2315 Jaarstukken 2020 (3) Boekwerk (25-5-2021) aangepast.docx

Omschrijving

Vroegtijdige aanpak betalingsachterstanden

De gemeente ontvangt eerder informatie over inwoners betalingsachterstanden en zet daardoor sneller hulp in. Dit wordt mogelijk gemaakt door de aanpassing van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Het aantal kinderen dat opgroeit in armoede is gedaald van 13,5% in 2016 naar minder dan 10% in 2022 (Bron: Minimabeleid 2019-2022, p. 12).

Minder kinderen groeien op in armoede

Status

Toelichting per speerpunt Vroegtijdige aanpak betalingsachterstanden Vooruitlopend op de wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) is de gemeente in 2020 gestart met de pilot Vroeg Eropaf. In deze pilot worden inwoners met een betaalachterstand voor eerste levensbehoeften (elektriciteit, water, huur en zorgverzekering) proactief benaderd met een vrijwillig hulpaanbod. Hiertoe zijn afspraken gemaakt met de betrokken partijen. De pilot is bedoeld om mensen met betaalachterstanden vroegtijdig ondersteuning te bieden en verergering van schuldenproblematiek te voorkomen. Vanwege de coronacrisis is de pilot alleen in februari en maart op de vooraf afgesproken wijze uitgevoerd. Sinds de coronacrisis is Vroeg Eropaf met name telefonisch uitgevoerd of is langsgegaan bij inwoners met de uitnodiging om op een “corona-proof wijze” in gesprek te gaan over de betaalproblemen. De ervaring leert dat door telefonisch contact het bereik van het aantal inwoners lager ligt. Zoals opgenomen in het beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 kan de gemeente vanwege een wetswijziging (per 2021) de pilot Vroeg Eropaf structureel inzetten en de aanpak intensiveren. Ook het inzetten van de Nederlandse Schuldhulproute draagt bij aan het vroegtijdig aanpakken van betaalproblemen. De resultaten van de pilot worden voortdurend gemonitord.

Daarbij gaat het bijvoorbeeld om hoeveel inwoners met betaalachterstanden worden bereikt en hoeveel daarvan ondersteuning accepteren.

76

Minder kinderen groeien op in armoede Er wordt uitvoering gegeven aan het re-integratie- en participatiebeleid en het minimabeleid. Enerzijds wordt ingezet op het vergroten van het inkomen van gezinnen door de ouders naar arbeid te begeleiden, zodat een armoedeval wordt voorkomen. Uit het Onderzoek Armoedeval 2020 is gebleken dat werken loont; wanneer huishoudens in Leidschendam-Voorburg vanuit de bijstand gaan werken tegen een loon gelijk aan 110, 120 of 130% van het wettelijk sociaal minimum, gaan zij er in totaal inkomen altijd op vooruit. Anderzijds wordt ingezet op de ondersteuning van de doelgroep kinderen die opgroeien in armoede door de ouders te wijzen op de diverse minimaregelingen. Daartoe zijn in navolging op het minimabeleid eerder enkele wijzigingen in de minimaregelingen doorgevoerd, zoals een nieuwe verdeling binnen de individuele inkomenstoeslag, en is het Kindpakket verruimd. Ook zijn in 2020 een aantal acties uitgevoerd. Zo is in december 2020 de Sinterklaasactie van Leergeld ondersteund waarbij bij 735 kinderen cadeautjes zijn thuisgebracht. Het communicatiemateriaal is herzien in lijn met het advies van de Raad van Kinderen van groep 7 en 8 van basisschool Vreugd en Rust. Dit was een eerste pilot, in 2021 wordt de Raad van Kinderen doorontwikkeld. Bezien moet worden welke gevolgen de coronacrisis heeft voor de omvang van de doelgroep. Dit wordt gemonitord.

Wat heeft het gekost? Inkomensregelingen

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

36.280

11.488

47.769

48.551

-782

Baten

28.434

12.587

41.021

42.535

1.514

Saldo van lasten en baten

-7.846

1.099

-6.748

-6.015

732

Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name de kosten voor alle uitkeringen en de bijzondere bijstand inclusief armoedebestrijding (bijv. de schoolspullenpas) en de TOZO. Daarnaast bevat dit taakveld de kwijtscheldingen van afval- en rioolheffingen. De baten betreffen met name de rijksinkomsten Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG), TOZO en inkomsten uit andere gemeente voor de uitvoeringskosten van de werkorganisatie Duivenvoorde. De baten dekken de lasten niet volledig omdat een deel van de lasten gedekt wordt door inkomsten uit de algemene dekkingsmiddelen. Taakveld 6.4 Begeleide participatie Tot dit taakveld behoren voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet direct gericht zijn op doorstroming naar arbeid: 'oud' beschut werk (Wsw-werkplekken in de sociale werkvoorziening), nieuw beschut werk (loonvormend) en alternatief beschut werk (niet-loonvormend).

77

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Om alle inwoners met een Wsw- en beschut werk-indicatie een veilige en toekomstbestendige werkomgeving te bieden, is in 2020 aan de start van het Werkbedrijf de Binnenbaan B.V. gewerkt. Dit werkbedrijf vervangt de gemeenschappelijke regeling “Dienst sociale werkvoorziening Rijswijk e.o.”, die op 1 januari 2021 is opgeheven. De samenwerking met de Binnenbaan is op basis van een inkooprelatie. Hiervoor is een dienstverleningsovereenkomst opgesteld tussen de gemeente Leidschendam-Voorburg en de Binnenbaan. Daarbij wordt elk jaar een addendum in de vorm van een jaarbrief aan toegevoegd. Voor het eerste jaar van de Binnenbaan is gekozen om de focus te leggen op continuïteit. Het doel hierbij was om de overgang naar het nieuwe werkbedrijf zo feilloos te laten verlopen voor de inwoners die daar werkzaam zijn.

Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Toelichting per speerpunt Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Verbonden partij(en) Dienst Sociale Werkvoorziening Rijswijk e.o. (DSW) Doelstelling De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw). Doel is dat iedere persoon met een sociale werkvoorzieningsindicatie op het voor hem of haar maximale niveau werkzaam is. De deelnemers hebben de uitvoering ondergebracht bij de DSW. Daarnaast voert de DSW re-integratiewerkzaamheden uit voor de deelnemende gemeenten. Ontwikkelingen Door de vervanging van de Wsw met de komst van de Participatiewet was nieuwe instroom in de Wsw niet meer mogelijk en werd de doelgroep van de DSW alleen maar kleiner. Tegelijkertijd hebben de gemeenten de manier van samenwerking opnieuw bekeken en de wens uitgesproken deze anders in te richten. Als gevolg van deze ontwikkelingen is het werkbedrijf opgericht, om de uitvoering van de Wsw en nieuwe instroom via de Participatiewet te kunnen uitvoeren. In mei 2020 hebben de gemeenteraden definitief ingestemd met voorstel tot beëindiging en liquidatie van de DSW. De GR DSW is officieel per 31-12-2020 opgehouden te bestaan. Vanaf 2021 is de uitvoering van de Wsw en nieuw beschut werken ondergebracht bij het nieuwe werkbedrijf de Binnenbaan. In 2021 wordt de liquidatie van de DSW afgewikkeld. De concept jaarrekening bevat de verantwoording over het exploitatiejaar 2020.

De volledige jaarrekening 2020, inclusief liquidatie-verantwoording, wordt in het najaar aangeboden.

78

Werkbedrijf de Binnenbaan B.V. Doelstelling De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw). Doel is dat iedere persoon met een sociale werkvoorzieningsindicatie op het voor hem of haar maximale niveau werkzaam is. De deelnemers hebben de uitvoering van de Wsw ondergebracht bij de Werkbedrijf de Binnenbaan. Daarnaast voert het Werkbedrijf de Binnenbaan reintegratiewerkzaamheden uit voor de deelnemende gemeenten. Ontwikkelingen Per 1 januari 2021 heeft de overdracht van activiteiten van DSW naar werkbedrijf de Binnenbaan B.V plaatsgevonden. Vanaf die datum is het werkbedrijf in uitvoering.

Wat heeft het gekost? Begeleide participatie

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

4.042

60

4.101

3.570

532

Baten

96

-96

0

0

0

-3.946

-155

-4.101

-3.570

532

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen o.a. de Dienst Sociale Werkvoorziening Rijswijk e.o. (DSW), dienstverlening op maat voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt (trede 1 en 2) en alternatief beschut werk. De baten betreffen inkomsten uit Wassenaar en Voorschoten ter dekking van de werkzaamheden die Leidschendam-Voorburg voor deze gemeenten uitvoert. Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen, waaronder sociale activering, detacheringsbanen, scholingstrajecten, proefplaatsingen, jobcoaching, (bepaalde) vormen van tijdelijke loonkostensubsidie, en loonwaardebepalingen.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente geeft uitvoering aan het Re-integratie- en Participatiebeleid 2019-2022. Het doel van het beleid is zoveel mensen als mogelijk aan het werk te helpen, het liefst bij een reguliere werkgever. Voor inwoners voor wie dit nog een stap te ver is, ligt de focus op het vergroten van zelfredzaamheid en participatie. Door dit beleid uit te voeren wordt geprobeerd om zoveel mogelijk mensen te laten uitstromen uit de bijstand, ondanks de huidige ontwikkelingen rondom de coronacrisis. Speerpunt

Omschrijving

Afname aantal uitkeringsgerechtigden

De effectiviteit van re-integratie is toegenomen en er zijn meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt bij reguliere werkgevers geplaatst. Het tekort op de BUIG is, in lijn met inspanningen afgelopen jaren, verkleind.

Status

79

Toelichting per speerpunt Afname aantal uitkeringsgerechtigden De coronacrisis heeft een grote invloed op onder andere de arbeidsmarkt, de werkgelegenheid en de uitvoering van het re-integratie- en participatiebeleid. Het aantal plaatsingen is na het uitbreken van de crisis sterk gedaald. Zowel op lokaal als regionaal niveau worden diverse acties voorbereid of al ingezet om hierop in te spelen. De omvang van het bijstandsbestand is met circa 57 dossiers (peildatum 31 december 2019 versus 31 december 2020) toegenomen, een stijging van ruim 3%. Deze stijging is vergelijkbaar met de landelijke toename van het aantal bijstandsuitkeringen (eveneens ruim 3%). Daarmee is de doelstelling van het beleidsplan (een reductie van het bijstandsbestand met 30 tot 50 dossiers) niet gehaald. Rekening moet worden gehouden met het feit dat het aantal mensen in de bijstand in 2021 verder toe zal nemen als gevolg van de coronacrisis. In de definitieve beschikking BUIG-budget is hier al deels rekening mee gehouden. De financiële gevolgen voor het BUIG-budget zijn in de Raadsbrief (2003) uiteen gezet. Voor 2020 betekent dit een voordeel op de begroting.

Wat heeft het gekost? Arbeidsparticipatie

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

4.668

64

4.732

4.073

659

Baten

360

179

538

377

-161

-4.308

115

-4.193

-3.696

498

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen participatie- en re-integratie trajecten, begeleiding naar werk, loonkostensubsidie, het arbeidsmarktoffensief en het platform economie, onderwijs en arbeidsmarkt. De baten betreffen inkomsten uit Wassenaar en Voorschoten ter dekking van de werkzaamheden die Leidschendam-Voorburg voor deze gemeenten uitvoert en subsidie-inkomsten uit het Europees Sociaal Fonds. Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen Tot dit taakveld horen (Wmo)voorzieningen om zelfstandig te kunnen functioneren voor mensen met fysieke beperkingen, die op basis van een beschikking verstrekt worden: woningaanpassingen, hulpmiddelen en de overige voorzieningen voor fysiek beperkten.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente zorg voor een adequate verstrekking van maatwerkvoorzieningen. Daarmee geeft zij uitvoering aan haar wettelijke taken en aan het VN verdrag voor de rechten van personen met een handicap. In 2020 zijn ruim 5400 inwoners ondersteund met een dienst of ondersteuning vanuit de Wmo. Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

80

Toelichting per speerpunt Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Wat heeft het gekost? Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

1.978

385

2.363

2.319

44

Baten

5

0

5

3

-2

-1.972

-385

-2.357

-2.316

42

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name de kosten voor hulpmiddelen en woonvoorzieningen. De baten betreffen de inkomensafhankelijke eigen bijdragen die cliënten betalen voor deze voorzieningen. Taakveld 6.71 Maatwerk dienstverlening 18+ Tot dit taakveld behoort individuele ondersteuning aan inwoners die zelfstandig wonen en die daarvoor een toekenningsbeschikking (indicatie) hebben ontvangen van de gemeente: Wmo begeleiding (individueel en dagbesteding), huishoudelijke ondersteuning, respijtzorg ten behoeve van mantelzorgers, individueel vervoer en curatieve schuldhulpverlening. Het omvat zowel de voorzieningen in natura als de persoonsgebonden budgetten (PGB's).

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Gedurende de coronacrisis is veel aandacht besteed aan het continueren van de dienstverlening door afspraken te maken met aanbieders hoe zij binnen de maatregelen hun diensten konden blijven bieden. De dienstverlening is, op sommige vormen van dagbesteding na, hierdoor door gegaan. De gemeentelijke dienstverlening is snel omgeschakeld naar maatregelen rondom thuiswerken. Dit traject is goed en soepel verlopen waardoor inwoners hier geen nadelige gevolgen van hebben ondervonden. Tijdens de eerste lockdown zijn er minder Wmo meldingen binnengekomen dan werd verwacht. In zijn er het afgelopen jaar 3250 hulpvragen behandeld. In januari 2020 heeft de gemeenteraad, naar aanleiding van diverse uitspraken van de Centrale Raad van Beroep, een principekeuze gemaakt; het continueren van resultaatgericht beschikken. Momenteel is de gemeente in afwachting van de wetswijziging waarin resultaatgericht beschikken en plek krijgt in de Wmo. Dit wil de Minister doen door het ondersteuningsplan een plek te geven in de Wmo. Pas wanneer deze wetswijziging in werking treedt, kan het beleid technisch aangepast worden. Naar verwachting treedt de wetswijziging medio 2021 in werking. De curatieve schuldhulpverlening is, ondanks de coronacrisis, doorgegaan.

In 2020 is er een gespecialiseerde samenwerkingspartner aangetrokken om schuldhulpverlening aan ondernemers mogelijk te maken. Het aantal aanmeldingen voor curatieve schuldhulpverlening is in 2020 lager dan in 2019. Deze trend is ook landelijk waargenomen

81

Speerpunt

Omschrijving

Huishoudelijke ondersteuning

Inwoners moeten kunnen beschikken over kwalitatieve huishoudelijke ondersteuning die hen voldoende zekerheid biedt. De Centrale Raad van Beroep (CRvB) heeft geoordeeld dat de huidige wijze van indiceren onvoldoende duidelijkheid geeft over wat de cliënt van de gemeente aan ondersteuning kan verwachten. Inwoners ontvangen vanaf 2021 indicaties op basis van nieuw vastgesteld beleid, die passen bij de uitspraak van de CRvB en het advies van het ministerie van VWS. Het huidige gemeentelijke schuldhulpverleningsbeleid loopt in 2020 af.

Schuldhulpverleningsbeleid

Status

Toelichting per speerpunt Huishoudelijke ondersteuning In januari 2020 heeft de gemeenteraad, naar aanleiding van diverse uitspraken van de Centrale Raad van Beroep, een principekeuze gemaakt: het continueren van resultaatgericht beschikken. Momenteel is de gemeente in afwachting van de wetswijziging waarin resultaatgericht beschikken geformaliseerd wordt in de Wmo. Dit wil de Minister doen door het ondersteuningsplan een plek te geven in de Wmo. Pas wanneer deze wetswijziging in werking treedt, kan het lokale beleid aangepast worden. Tot die tijd wordt het speerpunt aangehouden. Schuldhulpverleningsbeleid Het beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 is door de raad op 24 november 2020 vastgesteld. Er is gestart met de implementatie, met speciale aandacht voor de effecten van de coronacrisis.

Wat heeft het gekost? Maatwerk dienstverlening 18+

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

10.301

1.292

11.593

11.653

-60

Baten

413

110

523

335

-188

-9.888

-1.182

-11.070

-11.317

-247

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name kosten voor huishoudelijke ondersteuning, begeleiding (in groepsverband en individueel) en curatieve schuldhulpverlening. De baten betreffen de inkomensafhankelijke eigen bijdragen die cliënten betalen bij het afnemen van Wmo diensten. Taakveld 6.72 Maatwerk dienstverlening 18Tot dit taakveld behoren vormen van jeugdhulp voor kinderen en jongeren tot 18 jaar die uitsluitend toegankelijk zijn met een toekenningsbeschikking (indicatie) van de gemeente of een verwijzing van een huisarts of specialist: ambulante begeleiding en dagbesteding, jeugd- en opvoedhulp, jeugd-GGZ, vervoer van en naar dagbesteding, persoonlijke verzorging en kortdurend verblijf. In sommige gevallen is sprake van verlengde jeugdhulp voor jongeren tussen de 18 en 23 jaar.

82

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente heeft de voorzieningen aan jeugdige inwoners (en hun ouders) met een ondersteuningsbehoefte gedurende de coronacrisis gecontinueerd. In totaal hebben rond de 2000 jeugdigen ondersteuning ontvangen vanuit de jeugdwet (dat betreft jeugdigen met Zorg in natura en pgb). Tijdens de eerste lockdown constateerde we een terugloop in de aanmeldingen. Het totale aantal aanmeldingen in 2020 is echter vergelijkbaar aan eerdere jaren doordat bij het heropenen van de scholen juist weer meer aanmeldingen zijn ontvangen. Daarnaast hebben we in samenwerking met de jeugdhulpaanbieders ervoor gezorgd dat de ondersteuning naar jeugdigen en hun ouders binnen de geldende maatregelen, voortgezet kon worden. Ook is er extra ingezet op het in beeld krijgen van kinderen in problematische thuissituaties die bijvoorbeeld niet verschenen bij de (digitale) lessen. Ondanks de coronacrisis kon samen met de jeugdhulpaanbieders aandacht besteed worden aan de inkoop en de implementatie van de nieuwe inkoop specialistische jeugdhulp. Ook voor 2020 geldt dat de gemeente van het rijk onvoldoende middelen ontvangen heeft om de kosten voor jeugdhulp te dekken. Hierdoor is het actieplan grip op jeugd ingezet aan de hand van de 4 actielijnen:   



Verschuiving van zware naar lichte hulp door middel van inzet praktijk ondersteuners jeugd (POH-jeugd) bij huisartsen. Extra contractmanagement op de instellingen met de hoogste kosten. Verbetering van administratieve processen (voor beheersing op in en uitstroom van cliënten en monitoring op de kosten en duur van het ingezette traject en check op voorliggende voorzieningen zoals passend onderwijs). Voorkomen van stapelingskosten.

Van de 26 huisartsen hebben nu 20 een praktijk ondersteuner huisarts (POH)-jeugd. Resultaat van de inzet van de POH-jeugd is dat 30% minder jongeren doorverwezen wordt naar hoog specialistische jeugdhulp. Daarnaast is er sprake van een betere doorverwijzing waardoor jongeren eerder de juiste hulpverlening ontvangen. Speerpunt

Omschrijving

Status

Resultaatgerichte jeugdhulp 2020- Het resultaatgericht werken is een volgende stap in de 2024 transformatie van de jeugdhulp, waarbij op resultaten gestuurd gaat worden. Jeugdprofessionals en het gezin bepalen hierin samen de gewenste resultaten en oplossingen. Continuïteit hulp 18-/18+ Er is een plan van aanpak om de continuïteit van hulp en zorg aan 18-jarigen te bevorderen. Dit plan van aanpak is gebaseerd op het onderzoek dat in 2019 is uitgevoerd naar de behoeften van de doelgroep en de hiaten in het aanbod. Inzet POH Jeugd Het toevoegen van specifieke expertise op het gebied van jeugd aan huisartsenpraktijken.

83

Toelichting per speerpunt Resultaatgerichte jeugdhulp 2020-2024 Ter voorbereiding van de (1 jaar uitgestelde) inkoop van resultaatgerichte jeugdhulp is het eerste half jaar van 2020, samen met aanbieders via ontwikkeltafels gewerkt aan overeenstemming over: tarieven, privacy, toegang tot jeugdhulp, zakelijke afhandeling en resultaatsturing, rechtszekerheid en administratieve lasten. Daarnaast zijn op de ontwikkeltafels het werken met een bestedingsruimte en het richtinggevend kader samen met de aanbieders besproken. De input uit deze tafels is verwerkt in de inkoopdocumenten die op 1 juli gepubliceerd zijn. In november zijn de partijen gegund. Hierbij is voor elke aanbieder per gemeente de maximale bestedingsruimte vastgesteld. Uiterlijk 11 december konden de contracten ondertekend worden. Hiermee is het speerpunt uitgevoerd. Continuïteit hulp 18-/18+ Het plan is opgeleverd. De uitvoering is gestart. Per 1 juli 2020 is een trekker woon-zorg vormen aangesteld die samen met de corporaties bekijkt hoe huisvesting voor jongeren die moeten uitstromen uit de jeugdzorg vormgegeven kan worden. Tegelijkertijd is een coördinator uitstroom aangesteld, om de uitstroom vanuit Schakenbosch te bevorderen. En daarnaast het bevorderen van een soepele overgang voor jongeren die in een jeugdhulptraject zitten en meerderjarig worden.

Hierbij worden deze jongeren optimaal gefaciliteerd tijdens deze overgang en er slimme oplossingen bedacht binnen de domeinen, zoals onderwijs, werk, huisvesting, WMO en jeugd. Inzet POH Jeugd In begroting voor 2020 was de doelstelling opgenomen dat minimaal 18 van de 26 huisartsen een POH-jeugd hebben. Inmiddels hebben 20 huisartsen een POH-jeugd. Daarmee is de doelstelling voor 2020 ruim behaald. In de monitoring zien we dat 30% minder doorverwezen wordt naar hoog specialistische GGZ hulp. Kanttekening is dat circa één derde van de doorverwijzingen plaatsvindt door huisartsen buiten Leidschendam-Voorburg. Er is een samenwerkingsovereenkomst met Zorgverzekeraar CZ opgesteld, waarbij CZ per 2021, 25% van de kosten van de POH-Jeugd op zich neemt.

Verbonden partij(en) Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (voorheen H10 Inkoopbureau) Doelstelling Het servicebureau behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van uitvoering van inkooptaken binnen het sociaal domein, zoals gezamenlijke inkoop en het contracteren van Jeugdzorg. Ontwikkelingen Het Servicebureau heeft samen met de 10 gemeenten van regio Haaglanden in 2020 de inkoop van jeugdhulp 2021 begeleid en namens de gemeenten de contracten met de aanbieders voorbereid en afgesloten.

84

Wat heeft het gekost? Maatwerk dienstverlening 18-

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

18.458

6.024

24.482

24.352

130

Baten

0

0

0

9

9

-18.458

-6.024

-24.482

-24.343

139

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen jeugdzorgkosten (in natura en PGB's). De jeugdhulp wordt grotendeels ingekocht door het regionaal Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden. Taakveld 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Tot dit taakveld behoren alle opvang- en beschermd wonen voorzieningen inclusief de zorg en begeleiding die geboden wordt aan de inwoners die in deze voorzieningen verblijven: vrouwenopvang, beschermd wonen (voor volwassen inwoners met psychiatrische en verslavingsproblematiek), maatschappelijke opvang (voor daklozen). Ook de aanpak van huiselijk geweld (onderdeel van Veilig Thuis) en de inloopfunctie voor volwassen inwoners met psychiatrische en verslavingsproblematiek vallen onder dit taakveld. Een groot deel van deze voorzieningen wordt georganiseerd en gefinancierd door centrumgemeente Den Haag.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? Het opheffen van de centrumgemeenteconstructie voor beschermd wonen is uitgesteld tot 1 januari 2023. In 2020 is de Wet verplichte GGZ (Wvggz) en de Wet Zorg en Dwang (WZD) voor het eerst uitgevoerd. Procesmatig verloopt dit voor de gemeente goed. GGZ-instellingen en het OM ervaren nog knelpunten, vooral in de administratieve last. Dit wordt regionaal geagendeerd. Speerpunt

Omschrijving

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang

Met ingang van 1 januari 2021 is elke gemeente verantwoordelijk voor het organiseren en financieren van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Op dit moment is deze taak nog vooral de verantwoordelijkheid van de 42 centrumgemeenten. Het doel is mensen met een psychische kwetsbaarheid zoveel mogelijk in de wijken te ondersteunen.

Status

85

Toelichting per speerpunt Beschermd wonen en maatschappelijke opvang De doordecentralisatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang zijn losgekoppeld. De doordecentralisatie van beschermd wonen van de centrumgemeenten naar alle gemeenten was gepland voor 1-1-2022, maar begin december 2020 is deze vanwege het landelijk ontbreken van een definitieve nieuwe financiële verdeling uitgesteld naar 1-1-2023. De gemeente lag het afgelopen jaar met de regionale voorbereidingen op de doordecentralisatie op schema. De decentralisatie van maatschappelijke opvang is niet eerder voorzien dan 2026. Toch zijn er ontwikkelingen op het gebied van maatschappelijke opvang dankzij de landelijke aanpak van VWS op het terugdringen van dak- en thuisloosheid waarbij een beroep wordt gedaan op extra inzet van de regiogemeenten. Regiogemeenten krijgen daarvoor in 2020 en 2021 een bijdrage in de kosten. Regionaal is afgesproken hoe de inzet van deze middelen zal bijdragen aan het enerzijds regionaal inbedden van de uitvoering van de projecten die door Den Haag en Zoetermeer aan VWS zijn aangeleverd en anderzijds hoe de lokale aanpak een regionale meerwaarde kan hebben. De versnelling hierop zorgt voor een extra capaciteitsvraag van het aantal plekken in de regiogemeenten.

Wat heeft het gekost? Geëscaleerde zorg 18+

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

445

-302

143

144

-1

Baten

0

0

0

52

52

-445

302

-143

-91

51

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

Een groot deel van de voorzieningen voor geëscaleerde zorg voor volwassenen, wordt georganiseerd en gefinancierd door centrumgemeente Den Haag. De lokale lasten betreffen de subsidie aan de inloop GGZ, noodopvang dakloze gezinnen en huiselijk geweld (incl. gemeentelijke bijdrage aan vrouwenopvang). Taakveld 6.82 Geëscaleerde zorg 18Tot dit taakveld behoren voorzieningen en maatregelen gericht op het waarborgen van de veiligheid van kinderen en jeugdigen tot 18 jaar. Hieronder vallen ook de verblijfsvoorzieningen met zorg en begeleiding én de verschillende jeugdmaatregelen, zoals jeugdbescherming, jeugdreclassering, aanpak van kindermishandeling en programma's rond verslaving.

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente heeft samen met de gecertificeerde instellingen voor jeugdreclassering en jeugdbescherming (GI's), het Crisis interventie Team en het Expertiseteam complexe zorg gewerkt aan een veilige omgeving voor jeugdigen en gezinnen. Met het invoeren van de nieuwe methodiek "Beter Samenspel" is ingezet op verbetering van de samenwerking tussen jeugdreclassering jeugdbescherming, Veilig Thuis en de gemeentelijke lokale teams.

86

De inzet op het tegengaan van huiselijk geweld en kindermishandeling is gecontinueerd in samenwerking met Veilig Thuis (ondergebracht bij de GGD). De Regiovisie huiselijk geweld en kindermishandeling 2019-2023 is in samenwerking met de overige deelnemende gemeenten uitgevoerd. Voor gesloten jeugdzorg is er een bovenregionaal ambitiedocument vastgesteld dat inzet op afbouw van gesloten plaatsen en opbouw van kleinschalige voorzieningen. Speerpunt

Omschrijving

Implementatie Beter Samenspel

Beter Samenspel is een vernieuwde samenwerking tussen de Gecertificeerde instellingen (GI’S) en het lokale team. Deze nieuwe werkwijze zal leiden tot vroegtijdige signalering van problematiek, waarmee escalatie wordt voorkomen en inzet van lichtere hulp voldoende is en blijft. Daarnaast wordt beoogd dat minder jeugdigen opnieuw in onveilige situaties komen. In samenwerking met het Rijk is aangekondigd dat de huidige visie en aanpak Jeugdzorg Plus doorontwikkeld gaat worden. Jeugdzorg Plus (gesloten jeugdzorg) wordt doorontwikkeld naar kleinschalige woonvormen. De huidige visie op Jeugdzorg Plus wordt in 2020 vertaald naar verschillende acties.

Voorbereiding aanbesteding Jeugdzorg+ 2021

Status

Toelichting per speerpunt Implementatie Beter Samenspel Het lokale Beter Samenspel team, bestaande uit lokale regisseurs jeugd en afgevaardigden van verschillende gecertificeerde instellingen, is samengesteld. De komende periode wordt het team door middel van training en evaluatie verder aangescherpt. Er is een profiel beschreven voor de regierol die wordt uitgevoerd door een jeugdconsulent en er is gestart met de uitvoering van deze rol. Voorbereiding aanbesteding Jeugdzorg+ 2021 Binnen het contract voor jeugdzorg-plus was verlenging nog mogelijk. Om meer tijd te creëren voor de doorontwikkeling van jeugdzorg-plus (dat wil zeggen afbouw van het aantal gesloten plekken) is het contract verlengd tot en met 2022. Voor de frictie-kosten van de afbouw van de gebouwen van gesloten jeugdzorg heeft het rijk recent boven-regionaal geld beschikbaar gesteld. Hiervoor moet voor 1 april 2021 een Bovenregionaal plan voor worden aangeleverd. Naar verwachting wordt de eerste kleinschalige woonvoorziening voor Haaglanden, in Den Haag gestart.

Verbonden partij(en) GGD en VT Haaglanden Doelstelling Het bevorderen, beschermen en bewaken van de publieke gezondheid (onderdeel GGD). Het voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling, door middel van een samenhangende aanpak (Onderdeel Veilig Thuis).

87

Ontwikkelingen



 







Corona: Tegen de verwachting in zijn door corona geen grote afwijkingen in het aantal meldingen, adviesvragen of huisverboden ontstaan. Veilig Thuis (VT) blijft de ontwikkelingen ten aanzien van het aantal adviezen en (aard van de) meldingen nauwlettend volgen. Er wordt in samenwerking met het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR) onderzoek gedaan naar huiselijk geweld tijdens de corona pandemie. Landelijk zijn er initiatieven ontwikkeld zoals Masker 19 (waarbij een betrokkene die te maken heeft met huiselijk geweld, via de apotheek, ondersteuning kan vragen bij (VT) en een chatfunctie bij VT waardoor er op een laagdrempelige manier contact gezocht kan worden; Bedrijfsvoering algemeen: De financiële bedrijfsvoering is versterkt. Verhouding Flexibele schil en vaste formatie: De krappe arbeidsmarkt is de aanleiding om relatief veel tijdelijk personeel in te schakelen. De inzet blijft om met gerichte wervingscampagnes de hoeveelheid vast personeel te vergroten. Met maatregelen binnen VT en in de keten wordt ondertussen gewerkt aan beperking van de groeiende capaciteitsbehoefte van VT; Groei meldingen en adviezen VT, wachtlijsten: In 2020 is het gelukt de wachtlijst terug te dringen, onder andere doordat de personele capaciteit beter op orde was. Daarnaast is het werkproces efficiënter gemaakt.

Zo worden lichtere meldingen sneller doorgezet naar het voorliggend veld. Met het terugdringen van de wachtlijst en de inzet van werkbegeleiders die sturen op doorlooptijden verwacht VT beter aan de wettelijke termijnen te kunnen voldoen; Recidive & sturing in de keten: Het aantal meldingen bij VT is sterk afhankelijk van de effectiviteit van zorgverlening in de hele keten van huiselijk geweld. Hiermee moet onder andere recidive worden teruggedrongen. De ketenaanpak heeft veel aandacht gekregen via een praktische en duurzame samenwerking waarover de centrumgemeenten Den Haag en Delft regionale regie voeren (Regiovisie). Zo wordt er een ketenmonitor ontwikkeld, waardoor het mogelijk is om meer zicht te krijgen op de (groei van het aantal) meldingen en recidives en wat de aandachtspunten in de ketenaanpak huiselijk geweld zijn; Besteding additioneel Decentralisatie Uitkering Vrouwen Opvang (DUVO) budget: Via de voorjaarsbrief is de Raad half februari geïnformeerd over de besteding van de additionele DUVO gelden.

Verbonden partij(en) Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (voorheen H10 Inkoopbureau) Doelstelling Het servicebureau behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van uitvoering van inkooptaken binnen het sociaal domein, zoals gezamenlijke inkoop en het contracteren van Jeugdzorg. Ontwikkelingen Het Servicebureau heeft samen met de 10 gemeenten van regio Haaglanden in 2020 de inkoop van jeugdhulp 2021 begeleid en namens de gemeenten de contracten met de aanbieders voorbereid en afgesloten.

88

Wat heeft het gekost? Geëscaleerde zorg 18-

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

2.351

145

2.495

2.571

-76

Baten

0

0

0

3

3

-2.351

-145

-2.495

-2.569

-73

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen de gedwongen jeugdhulp, de kosten van de GR GGD onderdeel Veilig Thuis en de kosten voor crisisinterventies in de jeugdzorg. Financiële toelichting op hoofdlijnen Tabel van lasten en baten Programma Sociaal domein

Lasten Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Maatwerk dienstverlening 18+ Maatwerk dienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Lasten Baten Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Maatwerk dienstverlening 18+ Maatwerk dienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Baten Saldo van lasten en baten

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

10.003 1.673 36.280 4.042 4.668 1.978 10.301 18.458 445 2.351 90.198

1.286 90 11.488 60 64 385 1.292 6.024 -302 145 20.531

11.288 1.763 47.769 4.101 4.732 2.363 11.593 24.482 143 2.495 110.729

10.431 1.765 48.551 3.570 4.073 2.319 11.653 24.352 144 2.571 109.428

857 -2 -782 532 659 44 -60 130 -1 -76 1.301

1.172 0 28.434 96 360 5 413 0 0 0 30.480 -59.718

-32 0 12.587 -96 179 0 110 0 0 0 12.748 -7.783

1.140 0 41.021 0 538 5 523 0 0 0 43.227 -67.501

1.387 1 42.535 0 377 3 335 9 52 3 44.702 -64.726

247 1 1.514 0 -161 -2 -188 9 52 3 1.474 2.775

Bedragen x € 1.000

89

Toelichting financiën Het saldo van baten en lasten van het programma Sociaal domein is ten opzichte van de begroting 2020 in totaal € 2,8 miljoen voordelig. Het voordeel op de BUIG (inkomensregelingen) is reeds in december 2020 via een raadsbrief gecommuniceerd. Verder is een groot deel van het voordeel op de lasten een effect van de coronacrisis. Hierdoor konden activiteiten soms niet doorgaan, of was alle menskracht erop gericht activiteiten en zorg, samen met maatschappelijke partners (al dan niet in aangepaste vorm) zoveel mogelijk te continueren. Ook het financieel overeind houden van maatschappelijke partners heeft de nodige aandacht opgeëist. Doorontwikkeling van beleid heeft hierdoor soms stilgelegen waardoor budgetten onbenut zijn gebleven. Een deel van dit voordeel wordt middels een overheveling in 2021 alsnog ingezet op deze activiteiten of als dekking dienen voor corona gerelateerde uitgaven. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste onder- en overschrijdingen Lasten Taakveld Samenkracht en burgerparticipatie (€ 857.000 voordeel) Op dit taakveld is sprake van een optelsom van verschillende grote en kleinere over-en onderschrijdingen. De belangrijkste afwijkingen worden hieronder toegelicht: 















Slooppand Koningin Julianaweg 44: dit pand zou in 2020 gesloopt worden, aangezien het niet meer verhuurbaar is. Door vertraging heeft de sloop in 2020 niet plaatsgevonden. Hierdoor ontstaat er een incidenteel voordeel (€ 266.000) van de geraamde eenmalige afschrijving van de restant boekwaarde en bijbehorende sloopkosten. Toezicht op de Kinderopvang: Met de GGD zijn afspraken gemaakt over de inspectiebezoeken die de GGD in 2020 zou gaan uitvoeren. Door corona en de tijdelijke sluitingen van de kinderopvanginstellingen en gastouderopvang was de GGD niet in de gelegenheid alle inspecties uit te voeren (€ 72.000 voordeel). Openbare GGZ: De kosten voor het meldpunt bezorgd zijn abusievelijk te hoog begroot (voordeel € 50.000). Daarnaast heeft de doorontwikkeling op de sluitende aanpak verwarde personen stilgelegen doordat het ontbrak aan beleidscapaciteit met voldoende expertise op dit onderwerp (€ 50.000 voordeel). Subsidiestelstel: De verdere optimalisering van de subsidietafelsystematiek heeft door de coronacrisis stilgelegen. Hierdoor is geen externe expertise is ingehuurd op dit proces en is er een voordeel ontstaan (€ 43.000 voordeel). Nazorgaanpak: Voor het door ontwikkelen van de huidige nazorgaanpak van ex-gedetineerden is een subsidie aangevraagd voor het extra inzetten van casemanagement. Dit moet de deelname aan nazorgtrajecten vergroten.

Een deel van de werkzaamheden wordt in 2021 uitgevoerd (€ 55.000 voordeel) Onderbesteding Innovatiefonds jeugd: Door de coronacrisis heeft de nadruk in 2020 gelegen op de continuïteit van de jeugdhulp en minder bij nieuwe initiatieven. Hierdoor is een deel van het innovatiefonds jeugd onbenut gebleven (€ 108.000 voordeel). Dit zal in 2021 besteed worden aan activiteiten voor jongeren. Collectief vervoer: het tekort (€ 156.000 nadeel) op de lasten voor de Regiotaxi wordt veroorzaakt doordat de begrote lasten een saldo zijn van lasten en baten, terwijl de gerealiseerde lasten en baten separaat als last en baat geboekt zijn. Daardoor ontstaat een tekort op de lasten en een overschot op de baten. Per saldo is er een klein voordeel van ca. € 15.000 op de Regiotaxi in 2020. Op dit taakveld was een stelpost opgenomen voor coronasteunmaatregelen. Op dit taakveld bleken de beschikbare budgetten afdoende (voordeel € 143.000).

90

Een deel van bovenstaande middelen dient in 2021 ter dekking voor Corona gerelateerde ondersteuning van maatschappelijke organisaties en activiteiten voor jongeren (zie raadsvoorstel 2076). Daarnaast zijn er voordelen ontstaan op specifieke budgetten waarvan de verwachting is dat deze volgend jaar zullen worden overvraagd omdat ze ook coronacrisis gerelateerde initiatieven in de wijken en buurten ondersteunen. Deze budgetten worden overgeheveld voor het specifieke doel dat ze dienen: 



Maatschappelijk Verantwoord Verenigen: Het budget voor Maatschappelijk Verantwoord verenigen is in 2020 niet geheel besteed omdat er minder aanvragen vanuit verenigingen zijn geweest. Met de MVV-subsidie ondersteunt de gemeente verenigingen bij het aanpassen van hun activiteiten in de coronaperiode en geeft de gemeente een impuls aan de ontwikkeling van de brede maatschappelijke rol van een vereniging op het gebied van o.a. corona preventiemaatregelen, vitaliteit, inclusiviteit en gezondheidsbevordering (€ 70.000 voordeel). Bewonersinitiatieven: De middelen voor bewonersinitiatieven (Vlietwensen) zijn niet volledig besteed omdat er minder aanvragen zijn binnengekomen (€ 40.000 voordeel). Aangezien burgerinitiatieven i.v.m. de coronacrisis ook worden gestimuleerd zal het resterende bedrag overgeheveld worden naar 2021 zodat het beschikbaar blijft voor initiatieven die bijdragen aan de sociale cohesie of leefbaarheid voor en door bewoners. Alle bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties uit de gemeente kunnen een aanvraag voor financiering van een initiatief indienen.

Taakveld Inkomensregelingen (€ 782.000 nadeel) Op dit taakveld worden onder andere de lasten verantwoord voor alle uitkeringen en de bijzondere bijstand (waaronder armoedebestrijding). Het nadeel op dit taakveld wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere uitgaven aan bijstandsuitkeringen (circa € 340.000) en bijzondere bijstand voor zelfstandigen (circa € 200.000). Daarnaast is er sprake van een nadeel op de Tozo regeling, doordat de uitgaven lager zijn uitgevallen ten opzichte van de begroting (circa € 195.000). Daarnaast zijn op dit taakveld de kwijtscheldingen van afval- en rioolheffingen verantwoord. De kwijtscheldingen op de riool- en afvalstoffenheffing zijn hoger dan begroot (€ 49.000 nadeel). Dit is het gevolg van gestegen belastingdruk, waardoor minder mensen in staat zijn gebleken om aan hun verplichtingen te voldoen ten aanzien van gemeentelijke belastingen. Taakveld Begeleide participatie (€ 532.000 voordeel) De bijdrage aan de GR DSW viel in 2020 € 446.000 lager uit. Dit had twee oorzaken: Het gerealiseerde exploitatieresultaat van de DSW was lager dan begroot. De nadelige gevolgen van de coronacrisis voor de DSW werden grotendeels gecompenseerd via een hogere rijksbijdrage Wsw. Bovendien was het verlies aan omzet bij de DSW minder groot dan verwacht. De gemeentelijke bijdrage aan het exploitatietekort van de DSW over 2020 viel hierdoor € 173.000 lager uit.

Daarnaast had de DSW in de jaarrekening 2019 een reserve aangelegd om de gevolgen van de coronacrisis op te vangen. Nu de gevolgen van de coronacrisis binnen de exploitatie kon worden opgevangen, kon deze reserve vrijvallen aan de gemeenten. Dit levert een voordeel op van € 272.000. Het voordeel op de bijdrage aan de GR DSW is incidenteel. Met ingang van 31 december 2020 is de GR opgeheven. Het overige voordeel wordt veroorzaakt door lagere lasten op het onderdeel “Tegenprestatie voor uitkering". De heeft ermee te maken dat de activiteiten van de subsidietafel pas later in het jaar 2020 zijn gestart.

91

Taakveld Arbeidsparticipatie (€ 659.000 voordeel)  Re-integratie en participatie: In 2020 zijn er circa 100 mensen minder geplaatst op re-integratievoorzieningen. De oorzaak hiervoor moet gezocht worden in de coronacrisis, hierdoor zijn er minder plaatsingen mogelijk geweest. Hierdoor is een gedeelte van het budget niet besteed aan re-integratie en participatie trajecten. Dit brengt een voordeel met zich mee van circa € 430.000. Om de opgelopen achterstanden in te kunnen lopen is in 2021 extra inzet op re-integratie noodzakelijk. Naar verwachting kan dit binnen bestaande budgetten in 2021 worden opgevangen.  Perspectief op Werk: In 2020 is de begroting van de arbeidsmarktregio tussentijds bijgesteld. Door intensivering op de Tozo hebben de deelnemende gemeentes een lager budget ontvangen van de arbeidsmarktregio. Dat verklaart waarom minder geld is besteed aan perspectief op werk (circa € 114.000 voordeel). Daartegenover staat dat er sprake is van een nadeel op de baten.  Voorbereiding Inburgering: Gedurende 2020 werd bekend dat de nieuwe Wet Inburgering is uitgesteld naar 1 januari 2021. Dit is het gevolg van de complexiteit van de stelselherziening. Als gevolg hiervan is een deel van het voorbereidingsbudget onbenut gebleven (circa € 120.000 voordeel).

Omdat nog onduidelijk is wat de gevolgen zijn van het uitstel voor de implementatie, wordt dit incidentele voorbereidingsbudget overgeheveld naar 2021. Taakveld Maatwerk dienstverlening 18+ (€ 60.000 nadeel, waarvan Wmo € 305.000 nadeel en schuldhulpverlening € 245.000 voordeel) Wmo algemeen Ondanks de beperkingen door de coronacrisis zijn de gemeentelijke taken vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in 2020 grotendeels uitgevoerd. Zo hebben inwoners de reguliere huishoudelijke ondersteuning kunnen ontvangen, is (ambulante) begeleiding grotendeels doorgegaan en hebben leveranciers van hulpmiddelen er alles aan gedaan om noodzakelijke voorzieningen te blijven leveren. Daar waar voor zorgleveranciers sprake was van inkomstenderving of meerkosten door de coronacrisis, heeft de gemeente deze gecompenseerd of gedekt met het oog op de continuïteit van de zorgverlening. Het stijgende beroep op Wmo-voorzieningen van de afgelopen jaren is in de maanden maart, april en mei tot een halt gekomen. Na deze maanden is de vraag naar Wmo-voorzieningen echter weer toegenomen en lijkt de trend van de afgelopen jaren zich voort te zetten. Het nadeel van € 305.000 op de Wmo wordt verklaard door: 

Wmo Begeleiding De kosten voor Wmo-begeleiding komen € 215.000 hoger uit dan verwacht. Het tekort ontstaat mede doordat het gebruik van de voorzieningen in de laatste maanden van 2020 sterker is toegenomen dan verwacht. Verwacht werd dat aanbieders langer gevolgen zouden hebben van coronamaatregelen doordat cliënten minder gebruik zouden maken van diensten. Dit blijkt achteraf niet het geval. Er is ook een voordeel van € 90.000 op de uitvoeringskosten van de Wmo doordat er tijdelijk minder personele capaciteit is ingezet gedurende de eerste maanden van de coronacrisis (maart-mei)



Wmo Huishoudelijke ondersteuning In 2020 is het gebruik van huishoudelijke ondersteuning met ruim 16% toegenomen.

92

Aangenomen werd dat de landelijke invoering van een lagere eigen bijdrage in 2019 over meerdere jaren effect zou hebben op verschillende Wmo-activiteiten. Omdat een stijging op huishoudelijke ondersteuning voorzien werd, hield de begroting voor huishoudelijke ondersteuning hier rekening mee. Het eindresultaat voor deze taak komt neer op een klein tekort van € 55.000. Verder wordt op dit taakveld € 125.000 nadeel verklaard door de vergoeding van “meerkosten corona” aan zorgaanbieders (denk hierbij aan hygiënematerialen zoals mondkapjes, spatschermen, handgels, maar ook aan extra inzet van personeel).

Het voordeel van € 245.000 op de schuldhulpverlening wordt verklaard door: 

Schuldhulpverlening Op dit taakveld was rekening gehouden met € 125.000 aan extra kosten door een toename van het aantal mensen in de schuldhulpverlening als gevolg van de coronacrisis. Het bleek moeilijk om met cliënten in contact te komen. Hierdoor was juist sprake van minder inzet op schuldhulpverleningstrajecten. Dit levert een totaalvoordeel op van € 245.000. Verwacht wordt dat zodra fysieke contacten weer mogelijk zijn dat er een forse toename zal zijn van schuldhulpverleningstrajecten. Om die reden wordt het overschot op het reguliere budget overgeheveld naar 2021 zodat het beschikbaar blijft voor de dit specifieke doel.

Jeugd (totaal € 54.000 voordeel)  Taakveld Maatwerk dienstverlening 18- (€ 130.000 voordeel)  Taakveld Geëscaleerde zorg 18- (€ 76.000 nadeel) Ondanks de beperkingen door de coronacrisis zijn de gemeentelijke taken vanuit de Jeugdwet in 2020 grotendeels door gegaan. De jeugdhulpaanbieders hebben er alles aan gedaan om noodzakelijke hulp te blijven leveren. In 2020 zijn de jeugdhulpuitgaven met circa 10% gestegen ten opzichte van 2019. Bij de 2e tussentijdse rapportage is de begroting op basis van deze verwachting aangepast. Deze stijging wordt verklaard door de tariefverhogingen als gevolg van de uitspraak van de rechter over de tarieven, de langere en intensievere trajecten en de uitgaven voor de regionale afspraken rondom compensatie coronacrisis. In de jeugdmonitor van november 2020 is nadere duiding gegeven aan deze stijging. De realisatiecijfers in deze jaarrekening liggen overeenkomstig de verwachting bij de 2e tussentijdse rapportage. Hieronder worden de verschillen kort toegelicht. 

Taakveld Maatwerk dienstverlening 18- (€ 130.000 voordeel) In 2020 is de gemeente de zorgleveranciers incidenteel tegemoet gekomen voor de meerkosten die de zorgleveranciers moesten maken om bij het leveren van de zorg te voldoen aan de RIVM richtlijnen. Dit zorgt voor een incidentele uitgave van € 125.000. Hier tegenover staat de onttrekking van hetzelfde bedrag uit de reserve corona, zie programma bestuur en de paragraaf corona. Een lager zorgverbruik aan ambulante jeugdzorg zorgt voor een voordeel van € 195.000. Daarnaast is sprake van een voordeel op de uitgaven persoonsgebonden budget van € 24.000 en zijn de uitvoeringskosten van de lokale toegang € 36.000 lager uitgevallen.

93



Taakveld geëscaleerde zorg 18- (€ 76.000 nadeel) De gemeentelijke bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Veilig thuis viel lager uit. Door krapte op de arbeidsmarkt en de coronacrisis bleek de benodigde capaciteitsuitbreiding en werving door Veilig Thuis moeilijk te realiseren. De gewenste extra capaciteit is pas later in het jaar ingevuld. Hierdoor valt de gemeentelijke bijdrage aan Veilig Thuis lager uit (voordeel € 66.000). Daarnaast is de crisisdienst en het gedwongen kader in 2020 vaker ingezet dan in de begroting was voorzien (nadeel € 142.000). Er zijn aanwijzingen dat de toename van de crisis inzet een gevolg is van de coronacrisis.

Baten Taakveld Samenkracht en burgerparticipatie (€ 247.000 voordeel) Het voordeel op de baten wordt veroorzaakt door verschillende elementen, namelijk:  Op basis van de definitieve geleverde prestaties 2019, heeft de subsidieafrekening 2019 plaatsgevonden. Dit heeft geleid tot een terugvordering op een deel van de subsidies.  Eigen bijdragen voor de Regiotaxi/Collectief vervoer, zie toelichting bij de lasten. Taakveld Inkomensregelingen (€ 1.514.000 voordeel) De baten betreffen met name de rijksinkomsten Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG) en inkomsten uit andere gemeente voor de uitvoeringskosten van de werkorganisatie Duivenvoorde. Er is sprake van een voordeel op de baten als gevolg van een bijstelling op het definitieve Rijksbudget BUIG waarin rekening is gehouden met de gevolgen van de Coronacrisis (circa € 1.000.000). Daarnaast is er sprake van een voordeel op de baten van de bijzondere bijstand zelfstandigen (circa € 315.000). Dit is het gevolg van de vernieuwing van de financiering systematiek en doordat er meer afgelost is op leningen. Het restant (circa € 200.000 voordeel) is verspreid over diverse posten zoals de Sociale Recherche, Bijzondere Bijstand, Tozo en de verwerking van de compensatieregeling voor statushouders.

Taakveld Arbeidsparticipatie (€ 161.000 nadeel) De baten betreffen inkomsten uit Wassenaar en Voorschoten ter dekking van de werkzaamheden die Leidschendam-Voorburg voor deze gemeenten uitvoert en subsidie-inkomsten uit het Europees Sociaal Fonds. De belangrijkste afwijkingen worden hieronder toegelicht:  Re-integratie en participatie Doordat er in 2020 minder cliënten op traject konden worden geplaatst, zijn er minder consulenten ingehuurd. Hierdoor vielen de uitvoeringskosten lager uit en daarmee ook de bijdrage vanuit Voorschoten en Wassenaar. Dit leidt tot een nadeel van circa € 47.000.  Subsidie Europees Sociaal Fonds (ESF) De Hoge Raad heeft in 2020 het recht op compensatie van btw verruimd bij het BTWcompensatiefonds inzake kosten van re-integratie. Als gevolg hiervan heeft er in het afgelopen jaar een correctie plaatsgevonden in de declaratie van de subsidie van het ESF. Dit brengt een nadeel met zich mee van € 65.000.  Perspectief op Werk De neerwaartse tussentijdse bijstelling in de begroting van de arbeidsmarktregio heeft geleid tot een lagere bijdrage aan de gemeenten. Dit veroorzaakt een nadeel op de baten van circa € 50.000.

94

Taakveld Maatwerk dienstverlening 18+ (€ 188.000 nadeel) Het nadeel op dit taakveld wordt grotendeels veroorzaakt door een tekort van bijna € 185.000 op de eigen bijdragen voor de Wmo. Dit tekort is te verklaren door twee factoren:  Tijdens de eerste golf kon zorg landelijk niet in alle gevallen volledig gecontinueerd worden. Om administratieve lasten te voorkomen en om zorgbehoevenden tegemoet te komen, heeft de minister van VWS besloten de eigen bijdrage voor april en mei voor iedereen kwijt te schelden. Dit leidt voor onze gemeente tot een incidentele vermindering in baten van € 86.000. Via het gemeentefonds heeft de gemeente ruim € 70.000 ter compensatie van dit nadeel ontvangen. Deze baten zijn verantwoord onder de algemene dekkingsmiddelen.  Een andere verklaring voor de lagere eigen bijdrage is de achterstand die het CAK landelijk heeft in de inning hiervan. Dit komt voort uit de overstap van het systeem van inning per periode (van 4 weken) naar maand. De commissie Besluit Begroting & Verantwoording (BBV) heeft aangegeven dat voor deze achterstanden geen 'nog te ontvangen'-post' opgenomen mag worden in de boekhouding. Door dit besluit ontstaat een tekort in 2020 en een meevaller in 2021.

Investeringen Begroting na Realisatie 2020 Verschil 2020 wijziging in 2020 Uitgaven 43.000 43.000 0 Inkomsten 0 0 0 Saldo uitgaven en inkomsten 43.000 43.000 0 Bedragen x € 1 Sociaal domein

Voor een uitgebreide toelichting per investering, wordt verwezen naar jaarrekening onderdeel realisatie investeringsplan.

95

Programma 7. Volksgezondheid en milieu Omschrijving Wettelijke taken De gemeente heeft een aantal wettelijke taken op het gebied van publieke gezondheidszorg: Jeugdgezondheidszorg (JGZ), infectieziektebestrijding, epidemiologie, gezondheidsbevordering, technische hygiëne zorg, psychosociale hulpverlening bij ongevallen, rampen en ingrijpende gebeurtenissen, medische milieukunde, prenatale voorlichting aan aanstaande ouders en preventieve ouderengezondheidszorg. Gemeenten zijn tevens wettelijk verplicht een Gemeentelijke Gezondheids Dienst (GGD) in stand te houden. De infectieziektebestrijding en een deel van de overige taken worden uitgevoerd door de GGD. De wettelijke taken op het gebied van jeugdgezondheidszorg worden uitgevoerd door Stichting JGZ Zuid-Holland West, op grond van een convenant waarin diverse gemeenten met elkaar samenwerken. De gemeente heeft tevens een aantal milieu gerelateerde wettelijke taken. De gemeente is wettelijk verplicht om huishoudelijk afval (gescheiden) in te zamelen. Elke gemeente maakt zelf de keuze hoe zij in haar afvalbeleid de afweging maakt tussen de wensen van burgers, financiële middelen (afvalstoffenheffing) en milieuambities. De vaststelling van het afvalbeleid is een verantwoordelijkheid van de gemeente. De uitvoering van dit afvalbeleid is belegd bij Avalex. Ook binnen de uitvoering is ruimte voor een eigen gemeentelijke invulling.

Daarnaast zorgt de gemeente voor de afvoer van afvalwater en overtollig regenwater via de riolering, stimuleren zij een goede waterkwaliteit door voorlichting, scheiding van regen-, grond- en afvalwater en verbeteren zij de doorstroming van het oppervlaktewater. Ook is de gemeente verantwoordelijk voor het grondwater in stedelijk gebied. In Nederland worden mens en milieu tegen maatschappelijk onaanvaardbaar geachte gezondheidsen milieurisico’s beschermd. Omdat het geheel van wet- en regelgeving ingewikkeld is, wil het Rijk met de invoering van de Omgevingswet (m.i.v. 2021) de regels voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving vereenvoudigen en samenvoegen.

Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer Naam Taakveld 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5

Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria

Wat willen wij bereiken? Meer inwoners met een gezonde leefstijl Op individueel niveau leidt een betere gezondheid tot meer welbevinden, participatie, veerkracht en zelfregie. Op maatschappelijk niveau leidt een betere gezondheid tot meer arbeidsproductiviteit en lagere zorgkosten. Minder eten, meer bewegen, niet roken, veilig vrijen, voldoende ontspanning en weinig alcohol leiden tot aanzienlijke gezondheidswinst en een betere kwaliteit van leven. Eveneens bepalend zijn genetische aanleg en de sociale, fysieke en economische omstandigheden waarin mensen leven. De gemeentelijke inspanningen zijn gericht op het stimuleren van een gezonde leefstijl.

96

Een gezond woon- en leefklimaat Een van de doelen van de Omgevingswet is het beschermen van de veiligheid en de gezondheid van de mens en zijn omgevingskwaliteit. In Leidschendam-Voorburg wordt al enige tijd ingezet op een gezond woon- en leefklimaat ten behoeve van minder ziekte en overlast door luchtvervuiling. Afval wordt steeds meer benaderd als grondstof. In een meer circulaire economie is afval van waarde. Dat betekent duurzaam omgaan met natuurlijke hulpbronnen en zuiniger zijn op grondstoffen. Afvalscheiding en de wijze van inzameling zijn daarbij van wezenlijk belang. De gemeentelijke inspanningen zijn gericht op verdere stappen in het verder terugdringen van het aantal kilogrammen huishoudelijk restafval per inwoner. Daarnaast zet de gemeente in op het bevorderen van particuliere initiatieven gericht op duurzaamheid.

Taakveld 7.1 Volksgezondheid Tot dit taakveld behoren maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen: het monitoren van de gezondheidssituatie; ziektepreventie, gezondheidsbevordering, vroegtijdig signaleren van specifieke stoornissen en gezondheidsbedreigende factoren, bestrijding van infectieziekten en aanbieden van vaccinaties, het geven van voorlichting, advies en begeleiding; het geven van prenatale voorlichting aan aanstaande ouders; het bewaken van gezondheidsaspecten in bestuurlijke beslissingen; het bevorderen van medisch milieukundige zorg; het bevorderen van technische hygiëne zorg; het bevorderen van psychosociale hulp bij rampen. De infectieziektebestrijding en een deel van de overige taken worden uitgevoerd door de GGD. De wettelijke taken op het gebied van jeugdgezondheidszorg worden uitgevoerd door Stichting JGZ ZuidHolland West, op grond van een convenant waarin diverse gemeenten met elkaar samenwerken. Daarnaast voeren diverse partners preventieve activiteiten uit op basis van subsidieafspraken (deze kosten vallen voornamelijk in taakveld 6.1).

Wat hebben wij daarvoor gedaan? De gemeente heeft uitvoering gegeven aan haar wettelijke op publieke gezondheidszorg en jeugdgezondheidszorg door deelname aan de gemeenschappelijke regeling GGD en door het convenant met JGZ Zuid-Holland West. De ontwikkelingen omtrent de activiteiten en taken (pijlers) van de GGD taken staan hieronder beschreven en de ontwikkelingen m.b.t. lokaal gezondheidsbeleid worden bij programma 5 (sport en bewegen) weergegeven.

Speerpunt

Omschrijving

Status

Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

Toelichting per speerpunt Er zijn geen speerpunten voor dit taakveld

97

Verbonden partij(en) GGD en VT Haaglanden Doelstelling Het bevorderen, beschermen en bewaken van de publieke gezondheid (onderdeel GGD). Het voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling, door middel van een samenhangende aanpak (Onderdeel Veilig Thuis). Ontwikkelingen De voornaamste ontwikkelingen bij de taken van de GGD zijn:







 



Corona: Een groot deel van de GGD medewerkers is in de periode maart t/m mei ingezet in de crisisorganisatie. Verschillende taken zijn daarom anders of niet uitgevoerd of worden later uitgevoerd. Vanaf juni heeft de GGD geleidelijk de reguliere activiteiten weer opgestart. Vanaf september 2020 zijn alle activiteiten weer volledig uitgevoerd; Pijler 1 Monitoren, signaleren, adviseren: In het najaar 2020 is de landelijke gezondheidsenquête onder volwassenen en ouderen afgenomen. Het visietraject is in het najaar weer opgestart; Pijler 2 Uitvoerende taken gezondheidsbescherming: Voor de bestrijding van tuberculose en de bevordering van seksuele gezondheid is de noodzakelijke (en urgente) dienstverlening geleverd. Op het vlak van preventieve reizigerszorg zijn er in 2020 minder consulten en minder vaccinaties uitgevoerd ten opzichte van 2019. Dit vanwege de coronamaatregelen en (negatieve) reisadviezen; Pijler 3 Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crisis: Naast alle inzet voor de bestrijding van de coronacrisis heeft de GGD ook de reguliere crisisinzet uitgevoerd; Pijler 4 Toezicht houden: De prognose van inspecties kinderopvang is achtergebleven bij de verwachting voor 2020. Dit vanwege de (tussentijdse) sluiting van locaties kinderopvang vanwege corona; Pijler 5 Brede Public Health: Geen bijzonderheden in de taakuitvoering.

Wat heeft het gekost? Volksgezondheid

Primitieve Begrotingsbegroting wijzigingen 2020 2020

Begroting na wijziging 2020

Realisatie 2020

Verschil 2020

Lasten

2.585

96

2.681

2.550

131

Baten

0

0

0

-2

-2

-2.585

-96

-2.681

-2.552

129

Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000

De lasten betreffen met name de GGD, lokaal gezondheidsbeleid en de jeugdgezondheidszorg.

98

Taakveld 7.2 Riolering Tot dit taakveld behoort de wettelijke zorgplicht om het stedelijk afvalwater in te zamelen en te transporteren, de afvoer van het regenwater in de openbare ruimte en de grondwaterstand in de openbare ruimte. Deze gemeentelijke taken zijn vastgelegd in het Water & Rioleringsplan (WRP) 2016-2021. In het WRP zijn de beleidsdoelen, maatregelen en financiële dekking opgenomen. De belangrijkste doelen zijn: 1. Het borgen van de volksgezondheid door het verwijderen van afvalwater uit de leefomgeving. 2. Het watersysteem is in 2050 duurzaam, robuust, schoon en aansprekend en zodanig ingericht dat de gevolgen van klimaatverandering zo goed mogelijk opgevangen worden.

Wat hebben wij daarvoor gedaan?

Naast het uitvoeren van het regulier beheer en onderhoud in 2020, hebben we ook gewerkt aan de volgende punten. Bij de vervangingsprojecten is een start gemaakt met het project Strabolaan en omgeving en is gestart met de voorbereiding van het project Laag Prinsenhof. In combinatie met werk aan de weg zijn de rioolaansluitingen in de Groen van Prinstererlaan vervangen. In de ventweg Prins Bernhardlaan en een deel van de Kastelenring zijn de hemelwaterafvoeren afgekoppeld van de gemengde riolering, zodat het regenwater niet meer naar de rioolwaterzuivering wordt afgevoerd. De levensduur van de riolering is in 20 straten verlengd vanuit de risico-benadering. Het betreft riolen die lekkage en aantasting lieten zien. Daardoor was er een verhoogd risico kennen op instorting met grotere gevolgen voor de waterafvoer en/of het gebruik van onder- en bovengrond. De riolen zijn voorzien van een nieuwe binnenwand zonder ze op te graven (relinen). Bij de riolen met een laag risico is een aanpak ontwikkeld voor vervanging op termijn. De verbeteringsopgave betreft het aanpassen van de watersystemen aan het veranderende klimaat. Het bestrijden van verdroging en hittestress betreft kleinschalige maatregelen. Zie speerpunt Bui van de eeuw. De Bui van de eeuw is gericht op de herontwikkeling van het Winkelcentrum Julianabaan waar in de wijde omtrek in 2016 en 2017 veel water overlast is ervaren.