2182 Programmabegroting 2022-2025 raad def.pdf
Tekst van het document
De baten in 2022 ten opzichte van 2021 dalen omdat in 2021 voor een bedrag van € 75.000 aan incidentele subsidie voor culturele noodsteun door de provincie Zuid-Holland is toegekend. Openbaar groen en (openlucht)recreatie De baten dalen omdat vanaf 2022 geen opbrengsten worden verwacht uit de verkoop van snippergroen. Daarnaast liggen de baten in het kader van Duin Horst en Weide lager; hier tegenover staan ook lagere lasten.
- 53 -
Programma 6. Sociaal domein Omschrijving Dit hoofdstuk van de begroting richt zich op alle inspanningen van de gemeente op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). In financiële omvang is dit het grootste programma van de begroting. In het Sociaal Kompas zijn de gemeentelijke doelstellingen op het sociaal domein vastgelegd. Deze doelstellingen en de inspanningen die daaraan bijdragen, zijn onderling sterk verweven en omvatten ook (delen van) programma's 4, 5 en 7. De verdeling naar programma's en taakvelden is (ook financieel) zo zorgvuldig mogelijk gemaakt maar doet niet altijd recht aan de (verweven) werkelijkheid. De looptijd van het huidig Sociaal Kompas is verlengd tot en met 2022. Eind 2021 zal aan de Raad een aangescherpt Sociaal Kompas ter vaststelling worden voorgelegd. Daarbij worden aanvullende kaders aan het Kompas toegevoegd om de uitvoering te helpen bij complexe thema’s als integraliteit (1 huishouden, 1 plan, 1 regisseur), zelfredzaamheid, de omvang van het vangnet en de rol van partners. Mogelijk leidt deze aanscherping tot een wijziging van voorliggende begroting.
De gemeente wordt de laatste jaren geconfronteerd met sterk toenemende kosten in de uitvoering van de Jeugdwet en de Wmo en komt daardoor tekort op de uitvoering van de wettelijke taken in het sociaal domein. Ook stijgen de kosten van de Participatiewet. Dit is overigens een landelijk beeld. De arbitragecommissie heeft in de arbitragezaak die de VNG had aangespannen m.b.t. de tekorten op het jeugdbudget geconcludeerd dat bij de uitvoering van de Jeugdwet sprake is van medebewind. Deze uitspraak leidt ertoe dat het rijk vanaf 2022 structureel extra jeugdmiddelen beschikbaar stelt. De noodzaak om binnen het programma Sociaal domein steeds kritisch te bekijken hoe opbrengsten en uitgaven meer met elkaar in evenwicht kunnen worden gebracht blijft van kracht. Het is niet wenselijk om de tekorten in het sociaal domein af te wentelen op de andere domeinen. Wettelijke taken De gemeente heeft omvangrijke wettelijke taken binnen dit programma. Gemeenten hebben de taak om zorg te dragen voor een effectief laagdrempelig en preventief ondersteuningsaanbod voor kinderen en hun ouders die problemen ervaren bij het opgroeien of opvoeden. Ook heeft de gemeente de taak schuldhulpverlening te bieden en bijzondere bijstand en bijstandsuitkeringen te verstrekken.
De gemeente is voorts verantwoordelijk voor een effectieve toeleiding naar en ondersteuning bij arbeidsparticipatie voor iedereen die dat nodig heeft. Voor de doelgroep die meer ondersteuning en begeleiding nodig heeft dan op een reguliere werkplek kan worden geboden, is het de verantwoordelijkheid van de gemeente om die arbeidsplaatsen te creëren (het zogenoemde ‘beschut werk’). Ook is de gemeente wettelijk verplicht inwoners toegang te bieden tot een antidiscriminatie voorziening. Dit is een organisatie die klachten van inwoners registreert en onafhankelijke bijstand verleent aan deze inwoners in de afwikkeling van hun klachten. De Rijksoverheid heeft bij gemeenten de primaire verantwoordelijkheid belegd voor het bevorderen van het zo lang mogelijk zelfstandig wonen van mensen. Preventie van opname in een instelling is belangrijk. Dit geldt voor alle doelgroepen: mensen met een lichamelijke, geestelijke, verstandelijke of zintuiglijke beperking. In dat licht heeft de gemeente per 2020 ook verantwoordelijkheden in de nieuwe Wet Verplichte GGZ en de Wet Zorg en Dwang. De gemeente heeft vanuit de Wmo en de Jeugdwet de wettelijke plicht om individuele voorzieningen te verstrekken aan kwetsbare inwoners die hiervoor een indicatie hebben. Daarnaast heeft de gemeente een wettelijke taak om de toegang tot de ondersteuningsvormen waarvoor zij verantwoordelijk is, te organiseren.
Met toegang wordt het hele proces van informatievoorziening en advies, cliëntondersteuning, gespreksvoering, toewijzing, overdracht, coördinatie van de ondersteuning en nazorg, bedoeld.
- 54 -
Vanaf januari 2022 is de gemeente tevens verantwoordelijk voor de uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering.
Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer
Naam Taakveld
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71 6.72 6.81 6.82
Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen Maatwerk dienstverlening 18+ Maatwerk dienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18-
Wat willen wij bereiken? Meer jeugd groeit op in een veilige omgeving Het ideaal is dat ieder kind opgroeit tot een volwassen inwoner die zelfredzaam is en positief bijdraagt aan zijn of haar omgeving. Een gezonde ontwikkeling en een veilige omgeving zijn daarvoor de belangrijkste voorwaarden. Om dit te stimuleren, zijn preventie en versterking van het dagelijkse leven essentieel. Dit moet leiden tot een stimulerende opvoed- en opgroeiomgeving met een stevige pedagogische basis. Hiermee wordt voorkomen dat alledaagse opgroei- en opvoedproblemen uitgroeien tot ernstige problemen waarvoor professionele ondersteuning nodig is. Meer inwoners kunnen zich financieel goed redden Financiële zelfredzaamheid levert een belangrijke bijdrage aan maatschappelijke participatie en welbevinden van inwoners. Een deel van onze inwoners is – soms tijdelijk, soms langdurig – niet in staat de eindjes aan elkaar te knopen. Mensen die te maken hebben met armoede en/of problematische schulden, bevinden zich in een kwetsbare positie. Zij lopen een grotere kans op problemen op andere leefgebieden; denk aan gezondheid, huisvesting en relaties. Daarom stimuleert de gemeente de financiële zelfredzaamheid van inwoners en vervult de regiefunctie bij de aanpak van zowel armoede als schulden. De verwachting is dat de coronacrisis impact heeft op de financiële zelfredzaamheid.
Hier is komend jaar dan ook extra aandacht voor. Meer inwoners zijn aan het werk Het hebben van een betaalde baan is de beste weg om financiële zelfredzaamheid te bevorderen. Een baan verhoogt de eigenwaarde en het zelfvertrouwen, en biedt zingeving en structuur. Daarnaast is er een sterke indicatie dat het hebben van werk goed is voor de geestelijke gezondheid. Vooral voor kwetsbare inwoners is de positieve invloed van werk van belang voor hun participatie en herstel. Echter juist deze groep ervaart grote belemmeringen in het verkrijgen en behouden van werk. De inspanningen van de gemeente zijn erop gericht om zoveel mogelijk inwoners aan een passende baan te helpen bij een reguliere werkgever. Leidschendam-Voorburg is een solidaire en inclusieve gemeente Uit onderzoek blijkt dat sociale cohesie een belangrijke bijdrage levert aan de veiligheid en leefbaarheid in de wijk. Daarnaast draagt sociale cohesie in de buurt over het algemeen bij aan een betere gezondheid. Ook blijkt dat wanneer jongeren meer binding hebben met de wijk, het risico op
- 55 -
crimineel en overlast gevend gedrag vermindert. Wie moeite heeft om actief sociale verbanden op te bouwen en te onderhouden, loopt een verhoogd risico op sociale uitsluiting en eenzaamheid. Langdurige eenzaamheid draagt bij aan het ontstaan van fysieke en psychische klachten en kan daarmee een zichzelf versterkende negatieve spiraal in werking zetten. De gemeente werkt aan een inclusieve en solidaire samenleving ten behoeve van de participatie en zelfredzaamheid van inwoners. Geslacht, leeftijd, geaardheid, geestelijke en/of fysieke beperking, religie en herkomst mogen geen reden zijn voor uitsluiting. Door de coronacrisis is het aantal inwoners dat te kampen heeft met eenzaamheid toegenomen. In 2022 zal extra aandacht worden besteed op de bestrijding van eenzaamheid. Meer mensen zijn in staat (begeleid en langer) zelfstandig te wonen Bij inwoners die lichte en/of tijdelijke problemen ervaren in hun zelfredzaamheid en/of participatie, kan het inzetten van tijdige en laagdrempelige ondersteuning veel problemen oplossen. Daarmee draagt het bij aan het voorkomen van zware, complexe of langdurige problematiek. Dit kan zowel professionele ondersteuning (door betaalde arbeidskrachten) als informele ondersteuning (door vrijwillige inzet of mantelzorg) zijn.
Het totale palet aan laagdrempelige en lichte ondersteuningsvormen, waar gebruik van kan worden gemaakt zonder indicatie, wordt het ‘voorliggend veld’ genoemd. In 2022 wordt uitvoering gegeven aan het bestedingsplan langer zelfstandig wonen Leidschendam-Voorburg 2021 t/m 2030. Hieronder vallen onder andere de blijvers lening, collectieve woningaanpassing, woonzorgconcepten, flatcoach, doorstroommakelaar en noodwoningen. Effectieve ondersteuning, licht waar mogelijk, zwaar waar nodig De gemeente organiseert een gevarieerd en flexibel aanbod van enerzijds ondersteuning in de thuissituatie en anderzijds een vangnet met opvang- en crisisvoorzieningen voor inwoners met complexe of zware problematiek. Belangrijk is een soepele overgang van de hulp van Jeugdwet naar Wmo voor kwetsbare jongeren die de leeftijd van 18 jaar bereiken. De gemeente werkt samen met andere gemeenten in de regio, in diverse samenwerkingsverbanden, om deze voorzieningen voor inwoners te organiseren. Snelle, klantvriendelijke toeleiding naar de juiste hulp De gemeente organiseert de toegang tot hulp en ondersteuning, bestaande uit informatievoorziening en advies, cliëntondersteuning, gespreksvoering, toewijzing, overdracht, coördinatie van de ondersteuning en nazorg.
De inspanningen van de gemeente zijn gericht op het vinden van de juiste oplossing voor een inwoner, passend bij zijn/haar vraag en rekening houdend met zijn/haar (leef)situatie. Daarmee vervult het toegangsproces tevens een belangrijke rol in het doelmatig inzetten van zorg. Daarnaast organiseert de gemeente toeleiding naar zorg voor mensen die de weg naar zorg niet zelfstandig kunnen of willen vinden (zorgmijders). De gemeente werkt in de organisatie van de toegang nauw samen met het Sociaal Servicepunt. Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Tot dit taakveld behoren algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie: ondersteunen (burger)initiatieven vrijwilligers en mantelzorgers, het project maatschappelijk verantwoord verenigen, de welzijnsactiviteiten en dagbesteding in wijk- en dienstencentra, maatschappelijke integratie statushouders, vluchtelingenwerk, het jeugd- en jongerenwerk, algemeen maatschappelijk werk en wijkopbouwwerk. Ook eenzaamheidsbestrijding, LHBTQI+ beleid, zorg door mantelzorgers en/of vrijwilligers (informele zorg), Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) en aanpak dementie vallen binnen dit taakveld.
Ook omvat dit taakveld de inspanningen die erop gericht zijn om Leidschendam-Voorburg een solidaire en inclusieve gemeente te maken met een sterke sociale cohesie, ruimte voor initiatief van
- 56 -
inwoners en voldoende mogelijkheden voor participatie ongeacht geslacht, leeftijd, geaardheid, verstandelijke, psychische en/of fysieke belemmeringen, religie of afkomst.
Wat gaan we daarvoor doen? Nagenoeg alle inzet op dit taakveld vindt sinds 2020 plaats door maatschappelijke partners die deelnemen aan één of meer van de subsidietafels. De tafels zijn thematisch georganiseerd. Partners hebben per thema gezamenlijk een uitvoeringsplan opgesteld dat antwoord geeft op de initiatiefvraag van de gemeente. Door de bevriezing van de subsidietafels vanwege de coronapandemie voeren de partners in 2022 het plan dat zij hebben gemaakt voor 2020 wederom uit. Naast de uitvoering van de plannen van de subsidietafels zijn er nog de volgende ontwikkelingen: Rondom het thema dementie wordt de mogelijkheid onderzocht om de ontmoetingscentra financieel te ontschotten. De uitwerking daarvan op uitvoeringsniveau zal worden opgepakt vanuit de subsidietafels. Op 1 januari 2022 gaat de nieuwe Wet inburgering in. Het doel van deze wet is dat alle nieuwkomers met een inburgeringsplicht zo snel mogelijk de taal leren en mee kunnen doen op de arbeidsmarkt en met sociale activiteiten. Dit is een gedecentraliseerde taak. In 2022 wordt gemonitord in hoeverre het budget dat door het Rijk beschikbaar wordt gesteld toereikend is voor de uitvoering van deze nieuwe wettelijke taak. De gemeente is, vanuit haar regierol, verantwoordelijk voor de begeleiding van het inburgeringsproces.
Dit betekent onder meer dat de gemeente een brede intake moet afnemen en een passende leerroute moet aanbieden. Aandachtspunt in 2022 is monitoring om o.a. te kijken of het gedecentraliseerde budget voldoende is voor de uitvoering van de nieuwe taken. Voor versterking van de antidiscriminatie heeft de gemeente structureel extra middelen gekregen. Deze zijn bedoeld om te kunnen bijdragen aan de afhandeling van het sterk gestegen aantal meldingen bij het Meldpunt Discriminatie en om de bewustwording en een positievere houding te creëren voor 'het anders zijn van anderen'. De precieze inzet van deze extra middelen wordt nog uitgewerkt. In 2021 hebben de eerste stappen tot het vormen van een lokale coalitie eenzaamheid plaatsgevonden. Voor 2022 worden bijeenkomsten en trainingen georganiseerd samen met en door partners om de lokale coalitie verder te verstevigen. In de gemeente is recent een netwerk mantelzorg opgericht om mantelzorgers te ondersteunen en overbelasting bij hen te voorkomen. Dit netwerk houdt zich onder andere bezig met het bespreekbaar maken van het begrip mantelzorg binnen de organisaties zodat professionals een actievere rol in de ondersteuning van mantelzorgers kunnen spelen. Ook bij inwoners wordt het begrip mantelzorg extra onder de aandacht gebracht bijvoorbeeld door het organiseren van de dag van de mantelzorg.
De gemeente bedankt de mantelzorgers door hen een mantelzorgwaardering te geven. De inloop GGZ wordt uitgevoerd via de partners aan de subsidietafel Zelfredzame Inwoners en wordt in 2022 gecontinueerd volgens het uitvoeringsplan 2020. Hierdoor kunnen inwoners met GGZproblematiek ook in 2022 gebruik maken van vrij toegankelijk voorzieningen. Hiermee wordt op laagdrempelige wijze dagstructuur en sociaal contact bevorderd. De middelen hiervoor zijn nu ook toegevoegd aan dit taakveld vanuit "Geëscaleerde zorg 18+"
- 57 -
Speerpunten Sociaal Kompas In het Sociaal Kompas staat hoe de gemeente zorgt voor effectieve en efficiënte ondersteuning aan inwoners. Het geeft richting voor beleid en uitvoering, met oog voor de onderlinge samenhang, zodat ontwikkelingen en initiatieven elkaar kunnen versterken. Actie(s): In 2022 wordt de verdere aanscherping van het Sociaal Kompas geïmplementeerd op een aantal beleidsterreinen. Gestart wordt met het beleidsterrein jeugd. Leidschendam Noord In het programma Sterk voor Noord werken inwoners, gemeente, corporaties, maatschappelijke partners, zorginstellingen, scholen, het bedrijfsleven en politie samen aan een kansrijke toekomst voor alle inwoners in Leidschendam-Noord. Samen zorgen we ervoor dat de achterstanden in Leidschendam-Noord op het gebied van onderwijs, financiële zelfredzaamheid en wonen worden ingelopen, en in een periode van 20 jaar stijgen richting het gemiddelde niveau van de gemeente Leidschendam-Voorburg. Actie(s): Het behalen van deze ambitie vereist een langdurige en integrale samenwerking. Om inzichtelijk te maken wat de huidige en de gewenste situatie in de wijken is, zijn concrete opgaven geformuleerd. De drie opgaven zijn uitgesplitst naar de thema’s jeugd & school, financiële zelfredzaamheid en de (fysieke) leefomgeving.
De voornaamste focus ligt op de inwoners uit De Heuvel Noord en Prinsenhof hoogbouw, omdat de achterstanden dit rechtvaardigen. Na vaststelling van het programmaplan in Q4 2021 kan gestart worden met de uitvoeringsplannen voor 2022. Voorjaar 2022: met partners en inwoners opstellen van nieuwe uitvoeringsplannen op de drie belangrijkste thema’s. Langer Zelfstandig Wonen Om inwoners langer zelfstandig thuis te laten wonen is een bedrag van 10 miljoen euro beschikbaar gesteld middels de Bestemmingsreserve Langer Zelfstandig Wonen. De inzet van de bestemmingsreserve is vastgelegd in het bestedingsplan langer zelfstandig wonen Leidschendam-Voorburg 2021 t/m 2030. Actie(s): In 2022 wordt uitvoering gegeven aan het bestedingsplan langer zelfstandig wonen Leidschendam-Voorburg 2021 t/m 2030. Hieronder vallen onder andere de blijverslening, collectieve woningaanpassing, woonzorgconcepten, flatcoach, doorstroommakelaar en noodwoningen. Inburgeraars doen zo volwaardig mogelijk mee aan de samenleving Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet inburgering in werking. Per 1 januari 2022 is de gemeente verantwoordelijk voor de inburgering van nieuwkomers. Hieronder vallen zowel statushouders als gezinsmigranten die onder de nieuwe Wet inburgering inburgeringsplichtig gesteld worden.
De gemeente wordt daarbij verantwoordelijk voor de begeleiding van het inburgeringsproces, zodat inburgeraars zo snel mogelijk participeren, het liefst via betaald werk. De omvang van de doelgroep is nog niet inzichtelijk, omdat de taakstelling t.a.v. te huisvesten statushouders nog onbekend is. Deze wordt ieder jaar in oktober bekend gemaakt. Ook is de termijn waarbinnen voor deze statushouders huisvesting wordt gevonden onzeker. Daarnaast kan ook het aantal gezinsmigranten per jaar fluctueren. Het jaar 2022 wordt daarom gebruikt om inzicht te krijgen in de omvang van de doelgroep en in de werking van het nieuwe inburgeringsstelsel. Voor alle inburgeringsplichtigen wordt door de gemeente binnen tien weken een brede intake uitgevoerd en een Plan Inburgering en Participatie (PIP) opgesteld, waarna de inburgeraar start met een leerroute (gericht op taal op B1-niveau, onderwijs of het vergroten van de zelfredzaamheid). Inburgeraars worden gestimuleerd het voor hen hoogst haalbare taalniveau te bereiken; bij jongeren wordt met name ingezet op het volgen van onderwijs. Binnen de uitvoering van het inburgeringsstelsel wordt met diverse maatschappelijke partners samengewerkt.
- 58 -
Actie(s): Per 1 januari 2022 geeft de gemeente uitvoering aan de Wet inburgering 2021 en het lokale beleid. Daarbij worden inburgeraars gestimuleerd om zo snel mogelijk te participeren (bij voorkeur via betaald werk) en om het voor hen hoogst haalbare taalniveau te behalen.
Wat mag het kosten? Samenkracht en burgerparticipatie Lasten Baten Saldo van lasten en baten
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
10.431 1.387 -9.045
12.601 1.060 -11.541
13.716 2.612 -11.104
13.267 2.587 -10.680
13.148 2.587 -10.561
13.093 2.587 -10.506
Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen met name subsidies en bijdragen aan maatschappelijke organisaties die bovenstaande voorzieningen aanbieden. Daarnaast vallen ook de kosten voor beheer en exploitatie van wijk- en dienstencentra hieronder. De baten betreffen huurinkomsten van wijk- en dienstencentra en kinderopvanglocaties gevestigd in gemeentelijke panden. De baten bevatten ook de middelen voor bemoeizorg aan de OGGZ doelgroep. Vanaf 2022 vallen ook de kosten die voortkomen uit het bestedingsplan Langer Zelfstandig wonen onder dit taakveld.
Taakveld 6.2 Wijkteams Tot dit taakveld behoren alle voorzieningen gericht op het identificeren van de mogelijkheden (eigen kracht) en hulpvraag van de inwoner en zijn/haar netwerk. Hierbij hoort ook het doorverwijzen naar de juiste vorm van individuele ondersteuning, het verstrekken van informatie, vroegsignalering en cliëntondersteuning. Ook behoort tot dit taakveld het ondersteunen van gedupeerden van de toeslagenaffaire. Voor deze inwoners wordt de reguliere dienstverlening ingezet en wanneer nodig wordt maatwerk geleverd. Voor inwoners met meervoudige problematiek kan casemanagement ingezet worden waardoor meer regie mogelijk is op het betrokken huishouden. De gemeente Leidschendam-Voorburg heeft ervoor gekozen vooral de taken in de toegang naar ondersteuning grotendeels zelf uit te voeren (gespreksvoering, toewijzing, overdracht, zorgcoördinatie, nazorg). Deze toegang wordt verzorgd door multidisciplinaire teams (MDT’s). Hierin zijn alle expertises (wmo, jeugd, werk, inkomen en leerplicht) vertegenwoordigd. Daarnaast is een aantal taken uitbesteed aan derden, zoals in de toeleiding van zorgmijders en onafhankelijke cliëntondersteuning. Ook werkt de gemeente voor een aantal taken nauw samen met kernpartners, verenigd in het Sociaal Servicepunt (informatievoorziening en advies).
Huisartsen zijn een belangrijke factor in het toegangsproces, aangezien zij direct mogen doorverwijzen naar Jeugdhulp. Zij worden daar sinds 2019 in ondersteund door praktijkondersteuners jeugd (POH jeugd). Voor het vroegtijdig signaleren van financiële problemen wordt onder andere samengewerkt met Kwadraad maatschappelijk werk. Zij bieden inwoners met betaalachterstanden voor eerste levensbehoeften proactief vrijblijvende hulp aan.
Wat gaan we daarvoor doen? De verschillende domeinen van de gemeente binnen het sociaal domein (werk, inkomen, jeugd en zorg) werken samen in MDT’s om mensen op een goede manier toe te leiden naar de meest passende zorg en ondersteuning. Deze teams werken gebiedsgericht en maken het mogelijk om meer integraal te werken. Hierdoor verbetert de dienstverlening aan de inwoner.
- 59 -
De dienstverlening aan inwoners die algemene informatie, advies of ondersteuning nodig hebben, kunnen ook terecht bij het Sociaal Servicepunt en via de cliëntondersteuning van MEE, Kwadraad en Woej. Ook de aanpak personen met verward gedrag wordt doorontwikkeld. De resultaten van de inzet van de POH jeugd worden gemonitord. Deze informatie wordt gebruikt voor de doorontwikkeling van de functie. Een van de belangrijkste aandachtspunten hierbij is het verstevigen van de toegang bij de huisartsen. Een belangrijk onderdeel van het beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 is het vroegtijdig signaleren van financiële problemen onder inwoners om hen vervolgens proactief vrijblijvende hulp aan te bieden. Het doel hiervan is het zoveel mogelijk voorkomen dat beginnende betaalproblemen uitgroeien tot grote schulden. Sinds 1 januari 2021 zijn gemeenten ook wettelijk verplicht hierop in te zetten. De gemeente continueert dan ook deze aanpak. Gedupeerden van de toeslagenaffaire worden breed ondersteund op vijf verschillende leefgebieden: financiën, zorg, gezin, werk en wonen. Hiervoor wordt zowel gemeentelijke ondersteuning als aanvullende ondersteuning van onder andere ketenpartners ingezet.
Wat mag het kosten? Wijkteams Lasten Baten Saldo van lasten en baten
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
1.765 1 -1.764
1.798 40 -1.758
1.974 0 -1.974
1.974 0 -1.974
1.974 0 -1.974
1.974 0 -1.974
Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen met name WMO Cliëntbegeleiding, Sociaal Servicepunt (inclusief de Exploitatiekosten van de Waterlelie), uitvoeringskosten, opvang verwarde personen, en uitvoering van de Hart wet euro balans. De baten en lasten voor de ondersteuning van gedupeerden van de toeslagenaffaire zijn nog niet in de begroting verwerkt omdat toezegging hierover vanuit het Rijk nog ontbreekt.
Taakveld 6.3 Inkomensregelingen Tot dit taakveld behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen: inkomensvoorzieningen en loonkostensubsidies op grond van de Participatiewet, de IOAW en de IOAZ, bijzondere bijstand, kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en heffingen, de schoolspullenpas en de Ooievaarspas.
Wat gaan we daarvoor doen? We blijven inzetten op het vergroten van de financiële zelfredzaamheid van inwoners door onder andere de inzet van minimaregelingen en het rechtmatig verstrekken van uitkeringen. Een armoedeval wordt zo veel als mogelijk beperkt, waardoor werken loont. Tegelijkertijd is aandacht voor het toepassen van maatwerk wanneer een stap extra nodig is om inwoners te ondersteunen. De doelstellingen van dit taakveld staan onder druk vanwege de gevolgen van de coronacrisis. Een deel van de inwoners is als gevolg van de coronacrisis tijdelijk teruggevallen in hun inkomen, waardoor zij aanspraak moe(s)ten maken op verschillende steunmaatregelen. In het laatste kwartaal van 2021 lopen de steunmaatregelen af, zoals de Tozo. Dan wordt duidelijk wat de financiële positie van ondernemers is en of dit invloed heeft op de instroom in de bijstand en het Bbz. Ook is de
- 60 -
verwachting dat de coronacrisis op lange termijn impact zal hebben op de financiële zelfredzaamheid van inwoners. De gevolgen van de coronacrisis worden voortdurend gemonitord. De raad wordt hierover via de coronamonitor geïnformeerd. Wanneer naar aanleiding van de gevolgen van de coronacrisis beleidsaanpassing nodig is, wordt de raad hier bij betrokken.
Speerpunten Minder kinderen groeien op in armoede Het aantal kinderen dat opgroeit in armoede is gedaald van 13,5% in 2016 naar minder dan 10% in 2022 (bron: Minimabeleid 2019-2022. p. 12) Actie(s): Het minimabeleid met de diverse regelingen voor kinderen wordt uitgevoerd waarbij kinderen die opgroeien in een minimagezin worden ondersteund. Het communicatiemateriaal van de minimaregelingen is herzien en wordt verspreid.
Wat mag het kosten? Inkomensregelingen Lasten Baten Saldo van lasten en baten
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
48.551 42.535 -6.015
39.339 32.463 -6.876
38.788 32.809 -5.979
38.599 33.255 -5.344
38.736 33.144 -5.592
38.798 33.252 -5.546
Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen met name de kosten voor alle uitkeringen en de bijzondere bijstand inclusief armoedebestrijding (bijv. de schoolspullenpas). Daarnaast bevat dit taakveld de kwijtscheldingen van afval- en rioolheffingen. De baten betreffen met name de rijksinkomsten Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG) en inkomsten uit andere gemeenten voor de uitvoeringskosten van de werkorganisatie Duivenvoorde. De baten dekken de lasten niet volledig omdat de gemeente onvoldoende budget ontvangt van het Rijk om de lasten te dekken. Het verschil wordt voldaan uit de algemene middelen.
Taakveld 6.4 Begeleide participatie Tot dit taakveld behoren voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet direct gericht zijn op doorstroming naar arbeid: 'oud' beschut werk (Wsw-werkplekken in de sociale werkvoorziening), nieuw beschut werk (loonvormend) en alternatief beschut werk (niet-loonvormend).
Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente investeert in het realiseren en uitbreiden van beschutte werkplekken, waar mogelijk bij reguliere werkgevers. Voor personen die niet bij een reguliere werkgever aan de slag kunnen, blijven werkplekken in een beschutte omgeving beschikbaar. Met de gemeente Zoetermeer en Rijswijk is op 1 juli 2020 het Werkbedrijf “de Binnenbaan” opgericht. Er wordt ingezet op het versterken van de samenwerking met de Binnenbaan en het beter in beeld krijgen van de doelgroep. Zo wordt ingezet op een groei van 3fte aan beschutte werkplekken en worden gerichte re-integratietrajecten ontwikkeld om (de mogelijkheden van) deze doelgroep in beeld te krijgen. niet alleen werkplekken in het kader van beschut werk ingekocht, maar worden ook nieuwe re-integratietrajecten ontwikkeld.
- 61 -
Wat mag het kosten? Begeleide participatie
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
3.570 0 -3.570
3.769 0 -3.769
3.607 0 -3.607
3.479 0 -3.479
3.410 0 -3.410
3.402 0 -3.402
Lasten Baten Saldo van lasten en baten Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen o.a. werkbedrijf de Binnenbaan en de uitvoering van (alternatief) beschut werk.
Verbonden Partij(en) Dienst Sociale Werkvoorziening Rijswijk e.o. (DSW) Doelstelling: De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw). Doel is dat iedere persoon met een sociale werkvoorzieningsindicatie op het voor hem of haar maximale niveau werkzaam is. De deelnemers hebben de uitvoering ondergebracht bij de DSW. Daarnaast voert de DSW re-integratiewerkzaamheden uit voor de deelnemende gemeenten. Werkbedrijf de Binnenbaan B.V. Doelstelling: De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw). Doel is dat iedere persoon met een sociale werkvoorzieningsindicatie op het voor hem of haar maximale niveau werkzaam is. De deelnemers hebben de uitvoering van de Wsw ondergebracht bij de Werkbedrijf de Binnenbaan. Daarnaast voert het Werkbedrijf de Binnenbaan re-integratiewerkzaamheden uit voor de deelnemende gemeenten.
Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen, waaronder sociale activering, detacheringsbanen, scholingstrajecten, proefplaatsingen, jobcoaching, (bepaalde) vormen van tijdelijke loonkostensubsidie, en loonwaardebepalingen.
Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente geeft uitvoering aan het Re-integratie- en Participatiebeleid 2019-2022. Het doel van het beleid is zoveel mensen als mogelijk aan het werk te helpen, het liefst bij een reguliere werkgever. In dit beleid staat het doel om elk jaar een bijstandsreductie van 30-50 mensen te realiseren. Vanwege de coronacrisis is in het jaar 2020 het bijstandsbestand met 42 mensen gestegen. Door het aantrekken van de economie is het bestand in de eerste helft van 2021 met 41 gedaald. De verwachting is echter dat deze daling stopt zodra de steunmaatregelen van het Rijk aflopen. Om de gevolgen van de coronacrisis het hoofd te bieden, zetten we naast de reguliere inzet op mensen met een korte afstand op de arbeidsmarkt in op doelgroepen die relatief hard worden geraakt door de coronacrisis. Dit zijn: ondernemers, statushouders, mensen met een arbeidsbeperking en jongeren (raadsbrief 2246). Het gaat om lokale en regionale maatregelen zoals het aanbieden van om- en bijscholing, praktijkleren en intensievere begeleiding van mensen met een arbeidsbeperking en jongeren. Hiermee wordt de stijging van het aantal bijstandsuitkeringen zoveel mogelijk beperkt. Ten slotte wordt in het herstelbeleid aandacht besteed aan de groep inwoners met een relatief lange afstand tot de arbeidsmarkt.
- 62 -
Wat mag het kosten? Arbeidsparticipatie Lasten Baten Saldo van lasten en baten
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
4.073 377 -3.696
5.904 743 -5.161
5.050 151 -4.899
4.602 151 -4.451
4.602 151 -4.451
4.602 151 -4.451
Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen participatie- en re-integratie trajecten, begeleiding naar werk, loonkostensubsidie en het Platform Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt. De baten betreffen de bijdragen van de werkorganisatie Duivenvoorde.
Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen Tot dit taakveld horen (Wmo)voorzieningen om zelfstandig te kunnen functioneren voor mensen met fysieke beperkingen, die op basis van een beschikking verstrekt worden: woningaanpassingen, hulpmiddelen en de overige voorzieningen voor fysiek beperkten.
Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente draagt zorg voor een adequate verstrekking van maatwerkvoorzieningen zodat inwoners langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen en actief kunnen blijven participeren. Daarmee geeft zij uitvoering aan haar wettelijke taken en aan het VN verdrag voor de rechten van personen met een handicap.
Wat mag het kosten? Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Lasten Baten Saldo van lasten en baten
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
2.319 3 -2.316
2.308 5 -2.303
2.038 3 -2.035
2.033 3 -2.030
2.033 3 -2.030
2.033 3 -2.030
Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen de kosten voor hulpmiddelen en woonvoorzieningen. De baten betreffen de eigen bijdragen die cliënten betalen over hulpmiddelen en woonvoorzieningen.
- 63 -
Taakveld 6.71 Maatwerk dienstverlening 18+ Tot dit taakveld behoort individuele ondersteuning aan inwoners die zelfstandig wonen en die daarvoor een toekenningsbeschikking (indicatie) hebben ontvangen van de gemeente: Wmo begeleiding (individueel en dagbesteding), huishoudelijke ondersteuning, respijtzorg ten behoeve van mantelzorgers, individueel vervoer en curatieve schuldhulpverlening. Het omvat zowel de voorzieningen in natura als de persoonsgebonden budgetten (PGB's).
Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente ontvangt jaarlijks ca. 3000 hulpvragen voor inwoners in het kader van de Wmo. Deze vragen worden tijdig en goed opgepakt. De prestaties van aanbieders worden gemonitord en waar het nodig is, wordt er bijgestuurd. Door het oppakken van de hulpvragen en door de samenwerking met welzijnspartijen, ondersteunt de gemeente haar inwoners in hun behoefte zolang mogelijk thuis te wonen. Aanvullend worden de volgende punten opgepakt voor de inkoop en organisatie van Wmo ondersteuning:
Voor de inkoop van een deel van de Wmo ondersteuning werkt de gemeente regionaal samen op inkoop en contractmanagement van Wmo-begeleiding (H6) en Wmo toezicht (H10). De H6 gemeenten onderzoeken hoe de samenwerking in de toekomst ingericht moet zijn om efficiënt en kwalitatief te blijven werken.
Om inwoners snel en passende ondersteuning te bieden wordt rondom het thema dementie de mogelijkheid onderzocht om de ontmoetingscentra (dagbesteding) financieel te ontschotten. Bij een positieve uitkomst van dit onderzoek kan de dagbesteding voor
dementerenden integraal en zonder indicatie worden ingezet. Het huidige contract huishoudelijke ondersteuning dateert uit 2015 en moet in de nabije toekomst mogelijk herzien worden. Door de demissionaire status van de regering is een geplande wetswijziging om resultaatgericht indiceren onder de Wmo mogelijk te maken aangehouden. Besluitvorming over deze wetswijziging kan invloed hebben op het lokale beleid en daarmee het contract voor huishoudelijke ondersteuning. De wetswijziging zal leiden tot aanpassingen in de verordening en beleidsregels.
Het beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 wordt uitgevoerd. De ambitie uit dit beleidsplan is dat meer inwoners (duurzaam) schuldenvrij zijn. In het licht van de coronacrisis is dit een uitdagende ambitie, aangezien landelijk een boeggolf aan financiële hulpvragen wordt verwacht. Voor de inwoners die toch in een schuldsituatie terecht komen, regelt de gemeente curatieve schuldhulpverlening. Het doel van het curatieve schuldhulpverleningstraject is het duurzaam oplossen van de schuldsituatie van de inwoner.
Wat mag het kosten? Maatwerk dienstverlening 18+
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten Baten Saldo van lasten en baten
11.653 335 -11.317
12.420 420 -12.000
14.351 723 -13.628
14.640 723 -13.917
14.901 723 -14.178
15.006 723 -14.283
Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen met name kosten voor huishoudelijke ondersteuning, begeleiding (in groepsverband en individueel) en curatieve schuldhulpverlening.
- 64 -
De baten betreffen de inkomensafhankelijke eigen bijdragen die cliënten betalen bij het afnemen van WMO diensten. Daarnaast zijn hier vanaf 2023 ook de inkomsten (uit Den Haag) toegevoegd ter dekking van de lasten voor overbruggingszorg aan cliënten met een beschermd wonen indicatie die op de wachtlijst staan en in afwachting daarvan Wmo zorg ontvangen.
Taakveld 6.72 Maatwerk dienstverlening 18Tot dit taakveld behoren vormen van jeugdhulp voor kinderen en jongeren tot 18 jaar die uitsluitend toegankelijk zijn met een toekenningsbeschikking (indicatie) van de gemeente of een verwijzing van een huisarts of specialist. Het betreft: ambulante begeleiding en dagbesteding, jeugd- en opvoedhulp, jeugd-GGZ, vervoer van en naar dagbesteding, persoonlijke verzorging en kortdurend verblijf. In sommige gevallen is sprake van verlengde jeugdhulp voor jongeren tussen de 18 en 23 jaar. Alle hulp kan ook via een Persoonsgebonden Budget ingezet worden, mits het niet in natura beschikbaar is.
Wat gaan we daarvoor doen? Tot dit taakveld behoren de maatwerkvoorzieningen voor de jeugdigen van 0 – 18 (-23 jaar) jaar, voor deze ondersteuning ontvangen de jeugdige een indicatie. De gemeente Leidschendam-Voorburg biedt jeugdhulp aan de jeugdigen die dat nodig hebben. De jeugdhulp kent verschillende vormen: Ambulante hulp (begeleiding, opvoedhulp) Jeugdhulp met verblijf GGZ ondersteuning (basis en specialistisch) Crisishulp Gesloten Jeugdzorg. Met de inzet van deze hulp bieden wij de mogelijkheid dat de jeugdigen in de gemeente veilig en gezond opgroeien en wanneer noodzakelijk zij de hulp en ondersteuning krijgen die zij nodig hebben. De gemeente ontvangt jaarlijks circa 4.500 aanvragen voor jeugdhulp. Van deze 4.500 aanvragen komen er ongeveer 1.000 binnen via de eigen lokale toegang (jeugdteam) en 3.500 via externe verwijzers (huisarts, gecertificeerde instellingen). Circa 2.000 jeugdigen ontvangen jaarlijks geïndiceerde jeugdhulp. De regiovisie biedt een richting voor de komende jaren en is opgesteld door de H10 gemeenten. Het doel van de regiovisie is de transformatiebeweging naar een duurzaam en versterkt jeugdhulpstelsel kracht bijzetten. Daarmee willen de gemeenten inzetten op een continue verbetering van de jeugdhulp uitzetten en daarbij de kosten beheersbaar maken.
De regiovisie beschrijft 5 ambities met als doel goede en betaalbare hulp voor de jeugdigen, voor nu en in de komende jaren. Grip op kwaliteit en kosten gaan daarbij hand in hand. 1. Versterken van het gewone opvoeden en opgroeien 2. Tijdig inzetten van passende hulp 3. Kinderen en jongeren groeien zo thuis mogelijk op 4. Duurzaam veilig opvoeden 5. Jeugdhulp en onderwijs werken effectief samen Lokaal wordt de verbinding gelegd met het Sociaal Kompas en lokaal jeugdbeleid. In 2022 zal er een actualisatie van het lokale jeugdbeleid opgeleverd worden.
- 65 -
Speerpunten Regiovisie Jeugdhulp De verdere transformatie van de jeugdhulp is het doel van de regiovisie. Deze transformatie behelst met name een verschuiving jeugdzorg van zware naar lichte zorgvormen , demedicalisering en normalisering. De regiovisie biedt ruimte voor een lokale uitwerking. Voor de gemeente Leidschendam-Voorburg betekent dit dat het lokale jeugdbeleid in 2022 geactualiseerd wordt. Actie(s):
In 2022 wordt samen met de jeugdhulpaanbieders gewerkt aan een effectievere en efficiëntere inzet van jeugdhulp.
Duidelijke afbakening in ons lokaal jeugdbeleid van de jeugdwet door o.a. de grenzen en ruimte worden verkend in andere domeinen en wetten, zoals bijvoorbeeld bij de WLZ en passend onderwijs.
Verbeteren afstemming passend onderwijs en jeugdhulp (afwegingskader en werkwijze).
Het Rijk heeft bij het verstrekken van de extra middelen verschillende besparingsmogelijkheden gepresenteerd. Deze besparingsmogelijkheden worden lokaal in het jeugdbeleid verder uitgewerkt.
Voortzetten van de POH-J bij de huisartsen, in de doorontwikkeling zal aandacht zijn voor de aansluiting met het lokale team en partners in het voorliggend veld. Op dit moment is er in 20 van de 25 huisartspraktijken een POH aanwezig. De ambitie is dat in 2022 bij alle huisartsen een POH-J aanwezig is.
Wat mag het kosten? Maatwerk dienstverlening 18-
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Lasten Baten Saldo van lasten en baten
24.352 9 -24.343
24.927 0 -24.927
21.959 0 -21.959
21.727 0 -21.727
21.702 0 -21.702
21.702 0 -21.702
Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen jeugdzorgkosten (in natura en PGB's).
Verbonden Partij(en) Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (voorheen H10 Inkoopbureau) Doelstelling: Het servicebureau behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van uitvoering van inkooptaken binnen het sociaal domein, zoals gezamenlijke inkoop en het contracteren van Jeugdzorg.
- 66 -
Taakveld 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Tot dit taakveld behoren alle opvang- en beschermd wonen voorzieningen inclusief de zorg en begeleiding die geboden wordt aan de inwoners die in deze voorzieningen verblijven: vrouwenopvang, beschermd wonen (voor volwassen inwoners met psychiatrische en verslavingsproblematiek), maatschappelijke opvang (voor daklozen). Ook de aanpak van huiselijk geweld (onderdeel van Veilig Thuis) en de inloopfunctie voor volwassen inwoners met psychiatrische en verslavingsproblematiek vallen onder dit taakveld. Een groot deel van deze voorzieningen wordt georganiseerd en gefinancierd door centrumgemeente Den Haag.
Wat gaan we daarvoor doen? In 2022 worden op basis van de 2021 vastgestelde Regiovisie 'Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang' keuzes uitgewerkt en geïmplementeerd met betrekking tot de overheveling van de verantwoordelijkheid en bijbehorend budget voor Beschermd Wonen van centrumgemeente Den Haag naar onze gemeente. Dit zodat gemeenten voorbereid zijn op hun nieuwe taken en verantwoordelijkheden per 2023. De inloop GGZ wordt uitgevoerd via de partners aan de subsidietafel Zelfredzame Inwoners en wordt in 2022 gecontinueerd volgens het uitvoeringsplan 2020. De middelen hiervoor zijn met ingang van 2022 toegevoegd aan het taakveld "Samenkracht en Burgerparticipatie". Speerpunten Decentralisatie Beschermd Wonen Vanaf 1-1-2023 heeft de gemeente de (financiële) verantwoordelijkheid voor nieuwe Beschermd Wonen cliënten. De voorbereidingen hiervoor vinden in 2022 plaats. Actie(s): In het najaar van 2021 wordt de regiovisie Beschermd Wonen vastgesteld. In 2022 worden de kaders daaruit uitgewerkt en vastgesteld in formele samenwerkingsafspraken tussen de gemeenten in de H5. Er wordt een start gemaakt met de intensiever samenwerking op uitvoering tussen het lokale Wmo-loket en de regionale uitvoering door de gemeente Den Haag.
Wat mag het kosten? Geëscaleerde zorg 18+ Lasten Baten Saldo van lasten en baten
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
144 52 -91
456 0 -456
151 0 -151
151 0 -151
151 0 -151
151 0 -151
Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen de noodopvang dakloze gezinnen en maatschappelijk opvang. De inloop GGZ wordt uitgevoerd via de partners aan de subsidietafel Zelfredzame Inwoners en wordt in 2022 gecontinueerd volgens het uitvoeringsplan 2020. De middelen hiervoor zijn met ingang van 2022 toegevoegd aan het taakveld "Samenkracht en Burgerparticipatie".
- 67 -
Taakveld 6.82 Geëscaleerde zorg 18Tot dit taakveld behoren voorzieningen en maatregelen gericht op het waarborgen van de veiligheid van kinderen en jeugdigen tot 18 jaar. Hieronder vallen: Jeugdreclassering, Jeugdbescherming, Verslavingszorg, Veilig Thuis (jeugd), Crisis Interventie Team, Jeugdbeschermingstafel en Verwijsindex en Meldsystemen.
Wat gaan we daarvoor doen? Dit taakveld betreft maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen onder 18 jaar met inbegrip van maatwerk maatregelen voor jeugdigen die in (gesloten) opvangvoorzieningen verblijven. Om de uitvoering van de wettelijke taken rondom het gedwongen kader te garanderen zijn er meerjarige contracten afgesloten met de Jeugdreclassering, Jeugdbescherming, Verslavingszorg, Veilig Thuis, het Crisis Interventie Team, de Jeugdbeschermingstafel en Verwijsindex en Meldsystemen. De Regiovisie huiselijk geweld en kindermishandeling 2019-2023 van Veilig Thuis, wordt in samenwerking met de overige deelnemende gemeenten uitgevoerd. Corona heeft tot op heden geen grote afwijkingen in het aantal meldingen, advies vragen of huisverboden doen ontstaan bij Veilig Thuis Haaglanden (VTH). VTH blijft de ontwikkelingen ten aanzien van het aantal adviezen en (aard van de) meldingen nauwlettend volgen. Op dit moment lukt het VTH nog onvoldoende om aan de wettelijke termijnen te voldoen. Dit is een beeld wat ook bij de andere VT-organisaties in het land naar voren komt. In 2022 werkt Veilig Thuis langs meerdere sporen om dit te keren.
Onder andere door het vergroten van de capaciteit, extra werkbegeleiding, een goed functionerend dashboard, evaluatie van het handelingsprotocol, data-analyse, de ketenmonitor, afstemming met het landelijk netwerk Veilig Thuis en het beter benutten van de beschikbare capaciteit binnen Veilig Thuis en in de keten. De wachtlijst is wel afgenomen onder andere omdat meldingen eerder in de caseload van de medewerker worden opgenomen en focus aan de voorkant van het proces ligt.
Speerpunten Doorontwikkeling lokale team als volwaardig partner binnen de veiligheidsketen Landelijk is de ambitie uitgesproken om toe te werken naar regionale veiligheidsteams (waarin Veilig Thuis, Raad voor de Kinderbescherming en de Gecertificeerde Instellingen worden samengebracht), in deze ambitie is een spilfunctie toegewezen aan de lokale teams, bijvoorbeeld in een regierol van nul tot 100. Deze ontwikkeling en andere ontwikkelingen in de veiligheidsketen vragen om een andere/bredere rol van het lokale team. Om zo uiteindelijk als volwaardig partner te kunnen functioneren binnen deze keten met als doel het creëren van duurzame veiligheid in de huishoudens. Actie(s): • Implementatie Beter Samenspel • Hervorming JB keten (herziening caseloadnorm, sturen op actueel zicht op wachtlijsten, inzet Expertiseteam Complexe Zorg)
- 68 -
Wat mag het kosten? Geëscaleerde zorg 18Lasten Baten Saldo van lasten en baten
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
2.571 3 -2.569
2.580 0 -2.580
2.762 32 -2.730
2.707 32 -2.675
2.675 0 -2.675
2.675 0 -2.675
Bedragen x € 1.000
De lasten betreffen de gedwongen jeugdhulp (oa jeugdreclassering en jeugdbescherming) de kosten van de GR GGD- Veilig Thuis, onderdeel Veilig Thuis, de kosten voor crisis interventies in de jeugdzorg en de jeugdbeschermingstafel. De baten betreffen extra geld dat via Veilig Thuis beschikbaar wordt gesteld voor de versterking van het lokale team op de aanpak van huiselijk geweld.
Geplande investeringen Er zijn geen investeringen gepland voor dit taakveld.
Verbonden Partij(en) GGD en VT Haaglanden Doelstelling: Het bevorderen, beschermen en bewaken van de publieke gezondheid (onderdeel GGD). Het voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling, door middel van een samenhangende aanpak (Onderdeel Veilig Thuis). In de tweede helft van 2021 staat de vier-jaarlijkse evaluatie van de Gemeenschappelijk Regeling GGD en VT Haaglanden gepland. De uitkomsten van de evaluatie worden in het eerste kwartaal van 2022 verwacht. De evaluatie richt zich in de basis op de organisatievorm én de werking van de GR. Het doel van de evaluatie is om het construct van de GR verder te optimaliseren, zodat de GR maximaal dienstbaar is aan de inhoudelijke opgaven en ontwikkelingen en kan doen waarvoor zij is opgericht, namelijk regionaal samenwerken op: a. het bevorderen, beschermen en bewaken van de publieke gezondheid; b. het voorkomen van en de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. De evaluatie kan dus leiden tot handreikingen ter versterking van de vorm en de werking van de GR, eventueel in de tijd uitgelijnd. Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (voorheen H10 Inkoopbureau) Doelstelling: Het servicebureau behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van uitvoering van inkooptaken binnen het sociaal domein, zoals gezamenlijke inkoop en het contracteren van Jeugdzorg.
- 69 -
Financiële samenvatting Tabel van lasten en baten Sociaal domein
Lasten Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Maatwerk dienstverlening 18+ Maatwerk dienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Totaal Lasten Baten Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Maatwerk dienstverlening 18+ Maatwerk dienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Totaal Baten Saldo van lasten en baten
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
10.431
12.601
13.716
13.267
13.148
13.093
1.765 48.551 3.570 4.073
1.798 39.339 3.769 5.904
1.974 38.788 3.607 5.050
1.974 38.599 3.479 4.602
1.974 38.736 3.410 4.602
1.974 38.798 3.402 4.602
2.319
2.308
2.038
2.033
2.033
2.033
11.653 24.352 144 2.571 109.428
12.420 24.927 456 2.580 106.102
14.351 21.959 151 2.762 104.397
14.640 21.727 151 2.707 103.180
14.901 21.702 151 2.675 103.333
15.006 21.702 151 2.675 103.436
1.387
1.060
2.612
2.587
2.587
2.587
1 42.535 0 377
40 32.463 0 743
0 32.809 0 151
0 33.255 0 151
0 33.144 0 151
0 33.252 0 151
3
5
3
3
3
3
335 9 52 3 44.702 -64.726
420 0 0 0 34.732 -71.370
723 0 0 32 36.331 -68.066
723 0 0 32 36.752 -66.428
723 0 0 0 36.609 -66.724
723 0 0 0 36.716 -66.719
Bedragen x € 1.000
Toelichting financiën Begroting 2022 - Begroting 2021 De lasten en de baten voor het jaar 2022 binnen het programma Sociaal domein bedragen respectievelijk € 104.397.000 en € 36.331.000. Hieronder wordt voor de relevante taakvelden ingegaan op de grootste afwijkingen tussen de ramingen 2021 en 2022. Lasten Samenkracht en Burgerparticipatie Het grootste deel van de lasten in dit taakveld wordt besteed aan subsidies aan maatschappelijke instellingen. Deze lasten zijn geïndexeerd met de vastgestelde subsidie index 2022 van 2,27%. Daarnaast zijn de lasten van het bestedingsplan Langer zelfstandig wonen (€1,35 miljoen) en voor de nieuw wet Inburgering hier toegevoegd (€1,3 miljoen). Op onderdelen daalt de begroting juist als gevolg van het aflopen van incidentele middelen voor: het innovatiefonds Jeugd de stelposten ten behoeve van het bestedingsplan corona 2021
- 70 -
het opstellen van het programmaplan voor het versterkingsprogramma Leidschendam-Noord (De structurele consequenties worden met apart raadsbesluit over het programmaplan aan de raad voorgelegd.) de sloop van KJ44 correctie van lasten voor inloop GGZ vanuit het taakveld 'geëscaleerde zorg 18+' en lasten voor het sociaal service punt naar het taakveld wijkteams.
Daarnaast is er sprake van een lagere toerekening van ambtelijke inzet aan dit taakveld. Wijkteams De lastenstijging bij het taakveld Wijkteams wordt veroorzaakt door een correctie van de lasten van het sociaal service punt vanuit het taakveld 'Samenkracht en burgerparticipatie'. Inkomensregelingen Onder het taakveld inkomensregelingen vallen de lasten én baten van de BUIG en de lasten van de minimaregelingen. Ten opzichte van de begroting 2021 is er in de begroting 2022 sprake van een daling van circa € 670.000, dit heeft te maken met de uitvoeringskosten voor de verkregen noodsteun van het kabinet voor zelfstandig ondernemers (TOZO) en de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK). De verwachting is dat het Rijk vanaf 1 oktober 2022 stopt met het financieren van de steunmaatregelen. Verder is de verwachting dat de uitgaven voor de uitkeringen Participatiewet met circa € 1.2 mln. zullen toenemen op basis van de verwachte groei van het aantal bijstandsgerechtigden. In de verwachte groei is uitgegaan van het landelijke bijstandsvolume zoals dit door het Rijk is gepubliceerd in de meicirculaire. Dit effect is niet zichtbaar in de begroting. In 2021 was nog uitgegaan van circa € 1.2 mln. uitgaven aan TOZO uitkeringen. In de begroting 2022 worden geen uitgaven voor de TOZO verwacht.
Begeleide participatie Met ingang van 1 januari 2021 is het Werkbedrijf de Binnenbaan opgericht en is de gemeenschappelijke regeling DSW beëindigd. De gemeente heeft in 2021 een eenmalig budget opgenomen voor een bijdrage in de liquidatie van de DSW. Dit betrof een bedrag van circa € 170.000. Vanaf 2022 is hier geen budget voor opgenomen. Arbeidsparticipatie De gemeente participeert in het project Perspectief op Werk als deelnemer in de arbeidsmarktregio om de kansen die de huidige arbeidsmarkt biedt optimaal te benutten. Dit project heeft als doel om een extra impuls te geven aan de publiek-private samenwerking op het gebied van arbeidstoeleiding van mensen die willen en kunnen werken, maar niet zelfstandig de weg naar werk vinden. Ten behoeve van de uitvoering van dit project heeft de gemeente in 2021 incidenteel een subsidie van de arbeidsmarktregio ontvangen van € 540.000. In 2022 vervalt deze subsidie. Daarnaast zijn er vanaf 2022 minder middelen (circa € 400.000) beschikbaar in het Participatiebudget, waarmee onder andere re-integratietrajecten worden bekostigd. In het re-integratie- en participatiebeleid 2019-2022, is rekening gehouden met deze budgetdaling. Daarbij is de keuze gemaakt om de budgetten vooral in te zetten op de doelgroepen met de meeste kans op uitstroom naar de arbeidsmarkt.
Geëscaleerde zorg 18+ De lasten dalen omdat de kosten voor de inloop GGZ zijn verplaatst naar het taakveld Samenkracht en burgerparticipatie.
- 71 -
WMO: Maatwerk dienstverlening 18+ & Maatwerkvoorzieningen (Wmo) De stijging van de totale lasten bij deze taakvelden Wmo heeft verschillende oorzaken. Sinds de invoering van een vast WMO tarief van € 19,00 per maand is er in Leidschendam - Voorburg een toenemende vraag naar voorzieningen waarneembaar, wat resulteert in extra kosten. Daarnaast stijgen de lasten door indexering van over 2022. Ook zijn er lasten (en baten) toegevoegd voor de overbruggingszorg aan cliënten met een beschermd wonen indicatie die op de wachtlijst staan en in afwachting daarvan Wmo zorg ontvangen. Deze lasten worden doorberekend aan Den Haag die nog verantwoordelijk is voor deze cliënten (zie baten). Jeugdhulp (Geëscaleerde zorg 18- & Maatwerkdienstverlening 18-) Per 1 januari 2022 wordt het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet aangepast. Het woonplaatsbeginsel bepaalt welke gemeente financieel verantwoordelijk is voor geleverde jeugdhulp. Hiermee is de verwachting dat de jeugdhulpuitgaven voor voogdij en 18+ vin 2022 met circa € 4,1 miljoen dalen. Daarnaast heeft de gemeente te maken, gelijk aan de andere gemeenten uit Haaglanden, opnieuw ]e maken met (stijgende zorgkosten in 2021. Vooral de GGZ kosten zijn, mogelijk a.g.v. de coronacrisis sterk gestegen.
Verwacht wordt dat deze stijging ook in 2022 doorwerkt Op basis van de halfjaarcijfers van 2021 wordt verwacht dat het budget zorg in natura in 2021 met circa € 1,5 miljoen zal worden overschreden. In de begroting 2022 is het budget daarop aangepast. Daarnaast is in 2021 sprake van een significante stijging in de uitgaven voor jeugdvervoer. Vanaf 1 januari 2021 is jeugdvervoer geen onderdeel meer van de gecontracteerde jeugdzorg, en is de gemeente zelf verantwoordelijk voor de uitvoering. Naast dat de gemiddelde ritprijs een stuk duurder uitpakt is het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van jeugdvervoer met 150% gestegen ten opzichte van het 2020. Verwacht wordt dat het gebruik in 2022 op datzelfde niveau zal liggen. Hiertegenover staat dat de gemeente vanaf 2022 meerjarig extra middelen ontvangt als compensatie voor het structurele jeugdtekort. In 2022 ontvangt de gemeente circa € 4,7miljoen via het gemeentefonds. Dit loopt jaarlijks geleidelijk af naar € 2,5 miljoen in 2025.
Baten Inkomensregelingen Zie toelichting op de lasten bij Inkomensregelingen. Begeleide participatie Zie toelichting op de lasten bij begeleide participatie. Arbeidsparticipatie De gemeente heeft in 2021 incidenteel middelen ontvangen (€ 540.000) via de arbeidsmarktregio om te intensiveren op kansen op de arbeidsmarkt. Zie ook toelichting op de lasten bij arbeidsparticipatie. Verder blijkt dat naar verhouding meer capaciteit is ingezet op cliënten van Leidschendam-Voorburg, dan op die van de werkorganisatie Duivenvoorde. Het effect hiervan is dat de werkorganisatie minder hoeft bij te dragen aan de uitvoeringskosten. Het effect hiervan is circa € 50.000. Maatwerk dienstverlening 18+ De baten stijgen onder invloed van de inkomsten ter dekking van de lasten voor overbruggingszorg aan cliënten met een beschermd wonen indicatie die op de wachtlijst staan en in afwachting daarvan Wmo zorg ontvangen. Deze lasten worden doorberekend aan Den Haag die nog verantwoordelijk is voor deze cliënten (zie lasten).
- 72 -
Programma 7. Volksgezondheid en milieu Omschrijving Wettelijke taken De gemeente heeft een aantal wettelijke taken op het gebied van publieke gezondheidszorg: Jeugdgezondheidszorg (JGZ), infectieziektebestrijding, epidemiologie, gezondheidsbevordering, technische hygiëne zorg, psychosociale hulpverlening bij ongevallen, rampen en ingrijpende gebeurtenissen, medische milieukunde, prenatale voorlichting aan aanstaande ouders en preventieve ouderengezondheidszorg.Gemeenten zijn tevens wettelijk verplicht een Gemeentelijke Gezondheids Dienst (GGD) in stand te houden. De infectieziektebestrijding en een deel van de overige taken worden uitgevoerd door de GGD. De wettelijke taken op het gebied van jeugdgezondheidszorg worden uitgevoerd door Stichting JGZ Zuid-Holland West, op grond van een convenant waarin diverse gemeenten met elkaar samenwerken. De gemeente heeft tevens een aantal milieu gerelateerde wettelijke taken. De gemeente is wettelijk verplicht om huishoudelijk afval (gescheiden) in te zamelen. Elke gemeente maakt zelf de keuze hoe zij in haar afvalbeleid de afweging maakt tussen de wensen van burgers, financiële middelen (afvalstoffenheffing) en milieuambities. De vaststelling van het afvalbeleid is een verantwoordelijkheid van de gemeente. De uitvoering van dit afvalbeleid is belegd bij Avalex. Ook binnen de uitvoering is ruimte voor een eigen gemeentelijke invulling.
Daarnaast zorgt de gemeente voor de afvoer van afvalwater en overtollig regenwater via de riolering, en stimuleert een goede waterkwaliteit door voorlichting, scheiding van regen-, grond- en afvalwater en wordt de doorstroming van het oppervlaktewater verbetert. Ook is de gemeente verantwoordelijk voor het grondwater in stedelijk gebied. In Nederland worden mens en milieu tegen maatschappelijk onaanvaardbaar geachte gezondheidsen milieurisico’s beschermd. Omdat het geheel van wet- en regelgeving ingewikkeld is, wil het Rijk met de invoering van de Omgevingswet (m.i.v. 2022) de regels voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving vereenvoudigen en samenvoegen. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: Nummer
Naam Taakveld
7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria
Wat willen wij bereiken? Meer inwoners met een gezonde leefstijl Op individueel niveau leidt een betere gezondheid tot meer welbevinden, participatie, veerkracht en zelfregie. Op maatschappelijk niveau leidt een betere gezondheid tot meer arbeidsproductiviteit en lagere zorgkosten. Minder eten, meer bewegen, niet roken, veilig vrijen, voldoende ontspanning en weinig alcohol leiden tot aanzienlijke gezondheidswinst en een betere kwaliteit van leven. Eveneens bepalend zijn genetische aanleg en de sociale, fysieke en economische omstandigheden waarin mensen leven. De gemeentelijke inspanningen zijn gericht op het stimuleren van een gezonde leefstijl.
- 73 -
Een gezond woon- en leefklimaat Een van de doelen van de Omgevingswet is het beschermen van de veiligheid en de gezondheid van de mens en zijn omgevingskwaliteit. In Leidschendam-Voorburg wordt al enige tijd ingezet op een gezond woon- en leefklimaat ten behoeve van minder ziekte en overlast door luchtvervuiling. Het doel van het project Grip op Grondstoffen is betere afvalscheiding, waardoor milieuwinst behaald wordt, er minder restafval verbrand wordt en er meer opbrengst is van gescheiden grondstoffen, wat de kostenstijging, met name veroorzaakt door hogere verbrandingstarieven, drukt. Taakveld 7.1 Volksgezondheid Tot dit taakveld behoren maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen: het monitoren van de gezondheidssituatie; ziektepreventie, gezondheidsbevordering, vroegtijdig signaleren van specifieke stoornissen en gezondheidsbedreigende factoren, bestrijding van infectieziekten en aanbieden van vaccinaties, het geven van voorlichting, advies en begeleiding; het geven van prenatale voorlichting aan aanstaande ouders; het bewaken van gezondheidsaspecten in bestuurlijke beslissingen; het bevorderen van medisch milieukundige zorg; het bevorderen van technische hygiëne zorg; het bevorderen van psychosociale hulp bij rampen.