diverse elementen van de Romeinen gevisualiseerd. Op 9 januari is het nominatiedossier over de Neder-Germaanse Limes aangeboden aan Unesco in Parijs. Op deze lijst zijn ook 4 terreinen van de gemeente opgenomen. Afgelopen najaar is er een bezoek gebracht door Unesco aan onze gemeente op een van de aan te wijzen terreinen, Vlietvoorde, voor de beoordeling voor de nominatie.

Speerpunt

Omschrijving

Status

Leidschendam-Voorburg Romeinengemeente

In het kader van het nominatieproces van de Limes als UNESCO Werelderfgoed verbetert LeidschendamVoorburg de bekendheid van het Kanaal van Corbulo en Het Forum Hadriani.

Toelichting per speerpunt Leidschendam-Voorburg Romeinengemeente Het afgelopen jaar is ingezet op verbeteren van de bekendheid van de Romeinen in de antieke tijd op Leidschendam-Voorburgse bodem. Daarnaast zijn diverse projecten gestart om te zorgen dat mensen op een laagdrempelige manier in aanraking kunnen komen met het Romeinse erfgoed en daarmee weten waarom de aanwijzing tot Unesco Werelderfgoed zo bijzonder is. Zo is de reizende tentoonstelling van de Dagboeken van Reuvens voorbereid zodat deze in 2021 gepresenteerd kan worden en is het vergunningtraject voor de Romantische Limes gestart

Wat heeft het gekost? Cultureel erfgoed

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

337

50

387

285

102

Baten

0

0

0

0

0

-337

-50

-387

-285

102

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name subsidies monumentenzorg en reguliere uitgaven ten behoeve van erfgoedbeheer. Er zijn geen financiële baten begroot. Taakveld 5.6 Media Tot dit taakveld behoren de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers: de bibliotheekfunctie, de lokale pers en lokale omroep en lokale informatievoorziening. Het Commissariaat voor de Media heeft de Stichting Voorburgse en Leidschendamse Lokale Omroep Midvliet aangewezen als lokale publieke media voor Leidschendam-Voorburg tot 9 januari 2021.

63

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente verzorgde haar wettelijk aandeel in de financiering van de lokale publieke omroep en de advisering van het Commissariaat voor de Media voor de aanwijzing van de lokale publieke mediainstelling. De huidige aanwijzing van Midvliet verviel in januari 2021. De raad heeft het besluit over de aanwijzing overgedragen aan het Commissariaat. Deze neemt hierover in de loop van 2021 een besluit. Daarnaast heeft de gemeente gezorgd voor eigen adequate informatievoorziening, via de eigen website en andere beschikbare kanalen, waaronder de sociale media. De gemeente werkte in 2020 verder aan de transformatie van het bibliotheekwerk. Digitalisering, informatiesamenleving, verbeeldingskracht en interactiviteit waren leidende principes voor de vormgeving van de bibliotheek van de toekomst. Daarbij stond burgerparticipatie centraal en werd steeds samengewerkt met maatschappelijke, culturele en commerciële partners.

Speerpunt

Omschrijving

Status

Hervorming bibliotheek

In navolging van de raadsbrief "Voortgang uitvoering motie bibliotheek" worden in 2020 concrete stappen gezet om de bibliotheek te hervormen.

Toelichting per speerpunt Hervorming bibliotheek In januari 2020 heeft de wethouder van de raad de opdracht gekregen om de hervorming van de bibliotheek op een andere wijze vorm te geven. Hiertoe is een participatieplan opgesteld dat in juni 2020 met de raad is gedeeld. In 2020 hebben circa 700 inwoners hun mening gegeven over de functie van de bibliotheek in Leidschendam-Voorburg. Tevens is er een klankbordgroep opgericht bestaande uit inwoners en professionals om de gemeente te adviseren over de participatie en de hervorming van de bibliotheek. Definitieve besluitvorming door de raad vindt waarschijnlijk plaats voor de zomer 2021.

Wat heeft het gekost? Media

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

2.042

19

2.061

2.154

-92

Baten

263

0

263

282

19

-1.779

-19

-1.798

-1.872

-74

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de subsidies aan bibliotheken en de lokale omroep. De baten betreffen huurinkomsten voor de bibliotheekgebouwen. Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Dit taakveld omvat de aanleg en het onderhoud van openbaar groen, openbaar water en speel- en recreatieve voorzieningen. Ook volkstuincomplexen vallen onder dit taakveld.

64

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente heeft met het onderhouden en beheren van de openbare ruimte en infrastructuur ingezet op het behoud van het groene karakter, het vergroten van de variatie, beleefbaarheid en biodiversiteit van groen in de wijken en de verbindingen tussen het stedelijk en buitengebied. Door het uitvoeren van het meerjarenprogramma Duin, Horst en Weide zet de gemeente zich in voor het duurzaam beheren en onderhouden van het buitengebied als toekomstbestendig gemengd landschap. Speerpunt

Omschrijving

Verbeteren groen en leefbaarheid wijken

De gemeente werkt gestructureerd aan het verbeteren van de parken en plantsoenen. Voor elke wijk is er een wijkgroenbeheerplan waarin de streefbeelden en maatregelen zijn vastgelegd. Het groen in de gemeente levert een belangrijke bijdrage aan een aantrekkelijke woon- en leefomgeving. Ook helpt beplanting om wateroverlast en hittestress te voorkomen. De gemeente stimuleert ook inwoners om hun tuinen zo groen mogelijk in te richten.

Status

Toelichting per speerpunt Verbeteren groen en leefbaarheid wijken Jaarlijks wordt samen met bewoners van één wijk een wijkgroenbeheerplan opgesteld. Middels dit wijkgroenbeheerplan wordt richting gegeven aan de inrichting het beheer van het groen voor de wijk voor de komende tien jaar. In 2020 is het wijkgroenbeheerplan Essesteijn ontwikkeld en door het college vastgesteld. Ook zijn de voorbereidingen begonnen voor de ontwikkeling van het wijkgroenbeheerplan voor Stompwijk.

Verbonden partij(en) Dunea N.V. Doelstelling Dunea N.V. Drinkwaterbedrijf Zuid-Holland levert betrouwbaar drinkwater en beheert de duinen tussen Monster en Katwijk. Ontwikkelingen De huidige bronnen van Dunea, de Lek en de Maas, staan onder druk. Dat komt door een combinatie van klimaatverandering en bevolkingsgroei. Dunea streeft naar een duurzame drinkwatervoorziening in 2040. Om naar deze visie toe te groeien en de drinkwatervoorziening in het leveringsgebied klaar te maken voor de toekomst, gaat Dunea op korte termijn (voor 2025) het huidige systeem optimaliseren om op korte termijn aan de stijgende vraag te voldoen. Daarnaast intensiveert Dunea de samenwerking met partners voor schone bronnen en robuuste watersystemen en zet Dunea in op beïnvloeding van de vraag en voorkomen van verspilling. Op lange termijn (na 2025) moet er een duurzaam systeem komen dat blijvend veerkracht en leveringszekerheid biedt (invulling van de multi-bronnenstrategie). Dat is een drinkwatervoorziening die beschikt over meerdere, onderling onafhankelijke bronnen van goede kwaliteit. Voor het financieren van met name de investeringen die worden beschreven in de 3 scenario’s van de multi-bronnenstrategie is een hoge investering nodig. Als deze investeringen geheel in 2024 zouden moeten worden uitgevoerd, dan wordt er nog steeds voldaan aan de minimale solvabiliteitseis van de banken van 30%.

65

Wat heeft het gekost? Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

6.465

498

6.963

6.799

163

Baten

237

123

360

742

381

-6.228

-375

-6.602

-6.058

545

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Daarnaast zijn er beheer en exploitatielasten van watergangen, parken, speelvoorzieningen en openbare kunst. De baten betreffen inkomsten vanuit verkoop snippergroen, huurinkomsten volkstuinen, boetes m.b.t. handhaving van bouwvergunningen.

Financiële toelichting op hoofdlijnen Tabel van lasten en baten Programma Sport, cultuur en recreatie

Lasten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpres.,productie & participatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten Baten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpres.,productie & participatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Baten Saldo van lasten en baten

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

894 5.406 753 710 337 2.042 6.465 16.608

182 209 120 27 50 19 498 1.104

1.076 5.616 873 737 387 2.061 6.963 17.712

943 6.166 889 776 285 2.154 6.799 18.012

132 -551 -16 -39 102 -92 163 -300

0 1.982 99 50 0 263 237 2.632 -13.976

40 46 -10 -11 0 0 123 188 -917

40 2.028 89 39 0 263 360 2.819 -14.893

35 2.334 106 70 0 282 742 3.568 -14.444

-5 306 17 31 0 19 381 749 448

Bedragen x € 1.000

Toelichting financiën Het saldo van baten en lasten van het programma Sport, cultuur en recreatie is ten opzichte van de begroting 2020 in totaal € 448.000 voordelig. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste onder- en overschrijdingen.

66

Lasten Taakveld Sportbeleid en activering (€ 132.000 voordeel) Bij de 2e tussentijdse rapportage zijn de coronakosten huurcompensatie geprognosticeerd op dit taakveld. Deze begrote lasten zijn daarentegen gemaakt en verantwoord op het taakveld Sportaccommodaties aangezien in dat taakveld ook de huurbaten worden gerealiseerd. Hierdoor is er een voordeel te zien van € 100.000. Daarnaast heeft de coronacrisis er ook voor gezorgd dat sportevenementen stilgelegd en/of afgelast moesten worden. Ondanks, dat de gemeente zo veel mogelijk sportevenementen en/of -activiteiten tot uitvoering heeft laten komen, heeft dit voor de resterende voordeel op het taakveld gezorgd. Taakveld Sportaccommodaties (€ 551.000 nadeel) Om de verspreiding van het coronavirus te beperken zijn de sportaccommodaties gesloten geweest. Ter compensatie hiervan zijn de huurlasten kwijtgescholden en dit veroorzaakt een afwijking van € 320.000 (nadeel). Het resterende nadeel wordt veroorzaakt door hoger lasten op verschillende onderdelen omtrent beheer, exploitatie, onderhoud van sportaccommodatie, zoals extra reinigingsbeurt van het kunstgras, als hogere onderhoudskosten als gevolg van tijdelijke verlenging onderhoudscontracten. Daarnaast is er bij Sportpark Westvliet een defect in de onderlaag van de atletiekbaan geconstateerd die verholpen moest worden (€ 40.000 nadeel).

Taakveld Cultureel erfgoed (€ 102.000 voordeel) Het resultaat op dit taakveld wordt voor € 50.000 veroorzaakt doordat er in 2020 nog geen werkzaamheden zijn uitgevoerd voor de Kerkenvisie. Het incidentele budget dat hiervoor beschikbaar is gekomen via het gemeentefonds zal doorgeschoven worden naar 2022, zodat hieraan alsnog uitvoering gegeven kan worden. Het overige voordeel op de lasten wordt veroorzaakt door lagere lasten op subsidiëring van monumentenzorg en reguliere uitgaven ten behoeve van erfgoedbeheer. Taakveld Media (€ 92.000 nadeel) De afwijking op dit taakveld wordt voor € 37.000 (nadeel) verklaard door corona steunaanvragen van bibliotheekinstanties. Deze aanvragen zijn ingediend door de bibliotheekinstanties om het negatieve financiële effect als gevolg van de coronacrisis te compenseren. Het resterende nadeel op dit taakveld wordt veroorzaakt door hogere energie- en onderhoudslasten van de bibliotheekgebouwen. Taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie (€ 163.000 voordeel) Het voordelig saldo wordt enerzijds veroorzaakt doordat in 2020 geen baggerwerken zijn uitgevoerd. En anderzijds door vertraging in de vervanging van de beschoeiingen bij de Van Ruysdaellaan en door de vertraging in het opstellen van het beheerplan Kunstwerken. Dit beheerplan wordt in 2021 aan de raad voorgelegd.

Tegenover deze lagere bestedingen staan kosten voor het project Duin Horst en Weide (DHW), waartegenover ook baten zijn verantwoord. De lasten zijn hoger dan de baten doordat niet alle projectactiviteiten 100% subsidiabel zijn en dienen dus als cofinanciering. Gemeente Leidschendam-Voorburg heeft namens DHW een subsidie toegekend gekregen van de Provincie Zuid-Holland voor het gebiedsprogramma DHW dat loopt tot en met 2022. Onze gemeente treedt namens de deelnemende partijen op als penvoerder. Hiermee leggen wij over de kosten verantwoording af aan de Provincie en moeten wij de kosten die in het lopende boekjaar gedaan zijn in onze jaarrekening verantwoorden. Ten tijde van de tweede Turap waren de gemaakte kosten van de deelnemende partijen nog niet inzichtelijk, de bijbehorende financiële consequenties waren daarom nog niet eerder verwerkt.

67

Baten Taakveld Sportaccommodaties (€ 306.000 voordeel) Het voordeel op de baten bij dit taakveld wordt veroorzaakt door twee elementen, namelijk:  Vanuit het Rijk heeft de gemeente Leidschendam-Voorburg compensatie gekregen voor de kwijt- gescholden huur aan amateursportorganisaties (€ 200.000);  Gemeenten kunnen niet in alle gevallen de BTW op exploitatielasten en investeringen met betrekking tot sportterreinen terugvragen. Gemeenten worden hiervoor gecompenseerd via de zogenaamde SPUK-uitkering vanuit het Rijk. Op basis van de aanvraag 2020 is de werkelijke uitkering (€ 110.000) hoger dan geraamd. Taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie (€ 381.000 voordeel) Het voordelig saldo bevat hogere opbrengsten dan begroot als gevolg van de verkoop van snippergroen (€ 123.000). Daarnaast bevat het voordeel de bijdragen van het subsidieproject Duin Horst en Weide, waar ook nagenoeg zelfde bedrag aan kosten tegenover staan (zie ook lasten hierboven).

Investeringen Begroting na Realisatie 2020 Verschil 2020 wijziging in 2020 Uitgaven 2.332.200 1.939.930 392.270 Inkomsten 0 0 0 Saldo uitgaven en inkomsten 2.332.200 1.939.930 392.270 Bedragen x € 1 Sport, cultuur en recreatie

Voor een uitgebreide toelichting per investering, wordt verwezen naar jaarrekening onderdeel realisatie investeringsplan.

68

Programma 6. Sociaal domein Omschrijving Dit hoofdstuk richt zich op alle inspanningen van de gemeente op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). In financiële omvang is dit het grootste programma van de begroting. In het Sociaal Kompas, beleidsplan voor het sociaal domein 2017-2020, zijn de gemeentelijke doelstellingen op het sociaal domein vastgelegd. De gemeente wordt de laatste jaren geconfronteerd met sterk toenemende kosten in de uitvoering van de Jeugdwet, Wmo en Participatiewet. De middelen die de gemeente vanuit het Rijk krijgt voor de uitvoering van deze wettelijk taken zijn al jarenlang ontoereikend. Dit gold ook voor 2020. Overigens is dit ook een landelijk beeld. Het is niet vanzelfsprekend dat tekorten in het Sociaal domein worden afgewenteld op andere beleidsterreinen. Dit noodzaakt de gemeente om binnen het programma Sociaal domein kritisch te bekijken hoe opbrengsten en uitgaven meer met elkaar in evenwicht kunnen worden gebracht. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer Naam Taakveld 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71 6.72 6.81 6.82

Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen Maatwerk dienstverlening 18+ Maatwerk dienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18-

Wat willen wij bereiken? Meer jeugd groeit op in een veilige omgeving Het ideaal is dat ieder kind opgroeit tot een volwassen inwoner die zelfredzaam is en positief bijdraagt aan zijn of haar omgeving. Een gezonde ontwikkeling en een veilige omgeving zijn daarvoor de belangrijkste voorwaarden. Om dit te stimuleren, zijn preventie en versterking van het dagelijkse leven essentieel. Dit moet leiden tot een stimulerende opvoed- en opgroeiomgeving met een stevige pedagogische basis. Hiermee wordt voorkomen dat alledaagse opgroei- en opvoedproblemen uitgroeien tot ernstige problemen waarvoor professionele ondersteuning nodig is. Meer inwoners kunnen zich financieel goed redden Financiële zelfredzaamheid levert een belangrijke bijdrage aan maatschappelijke participatie en welbevinden van inwoners. Een deel van onze inwoners is – soms tijdelijk, soms langdurig – niet in staat de eindjes aan elkaar te knopen. Mensen die te maken hebben met armoede en/of problematische schulden, bevinden zich in een kwetsbare positie. Zij lopen een grotere kans op problemen op andere leefgebieden; denk aan gezondheid, huisvesting en relaties. Daarom stimuleert de gemeente de financiële zelfredzaamheid van inwoners en vervult de regiefunctie bij de aanpak van zowel armoede als schulden.

69

Meer inwoners zijn aan het werk Het hebben van een betaalde baan is de beste weg om financiële zelfredzaamheid te bevorderen. Een baan verhoogt de eigenwaarde en het zelfvertrouwen, en biedt zingeving en structuur. Daarnaast is er een sterke indicatie dat het hebben van werk goed is voor de geestelijke gezondheid. Vooral voor kwetsbare inwoners is de positieve invloed van werk van belang voor hun participatie en herstel. Echter juist deze groep ervaart grote belemmeringen in het verkrijgen en behouden van werk. De inspanningen van de gemeente zijn erop gericht om zoveel mogelijk inwoners aan een passende baan te helpen bij een reguliere werkgever. Leidschendam-Voorburg is een solidaire en inclusieve gemeente Uit onderzoek blijkt dat sociale cohesie een belangrijke bijdrage levert aan de veiligheid en leefbaarheid in de wijk. Daarnaast draagt sociale cohesie in de buurt over het algemeen bij aan een betere gezondheid. Ook blijkt dat wanneer jongeren meer binding hebben met de wijk, het risico op crimineel en overlast gevend gedrag vermindert. Wie moeite heeft om actief sociale verbanden op te bouwen en te onderhouden, loopt een verhoogd risico op sociale uitsluiting en eenzaamheid. Langdurige eenzaamheid draagt bij aan het ontstaan van fysieke en psychische klachten en kan daarmee een zichzelf versterkende negatieve spiraal in werking zetten.

De gemeente werkt aan een inclusieve en solidaire samenleving ten behoeve van de participatie en zelfredzaamheid van inwoners. Geslacht, leeftijd, geaardheid, geestelijke en/of fysieke beperking, religie en herkomst mogen geen reden zijn voor uitsluiting. Meer mensen zijn in staat (begeleid en langer) zelfstandig te wonen Bij inwoners die lichte en/of tijdelijke problemen ervaren in hun zelfredzaamheid en/of participatie, kan het inzetten van tijdige en laagdrempelige ondersteuning veel problemen oplossen. Daarmee draagt het bij aan het voorkomen van zware, complexe of langdurige problematiek. Dit kan zowel professionele ondersteuning (door betaalde arbeidskrachten) als informele ondersteuning (door vrijwillige inzet of mantelzorg) zijn. Het totale palet aan laagdrempelige en lichte ondersteuningsvormen, waar gebruik van kan worden gemaakt zonder indicatie, wordt het ‘voorliggend veld’ genoemd. Effectieve ondersteuning, licht waar mogelijk, zwaar waar nodig De gemeente organiseert een gevarieerd en flexibel aanbod van enerzijds ondersteuning in de thuissituatie en anderzijds een vangnet met opvang- en crisisvoorzieningen voor inwoners met complexe of zware problematiek. Belangrijk is een soepele overgang van de hulp van Jeugdwet naar Wmo voor kwetsbare jongeren die de leeftijd van 18 jaar bereiken.

De gemeente werkt samen met andere gemeenten in de regio, in diverse samenwerkingsverbanden, om deze voorzieningen voor inwoners te organiseren. Snelle, klantvriendelijke toeleiding naar de juiste hulp De gemeente organiseert de toegang tot hulp en ondersteuning, bestaande uit informatievoorziening en advies, cliëntondersteuning, gespreksvoering, toewijzing, overdracht, coördinatie van de ondersteuning en nazorg. De inspanningen van de gemeente zijn gericht op het vinden van de juiste oplossing voor een inwoner, passend bij zijn/haar vraag en rekening houdend met zijn/haar (leef)situatie. Daarmee vervult het toegangsproces tevens een belangrijke rol in het doelmatig inzetten van zorg. Daarnaast organiseert de gemeente toeleiding naar zorg voor mensen die de weg naar zorg niet zelfstandig kunnen of willen vinden (zorgmijders). De gemeente werkt in de organisatie van de toegang nauw samen met het Sociaal Servicepunt.

70

Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Tot dit taakveld behoren algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie: ondersteunen (burger)initiatieven vrijwilligers en mantelzorgers, het project maatschappelijk verantwoord verenigen, de welzijnsactiviteiten en dagbesteding in wijk- en dienstencentra, maatschappelijke integratie statushouders, vluchtelingenwerk, het jeugd- en jongerenwerk, algemeen maatschappelijk werk en wijkopbouwwerk. Ook eenzaamheidsbestrijding, LHBTQI+ beleid, zorg door mantelzorgers en/of vrijwilligers (informele zorg), Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) en aanpak dementie vallen binnen dit taakveld. Ook omvat dit taakveld de inspanningen die erop gericht zijn om Leidschendam-Voorburg een solidaire en inclusieve gemeente te maken met een sterke sociale cohesie, ruimte voor initiatief van inwoners en voldoende mogelijkheden voor participatie ongeacht geslacht, leeftijd, geaardheid, verstandelijke, psychische en/of fysieke belemmeringen, religie of afkomst.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De doelen met betrekking tot samenkracht en burgerparticipatie zijn voor een groot gedeelte uitgevoerd via de subsidietafels. In 2020 hebben aanbieders van algemene voorzieningen meer dan ooit hun flexibiliteit moeten laten zien. De coronacrisis maakte het lastig om (fysiek) te ontmoeten en te participeren. Toch hebben partners gezocht naar wegen om hun dienstverlening voort te zetten door activiteiten aan te passen aan de op dat moment geldende maatregelen. Verschillende maatschappelijke partners hebben inwoners geholpen bij het uitvoeren van hun initiatieven. De bereidheid van inwoners om voor een ander iets te betekenen door bijvoorbeeld boodschappen te doen, muziek ten gehore te brengen voor ouderen of maaltijden uit te delen is groot. Het meerjarenplan LHBTQI+ werd door de subsidietafel Betrokken en Inclusief uitgevoerd. Mantelzorgers en Zorgvrijwilligers zijn zo goed als dat binnen de beperkingen mogelijk was ondersteund door de partners van subsidietafel Zelfredzame Inwoners. De dagbesteding voor mensen met een psychische kwetsbaarheid is, na een korte onderbreking in maart, aangepast voortgezet. Gedeeltelijk nog fysiek, gedeeltelijk ook via online ontmoeting. In 2020 is tevens verder invulling gegeven aan de inzet in de focuswijken, onder andere door het versterkingsprogramma Leidschendam-Noord.

Het programmateam is opgestart en aan de slag gegaan met het opbouwen en uitbouwen van het netwerk in Leidschendam-Noord en het verzamelen van de nodige kennis en expertise. De startnotitie is opgeleverd en wordt getoetst bij partners en inwoners. Op basis van de analyse die hieruit komt, wordt in 2021 een meerjarig programmaplan opgeleverd. Met inwoners zijn quick-wins geïnventariseerd die opgepakt worden, zoals het versneld verwijderen van weesfietsen. Speerpunt

Omschrijving

Laagdrempelige dagbesteding kwetsbare ouderen Bewonersinitiatieven versterken

Er kan worden voorzien in de toegenomen vraag naar laagdrempelige dagbesteding voor kwetsbare ouderen. We zorgen voor zelfvoorzienende wijken, buurten en straten met sterke netwerken. Dit doen we door het project Samen Beter waar netwerken worden opgebouwd en projecten en initiatieven in de wijk worden verbonden en gedeeld. Partners aan de subsidietafel Sociale cohesie voeren het uitvoeringsplan dat wijkgericht bijdraagt aan sociale cohesie uit. Door het uitrollen van steunstructuren in de focuswijken Bovenveen, De Heuvel-Amstel, Prinsenhof en Voorburg Noord worden maatschappelijke partners geactiveerd in de aanpak van eenzaamheid.

Gebiedsgerichte aanpak eenzaamheid

Status

71

Speerpunt

Omschrijving

Transformatie voorliggend veld sociaal domein

In 2019 is een nieuwe subsidiesystematiek geïntroduceerd gericht op een transformatie van het sociaal domein. Gebiedsgericht werken, integraliteit, opgavengericht en informatie gestuurd werken zijn belangrijke pijlers van deze transformatie. Aan zgn. subsidietafels komen gemeenten en partners gezamenlijk tot nieuwe en verbeterde subsidieafspraken. In 2020 geven de maatschappelijke partners voor het eerst uitvoering aan de afspraken. De gemeente Leidschendam-Voorburg gaat nieuwkomers een integraal en passend inburgeringsaanbod aanbieden. Het aanbod bestaat uit maatschappelijke begeleiding, taallessen en participatie/re-integratie naast elkaar.

Implementatie nieuwe Wet Inburgering

Status

Toelichting per speerpunt Laagdrempelige dagbesteding kwetsbare ouderen Medewerkers van de ontmoetingscentra dementie kwamen regelmatig (online) bijeen, en wisselden informatie uit om o.a. de doorstroming van cliënten naar intensievere zorg te bespoedigen. Samen met de gemeente is verdere invulling gegeven aan het plan van aanpak ontmoetingscentrum dementie, is het plan op onderdelen doorontwikkeld en zijn op basis daarvan aanvullende acties uitgezet. De voortgang werd gemonitord op de subsidietafel Zelfredzame Inwoners. In het begin van de coronacrisis hebben de ontmoetingscentra hun activiteiten moeten staken en is telefonisch zoveel mogelijk contact onderhouden met de cliënten. In sommige gevallen is de zorg bij bezoekers thuis individueel georganiseerd. De ontmoetingscentra zijn sinds juni weer opgestart met inachtneming van de RIVM regels, en blijven zoveel als mogelijk open om deze kwetsbare mensen en hun mantelzorgers te ontlasten. Bewonersinitiatieven versterken Door de coronacrisis zijn dit jaar bijzondere en andersoortige bewonersinitiatieven ontstaan. Deze zijn door de gemeente onder het voetlicht gebracht door een speciaal initiatievenfilmpje te laten maken dat gedeeld is op social media en door aandacht in de gemeenterubriek. Verder zijn berichten van derden met betrekking tot initiatieven via social media op gemeentelijke kanalen gedeeld.

Het samenwerkingsverband, netwerk in de wijk, Samen Beter (pilot in de Prinsenhof) heeft dit jaar verder vorm gekregen en er zijn op inhoud activiteiten gezamenlijk opgepakt. Deze netwerkaanpak heeft ook aandacht in andere gebieden, om meer sociale cohesie en leefbaarheid te stimuleren. Samen Beter Prinsenhof is gekoppeld aan het versterkingsprogramma Leidschendam-Noord. Afspraken die gemaakt waren in het uitvoeringsplan van de subsidietafel sociale cohesie, zoals inzet opbouwwerkers en huisvesting, hebben soms op creatieve manier doorgang gevonden. Ontwikkelvraagstukken uit het plan zijn wel opgepakt in voorbereiding, maar door de coronacrisis nog niet geheel uitgevoerd (bijvoorbeeld buurtkamer 2.0). In 2020 is een gebiedskompas voor Stompwijk gemaakt. Deze dient als format voor het opstellen van gebiedskompassen voor andere wijken.

72

Gebiedsgerichte aanpak eenzaamheid De coronacrisis is voor iedereen een ingewikkelde tijd, ook voor de partners. Zij konden niet meer al hun activiteiten uitvoeren, maar gingen op creatieve manier toch aan de slag juist om ook eenzaamheid te bestrijden. De gemeente heeft met verschillende van haar partners afspraken gemaakt over alternatieve vormen van ondersteuning, zoals belrondes en maaltijdverstrekking. Ondertussen hebben organisaties zich kunnen aanpassen aan de regels en doen zij hun uiterste best om ook in de tweede golf in te zetten op het bestrijden van eenzaamheid. Enkele activiteiten konden niet doorgaan, zoals de voorleeslunch in de Bibliotheek (pand gedeeltelijk gesloten, geen mogelijkheid voor ontvangen grote groepen). Daarnaast bleken inwoners de afgelopen maanden zelf ook vele initiatieven hebben ondernomen om eenzaamheid tegen te gaan. De gemeente heeft via de communicatiecampagne 'Aandacht voor elkaar' aandacht besteed aan de gevolgen van de coronacrisis voor inwoners en uit de samenleving. Ook heeft de gemeente een initiatievenspreekuur gehouden om inwoners op weg te helpen bij hun initiatieven. In 2020 is gestart met de ontwikkeling van het plan van aanpak op eenzaamheid. In dit plan is aandacht voor de steunstructuren in de focuswijken en de uitdagingen van de coronacrisis bij de aanpak van eenzaamheid (oplevering eerste helft 2021).

Transformatie voorliggend veld sociaal domein In 2020 gaven de maatschappelijke partners voor het eerst uitvoering aan de afspraken en werden er nieuwe uitvoeringsplannen voor 2021 opgesteld. Ten aanzien van de uitvoering is in 2020 niet alles gegaan als gepland. Door de coronacrisis hebben vele aanbieders een aangepast programma aangeboden. Wel zijn er belangrijke stappen gezet ten aanzien van de transformatie, waarmee voorzien is in de vastgestelde doelen (samenwerking, flexibiliteit, inspelen op actualiteit). Monitoring is nog in ontwikkeling. Bij de verantwoording over 2020 wordt zoals gepland, medio 2021 per tafel een gezamenlijk jaarverslag opgeleverd. Door de coronacrisis is afgesproken dat het uitvoeringsplan 2020 in 2021 wordt voortgezet en is er per subsidietafel een addendum opgesteld waarin urgente wijzigingen worden opgenomen en bijgestuurd kan worden daar waar dat nodig is. Bij alle tafels, op één na, is er door de tafel zelf een financieel akkoord bereikt. Met name bij de tafel ‘Basisvaardigheden en Talentontwikkeling’ was deze uitdaging groot door veel nieuwe toetreders. Bij de tafel 'Betrokken en Inclusief' heeft het college een keuze gemaakt voor de verdeling van de middelen van de tafel. De maatschappelijke partners kwamen daar zelf niet uit. Bijna alle nieuwe toetreders hebben uiteindelijk subsidie gekregen.

In het doorlopen proces is zorgvuldig met de belangen van deze nieuwe partners is omgegaan (toezegging 516). Implementatie nieuwe Wet Inburgering De invoering van de Wet inburgering is uitgesteld naar in ieder geval 1 januari 2022. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid onderzoekt de haalbaarheid van deze nieuwe datum en brengt de gevolgen van het uitstel eveneens in kaart; de uitkomsten van dit onderzoek worden medio december 2020 verwacht. Onder de nieuwe wet krijgt de gemeente de regie over de inburgering van nieuwkomers (denk hierbij aan statushouders, nareizigers en gezinsmigranten). Eind 2019 is gestart met de lokale voorbereiding op het nieuwe inburgeringsstelsel. Dit is in 2020 voortgezet. De gemeente heeft een projectorganisatie opgericht die gedurende 2020 de beleidsontwikkeling en de implementatie Wet Inburgering heeft georganiseerd. Het beleid is lokaal verder uitgewerkt en wordt in 2021 aan de gemeenteraad aangeboden. De implementatie inclusief inkoop van de noodzakelijke onderdelen van het nieuwe stelsel wordt in 2021 uitgevoerd. Omdat er volgend op het uitstel van de wet nog onvoldoende duidelijkheid is met betrekking tot de financiering van de voorbereiding, wordt het resterende budget dat de gemeente eerder hiertoe heeft ontvangen, overgeheveld naar 2021 (budget verhoging taalniveau/voorbereiding regierol).

De gemeente blijft zowel bij de voorbereiding op als implementatie van het nieuwe stelsel afhankelijk van tijdige informatievoorziening inzake de verdere uitwerking van de wet en de financiële kaders.

73

Wat heeft het gekost? Samenkracht en burgerparticipatie

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

10.003

1.286

11.288

10.431

857

Baten

1.172

-32

1.140

1.387

247

Saldo van lasten en baten

-8.831

-1.318

-10.149

-9.045

1.104

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name subsidies en bijdragen aan maatschappelijke organisaties die bovenstaande voorzieningen aanbieden. Daarnaast vallen ook de kosten voor beheer en exploitatie van wijk- en dienstencentra hieronder. De baten betreffen huurinkomsten van wijk- en dienstencentra en kinderopvanglocaties gevestigd in gemeentelijke panden. De baten bevatten ook de middelen voor bemoeizorg aan de OGGZ doelgroep die sinds 2018 via de centrumgemeente Den Haag aan Leidschendam-Voorburg worden uitgekeerd. Taakveld 6.2 Wijkteams Tot dit taakveld behoren alle voorzieningen gericht op het identificeren van de mogelijkheden (eigen kracht) en hulpvraag van de inwoner en zijn/haar netwerk. Hierbij hoort ook het doorverwijzen naar de juiste vorm van individuele ondersteuning, het verstrekken van informatie, vroegsignalering en cliëntondersteuning. In het geval van meervoudige problematiek kan casemanagement ingezet worden waardoor meer regie mogelijk is op het betrokken huishouden. De gemeente Leidschendam-Voorburg heeft ervoor gekozen om de taken in de toegang naar ondersteuning grotendeels zelf uit te voeren (gespreksvoering, toewijzing, overdracht, zorgcoördinatie, nazorg). De toegang wordt verzorgd door multidisciplinaire teams (MDT’s). Hierin zijn alle expertises (wmo, jeugd, werk, inkomen en leerplicht) vertegenwoordigd.

Daarnaast is een aantal taken uitbesteed aan derden, zoals in de toeleiding van zorgmijders en onafhankelijke cliëntondersteuning. Ook werkt de gemeente voor een aantal taken nauw samen met kernpartners, verenigd in het Sociaal Servicepunt (informatievoorziening en advies). Ook huisartsen zijn een belangrijke partner in het toegangsproces. Zij worden daar met ingang van 2019 in ondersteund door praktijkondersteuners jeugd (POH-jeugd).

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Inwoners van Leidschendam-Voorburg kunnen informatie en hulp ontvangen bij het Sociaal Servicepunt (SSP) en via onafhankelijke cliëntondersteuning. Het SSP en cliëntondersteuning zijn in 2020 uitgevoerd vanuit de samenwerkende partners van de subsidietafel Zelfredzame Inwoners. Door de coronacrisis zijn spreekuren niet meer fysiek, maar is de telefonische bereikbaarheid verhoogd. In de loop van het jaar zijn wel weer spreekuren op afspraak ingevoerd voor de problematiek die niet op afstand kon worden opgepakt. Het SSP heeft een centrale rol gespeeld bij het ondersteunen van inwoners die geconfronteerd werden met de negatieve gevolgen van de coronacrisis. In deze rol heeft het SSP mensen geïnformeerd over mogelijke oplossingen door gemeente, hulpverleners en vrijwilligers.

74

De gemeente heeft de werkzaamheden rondom werk, inkomen, jeugd en zorg verbonden door multidisciplinair te werken. Hierdoor is voorkomen dat inwoners tussen wal en het schip zijn gevallen, mede door het inzetten van de hart-wet-euro balans. Voor de voorkeursroute van inwoners naar zorg en ondersteuning zijn alle bestaande routes in kaart gebracht, zowel van de vrij toegankelijke zorg als van de geïndiceerde zorg. Aan de route zorg en ondersteuning vanuit de scholen is extra aandacht besteed. Dit mede vanwege de raakvlakken van jeugdhulp en passend onderwijs. In februari startte de gemeente met de pilot Vroeg Eropaf, een proef om betaalachterstanden vroegtijdig te signaleren. In totaal zijn 72 inwoners met betaalachterstanden geholpen om daarmee groeiende schulden te voorkomen. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Toelichting per speerpunt Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Wijkteams

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

1.673

90

1.763

1.765

-2

Baten

0

0

0

1

1

-1.673

-90

-1.763

-1.764

-1

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name de Lokale Kamer, casemanagement (jeugd), jeugdbeschermingstafel, (subsidies m.b.t. de) het Sociaal Servicepunt en de sociale netwerkpunten en cliëntondersteuning bij de toegang tot geïndiceerde zorg. Taakveld 6.3 Inkomensregelingen Tot dit taakveld behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen: inkomensvoorzieningen en loonkostensubsidies op grond van de Participatiewet, de IOAW en de IOAZ, bijzondere bijstand, kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en heffingen, de schoolspullenpas en de Ooievaarspas. In 2020 is door de coronacrisis ook de TOZO toegevoegd.

75

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Het jaar 2020 heeft voor een groot gedeelte in het teken gestaan van financiële ondersteuning naar aanleiding van de coronacrisis. Met de invoering van de Tijdelijke Ondersteuning Zelfstandige Ondernemers (TOZO) zijn bij onze gemeente circa 2500 aanvragen ontvangen. Dit vergde een snelle omschakeling in het werken en de noodzaak om extra capaciteit in te zetten. Met de extra inzet van collega’s uit andere disciplines en inhuur zijn de aanvragen voortvarend opgepakt. We hebben onveranderd ingezet op het vergroten van de financiële zelfredzaamheid van inwoners door preventieve schuldhulpverlening, minimaregelingen en het rechtmatig verstrekken van uitkeringen. Wanneer voorzieningen onterecht zijn verstrekt, heeft handhaving plaatsgevonden. Daarbij hebben we oog voor de menselijke maat. Ook is het onterecht gebruik van voorzieningen zoveel mogelijk voorkomen door het verstrekken van heldere en duidelijke informatie/voorlichting aan de voorkant. Het aantal bijstandsuitkeringen is toegenomen, zie verder paragraaf 6.5. Speerpunt